Ауыл шаруашылық малдарының эмбриондарын трансплантациялау

1 Аналитикалық шолу
1.1 Эмбриондарды трансплантациялау әдістерінің казіргі кездегі қолданылу денгейі және келешегі
1.2 Гормональдық дәрмектер көмегімен суперовуляцияны индукциялау жұмыстарына шолу
1.3 Селекциялық жұмыстарда қолданылатын будандастыру әдістеріне шолу
2 Өзіндік зерттеу
2.1 Шаруашылыққа сипаттама
2.2 Шаруашылықтың орналасқан жері, ауа.райы климаттық жағдайы
2.2 Негізгі бөлім
2.2.1 Зерттеу зерзаты мен әдістемесі
2.2.2 Зерттеу нәтижелері
2.2.2.1 Қан құрамындағы трансферрин типтері әртүрлі қошқарлар мен донорларды жұптаудың аналық жасушалардың ұрықтану деңгейіне және эмбриондар сапасына әсері
2.2.2.2 Аналық клеткалардың ұрықтану деңгейі
2.2.2.3 Эмбриондар сапасын бағалау
2.2.2.4 Трансферрин типі әртүрлі реципиенттер жатырын эмбриондардың жерсінуі
2.2.2.5 Трансплантат қозылардың елтірілік сипаттамасы
2.2.2.6 Жүн бұйрасының ұзындығы мен ені
2.2.2.7 Трансплантат қозылардың елтірілік типтері
2.2.2.8 Генотипі әртүрлі трансплантат қозылардың кластылығы
2.2.2.9 Трансплантат қозылардың өсіп.дамуы
2.2.2.10 Генотипі әртүрлі трансплантат қозылардың әр кезеңдегі тірілей салмағы
2.2.2.11 Эмбриондарды трансплантациялаудың экономикалық тиімділігі
2.2.5 Тіршілік қауіпсіздігі
2.2.6 Экология және қоршаған ортаны қорғау
Қорытынды
Ауыл шаруашылық малдарының эмбриондарын трансплантациялау технологиясына және селекциясына ұсыныс
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қой тұкымдары ішіндегі елтірі өнімін беретін негізгі тұқым - каракөл койлары. ең бастысы бұл кой тұкымы шөл-шөлейт аймакка жаксы бейімделген және жалпы биологиялық қасиеттерімен ерекшеленеді. Қаракөл қойының түсі, реңі және басқа да елтірілік белгілері бойынша генетикалық құрылымы өте күрделі. Мұндай өте бай гендік қоры бар басқа қой тұқымы кездеспейді.
Бұрынғы кеңес одағы құрамына кіретін Орта Азия республикаларында қаракөл қой шаруашылығы өте қатты дамыған болатын. Омбаев А.М., Актуов Б мәліметтері [1] бойынша тоқырау кезінен кейінгі 2004-2005 жылдары да Қазақстанда қаракөл қойлар саны 2,45 млн., оның ішінде 193,4 мың бас асыл тұқымды болса, Юсупов С.Ю және басқалары [2] мәліметтерінше Өзбекстанда 5 млн., Джалолов Х.Д., Сафаров М деректерінде [3] Тәжікстанда 206 мың еді. Бұл мәліметтерге сүйенсек, сол кездің өзінде еліміздегі каракөл қой саны 2,5 есеге азайған еді. Қазіргі кезде оның саны мүлде төмендеп кетті. Сонымен қатар, келешекте атқарылатын сұрыптау жұмыстарына өте кажетті генетикалық материалды жоғалтып алуга мүмкін екендігін байқауға болады.
Осындай қауіптерді ескере келе Алибаев Н.Н., Бекетауов О [4] бұл қой тұқымының генетикалык құрылымын сақтау және олардың өсімталдығын арттыру бүгінгі таңда өте күрделі, әрі келелі мәселе екендігі жөнінде сөз қозғайды. Әрине мұндай жагдайда малды өз төлінен көбейтудің мүмкіндігі аз, әрі ұзақ уақытты қажет етеді.
Мал тұқымын асылдандыру адам тілегіне сай жақсарту, оның өнімділігін еселеп арттыру - ғылым мен озат тәжірибенің табыстарына сүйенеді. Малдың қай түрі болмасын бірқалыпта тұрмайды; ол азықтандыру, бағып-күту және асылдандыру жұмысын ұйымдастыру дәрежесіне байланысты қашанда өзгеріп отырады. осыған сәйкес оның түрлі қасиеті мен өнімі де неше алуан кұбылады.
Мал тұқымын жақсарту, оның шаруашылық маңызы бар қасиеттерін ілгері дамыту - адам қолында асылдандыру жұмысы дұрыс ұйымдастырылған шаруашылықтарда малдың өнімділігі ешқанда төмендемейді, кайта жыл сайын артуда болады.
Малды тиісті дәрежеде іріктеп сұрыптау үшін ол сыннан өтеді, әрбір бас мал есепке алынады, оның түрлі касиеттері зерттеледі. Мал тұқымын асылдандыру жұмысы өте ауыр және ұзақ жұмыс, кейде оның нәтижесі бірден көзге түсе қоймайды.
Малды жік-жікке бөліп, сұрыптау, оның әрбіреуіне таңба салу немесе құлағына сырға тағу, тағы сол сияқты оның тұқымын асылдандырумен байланысты жұмыстардың біркатары мал мал шаруашылығындағы кейбір басшыларға ешбір мәні жоқ, тек бір әурешілік болып көрінеді. Мұндай жағдай кейде өз жұмысын толық меңгермеген, оған терең мән бермеген мал өсірушілер арасында да кездеседі
1 Омбаев А.М., Актуов Б. Каракулеводство казахстана и перспективы ее развития //Материалы международной научно-практической конференции, узбекского научно-исследовательского института и экологии пустынь. самарканд, 2005. - с.89-92.
2 Юсупов С.Ю., Фазилов У.Т., Газиев А. Племенные ресурсы каракуле-водство узбекистана //овцы, козы, шерстяное дело. -м., 2004. - №3. - с.40-44.
3 Джалолов Х.Д., Сафаров М. Развитие каракулеводства в таджикистане //Овцы, козы, шерстяное дело. -м.,2004. - №3. - с.45-47.
4 Алибаев Н.Н., Бекетауов О. Сущность проблемы сохранения генетичес- ких ресурсов каракульской породы овец //вестник с.-х. науки казахстана, 2002. - №12. - с.11-13.
5 Эрнст Л.К., Сергеев Н.И. Трансплантация эмбрионов сельскохозяйст- венных животных. - м.: агропромиздат, 1989. - 302 с.
6 Шипилов В.С. Акушерство и гинекология. - М.: Колос, 1986. - с.108-
121.
7 Лопырин А.И., Логинова Н.В., Карпов П.Л. Влияние измененных условий эмбриогенеза на рост и развитие ягнят //Советская зоотехния - М., 1951. - №11,- с.82-95.
8 Квасницкий А.В. Опыт межпородной пересадки яйцеклетки //советская зоотехния - м., 1952. - №1. с.36-42.
9 Эрнст Л.К., Жильцов Н.З. Из материала xi международной конференций по трансплантаций эмбрионов // с.х. биология - М., 1986. - №2.
4. 117 с.
10 Бугров А.д., Невинный И.А. Трансплантация эмбрионов на молоч- ном комплексе //зоотехник - м., 1990. - №5. - с.67-69.
11 Завертяев Б.П. Биотехнология в воспроизводстве и селекции круп- ного рогатого скота. - Л.: Агропромиздат, 1989. - 255 с.
12 Дондитов У.Ж., Николаев Б.И., Муруев А.В., Хоженоев Ю.К., Жаповж.Н. Перспективы использования биотехнологических методов в интенсификации воспроизводства овец в технологии ведения овцеводства. аграрная наука- сельскохозяй»ственному производству сибири, монголии, казахстана и кыргыстана // труды 8-й международной научно-практической конференции- барнаул, 2005. - т.2. - с.57-61.
13 Мухамедгалиев Ф.М., Тойшибеков М.М., Абильдинов Р.Б. и др. Трансплантация зигот в племенном овцеводстве. - Алма-ата:наука, 1981. - 168с.
14 Тойшибеков М.М. Использование метода трансплантации эмбрионов в овцеводстве: аналит обзор Алматы: Казниинти. - 1988. - 68 с.
15 Касымов К.Т. Трансплантация эмбрионов у овец//Овцеводство. - 1994. -№8. -с.29.
16 Малмаков Н.И. Индуцирование суперовуляции, извлечение и биосекция эмбрионов у казахских тоикоруниых овец: автореф. канд. сельхоз. наук:.28.11.91. - Алматы:мынбаево, 1991. -25 с.
17 Утесинов Ж. Факторы способствующие снижению эмбриональной смертности//овцеводство. - 1976. - №9. -с.38 .
18 Укбаев Х.И., Адырбеков И., Алибаев Н., Бекетауов О. Приживляе- мость эмбрионов- трансилантатов у каракульских овец //сб. науч. тр. казниик. - алма-ата, 1989. - с.5-9.
19 Укбаев Х.И., Алибаев Н., Бекетауов ., Есимбеков А. Эффективный способ гормональной обработки доноров каракульских овец в трансплан- тации эмбрионов //сб. науч. тр. казниик. - алматы, 1993. - т.1. - с. 90-96.
20 Алибаев Н., Бекетауов О. Биотехнологические исследования в караку-леводстве: достижения и перспективы развития /каракулеводство казахстана: история и проблемы развития. - алматьгбастау, 2002. - с.55-59.
21 Завертяев Б.П. Повышение многоплодия в скотоводстве. - м.:Россельхозиздат, 1987.- 188с.
22 Гордон А. Контроль воспроизводства сельскохозяйственных живот- ных. - м.:агропромиздат, 1988. -415с.
23 Мадисон В.Л., Некрасов А.А., Сальников И.М. Выбракованные коровы-доноры эмбрионов //животноводство. - м., 1986. - №5. - с.48-49.
24 Аметиславский С.Я., Кривохорченко А.С., Ротт Н.Н. Создание генетических криобанков и использование методов биологии развития как спо- соб сохранения редких видов животных //тезисы докладов iii международ- ной конференции. - м., 1997. - т.28. - №6. - с.412-420.
25 Курбатов А.Д., Корбан Н.В., Протасов Б.И. Криоконсервация гамет и эмбрионов сельскохозяйственных животных //с.х. биология. - м., 1985. - №10. -с.91-100.
26 Пушкарь Н.С., Белорус А.М. Введение в криобиологию. - Киев:наук думка, 1975. - 343с.
27 Салыкбаев Т.Н., Тойшибеков Е.М., Аскаров С.М., Молжигитов Б.Б., Даминов Б., Тойшибеков М.М. Витрификация ооцитов овец //Сборник научных трудов института экспериментапьной биологии. - алматы, 2004.с.110-111.
28 Богатырев А.Н., Эрнст Л.К. Генная инженерия сельско-хозяйст- венных животных - мощный рычаг селекций xxi века //генноинженерные сельскохозяйственные животные.:сб. науч. тр. врнсхн. - М., 1995. вып.1. -с.3-13.
29 Завадовский М.М. Теория и практика гормонального метода стиму- ляции многоплодия сельскохозяйстенных животных. М.:сельхозиздат, 1963.
30 Прокофьев М.И. Регуляция размножения сельскохозяйственных животных. М.:Моск. рабочий, 1989. -66с.
31 Анганов Е.Е., Амагырова Т.О., Муруев А.Е. Гормональная стимуляция стадии эструса полового цикла на фоне коррекции иммунобиологического реактивности организма коров. аграрная наука-сельскохозяй»ственному производству сибири, монголии, казахстана и кыргыстана //труды 8-й международной научно-практической конференции. - барнаул, 2005. т.2. - с. 15-18.
32 Сергеев Н.И. Трансплантация эмбрионов сельскохозяйственных животных. - Алма-ата:кайнар, 1987. - 158С
33 Даминов Б., Сартаев Ш., Тойшибеков М.М. Индуцированная поли- овуляция у овец //Генетика и селекция сельскохозяйственных животных. Алматы. 1986. - С. 134-136
34 Джанабеков К. Суперовуляция и межпородная пересадка зародышей овец: автореф. канд. с.-х. наук:.21.10.75. - Алматы.:АЗВИ, 1975. -28 С.
35 Утесинов Ж. Трансплантация эмбрионов у овец пород североказах- ский меринос и казахская тонкорунная (совершенствование метода и ускоренное размножение): автореф. докт. с.-х. наук.: Алматы:Мынбаево. 1993. - 38 С.
36 Алибаев Н., Бекетауов 0.,Адилбеков Н. Новый способ гормональной стимуляции суперовуляции овцематок-доноров //Тезисы докладов междунарной конференщш. - Астана, 2003. - 244.С.
37 Буралхиев Б.А. Синхронизированная суперовуляция, иньекция ДНК в эмбрионы и получение трансгенных свиней: автореф. канд. с/х. наук: 1.07.99. - Алматы.:КАЗ.ГОС.АГР.УНИВ., 1999. - 25 С.
38 Әлібаев Н., Бекетауов О., Әділбеков Н.Ч. Қаракол койын осіру биотех-нологиясында донорлардың гормональдық статусы //жаршы. - 2004., №5. ,40-416
39 Бекетауов О., Алибаев Н.Н., Адилбеков Н. Новое в биотехнологии воспрозводства каракульских овец //вестник,- 2004. - №5. - с. 41-42
40 Амарбаев А.-Ш.М. К дозировке сжк в овцеводстве //сборник научных трудов института экспериментальной биологии. - Алматы, 1966. -С. 208-216.
41. Дарвин Ч. Происхождение видов. -Л-М., 1937. -230 с.
84 Утесинов Ж., Касымов К.Т. Биотехнологические методы и ускоренное размножение ценных животных. «Интенсив. технол. воспроизводства поголовья и выращивания молодняка овец». Алма-Ата, 1987, 42-49 б.
85 Wierrchos E. Viability of demi-embryos produced befor vs. After deep freezing – Theriogenology, 1986, V.25. №1. 192 б.
86 Рябых В.П., Столярова В.Н. Влияние замкнутости бластоцеля и условий хранения на жизнеспособность эмбрионов, оперированных с целью определения пола. – Бюл. ВНИИ физиологии, биохимии и питания с-х животных, 1986, №2, 55-62 б.
87 Палладов Э., Истомина Л.А. Получение эмбрионов у суперовулированных овец в условиях фермы. Бюл. науч. работ ВНИИ животнаводства, 1985. №78. 66-68 б.
88 Меркурьева Е.К. Биометрия в селекции и генетике с – х животных. М.«Колос», 1970. 423 б.
89 Gordner R.L. Mouse chimaeras obtained by the injection of cells into the blastocyst. – Nature. 1968, V.220. 596 – 597 б.
90 Butler J.E., Anderson G.B., Bon. Durant R.H., Rashen R.L. Production of ovine chimeras by inner ctll mass transplantation – J.Anim. Sci, 1987, V.65,№1. 317 – 324 б.
91 Заводский М.М. О взаимопротиворечивом взаимадействии органов в теле животного. – В кн.: Труды по динамике развития. М., 1939, Т.2. 313-321 б.
92 Мухамедгалиев Ф.М. Некоторые закономерности индивидуального развития сельскохозяйственных животных и вопросы повышения плодовитости, рационального выращивания молодняка. – Труды ин-та экперим. Биол. АН КазССР, 1964. Т.1. 3-9 б.
93 Тойшибеков М.М. Использование метода трансплантации эмбрионов в овцеводстве. Аналитический обзор. Алма-Ата, 1988, 37-57 б.
        
        1 Аналитикалық шолу
1.1 Эмбриондарды трансплантациялау әдістерінің казіргі кездегі қолданылу
денгейі және келешегі
Қой тұкымдары ... ... ... ... ... ... - каракөл
койлары. ең бастысы бұл кой тұкымы шөл-шөлейт аймакка жаксы бейімделген
және жалпы биологиялық ... ... ... ... ... және басқа да елтірілік белгілері бойынша генетикалық құрылымы өте
күрделі. ... өте бай ... қоры бар ... қой ... ... ... ... ҚҰРАМЫНА КІРЕТІН ОРТА АЗИЯ РЕСПУБЛИКАЛАРЫНДА ҚАРАКӨЛ
ҚОЙ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨТЕ ҚАТТЫ ... ... ... А.М., ... ... [1] ... ТОҚЫРАУ КЕЗІНЕН КЕЙІНГІ 2004-2005 ЖЫЛДАРЫ ДА
ҚАЗАҚСТАНДА ҚАРАКӨЛ ҚОЙЛАР САНЫ 2,45 МЛН., ОНЫҢ ... 193,4 МЫҢ БАС ... ... ЮСУПОВ С.Ю ЖӘНЕ БАСҚАЛАРЫ [2] МӘЛІМЕТТЕРІНШЕ ӨЗБЕКСТАНДА 5
МЛН., ДЖАЛОЛОВ Х.Д., САФАРОВ М ДЕРЕКТЕРІНДЕ [3] ТӘЖІКСТАНДА 206 МЫҢ ... ... ... СОЛ ... ... ... КАРАКӨЛ ҚОЙ САНЫ
2,5 ЕСЕГЕ АЗАЙҒАН ЕДІ. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕ ОНЫҢ САНЫ ... ... ... ... ... ... СҰРЫПТАУ ЖҰМЫСТАРЫНА ӨТЕ КАЖЕТТІ
ГЕНЕТИКАЛЫҚ МАТЕРИАЛДЫ ... ... ... ... ... ... ҚАУІПТЕРДІ ЕСКЕРЕ КЕЛЕ АЛИБАЕВ Н.Н., БЕКЕТАУОВ О [4] БҰЛ ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... АРТТЫРУ
БҮГІНГІ ТАҢДА ӨТЕ КҮРДЕЛІ, ӘРІ КЕЛЕЛІ МӘСЕЛЕ ЕКЕНДІГІ ЖӨНІНДЕ СӨЗ ҚОЗҒАЙДЫ.
ӘРИНЕ МҰНДАЙ ЖАГДАЙДА МАЛДЫ ӨЗ ТӨЛІНЕН КӨБЕЙТУДІҢ ... АЗ, ӘРІ ... ... ... ... ... АДАМ ... САЙ ЖАҚСАРТУ, ОНЫҢ ӨНІМДІЛІГІН
ЕСЕЛЕП АРТТЫРУ - ҒЫЛЫМ МЕН ОЗАТ ... ... ... ... ТҮРІ БОЛМАСЫН БІРҚАЛЫПТА ТҰРМАЙДЫ; ОЛ АЗЫҚТАНДЫРУ, БАҒЫП-КҮТУ ЖӘНЕ
АСЫЛДАНДЫРУ ЖҰМЫСЫН ... ... ... ... ... ... ... ОНЫҢ ТҮРЛІ ҚАСИЕТІ МЕН ӨНІМІ ДЕ НЕШЕ АЛУАН КҰБЫЛАДЫ.
МАЛ ТҰҚЫМЫН ... ОНЫҢ ... ... БАР ... ... - АДАМ ... АСЫЛДАНДЫРУ ЖҰМЫСЫ ДҰРЫС ... ... ... ЕШҚАНДА ТӨМЕНДЕМЕЙДІ, КАЙТА ЖЫЛ САЙЫН
АРТУДА БОЛАДЫ.
МАЛДЫ ТИІСТІ ДӘРЕЖЕДЕ ІРІКТЕП СҰРЫПТАУ ҮШІН ОЛ ... ... ... ... ЕСЕПКЕ АЛЫНАДЫ, ОНЫҢ ТҮРЛІ КАСИЕТТЕРІ ЗЕРТТЕЛЕДІ. МАЛ ... ... ӨТЕ АУЫР ЖӘНЕ ҰЗАҚ ... ... ОНЫҢ ... ... ТҮСЕ ҚОЙМАЙДЫ.
МАЛДЫ ЖІК-ЖІККЕ БӨЛІП, СҰРЫПТАУ, ОНЫҢ ӘРБІРЕУІНЕ ... САЛУ ... ... ... ТАҒЫ СОЛ ... ОНЫҢ ... ... БАЙЛАНЫСТЫ
ЖҰМЫСТАРДЫҢ БІРКАТАРЫ МАЛ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДАҒЫ КЕЙБІР БАСШЫЛАРҒА ЕШБІР МӘНІ
ЖОҚ, ТЕК БІР ... ... ... ... ... ... ӨЗ ... ТОЛЫҚ
МЕҢГЕРМЕГЕН, ОҒАН ТЕРЕҢ МӘН БЕРМЕГЕН МАЛ ӨСІРУШІЛЕР АРАСЫНДА ДА КЕЗДЕСЕДІ.
ТҰҚЫМ МАЛЫ ... ... ... ҚҮРАЛЫ. СОНДЫҚТАН МАЛ ӨНІМІН
МОЛАЙТУ КАЖЕТТІ ТАЛАБЫНА САЙ ИНТЕНСИВТІ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ
АЛҒЫ ... ... ... МАЛ ... ... ОЛ ҮШІН
ШАРУАШЫЛЫҚҚА СЕЛЕНКЦИЯ ЖҰМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ КАЖЕТТІ ЖӘНЕ ТИІМДІ МАЛ ... ... ... ... ӨЗІ МАЛ ... ... ... АЛҒЫ
ШАРТЫ БОЛЫП САНАЛАДЫ.
МАЛ ТҰҚЫМЫНА СІҢГЕН АДАМ ЕҢБЕГІНІҢ САНДЫҚ ЖӘНЕ САПАЛЫҚ СИПАТЫНА ҚАРАЙ,
ОЛАРДЫ ҮШ ... ... ... ... БАЙЫРҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ТҰҚЫМДАР,
- ЗАВОДТЫҚ НЕМЕСЕ МӘДЕНИ ТҰҚЫМДАР
- ӨТПЕЛІ ТҰҚЫМДАР
АБОРИГЕНДІК ТҰҚЫМДАР НЕГІЗІНЕН ТАБИҒИ СҰРЫПТАУДЫҢ ... ... ... КАСИЕТТЕРІНІҢ ДАМУЫНА АДАМ АЗ АРАЛАСКАН. АБОРИГЕНДІК ТҰҚЫМ
МАЛЫ ЖАН-ЖАҚТЫ ӨНІМ ... ... ... ... ... ЖАЛПЫ
АЛҒАНДА ОЛАРҒА ТӘН ҚАСИЕТТЕР; ҰҚСАСТЫҚ, КЕШ ЖЕТІЛУ, ТӨЗІМДІЛІК, ДЕНЕ ... ... ... ... ... МАЛ ... ... ҚАЗАКЫ КОЙ, ҚАЗАҚЫ СИЫР ТҰҚЫМДАРЫ ЖАТАДЫ.
БАЙЫРҒЫ МАЛ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ӨНІМІ АЗ ЕКЕН ДЕП ... ... ... ОЛАР ЖАҢА МАЛ ... ... ... ... ГЕНОФОНД
БОЛЫП ЕСЕПТЕЛІНЕДІ.
ЗАВОДТЫҚ МАЛ ТҰҚЫМДАРЫНА КӨП ЖЫЛ ... ... ... ЖҰП ... ... БІР ... ... КҮТУ, АЗЫҚТАНДЫРУ СИЯҚТЫ ЖҮМЫСТАР НЕГІЗІНДЕ
ҚАЛЫПТАСҚАН ТҰҚЫМДАР ... БҰЛ ... ... МАЛ ... ... ... ЖӘНЕ ОСЫ ӨНІМ БАҒЫТЫНА МАМАНДЫРЫЛҒАН. АБОРИҒЕНДІК
ТҰҚЫМДАРМЕН САЛЫСТЫРҒАНДА ОЛАРДЫҢ ӨНІМДІЛІКТЕРІНІҢ ... ... ... ... МАЛЫ ... ... ТӘН ӨНІМ БЕРУ ... ҚАЛЫПТАСҚАН ЖАҒДАЙДЫҢ БОЛУЫН ҚАЖЕТ ЕТЕДІ. ТАБИҒИ ... ... ... ... ... ТЕЗ ... БОЛАДЫ. ЗАВОДТЫҚ
ТҰҚЫМДАРҒА - БЕЛГІЛІ БІР ӨНІМ БЕРУГЕ МАМАНДЫРЫЛҒАН ҚАЗІРГІ ТҮҚЫМДАР ЕНЕДІ.
МЫСАЛЫ: ҚАЗАҚТЫҢ АКСАРБАС СИЫРЫ, АЛАТАУ ... ... ... ... СОЛТҮСТІК МЕРИНОС ҚОЙЛАРЫ.
ӨТПЕЛІ ТҰҚЫМДАРДЫҢ КАЛЫПТАСУЫНА АДАМНЫҢ ҚАТЫНАСУЫ ТҰРҒЫСЫНАН ... ... ... МЕН ... ... АРАСЫНДА ОРЫН АЛАДЫ. БҰЛ ТОПКА
ЖАТАТЫН ТҰКЫМДАРДЫҢ ЭВОЛЮҢИЯСЫНА ... ... ... ҚОҒЛАЙЛЫ
ЖАҒДАЙ ТУҒЫЗЫП, ТҰҚЫМЫН ЖАҚСАРТУ ЖҰМЫСТАРЫ ТЕК СОҢҒЫ КЕЗДЕ ҒАНА ... ... КЕЛЕ ... ... ... ТӘН ... - КҰРЫЛЫМ
БӨЛІКТЕРІНІҢ ӘР ТЕНКТІЛІГІ. ҚҰРЫЛЫМДАРМЕН ... ... ... ... ... ... МОЛАЯ, ӨТПЕЛІ ТҰҚЫМНАН ЗАВОДТЫҚ ТҰҚЫМ
ҚАТАРЫНА ӨТКІЗУ ... ... ... АДАЙ ... КАЛМАҚ СИЫРЫ, УАК
ЖҮНДІ КАЗАҚЫ ҚОЙЛАР КАЗІР ЗАВОДТЫҚ ТҰКЫМДАР КАТАРЫНА ЕНЕ ... ... МАЛ ... ... БІР ӨНІМДІЛІГІ БАСҚА ӨНІМДЕРІНЕ
ҚАРАҒАНДА ӨТЕ ЖАҚСЫ ЖЕТІЛГЕН ТҰҚЫМДАР ЖАТАДЫ. ТІРКЕС ӨНІМДІ ... ... ОДАН ДА КӨП ... ... ... ДАМЫҒАНДАРЫ ЖАТАДЫ. МЫСАЛЫ,
МҮЙІЗДІ ІРІ КАРАНЫҢ СҮТІ, ЕТІ, ЕТТІ-СҮТТІ, СҮТТІ-МАЙЛЫ ТҰҚЫМДАРЫ БАР. ... ... ... ... ТҰҚЫМДАРЫ БАР. БҰЛАРДЫҢ
АЛҒАШҚЫЛАРЫ АРНАЙЫ БІР ӨНІМГЕ БАҒЫТТАЛҒАН ... ... КОС ... ... Л.Н., ... Н.И [5] МӘЛІМДЕУІНШЕ ЭМБРНОНДАРДЫ
ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫК ... АСЫЛ ... ... САПАСЫН ЖОҒАРЫЛАТАТЫН, БОЛАШАҒЫ ЗОР ӘДІСТЕРДІҢ БІР ... ... ... ... ... ... АЙТАРЛЫҚТАЙ ТЕЗДЕТУГЕ МҮМКІНДІК ТУҒЫЗАДЫ. БҰЛ ТӘСІЛГЕ ҚЫЗЫҒУ-
ШЫЛЫК ... ... МЕН ... ... ЖӘНЕ ОЛ ... ӘЛІ ... ... ЖОЙМАЙ ОТЫР.
БІРІНШІ БОЛЫП ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУДЫ, 1890 ЖЫЛЫ АҒЫЛШЫН ҒАЛЫМЫ
Е.ХИП ЖҮРГІЗДІ. ОЛ ДОНОР КОЯННАН ... ... ... ТҮҚЫМДЫ РЕЦИПИЕНТ
КОЯНҒА АУЫСТЫРЫП САЛДЫ. АЛ, 1891 ЖЫЛЫ ОРЫС ... ... ЖӘНЕ 1897 ... ... В. ... ... ... ҰРҒАШЫ ҚОЯНДАРДЫҢ
ЭМБРИОНДАРЫН ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАДЫ (ШИПИЛОВ В.С. МӘЛІМЕТІ БОЙЫНША [6]).
АРАДА БІРАЗ УАҚЫТ ӨТКЕН СОҢ, АЛҒАШ РЕТ 1931 ЖЫЛЫ ... ... ... ... ӨМІРШЕҢ ЭМБРИОНДАР АЛДЫ.
СОНДАЙ-АҚ, 1949 ЖЫЛЫ ТЕХАСТА (АҚШ) ... ... ... ЗУДЫҢ
МӘСЕЛЕЛЕРІ БОЙЫНША АЛҒАШҚЫ ГЫЛЫМИ КОНФЕРЕНҢИЯ ӨТІП, ОНДА ІРІ ҚАРА МАЛДЫҢ
ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... КЕҢЕСТЕР ОДАҒЫНДА ҮЙ ЖАНУАРЛАРЫНЫҢ ЭМБРИОНДАРЫН ТРАНСПЛАНТА- ЦИЯЛАУ
ТӘЖІРИБЕ ЖҮЗІНДЕ 1949-1952 ЖЫЛДАРЫ ҚОЙ ЖӘНЕ ЕШКІ ... ... ... А.И [7] ЖЭНЕ ... ... ... ... ИНСТИТУТЫНДА
ШОШҚАЛАРҒА 1949-1953 ЖЫЛДАР АРАЛЫҒЫНДА И.В.КВАСНИЦКИЙМЕН [8] ЖҮРГІЗІЛДІ.
ТРАНСПЛАНТАҢИЯ НӘТИЖЕСІНДЕ ТУЫЛҒАН ӘЛЕМДЕГІ БІРІНШІ БҮЗАУДЫ 1951 ... 8-12 ... ... ... 5 РЕТ ... ОТЫРҒЫЗҒАННАН
КЕЙІН ЕКІ БҰЗАУДЫ (1953) ЭРНСТ Л.К., ЖИЛЬЦОВ Н.З [9] АЛДЫ.
1961 ЖЫЛЫ Л.Е РОУСОН 6 МЫҢ МИЛЬ ҚАШЫҚТЫҚҚА ... ... ... ... ... - ... ЖҰМЫРТҚА ЖОЛЫН ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП
ЖҮЗЕГЕ АСЫРДЫ.
ЖОҒАРЫДА КӨРСЕТІЛГЕН, 70-ШІ ЖЫЛДАРДЫҢ ... ... ... ... ОҢ ... ... ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУДЫ
ЗЕРТХАНАДАН ТІКЕЛЕЙ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫНА ЕНДІРУГЕ БОЛАТЫНЫН ДӘЛЕЛДЕДІ.
ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ТӘСІЛІН, ОЛАРДЫ ... ... ... АСЫЛ ... ... ... ЭМБРИОНДАРДЫ САҚТАУҒА,
СОНДАЙ-АҚ, ЖОЙЫЛЫП БАРА ЖАТҚАН ТҰҚЫМДАРДЫҢ ГЕНДІК КОРЫН ... ЖӘНЕ ... ... КАЖЕТТІЛІГІНЕ КАРАЙ ҚАЙТА КАЛПЫНА КЕЛТІРІП, ... ... ... ... ... ... БҰЙЫМДАРЫН ЖАСАУҒА ЖАРАМДЫ
ЖӘНЕ БЕЛГІЛІ БІР ФИЗИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ БАР ТҮК.
ЖҮННЕН ЖАСАЛҒАН БҰЙЫМДАР ... ... ... ... ... ТҮСЕДІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ХАЛЫҚ КӨП ТҰТЫНАДЫ. ... ... ... ... ... ҚОЙ ТЕРІСІНЕН ҚЫРҚЫП АЛЫНҒАН ЖҮН ТАБИҒИ
ЖҮН ДЕП АТАЛАДЫ. ЖҮННЕН ТОҚЫЛҒАН, АЛАЙДА ... ... МЕН ... ... ЖҮН ДЕ ... ... ЖАТАДЫ, БІРАҚ ЕСКІ НЕМЕСЕ ... ЖҮН ДЕП ... ... ... ... БАСҚА МАҚТА, ЗЫҒЫР,
КЕНДІР, ЖҮТ, КЕНЕП ЖӘНЕ БАСҚА ДА ӨСІМДІК ТЕКТІ ТАЛШЫҚТАРДЫ, СОНДАЙ-АҚ ХИМИЯ
ӨНЕРКӘСІБІ ... ... ... ЖӘНЕ ... ТАЛШЫҚТАРДЫ
ПАЙДАЛАНАДЫ.
ЖҮН — ТЕРІНІҢ АРНАУЛЫ ТҮЗІНДІСІ, ОЛ БЕЛОКТЫ ҚОСЫЛЫС — КЕРАТИННЕН ТҮРАДЫ.
ЖҮН КЕРАТИНІНІҢ ЕРЕКШЕЛІГІ МЫНАДА: ОНДА ... ... ... ... ЕДӘУІР КӨП БОЛАДЫ.
ЖҮН ЭМБРИОНАЛДЫҚ КЕЗЕҢДЕ-АК КАЛЫПТАСА БАСТАЙДЫ. 60—70 ... ... ЖҮН ... ... ДЕП ... БАСТАМАСЫ ПАЙДА БОЛАДЫ.
ОНЫ БІРІНШІ РЕТТІК ЖӘНЕ ЕКІНШІ РЕТТІК ФОЛЛИКУЛАЛАР ДЕП БӨЛЕДІ. ЖҮНІ ӘРКЕЛКІ
БОЛЫП КЕЛЕТІН КОЙДЫҢ БІРІНШІ РЕТТІК ФОЛЛИКУЛАСЫНАН ... ... ... ӨЛІ ЖҮН ӨЕІП ЖЕТІЛЕДІ, АЛ БИЯЗЫ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРДА ОДАН — НЕҒҰРЛЫМ ҚАЛЫҢ
ТҮБІТ ӨСІП ЖЕТІЛЕДІ. БІРІНШІ ... ... ... ... КҮН ... ... ... ФОЛЛИКУЛА ПАЙДА БОЛАДЫ. ШАҒЫН ӨЛШЕМДІ БОЛЫП КЕЛЕТІН
ЕКІНШІ РЕТТІК ФОЛЛИКУЛАДАН НЕҒҰРЛЫМ ЖІҢІШКЕ ТҮБІТ ... ӨСІП ... ... ... ... ... ФОЛЛИКУЛАЛАР ТҮЗІЛМЕЙДІ.
ФОЛЛИКУЛАЛАР САНЫНЫҢ АЗ НЕМЕСЕ КӨП БОЛУЫ МАЛДЫҢ ТҮҚЫМЫНА, ... ... ... САУЛЫҚТАРДЫ БУАЗ КЕЗІНДЕ АЗЫҚТАНДЫРУ
ЖАҒДАЙЛАРЫНА БАЙЛАНЫСТЫ. ФОЛЛИКУЛАЛАРДЫҢ КЕЛЕШЕКТЕГІ ДАМУЫ ДА АЗЫҚТАНДЫРУҒА
БАЙЛАНЫСТЫ БОЛАДЫ. ҚОЗЫ ҚОЛАЙСЫЗ ЖАҒДАЙЛАРГА ТАП ... ОНДА ... ... ... ... ЖӘНЕ ОСЫНЫҢ САЛДАРЫНАН ТҮК (ЖҮН) ТҮЗЕ
АЛМАЙДЫ. БҰДАН МЫНАДАЙ ҚОРЫТЫНДЫ ШЫҒАРУҒА БОЛАДЫ: БУАЗ САУЛЫҚТАРДЫ ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ТҮЗУ
АРКЫЛЫ ФОЛЛИКУЛАЛАРДЫҢ ЖЕТІЛУІНЕ ЫҚПАЛ ЖАСАУҒА ЖӘНЕ ОСЫ АРҚЫЛЫ ҚОЙДЫҢ ЖҮН
ӨНІМДІЛІГІН АРТТЫРУҒА ... ... 120 ... ... ... ӨСІП ... БАСТАЙДЫ, ОЛАР БҮДАН СОҢ БІРТІНДЕП
ТЕРІНІҢ БЕТІНДЕ ПАЙДА БОЛАДЫ.
ФОЛЛИКУЛАЛАР ТЕРІДЕ ТОП-ТОП БОЛЫП ОРНАЛАСАДЫ. ОСЫНДАЙ ТОПТЫҢ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... БІР ТЕР БЕЗІ ЖӘНЕ
БІРНЕШЕ МАЙ БЕЗДЕРІ КІРЕДІ. ТЕРІНІҢ ҚЫЛШЫҚПЕН БІРІГІП ӨСКЕН ... ... ДЕП, АЛ ... ... ... ЖАТҚАН ТӨМЕНГІ БӨЛІГІ — ТҮК БАДАНАСЫ
ДЕП АТАЛАДЫ. ТҮК (ЖҮН ТАЛШЫҚТАРЫ) ОСЫ БӨЛІКТЕН ӨСЕДІ. ТҮК ... ... ... КАН ... ... ... ... БӨЛІНУ ЖОЛЫМЕН КӨБЕЙЕДІ ЖӘНЕ БІРТІНДЕП ҮРПІДЕН
ҚАШЫҚТАЙ БЕРЕДІ, АЛ ... КЕЛЕ ОЛАР ... ... ... ... ... ... КАСАҢ ТҮЗІЛІСТЕРГЕ АЙНАЛАДЫ. МІНЕ, ОСЫ
ТҮЗІЛІСТЕР ЖҮН ТАЛШЫҚТАРЫНЫҢ МАССАСЫН ... ... ... ... ТҮК ТҮБІРІ ДЕП, АЛ ТЕРІНІҢ БЕТІНЕ ШЫҒЫП ТҮРҒАН ҚАЛҒАН БӨЛІГІ ТҮК
ӨЗЕГІ (КІНДІГІ) ДЕП ... ... ... ... ЖЕРДІ ТҮК ҚЫНАБЫ ДЕП
АТАЙДЫ. ҚЫНАПТЫҢ БҮЙІР ЖАҚТАРЫНА МАЙ ... ... ... ... КЫНАПТЫҢ ІШКІ ЖАҒЫНА ОНЫҢ ЖОҒАРҒЫ БӨЛІГІНЕН КЕЛІП КІРЕДІ.
ҚҰРЫЛЫСЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... ... СЕКРЕТІ — ТЕРІ МАЙЫМЕН ҮНЕМІ МАЙЛАНЫП ТҮРАДЫ.
ҚЫЛШЫҚТЫҢ ... ӘР ... ... ... ТӘН ... ... ТҮБІТ ТАЛШЫКТАРЫ ҚАБЫРШАҚТЫ ЖӘНЕ КЫРТЫСТЫ КАБАТТАН ТҰРАДЫ,
АЛ БАСҚА ҚЫЛШЫҚТАРДЫҢ БҰҒАН ҚОСА ӨЗЕК ҚАБАТЫ БОЛАДЫ.
ҚАБЫРШАҚТЫ ҚАБАТ — ТАЛШЫҚТЫ СУДЫҢ, КҮН МЕН ... ЖЭНЕ Т. ... ... ... ОНЫҢ ... ... ОЛ ӘР ТҮРЛІ
ПІШІНДІ ҚАСАНДАНҒАН КЛЕТКАЛАРДАН ТҰРАДЫ. МӘСЕЛЕН ТҮБІТТІҢ ҚАБЫРШАҚТЫ ҚАБАТЫ
ҚЫРТЫСТЫ ... ... ... ... ... ... КЕЛГЕН БАСКА
ТАЛШЫҚТАРДЫҢ ҚАСАНДАНҒАН КЛЕТКАЛАРЫ ҮЙ ШАТЫРЫНДАҒЫ ... БІРІ ... ... ... ЖАЛПАҚ БОЛАДЫ. ОСЫНДАЙ ҚҰРЫЛЫСЫНЫҢ АРҚАСЫНДА
ҚЫЛШЫҚ ЖАЛ ТӘРІЗДЕНІП КЕЛЕДІ. ҚАБЫРШАҚТЫҢ ... ... ... ЖӘНЕ ... ДА ФИЗИКАЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІН БҰЗАДЫ.
ҚЫРТЫСТЫ ҚАБАТ — ҚЫЛШЫҚТЫҢ НЕГІЗГІ ... ОЛ ... ... ... ЖӘНЕ ... ҚАБАТТЫҢ АСТЫҢҒЫ ЖАҒЫНДА БОЛАДЫ.
ТАЛШЫҚТЫҢ МЫҚТЫЛЫҒЫ, СЕРПІМДІЛІГІ МЕН СОЗЫЛҒЫШТЫҒЫ КЫРТЫСТЫ ... ... ... ... ... БОЯҒЫШ ЗАТ — ПИГМЕНТ
БОЛАДЫ, ЖҮННІҢ ТҮСІ ОСЫ ПИГМЕНТКЕ БАЙЛАНЫСТЫ.
ӨЗЕК ҚАБАТЫ ТЕК КАНА ҚЫЛТЫҚТА, ӨЛІ ЖҮН МЕН ... ... ... ... ... ... АЛЫП ... ЖӘНЕ ӨЗАРА БОС БАЙЛАНЫСКАН
КЛЕТКАЛАРДАН ТҰРАДЫ. ... ... ... АУА ТОЛЫ БОЛАДЫ. ӨЗЕК
ҚАБАТЫ ТҮТАС ҚАРА СЫЗЫҚ НЕМЕСЕ ҮЗДІК-ҮЗДІК СЫЗЫҚ ТҮРІНДЕ ҚЫЛШЫҚТЫҢ ОРТАНҒЫ
БӨЛІГІНЕ ... БҰЛ ... ... МЫҚТЫ ЖЕТІЛСЕ, ТАЛШЫҚТАРДЫҢ
БЕРІКТІГІ СОҒҰРЛЫМ НАШАР БОЛАДЫ. ... ... ... АЗ ЖӘНЕ ... ... ... ТҮРЛЕРІ ҚОЙДЫҢ ЖҮНІН ТАЛШЫҚТАРЫ ... ... ... ... ... ҚЫЛТЫК, АРАЛЫҚ ЖҮН ЖӘНЕ ӨЛІ ЖҮН. ҚЫЛТЫҚТЫҢ
ТҮРЛЕРІ РЕТІНДЕ ҚАТАҢ КЫЛШЫҚ ПЕН ҚОЗЫ ЖҮН КЕЗДЕСЕДІ.
ТҮБІТ — ЖҮННІҢ ЕҢ БАҒАЛЫ БӨЛІГІ ... ... ... ... ҚОЙЛАРДЫҢ
ЖҮНІ ТҮБІТТЕН ТҮРАДЫ. ТҮБІТ ҚЫЛШЫҚТАРЫНЫҢ ЖІҢІШКЕЛІГІ 14,5—25 МИКРОН
АРАЛЫҒЫНДА, АЛ ҰЗЫНДЫҒЫ 5—15 СМ ... ... ... ТАЛШЫҚТАРЫ ӘРҚАШАН
ДА ЖАКСЫ БҰЙРАЛАНЫП ТҮРАДЫ. ҚЫЛШЫК ЖҮНДІ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНІНДЕ ДЕ ... ... ... ОНЫҢ ... ... ТҮЗЕДІ.
ҚЫЛШЫҚ — ЖҮННІҢ МАҢЫЗЫ ШАМАЛЫ БӨЛІГІ. ОЛ ӘР ТЕКТІ ҰЯҢ ЖӘНЕ ... ... ... ... АЗ ... ОЛ ӘРҚАШАН ДЕРЛІК ТҮБІТТЕН ҰЗЫН
БОЛАДЫ (РОМАН ҚОЙЛАРЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНАН АРТЫҚ ТА БОЛАДЫ.
ӨЗІНІҢ ТЕХНИКАЛЫҚ САПАСЫ БОЙЫНША АРАЛЫҚ ЖҮН ... ... БІРІ ... ТАБЫЛАДЫ. ОҒАН ЕДӘУІР МЫҚТЫЛЫҚ ПЕН СЕРПІМДІЛІК ҚАСИЕТ
ТӘН. ОНЫҢ ... ... ... ... ... КЕЛЕДІ. ЖУАНДЫҒЫ ЖӨНІНЕН
ТҮБІТ ПЕН ҚЫЛТЫҚТЫҢ АРАСЫНДАҒЫ ОРТАША ТҮР БОЛЫП ... ... ... ... ... 26—50 ... АРАЛЫҒЫНДА БОЛАДЫ. АРАЛЫҚ ЖҮН —
ЖАРТЫЛАЙ ... ... ҚОЙ ... ... НЕГІЗІ, ОЛ БАРЛЫҚ ҮЯҢ ЖӘНЕ
ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ КОЙЛАРДА ДА КЕЗДЕСЕДІ.
ӨЛІ ЖҮН — МАТА ЖАСАУ ... ... ... ОЛ МОРТ КАТТЫ БОЛАДЫ.
БҮЙРАСЫЗ ЖӘНЕ БОЯУ АЛМАЙДЫ. ӨЛІ ЖҮН ТАЛШЫҒЫНЫҢ ЖУАНДЫҒЫ 100—400 ... ... ҚОЙ ... ӨЛІ ЖҮН ... ... БҰЛ ЖҮННІҢ
ҚҰНДЫЛЫҒЫ КҮРТ КЕМИДІ.
ҚАТАҢ ҚЫЛШЫҚ ДЕГЕНІМІЗ ҚЫЛТЫҚТЫҢ ЖОҒАРҒЫ ЖАРТЫСЫНДА ... ЖОҚ ... ... ... ҚАТТЫ, МОРТ БОЛЫП, ҚАЛЫПТЫ ҚЫЛТЫҚҚА КАРАҒАНДА
МЫҚТЫЛЫҒЫНАН АЙРЫЛАДЫ. ... ... ... ... ... ... КЕМІТЕДІ.
ҚОЗЫ ЖҮН ДЕГЕНІМІЗ БИЯЗЫ ЖҮНДІ КОЙДЫҢ БІР ... ... ... ... ТАЛШЫҚТАР. ҚОЗЫ ЖҮН ӨТЕ ҰЗЫНДЫҒЫМЕН, ТАЛШЫҚТАРЫНЫҢ
ЖУАНДЫҒЫМЕН ЖӘНЕ БҰЙРАСЫНЫҢ АЗ ... ... ... ЖҮНДІ БІРІНШІ РЕТ
ҚЫРҚУДАН КЕЙІН МҮНДАЙ ТАЛШЫҚТАР, ... ... ДЕ, ОНЫҢ ... ... ... ТӘН ... ... ЖҮННІҢ ӨНЕРКӘСІПТІК МАҢЫЗЫ ЖОҚ. БҰЛ ҚЫСҚА ЖҮН, ТАЛШЫҚТАРЫ ТҮЗУ
ЖӘНЕ ӨТЕ ҚАТАҢ. ОЛ ҚОЙДЫҢ СИРАҚТАРЫНДА, БАСТЫҢ БЕТ ... ... ... ... ӨСЕДІ.
ЖҮННІҢ ТҮРЛЕРІ. ЖҮННІҢ МЫНАДАЙ ТҮРЛЕРІ БОЛАДЫ: БИЯЗЫ, БИЯЗЫЛАУ, ҮЯҢ ЖӘНЕ
ҚЫЛШЫҚ ЖҮН. ... ЖҮН ... 25 ... ... ... ... ОЛ
ЖАҚСЫ ҰСАҚ БҰЙРАЛАРЫНЫҢ БОЛУЫМЕН, МЫҚТЫЛЫҒЫМЕН, СОЗЫЛҒЫШТЫҒЫМЕН ЖӘНЕ БАСҚА
ДА ЖАҚСЫ ҚАСИЕТТЕРІМЕН КӨЗГЕ ТҮСЕДІ. ОЛ ... ... ... ... ... ... МЕН ... ЖҮНДІ ҚОЙЛАРДЫҢ КОШҚАРЫНЫҢ ЖОҒАРЫ ... ... ЕҢ ... БИЯЗЫ ЖҮН МЕРИНОС ЖҮНІ ДЕП АТАЛАДЫ.
БИЯЗЫЛАУ ЖҮН ДЕ БІР ТЕКТІ БОЛЫП КЕЛЕДІ ЖӘНЕ НЕҒҰРЛЫМ ҚЫЛШЫҚТЫ ТҮБІТТЕН
НЕМЕСЕ АРАЛЫК БИЯЗЫ ... ... ... ... ... ҚИЫНҒА ТҮСЕТІН
ОСЫ ТАЛШЫҚТАРДЫҢ ҚОСПАСЫНАН ТҰРАДЫ. БИЯЗЫЛАУ ЖҮН ТАЛШЫҚТАРЫНЫҢ ЖУАНДЫҒЫ ... ... ... ... КОЙ ... ... ТЕЗ ... ЕТТІ
ТҰҚЫМДАРЫНАН, СОНДАЙ-АҚ ҚЫЛШЫҚ ЖҮНДІ ҚОЙ САУЛЫҚТАРЫН ЖАРТЫЛАЙ ... ... ... ШАҒЫЛЫСТЫРУДАН АЛЫНҒАН КЕЙБІР БУДАНДАРДАН ОСЫНДАЙ ЖҮН
АЛЫНАДЫ. БИЯЗЫЛАУ ЖҮННІҢ ЕРЕКШЕ БІР ТҮРІ — ... ... ... ... ... ОЛ ... ТӘН ... БОЛУЫМЕН, ТАЛШЫҚТАРЫНЫҢ
ЖІҢІШКЕЛІГІНІҢ БІРКЕЛКІЛІГІМЕН, ӨТЕ ҰЗЫН ... ЖӘНЕ ... ... ... ТҮСЕДІ. БИЯЗЫ ЖҮНДІ ҚОЙ САУЛЫҚТАРЫНЫҢ ЛИНКОЛЬН ҚОЙЫНЫҢ
ҚОШКАРЛАРЫМЕН БУДАНЫНАН, СОНДАЙ-АК КЕЙБІР ТАЗА ТҰҚЫМДЫ ҚОЙЛАРДАН ... ... ... ҚОЙ, Т.Б.) ... ЖҮН ... ТЕКТІ ЖҮН ҰЯҢ ЖҮН ДЕП АТАЛАДЫ. МҰНДАЙ ЖҮН ІРІ ... ... ... ... X БИЯЗЫ ЖҮНДІ ҚОЙ ТҰҚЫМЫНЫҢ ҚОШКАРЛАРЫ) БУДАНЫНАН, ТӘЖІК
ЖӘНЕ САРАДЖИ ... ... ... ОЛ ... АРАЛЫҚ ЖҮН МЕН
АЙТАРЛЫҚТАЙ ЖІҢІШКЕ КЫЛТЫҚТАН ТҰРАДЫ.
ЖҮННІҢ ТЕХНИКАЛЫК ... ... ... ... ОНЫҢ
ТАЛШЫҒЫНЫҢ ҮЗЫНДЫҒЫН, ЖІҢІШКЕЛІГІН, БҮЙРАЛЫҒЫН, МЫҚТЫЛЫҒЫН, ИІЛГІШТІГІ МЕН
СОЗЫЛҒЫШТЫҒЫН, ... ... ... МЕН ... ... ... МЕН ЖҮНДІ КЛАСТАРҒА БӨЛУ КЕЗІНДЕ ОСЫ ҚАСИЕТТЕРГЕ
ҚАРАЙ ОТЫРЫП, ЖҮННІҢ ҚҰНДЫЛЫҒЫН БЕЛГІЛЕЙДІ.
ЖҮН ТАЛШЫҒЫНЫҢ ҰЗЫНДЫҒЫ — ОНЫҢ ... ... ... НЕГІЗГІ
ҚАСИЕТТЕРІНІҢ БІРІ. ЖҮННІҢ ... ... ... ... ТАБИҒИ КҮЙІНДЕ ШТАПЕЛІНДЕ НЕМЕСЕ ТҮЛЕМ ЖҮНІНДЕ ӨЛШЕЙДІ. ЖҮН
ТАЛШЫҒЫН ... ... ... ... ... ... ҚЫЛШЫҚТЫҢ
НАҒЫЗ ҰЗЫНДЫҒЫНА ЖАТҚЫЗАДЫ.
ЖҮН ТАЛШЫҚТАРЫНЫҢ ҰЗЫНДЫҒЫ КОЙДЫҢ ... ... МЕН ... ... РЕТ ... ЖӘНЕ ... ЖЕКЕ ЕРЕКШЕЛІГІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ. БИЯЗЫ
ЖҮНДІ ҚОЙ ТҮҚЫМДАРЫНАН ЕҢ ҚЫСҚА ЖҮН ... ОНЫҢ ... ... 5—10 ... ... ... ЕТТІ-ЖҮНДІ ҚОЙ ТҮҚЫМДАРЫНАН ЕҢ ҰЗЫН ЖҮН АЛЫНАДЫ.
МЫСАЛЫ ЛИНКОЛЬН, КУЙБЫШЕВ ЖӘНЕ БАСҚА КОЙ ТҰҚЫМДАРЫНЫҢ ЖҮНІНІН. ... ... ... 20—40 ... ... ... ЖӘНЕ ҮЯҢ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮН
ТАЛШЫКТАРЫНЫҢ ҰЗЫНДЫҒЫ 20—30 САНТИМЕТРГЕ ЖЕТЕДІ. КӨКТЕМГІ ҚОЙ ҚЫРҚУ КЕЗІНДЕ
ОЛАРДЫҢ ЖҮНІНІҢ ҰЗЫНДЫҒЫ 7—10 САНТИМЕТРДЕН 25—30 ... ... ... ҚОЙ ҚЫРКУ КЕЗІНДЕ 7-ДЕН 15 САНТИМЕТРГЕ ... ... ... ... ... ЖҮН ... ... ӨЗГЕРЕДІ. БІР ЖАСТАҒЫ ҚОЗЫЛАРДА ОЛ
БАРЫНША ҮЗЫН БОЛАДЫ. 5—6 ЖАСТАН АСҚАН ҚОЙЛАРДЫҢ ЖҮНІНІҢ ӨСУІ БАЯУЛАЙДЫ.
МАЛДЫҢ ДЕНЕСІНДЕ ... ... ЖҮН ... ... ... ... ЖӘНЕ САНЫНДА ЕҢ ҮЗЫН, АЛ БАУЫРЫНДА ЕҢ ҚЫСҚА ЖҮН ТАЛШЫҚТАРЫ ӨСЕДІ.
ЖҮННІҢ ҰЗЫНДЫҒЫ КОЙДЫ АЗЫҚТАНДЫРУ ДӘРЕЖЕСІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ЖӘНЕ ОЛ ЖҮН ... ... ӘСЕР ... ЖҮН ... ... ҰЗЫН ... ... БӘРІ БІРДЕЙ БОЛҒАН КЕЗДЕ, ҚЫРҚЫЛАТЫН ЖҮННІҢ МӨЛШЕРІ СОҒҰРЛЫМ
КӨП БОЛАДЫ.
ЖҮН ТАЛШЫКТАРЫНЫҢ ... ОНЫҢ ... ... КЕРІ ... ... ... ... БІР ТЕКТІ ЖҮН НЕҒҰРЛЫМ ЖУАНДАУ КЕЛЕТІН
ЖҮН ТАЛШЫҚТАРЫНАН КӨП ... ... ... ... МАЛ ТҰКЫМЫН
АСЫЛДАНДЫРУ ЖҮМЫСЫН ІСКЕРЛІКПЕН ЖҮРГІЗЕ БІЛУ ... ЖҮН ... ОНЫҢ ... ... САЙ ... КОЙ ОТАРЛАРЫН КӨРУГЕ
БОЛАДЫ.
ЖҮН ТАЛШЫҒЫНЫҢ ЖІҢІШКЕЛІГІ — ЖҮННІҢ САПАСЫН ... ... ... ОНЫ ... ... ҚИМАСЫНЫҢ ДИАМЕТРІН ӨЛШЕУ АРҚЫЛЫ
АНЫҚТАЙДЫ ДА, МИКРОНМЕН ... ... 1 КГ ... ... ОРТАША ДИАМЕТРІ 20— 25 МИКРОН) 3—4 М2, АЛ 1 КГ ҚЫЛШЫҚ ... ... БАР ... 1 М2 ... ... ... ЖЕҢІЛ МАТА ЖАСАП
ШЫҒАРУГА БОЛАДЫ.
ҚОЙДЫ БОНИТИРОВКАЛАУ, ЖҮНДІ КЛАСТАРҒА БОЛУ ЖӘНЕ СОРТТАУ КЕЗІНДЕ ОНЫҢ
ТАЛШЫҒЫНЫҢ ... КӨЗ ... ... БІРАК ОЛ ҮШІН МОЛ
ТӘЖІРИБЕ КЕРЕК. ... ҮШІН ... ... АЛА ... ДӘЛ
АНЫҚТАЛҒАН ЖҮН ҮЛГІЛЕРІН (ЭТАЛОНДАРДЫ) ПАЙДАЛАНАДЫ. ҚАЗІРГІ УАҚЫТТА БІЗДІҢ
ЕЛІМІЗДЕ БАРЛЫҚ БІР ТЕКТІ ЖҮННІҢ (БИЯЗЫ ЖЭНЕ ... ... ... ... ... БӨЛУДІҢ БІРЫҢҒАЙ СИСТЕМАСЫ (ЖҮЙЕСІ) ЖАСАЛҒАН. БҰЛ ЖҮЙЕ
БОЙЫНША БІР ТЕКТІ ЖҮННІҢ 13 НЕГІЗГІ КЛАСЫ ... ... САПА ... 80, 70, 64, 60, 58, 56, 50, 48, 46, 44, 40, 36 ЖӘНЕ 32 ... ... ... ... ... ... БІР ЖІҢІШКЕЛІГІ САЙ
КЕЛЕДІ.
ЭРНСТ Л.К ЖЭНЕ СЕРГЕЕВ Н.И [5] ... БҰЛ ... ... БАРА ... ... ... ҚОРЫН ЖӘНЕ БАСҚА ДА ТҰҚЫМДАР- ДЫҢ
ЖЫЛДАМДАТЫЛҒАН СЕЛЕКЦИЯ БАРЫСЫНДА ЖОҒАЛТҚАН БАҒАЛЫ САПАЛАРЫН ... ... ... МҮМКІН.
БҰЛ ТӘСІЛДІ КОЛДАНУ БАРЫСЫНДА ТҮҚЫМАРАЛЫҚ ҚАНА ЕМЕС, ТҮР ... ДА ... ... ... ... ... ІРІ ҚАРА ... ҰРЫҚТАРДЫ РЕЦИПРОКТЫ ОТЫРҒЫЗУ АРҚЫЛЫ ҚАЛЫПТЫ ҰРПАК АЛЫНДЫ.
ЭРНСТ Л.К ЖӘНЕ СЕРГЕЕВ Н.И БҰЛ ... ШЕТ ... ... ... 70-ШІ ... ... ҚҮНДЫ СИЫРЛАРДАН ТРАНСПЛАНТАТ-
БҰЗАУЛАРДЫ ... ... ... ... ... ... ЕЛДЕРДЕ,
(ҰЛЫБРИТАНИЯ, АҚШ, КАНАДА, ФРГ, АВСТРИЯ, ЖАҢА ЗЕЛАНДИЯ, ВЕНГРИЯ) ОСЫ
ӘДІСТІ ІС ... ... ... БАСТАҒАНЫН МӘЛІМДЕЙДІ.
ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ТЕХНОЛОГИЯСЫНДАҒЫ ЖОҒАРЫ ЖЕТІСТІККЕ 1983
ЖЫЛЫ ФРАНЦИЯ ЖЕТТІ. ОСЫ ... ... 3,3 МЫҢ ... ... ОНЫҢ КӨПШІЛІГІ МАЛ ... ... ... ... ... ... МҰЗДАТЫЛЫП САҚТАУҒА ДАЙЫНДАЛҒАН. ОСЫ
КЕЗДЕ БҰЛ ЕЛДЕ ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫСТАРМЕН ҚАТАР ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУЛЕР ӨРІС АЛҒАН
ТОҒЫЗ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛЫҚ ... ... ... ... БІРҚАТАР
ЖЕТІЛДІРУЛЕРДІҢ АРҚАСЫНДА, ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ӘДІС БОЛА БАСТАДЫ.
БУГРОВ А.Д ЖЭНЕ НЕВИННЫЙ Н.А [10] ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ АҚШ
ЖӘНЕ КАНАДА ДА ІС ... ... ДАМИ ... ... БҰЛ ... ЖЫЛЫНА
100 МЫҢНАН АСТАМ ЭМБРИОН АУЫСТЫРЫЛЫП ОТЫРҒЫЗЫЛАДЫ ДЕП ЖАЗАДЫ. 1986 ЖЫЛДЫҢ
ӨЗІНДЕ-АК МҮЙІЗДІ ІРІ ... ... ... ОРТАЛЫҚТАРЫНДА МЫҢНАН
АСА ТРАНСПЛАНТАТ БҰҚАЛАР АЛЫНҒАН.
ЗАВЕРТЯЕВ Б.П [11] МӘЛІМЕТІНДЕ ДАМЫҒАН ЕЛДЕРДІҢ ФЕРМЕРЛЕРІ ЭМБРИОНДАРДЫ
ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ӘДІСІНІҢ ҚҰНДЫЛЫҒЫН ТҮСІНІП, ОНЫҢ БАҒАСЫ ... ... ... МЫҢ ... ... ... АУЫЛ ... БАҒДАРЛАМАЛАРЫНА ЕНГІЗДІ.
АУКЦИОН-ДАРДЫҢ БІРІНДЕ ГОЛШТИНОФРИЗ ТҰҚЫМДЫ ТРАНСПЛАНТАТ БҰҚА 150 МЫҢ
ДОЛЛАРҒА БАҒАЛАНДЫ ДЕГЕН ХАБАР ... У.Ж ЖӘНЕ ... [12] ... ІРІ ҚАРА ... ... ОТЫРҒЫЗУМЕН АЙНАЛЫСҚАН ЕВРОПАДАҒЫ БІРІНШІ ЕЛ -
ДАНИЯ, БҰЛ ЕЛДЕ ЗИГОТАЛАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ІРІ ҚАРА МАЛ ... ... ... ... ... ... ... ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ БОЙЫНША ... ... ... ... ... ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ
ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗГЕ ҚОЙЫЛҒАН БҰЛ ЕЛДЕ ЖЫЛ ... 100 ... ... ОСЫ ... АЛЫНҒАН БҰЗАУДЫҢ АУКЦИОНДАҒЫ ҚҰНЫ 500-ДЕН 3000 АҚШ
ДОЛЛАРЫ ШАМАСЫНДА БОЛАДЫ ЖӘНЕ ДЕ, ... ... ... ... ... ... МЫСАЛЫ, АТАЛҒАН ТЕХНОЛОГИЯНЫ ҚОЛДАНУ ... ... ... ... СҮТ ... ... 6000 ЛИТРГЕ АРТТЫ. ... ... ... ГЕНЕТИКАЛЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫН ЖОҒАРЫЛАТУДА
ТРАНСПЛАНТАЦИЯ ЭДІСІ АРҚЫЛЫ ГЕНЕТИКАЛЫҚ ТҰРҒЫДАН ҚҰНДЫ АНАЛЫҚ ... КӨП ... ... ... ОДАН ӘРІ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ҮРДІСТЕ
ҚОЛДАНУДЫҢ НӘТИЖЕСІНДЕ ІСКЕ АСЫРЫЛАДЫ.
ГЕРМАНИЯНЫҢ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ҒЫЛЫМИ-ЗЕРТТЕУ ... ... ІРІ ... ... ЖАҢАРТЫЛҒАН ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫМЕН ЖҰМЫС ЖҮРГІЗІЛСЕ,
НӘТИЖЕСІНДЕ ДӘСТҮРЛІ СЕЛЕКЦИЯ ЖАҒДАЙЫНДА СҮТТІҢ МАЙЛЫЛЫҒЫ 10,8 КГ ... ... ... ТОРТ ... БІР РЕТ ... ... 70% БУАЗ БОЛСА, ГЕНЕТИКАЛЫҚ ПРОГРЕС НӘТИЖЕСІНДЕ СҮТ
ӨНІМДІЛІГІ 15,3 КГ ҒА ... ... ОЛ 41% ... ... ... ... ТРАНСПЛАНТАЦИЯСЫ НӘТИЖЕСІНДЕ, ӘР ДОНАРДАН 10 ЭМБРИОН
АЛЫНҒАН ЖАҒДАЙДА КҮТІЛЕДІ. БҰЛ ... ... ... СҮТТІҢ
МАЙЛЫЛЫҒЫ 16,7 КГ-ҒА ЖЕТЕДІ НЕМЕСЕ 54,4% КҰРАЙДЫ.
СОҢҒЫ КЕЗДЕ ДӘСТҮРЛІ БИОТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕРМЕН БІРГЕ АСЫЛ ... ... ... ТИІМДІ ТӘСІЛІ РЕТІНДЕ ЭМБРИОНДАРДЫ
ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУДЫҢ ДА ПРАКТИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ ЖОҒАРЫ. РЕСЕЙДЕ ... ... ... ЖЫЛЫНА 5000 БҰЗАУ АЛАТЫН ОРТАЛЫҚТАРДЫҢ
АЙТАРЛЫҚТАЙ САНЫ ЖҰМЫС ІСТЕУДЕ.
ҚАЗАКСТАНДА БІРІНШІ БОЛЫП ЭМБРИОНДАРДЫ ... ... ... Ф.М., ... М.М., ... Р.Б [13] ... ... ОЛАР 1964 ЖЫЛДЫҢ КҮЗІНДЕ КОЙЛАРДЫҢ ЭМБРИОНДАРЫН
АУЫСТЫРЫП ОТЫРҒЫ- ЗУДЫҢ ХИРУРГИЯЛЫҚ ОПЕРАЦИЯ ТӘСІЛІН ... ҮШІН ... ... ... ОСЫ ... ҚАЗАҚЫ БИЯЗЫ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРДЫҢ 10 ЭМБРИОНЫ
ҚЫЛШЫҚ ... ... 10 ... ... ... НӘТИЖЕСІНДЕ
ЕКЕУІ БУАЗ БОЛҒАН. ОЛАРДЫҢ БІРЕУІ ӘДЕТТЕГІДЕЙ КОЗЫ ТУСА, АЛ ЕКІНШІ ... ... ... ... ... ... 1965 ЖЫЛЫ КҮЗДЕ 2-ДЕН 7
ЖАСҚА ДЕЙІНГІ ... ... 15 ... ... ... ЖҮРГІЗІЛГЕН. БЕС
АНАЛЫҚТАН АУЫСТЫРЫП ОТЫРҒЫЗЫЛҒАН ЭМБРИОНДАРДАН ӨСІП ДАМЫҒАН БЕС ... ... СОҢ, БҰЛ ... ІС ... АУЫЛ ... ҚОЛДАНУ
МҮМКІНДІГІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒАЛЫМДАРЫН КЫЗЫҚТЫРА ТҮСТІ.
ОСЫҒАН ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... АЙМАКТАРЫНДА ЖЕРГІЛІКТІ БИЯЗЫ ЖҮНДІ
ҚОЙЛАРДЫ АҒЫЛШЫН ТҰҚЫМДЫ ... ... ЖӘНЕ ... ЛЕЙСТЕР
ҚОШҚАРЛАРЫМЕН ШАҒЫЛЫСТЫРУДА АЛЫНҒАН БУДАНДАР СЕЛЕКЦИЯСЫ НЕГІЗІНДЕ ЖАРТЫЛАЙ
БИЯЗЫ ЖҮНДІ ҚОЙЛАРДЫҢ КРОСБРЕДТІ ... ЖАҢА ... ... АЛУ ... ... ... ҒАЛЫМДАР ӨНДІРУШІЛЕРДІҢ ЖЕТКІЛІКТІ БАСЫН САТЫП
АЛУ ҚИЫНДЫҒЫНА КЕЗ БОЛДЫ, БІРАК БҰЛ СУПЕРОВУЛЯЦИЯЛАУ ЖӘНЕ ЭМБРИОНДАРДЫ
ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ... ... ... ОТЫРҒЫЗУ ӘДІСІН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУДЫҢ НЭТИЖЕСІНДЕ
ЖЕРГІЛІКТІ ЖАҒДАЙҒА КИЫН БЕЙІМДЕЛГЕН ... ... ... ... АЛЫНДЫ, ОЛАРДЫҢ БІРКАТАРЫН ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ
3000 БАСТЫ КРОСБРЕДТІ ҚОЙЛАРДЫҢ АНАЛЫҚ ТАБЫНЫ ҚҰРЫЛДЫ.
АЛ, 1981 ЖЫЛЫ ... [14] ЖӘНЕ ... ... ... ... ... НЕГІЗІНДЕ, АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНЫҢ «ІЛЕ»
СОВХОЗЫНДА БИЯЗЫ ЖҮНДІ КРОССБРЕДТІ ҚОЙЛАРДЫҢ ЖАҢА ТҰҚЫМДЫҚ ... ... АЛҒА ... ОСЫ ... ... ТРАНСПЛАНТАЦИЯ ӘДІСІН
ҚОЛДАНУ, ӨСІРУДІҢ БАСҚА ... ... ҚОЙ ... ... 2-3 ЕСЕ ... ... ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ӘДІСТЕРІН ЖЕТІЛДІРУ БОЙЫНША СОЛТҮСТІК
ҚАЗАК МЕРИНОСЫ ЖӘНЕ ҚАЗАҚЫ БИЯЗЫ ЖҮНДІ ... ... ... ҒАЛЫМДАРЫ КАСЫМОВ К.Т. [15], МАЛМАКОВ Н.И [16] ЖӘНЕ УТЕСИНОВ Ж
[17] ТАРАПТАРЫНАН ЖҮРГІЗІЛДІ. АУЫСТЫРЫП ОТЫРҒЫЗУ ... ... ... ... ... ... ... ҚОЛДАНЫЛДЫ.
ҚАЗАҚ ҚАРАКӨЛ ҒЫЛЫМИ ... ... ... ... ... ТӘСІЛІ 1986 ЖЫЛЫ УКБАЕВ Х.И., АДЫРБЕКОВ И.,
АЛИБАЕВ Н., БЕКЕТАУОВ О [18], ... Х.И., ... Н., ... А [19], ... Н., БЕКЕТАУОВ О [20], БАСТАЛЫП, 1990-1995 ЖЫЛДАР
АРАЛЫҒЫНДА ОҢТҮСТІК ... ... ... ... «ШУ» СОВХОЗЫНДА
СЕЛЕКЦИЯ ЖӘНЕ ЭМБРИОНДАРДЫ ТАРНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ӘДІСТЕМЕЛЕРІН ҚОЛДАНА ... ... ... ҚОЙ ТҰҚЫМЫНЫҢ ШУ ПОПУЛЯЦИЯСЫН КҰРДЫ.
ЗАВЕРТЯЕВ Б.П [21], ... А [22], ... В.Л., ... ... И.М [23], ... С.Я., ... А.С., РОТТ Н.Н ... ХИРУРГИЯЛЫК ӘДІСТІҢ МӘНІ – ДОНОРДАН ЭМБРИОНДАРДЫ ЖУЫП ... ... ... ... ОЛ ҮШІН ... ... ТӘН
ВЕТЕРИНАРЛЫҚ-ХИРУРГИЯЛЫҚ КЕШЕНДІК ШАРАЛАРДЫ САКТАУ КАЖЕТ. ЖАНУАРЛАРДЫ
БАЙЛАП, БЕКІТУ, НАРКОЗ, АУЫРСЫЗДАНДЫРУ, АСЕПТИКА ЖЭНЕ ... ... ... ... ... ... ... МҰНДАЙ
ТАЛАПТАРДЫ РЕЦИПИЕНТТЕРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕГЕНДЕ ДЕ ОРЫНДАУ ... ... ... ... ЭМБРИОНДАРДЫ БӨЛІП АЛУ ЖӘНЕ
ОЛАРДЫ РЕЦИПИЕНТТЕРГЕ АУЫСТЫРЫП ОТЫРҒЫЗУ СИЯҚТЫ ЖАУАПТЫ ДА МАҢЫЗДЫ ЖҰМЫСТАР
МАМАННЫҢ ... ОНЫҢ КӨЗ ... ... ... ... ... ТӘСІЛДІҢ БІР КЕМШІЛІГІ ОПЕРАЦИЯНЫҢ САЛДАРЫНАН ДОНОРЛАРДЫ БІРНЕШЕ РЕТ
ПАЙДАЛАНУ МҮМКІНШІЛІГІНІҢ БОЛМАУЫ. СОНДАЙ-АҚ, ЭМБРИОНДАРДЫ ... ... ... ТИІМДІЛІГІ 14,4%-57% АРАЛЫҒЫНДА БОЛСА, АЛ ХИРУРГИЯЛЫК
ЕМЕС ӘДІСПЕН ОВУЛЯЦИЯ САНЫ 42-55% ШАМАСЫНДА БОЛАДЫ.
ДЕГЕНМЕН, ХИРУРГИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕ ЭМБРИОНДАРДЫҢ ӨМІРШЕҢДІЛІГІ ОРТА ... ЖӘНЕ ОДАН ДА ... ... АЛ ХИРУРГИЯЛЫҚ ЕМЕС ӘДІСТЕ ОЛ 55%- ТӨМЕН.
КУРБАТОВ А.Д., КОРБАН Н.В., ПРОТАСОВ Б.И [25], ... Н.С., ... ... БОЙЫНША РЕСЕЙ ФЕДЕРАЦИЯСЫНДА НЕГІЗІНЕН ІРІ ҚАРА ЭМБРИОНДАРЫН БӨЛІП АЛУ
МЕН ... ... ... ЕМЕС ... ... ... ... АЛҒАШҚЫ КЕЗЕҢІНДЕ СҮТ ӨНІМДІЛІГІ ЖОҒАРЫ
ҚҰНДЫ СИЫРДАН ЖЫЛЫНА БІР ЕМЕС БІРНЕШЕ БҰЗАУ АЛУ МІНДЕТІ ... ... БҰЛ ӘДІС ... ... БІР ... АЛЫС ... ... АЗ ТОПТАРЫН ТЕЗ КӨБЕЙТУГЕ МҮМКІНДІК ... ... ... ТАБИҒИ ЖОЛМЕН ТЕЗ КӨБЕЙЕ АЛМАЙДЫ. СОНЫМЕН КАТАР, ЕГЕР ТАБИҒАТЫ,
АУА-РАЙЫ ... ... ... ... ... ... ОТЫРҒЫЗАТЫН БОЛСА, ОНДА ЖАҢА ЖАҒДАЙДА ТУЫЛҒАН БҰЗАУДЫҢ БЕЙІМДЕЛУІ
ӘКЕЛІНГЕН ... ... ... ... ... ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТӨМЕНГІ
ТЕМПЕРАТУРАДА ... ... ... ... ... ТҮРҒЫДАН
АСА КҰНДЫ МАЛ ТҰҚЫМДАРЫН САҚТАП ҚАЛУҒА ЖӘНЕ ЖОЙЫЛУҒА ТАЯУ АСЫЛ ... ... ... ... БОЛАТЫНДЫҒЫ ҒЫЛЫМИ, ӘРІ ПРАКТИКАЛЫҚ
ТҰРҒЫДАН ДӘЛЕЛДЕНГЕН.
САЛЫКБАЕВ П., ТОЙШИБЕКОВ Е.М ЖӘНЕ БАСҚАЛАРЫ [27] ӨЗ ... ... ... ... ЖАҢА БАҒЫТЫ ВИТРИФИКАЦИЯ
(ШАПШАҢ АЗ УАКЫТ ІШІНДЕ МҮЗДАТУ) ... ... ... ... ... РЕЦИПИЕНТТЕРГЕ АУЫСТЫРЫП ОТЫРҒЫЗҒАНДА 21,8 % ЭМБРИОН
ДАМУЫНЫҢ АҚЫРҒЫ САТЫСЫНА ... ... ... ОНЫҢ НЕГІЗГІ ТАРМАҒЫ ЖАСУШАЛЫҚ ЖӘНЕ ГЕНДІК
ИНЖЕНЕРИЯНЫҢ ҚАЗІРГІ ТАНДА ... ... ... ... ... ... ... ОРАЙДА РОССИЯНЫҢ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ҒЫЛЫМДАРЫ АКАДЕМИЯСЫНЫҢ АКАДЕМИГІ
Л.Н.ЭРНСТ ЖӘНЕ КОРРЕСПОНДЕНТ МҮШЕСІ А.Н.БОГАТЫРЕВ [28] ... ... ... ТАЛДАЙ КЕЛЕ БЫЛАЙ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ҮЛЕСІ ЭМБРИОНДАРДЫ
ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ӘДІСТЕМЕСІН ЖЕДЕЛ ТҮРДЕ ... ... ... ҰРҒАШЫ ДАРАҚТАРДЫҢ ОНДАҒЫ ГЕНОТИПТЕРГЕ ГЕНЕТИКАЛЫҚ ӘСЕРІ
КҮШЕЙТІЛДІ. АЛ, ЖАСУШАЛЫҚ ИНЖЕНЕРИЯ ТӘСІЛІ АРҚЫЛЫ ШЫН ... ... КЛОН ... ... ... ... ... БИОТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕМЕЛЕРІ АСА КҰНДЫ МАЛ ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ГЕНДІК ҚОРДЫ САҚТАП ҚАЛУҒА ТИІМДІ
БОЛУМЕН ҚАТАР, ЭМБРИОНДАРДЫ БӨЛУ ЖӘНЕ ГЕНДІК ... ... ... ... ҚАСИЕТІ БОЙЫНША БІРДЕЙ МАЛ ТОБЫН ҚҰРУҒА МҮМКІНДІК БЕРЕДІ.
1.2 ГОРМОНАЛЬДЫҚ ДӘРМЕКТЕР КӨМЕГІМЕН СУПЕРОВУЛЯЦИЯНЫ ... ... ... малдарын эмбриондарды трансплантациялау тәсілі арқылы
көбейтуде ғалымдардыц ... ... ... ... бірі
–суперовуляцияны гормоналдық жолмен қоздыру (индукциялау) болды.
ЭМБРИОНДАРДЫ ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ТЕХНОЛОГИЯСЫНДА БАРЫНША ҚАЖЕТТІ КЕЗЕҢ
ДОНОРЛАРДА СУПЕРОВУЛЯЦИЯНЫ ТУДЫРУ ... ... АУЫЛ ... ... ОНЫ ... БҰЛ ... МӘНІ БОЛМАЙДЫ.
СУПЕРОВУЛЯЦИЯНЫ ҚОЗДЫРУДЫҢ ГОРМОНАЛДЫҚ ӘДІСІНІҢ ... ... [29] ... ... ... ... КЕЛЕТІН ДОНОР ... ... ... ... ПАЙДАЛАНУ ҮШІН СУПЕРОВУЛЯ-
ЦИЯНЫ ГОНАДОТРОПТЫ ... ... ... ... ... ... ... РЕТ Ы.Е.САЗИДА 1943 ЖЫЛЫ СИЫРЛАРДА ... ... ... БУАЗ БИЕ КАН САРЫ СУЫН (ББС) ... (ПРОКОФЬЕВ М.И
БОЙЫНША [30]). ГОНАДОТРОПИННІҢ ББС ЭСТРАДИОЛМЕН, ХОРИОНДЫҚ ГОНАДОТРОПИНМЕН
ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ТУДЫРУ
БІР ҮЛГІДЕ ӨТПЕЙТІНІ БАЙҚАЛДЫ. ОЛ ШЕТ ... ЖӘНЕ ... ... ӨТЕ ЖАҚСЫ СИПАТТАЛҒАН.
АНГАНОВ Е.Е., АМАГЫРОВА Т.О., МУРУЕВ А.Е [31] ТӘЖІРИБЕЛЕРІНДЕ СИЫРЛАРДА
ОВУЛЯЦИЯНЫ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... - ГОРМОННЫҢ АНАЛОГЫ
СУРФАГОНДЫ, СОНЫМЕН ҚАТАР СУДА ... ... ... ... ИММУНО ЫҚПАЛДАУШЫ ПОЛИРИБОНАТТЫ ПАЙДАЛАНҒАН. НӘТИЖЕСІНДЕ
ТӘЖІРИБЕДЕГІ МАЛДАРДЫҢ 81,8% КҮЙГЕ КЕЛІП, ОНЫҢ 88,8% ҰРЫҚТАНҒАН.
ОСЫ ЗЕРТТЕУЛЕРДІҢ ... ... ... ... ... ... ӘСЕР ЕТЕТІН НЕГІЗГІ ФАКТОРЛАРДЫҢ БІРІ
ЕНГІЗІЛГЕН ГОРМОНАЛДЫҚ ПРЕПАРАТТАРДЫҢ МӨЛШЕРІ ЕКЕНІ ДӘЛЕЛДЕНГЕН. ДЕГЕНМЕН,
ББС ӨТЕ КӨП МӨЛШЕРІН ... ... ... ... ҚАНА ... Н.И [32] ӨЗ ТӘЖІРИБЕЛЕРІНДЕ ДОНОР СИЫРЛАРДА ПОЛИОВУЛЯЦИЯ
КҮШЕЙТУДІҢ ЕКІ ТӘСІЛІН ... ... ... ... ... 10 ШЫ ... ЕТКЕ 1800 ИЕ ББС ЖӘНЕ 12-ШІ КҮНІ 45 МГ ... ЕНГІЗУ.
ЕКІНШІ ТӘСІЛДЕ ФОЛЛИКУЛА ЖАНДАНДЫРУШЫ ГОРМОН (ФЖГ), ЛЮТЕЙНДЕУШІ ... 5:1 ... ... РЕТ САЛУ ... ... ЦИКЛДІҢ 10-ШЫ
КҮНІНЕН БАСТАП, ӘРБІР КЕЛЕСІ КҮНДЕ ТИІСІНШЕ 5,5; 4,4; 3,3; 2,2 ... ... ЕКІ РЕТ ... ... ... ЦИКЛДІҢ 12-ШІ
КҮНІНДЕ 45 МГ МӨЛШЕРДЕ ЕНГІЗІЛУ ҰСЫНҒАН.
ДАМИНОВ Б., САРТАЕВ Ш., ... М.М. [33] ... ... ҮШІН
САРЫСУ ГОНАДОТРОПИНІН ПАЙДАЛАНҒАН. ПРЕПАРАТТЫҢ МӨЛШЕРІ 1 БАСҚА 1600- 1800
ИЕ ... АЛ ... ... 250-300 ИЕ ... ... ҚОЛДАНҒАН. САРЫСУ
ГОНАДОТРОПИНІ АНАЛЫҚ ДОНОРЛАРДЫҢ КӨПТІК ОВУЛЯЦИЯСЫН 56-93% БЕЛСЕНДІРГЕН,
БҰЛ КЕЗДЕ БІР ... 5,48 ДАНА ... ... АЛЫНҒАН. ГРАФОЛЛОН
САУЛЫҚТАРДА ПОЛИОВУЛЯЦИЯ ДӘРЕЖЕСІН ЖОҒАРЫЛАТА ОТЫРЫП, БІР ДОНОРДАН ... ... ... ҚАМТАМАСЫЗ ЕТЕДІ.
ДЖАНАБЕКОВ К [34] КАЗАҚТЫҢ БИЯЗЫ ЖҮНДІ ТҰҚЫМЫНЫҢ СУПЕРОВУЛЯ- ЦИЯСЫН 1000-
1200 МЕ МӨЛШЕРДЕ ББС ... ... ... ОЛ 61 ... 600 ... 1 ... ШАКҚАНДА БІР ҰЯДАН 0-ДЕН 31-ГЕ ДЕЙІН НЕМЕСЕ ОРТА ЕСЕППЕН
9,8 ОВУЛЯЦИЯ АЛҒАН.
Ж.УТЕСИНОВ [35] ҚАЗАҚТЫҢ ... ... ... ... 1000 ... ББС ... ӨҢДЕГЕНДЕ ӘР ДОНОР ОРТА ЕСЕППЕН 6,7, АЛ
ҚҰРАМЫНДА МИКРОЭЛЕМЕНТТЕР ЖӘНЕ ВИТАМИНДЕР БОЛҒАНДА 7,6 ОВУЛЯЦИЯНЫ ҚҰРАҒАН.
АЛИБАЕВ Н., ... ... Н [36] ... ... ... ... ... УАҚЫТЫНА ДА БАЙЛАНЫСТЫ БОЛАТЫНДЫҒЫ
ТУРАЛЫ МӘЛІМЕТТЕР БАР. МӘСЕЛЕН СИЫРЛАРДА ... ... ... ... ҚОЗУ БАЙҚАЛАР АЛДЫНДА 4-7 КҮН АЛДЫН, АЛ КОЙЛАРДЫ 4-5 ТӘУЛІК ... ... ... ... К.ДЖАНАБЕКОВ [34] ҚАЗАҚЫ БИЯЗЫ ЖҮНДІ ТҰҚЫМДЫ САУЛЫҚТАРҒА ЖЫНЫСТЫҚ
ЦИКЛДІҢ 13-14 ТӘУЛІГІНДЕ ББС ПАЙДАЛАНЫП, ЕКІ ... ... 6 ... ... М.М.ТОЙШИБЕКОВ, Р.Б.АБИЛЬДИНОВ ЖӘНЕ БАСҚАЛАР [13] ББС
ПРЕПАРАТЫН ҚОЛДАНҒАНДА, ҮШ ДОНОР САУЛЫҚТАН ӘР ... ДАМУ ... ... ... ... ... Ш. ... ЖӘНЕ М.М. ТОЙШИБЕКОВ [33] ЖҮРГІЗГЕН ... ... 10-12 ... ББС ... МЕ ... ЕНГІЗУ
ҚОЙЛАРДАН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТҮРДЕ КӨП МӨЛШЕРДЕ ОВУЛЯЦИЯ АЛУ ҮШІН ... ... ... [37] ... МЕГЕЖІНДЕРДІ ГОРМОНАЛДЫК ӨНДЕУДІҢ КЕЛЕСІ
ҮЛГІСІН ҰСЫНАДЫ: ЖЫНЫСТЫҚ ЦИКЛДІҢ 13-ШІ КҮНІ ... ... ... КҮНІ ... ИЕ МӨЛШЕРІНДЕ ГББС, АЛ 72-80 САҒАТТАН КЕЙІН 750-1000
ИЕ АДАМНЫҢ ХОРИОНДЫҚ ГОНАДОТРОПИНІН (АХГ) ЕНГІЗЕДІ ДЕ, АХГ- ДАН СОҢ ... ... ... ОСЫ ... ҚОЛДАНУДА ДОНОР МЕГЕЖІНДЕРДЕ
ЭМБРИОНДАР 22,9%, АЛ ЗИГОТА 25% ЖОҒАРЫЛАЙДЫ ДЕП ПАЙЫМДАЙДЫ.
БІРҚАТАР ЗЕТТЕУЛЕР ББС ... ... ... САЛМАҒЫНА БАЙЛА- НЫСТЫ
АНЫҚТАУҒА БАҒЫТТАЛҒАН. МЫСАЛЫ, АМАРБАЕВ ... ... ... ... ... ... ЕТТІ ... ҚОЙЛАР ҮШІН - 1300 МЕ, АЛ
КАРАКӨЛ КОЙЛАРЫ ҮШІН 1200 МЕ ... ... ... ... ... ... ... КГ ТІРІ САЛМАҚКА ТИІСІНШЕ 23-26
ЖӘНЕ 22-25 М.Е. ... ДЕП ... ... ... БҰЛ ... ... ... БЕРЕДІ.
КАЗІРГІ УАҚЫТТА ПОЛИОВУЛЯЦИЯНЫ КЕЛТІРУГЕ ҚОЛДАНЫЛАТЫН ӘДІСТЕР
БИОЛОГИЯЛЫҚ ҒЫЛЫМНЫҢ ТАЛАПТАРЫНА САЙ ... БҰЛ ... ШЕШУ ... ... ... ... ... КЕЛТІРЕТІН ЖАҢА
ӘДІСТІ ЖАСАУ НЕМЕСЕ БҰРЫНҒЫ БЕЛГІЛІ ӘДІСТЕРДІ ЖЕТІЛДІРУ ҚАЖЕТ.
ОСЫ ОРАЙДА «ОҢТҮСТІК-БАТЫС МАЛ ЖӘНЕ ӨСІМДІК ШАРУАШЫЛЫҒЫ ... РМК ... ... ... ... ... О.БЕКЕТАУОВ Н. АДИЛБЕКОВТЕРМЕН [38], БЕКЕТАУОВ О.,
АЛИБАЕВ Н.Н., ... Н [39] ... ... ДЕҢГЕЙДІ АНЫҚТАЙ
ОТЫРЫП, ОЛАРДЫҢ ЭМБРИОНДАРЫН ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУДА ҚАРАКӨЛ ҚОЙЛАРЫНЫҢ ЖОҒАРЫ
ОВУЛЯЦИЯСЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... СУПЕРОВУЛЯЦИЯ ЖАСАУҒА ЖӘНЕ ӨМІРШЕҢДІЛІГІ ҚАЛЫПТЫ ЭМБРИОНДАРДЫ
КӨПТЕП АИЫҒУҒА МҮМКІНДІК БЕРЕДІ. ОЛАР ДОНОР ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ҮШ ... ... I ТОПҚА
ФЖГ/ЛГ АРА-ҚАТЫНАСЫ 1:1; II ТОПҚА- 2:1 ЖӘНЕ III ... 3:1. ... ... (1:1) ЖЫНЫС ЦИКЛІНІҢ 10 ЖӘНЕ 11 КҮНДЕРІ ФЖГ МЕН ЛГ НЫҢ ... 3:1, АЛ 12 ... ББС ... ... ... ... (2:1) ... ЦИКЛІНІҢ 10-КҮНІ ГОРМОНДАР АРАҚАТЫНАСЫ 3:1, АЛ ... КҮНІ 2:1 ЖӘНЕ ... 1:1 ... ... ... ... ... (3:1) КҮЙІТІ КЕЛГЕННЕН КЕЙІНГІ 10 КҮНІ 3:1, АЛ 11 ЖӘНЕ 12 КҮНДЕРІ
ГОРМОНДАРДЫҢ АРАҚАТЫНАСЫ 1:1 ББС ... ... ... ... ... 13 КҮНІ ФЖГ МЕН ЛГ АРА ... 1:1 ПРЕПАРАТЫН ӘР ТІРІЛЕЙ
САЛМАҒЫНА 12 МЕ/КГ МӨЛШЕРІНДЕ ҚАЙТА ... ... ... КОЛДАНЫП
ЖҮРГЕН ТРАНСПЛАНТАЦИЯЛАУ ТЕХНОЛОГИЯСЫНА БІР КҮНДІК ... ... ББС ... ЖӘНЕ ... ... ФЖГ МЕН ЛГ
НЫҢ ӘР ТҮРЛІ АРАҚАТЫНАСЫН ЕСЕПКЕ АЛА ОТЫРЫП ҮЙЛЕСТІРІП ... 4 ... ... БҰЛ ... ЖАҢА ... АСЫЛ ... ҚОЙ
ШАРУАШЫЛЫҒЫНЫҢ ОДАН ӘРІ ДАМУЫНА ӨТЕ ТИІМДІ ӘСЕРІН ТИГІЗЕДІ.
ЖОҒАРЫДА КӨРСЕТІЛГЕН ТӘСІЛДЕРДІҢ ӘРБІРІ ОТАНДЫҚ АУЫЛ ... ... ... КОРЫН САКТАУ ОНЫ ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ ЖӘНЕ ТИІМДІ ... АСА ... ... ... УАҚЫТТА ЭМБРИОНДАРДЫ АУЫСТЫРЫП
ОТЫРҒЫЗУ ЖЭНЕ КРИОКОНСЕРВАЦИЯЛАУ БАРЫНША ЖЕТІЛДІРІЛГЕН ЖӘНЕ ТИІМДІ ӘДІСТЕР
БОЛЫП САНАЛАДЫ.
ОСЫҒАН ... ... ... ... ... МӘЛІМЕТ АУЫЛ
ШАРУАШЫЛЫҒЫ МАЛДАРЫНЫҢ ГЕНДІК ... ... ... МӘСЕЛЕ ЕКЕНДІГІН
МОЙЫНДАУГА МӘЖБҮР ЕТЕДІ, ӨЙТКЕНІ БІР ... ... БІР ... ... ӨЗІ ... ... ... ҚОРЫНА ОРНЫ ТОЛМАЙТЫН ШЫҒЫН
ӘКЕЛЕДІ. СОНДЫҚТАН ДА, ГЕНДІК КОР ПОПУЛЯЦИЯСЫ САНЫНЫҢ ТҮРАҚТАНДЫРУЫН
КӨТЕРМЕЛЕУ ҮШІН ... ... ... ЖӘНЕ ... БАРА ЖАТҚАН ФЕНОТИПТЕРДІ
ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ ҚАЖЕТ .
БҮЛ МӘСЕЛЕНІ ШЕШУДІҢ ЖӘНЕ СЕЛЕКЦИЯЛЫК ДӘСТҮРЛІ ӘДІСТЕРДІҢ КӨМЕГІМЕН ШЕШУ
МҮМКІН ЕМЕС, СЕБЕБІ ОНЫ ІСКЕ ... ҮШІН ҰЗАҚ ... ... ... ... ... ҚОЛДАН ҰРЫҚТАНДЫРУ, ОЛАРДА БІРДЕН
БІРНЕШЕ ҰРЫҚТЫҢ ДАМУЫНА ӘКЕП СОҚТЫРАДЫ [41,42]. АЛ, СИЫРЛАР МЕН ... ... БІР, ЕКІ, ... ... ҮШ ҰРЫҚТЫҢ ДАМУЫН ҚАМТАМАСЫЗ
ЕТКЕНМЕН, БУАЗДЫҚТЫҢ ТАБИҒИ ЖАЛҒАСУЫНДА АРТЫҚ ҰРЫҚТАР ... ... ... ... ... ... БОЛҒАН ҰРЫҚТАНҒАН
САПАЛЫҚ ЖАСУШАЛАР ДОНОРДЫҢ ЖЫНЫСТЫК ... ... ... ... ... САТЫСЫНА ҮЙЛЕСТІРІЛГЕН РЕЦИПИЕНТТІҢ ЖЫНЫС ЖОЛДАРЫНА
АУЫСТЫРЫЛАДЫ. ОСЫЛАЙ ЖАНУАРЛАР ПОПУЛЯЦИЯСЫНДА АСА ... ... БАР ... САНЫ ... ... ... МАЛДАРДЫ ГОРМОНАЛДЫ ПРЕПАРАТТАРМЕН ӨНДЕГЕНДЕ
ОЛАРДЫҢ ЖЫНЫС МҮШЕЛЕРІ ... ... ... ЖОҒАРЫДАҒЫ
КЕЛТІРІЛГЕН ҒАЛЫМДАРДЫҢ ЖҮМЫСТАРЫНАН БАЙҚАУҒА БОЛАДЫ. СОНДЫҚТАН АУЫЛ
ШАРУАШЫЛЫҚ МАЛДАРДА ... ... ... ... ... ... ТӘСІЛІНІҢ НЕГІЗГІ БӨЛІГІ БОЛАТЫНДЫҒЫН ЕСКЕРЕ
ОТЫРЫП, ОҒАН ЕРЕКШЕ МӘН БЕРУ ... ... ... ... ... ... ШОЛУ
ЖАҢА МАЛ ТҰҚЫМЫН ӘКЕЛІП НАҚТЫ АЙМАККА ЖЕРСІНДІРУ АДАМНЫҢ БЕЛСЕНДІ ... ... ... МАЛ ... ӨЗГЕ ЖЕРДЕН АЛЫП КЕЛГЕН ТҰҚЫМНЫҢ
БИОЛОГИЯЛЫҚ, ӨНІМДІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН БІЛУ НЕГІЗІНДЕ, ... ЖАС, ... ... ҚАЖЕТТІ ТІРШІЛІК ЖАҒДАЙЛАРЫН МҮМКІНШІЛІГІНШЕ
ЖАСАУЫ ҚАЖЕТ. СОНЫМЕН ҚАТАР АЛЫП КЕЛГЕН МАЛДЫҢ ІШІНДЕ, ... ЖАҢА ... АУА ... ... КАБІЛЕТІНЕ АСА КӨҢІЛ БӨЛЕ ОТЫРЫП, СҰРЫПТАУ
МЕН ЖҰП ТАНДАУ ЖҰМЫСТАРЫН ... ... ... ... СЕЛЕКЦИОНЕР ӘР
МАЛДЫҢ ФЕНОТИПТІК ЖЕРСІНУІН ГЕНОТИПТІК ЖЕРСІНУГЕ АЙНАЛДЫРАДЫ. ҚОРЫТЫП
АЙТСАҚ, ЖЕРСІНДІРУ БІР ... - ЖАҢА ... ЕТУ ... ... ЕКІ ЖАҚТЫ ҚҰБЫЛЫС. БІР ЖАҒЫНАН МАЛ ОРГАНИЗМІ ӨЗІНІҢ ДЕНЕ
БІТІМІНЕ, ҚЫЗМЕТІНЕ ЖАҢА ... ... ... ... ... АДАМ ... ТЕЗ БЕЙІМДЕЛІП ӨНІМДІЛІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН САҚТАУЫНА ЖӘНЕ
БҰЛ ҚАСИЕТТЕРІНІҢ НӘСІЛДІК ТҰРҒЫСЫМЕН БЕКІТІЛУІНЕ ЖАҒДАЙ ЖАСАЙДЫ [43].
ЖЕРСІНДІРУ ЖҰМЫСЫ НӘТИЖЕЛІ БОЛУ ҮШІН ... МЕН ... ... ЖАҒДАЙЛАРДЫ БАСШЫЛЫКҚА АЛА ОТЫРЫП ЖҮРГІЗУ КЕРЕК:
- ЖАС МАЛДЫҢ ЖАҢА ЖАҒДАЙҒА БЕЙІМДЕЛУІ САҚА МАЛҒА ҚАРАҒАНДА ЖЕҢІЛ
ОТЕДІ
- ОҢТҮСТІК МАЛЫНЫҢ СОЛТҮСТІК АЙМАҚТЫҢ ... ... ... ... ... БЕЙІМДЕЛУІНЕ КАРАҒАНДА КӨП ЖЕҢІЛ ӨТЕДІ.
- МАЛДЫ ЖЕРСІНДІРУГЕ ӘКЕЛУДЕН ... ОНЫҢ ... ... МЕН ЖАҢА ... АУА-РАЙЫ, ЖЕР ЖАҒДАЙЫН ЖАН-ЖАКТЫ САЛЫСТЫРМАЛЫ ... ... ... ҚАЙ ... АЛЫП КЕЛУДІ АЛДЫН АЛА ШЕШУ
- АЛЫП КЕЛІНГЕН МАЛҒА МҮМКІНДІГІНШЕ ЖАКСЫ ... ... ... [40] ... БОЙЫНША СҰРЫПТАУ МЕН ЖҰПТАУ ЖҰМЫСТАРЫН
ҰРПАҚТАН ... ... ... ӘР ТҮРЛІ МАЛДАРЫДЫҢ ЖАҢА ОРТАҒА БЕЙІМДЕЛУІ
ӘР ТҮРЛІ БОЛАДЫ. МАЛДЫҢ ЖАҢА ОРТАҒА БЕЙІМДЕЛУІН, ОНЫҢ ... ... ... ... ... ЖЕТСЕ, ОНДА БҰЛ ТҰКЫМ ЖАҢА ТІРШІЛІК ЕТУ
ЖАҒДАЙЫНА ЖАҚСЫ ЖЕРСІНІП, БЕЙІМДЕЛГЕН БОЛЫП ЕСЕПТЕЛІНЕДІ. ЕГЕР ӘКЕЛІНГЕН
МАЛ БҰЛ ... ... ... ҮРПАКТАН КЕЙІН ӨЛІП-ЖІТІП БІТЕДІ,
ЖАРТЫМДЫ ӨНІМ БЕРМЕЙДІ.
МАЛ ТҰҚЫМЫН АСЫЛДАНДЫРУ ЖҰМЫСЫНДА, ӘСІРЕСЕ СҰРЫПТАУ МЕН ЖҰП ... ДЕНЕ ... ... МӘН ... ... ... ДЕНЕ БІТІМІ МЕН ӨНІМ
БАҒЫТЫ, ҚАЖЫРЛЫЛЫҒЫ, ӨМІРШЕҢДІГІ, БЕЛГІЛІ ЖЕР ЖАҒДАЙЫНА ... ... ... ... ... ТӨЗІМДІЛІГІ, ДЕНСАУЛЫҒЫНЫҢ
МЫҚТЫЛЫҒЫ АРАСЫНДА ТЫҒЫЗ БАЙЛАНЫС БАР.
МАЛДЫҢ ДЕНЕ БІТІМІ КӨРСЕТКІШТЕРІНЕ МЫНАЛАР ЖАТАДЫ:
- ОРГАНИЗМНІҢ БІРЛІГІ;
- ӘР ... ДЕН ... ... МЕН КӨЛЕМІНІҢ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ОРТА ЖАҒДАЙЛАРЫНА БЕЙІМДІЛІГІ МЕН ОРТА ... ... ... ... ... ОРТА ЖАҒДАЙЫНА ЖАЛПЫ БАҒЫНЫШТЫЛЫҒЫ;
- БЕЛГІЛІ БІР ӨНІМ БЕРУГЕ БЕЙІМДІЛІГІ;
- ЖҰҚПАЛЫ АУРУҒА ... ... ... ... ... МАЛ ТҰҚЫМЫНЫҢ ӨНІМІНЕ САЙ ДЕНЕ БІТІМІ БОЛАДЫ, ОЛ СОЛ ЖЕРГІЛІКТІ ӨСКЕН
ОРТАСЫНА ЛАЙЫҚТЫ ОРТАСЫНА ЛАЙЫҚТЫ БОЛАДЫ.
КЕЗ ... ... ... ... БОЛАДЫ. МАЛДЫҢ ӨЗІНЕ ТӘН,
БАСҚАЛАРДАН АЙЫРМАШЫЛЫҒЫ БАР ДЕНЕ ... ... ... ... ... ДЕНЕ ... ... ӨЗАРА ҰКСАСТЫК БАР ЕКЕНІ ДЕ АКИҚАТ НӘРСЕ. ЕКІ
МАЛДЫҢ ӨНІМ ... ... ... ... ... ... ... ДЕНЕ
БІТІМІНІҢ ДЕ ҰҚСАСТЫҒЫ АРТА БЕРЕДІ, ЯҒНИ ОЛАРДЫ ДЕНЕ БІТІМІ ЖАҒЫНАН БІР
ТОПҚА БІРІКТІРУГЕ БОЛАДЫ. СОНЫМЕН ... ДЕНЕ ... ӘР ... ... ... ... СОЛ ДЕНЕ БІТІМІ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН, ТҮРЛЕРІН ... ... ... ДЕНЕ ... ... МАЛДЫҢ ДЕНЕ БІТІМІН ЖӘЙ КӨЗБЕН
ҚАРАҒАНДА АНЫК КӨРІНЕТІН ОНЫҢ ТҮР ... МЕН ... ... ... АРКЫЛЫ АЖЫРАТУҒА НЕГІЗДЕЛГЕНН. ОСЫ ӘДІС БОЙЫНША
МАЛДЫҢ ДЕНЕ БІТІМІ КАЗІРГІ КЕЗДЕ БЕС ТҮРГЕ БӨЛІНЕДІ [44]. СӨЛЕКЕТ, ... ... ... - ДЕНЕ ... ... ... ... ІРІ, БАСЫ ҮЛКЕН, ТЕРІСІ
ҚАПЫҢ, ТҮГІ ЖУАН, БҰЛШЫҚ ... ... ... ... ... ... ... ӨРЕСЕЛЕУ КӨРІНЕДІ. БІРАҚ МАЛ СЫРТҚЫ ОРТАНЫҢ ҚОЛАЙСЫЗ
ЖАҒДАЙЫНА ТОЗІМДІ, АУРУҒА КОП ... ... - ДЕНЕ ... ... ... ... ... СҮЙЕГІ ЖІҢІШКЕЛЕУ,
КӨЗГЕ ТОЛЫМСЫЗДАУ КӨРІНГЕНІМЕН, АС ҚОРЫТУ ... ... ... ... АЛМАСУЫ ЖЕДЕЛ, НЕРВ ЖҮЙЕСІ ТЕЗ ТОЗҒЫШ. МҮНДАЙ МАЛДАР ЖАКСЫ БАҒЫП КҮТУДІ
КЕРЕК ЕТЕДІ.
- ... ДЕНЕ ... ... ... ... ... ЕТТЕРІ ЖАҚСЫ ЖЕТІЛГЕН,
ТЕРІСІ ТЫҒЫЗ ... ҚАН ... ... АЛУ, АС ... ... ... ЖҮЙКЕЛЕРІ МЫҚТЫ. БҰЛ МАЛ ІРІ ТӨЗІМДІ ӘРІ ӨНІМДІ КЕЛЕДІ, СОНДЫҚТАН
ОНЫ ӨСІРУГЕ ҚОЛАЙЛЫ ДА ПАЙДАЛЫ.
- БОРПАС - ДЕНЕ БІТІМІ ... ... ... АС ... ЖҮЙЕСІ ЖАКСЫ
ЖЕТІЛГЕН, ЗАТ АЛМАСУ ПРОЦЕСІ БАЯУ ЖҮРЕДІ. МІНЕЗІ ЖУАС, СЕМІРУГЕ БЕЙІМ. ЕТ
ӨНДІРЕТІН ШАРУАШЫЛЫҚТА ... ӨТЕ ... ... - ДЕНЕ ... ... ... БЕРІК, БАРЛЫҚ МҮШЕЛЕРІ БІР-БІРІНЕ
СӘЙКЕС, ЖАКСЫ ЖЕТІЛГЕН, ТЕРІСІ ТЫҒЫЗ, ... АСА ... ... ТҮГІ ... ЖАЛПЫ МАЛ ӨТЕ КЕЛБЕТТІ, ШИРАҚ. МҰНДАЙ МАЛ АУРУҒА БЕРІК, ӨНІМІ
ЖОҒАРЫ, КАЖЫРЛЫ БОЛАДЫ. ӨСІРУ ҮШІН ЕҢ ... МАЛ ... ... ... ... МАЛ ... ... ҚҰРАМЫ БОЛЫП ТАБЫЛАДЫ.
МАТЕРИАЛДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ БАРЛЫҚ САЛАСЫНДАҒЫ ... МАЛ ... ... ... ... МАЛ ТҰҚЫМЫ ҚОҒАМНЫҢ ДАМУЫНА СӘЙКЕС ҮДАЙЫ ЖЕТІЛДІРІЛІП
ОТЫРУЫ ТИІС.
МАЛ ТҰҚЫМЫН АСЫЛДАНДЫРУ ЖҰМЫСЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... МЕН ЖҮП ... ЖАТАДЫ. СҰРЫПТАУ ДЕП ТІРШІЛІК ПЕН
ӨНДІРІС ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖАҒДАЙЫНА ЖАҚСЫ БЕЙІМДЕЛГЕН, ... ... ... ... ... ... [45]. ЖҰП ... ІРІКТЕП АЛЫНҒАН МАЛДЫҢ
ІШІНЕН ҰНАМДЫ ҮРПАК БЕРЕТІН БІР-БІРІНЕ ЛАЙЫҚ АТАЛЫҚ ЖӘНЕ АНАЛЫҚ ЖҰП ҚҰРУ.
СҰРЫПТАУ МЕН ЖҰП ТАНДАУДЫҢ ... БІР, ОЛАР ... ... ... ... ... СҰРЫПТАУ МЕН ЖҰП КҰРУДЫҢ БІРЛІГІН СЕЛЕКЦИЯ
ДЕП АТАЙДЫ.
МАЛ ТҰҚЫМЫН АСЫЛДАНДЫРУ ЖҰМЫСЫНЫҢ НӘТИЖЕЛІЛІГІ БҰЛ ЗООТЕХНИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... ... - ... ЖАЛПЫ
ТҰРҒЫДАН АЛҒАНДА АДАМҒА ЕЖЕЛДЕН ТҮСІНІКТІ ҰҒЫМ. СҰРЫПТАУДЫҢ ҒЫЛЫМИ НЕГІЗІН
ҚАЛАУШЫ Ч.ДАРВИН (1809-1882)
ОРГАНИКАЛЫҚ ДҮНИЕНІҢ ЭВОЛЮЦИЯЛЫҚ ДАМУЫНА, ТІРІ ... ... ЖАҢА ... ... ПАЙДА БОЛУЫНА СҰРЫПТАУДЫҢ ШЕШУШІ РӨЛІ
БАРЫН АНЫҚТАДЫ. ОЛ СҰРЫПТАУ, ТҰҚЫМ ҚУАЛАУШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ҚҰРАЙТЫНДЫҒЫН ДӘЛЕЛДЕДІ.
ӨЗГЕРГІШТІК ӘР ҰРПАКТА ОНША КӨЗГЕ КӨРІНБЕЙТІН КӨПТЕГЕН ЖАҢА ... ... АЛ ... ОСЫ КӨГЕ ... ... ҰСАҚ ПАЙДАЛЫ
ЖАҢА НӘСІЛДІК ҚАСИЕТТЕРДІ ЖИНАҚТАП, БЕЛГІЛІ БІР АРНАҒА ТҮСІРІП ОТЫРАДЫ.
СӨЙТІП ТІРШІЛІК ФОРМАЛАРЫ ... ... ... ... [41] ... ЕКІ ... БӨЛЕДІ: ТАБИҒИ СҰРЫПТАУ ЖӘНЕ ҚОЛДАН
СҰРЫПТАУ.
ТАБИҒИ СҰРЫПТАУ ДЕП ... ... ... ... ... ЖЕКЕ АРТЫҚШЫЛЫҚТАРЫНЫҢ АРҚАСЫНДА ТІРШІЛІК ... ТІРІ ... ... ... ... ТАБИҒИ СҰРЫПТАУ ТАБИҒАТ
КҮШТЕРІНІҢ ЫҚПАЛЫМЕН ӨТЕДІ.
ҚОЛДАН СҰРЫПТАУ ДЕП АДАМ ӨЗІНЕ ҰНАҒАН МАЛДАРДЫ ЖЕКЕ ІРІКТЕП АЛЫП ӨСІРУДІ
АЙТАДЫ.
СОНЫМЕН, КОЛДАН СҰРЫПТАУ ҮЙ ... ... ... ӨЗІ ... БҰДАН
ЖАНУАРЛАР СЕЛЕКЦИЯСЫН АДАМ ӨЗ ҚОЛЫНА АЛЫСЫМЕН ТАБИҒАТ ӨЗ ЖАЙЫНА ҚАЛАДЫ
ДЕГЕН ҮҒЫМ ТУМАУЫ КЕРЕК. ТАБИҒИ ... ҮЙ ... ... ... ... ЖҮРЕДІ. АДАМ ОНЫҢ ЫҚПАЛЫН БІР АРНАҒА ТҮСІРІП, ҚАЖЕТТІ ... ... ... ҚАРАУЫНА ҚАРАЙ ТАБИҒИ СҰРЫПТАУДЫҢ ӘСЕРІН КҮШЕЙТІП
НЕ БӘСЕНДЕТІП ОТЫРАДЫ.
ТАБИҒИ СҮРЫПТАУ МЕН ... ... ... ... ... ДА ЖӘНЕ БАЙЛАНЫСТЫЛЫҒЫ ДА БАР. СЕЛЕКЦИОНЕР МҮНЫ ӨЗІНІҢ ... ... ... ... ... АЛУЫ ... ЖӘНЕ КОЛДАН СҰРЫПТАУ ... ... ... ... ТВОРЧЕСТВАЛЫҚ СИПАТТЫҢ ТӘНДІГІ. ТАБИҒИ СҰРЫПТАУ ТҮБІНДЕ ЖАҢА ТҮР
ШЫҒАРСА, ҚОЛДАН СҰРЫПТАУ АРҚЫЛЫ ЖАҢА МАЛ ТҮҚЫМЫ ШЫҒАРЫЛАДЫ.
МАЛДЫ СҰРЫПТАУҒА, ЖАЛПЫ МАЛ ТҰҚЫМЫН ... ... ... ... МАЛДЫ ТҰҚЫМДЫҚ ҚАСИЕТІ МЕН ӨНІМІНЕ ҚАРАЙ МАЛДЫ
БАҒАЛАУ БОНТИРОВКА ДЕП АТАЛАДЫ. БАРЛЫҚ ШАРУАШЫЛЫҚТАРДА ... ЖЫЛ ... ... БОНТИРОВКАНЫ МАЛ ДӘРІГЕРЛЕРІ МЕН ФЕРМЕРДІҢ КАТЫСУЫМЕН
АРНАЙЫ НҮСҚАУГА СӘЙКЕС ... ... ... ... ... ... ОНЫҢ ... ҮНАМДЫ ТИПІНЕ ҚОЯТЫН
ТАЛАПТАРҒА СӘЙКЕС ЖАҚСЫЛАРДЫ ... ... ... ЖӘНЕ ӨНІМДІК ҚҰНДЫЛЫҒЫНА
ҚАРАЙ ЭЛИТА РЕКОРД, ЭЛИТА, БІРІНШІ, ЕКІНШІ, ҮШІНШІ ДЕГЕН СИЯҚТЫ КЛАССИКАЛЫҚ
ТОПТАРҒА БӨЛЕДІ. АЛ ... ... ... ... ТҰҚЫМНЫҢ
СТАНДАРТТЫЛЫҒЫНА СӘЙКЕС МАЛДЫ БОНТИРОВКАЛЫҚ БІРІНШІ КЛАСКА ЖАТҚЫЗАДЫ. ЕГЕР
ӨНІМДІЛІГІ ТҰҚЫМНЫҢ СТАНДАРТЫЛЫҒЫНАН ТӨМЕН БОЛСА, ОЛ ... ... ... ... ... ... ... НҰСКАУДАҒЫ ӨНІМДІЛІГІНЕН
АРТЫҚ БОЛСА ЭЛИТА КЛАСЫНА, ОДАН ДА ЖОҒАРЫ БОЛСА ЭЛИТА-РЕКОРД КЛАСЫНА
ЖАТҚЫЗАДЫ.
БОНИТИРОВКА ... ... ... ... ... ОНЫ ЖҮРГІЗУ ЖЫЛ
МЕЗГІЛІ МЕН МАЛДЫҢ ЖАСЫНА, НЕГІЗГІ ... ... ... ... ... БОТИРОВКА ОНЫҢ НЕГІЗГІ ӨНІМІ ТОЛЫК ... ... ... ... МАЛ ... ЖЫЛ ... ... ІРІ КАРА - СИЫР, БҰҚА, АЛТЫ АЙДАН АСҚАН БАСПАҚ, ҚОЙДА САУЛЫҚ,
ҚОШҚАР, ... ... ... 1-2 КҮНДІЛІГІНДЕ, ЖЫЛКЫДА - БИЕ, АЙҒЫР,
ЕКІ ЖАСТАҒЫ БАЙТАЛ; ТҮЙЕДЕ - МАЯ, БУРА, ҮШКЕ КЕЛГЕН ЕРКЕК ЖӘНЕ ҰРҒАШЫ ЖАСАН
МАЛ БОНТИРОВКАДАН ӨТУІ ТИІС ... ... ... МОЛ ... МАЛДАРДЫ СҰРЫПТАН АЛҒАННАН КЕЙІНГІ
ЖАУАПТЫ ЗООТЕХНИЯЯЛЫҚ ЖҰМЫС ЖҰП ТАҢДАУ. ЖҰП ... ... ... ... ... ... ... ЖАҚСЫ ҰРПАК БЕРЕТІН, АТАЛЫҚ
ЖӘНЕ АНАЛЫҚ ЖҰП ... ... ЯҒНИ ЖҰП ... ... ... ... ... ТӨЛ АЛУ ҮШІН ОНЫ КАНДАЙ ҚОШҚАРМЕН ШАҒЫЛЫСТЫРУ ҚАЖЕТТІЛІГІН
ДҰРЫС ШЕШУ. СҰРЫПТАУ МЕН ЖҰП ... ... ... ТЕЛ ҮҒЫМ. МАЛ
ТҰҚЫМЫН АСЫЛДАНДЫРУДА БҰЛ ЕКІ ЖҮМЫСТЫ БӨЛІП ҚАРАУҒА БОЛМАЙДЫ, ОЛАР БІР-
БІРІН ... ... ДЕ ... ҚАТАР ҚОЛДАНБАЙЫНША МАЛ ТҮҚЫМЫН
АСЫЛДАНДЫРУДА ОЙДАҒЫДАЙ НӘТИЖЕГЕ ЖЕТУ МҮМКІН ЕМЕС. МЫСАЛЫ КЕЗ-КЕЛГЕН САУЛЫҚ
ПЕН ҚОШҚАРДЫ ... ... ТӨЛ ... БІР ... ЖҮП ... АРКЫЛЫ БІР ЖАҒДАЙДА ІРІКТЕП АЛҒАН МАЛДЫҢ
ҰНАМДЫ ҚАСИЕТТЕРІН ОДАН ӘРІ ЖЕТІЛДІРІП, ҰРПАҚТАН- ҰРПАҚҚА ... ... ... ... ЖҰП ТАНДАУ, СҰРЫПТАУ БАГЫТЫНДА БЕЛГІНІ ЖЕТІЛДІРЕ
ТҮСЕДІ. ЕКІНШІ БІР БАҒЫТТА АТА-ЕНЕСІНІҢ ҰНАМДЫ ҚАСИЕТТЕРІН ЖАҢА БІР БАҒЫТТА
БІРІКТІРІП ЖӘНЕ СОЛ ... ... ... ... ТӨЛ ... ... ... МҮМКІНШІЛІГІН КЕҢЕЙТЕ ТҮСЕДІ.
СӨИТІП КЕЛГЕНДЕ СҰРЫПТАУ МАЛДЫҢ ТАҒДЫРЫН ... АЛ ЖҮП ... ... ... АНЫҚТАЙДЫ. ҰРПАҚТЫҢ САПАСЫ АТА ... ... ... ... ... ЯҒНИ ... ЖҰБЫН
ДҰРЫС ҚҰРУҒА БАЙЛАНЫСТЫ. ТІПТІ НАҚТЫ БІР АТА АНА НӘСІЛДІК ҚАСИЕТТЕРІНІҢ
ҮЙЛЕСІМДІЛІГІ ТҰРАҚТЫ ЕМЕС, ӘР ... ... ... САЙЫН ӨЗГЕРІП ОТЫРУЫ
МҮМКІН. ОСЫ ТҮРҒЫДАН АЛҒАНДА БІР БИЕДЕН АЛА ДА ... ҚҰЛА ДА ... ... ЖҰП ... ЕКІ ТҮРІ ҚОЛДАНЫЛАДЫ: БІРТЕКТІ НЕМЕСЕ
ГОМОГЕНДІК ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... ДЕГЕНДЕ ӨНІМДЛІК КАСИЕТТЕРІ ҮҚСАС ... ... ... СЕЛЕКЦИОНЕР АТАЛЫҚ ПЕН АНАЛЫҚТЫ ҰНАМДЫ ҰҚСАС ҚАСИЕТТЕРІН ҰРПАКТАН
ҰРПАҚҚА БЕКІТУ, ОЛАРДЫҢ ГЕНДІК ГОМОЗИГОТАЛЫЛЫҒЫН ... ... ... ОДАН ӘРІ ЖЕТІЛДІРУ, СОНЫМЕН ҰНАМДЫ ТОПТАРДЫҢ МАЛЫН ... ... ЯҒНИ ... ЖҰП ... - ӨНІМДІЛІК ҚАСИЕТТЕРІНДЕ, ТЕГІНДЕ
АЙЫРМАШЫЛЫҚТАРЫ БАР АТАЛЫК ПЕН АНАЛЫҚ ... ... ... ТӨЛ АЛУ. ... ... НЕГІЗГІ МАҚСАТ АТА-ЕНЕЛЕРІНЕН ӨЗГЕШЕ ТӨЛ АЛУ.
ГЕТЕРОГЕНДІК ЖҰП ТАНДАУДЫҢ ҚҰНДЫЛЫҒЫ ДА, ОСАЛДЫЛЫҒЫ ДА ОСЫНДА ... ОЛ ... ... ... ... ... ЕГЕР ДЕ ҰНАМДЫ БОЛСА
ОСАЛДЫҒЫ КЕЙДЕ ӨЗГЕШЕЛІКТЕР ҰНАМСЫЗ БОЛАДЫ. ЖҰП ТАНДАУДЫҢ ЕКІ ТҮРІ ... ... ... ... КҮШЕЙТЕ ТҮСЕДІ. ӘР ТЕКТІ ЖҰП ... ... ... ... ... КЕҢЕЙТСЕ, БІРТЕКТІ
ЖҰП КҰРУ ТАҢДАП АЛ БЕЛГІЛЕРДІ ҰРПАҚТАН-ҰРПАККА БЕКІТЕ ... ... ... ... ... жұмыстың зерттеу бөлімі мақсатына байланысты, қазіргі ... қойы ... саны ... ... ... ... ... -
шамшырақгүл, бұхар сұрының - алтын сұр және қазақы сұрдың - ... ... мен ... ... Оязбеков атындағы Көктал» ЖШС асыл
тұқымды шаруашылығында ... ... ... ... ЖШС асыл ... ... ... айналысады.
Жалпы жер аумағы – 205,0 мың га, соның ішінде 197,4 мың га ... жер ... Ауыл ... ... 5,0 мың ... ... ... – 15,2 мың га және ... жері 172,2 мың ...... ... ... «Керімбай Оязбеков атындағы Көктал»
ЖШС Жамбыл облысының, Талас ауданында , Тараз қаласынан 82 км ... Т.И. ... ... ... қойлардың азық қажеттілігі
жылына 600 кг азықтық өлшемді құрау керек. Бірақ ... ... ... ... қой малы ... ... ... қамтылмайды.
Климат. «Керімбай Оязбеков ... ... ЖШС асыл ... ... ... - климаттық жағдайы - жыл бойы ... ... ... күрт ... сипатталады. Қыс мезгілі
аумалы-төкпелі, жиі-жиі болатын жылымықтан көктайғақ болып, ... ... ... ... ... ауа ... ... станциясының
мәліметіне қарағанда ылғалдың түсуі кейінгі жылдары орта есеппен 119 мм
болды. Жаздағы ... ... ... +250, ... ... - 150, ... аяз кейде -350 дейін көтеріледі де, артынша суық ... ... ... Аязсыз күндер 170 тен 190 тәулік аралығында болады. ... ... ... күндері. Ең суық айлар – қантар мен ... ... ... наурыз айының 2-жартысынан басталады деп белгіленген.
Шаруашылықтағы ауа-райын зерттегендегі бақылау ... ... түсу ... қыс пен жаз ... ... жыл ... ... өзгерістерді көрсетеді. Ылғалдың түсуі ±30 мм
аралығында болып, жаздың температурасы ±120, қыста ±70 ... ... ... ... шөл, жазық далада орналасқан. Топырақ
құрамы:
1) құмды-батпақ, 2) жалтыр ... 3) ... және ... ... ... шабыны. Негізгі өсімдік жайылым түрлеріне мыналар жатады: ақ
жусан (Artemisia alba), шөл қияғы (Carex Stenophylla), жалбыз шөп ... ... (Alhagi ... ... ... ... изен (Kochia ... шабындық арпабас (Bromus testorum),
пиязшық (Poa dulbasa), т.б. ... ең ... ... ... ... ... ц/га, жердің топырақтылығы 50 %-ға дейін болатын жерлерде 1,7 ... ... ... ... ... ... ... бидайық (Agropyrum repens), қияқ (Carex phsodes), лия
(Clycyrchira glabra), сары гүл (yris ... ... ... ... (Рotentilla tormentilla), тал (Salex lanata), жиде
(Elalagnus angustisolia), шеңгел (Sphaerophysa D.C.), терек (Populus ... (Tamarix ... т.б. ... ... Азықтық шөптердің түсімінің аз ... ... қой малы ... ... ... ... ... қарағанда, егер 2005-2008 жылы қойлардың ірі шөп азықпен
қамтамасыз етілуі, орташа есеппен - 81,4%, ... азық ... % және ... ... ... болса, жетпеген азық ... ... ... ... ... ... Мысалға, кейінгі үш
жылдың ішінде азықты сатып алу көрсеткіші 589,0 мың ... ... ... ... Бұл бір бас ... есептегенде шаруашылықта орташа алғанда
426 кг. азықтық бірлік мөлшері кетеді екен. Бұл көрсеткіштер 2005-2008 ... ... ... – 77,1%, ... – 16,2, концентратталғаны – 4,4%,
шырынды жемдері – 2,3% болды.
Қаракөл шаруашылығын дамыту мәселесі ауа-райы жағдайына көп ... ... ... ... бұл жерде жақсы көрсеткіштерге қол
жеткізеді, ал қысы ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығы тұрақты түрде дамуы жоғарыдағы жағдайларға тікелей
байланысты. Осыған байланысты, ... ... ... ... шығынның
пайызын төмендету мақсатында, жыл бойына пайдаланатын жайылымдардың
жоспарын жасау ... Олар ерте ... және ... ... ... ... етуі керек. Шаруашылықта сенімді азық қорын жинап алу
керек және қатты суық қыста қойды ... ... ... азық ... 3-4 ... жетуі керек. Ол үшін ең алдымен жайлымның ... ... ... ... ... ... шөпті өсіріп, жем-шөп қорын дайындау
керек.
2.2 Шаруашылықтың орналасқан жері, ауа-райы ... ... ... ... ... зерзаты мен әдістемесі
Зерттеу мақсатына байланысты, қазіргі таңда қаракөл қойы популяциясында
саны азайып сирей бастаған қарақалпақ сұрының - ... ... ... ... сұр және ... ... - ... реңді саулықтары мен қошқарларын
«Керімбай Оязбеков атындағы ... ЖШС асыл ... ... ... және қан ... ... ... іріктелініп, зерттеуде
донорлар ретінде пайдаланылды.
Донорларды шағылыстыру үшін түсі мен реңі және ... ... 3 бас ... қойы ... ... ... ... нөмірі 06451-06663, қаракөл қой тұқымы ішіндегі бұқар типті
сұры, реңі алтын сұр, ... ... ... типі ... ... мен ені ... дене ... мықты, 3,5 жасар, трансферрин типі -
вв. бұл қошқармен трансферрин типтері аа, вв, ав, вс ... ... ... саулықтары ұрықтандырылды.
2. Сырға нөмірі 7816-7904, қаракөл қой тұқымы ішіндегі қарақалпақ сұры,
реңі шамшырақгүл, ... ... ... типі ... ... ... және
ені орташа, дене бітімі мықты, 3,5 жасар, трансферрин типі - аа. ... ... аа, сс, ав, вс ... ... шамшырақгүл реңді
саулықтары ұрықтандырылды.
3. Сырға нөмірі 00921-8907, қаракөл қой ... ... ... сұр, реңі ... ... ... елтірілік типі жакет, бұйра ұзындығы
және ені орташа, дене бітімі мықты, 3,5 жасар, трансферрин типі - ав.
Бұл қошқармен ... ... вв, сс, ав, вс түсі мен реңі ... ... сұр ... ... 1. ... трансферрин типтері
Сонымен қатар түсі мен реңі және ... ... ... 24 ... ... іріктелініп алынды. Қосымшада толық ... ... ... ... ... ал ішкі ... ... типтері бойынша іріктелініп алынған донорлар басы көрсетілген (
кесте 1).
Кесте 1 -Трансферрин типтері бойынша іріктелініп алынған донорлар басы
|Донорлардың түсі мен реңі ... ... ... |
| | |аа |вв |сс |ав |вс ... ... реңі алтын |8 |1 |3 |- |2 |2 ... ... ... |7 |1 |- |2 |2 |2 ... ... платина |9 |- |4 |1 |1 |2 ... |24 |2 |7 |3 |5 |6 ... ... - ... қойы ... ... реңі алтын сұр бұқар типті
саулықтар жинақталды. Бұл топтағы ... ... ... ... ... аа-1 бас, вв-3 бас, ав-2 бас, вс-2 бас. ... 8 ... ... - ... қой ... ... реңі шамшырақгүл қарақалпақ
сұры жинақталды. Трансферрин типтері бойынша: аа-1 бас, сс-2 бас, ав-2 ... бас. ... 7 ... ... - ... қой ... ішіндегі реңі платина қазақы сұр
саулықтары жинақталды. трансферрин типтері: вв-4 бас, сс-1 бас, ав-1 ... вс-1 бас. ... 9 бас ... ... ... ... қаракөл қойының қара, көк және
қоңыр және ақ түсті қаракөл ... ... Бұл ... «Керімбай
Оязбеков атындағы Көктал» ЖШС іріктелініп алынды. Қосымша кестеде осы
саулықтардың ... ... ... және трансферрин типтері бойынша
бөлінуі келтірілген.
Қошқарлар мен донорларды және ... ... ... - ... жасы, түсі мен реңі, елтірілік типтері, класы және
қанындағы трансферрин ... ... ... трансферрин типтерін анықтау жұмыстары ... ... ... ... жүргізілді.
Донорларды суперовуляциялау және эмбриондарды реципиент жатырына салу
жалпы трансплантация әдістемесінде қолданылып жүрген тәсіл бойынша жасалды.
Негізгі зерттеу ... ... 1-ші ... ... ... аналық безі көп овуляция беру үшін олардың жыныстық
циклінің 10-11 күндері биотехнология лабораториясында жасалған сжк ... ... ... ... ... 4 күн ... күніне бір рет салынды. 1-ші күні донордың
салмағына байланысты 12хм/кг, 2-3 күнлері - 7хм/кг және 4-ші күні ... ... Буаз ... ... ... кейін күйге келген
донорларды өз түсіне, реңіне сәйкес және трансферрин ... ... ... екі ре ... ... ... ... жуу үшін ұрықтанып күйісі
қайтқаннан ... 4-5-6-7 ... ... ... жасалды. Бұл үшін
донорды операция столына жайғастырып, операция жасалатын тері ... ... ... ... ... одан ... йод ... 80% спиртпен
залалсыздандырдық. Операция жасалатын жерді жансыздандыру үшін 2% новокаин
препаратын пайдаландық. Осы шаралар біткеннен ... ... ақ ... ... 7-8 см тіліп, жатыр мүйізін ұрық жолымен бірге сыртқа шығарып,
егілген гормональды препараттың ... ... ... ... санын және қаншасы жарылғанын анықтады.
Эмбриондарды жуу үшін ... ... ... ... Жуып ... ... даму сатысы және сапасы мбс-9
микроскопы арқылы анықтадық. ... даму ... және ... классификацияға сәйкес бағаланды.
Морфологиялық бағалаудың нәтижесіне сүйене отырып жуылып ... ... ... ... даму ... бойынша - ұрықтанбаған аналық
клетка, 2-12 клеткалы бластомерлер, ерте морула, қалыпты ... ... ... ... және ... ... бластоциста, ал
эмбриондардың сапалық категориясы өте жақсы, жақсы, қанағаттандырарлық және
нашар.
Жалпы ... ... ... 36 бас (2-ші ... Оның ... түсті - 23 бас, ал трансферрин типі бойынша: аа - 4 бас, вв -7 ... - 1 бас, ав - 6 бас, ас - 3 бас, вс - 2 ... ... ... - 8 бас, оның ... аа - 2 бас, вв - 2 бас, ... - ас бір-бір бастан.
Қоңыр түсті: аа-1 бас, вв-2 бас және ав-1 бас. барлығы 4 бас. ... вс - 1 бас ... ... 2 - ... ... ... іріктелініп алынған реципиенттер басы
|Реципиенттер түсі |басы |Трансферрин типтері |
| | |аа |вв |сс |ав |ас |вс ... |23 |4 |7 |1 |6 |3 |2 ... |8 |8 |2 |2 |1 |1 |1 ... |4 |1 |2 |- |1 |- |- ... |1 |- |- |- |- |- |1 ... |36 |7 |11 |2 |8 |4 |4 ... ... ... циклін эстрофан препаратын екі мезгіл егу
арқылы келтірдік. Бұл жерде реципиенттердің күйісі ... ... ... ... ... етіп есептеп препаратты салдық.
Эмбриондарды өз ата-енелерінің және өгей енелерінің трансферрин
типтеріне ... ... ... ... арқылы реципиенттер
жатыр мүйізіне салдық. Бұл шараның нәтижесінде эмбриондардың жат ... ... яғни ... типі ... ... ... салғаннан кейін оны жерсіну деңгейін анықтадық.
Эмбриондарды реципиент жатырын жерсіну ... ... ... күйісінің
келмеуінен, ал соңғы рет трансплантант қозылардың туылғаннан кейін білдік.
Туылған трансплантат қозылардың елтірілік ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу нұсқауы» бойынша анықтадық,
ал транслантанттардың өз ата-енелеріне тартқанын крахмал геліндегі ... ... ... ... ... ... ... кезінен 4,5 айлығындағы
тірі салмағын дене бітімін өлшеу арқылы зерттелді.
Зерттеу нәтижелерінен алынған сандық мәліметтер ... ... ... ... ... және дисперсиялық жолмен
өңделіп, талдау жасалды.
2.2.2 Зерттеу нәтижелері
2.2.2.1 Қан құрамындағы трансферрин типтері ... ... ... ... аналық жасушалардың ұрықтану деңгейіне және эмбриондар
сапасына әсері
Эмбриондардың трансплантациялау жеке геотиптерді интенсивті пайдалану
тәсілі, сондақтан бұл ... ... ... іріктеп алынған құнды
саулықтардың табиғи өсімталдығының жылдамдылығын арттыруды қалыптастыру.
Басқаша айтқанда, эмбриондарды ... ... ... ... ... ... ... донорлардан анағұрлым көп төл алу.
Эмбриондарды трансплантациялау ... бұл ... ... ... ... препаратты егіп, олардың жыныс безінен
аналық клеткаларды көптеп ... ... ... ... тұрғыда
суперовуляцияланған жыныс безінен шыққан аналық клеткалардың ұрықтану
деңгейі және жуылып алынған эмбриондардың саны ... көп, әрі ... ... ... әдістеменің тиімділігі арта түсетіндігі
анық. Әрине, бұл процеске ... ... ... ұрық ... және ... ... (факторлар) әсер етуі мүмкін. ... те, ... жеке ... ... және ... ... генотиімен
үйлесуі негізгі фактор екендігіне еш күмән жоқтығы сөзсіз. Сондықтан қан
тобына байланысты генотипі ... ... ... ... бұл жұптаудың аналық клеткалардың ұрықтану деңгейіне, эмбриондардың
сапасына, даму стадиясына қаншалықты әсері барын анықтап, ғылыми тұжырымдар
айту ... және ... таяу ... қой ... сақтап, әрі жеделдетіп
көбейтудегі ғылыми-зерттеу жұмыстарына ... ... ... ... Аналық клеткалардың ұрықтану деңгейі
Ұрықтану – аталық және аналық ... ... ... ... ... ... ... зиготаның пайда болу үдерісі.
Ұрықтану үдерісі келешек селекцияға генетикалық материалдар алудың
негізі екендігін атап айту қажет. Сол ... ... ... ... ... мән беріледі. Ғылыми ... ... ... безінен шыққан аналық ... ... ... ... Бұған бірнеше себептер бар, соның ішінде
трансферрин типі әртүрлі донорлар мен ... ... ... ... ... ... ... ұрықтану процесіне әсері бар
екендігін анықтауды алдымызға мақсат етіп ... типі ... ... мен қошқарларды жұптау варианттарының
нәтижелерін сипаттайтын мәліметтер 6-шы ... ... Орта ... ... ұрықтану деңгейі трансферрин типі бойынша жұптаудың
басқа варианттарына қарағанда III-вариантта жоғары ... (90,0%), ал ... ... ... ... клеткалардың көптігімен ерекшеленді
(15,6%), II-жұптау варианты бұл екі көрсеткіш бойынша аралық пайызды (86,4%-
13,6%) құрады.
Жалпы ... ... ... ... типі ... ... аналық клеткалардың ұрықтану деңгейі әртүрлі болғанымен, бұл
айырмашылықтардың бір-бірінен анықтылығы төмен дәрежеде ... ... ... бір айта ... жайт, донорлар мен қошқарлардын қанын-
дағы ... типі ... ... I-варианттарында ұрықтанған аналық
клеткалар біршама аз ... бұл ... ... ... ... ... ... қалыптысы 86,8 пайыз болса, керісінше III-
жұптау вариантындағы донор саулықтарда бұл нәтиже 6,2 пайызға төмен болды.
ал ... ... ... ... ... алынған қалыпты
эмбриондар саны аралық пайызды құрады.
Сонымен, 6-шы кесте ... ... ... ... ... мен ... тиімді пайдалану, оларды трансферрин
типі бойынша гомозиготтық және гетерозиготтың ... ... ... тұжырым жасауға мүмкіндік береді.
Бұл тұжырымның дұрыстығын 7-ші кесте мәліметтері растайды. Осы ... ... ... ... ұрықтануы негізінен олардың әртүрлі
гомо және гетерозиготты жұптау комбинацияға қатысқан ... ... ... ... екендігі байқалады.
Расында, бұл деректерді талдау жасасақ, трансфериин типі бірдей малдарды
жұптау ... ... ... ... 97,1 ... көтерсе, ал
әртипті жұптауда бұл көрсеткіш 76,5%-ға төмендейтіндігін көрсетеді. Бірақ
трансферрин типі бойынша бірыңғай ... 67,6% ғана ... ... керісінше әртипті жұптаудан өте жоғары деңгейде қалыпты эмбриондар
(100%) жуылып алынды, яғни 32,4 пайызға артық.
Трансферрин типі ... және ... ... ... жұптаған
кезде аналық клеткалардың ұрықтану деңгейі және қалыпты эмбриондар ... ... ... ... байқалмады және нәтижесі аралық
деңгейде болды.
Зерттеу барысында ... типі ... ... ... ... ... ұрықтану деңгейі өте жоғары
болатындығы, ал әртипті гомозиготтар қалыпты эмбриондарды көп ... ... ... ... осы екі ... теңеу үшін
реципрокты жұптау варианттарын қолдандық ... х ... х ... типі бойынша реципрокты жұптау варианттары ... ... мен ... ... ... ... және біртипті
гомозиготты жұптау варианттарына қарағанда тиісінше 8,9%-15,3%-ға арттырса,
ал ұрықтанбаған аналық клеткаларды және дегенерацияланған ... ... ... ... мүмкіндік жасады.
Кесте 3 - Жуылып алынған ұрықтардың ұрықтану деңгейі және олардың сапасы
дана және пайыз есебімен
|Жұптауға қатысқан ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... | | | ... ... | | ... |құрылымы ... | |
| | | | ... ... | ... |Аа |9 |100 ... ... |- |
| |Ав |13 ... |81,8(11,6 ... ... |
| |Вс |10 ... |100 |- ... |
| |СС |13 ... |100 |- ... ... бойынша |45 ... ... ... ... ... |Аа |+ ... ... |25,0(15,3 ... |
| |ав |32 ... ... ... |9,4(5,1 |
| |вс |11 ... ... ... ... |
| |сс |7 ... |100 |- ... ... бойынша |59 ... ... ... ... |
|вв |аа |4 ... |100 |- ... |
| |ав |5 ... |75,0(21,6 |25,0(21,6 ... |
| |вс |26 ... ... ... |3,8(3,7 |
| |сс |15 ... ... ... ... ... ... |50 ... |73,3(6,6 ... ... ... ... |154 ... ... |19,4(3,4 ... ... | | | | | ... ... гомо және гетерозиготты донорлар мен қошқарларды
әртүрлі үйлестіріп жұптағанда ... ... ... ... ... ... үлес ... артуына негізінен олардың қанындағы
трансферрин типінің сәйкес ... ... ... анықталды.
2.2.2.3 Эмбриондар сапасын бағалау
Эмбриондардың реципиент жатырын жерсінуі оларды жатыр мүйізіне ... ... ... екендігі ғылыми тәжірибе жүзінде дәлелденген.
Сондықтан донордан шайылып алынған эмбриондардың морфологиялық сапасына,
оларды өзге малға трансплантациялау кезінде ... мән ... ... ... олардың даму сатысының жасына сәйкес
келуі, ... ... ... ... ... ... ... эмбриобластың және трофобластың анықтылығы
ескеріледі. Бірақ әлі де болса ... ... ... ... етуші факторлар толығымен анықталған жоқ. Сондықтан трансферрин типі
әр түрлі донорлар мен қошқарларды шағылыстыру ... ... ... әсер ететіндігін білу мақсатында әртүрлі жұптау варианттарына
қатысқан генотипі бірдей емес донорлардан жуылып алынған 108 дана ... ... ... ... ... ... мәліметтер 6,7,8 суреттерде графикалық
бейнелеу түрінде және 8-ші ... ... типі және түсі әр ... ... өзі ... ... ... бірдей емес донорлармен жұптаудың жеке екі ... ... сапа ... ... ... ... ... бірінші жұптау вариантында (1-сурет) эмбриондар сапалық
категория бойынша былайша бөлінді: өте жақсы эмбриондар саны ... - ... ... - ... пайыз аралығында
болса, ал сапасы нашар эмбриондар 16,7 ... ... ... ... (2-сурет) малдар эмбриондарының сапалық құрамы
мынандай болды: өте жақсы ... ... - ... - 12,5%-16,7% және нашар - 8,7%, ал ... ... ... жуылып алынған эмбриондардың сапалық категориясы тиісінше
6,9%-33,3%, 12,9%-100%, 20,0%-23,5% және 10,0-17,7 пайыз ... ... ... ... нәтижелер эмбриондардың сапасына тәжірибеге қатысқан
малдар түсінің әсері жоқ ... ... ... бірге тек жеке
қошқарлар генотипінің ... ... ... және ... ... ... ... жағдайда ғана эмбриондардың сапалық құрамына
ықпал жасайтындығын байқатады.
- өте жақсы ... ... - ... 4- ... ... трансферрин типтері бойынша әртүрлі
жұптаудың эмбриондар ... ... ... генотипі|Қалыпты |Қалыпты эмбриондар категориясы |
| ... | |
| ... | ... ... | |өте ... ... ... |
| | | | | |қ | ... ... |23 |4,4(4,3 ... ... ... ... ... |13 ... ... |7,7(7,4 |- ... ... ... |36 ... ... ... ... |
|жұптаудың орташа көрсеткіш | | | | | ... ... |6 ... |66,6(19,2 ... |- ... ... |8 ... ... ... |- ... ... |14 ... ... ... |- ... ... көрсеткіш | | | | | ... ... |30 ... |76,7(7,7 ... |3,3(3,3 ... ... |28 |7,1(4,8 ... ... |7,1(4,8 |
|Реципрокты жұптау ... |58 |8,6(3,7 ... ... |5,2(2,9 ... ... | | | | | ... ... ... |108 ... ... ... |6,5(2,4 ... ... ... | | | | | ... ... ... 4-ші ... ... мақұлдайды. бұл кестеде
эмбриондардың ата-енесіне трансферрин типі ... ... ... ... ... олардың морфологиялық сапасына
қаншалықты әсері бары сипатталған.
Зерттеу нәтижелеріне сүйенсек, сапалық ... ең ... ... ... ... ... ... бергенін байқаймыз.
Мысалы, өте жақсы және жақсы эмбриондар саны бұл үйлестіру вариантында ... ... ең ... нәтиже (60,9%) біртипті гомозиготтарды
шағылыстырғанда алынды, яғни әртипті гомозиготтарға қарағанда 31,4 ... ... ... айта кететін жайт, генотипі гомозиготты малдарды жұптаудан 11,1(5,2
пайыз нашар сапалы эмбриондар алынса, ... ... ... ... ... сапасы нашар эмбрион кездеспеді. Осыған
орай трансферрин типі бойынша біртипті гомозиготты ... ... ... арасында трансплантацияға жарамсыз эмбриондар саны
көп болуын, керісінше ... ... ... ... ... ... ... болатындығын ескере отырып, зерттеу
барысында донорлар мен қошқарлардың ... ... ... ... варианттарын қолдандық.
Мұндай жұптау варианттары орта есеппен біртипті ... ... ... ... ... және ... ... санын
тиісінше 11,4% және 12,2%-ға кемітуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... трансферрин типін негізгі себепшарттың бірі ретінде ... және ... ... ... ... ... белгіге ерекше назар аудару ... ... ... ... ... Трансферрин типі әртүрлі реципиенттер жатырын эмбриондардың
жерсінуі
Эмбриондарды трансплантациялау әдістемесінің тиімділігін ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар бұл көрсеткіштің деңгейі неғұрлым жоғары
болса, солғұрлым сирек және ... таяу қой ... ... ... ... ... мол ... тигізері анық. Сондықтан
эмбриондардың трансплантациялаудың бұл технологиясы өте ... әрі ... ... тәсіл.
Кесте 5- Эмбриондардың даму сатысы бойынша бөлінуі және оған ата-
енесінің қан топтарының әсері
|Эмбриондар ... ... ... даму ... ... ... |
| |р саны | |
| | |2-12 ... |Бластоцисталар |
| | ... | |
| | |р | | ... ... | | ... ... |ерте |қалыпты ... ... |13 |- |7,7(7,4 ... ... |7,7(7,4 |7,7(7,3 |
|Орташа |36 |8,3(4,6 ... ... ... |2,8(2,7 |2,8(2,7 ... |14 |- ... ... ... |7,1(6,9 |- ... ... |30 |6,7(4,6 ... ... |10,0(5,5 |3,3(3,3 |- ... ... |28 |3,6(3,5 ... |67,8(8,8 |7,2(4,9 |3,6(3,5 |- ... ... |58 |5,2(2,9 ... ... |8,6(3,7 |3,5(2,4 |- ... ... | | | | | | | ... |108 |5,5(2,2 ... ... ... |3,7(1,8 |0,9(0,9 ... ... жат ... ... көңіл толтырарлықтай
еместігі ... ... ... ... ... ... себептер бар, айталық эмбриондар сапасынан басқа, негізгісі эмбрион
мен реципиент генотиптерінің бір-біріне сай келмеуінен ... ... ... ... ... ... ... біздің негізгі мақсатымыз генотипі әртүрлі донорлар
эмбриондарын трансферрин типтері әртүрлі ... ... ... ... олардың оны жерсіну деңгейі қаншалықты дәрежеде
болатындығын анықтау еді.
Осыған ... ... ... типі ... ... алынған 36 сапасы бірдей эмбриондарды генотипі бойынша әртүрлі
реципиенттер ... ... ... оны ... ... ... Б және 6-шы кесте).
Кесте 6 - ... типі ... ... ... ... тірі ... ... пайыз есебімен
|Үйлес-ті|Эмбриондар ата-енелерінің трансферрин |Жатыр мүйізіне|Эмбрион-дар|
|ру |типі бойынша гомо- гетерозиготтылығы |салынған |ды ... ... ... ... | ... ... енелер|
| |атасы |өз енесі ... ... | | |
|1 ... гомозиготтар |7 |85,7 |
|2 ... ... |4 |- |
|3 ... ... ... |4 |75,0 |
|4 ... ... ... |3 |66,7 |
|5 ... ... ... |6 |66,7 |
|6 ... ... ... |2 |50,0 |
|7 ... ... ... |2 |50,0 |
|8 ... |гомоозигот |гетерозигот |4 |25,0 |
|9 ... ... ... |4 |25,0 |
| ... ... |36 |52,8 |
Б ... ... ... ... мен өгей ... типі ... ... үйлестіріп салу тәсілдерінің нәтижелері
және 10-кесте ... ... ... ... ... ... өз ... мен өгей енелерінің трансферрин типтері
сәйкес келген жағдайда ғана жоғары болатындығын байқатады.
Мысалы, эмбриондардың реципиент жатырын жерсіну ... ең ... (85,7%), ... ... мен өгей енелерін трансферрин типі
бойынша үйлестіріп салудың 1-тәсілінде болса, ең төмен нәтиже (25,0%) 8-ші
және 9-шы үйлестіру ... ... 3. ... ... жатырын жерсіну деңгейінің
динамикасы
Ал, 3, 4, 5, 6 және 7-ші үйлестіру ... ... ... ... ... ... ... пайыз аралығында
болды.Үйлестіру варианттарына байланысты трансплантацияланған эмбриондардың
реципиенттер жатырын жерсіну деңгейінің динамикасы ... ... 1-ші ... ... ... эмбрион-дардың
басқа организмді жерсінбеу қабілеттелігін 14,5 пайызға дейін кемітуге
болатындығын көрсетті. ... әр ... ... ... ... еш ... бермеді (2-ші вариант). Себебі бірде-бір
эмбрион реципиент жатырын жерсінбеді.
Сонымен ... ... ... ... эмбриондарды трансплан-
тациялау әдістемесінің тиімділігін арттыруға және мал тұқымын сақтап қалу
мақсатында пайдасын көп ... ... ... ғылыми жаңалық екендігіне дау
жоқ. Себебі мұндай зерттеу бұрын соңды жүргізілмеген.
Жалпы экономикалық ... ... ... жаңа бұл ... тәсіл трансферрин локусы бірдей ... ... ... ... ... ... гомозиготты эмбриондар
банкін жасауға және келешекте генетикалық ұқсас малдарды көбейтіп қана
қоймай, сонымен ... ... ... ... ... ауыл ... ... қорында әртүрлі мал тобын құруды практикалық жүзінде іске
асыруға мүмкіндік береді.
Тағы да көңіл аударарлық мәселе, рецпиенттер ... ... ... ... ... ... әсері мол екендігін зерттеу
нәтижелерін талдау барысында анықтадық (11-ші кесте).
Кесте 7 - Реципиенттер мен эмбриондардың ... ... ... ... ... |Жатыр мүйізіне|Реципиент ... пен |
| ... ... |эмбрионның |
| ... ... ... ... | ... | ... генотипіне ұқсас |9 |11,1 ... ... ... ... |9 |44,4 ... ... мен ... генотипіне |8 |87,5 |өте ... ... | | | ... мен донорлардың Аралық |10 |70,0 ... ... ... | | | ... ... |36 |52,8 ... ... ... ... генотипіне ұқсас реципиенттердің жатыр
мүйізіне салған ... тек 11,1% ... тірі ... Яғни ... ... реципиент пен эмбрионның үйлесу деңгейі өте
төмен ... ... ... ... ... ... ... биотехнологияда пайдаланудың қажеті жоқ.
Егер реципиент донорлар типіне сәйкес келсе онда ... ... 44,4% ... ... ... тәсілге қарағанда 33,3 пайызға
көтереді. Ал егер ... мен ... және ... ... ... ... онда ... тірі қалу мүмкіндігі 87,5%-ға
дейін артады және ... пен ... ... өте ... ... эмбрион салуға дайындалған реципиенттердің трансферрин типтері
эмбриондардың өз ата-енелерінің ортақ генотипіне сай келсе, онда ... ... 70,0% ... ... ... ... ететіндігіне көз жеткізуге болады. Қорыта айтқанда,
эмбриондарды ... ... ... ... ... ... ... өгей организмдегі тіршілік бейімділігін 30,0%-ға ... бұл ... ... өте ... жаңа тәсіл ретінде трансплантация
технологиясына енгізу керек.
2.2.2.5 Трансплантат қозылардың ... ... ... ... ... ... түсті қойларға қарағанда ішкі
полиморфтылығы және ... ... ... ... ... сұр ... ... селекцяясына негізінен осы түстің
полиморфтылығын сақтауға және оның популяцияда ... ... ... және ... генетикалық өзгерушіліктің
деңгейін айқындайтын көрсеткіш - қан топтарының көп түрлілігі. Осы тұрғыдан
трансферрин типтері әртүрлі сұр ... ... ... ... олардың трансплантат ұрпақтарында шаруашылыққа құнды
белгілердің қаншалықты тұқым қуалайтындығын анықатуға бағытталған ғылыми
ізденіс болашақ практикалық ... және ... ... ... ... отырып, төмендегі зерттеу жұмыстарын жүргіздік.
2.2.2.6 Жүн бұйрасының ұзындығы мен ... ... асыл ... ... ... ... белгі, олардың
ұрпақтарының қозы кезіндегі елтірі бұйрасы болып есептелінеді.
Кесте 8 - Бұйра толқынының ұзындығы және ... ... ... ... ... |
| | |ені ... ... сұры |7 ... |45,71(6,86 ... сұры |5 ... ... ... сұр |7 ... ... ... |19 ... ... ... ... ... ... белгі оның ұзындығы және ені. Бұйра ұзындығы
өз кезегінде: қысқа - 20 мм-ге дейін, орташа - 20-40 мм және ұзын - 40 ... ... ... Ал ... ені: ... (4 ... дейін), орта (4-8 мм),
ірі (8 мм-ден жоғары). тұтынушылардың сұранысына ... ... ... ... және ... ... ... көрсеткендей (22-ші кесте) әртиптегі сұр
трансплантат қозылар бұйра ұзындығы (41,-45,7мм) және оның ені (6,14-7,43
мм) ... ... ... айырмашылығы болмады және статистикалық
жағынан анықтылығы төмен (p

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Мал эмбрионын тасымалдау4 бет
Эмбрионженерия пайда болуы. Қазақстан жануарлар биотехнологиясы11 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
Ірі қара малдарының гигиенасы6 бет
Ірі қара малдарының эймериозды- мониезиозды инвазиясы, емі, алдын-алуы.35 бет
Ірі қара малдарының қоңдылық дәрежесі3 бет
Мал шаруашылығында эмбриондарды трансплантациялау әдісін пайдалану38 бет
Малдардың эмбриондарын трансплантациялау11 бет
Сойыс малдарының жалпы сипаттамасы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь