Мемлекеттік құпияны жария ету

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.6

I.Тарау. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы туралы жалпы ілім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.27

II.Тарау. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының объективтік белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28.37
2.1. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының объектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28.37
2.2. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының объективтік жағының белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38.48

III.Тарау. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъективтік белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49.55
3.1. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъективтік жағының белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49.55
3.2. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 56.62

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63.65

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66.68
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздікті қылмыс қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін мемлекеттік құпияны жария етудің обьективтік жақтары мен субьективтік жақтарының жиынтығы болып табылады. Барлық құрамы түгел қылмыс тек қана заңның ерекше бөлімінде емес, сонымен қатар қылмыстық құқықтың жалпы бөлімінде де қаралады.
Қылмыстық құқықта мемлекеттік құпияны жария ету құрамын төрт топқа бөлу немесе қылмыстың төрт жағы деп атау дәстүрге айналған. Осыған байланысты мемлекеттік құпияны жария етудің объектісін, мемлекеттік құпияны жария етудің объективтік жағын, мемлекеттік құпияны жария етудің субъектісін және субъективтік жағын бір-бірінен ажырата білу қажет. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамына кіретін төрт белгіні таппайынша оны мемлекеттік құпияны жария ету құрамы деуге болмайды.
Қылмыстың объектісіне жататын белгілер қылмыстық заңның диспозициясында үнемі көрсетіле бермейді. Қылмыстың субъектісіне жататын белгілер де диспозицияда аз кездеседі. Жалпы қылмыс үшін 16 жасқа, ал кейбір қылмыстар үшін 14 жасқа толған ақыл-есі дұрыс азаматтар жауапты болып табылады. Осы жасқа толған, ақыл-есі дұрыс адам жасауға болмайтын қылмысты жасағанымен, заң шығарушы оларды жауапкершіліктен босатқысы келген жағдайда, заңның диспозициясында субъектінің жасын немесе басқа сапасын керек ететіндігін көрсетеді.
Қылмыс құрамының объективтік жағы мемлекеттік құпияларды құрайтын мәліметтерді заңсыз алу, жария ету бойынша сипатталады, яғни сипатталатын белгілер диспозицияда көбінесе әрекет немесе әрекетсіздік деп атап көрсетіледі. Себебі нәтижені әрекет немесе әрекетсіздік тудырады. Сондықтан құрамға екі арадағы себепті байланыс та енгізіледі. Кейбір құрамдарда заң объектіні нақтылы-нәтижелі зияннан емес, тек оған қауіп төндірушіліктен де қорғайды. Кейбір объективтік жақтарға қылмыс орны, уақыты, әдісі және жасалу жағдайлары да жатады.
1. Нормативтік құқықтық актілер
1.1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995ж. 30 тамыз. өзгерт. мен толық. қоса.
1.2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. 2005ж. 8 шілде. өзгерт. мен толық. қоса.
1.3. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік құпиялар туралы заң. 1999ж. 15 наурыз.
1.4. Қазақ ССР-інің Қылмыстық Кодексі. 1959ж.

2. Арнайы әдебиеттер
2.1. Л.И. Блинова Основные вопросы общей части советского уголовного права. Москва, «Академия МВД СССР», 1976г.
2.2. С.Я. Булатов Понятие и система особенной части уголовного права Союза ССР и Казахской ССР. Алма-Ата, «Наука», 1962г.
2.3. Я.М. Брайнин Уголовная ответственность и ее основание в советском уголовном праве. Москва, «Юридическая литература», 1936г.
2.4. В.А. Владимиров Субъект преступления по советскому уголовному праву. Москва, «Наука», 1964г.
2.5. М.П. Карпушин Уголовная ответственность и состав преступления. Москва, «Юридическая литература», 1974г.
2.6. В.И. Курляндский Уголовная ответственность и меры общественного воздействия. Москва, «Юридическая литература», 1965г.
2.7. Н.И. Коржанский Объект посягательства и квалификация преступлений. Волгоград, «Высшая следст. шк.», 1976г.
2.8. В.Н. Кудрявцев Объективная сторона преступления. Москва, «Госюридиздат», 1960г.
2.9. Б.С. Маньковский Проблема ответственности в уголовном праве. Москва-Ленинград, «Академия наук СССР», 1949г.
2.10. А.В. Наумов Основные концепции современного уголовного права. Москва, «Юристъ», 1998г.
2.11. Б.С. Никифоров Объект преступления по советскому уголовному праву. Москва, «Госюридиздат», 1960г.
2.12. В.С. Орлов Субъект преступления по советскому уголовному праву. Москва, «Госфридиздат», 1958г.
2.13. В.В. Устименко Специальный субъект преступления. Алма-Ата, «Наука», 1977г.
2.14. В.Я. Таций Объект и предмет преступления в советском уголовном праве. Харьков, «Высшая школа изд. При Харьков. ун.», 1988г.
2.15. Г.В. Тимейко Общее учение об объективной стороне преступления. Ростов-на -Дону, «Изд. Ростовского университета», 1977г.
2.16. А.Н.Трайнин Учение о составе преступлений. Москва, «Юридиздат», 1946г.

3. Оқулықтар, оқу құралдары
3.1. А.А. Пионтовский Уголовное право.
3.2. А.Б. Сахаров Уголовное право. Общая часть. Москва, «Наука», 1967г.
3.3. Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть. Алматы, «Жеті жарғы», 2003г.
3.4. Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть. Алматы, «Жеті жарғы», 2007г.
3.5. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Алматы, «Жеті жарғы», 2007ж.
3.6. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім. Алматы, «Жеті жарғы», 2007ж.
3.7. Уголовное право. Общая часть. Москва, «Юридическая литература», 1994г.
3.8. Уголовное право. Общая часть. Москва, «Изд. Моск. Ун.»,1993г.
3.9. Уголовное право. Особенная часть. Москва, «Норма-Инфра-М»,1998г.
3.10. Уголовное право. Особенная часть. Москва, «Юридическая литература»,1995г.
3.11. Курс советского уголовного права. Общая часть. Москва, 1989г.
3.12. Уголовное право. Общая часть. Москва, «Приор», 1999г.
3.13. Курс советского уголовного права. Часть общая. В 6-ти томах. Т.1. Москва, «Наука», 1970г.
3.14. Новое уголовное право России. Общая часть. Москва, «Зерцало», 1996г.
3.15. Уголовное право Казахской ССР. Общая часть. Алма-Ата, «Мектеп», 1986г.
3.16. Уголовное право. Москва, «Юридиздат», 1948г.
        
        Реферат
Дипломдық жұмыстың тақырыбы «Мемлекеттік құпияны жария ету» ұғымына
арналған.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан және ... ... ... ... қазіргі таңда өзектілігі құқық қорғау органдары
қызметіндегі маңыздылығы баяндалған.
Бірінші тарау қылмыстық құқық теориясындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тарауда мемлекеттік құпияны жария етудің объективтік белгілері
жан-жақты түрде сипатталған.
Үшінші тарауда ... ... ... ету ... субъективтік
белгілері қарастырылған.
Қорытындыда жалпы мемлекеттік құпияны жария ету құрамының маңызы, ... ... ... ... көрсетілген.
Дипломдық жұмысын жазу барысында тиісті нормативтік құқықтық актілер,
арнайы монографиялық зерттеулер, оқулықтар мен оқу ... ... жазу ... ... негізгі түйінді сөздер: мемлекеттік
құпияны жария ету құрамы, ... ... ... жақ, ... ... жақ, кінә, есі дұрыс еместік, қылмыс.
Мазмұны:
Кіріспе.................................................................
..........................................3-6
I-Тарау. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы туралы жалпы
ілім....................................................................
...........................................7-27
II-Тарау. Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... ... ету ... ... құпияны жария ету құрамының объективтік
жағының
белгілері..............................................................
...................38-48
III-Тарау. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъективтік
белгілері...............................................................
...........49-55
3.1. ... ... ... ету ... ... жағының
белгілері..............................................................
...................49-55
3.2. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының
субъектісі.............................................................
...................................56-62
Қорытынды...............................................................
..............................63-65
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі.......................................................66-68
Кіріспе
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы қоғамға ... ... ... ... қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... мен ... жақтарының
жиынтығы болып табылады. Барлық құрамы түгел қылмыс тек қана ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтың жалпы ... ... ... ... ... ... ету құрамын төрт топқа бөлу
немесе қылмыстың төрт жағы деп атау ... ... ... ... құпияны жария етудің объектісін, мемлекеттік құпияны жария
етудің объективтік жағын, мемлекеттік құпияны жария етудің ... ... ... бір-бірінен ажырата білу қажет. Мемлекеттік құпияны
жария ету ... ... төрт ... ... оны мемлекеттік құпияны
жария ету құрамы деуге болмайды.
Қылмыстың объектісіне жататын белгілер қылмыстық заңның диспозициясында
үнемі көрсетіле ... ... ... ... ... ... аз кездеседі. Жалпы қылмыс үшін 16 жасқа, ал кейбір қылмыстар
үшін 14 жасқа толған ... ... ... ... болып табылады. Осы
жасқа толған, ақыл-есі дұрыс адам жасауға ... ... ... шығарушы оларды жауапкершіліктен босатқысы ... ... ... ... жасын немесе басқа сапасын керек ... ... ... жағы ... ... құрайтын
мәліметтерді заңсыз алу, жария ету бойынша сипатталады, яғни сипатталатын
белгілер диспозицияда ... ... ... ... деп ... Себебі нәтижені әрекет немесе әрекетсіздік тудырады. Сондықтан
құрамға екі арадағы себепті байланыс та енгізіледі. ... ... ... ... ... ... тек оған қауіп төндірушіліктен де
қорғайды. Кейбір объективтік жақтарға қылмыс орны, ... ... ... ... да ... құрамының субъективтік жақтары заңда тікелей ... ... ... Егер бұл ... ... адам ... ... ниетін басшылыққа алса, онда бұл адамның әрекетінде
қылмыстық кодекстің 165-бабында ... ... ... орын ... ... кем ... қалғандары түгел жағдайда болса, мұндай
құрамды мемлекетттік құпияны жария ету ... деп ... ... ... ... ... ... дәрежесі түрліше болатын жағдайлар
да ... ... ... олар ... ... ... Мұндай
құрамдардың үш түрі болуы мүмкін. Бірінші – бұл ... ... ... ... Бұл ... ... ... жария ету құрамында
қылмыстарды ауырлататын немесе ... ... ... ... ... ... жеңіл де, ауыр да түрлеріне ... ... ... ...... ... ... мәліметтерді
жария ету, яғни бұл қылмысты ауырлататын ... ... ... ... ... ... жария ету, яғни біртекті
қылмыстардың ішіндегі олардың ... ... ... белгілерді қарайтын
құрам. Мысалы, ҚР ҚК – нің 172-бабында көрсетілген мемлекеттік құпияны
жария ету ... ... ... ... әртүрлі қылмыс болғанымен негіздері
бір текке жататын қылмыстар. Бірақ олардың түрліше өзгешеліктерін ажырата
білу керек. Осы ... ... ... ... ... ... және ... жаза қаралады. Бұл қылмыстардың өзгешеліктерін ажыратпай
тұрып заң қолдануға болмайды.
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы – бұл қол ... ... ... ... сондай-ақ заңшығарушы заңды маңызды деп
мәліметтерді жария етудің ... және ... ... атайды. Кез келген
қылмыс құрамының негізгі белгілері – бұл 1) қылмыс объектісін ... яғни ... ... алу немесе жария ету жүзеге асырылатын
қоғамдық қатынастар; 2) қылмыстың объективтік жағын сипаттайтын белгілер,
яғни зиян ... ... ... зиян ... ... тудыратын
қоғамға қауіпті; 3) қылмыс субъектісін сипаттайтын белгілер, яғни ... ... 4) ... ... жағын сипаттайтын белгілер, яғни
кінә (қасақаналық немесе абайсыздық). Сондықтан да ... ... ету ... және оның қылмыстық құқық ғылымында алатын орнын зерттеу
бүгінгі таңдағы өзекті мәселелердің бірі болып ... ... ... табылатын мәліметтердің жария болмауын, оның
заңда белгіленген тәртіппен сақталуын талап етеді. ... ... алу, ... ету ... ... қорғаныс және басқа да
мүдделеріне ерекше қауіп туғызады.
Қылмыстық құқық ғылымы саласында мемлекеттік құпияны жария ету ... және ... ... бірқатар монографиялық еңбектер жарыққа
шықты. Мысалы, Қазақстандық зерттеуші Р. Орымбаевтың ... ... ... ... ... атап өту ... Сонымен қатар А.Н.
Трайниннің «Учение о составе престулений» және «Состав ... ... ... ... А.А. ... ... ... А.Б.
Сахаровтың «Уголовное право. Общая часть», Л.И. Блинованың ... ... ... ... ... права», Я.М. Брайниннің
«Уголовная ответственность и ее основание в советском ... ... ... «Уголовная ответственность и состав преступления», В.И.
Курляндскийдің ... ... и меры ... Б.С. Маньяковскийдің «Проблема ответственности в ... А.Н. ... ... ... ... бөлім», В.А. Владимировтың
«Субъект преступления по советскому уголовному праву», В.С. ... ... по ... ... ... В.В. ... субъект преступления», Т.Г. Шавгулидзенің «Аффект и уголовная
ответственность», К.Ф. Тихоновтың ... ... ... ... ... вины в ... уголовном праве», А.Н.
Ағыбаевтың «Қылмыстық құқық.Ерекше ... Н.И. ... ... и ... преступления», Б.С. Никифоровтың ... по ... ... ... В.Я. ... ... и
предмет преступления в советскому уголовному праву», Г.В. Тимейконың «Общее
учение об объективной стороне ... В.Н. ... ... ... С.Я. ... ... и ... особенной части
уголовного права СССР и Казахской ССР» атты зерттеулері бар. ... ... ... ... ... шыққан «Уголовное ... ... ... часть», сондай-ақ А.В. Наумовтың «Российское уголовное
право. ... ... ... ... атап ... ... Сонымен қатар,
«Личность преступника», «Субъективная ... ... и ... ... право Казахской ССР. Общая часть», «Уголовный
кодекс Республики Казахстан» ... ... ... де ... ... ... негізгі мақсатымыз – мемлекеттік құпияны
жария ету құрамы ... ... және ... ... болып табылады, осы
мақсаттан мынадай міндет туындайды, яғни мемлекеттік құпияны жария ... ... ... ... көрген зерттеулерді пайдалана отырып, тақырыпты
жаңаша көзқараспен ... ... ... ... жария ету құрамы туралы жалпы ілім
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы дегеніміз қоғамға қауіпті ... ... ... ... жатқызуға мүмкіндік беретін қылмыстың
объективтік және субъективтік ... ... ... жиынтығы
болып табылады. Мемлекеттік құпия туралы жалпы ұғымды дұрыс ұқпайынша,
әрбір қылмыстың жеке ... және оның ... ... ұғу ... емес.
Қылмыстық құқықтың Ерекше бөлімінде әрбір қылмыс үшін оны сипаттайтын
құрамға кіретін ... ... Ол ... кіретін белгілерді заңда
заңшығарушы беталды көрсете бермейді. Оларды ... ... үшін ... ... ... құрамдағы белгілерге сүйене қажет болады. Сондықтан
жалпы құрамды ұқпайынша, әрбір мемлекеттік құпия туралы құрамдарды ұғу және
оларды дұрыс ... ... ... ... ... ету құрамындағы белгілері бар әрбір әрекет
немесе әрекетсіздік қоғамға қауіпті қылмыс және ... ... ... ... ... ... ету құрамы және оған кіретін барлық
белгілер заңның диспозициясында тікелей көрсетіледі, көрсетілмеген жағдайда
сол диспозициядағы ... ... ... ... ... көрініп,
белгілі болып тұрады. Заңшығарушы құрамға қоғам үшін ... ... ... ғана тән ... ... ... Кейде бірнеше
қылмыстарға бірдей ортақ болатын белгілерде ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодексінің 175-бабында
(ұрлық, яғни бөтен мүлікті жасырып ұрлау), - делінген. Бұл құрамдағы ... ... тән ... – (азаматтардың меншігіндегі мүлкін жасырып
ұрлау). Бұл қылмыста басқа да белгілер болуы мүмкін, яғни ... ... ... және ... жасау жағдайы т.б. Бірақ ... ... ... ... ... Бұл ... ... сол әрекет
____________________
1 В.А. Наумов Уголовное право. Общая часть. Курс ... ... ... әрекетсіздік қоғамға қауіпті болғанда немесе оның дәрежесін ... ... ... ғана ... Мысалы, сол баптың 2-бөліміндегі
құрамдарда: (бірнеше рет ... ... ... бір топ ... ... сөз ... ... жасалған ұрлығы немесе жәбірленушіге едәуір зиян
келтірілген ... - ... Осы ... ... осы ... ... өздеріне ғана тән белгілері болғандықтан, олар
бірінші құрамға кірмей, ... ... ... ... жатып
отыр. Осы белгілер арқылы ғана оларды бірінші бөлімде көрсетілген құрамдғы
қылмыстан ... ... ... ... ... ғана ... ал
бірнеше белгілер жиынтығынан құралады, өйтпейінше оны құрам деуге болмайды.
Құрам деу үшін ... ... ... ... белгілерден құралуы қажет.
Құрамның барлық белгілерін түгел қылмыстық заңның Ерекше ... ... ғана ... ... ... көптеген
белгілері қылмыстық құқықтың жалпы бөлімінде де қаралады. Ерекше бөлімде
көрсетілмеген белгі ... ... ... табылады. Мемлекеттік құпия
ұғымына тек қана аяқталып біткен қылмыс ғана ... ... ... ... ... ... ... оқталу кезеңдері де жатады. Мемлекеттік
құпияны жария ету құрамына тек қана орындаушының ... ... ... ... қатар көмектесушілердің әрекекті немесе ... Ал ... ... тек ... ... ... ғана ... Республикасының мемлекеттік құпиялары болып табылатын
мәліметтерді және олардың көздерін ... ... ... және
уақтылығы принциптеріне сәйкес жүзеге асырылады:
Заңдылық - құпияландырудың Қазақстан Республикасының Конституциясы мен
заңдарына сәйкестігін білдіреді;
Негізділік – яғни, қоғамның, азаматтар мен ... ... ... тепе-теңдігін негізге ала отырып, ... ... ... ... сол актінің болуы ... және өзге де ... ... ... ... анықтау
болып табылады;
Уақтылығы - осы мәліметтер алынған (әзірленген) кезден бастап немесе
алдын ала ... ... шек ... ... құпияны жария ету ұғымы – жалпы ұғым. Осы ... ... ұғым қай ... ... ... ... бәрінде де болуы
қажет. Әрбір құрам қылмыс ... ... ... ... ... әр қылмыстың
өзіне тән өзгешелік белгілерін атап көрсетуі керек». Сонымен мемлекеттік
құпияны жария ету ... ... осы ... отырған мәселеге
байланысты, жалпы құпияны жария ету ... ... ... ... оның өзгешелігін көрсететін белгілерінің жиынтығы болады.
Қылмыстық құқық ғылымында мемлекеттік құпияны жария ету ... ... бөлу ... қылмыстың төрт жағы деп атау ... Ол ... да ... ... ... ... мына төмендегі
белгілерді бір-бірінен ажырату қажет:
1. ... ... ... ету ... ... мемлекеттік құпияны жария ету құрамының объективтік жағы;
3. мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъектісі;
4. ... ... ... ету ... ... ... ... жария ету құрамы заңда көрсетілгеніне немесе
көрсетілмегеніне ... ... ... белгілерден тұрады. Ол
белгілердің жиынтығы қоғамға қауіпті әрекетті немесе әрекетсіздікті қылмыс
қатарына жатқызуға толық мүмкіндік береді.2
Мемлекеттік ... ... ету ... ... төрт ... ... ... жария ету құрамы туралы сөз қозғауға болмайды.
Өйтпейінше қоғамға қауіпті істі қылмыс ... ... ... оны қылмыс
сипаттауға мүмкіндік тумайды. Сондықтан, әрбір қоғамда ол құрам болу ... ... ... ... ... ... ... Казахстан. Общая часть. Алматы, 1998г.
стр. 64.
Қылмыстың объектісі дегеніміз бұл – ... ... ... ... ... қол сұғу ... ... қылмыстың затына мемлекеттік құпияларды құрайтын мәліметтер жатады.
Мемлекеттік құпиялар болып табылатын мәліметтердің тізімі Қазақстан
Республикасының 1999 ... 15 ... ... Республикасындағы
мемлекеттік құпиялар туралы) арнаулы заңында көрсетілген.
Қылмыстың ... ... ... ... ... заңның
диспозициясында көрсетіле бермейді. Қылмыстың субъектісіне жататын белгілер
де диспозицияда аз ... ... ... 16 ... кейбір қылмыстар үшін
14 жасқа толған ақыл-есі дұрыс адамдар ... ... ... Осы ... есі дұрыс адам жасауға ... ... ... оларды жауапкершіліктен босатқысы келген жағдайда, заңның
диспозициясында субъектінің жасын немесе одан басқа ... ... ... ... ... ... қызмет бабын пайдалану арқылы жасалған
қылмыстар туралы құрамдарда бұл ... ... ... ... ... ... ... белгілер диспозицияда көп
жағдайларда әрекет немесе әрекетсіздік деп атап ... ... ... ... әрекетсіздік тудырады. Сондықтан мемлекеттік құпияны
жария ету құрамына осылардың арасындағы ... ... ... ... заң ... ... ... емес, тек оған қауіп
төндірушіліктен қорғайды. ... ... ... белгілеріне қылмысты
жасау орны, уақыты, тәсілі, жағдайы, құралдары мен қарулары жатады.
Қылмыстың субъективтік жағын ... ... ... ... ... деп атап көрсеткен. Бұған қосымша кейбір құрамдар үшін
____________________
3 Объект преступления по уголовному праву. М., 1960г. стр. ... ... ... мен ... ... ... ... ету құрамдарында тікелей аталып көрсетілген
немесе көрсетілмеген, бірақ сол құрамда өздігінен көрініп тұрған ... ... ... ... ... ... ету құрамының
белгілерінің біреуі болмаса, мемлекеттік құпияны ... ету ... ... ... ... ... ... біртекке жататын
қылмыстарында бірнеше түрлі құрамдар ... ... ... сипаты
бірдей мемлекеттік құпияны жария ету құрамдары, өзара қоғамға қауіптілік
дәрежесінің әртүрлілігіне қарата ажыратылады. Осыған ... ... ... ... құпияны жария ету құрамдары ... ... ... ... ауырлататын және жеңілдететін
құрам болып бөлінеді.
Біріншісі, негізгі құрам, яғни ... ... ... мән – жайлар көрсетілмеген, қылмыстың тек негізгі белгілерінен
құралған құрам.4 Мысалы, ҚР ҚК – нің 172 бабының 1 ... ... ... ... ... құрам, бұл сияқты
құрамға біртекті қылмыстардың ішіндегі оны жасаудың ауыр ... ... ... ... ҚР ҚК – нің 172 бабының 2 бөлімі.
Үшінші түріне біртекті қылмыстардың ішіндегі жеңіл түрлерін көрсететін
белгілерді қарайтын құрам жатады. Мысалы, ҚР ҚК – 172 ... ... ... ... ету ... ... қаралады. Бұлар әртүрлі қылмыс
болғанымен, негіздері бір текке жататын қылмыстар. ... ... ... ... ... Осы ... байланысты оларға
санкцияда әртүрлі жаза қаралады. Бұл қылмыстардың өзгешеліктерін ажыратпай
тұрып, заңды қолдануға болмайды. Біртектес ... ... ... ... бір бапта қаралады. Мысалы, 1,2,3 деген сияқты немесе «а»,
«б», «в» деген белгілер арқылы
____________________
4 А.Н. Трайнин ... о ... ... М., 1946г. стр.12.
немесе әр құрам өз алдына бап алғанымен, оның артынан екінші немесе үшінші
бөлім болып келеді. Соған ... ... ... деу ... ... ... ... бөлушілік тек сол құрамдардағы көрсетілген
қылмыстарды бір-бірімен салыстырғанда олардың қоғамға қауіптілік дәрежелері
әртүрлі болған жағдайларда ғана кездеседі. Егер ... ... ... бірдей жағдайларда заңшығарушы оларды бірнеше құрамға бөлмей, бір
қылмыс ретінде ғана ... ... ... ... дәрежесіне қарай біртекке
жататын қылмыстар жоғарыдағыдай, үш түрлі құрамға емес, екі ... ... ... ... ҚР ҚК ... қылмыстар, онда мемлекеттік
құпиялары бар құжаттарды және ... ... деп ... ... ... біртектес болғанымен екі құрамға бөлген. Себебі ... ... ... ... ... ... лайықты жазаның
түрі мен мөлшерін көрсету құрамға ... ... ... ... ... ... қоғамға қауіптілік дәрежесі болатын болса ондай
қылмыстар бір ... ... ... ... ... ету ... оның ... байланысы туралы
көптеген еңбектер жазылған. Бірақ осы күнге дейін маңызды ... жоқ. Ең ... ... ... нәрсе – бұл байланыспайтын
құбылыстарды байланыстыруға болған әрекет. ... ... ... ... ... ету құрамының жалпы түсінігімен байланыстыруға
ұмтылу. Біздің түсінігіміз бойынша жазықтықта жүргізу заңды сияқты. ... ... ... яғни қылмысты бүкіл қатынастар бойынша, қылмыс ... ... ... ... ... ... ету құрамын» - нақты ... ету ... ... бірдей жазықтықта жүргізу. Мұндай
теңестірудің негізінде жалпы, ерекше және ... ... ... ... Курс ... ... ... 1984г.стр. 89
6 Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть. Алматы, 2007г.
стр. 139.
диалектикасы жатыр. «Көлденең сызық бойынша» ... және ... ... ... ... ету ... ... де заңды болып етіледі. Мұндай
теңестіру ... ... ... мен ... байланыс диалектикасы.
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы – бұл ... ... ... ... ... ... ... болған адамның мемлекетттік құпияны
заңсыз іс-әрекеттер арқылы бөгде адамдарға мәлім етуі ... ... ... деп – ... ... жұмысы немесе қызметі жөнінен
мемлекетттік құпия болып ... ... ... ... ... ... құпияны жария ету құрамы – бұл қол ... ... ... ... ... ... заңда маңызды деп қол
сұғушылықтың жалпы және міндетті белгілерін атайды. Бұл ... ... ... қоғамға қауіпті болған қол сұғушылық қылмыс ретінде
қарастырылуы қажет және тиісті болып табылады. Құрамдарды ... ... мәні және ... ... ... ... ... ету белгілері құрамында белгілі ... ... заң ... ... құқықтық түсініктерде көрсетілген, сондай-ақ бір
мағыналы және ... ... және ... ... ... Қоғамдық
қатынастардың құқықтық көрінісінің өзінің қисыны және техникасы бар, ... ... ... ... ... және ... қарсы болған болар еді.
Сондықтан да,«бандит» қылмыстық құқықта күнделікті тұрмыста ... келе ... ... болып табылады.7
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының жалпы анықтамасы «қылмыстық
заңшығарушы ... ... бір ... ... әрекетті қылмыс ретінде
сипаттайтын белгілер жиынтығы болуы ... ... Курс ... ... ... часть. Под ред. Н.Ф. Кузнецовой Т.1.М.,
1999г.стр.187.
құрамның жалпы анықтамасы емес, ал жалпы ... емес ... ... ... ... ... ... сипаттайтын нақты құрамның
анықтамасы. Бұған дұрыс көңіл бөлген В.С. Прохоров болды. Оның ... ... ... белгілердің жиынтығы нақты мемлекеттік құпияны
жария ету құрамдары туралы ... ... - деп ... атап өтеді.
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының жалпы түсінігін беру үшін ... ... ... ішінен бүкіл ... ... ... алу ... ... бұл ... саны ... нақты мемлекеттік
құпияны жария ету құрамы белгілерінің санына қарағанда аз болады. Сондай-ақ
бүкіл ... ... ... ... ... ... ... жария
ету құрамының түсінігіне бүкіл нақты мемлекеттік құпияны ... ... ... ... ... Яғни, мемлекеттік құпияны жария
ету құрамының ... ... ... ... ... мен ... ... болған белгілер жатады.8
Мемлекеттік құпияны жария ету дегеніміз мемлекеттік құпияларды олармен
танысуға құқық ... ... және жеке ... ... ... табыс
ету, жіберу, жариялау немесе кез-келген басқа ... ... ... құпия әр түрлі тәсілдермен, яғни ауызша әңгімеде, баяндама
арқылы, хат жазысу сондай-ақ басқадай ... ... ... ... ... ... ... құпия құжаттарды көрсету, суретке
салып алуға рұқсат беру арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. ... ... ... табылатын мәліметтер басқа адамға ... ... ... деп ... ... ... ету түсінігіне заңшығарушы құпияны жария ету
құрамының түсінігін береді. Бұл түсінікке билеуші қатынастарға ... қол ... ... ... ... ... және
қылмыстық заңда әрекет ретінде оның заңды сипаттамасы
____________________
8 А.Н. Трайнин Состав преступления по советскому уголовному ... ... ... атап ... ... ... анықтамасы
толық емес, мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... да осылай айтуға болады. Онда мемлекеттік құпияны жария
ету құрамы, сондай-ақ ... ... ... ... ашылмаған. Сонымен
қатар, мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... мемлекеттік құпияны жария ету түсінігінде қол
сұғушылықтың ... және ... ... ... қауіптілігінің мәні
материалдық қауіптілілік) қылмыс ретінде оның заңшығарушылық бағасы кіреді.
Жалпы анықтамасында қылмыстық қауіпті қол ... ... ... яғни ... ... жария ету құрамының субъектісі,
мемлекеттік ... ... ету ... ... ... жағы ... жағы ... тілде берілуі керек. ... пен ... ... ету ... ... ... нақты мемлекеттік құпияны жария
ету құрамының мағынасын терең түсіну қажет.
Қылмыстың белгілі бір ... ... ... ... ... ету құрамын құрастыру керек. Нақты мемлекеттік құпияны жария ету
құрамы дегеніміз – ... ... ... ... ... бір ... анықтауы, бейнелеуі болып табылады. Заңшығарушы заңда
қылмыстың әрбір ... ... ... Ол мұны ... ... ... де жоқ. ... қылмыс белгілерінің заңда көрсетілуінің өзі
жеткілікті. ... ... ... ... ету ... ... ... алынады. Бұлар әрбір нақты қылмыстарда болатын белгілер болып
табылады. ... ... ... ... ... ету ... ... Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының заңсыз болуы мүмкін,
бірақ ол қоғамдық қауіпті қол ... да ... ... ... ету ... берілген қоғамға қауіпті қол сұғушылықты деп тануға
қажетті және ... ... ... ... ... Осы
белгілердің біреуінің болмауы мемлекеттік құпияны ... ету ... ... қылмыс туралы айтуға мүмкіндік бермейді. Өкінішке орай мұндай ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
тәртіпті бұзуы көп жағдайда қылмыс болып ... ... ол ... ... қатынастарға қол сұғушылықпен тікелей байланысты. Н.Ф.
Кузнецованың айтуы ... ... ... қылмыс үшін де, мемлекеттік
құпияны жария ету құрамы үшін де ... ... ... ... субъектісі туралы ештеңе айтылмайды. Осыған байланысты
автор түсінік береді: «Жаспен және ... ... ... ... әрекет және кінәнің ... ... ... ... ... ету құрамы ... ... ... ... белгілері белгілерге қиюластыруға болмайды.
Ерекше бөлім баптарының әрбір диспозициясында қылмыстық әрекеттің тиісті
түріне ... ... ... ... мұндай көзқарас дұрыс болған болар
еді. Бірақ қазіргі заң мұндай ... ... ... ... ... бөлім нормаларын құрастыру кезіндегі ақталған лаконизмнің нәтижесі.
Мысалы, қажетсіз түсіндіру кезінде тек қана ... ... ... ... ... ... ... құпияны жария ету
құрамы толық емес заңшығарушы сипаттамасына мемлекетке ... ... ... ... ... ... акт, ... қастық жасау және
осы топтағы басқа да қылмыстарды сипаттайтын бап ... ... ... ... ешқандай көрсеткіштер жоқ. ... ... ... ... ... ... ету субъектісін
қанағаттандыратын тиісті қасиеттерін ... ... ... ... ... ... қандай да бір ерекше, жалпылардан өзгеше
белгілермен (мысалы, мемлекетке ____________________
9 ... ... ... ... ... ... унивеситета, 1967г. №4, стр. 43
сатқындық кезінде азаматтық белгісі) сипатталмайтындығын білдіреді.
Қылмыс пен мемлекеттік құпияны ... ету ... ... ... және ... ... қарым-қатынас «мемлекеттік құпияны
жария етудің элементі» және «мемлекеттік ... ... ету ... ... қатынасы туралы мәселені дұрыс шешуге мүмкіндік береді.
Ең алдымен қарастырылатын мәселе терминологияға шамамен анықтау қажеттілігі
туады. Бұл қажеттіліктің ... болу ... осы ... ... ... монографиялық қылмыстық-құқықтық әдебиеттерде мемлекеттік құпияны
жария ету құрамы туралы ... ... ... бір ... құпияны жария ету құрамының «элементі» қолданылса, ... ... ... ... ету ... ... ... Ереже бойынша «элемент» және «белгі» түсініктерінің арасында
айырмашылық жоқ, ... ... қол ... ... және
құрамының белгілері екендігін көрсете отырып, кейбір ... ... ... ... ... ... қарастыруға көшеді. Сонымен
«белгілердің белгілері» немесе «элементтердің элементі» туралы сөз болғанда
жағдай терминдерінің дұрыс қолдану талаптарымен, ... ... ... ... жағдай қылмыс құрамымен байланысты болған мәселелерді
анық айтып беруге ықпал етпейді және ... ... ... заң ... пайдалануын жеңілдетпейді.
Мемлекттік құпияны жария ету құрамы туралы сөз болғанда белгілі, заңмен
анықталған белгілер жиынтығы туралы айтылуы ... ... ... заң ... ... заңда мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... ету ... ... Адам ... әрекет
немесе әрекетсіздігінде белгілерінің қылмыстық заңда ... дәл ... бұл ... ... ... ... ету құрамы
бар деп санауға мүмкіндік береді. Оның әрекетінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл түсінікке енетін
абстракцияны емес, қоғамдық өмірдің шыншыл, нақты дәлелдерін басшылыққа ала
отырып, (белгілі бір адамды қандай да бір ... ... ... ... және
жүзеге асқан жеке мүлікті ұрлау) қылмыстың құрамдас бөліктері туралы айту
қаншалықты ... ... ... ... ... Әрине, шын болған қылмысты
қоғамдық өмірдің нақты дәлелі ретінде құрамдас бөліктерге беруге болмайды.
Қылмыс ... ... ... немесе әректсіздігіне бірыңғай бөлінбейтін
құбылыс. Соған қарамастан қылмыстық құқық ғылымы мемлекеттік құпияны жария
етуді талдау ... бұл бір ... оның ... бөліктеріне,
объектісі, субъектісі, объективтік және субъективтік жағы деп бөлуге
болады деп есептейді.10
Логикалық талдау ... ... ... құрамдас бөліктерге
ойша бөлу және жаңа білімдерді алу ... ... ... ... ... байланысты талдау әртүрлі формаларда болады. Тұтасты
құрамдас ... бөлу ... ... құрылысын анықтауға
мүмкіндік береді немесе күрделі құбылысты қарапайым элементтерге бөлу
маңыздыны ... ... ... ... ... ... оның элементтеріне бөлуі физиолог
ғалымдардың бөлуімен сай келеді. Олар бірыңғай және ... ... ... жануарларды, олардың ағзаларын зерттей отырып, қанайналым, ... және ... алу ... мүшелерін жеке бөліп зерттейді. Өмірде
жануардың тірі ағзасының бірде-бір мүшесі өздігінен жеке дара өмір ... Сол ... ... ... ... ... ... тығыз
байланысты. Мемлекеттік құпияны жария етудің әрбір элементі оның басқа
элементтерімен байланыссыз ... ... ... ... ... ... ... жария ету туралы айтар болсақ, оның өзіне тән
қасиеттері және ... ... ... ... ... айту заңды.
Құпияны жария ету құрамы белгілерінің ... ... ... ... ... ... часть. Под ред. В.Н. Кудрявцева. М.,
1996г. стр. 81.
қылмыстың құрамдас бөліктерін, оның қасиеттерін және қоғамдық қауіпті
әрекет ретінде қылмыстың өзін сипаттайды.
Қылмысты қандай ... ... бөлу ... терең зерттеу үшін
оның қандай элементтеріне назар ... ... ... шешудің өзі үлкен
маңызға ие. Заң әдебиеттерінде мемлекеттік құпияны жария ету төрт ... бөлу және ... ... ... ... ету ... төрт топқа бөлу кең ... ... бөлу ... ... «Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы дегеніміз сол қылмысты
құрайтын белгілердің ... ... ... ... тудырады.
Біздің түсінігімізше белгілер қандай болуына қарамастан өздігінен
қылмыс құрай алмайды. ... ... тек қана ... ... ... белгіленген мемлекеттік құпияны сипаттайтын құрам белгілерін
жіктеу туралы мәселе де белгілі анықтаманы талап етеді.
Мемлекеттік ... ... ... мәліметтердің құпиялылық
дәрежесі аталған мәліметтерді тарату салдарынан ... ... ... мен ... ... ... мен ұйымдардың
мүдделеріне келтірілген немесе келтірілуі ... ... ... ... келуге тиіс.
Мемлекеттік құпиялар болып табылатын мәліметтердің құпиялылық үш
дәрежесі және осы ... ... ... ... ... «аса ... «өте ... және «құпия» деген ... ... ... ... табылатын мәліметтерге "аса маңызды", ... ... ... ... ... ... мәліметтерге "құпия" деген құпиялылық белгісі
беріледі.
Аталған ... ... ... ... ... құпияландыру үшін ... ... ... өзге де ... ... ... жол ... құпияны жария ету құрамы дегеніміз – бұл ... ... ... субьектісіне және субьективтік жағына
жататын заңмен белгіленген белгілердің бірлігі болып табылады. ... ... ету ... ... тек қана біреуін немесе бірнешеуін
анықтау, барлық белгілері толық болмаған жағдайда мемлекеттік ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Егер мемлекеттік құпияны жария
ету құрамы болмаса, онда ... ... үшін ... де болмайды.
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамына заңшығарушы мемлекет үшін ... да ... ... ... ... ... ... қажетті деп есептейтін белгілер жиынтығы кіреді. Қылмыс түсінігі және
мемлекеттік құпияны жария ету құрамының түсінігі ... ... ... ... бойынша бір біріне өте ... ... да ... бөлуге болмайды. Қылмыстық құқық жүйесін құру және ... үшін ... ... және мемлекеттік құпияны жария ету құрамы
түсінігі деп аталатын екі маңызды түсініктердің ... ... ... ... Бұл ... ... шешу үшін ең ... оларды саяси және
құқықтық маңызды бөлуде қылмыс пен мемлекеттік ... ... ету ... арасынан шек іздеуге ұмтылуды жою керек. Жоғарыда толық айтылып
өткендей мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... үшін ... ... қауіпті әрекет немесе әрекетсіздікті
анықтайтын барлық обьективтік және субьективтік белгілердің жиынтығы. ... ... ... жағынан мемлекеттік құпияны жария ету құрамының
жалпы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік құпияны жария ету түрлеріне: мемлекеттік құпияны
заңсыз алу, құжаттарды ұрлау, жоғалту, шпионаж, ... ... және ... тағы да ... ... Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының
нақтыланған ... ... ... ... алу, ... ... ... опасыздық жасауды және құрамның басқа түрлерін
сипаттайтын элементтердің ... ... ... ... ... ... етудің жеке түрлерінің мазмұндарын нақты дәлелденген белгілер
арқылы ашып береді.
Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... обьект және
обьективтік жақтың, субьект және субьективтік жағының мәселелерін терең
зерттеу қажет. Сонымен ... ... ... ... ету ... ... оқуда мемлекеттік құпияны жария етудің обьект және ... ... және ... ... ... элементтерді ажырата
білу қажет.11
«Мемлекеттік құпияны жария ету» және ... ... ... ... ... ... ... жауапкершіліктерін
анықтауда шешуші рөл атқарады, яғни қатысушы міндетті түрде сол қылмыс үшін
жауапкершілікті анықтайды, бірақ көбінесе сол ... үшін ... ... ... ету ... түсінігі мен қылмыс түсінігін
араластыру және қылмыс ... оқу ... ... құпияны жария ету
құрамы туралы оқуды кеңейту мемлекеттік құпияны ... ету ... ... ... ... ету ... ... мәселелерін
зерттеуге, сондай-ақ оның қылмыстық жауапкершілікті анықтаудағы рөліне де
үлкен шығын келтіреді. Бұл араластырулар мен ... ... ... ... деп ... олар ... бола алмайды.12
Әрбір қылмыс қоғам үшін қауіпті. Сондықтан да әрбір мемлекеттік құпияны
жария ету ... ... ... ... ... ... әрекетті анықтайтын дәлелді белгілердің тізімін көрсетуі керек.
____________________
11 Л.И. ... ... ... общей части советского ... М., 1976г. стр. ... Курс ... ... ... ... ... В 6-ти томах. Т.1.М.,
1970г. стр. 211
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы элементтерінің табиғатын
түсіну үшін ... еске алу ... яғни ... ... жария ету
құрамының элементтері дегеніміз – заң қылмыстық-құқықтық мағына ... ... ... да ерекше бөлім ... ... Бұл ... ... жиынтығынан қоғамдық қауіпті жазаланатын
әрекет түзетіндей етіп заңшығарушы тарапынан түзілген.
Заңдылықты бекітуде маңызды рөл ойнайтын қылмыстық ... ... ... ... ... ету құрамының элементтерін дұрыс талдау
жасауды талап етеді. Демек, мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... қауіпті қылмыстық әрекет құрайтын жеке элементтерден
құралады. Құрам болмаса қылмыс туралы сөз болудың өзі мүмкін емес, ал ... ... ... ... ... ... ... дұрыс түсіну дегеніміз қылмыстық әрекеттерді дұрыс
жіктеу үшін және заңдылықты бекіту үшін ... ... шарт ... ... жария ету құрамы – бұл типтік түсінік, кез ... ... ... ... ... ету ... да жеке түрлерге
бөлінеді. Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ...... ... жария ету құрамы туралы барлық мәселелерді дұрыс
шешудің және ... ... ... ... ... бірі болып
табылады. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамын жіктеу мәселелерін дұрыс
шешу үшін ең ... ... және ... ... ... ... ... құпияны жария ету құрамы
қылмыстық құқықта өзіне ... ... ... мен ... әрекеттің
объективтік және субъективтік белгілерін қосып алады», деп ... ... ... атап ... Бұл ... ... ... құпияны жария
ету құрамының объективтік және субъективтік
жақтары ... ... ... ... ... М., 1999г. стр. ... екі типті – жалпы және арнайы, ал құрамдар да – екі типті жалпы
және арнайы немесе абстрактілі деп айту қате ... еді. ... бұл ... түрлі екі түсінік араласқан, яғни жалпы құрам түсінігі және мемлекеттік
құпияны ... ету ... ... түсінігі. Егер жоғарыда айтылып өткен
қылмыстың ... және ... ... ажыратуда құрамның жалпы
түсінігін жасанды бөлуге ұмтылу айтылған болса, жалпы және ... ... ... ... жалпы құрамды алу жолымен жасанды бөлуге ұмтылу
бар. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы жалғыз және нақты ... ... ... ... ... ету ... ... әрекеті жалпы құрамдарды жіктеуге жатпайды.14
Бұл жерден мынадай шешім жасалады: жіктеу тақырыбы нақты ... ... ... ... құпияны жария ету құрамдары ғана
бола алады. Құрам біреу және ... ... ол заң ... нақты
элементтерге толы болады. Бұл элементтердің біреуі жетіспесе мемлекеттік
құпияны жария ету ... ... ... ... ... ... құпияны жария ету құрамы болады. Жартылай және бөлшектенген
құрамның болуы мүмкін емес.
Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... құру үшін
негіз ретінде, қоғамдық қауіптілік дәрежесі бойынша құрамдардың ... ... ... ету ... жіктеу кезінде қоғамға
қауіптілік дәрежелері бойынша олардың үш ... ... білу ... ... ... ... құрам;
3. Жеңілдететін құрам.15
Қылмыстық құқықта мемлекеттік құпияны жария ету құрамының ... үшін ... ... ... жіктеу күрделі
____________________
14 Ю.И. Ляпунов Советское уголовное право. Часть общая. М., 1968г. стр.
99.
15 Т.Г. Шавгулидзе Аффект и уголовная ответсвенность. ... ... ... ... ... Заңшығарушы құрамдарды қарастыру кезінде әртүрлі
әдістерді ... Бұл ... ... ... үшін және заңды дұрыс
пайдалануды қамтамасыз ету үшін ең алдымен ... ... білу ... жай, 2. ... Әрі ... жай және ... ... топтары ішінен
әрбірі өзінің спецификалық қасиеттерімен ерекшеленетін топшаларды ... ... ... ... ... ажырата білу керек: 1.
бейнелейтін, 2. бланкеттік. Бейнелейтін құрамдар туралы ... ... тілі ... ... ... қысқа және дәл болуы керек. Бұл
талаптар жай бейнелейтін құрамдардың құрылысында көрініс ... ... ... ... бейнеленген бірақ өте ... және ... ... құрылысында заңшығарушы басқа жолмен жүреді.
Бланкеттік құрамдар туралы айтар болсақ, олардың ... ... ... ... ... ... заң қылмысқа
анықтама бермейді, басқа нормаларға сүйенумен шектеліп қалады.
Бланкеттік нормалар мемлекеттік құпияны жария ету ... ... бұл ... бланкеттік нормалар сүйенетін ... ... ... ... ... құрамдар өздерінің мазмұны бойынша өте
күрделі болып келеді, себебі олар ... ... ... Жай
құрамдар заңда бір диспозицияға біріккен ... ... ... ... ... ... үшін мұндай жағдайларда қылмыстық
кодекстің сәйкес баптарының ... ... кез ... ... ... ... табылады. Күрделі бейнелейтін құрамдар
заңда өте жиі ... ... ... ... ... өте ... ... Заңшығарушылық құрылғыдағы құрамдарды тереңірек
зерттеу үшін олардың арасынан бірнеше топтарды ажырата білу ... ... ... ... а) ... құрамдар, ә) Екі әрекеттен тұратын
құрамдар, б) ... екі ... ... ... в) Екі ... құрамдар.
Бірінші топтағы альтернативтік құрамдарды талдап көрелік. ... ... ... ету ... түгел болуы үшін заң бойынша
құрамдарды түзетін барлық ... ... ... Альтернативтік
құрамдардың ерекше топтарын ажыратудың практикалық маңызы, бұл ... ... үшін ... ... ... ... ... емес. Мысалы, ҚР ҚК 166-бабындағы шпионаждың құрамы ... үшін ... ... ... ... ... ... болып табылатын
мәліметтерді беру немесе ұрлау, мәліметтерді беру мақсатында жинаудың өзі
жеткілікті. Бұл жерде ... ... ... бір әрекетке, яғни
ұрлауға, сақтауда көрінетін ... ... ... табылады. Тек қана
әрекет немесе нәтижелер емес, сонымен қатар, құрамның басқа элементтері ... бола ... ... ... ... тобын белгілі әрекеттің жасалуын
қарайтын емес, ал екі немесе одан да көп әрекеттердің жасалуын
қарайтын құрамдар құрайды. ... ... ... ... ... ... жария етудің күрделі құрамдарын көптік әрекет белгілері
бойынша жіктеу кезінде басқа нәрсе туралы сөз болады. Бұл ... акт, ... ... құрамды түзбейді, мазмұны бойынша әртүрлі болып ... ... ... ... ғана ... ... түзе алады.16
«Екі әрекеттен тұратын құрамдарды қылмысты жасау дәрежелері ... ... ... Бір ... ... ... жай ... қылмысқа дайындық, шабуыл жасау және аяқтау бұл әрекетті жүзеге
асырудың сипаты және дәрежесі ... ... Екі ... ... ... ... ... болады. Бұл жерде бір ... ... ... ... ... ... табылады.»
Кінәнің екі түрінен тұратын құрамдар туралы айтар болсақ, жалпы
ережелер ... ... және ... кінә ... ... ... ... Республики Казахстан. Общая часть. Алматы, 2007г.
стр. 171.
жалғыз болады. Бірақ, ... ... ... бір ... екі ... ... кодексте бұл құрамдар аса көп емес, бірақ олар сот-тергеу
тәжірибесінде ... роль ... және ... ... ... ... сұғушылықтың белгілі бір түрі (мысалы, жеке тұлғаға қарсы қылмыс)
немесе оның нақты түрі (мысалы, қорлау) туралы сөз ... ... ... қол ... ... ... типтік немесе түрлік көрініс
алады. Екі обьектінің болуы сипатты болып табылатын күрделі ... ... ... Мына бір нақты қол сұғушылық бірдей уақытта екі
обьектіге қол ... ... ... бір ... ... әртүрлі екі
обьектілердің болуына мүмкіндік береді. Екі обьектілерден тұратын ... ... ... жалғыз емес. Мұндай құрамдарға бұзақылықтан
басқа, обьектілері жеке тұлға мен ... ... ... шабуыл жасау
жолымен тонау және мәжбүрлеуді жатқызуға болады. Бұл құрамдардың ерекшелігі
ерекше бөлімнің жеке тараулары бойынша құрамдарды ... ... ... ... ... құпияны жария ету құрамының элементтері өзінің мазмұны
бойынша әр түрлі болып келеді. Заң қылмыс субъектісін және оның ... ... ... ... әрекет ету әдісін, оның себептері мен
мақсаттарын сипаттайтын белгілерді қарастырады. Құрам элементтерін терең
зерттеу үшін ... ... ... ... ... ... ... құрамы элементтерінің жүйесін қалай құру ... ... ... ... және ... белгілердің айырмашылығы
мемлекеттік ... ... ету ... ... ... ... құру үшін ... алмайды, сондай-ақ ол қылмыстың жеке құрамдарын жіктеу үшін де негіз
бола алмайды. Бұл жерде ... және ... ...... ... оқуда ешқандай рөл ойнамайды деп жалпылама
шешім қабылдау теріс болған болар еді.
____________________
17 Б.С. ... ... ... в ... ... ... 1949г. ... мемлекеттік құпияны жария ету құрамына ... ... ... ... болғандықтан, екінші жағынан әрбір құрамда
барлық уақыт қылмыстың объективтік және ... ... ... ... ... және субъективтік белгілер
бойынша жіктеу ... ... ... ету ... дәлелді
мазмұнымен және заңды табиғатымен толық ... тұр деп ... ... құпияны жария ету құрамы элементтерін зерттеудің ... ... ... ... қызмет етуге мүмкіндік береді. Мемлекеттік
құпияны ... ету ... ... жеке ... құру кезінде мәселені
шешуді қиындата түсетін мәнді қателерге жол беріледі.
Объект, объективтік ... ... және ... жағы ... элементтері деген болмайды. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... және ... жағы, субъект
және субъективтік жағын ажырата білу керек.
Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... мазмұнын ашатын
болғандықтан, құрамда қылмыс ... және ... ... ... субъективтік жағын сипаттайтын элементтерді ажырату керек.
Мемлекеттік құпияны жария ету құрамы:
1. мемлекеттік құпияны жария ету объектісінен;
2. мемлекеттік ... ... ету ... ... ... мемлекеттік құпияны жария ету субъектісі;
4. мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъективтік жағынан құралады.
Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... атап ... ... ... ... немесе әрекетсіздікте
қөрініс табуына қарамастан, әрбір қылмыс белгілі бір объектіге қол сұғады,
ал ештеңеге қол сұқпайтын қылмыстың өзі ... ... ... ... ... ету ... объективтік белгілері
2.1. Мемлекеттік құпияны ... ету ... ... ... ... ... құпияларды сақтаудың заңда
белгіленген тәртібіне қол сұғу болып табылады.
Осы қылмыстың затына мемлекеттік құпияларды құрайтын ... ... ... ...... және ... емес
құндылықтар, яғни саяси, моралдық, мәдени және басқалары бола ... ... қол ... ... ... – сол қол ... ... немесе шығын келтіруге ... ... ... ... ... ... ... шығынға төзуі мүмкін емес. ҚР КҚ
96-бабы бойынша кісі өлтіргені үшін соттау, бұл ... ... ... ... ... ... бірі ... табылады, сондықтан
да объектісіз қылмыстың өзі мүмкін емес. Қылмыстық заңмен қылмыс ... кез ... ... ... ... ... бір ... қол
сұғады. Қылмыстық қол сұғушылық кезінде объектке шығын келтіру қаупі туады.
Объектіні дұрыс анықтау қылмыстық ... ... және ... ... жасалған қылмыс үшін ыстық жауапкершілік түрлері мен
шектерін ... ... ... ... ... ... айқындау
қылмыстардың ұқсас құрамдарын бір-бірінен ажыратуға, қылмыстық әрекетті
қылмыстық емес әрекеттен ажыратуға мүмкіндік береді. ... кез ... ... ... маңызды дәрежеде қандай объект қол сұғушылыққа
ұшырап ... да ... ... ... да ... ... ... қаралғандай қандай да бір әрекеттің
белгілері бар, ... ... ... қоғамдық қауіпті болмайтын
әрекет немесе әрекетсіздік қылмыс болып саналмайды. ... ... ... ... ету ... ... ... қылмыстық-құқықтық нормаларды жүйелеу және кодификациялау
сияқты күрделі жұмысты жүргізеді.
Бұрыңғы Кеңес Одағы елдерінің қылмыстық ... ... ... ойлары бойынша мемлекеттік құпияны жария ету объектісі
қоғамдық ... ... ... қатынастар – бұл қатынастар жалпы түсінігің бір түрі ... ... ... ... ... өзара байланыстар
кезеңі» ретінде анықталады.
Адам әлеуметтік тіршілік иесі ретінде көрінетін қоғамдық қатынастар
ерекше сипатқа ие. Адам өзі ... ... ... ... және басқа
да тұлғалармен белгілі қатынастарға түседі. ... ... ... ... ол өзін-өзі танып, басқа адамға өзіне сияқты қатынаста
бола отырып қана өзіне адам ... ... ... Дәл ... адамзат
санасының қоғамдық табиғаты мен таным барысындағы қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... танымдық және рухани
әрекеттері нәтижесінде қалыптасады. Сондықтан қоғамдық қатынастар жүйесінде
бірінші орында басқа қоғамдық ... ... ... ... бөлініп шығады.
Қоғамдық қатынастардың өзі сипаты бойынша және құрылымы бойынша да
күрделі ... ... ... ... ... ... ... қоғам, мемлекет және олардың қойылымы, ... және ... ... ... және адамдар ұжымы, жеке тұлғалар;
материалдық әлемнің ... және ... ... ... ... ... бола алады.
____________________
18 Н.И. Коржанский Объект посегательства и квалификация преступлений.
Волгоград, 1976г. стр.56.
Белгілі бір ... ... ... кез ... ... ... белгілі бір элементтеріне қол ... ... ... ... ... ... зиян келтіре отырып,
олардың өзара байланысын бұзады.19
Қоғамдық қатынастардың барлығы қылмыстық заңмен қорғалмайды, ал ... ... ... ... деп ... ғана қорғалады. Қылмыстық
заңда қылмыстық қол сұғушылықтан қорғалатын маңызды қоғамдық қатынастар
еңбектері көрсетілген. ... 1959 ... ... ССР-нің Қылмыстық
кодексінің 7-бабында көрсетілгендей, қылмыстық ... ... ... және ... ... жеке ... жеке тұлға, оның саяси, еңбек,
мүліктік және ... ... мен ... ... ... тәртіпке қол сұғатын қоғамдық қауіпті ... ... ... ... ... ... ... салаларын қорғау
қылмыстық заңдылықтың міндеті ретінде көрсетілген.
Мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... ... керек.
Қылмыстық құқық құқықтың басқа да салалары сияқты ең алдымен құқықты
реттеу ... ... жеке сала ... ... ... жария ету объектісі қоғамдық және ... әр ... ... өңдірістік, қоғамдық, рухани және
адамдардың жеке өмірінде қалыптасатын қоғамдық қатынастар ... ... кез ... ... ... ... ету ... қоғамдық
қатынастар болады деп айта аламыз. Нақты мемлекеттік құпияны жария ... ... және ... ... ... қылмыстық сақтану мен
шығын келтіру механизмі туралы мәселелер әлі де болса толық зерттелмеген
мәселелер қатарына ... Б.С. ... ... ... по ... ... ... 1960г. стр. 106.
20 В.Я. Таций Объект и ... ... в ... уголовном
праве. 1988г. стр.92.
А.А. Пионтовский: «Мемлекеттік құпияны жария ету объектісі дегеніміз
қоғамдық қатынастар» деп дұрыс шешім ... ... ... ... ... ... уақыт осы тезис бойынша жүрген жоқ. Мысалы,
ол: «Қылмыстық қол сұғушылық объектісі ... ... өзі ... ... ... бола ... деп ... Қоғамдық қатынастар және мән
мен құбылыс сияқты материалистік диалектика ... ... ... ... ету ... ... ретінде қылмыс объектісі
қатынастарын көрсететінін А.А. ... ... ... Мән мен ... ... ... ... заттардың әр түрлі
жақтарын көрсететін дәреже болып табылады. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... қатынастарға емес, оның жеке ... әсер ... деп ... ... ... дұрыстығын
жоққа шығаруға болмайды. Қылмыс жасай отырып, қоғамдық қатынастарға ... ... адам ... уақыт шығын келтіреді, осы ықпалға ... ... ... өзгертеді. Біздің түсінігімізше, зардапсыз құбылыс
дегенің өзі табиғатта кездеспейді. Сондықтан да А.Н. Трайниннің: ... ... ... ... - деген шешіммен ... ... ... жария ету объектісі мәселесін комплексті ... рет Б.С. ... ... ... ... ... монографиясында
жасап шығарған болатын. Онда өзінің тікелей құрылыстың элементтері ... ... ... ету ... ... дұрыс әдістік негіз
қаланған болатын. Нақты қоғамдық қатынастар ... ... ... оның ... ... ... шығаруға, олардың өзара байланысын
және өзара байланыстылығын көрсетуге, осы ... ... ... ... ... және осы ... мемлекеттік құпияны жария ету
тікелей объектісі туралы мәселені шешуге, объектілердің түрлерін ... ... ... А.Н. ... ... ... по ... уголовному праву. М.,
1951г. стр. 303.
қатынасын анықтауға және осы ... ... да ... ... ... ... ... оның мәнін тереңірек түсінуге және оның
элементтік-құықтық байланыстылығын ұғуға мүмкіндік ... ... ... ... заңдылықтың дамуына әсерін анықтауға және ... ... ... ... нормаларды қолдануға
мүмкіндік береді.
Кеңестік дәуірдегі қылмыстық ... ... ... жария етудің
обьектілерін жалпы типтік және тікелей деп жіктеу кең тараған. Жалпы объект
қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... Бұл жиынтыққа әр түрлі қатынастар (мемлекеттердің бейбіт өмір
сүруі, мемлекеттердің экономикалық және саяси ... ... ... ... ... ... өздерінің әлеуметтік байланыстылығы,
жинақталу дәрежесі бойынша өзара ерекшеленетін әр түрлі қоғамдық қатынастар
кіреді. ... ... ... болмасын, шпионаж немесе әйелді ... ... ... ... ... ... құпияны жария
етудің жалпы объектісі қылмыстың таптық табиғатын және әлеуметтік-саяси
мәнін ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қауіпті әрекеттерден шектеуде үлкен маңызға ие болады.
Типтік ... ... ... ... ... ... ... нормалардың бірыңғай жиынтығымен қоғалуға тиісті болған, өздерінің
әлеуметтік-саяси және экономикалық ... ... ... ... ... қатынастарын шеңберін қамтиды. Сонымен, типтік объект қылмыстық
заңмен қорғалатын қоғамдық ... ... ... көрсетеді.
«Мемлекеттік құпияны жария етудің типтік объектісінің маңызы, ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық нормалар мен
қылмыстырды жіктеуді жүргізуге мүмкіндік береді. Мемлекеттік құпияны жария
етудің типтік объектісінің осы ... ... ... ... құру
кезінде негізге алынған болып, ол ... ... ... ... қатынастарға қол сұғушылық үшін жауапкершілікті белгілейтін
нормаларды Қылмыстық ... бір ... ... ... мүмкіндік
береді».22
Сонымен қатар, типтік объектіні анықтау, мемлекетпен біріктіретін
қоғамның мүддесі үшін, олар біріктіретін ... ... ... ... өзі өз ... қылмыстық қол сұғушылықтың дәрежесі мен
сипатын, болуға немесе болуы мүмкін қоғамдық қауіпті зардаптардың дәрежесін
анықтайды. Осы ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтың әлеуметтік рөлін ашып береді.
Типтік объект мемлекеттік құпияны ... ету ... ... табылатын
қоғамдық қатынастардың әртүрлі топтарының ... және ... ... ... бұл оның ... ерекшеліктерін
Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінде жеке ... ... ... ... ала ... ... ... кодекстерде
бірінші орынға «меншікке қарсы қылмыс» пен «өмірге, ... және ... ... ... ... ... Көптеген
жағдайларда заңшығарушының өзі белгілі бір әдіспен мемлекеттік құпияны
жария етудің типтік ... ... ... және құқықтық қолданатын ... ... ... жария етудің тікелей объектісі мәнді маңызға ... ... ... ... белгілі бір қылмыстық заңның қоғауына
қойған және осы құрамның белгілеріне ... ... зиян ... ... ... айтамыз. Демек, тікелей, жалпы және ... ... да бір ... емес, тек қана қоғамдық қатынастар бола
алады. Сондықтан да мемлекеттік құпияны жария ету объектісі болып табылатын
қоғамдық қатынастарды ... ... В.Я. ... ... и ... преступления в советском уголовном
праве. Харьков, 1988г. стр. 103.
құбылыстармен ауыстыруға «қоғамдық қатынастардың элементтері», ... ... ... ... ... ... қарастыруымызға
қарамастан, мемлекеттік құпияны жария ету ...... ... ... ... ... қол сұғу болып табылады.
Яғни қылмыстық заң қорғайтын қоғамдық қатынастар болып табылады. Бұл жерден
келіп шығатын ... ... ... ... ... ... заңның қорғауына қойған нақты ... ... ғана ... ... да, ... қатынастар мемлекет пен қоғамның мүддесі үшін
қандай маңызға ие болуына қарамастан, олар осы ... ... қол ... үшін ... жауапкершілік белгілейтін заңдылық
қабылдау жолымен заңшығарушы қорғауға ... ... ... табылмайды.
Көптеген жағдайларда қылмыстық заңда нақты ... ... ... ... ... ... ... болмайды, мұны анықтау үшін белгілі
бір мемлекеттік құпияны жария ету ... ... және ... қажет. Мысалы, суқоймаларының ластануы сияқты қылмысты әлеуметтік-
саяси ... адам мен ... ... ... саласының бүкіл
жиынтығын қамтитын қоғамдық қатынастардың ... ... ... ... қатынастарына сұғушылық деп шешім қабылдауға мүмкіндік ... ... ... ... – адамдардың өмірі мен денсаулығын сақтауға, су
ресурстарын шаруашылықта толық ... ... су ... ... ... ... қатынастар болып табылады. Бұл жерде
тікелей объектіні ... ... бұл ... типтік объектісі халық
денсаулығын емес, ал қылмыстық заң қорғайтын табиғатты қорғайтын ... деп айта ... ... жария ету тікелей объектісін оның құрамының
міндетті элементі ретінде, заңшығарушы ... бір ... ... ... қоғамдық қатынастардың түрі болып табылады.
____________________
23 Уголовное право. Общая часть. Под ред. И.Я. Козаченко. М., ... ... да, ... ... ... ... ... объектісінен
басқа, қылмыстық ықпал объектісін шығару заңды. Бұл шешім мемлекеттік
құпияны жария етудің ... ... ... ... ... ... ... қатар нақты мемлекеттік ... ... ету ... ... ... ... ... теориялық және практикалық сұраққа
дұрыс жауап береді. Мемлекеттік құпияны жария етудің тікелей объектісін
анықтаудың ... ... ... ... ... мен ... ... қылмысты жіктеуде үлкен маңызға ие. Көптеген
жағдайларда мемлекеттік ... ... ету ... ... ... ... жүргізуге мүмкіндік береді, себебі тек қана мемлекеттік
құпияны жария ету объектісі басқаға ... осы ... ... ... ... ... ... объект дегеніміз – ең алдымен, қылмыстық заң қабылдай
отырып ... ... ... ... қоғамдық қатынастар болып
табылады. ... ... ... объект қылмыстың негізгі мазмұнын, оның
әлеуметтікке қарсы бағытын көрсетеді. Ол басқа объектілерге қарағанда үлкен
мөлшерде ... ... ... қауіптілік дәрежесін және басталған
немесе басталуы мүмкін зардаптарды анықтайды. Зиян келтіретін ... ... ... туғызатын қоғамдық қатынастар қосымша тікелей обьект болады.
Сонымен ... ... ... заң ... ... немесе басқаша
айтқанда, заңшығарушы сондай обьект деп тапқан қатынастар ғана қосымша
тікелей обьект бола ... ... ... ... ... ... салу кезінде, мемлекеттік меншік ... ... ... мемлекеттік ұйымдардың жұмыс істеу ережесі бұзылады,
қоғамда еңбек ... ақы ... ... зиян ... ... ... ... аталған қылмыстық-құқықтық нормалар қорғауына
қоймағандықтан олар қылмыстың негізгі де, қосымша да ... ... ... ... ... России. Общая часть. М., 1996г. стр. 77.
25 А.Б Захаров Уголовное право. Общая часть. М., 1967г. стр. 155.
Негізгі, ... ... ... ... ... де ... әлеуметтік саяси мәнісін анықтауда, болған немесе болуы мүмкін
зардаптардың дәрежесін анықтауда зор маңызға ие. Заң ... ... ... ... ... ... ... тікелей обьект те
кездеседі. Факультативті обьект ... ... ... өзіндік қылмыстық
құқықтық қорғауда болатын қоғамдық қатынастарды түсінеміз, бірақ мұндай
қылмыс ... ... ... ... ... ... мүмкін. Сонымен
факультативті обьект дегеніміз қылмыс ... ... ... ... ... ... қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарды
айтамыз. Сонымен қатар айта ... ... бұл ... ... қылмыстық-
құқықтық нормалармен ... ... ... ... ... обьект бола алады. Егер мұндай жағдай болмаса, біз қылмыс
жасау кезінде ... ... ... ... ... ... обьектісі деп таныған болар едік. Бұл обьект құрамның міндетті емес,
факультативті элементтер ... ол ... және ... ... ие емес. Бірақ бұл факультативті обьект ешқандай
маңызға ие емес деп ... ... ... ... обьект негізгі
емес қосымша болып табылады.
Қазіргі кезде сот, тергеу және прокуратура ... ... ... қылмыстық құқық саласында теориялық зерттеулерді жан- жақты және
терең дамытуды талап етеді. Бұл ... ... ... ... ... және құрамымен байланысты болған мәселелер маңызды орынға
ие.
Қол сұғу обьектісін ... ... ... ... ... етудің заты жатады.
Қылмыстық құқық теориясында осы мәселені шешудің екі жолы бар. Олардың
біріншісі қылмыс затын шектеулі практикалық ... ... ... үшін шығарылған көптеген ... ... ... құпияны жария ету заты деп сыртқы әлемнің материалдық заттарын
атайды. Көптеген ... ... ... ... ... ... ... жатқызады. Осыдан қорытынды жасай отырып, олар
қылмыстық заңда ықпал етудің өзіндік заты жоқ ... бар деп ... ... ... етудің заты – материалдық заттар ... ... ... ... ... белгілерін, сипатын және
осындай әрекетті жасау әдісін айқындау кезінде үлкен ... ... Ол ... және ... ... маңызға ие. Кейбір жағдайларда
мемлекеттік құпияны жария етудің заты жауапкершілікті ауырлататын ... ... ... ... ... заты және оның ... әдісімен қатынасы
бар. Мемлекеттік құпияның істеу әдісі түсінігі теориялық қана емес, ... ... та ... ие. ... ... ... түсініктердің
жалпылығы табылады. Бірақ мемлекеттік құпияны жария ету затының істеу
әдісінен айырмашылығы – олар бір ... ... бола ... ... әр түрлі әлуметтік рөлдерінде де шығады. Мысалы, мемлекеттік
немесе қоғамдық ... ... ... ... ... алу
мемлекеттік құпияны жария етудің заты ретінде көріне алады.
Тәжірибеде «мемлекеттік құпияны жария ету затының» материалды ... оның ... ... ... ... келуі мүмкіндігін жоққа
шығармайды. Мысалы, кез келген адам компьютерлік жүйе ... ... ... ... ... ... келтіруге болады. Бұл жерде
мемлекеттік құпияны жария ету құрамдарын толық ... ... ... ... ... құпияларды білетін адамдарды, олардың
туыстарын сатып алып оларды қорқыту, ... ... ... ... ... ... немесе желіге заңсыз кіру, арнайы техникалық
құралдарды пайдалану немесе өзге де әдіс деп көрсетіледі.26
____________________
26 ... А.Н. ... ... ... ... ... «Жеті жарғы»,
2007ж. 136 бет.
2.2. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының обьективтік жағының белгілері
Мемлекеттік құпияны жария ету әлеуметтік және заңды ... ... ... терең зерттеуге ұшырап отыр. Мемлекеттік құпияны жария етудің
басқа элементтерін, ... ... жағы мен ... және ... ... ... құпияны жария етудің объективтік жағын талаудың
маңызы зор. Мемлекеттік құпияны ... ... ... қауіптілік дәрежесі,
орны, уақыты және әдісі, болған зардаптардың ауырлығы, олардың айыпкердің
мінез-құлқымен байланыс сипаты және ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық тәртіпте жазалау және оған қоғамдық ықпал ету
шараларын қолдану мәселелерін шешуде маңызы зор болып табылады.27
Соңғы ... ... ... ... ... ... ... сұрақтардың пайда болуына байланысты және ғылымды одан әрі дамыту
үшін, сот, ... және ... ... ... үшін қазіргі
кезде, мемлекеттік құпияны жария етудің ... ... ... ... отыр. Мемлекеттік құпияны жария етуді ... ... ... ... әртүрлі көзқараста қарастыруға болады.
«Мемлекеттік құпия - жарияланған немесе жоғалған жағдайда Қазақстан
Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне ... ... ... нұқсан
келтіруі мүмкін әскери, экономикалық, саяси және өзге де ... ... ... ... ... әртүрлі тәсілдермен, яғни
ауызша әңгімеде, баяндама арқылы, хат жазысу немесе басқадай ... ... ... арқылы немесе басқа адамдарға құпия
құжаттарды ... ... ... ... ... беру арқылы жүзеге асырылуы
мүмкін».
____________________
27 В.Н. Кудрявцев Объективная сторона преступления. М., 1960г. ... ... ... жалпы заңдылықтарын және біздің елімізде
қылмыстылықтың болуын белгілейтін ... ... ... ... ... ... ашу, адамның мінез-құлқындағы шынайы себептерді түсіну
және қажетті жағдайда мемлекеттік ықпал ету шараларын таңдау мүмкін ... ... ... ... етудің себептері туралы жалпы мәселелерді
дұрыс шешу жеке ... ... және ... ... жария етудің басқа да субъективтік белгілерін, қылмыскердің жеке
тұлғасын мұқият зерттеуді талап етеді.28
Бұл ... ... ... бере ... ... ... ... зерттеуде оның сыртқы, объективтік жағына көңіл бөлінетін басқа
саласының да маңызды екенін айту керек. Адамның сыртқы мінез-құлқының ... акті ... ... ... бір ... бірлікті білдіреді.
Ол тек қана субъективті, психикалық, ... ... қана ... ... ... әрекетінде сыртқы, объективті түрде көрінеді.
Біздің қоғамымызда қылмыс қоғамға ... ... ... ... кері ... ... біздің қоғамымыздың мүдделеріне зиян
келтіреді. Қоғамдық қатынастарға кері ... ... ... ... ... жауап беру үшін қоғамдық ... қол ... ашу ... ... ... да ... мен ... ауытқи отырып, адам жасайтын іс пен қоршаған ... ... ... ... ... керек. Мұндай талдау кезінде,
ең алдымен ... ... ... ... объективтік жағын құрайтын,
заңмен қорғалатын обектіге қол сұғушылықтың ... ... ... ... ... ... қоғамның мүдделеріне келтіретін
объективтік шығынға көңіл ... ... ... ... ... белгілерін талдаудың оларды ескерту бойынша
____________________
28 Г.В. Тимейко Общее учение об объективной стороне преступления.
Ростов-на-Дону, 1977г. ... ... ... ... зор болып табылады.
Бірыңғай мемлекеттік құпияны жария етудің ... ... ... болу, шындығында мемлекеттік құпияны жария етудің сол бір элементі
болмайды деген мағынада шартты ... ... ... ... ... етудің әрбір элементі оны ерекше жағынан сипаттайды бұл элементтерді
жеке талдау мемлекеттік ... ... ... ... мәнін және заңды
маңызын анықтауға ... ... ... ... ету ... ... жағы мемлекеттік
құпияларды құрайтын мәліметтерді заңсыз алу, ... ету ... ... ... ... ... актілермен белгіленген ережеге
қайшы түрде мемлекеттік құпияларды алу заңсыз алу деп танылады.
Заңда заңсыз алудың тәсілдері: құжаттарды ұрлау, ... ... ... олардың туыстарын сатып алу ... ... ... ... ... ... ... жүйеге немесе заңсыз кіру,
арнайы техникалық құралдарды пайдалану немесе өзге де ... әдіс ... ... әрекет жасай отырып, субъект айналадағы қоршаған
болмысқа әсер ... онда ... ... ... Іс пен ... ... ... байланыс деп аталатын бұл кезеңде оқиғаның дамуы
істің сипатына, сондай-ақ орны, уақыты және жағдайларына байланыста әртүрлі
бағытта ... ... ... құпияны жария етудің объективтік жағына:
1. Қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздіктің сыртқы жағы;
2. Олардың қоршаған ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарға зиян келтіру жатады.
Басқаша айтқанда мемлекеттік құпияны жария етудің объективтік жағы
____________________
29 В.И. Курляндский Уголовная ответственность и меры ... М., ... - ... ... ... мәліметтерді заңсыз алу, жария
ету бойынша ... ... ... ... ... ... ... қайшы түрде мемлекеттік құпияларды алу заңсыз алу ... ... ... ... ... ... ... құпияларды
білетін адамдарды, олардың туыстарын сатып алу оларды ... ... ... ... түсіру, арнайы техникалық құралдарды пайдалану
немесе өзге де заңсыз әдіс деп ... ... кез ... ... ... заңсыз алу, жинау егер ... ... ... ... ... ... онда ... бойынша жауапты болады.
Сонымен қатар, мемлекеттік құпияны жария етудің бұл жағы ... ... қол сұғу ... үшін ішкі сипаттама болып табылады,
себебі ол оның белгілерін құрайтын өзара ... ... ... ... етудің объективтік және субъективтік
жақтарының ... ... мен ... ... ... келіп шығады. Бұл түсінік бойынша әлемді ... ... ... ... ... ... құпияны жария ету құрамы белгілері қылмыстық істі, олардың
ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... ... ... жекеленген белгілердің жиынтығы ретінде
қарастыруға болмайды. Құрамға істің қоғамға қауіптілігі енеді. Мемлекеттік
құпияны жария ету құрамын ... ... үшін ... ... ... ... анықтау керек, себебі осы нормалардың мағынасына сай келетін
және оны бейнелейтін белгілер ... ғана ... ... және ... белгілер жиынтығы ғана қылмыс ретінде қарастырылуы мүмкін.30
Егер мемлекеттік құпияны жария ету құрамының объективтік
____________________
30 В.Н. ... ... ... ... М., 1960г. ... ... тап осы ... істің жалпы қасиеттерін дұрыс түсіну үшін
қажет болса, онда мемлекеттік ... ... ... ... ... ... маңызға ие? Олардың ... ... ... бар? Бұл
сұрақтарға жауап беру үшін ... пен ... ... қарастыру керек.
Сонымен, тағы да айта ... ... ... ... ... ... жеке дара ... құпияны жария етудің обьективтік
жағына тиісті нақты анықтамадан айырылады. Сондықтан да, обьективтік жақты
ғылыми талдау кезінде ... ... ... ... ... ... ... обьективтік жақтың белгілерін қарастыру қажет. ... ... ... «Мемлекеттік құпияның оның барлық обьективтік
көрінісімен және қылмыстық құқықтық бағалауда маңызды болатын ... ... ... орны және ... ... ... ашып көрсету
маңызды болып табылады.»31
Бұл әсіресе сот, тергеу және прокуратура тәжірибесі үшін зор ... ... ... ... жеке ... ... қоғамдық қауіптілік
дәрежесін бағалауда және кінәлінің жауапкершілігінің сипаты мен дәрежесі
туралы мәселені шешуде маңызды әсер ... Бұл ... ... түсінікті
шын құбылыстармен араластыруға болмайды. Құрамның түсінігі де, мемлекеттік
құпияның түсінігі де ғылыми абстракцияны ... және ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, мемлекеттік құпияны
жария ету құрамы мен түсініктерінің арасындағы айырмашылық ... ... ... ... топтастыруда болып отыр. Егер мемлекетті құпияны
жария ету түсінігінің анықтамасы оны ... ... ... ... ... сипаттайтын болса, онда мемлекеттік құпияны ... ... оның ... ... сипаттайды, оның барлық негізгі элементтерін
ашып береді. Осы ... ... ... ... ... А.В. ... ... уголовное право. Общая часть. Курс лекций.
М., 2000г. стр. 321.
тануда маңызды рөл ойнайды.
Жалғыз нақты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... етудің обьективтік жағының» түсінігі құрам элементі ретінде
обьективтік жағынан кең болады, ... ол тап осы ... ... ... ... ... белгілерді қамтып қана қоймайды, сонымен қатар тап осы
жағдайға тиісті жеке белгілерді де қамтиды.32
Абстракцияның келесі сатыларының ... ... ... мемлекеттік
құпияны жария етудің жалпы түсінігі) мемлекеттік құпияны жария ... жағы мен ... ... ... және практикалық
жағынан сай келеді. Сондықтан да, көрсетілген жағдайларда бірдей мағынадағы
«құрамның объективтік ... және ... ... жария етудің
объективтік жағы» деген терминдерді қолдану заңды толық ... ... бұл ... ... де ... белгілерді (мемлекеттік құпияны
жария етудің түрлік, типтік және жалпы белгілері) қамтиды.
Мемлекеттік құпияны жария етудің құрамы элементі мен қылмыстық ... ... анық ... ... керек. Бұл түсініктерді
араластыру көп ... ... ... ... ету ... ... ... еңбектерін түсінуден келіп шығады.
Мысалы, А.Н. Трайниннің айтуы бойынша «мемлекеттік ... ... ... ... әрекетті құрайтын жолмен есептесумен жүзеге асады».
Бұл арада заңшығарушы ... ... ал ... ... жария ету
құрамының белгілері өздері азды-көпті ... ... ... құрайды. Бұл белгілердің өздері адамдардың санасынан ... өмір ... және тап осы ... ... ... ... бұл ... міндеті, осы белгілерді заңда терең қарастыру және ашып беру
болып табылады. Құрамды объективті шындық ретінде түсіну қылмыстық ... А.Н. ... ... о ... преступления. М., 1946г. стр. 156.
заңшығарушының рөлін жоққа шығармайды. ... ... ... ете
отырып, заңшығарушы белгілі бір қоғамдық қауіпті ... ... ... және де оның белгілерін құқықтық нормалар диспозициясында
бейнелейді. Заң ... ... тек қана ... ... жария
ету құрамы элементтерін көрсетеді және оның өзін ... ... ... ... ... ... ... белгілері
қылмыстық құқықтық нормалар диспозициясында қылмыстың басқа элементтеріне
қарағанда толық болмаса да, егжей-тегжейлі көрсетіледі. Егер ... ... қол сұғу ... сыртқы жағын көрсететін болса, онда
үздіксіз қозғалыстар, өзгерістермен сипаттайды. Ал құқықтық норма мен ... ... ... ... ... белгілерді бекітетін құбылыс
болып табылады. Сондықтан да, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқытық нормалар осы процестің
дамуын сипаттайтын тек қана «түйінді» кейбір кезеңдерді ... ... ... ... ... ... ету әдісі жататын болса,
екінші жағдайлар – ... ... ...... істі ... ... ... – қылмыскер қолданатын әдістер жатады. Көп
жағдайларда объективтік жақтың кейбір элементтері, ... ... пен ... ... ... ... ойлауымен қаралады.
Жоғарыда аталып өткендердің барлығы объективтік жақтың мемлекеттік
құпияны ... ... ... да ... ... анықтайды.
Мемлекеттік құпияны жария етудің ... жағы ... ... ... ... ... қол сұғушылық болмайды, сонымен қатар
субъектінің санасындағы істің объективтік белгілерінің ... ... да ... ... ... ең ... келіп шығатын қорытынды -
мемлекеттік құпияны жария етудің ... В.Н. ... ... ... преступления. М., 1960г. стр.
125.
болмауы да ақылға симайтын нәрсе.
Мемлекеттік құпияны жария етудің басқа элементтерімен қатар объективтік
жақ та ... ... ... ... ... ... Бірақ
мемлекеттік құпияны жария етудің объективтік жағының саяси және заңды
маңызы мұнымен жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілікке негізделуде зор маңызға ие.
Заңдылықты сақтауды жалғастыру үшін әділ ... ... ... ... құпияны жария ету құрамының жеке белгілерін, соның ішінде оның
объективтік жағын дұрыс ... ... зор ... ... Бұл
белгілерді дұрыс баяндамау қылмыстық жауапкершіліктің қажетсіз және ... ... ... немесе соттық репрессияның қылмыстылықпен
күресінің әлсіреп кетуіне алып келуі мүмкін.34
Заңда ... ... ... ... көрсетпеу заң тексті
түсіндіруді қиындата түседі, ... ... бұл ... ... ... де оның ... ... уақыт бірдей бола бермейді. Қылмыстық
істерді тергеу және соттық ... ... ... ... ... жария етудің объективтік жағының ... ... ... ... өте зор ... ... Істің объективтік жағын
талдамай тұрып айыпкердің әрекеттерінде мемлекеттік құпияны ... ... ... ... ... ... ... келу мүмкін емес. Себебі,
объективтік жақ құрам элементтерінің біріне жатады. Егер объективтік ... ... ... ... бұл белгілер заңның талабын
қанағаттандыратын болса, онда ... ... ... ету ... ... жария етудің обьективтік жағын талдау жасалған істі
дұрыс жіктеуде қажет болады. Көптеген қылмыстар обьективтік жақтары ... ... Бұл ең ... ... ... ... қол
____________________
34 Булатов С.Я. Понятие и система особенной части уголовного права СССР
и КазССР. Алма- Ата, 1962г. стр. 32.
сұғатын қылмыстарға ... Сот ... ... ... мен
анықтамалары айыпкердің әрекетін басқа ... жақ пен ... ... жария етудің құрамын қарастыратын бап бойынша жіктеуді
жоққа ... ... ... ... ... ... ... жасалған
істің қоғамдық қауіптілік дәрежесін бағалауға, кінәлінің ... мен ... ... ... ... ықпал етеді. Жазалау обьективтік
жақтың белгілеріне байланысты ... ... ... анықтау құрамның басқа да элементтерін
дұрыс ашуға мүмкіндік береді. ... жақ ... – бұл ... ... ... табылатын жасалған әрекеттердің сипаты бойынша
обьект, субьективтік жағы және мемлекеттік құпияны жария етудің ... ... ... жасау болады.
Мемлекеттік құпияны жария етудің орны, уақыты және ... ... ... ... ғана ... құпияны жария етудің объективтік
жағын дұрыс түсінуге болады. ... ... ... етудің объективтік
жағының элементтерінде өзіндік бөлшектер болмайды, себебі олар қылмыстық
істің ... жағы ... ... ... ... қылмыстық
нәтижелер түсінігіне енбейді.
Мемлекеттік құпияны жария етудің жасалу жағдайы тек қана ... ... ... қатар, қылмысқа да ықпал етеді. Мемлекеттік құпияны
жария ету ... ... ... ... ... екі ... әсер ... тікелей, екіншіден субъективті мінез-құлқын анықтай отырып оның
санасы арқылы ... ... ... ... жағдай қалайша әсер етеді? А). Бұл ... әсер ... яғни дәл осы ... жасалуы мүмкін болған нақты
жағдайлар жиынтығын құрайды, сондай-ақ ол үшін ... ... ... адамның мінез-құлқының актісі ретінде еркіндікте
жасалады. ... және оның ... ... түсінікте
мынадай қорытынды келіп шығады: «Қылмыс жасау үшін ... ... ... ... ... жасалған жағдайда да зиянды ... ... ... ... ... етудің жасалу жағдайы қоғамдық
қауіптіліктің болуына және оның ... ... әсер ... ... ... ... – ол орны және ... тап осы нақты
жағдайларында ... ... үшін ... ... ... ... Бұл
қабілеттілік тек қана сол әрекеттің ... ... ... ... ... да ... ... Мысалы, ешкім жоқ орманда және қала
жағдайында аңшылық қаруынан оқ ... ... ... ... ... ... ... дәрежесі де әртүрлі болады. Сондықтан да, әрекет
жасау жағдайы мемлекеттік құпияны жария ету ... ... ... ... немесе қоғамға қарсы қылмысты қысқарту критериі болады, немесе
қызметін ... ... ... ... ... жағдайы істің қоғамдық
қауіптілік дәрежесіне әсер ... ... ... заң ... жағдайды
жеңілдететін рөлді атқарады. Мұндай жағдайда жағдайды бағалау соттың
міндеті болады.
В). ... ... ... ... ... ... ... жағдай
объективтік жақтың одан әрі дамуына ... әсер ... ... ... ... ... табиғатта және қоғамда өтетін өзара әрекет ететін
оқиға, құбылыс және процестер жиынтығы ретінде елестетуге болады. Бұл ... сұғу ... одан әрі ... әртүрлі мүмкіндіктер тудырады.
Г). Қылмыс жасалғаннан кейін жағдайды ... ... ... ие. ... ... ... өзгерту қылмыстық қоғамдық қауіптілік сипатының
жойылуыннан немесе жеке тұлғаның қауіптілігінің ... алып ... ... жеке ... ... ... босатылады.
____________________
35 Уговное право. Общая часть. М., 1999г. Стр. 306.
Мемлекеттік құпияны жария ету – бұл тек қана физикалық ... ... ... ... ету – бұл әлеуметтік құбылыс, сондықтан да ... ... ... ... ... да ... Мемлекеттік
құпияны жария ету құрамы дегеніміз қоғам мүддесі үшін оны қоғамдық қауіпті
етіп сипаттайтын белгілі істің түлік белгілерінің жиынтығы ... ... ... ... ... осы істі ... қауіпті және қылмысты
жазаланатын деп тануға қажетті белгілер ғана ... ... ... ету
құрамына жатады. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының маңыздылығы, ол
қоғамға ... ... ... заңдылықтарын белгілейді.
3. Мемлекеттік құпияны жария ету құрамының субъективтік ... ... ... ... ету ... субъективтік жағының
белгілері
Қылмыстық құқықтың маңызды мәселерінің бірі – бұл мемлекеттік ... ... ... ... яғни кінә ... ... табылады. Оны
шешуден көбінесе, қылмыстық ... ... ... қылмыстық
жауапкершікке негізді анықтау және қылмыспен күрес ... ... ... ... де ... ... Кінә ... және практикалық аспектілер біріктірілген. Кінә болған жағдайда
ғана жауапкершіктің міндеті қылмыстық ... ... ... ... ... бұл ... тікелей немесе жанама қасақаналықпен
істеледі. Егер бұл ... ... адам ... ... ... ниетін
басшылыққа алса, онда бұл адамның ... ... ... ... ... қылмыс құрамы орын алады.36
Қасақана немесе абайсызда қылмыс жасауда кінәлі адамға қылмыстық
жауапкершілік қолданылады. ... ... ... адам жауапкершілікке
тартылады және ... ... ... ... ғана ... ... ... Қылмыстың кез келген объективтік жағдайы
субъекттің жауапкершілікті қолдану, басқа да жағдайлармен қатар ... ... ... жүзеге асырылады.37
Кінә қылмыстық құқықта қылмыс ... ... ... ... ... Кінә және жауапкершік қатар түсінік.
Кінәнің ... ... үшін ... ... ... ... Философия, этика және психологияда жауапкершілік дегенде ең ... ... бір ... оның өз ... ... ... А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім. Алматы, 2007ж. 138 бет.
37 К.Ф. ... ... ... ... ... ... 12
түсінетін қабілеті, оның қоғамға қандай пайда немесе зиян келтіретінін
түсіну қабілеттерін ұғамыз.38
Қылмыстық ... ... – бұл ... жасау нәтижесінде пайда
болатын және өзінің дамуының әртүрлі кезеңдерінен өтетін ... ... ... ... ... қылмыстық жауапкершілік пайда
болады.
Кінәнің түрі – қасақана абайсыздықты заңшығарушы адамның ... ... ... мен ... ... ... ... психикалық қатынастарын көрсету жолымен анықталады. Сонымен ... ... және ... ... мемлекеттік құпияны жария ету
тақырыбының ерекшеліктері – оның орны, уақыты, ... және ... ... ... ... орташа дәрежесі қылмыстық жауапкершілікті жоятын
жағдайларға негіз бола алмайды. Істің қылмыстық немесе қылмыстық еместігі
туралы ... шешу ... ... ... ... болмауына
байланысты болады.
Қылмыстық құқықтың басқы да міндеттері ... ... ... ... ... ... талаптары немесе теориялық жағдай талаптары ғана
болып ... ... ... ... ... билеуші құқықтық
жағдай болып табылады.
Кінә мемлекеттік құпияны жария етудің ... жағы және ... ... ... табылады. Қылмыстық құқық қылмыстық ... ... ... мемлекеттік құпияны жария ... ... ... а). ... ... б). Құққықа қайшылық, в).
Кінәлілік, д). ... ... ... – бұл қылмыстың қажетті белгісі болып табылады. Кез
келген қылмыс нақты қоғамдық әрекетсіздік, ... ... ... ... айтамыз. Нақты қоғамдық қауіпті әрекет үшін жауапкершілік
міндеті, қылмыстық құқықтың негізгі ... ... ... ... ... и ее ... ... 1974г.
стр. 96.
табылады. Кез келген қылмыстық әрекет – адам ... ... ... ... адамының қоршаған әлемге, қоғамға және қоғамның ... ... ... ... ... ... ... да, әрбір мемлекеттік құпияны жария етуді психологиялық мазмұны
болады. Психологиялық ... ... ... ... құрайды.
Мемлекеттік құпияны жария ету дегеніміз істің объективтік және субъективтік
жақтарының жиынтығынан құралады.
Кінәнің немесе мемлекеттік құпияны ... ... ... ... ... ... жария ету құрамының белгілері кінәні толық
сипаттайды. Егер мемлекеттік құпияны жария етудің ... жағы ... онда оны ... ... ... ... ету құрамы – қасақана
және абайсыздық, себеп, мақсат, аффект және басқалары бола алады. Сонымен,
кінә ... мен ... ... ... ... ... жағы бірдей
қаралуы мүмкін.
Қылмыстық-құқықтық әдебиеттерде мемлекеттік құпияны жария етудің
субъективтік жағы өзінің ... ... ... және оның ... ... түріндегі зардаптарына субъекттің психикалық қатынастары
ретінде сипатталады. Әдебиеттерде кездесетін психикалық қатынастың «сана
мен еріктің қатынасы» ... ... ... ... ... емес ... ... қатынастардың заңды түсінігі жоқ, бұл түсінік
психологиялық ғылыммен ... және ... ... ... негізгі жақтарына психикалық процестер, психикалық қатынастар,
психикалық жағдай және жеке тұлғаның психикалық ерекшеліктері ... ... ... етудің психологиялық мазмұнына ... ... ... ... ... ... және істелген
қылмысқа психикалық қатынастары, екіншіден өзінің динамикасы, бастамасы бар
психикалық процесс жатады. Психикалық қатынастар басқа
____________________
39 ... ... ... и ее ... Воронеж,
1974г. стр. 101.
да қатынастар сияқты байланыстан құралады. Бұл байланыс субъект пен ... ... ... психолгиялық актіге үш компонент – интеллектуалдық,
еріктік және ... ... ... бұл ... ... ... және ... психикалық қатынастардың әртүрлі жақтары болып
табылады.
Субъективтік жақ бойынша әртүрлі қылмыстарда жеке ... ... ... ... ... ... рөл жеке тұлғаның әлеуметтік
қасиеттеріне, әлеуметтік бағыттарға тиісті болады. ... ... рөл ... ... сияқты жеке тұлғаның мінезінің
қасиеттеріне тиісті. Мемлекеттік құпияны жария ... ... ... ... ... уақытта дамитын, өзінің ... ... ... және аяғы бар ... ... ... өзінің дамуында бірнеше кезеңдерден өтеді. Ол қоғамдық қарсы
құрылғылардың өзара әрекеті нәтижесінде субьект ... ... ... ... ... болады. Қылмыс жасауға қасақаналық ауызша, жазбаша
немесе басқа да әрекеттер арқылы анықталуы мүмкін.
Мемлекеттік құпияны жария етудің субьективтік ... ... ... ... мен ... өзгерісінде; жаңа қасақаналықтың
қосылуында немесе тағы бір ... ... ... ... ... мазмұнының өзгерісінде көрсетілуі мүмкін. Қасақана қылмыс басқа
қылмыстық нәтежелердің абайсыз себебіне алып келуі мүмкін, абайсыз қылмыс
жасалу ... ... ... ... болуы мүмкін.40
Мемлекеттік құпияны жария етудің ... ... ... құқықтық маңызға ие болып, субьекттің кінәлілігі туралы ... ... ... ... Қасақаналық қылмыстық заңшығарушылықта
абайсыздыққа қарағанда кінәнің ауыр түрі жазаға
____________________
40 А.В. ... ... ... ... ... ... М., 2000г.
стр. 336.
тартылады. Кейбір қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... тартылады. Өлім жазасы қазіргі ... ... ... қасақана қылмыстырға арналған. Қасақана қылмыс ерекше ... алып ... а) ... тиісті шарттар болған кезде ... ... деп тану ... ә) ... қылмыс үшін сотталған
адамдарға ... ... ... ... қағидасы белгіленген; б)
қасақана қылмыс үшін сотталғандарға ... ... ... ... ... және жанама түрлері жеке тұлғаның өз ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Заң қасақаналықты мынадай белгілерін көрсетеді:
а) жеке тұлғаның өз ... ... ... қоғамдық қауіпті
сипатын тану; ә) оның қоғамдық қауіпті зардаптарын алдын-ала көре білу; б)
бұл зардаптардың басталуына ықылас ... ... ... біле ... жол бермеу (жанама қасақаналық). Алғашқы екі ... ... ... белгі оның ерікті элементін сипаттайды.
Қасақаналықтың мазмұны мен түрін анықтау қылмысты дұрыс ... ... ... ... Бұл ... ... үшін
қасақаналықтың бір констатациясы жеткіліксіз, оның мазмұны мен бағытына ол
бұзақылық ретінде, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қасақаналықтың мазмұны қылмысты дәрежелеу үшін маңызды мемлекеттік
құпияны жария етудің объективтік белгілері, ... ... ... ... ... ... әрекетке итермелейтін себепті де,
өзі ұстанған мақсатты да түсінеді. Бірақ тұлғаның осы ... ... ... ... ... олар ... психикалық
қатынастардың қасақаналықтың элементі болып саналмайды. Жасалған қылмыстың
эмоционалдық ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын түсіну үшін жасалған қылмыстың себептерін атап өту
керек.
Тікелей және ... ... ... өз ... қоғамдық
қауіпті зардаптарына ерікті сипатымен ерекшеленеді. Тікелей қасақаналықтың
бағытталуы құрам элементі ... ... ... ... ... бағытты және басқа да қылмыстарда қасақаналық мемлекеттік құпияны
жария ету құрамынан тысқары жатқан ... ... ... тікелей қасақаналық жанамаға қарағанда көбірек кездеседі. А.
Герцензонның мәліметі бойынша ол ... кісі ... 88 ... ... 12 ... ғана жанама қасақаналықпен жасалады.
Заң абайсыздықты, субъекттің өз ... ... ... ретіне
ғана анықтайды. Сондықтан, абайсыз қылмыс ... ... ... ... ... құпияны жария ету құрамдары көп жағдайларда
материалдық құрамдар ... ... ... ... ... кінәлінің санасында көрінетін, объективтік шындықтан құралатын
өзінің ... ... ... ... кез ... ... ... өзіне сенушілік кезінде де әрекеттің белгілі ерікті бағыты ... ... ... ... ... ... кезінде бағыт, себеп
және мақсат қоғамдық қауіпті зардаптарды қамтымайды, себебі субъект ... ... ... түрде әрекет етеді. Оны қасақаналықтан
шектейтін өзіне ... ... ... ... өз ... ... ... болдырмауды болжау болып табылады. Кінәнің
араласқан түрінің түсінігін және белгілерін ... ... үшін ... мен ... ... ... ... араласқан түрі жеке тұлғаның
әрекетін кінәлі түрде және ... ... оның ... қатынастарын
сипаттайды.
Мемлекеттік құпияны жария ету субъективтік жағын анықтауға субъектінің
әрекетінде ... ... ... ... ... ... процесі, қасақаналықтың түрін, мазмұнын және бағытын анықтау,
мемлекеттік ... ... ... абайсыздық мазмұнын, себептері,
мақсаттарын және субъективтік жақтың ... да ... ... кінәсінің дәрежесін анықтау жатады. Мемлекеттік құпияны жария
етудің субъективтік ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік құпияны жария етудің субъективтік жағы, таным
объектісі ретінде оның психолгиялық мәніне негізделген өзінің ... ... ... ... ... ... анықтау, қылмыстық
істер жүгізу шегінде жүзеге асырылатын психолгиялық зерттеулерге сипатты
негізгі әдістемелік мақсаттар мен жағдайларға ... ... ... жария етудің субъективтік жағы объективтік белгілерімен анықталуы
керек. ... ... ... ... анықтау кезінде қылмыс істеу
кезіндегі кінәлінің психикалық жағдайында да көңіл ... ... ... және ... ... ... оның ... себептері мен мақсаттарын анықтау мүмкін емес.
Мемлекеттік құпияны жария ... ... жағы ... ... ... ... ... жария ету құрамын анықтауда соңғы кезең болып
табылады.
3.2. ... ... ... ету ... субъектісі болып мемлекеттік құпияны құрайтын мәліметтер
өзіне сеніп тапсырылған немесе ... ... ... қызметі немесе
жұмысы бойынша белгілі болған 16 толған адамдар танылады.
Ауыр зардаптың тізбегі ... ... ... ... дәрежесін
нақты жағдайларға байланысты тергеу, сот органдары анықтайды.
Қылмыс субъектісін дұрыс ... ... ... ... ... ... ... жұмылдыруға әсер етеді. Қылмыс жасай
отырып, өз әркектін ... ... және оның ... ... адам ғана ... субъектісі бола алады. Кез келген жауапқа
қабілетті адам өзінің санасына сыртқы ... ... ... ... ... ... әсерінен белгілі бір әрекет жасамастан бұрын олар адамның
басы арқылы өтіп оның әрекетіне ықпал етуі ... ... еркі ... ... ... ... ... шығын келтіретін әрекеттерге
бағытталуы мүмкін.
«Адам – бұл белсенді күш, оның әрекетерін заңды және ... ... - деп ... Н. Д. ... ... атап ... ... Сонымен
қатар, кез келген адам емес, тек қана ... ... ... ... күш болады.41
«Адамның жасы мен оның ... бір ... ... ... ... Адам ... ... қартайғанға дейінгі
жасының әртүрлі кезеңдерінде өзінде ... ... және ... ... ... ... әртүрлі қатынаста болады.
Сонымен, қылмыс жасаған кезде жауапқа қабілетті адамдар және заң ... ... үшін ... ... ... ... ... бола алады. Осы ... ... ... ... ... ... қылмыс
____________________
41 В.А. Владимиров Субъект преступления по советскому уголовному праву.
М., 1964г. стр. 56
субъектісінің жалпы түсінігін құрайды. Демек, қылмыс субъектісі дегеніміз ... ... ... ... ... және заң бойынша қылмыстық
жауапкершілікке тартылатын жасқа толған адам ... ... «Есі ... ... – бұл ... ... болып жатқан оқиғаларды түсіну
қабілетінен айырылған және өз ... ... ... ... адамның психикалық жағдайы».
Қылмыстық заңшығарушылықта есі дұрыс еместік түсінігі медициналық ... ... ... келеді. Қылмыстық құқықта және ... есі ... ... ... критериі дегеніміз – бұл
адамды есі дұрыс еместік жағдайда әрекет етті деп ... ... ... психикалық ауруларды айтамыз.
Қылмыстық заңшығарушылықтың есі дұрыс ... ... ... ... ... ... Бұл ... 1. созылмалы аурулар,
2. Псхиканың уақытша бұзылуы, 3. ... да ... ... ... ... қауіпті әрекет жасаған адамға есі дұрыс емес ... етті деп ... ... ... ... ауруларды анықтауды
талап етеді.
1. «Созылмалы психикалық аурулар деп аталатын есі ... ... ... ... ... ... ... бірде ақырын
жүретін сипаттағы психикалық әрекеттің бұзылуының барлық түрлері жатады.
Кейбір жағдайларда ауру және ауруы ... ... ... өтуі ... ... ... соң өзінен кейін күшті психикалық деффект қалдырады». Бұларға
шизофрения, ... ... ... және ... жатады.
Психикалық аурулардың бұл тобы «созылмалы психикалық аурулар» деп аталады.
Олар есі дұрыс еместіктің ... ... ... сот-психиатриялық
практикада зор маңызға ие болып табылады.42
2. ... ... ... ... ... ... дейін
____________________
42 В.С. Орлов Субъект преступления по советскому уголовному праву. М.,
1958г. стр. 223.
созылатын және толық емделумен ... ... ... ... ... Солардың ішінен сот психиатриясының практикасы ... ... ... деп ... ... бөлінеді. Бұл қысқа
уақытқа созылатын және тез тоқтайтын адам ... ... ... ... ... ... мас болу, сананың қарауытқан жағдайы
және басқа да сипаттағы тез өтетін психикалық ... ... ... ... сот психиатриялық практикада өте сирек кездеседі.
Қоғамдық қауіпті іс жасау кезінде «ерекше жағдаймен адамды ... ... ... ... әрекетті түсінуге және көрсетілген уақытта өзінің әрекетіне
басшылық етуге қабілетсіздігі туралы барлық мәліметтер болған жағдайда ... асуы ... ... ... психикалық аурулар тобына реактивтік жағдайлар
жататын «психикалық әрекеттін уақытша бұзылуы» жатады. Сот психиатриясында
реактивті ... ... ... зор. ... ... дегенде
психикалық жарақат алу нәтежесінде пайда болатын психиканың ... ... ... ... ... ... пуэризм және басқалары жатады. Қоғамға қауіпті іс жасалып
болғаннан соң ... ... ... жауапкершілікке тартуға байланысты
реактивтік жағдайлар ... ... ... да, адамның реактивтік
жағдайда болуы қылмыс жасау кезіндегі есі дұрыс ... ... ... ... ... ... мәселені шешеді. Реактивтік жағдайлар емделетін сипатта
болғандықтан қылмыстық істі тоқтатуға ... бола ... ... ... ... ... уақытша тоқтатылуы мүмкін.43
3. «Басқа да аурулық жағдайларға» адамның психикасына күшті әсер ететін
есі дұрыс еместіктің негізгі себебі бола ... ... ... Заң ... әдебиеттерде кейде «басқа да аурулық жағдайларға»
____________________
43 В. В. Устименко Специальный субьект преступления. ... ... да ... ... психиатрлардың айтуы бойынша керең-
мылқаулық өздігінен есі дұрыс еместікке себеп болмайды. Егер ... ... ... әрекет уақытша бұзылған жағдайларда ғана керең-
мылқаулық жауапқа ... деп ... ... бола ... ... бұзылуы және «басқа да аурулық жағдайлар» критериіне кіретін
барлық аурулар есі дұрыс еместіктің ... ... ... ... ғана ... ... әрекет жасаған адамды есі дұрыс ... ... ... ... критерилердің біріне жататын психикалық
жағдайда қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... туралы
мәселені соттық шешу кезінде медициналық критерилерді есі ... ... ... ... мен ... ... маңызға ие. Ол
психикалық ауру сипаты мен заң талаптарына сәйкес психикалық ... ... ... шараларды анықтауда сотқа көмек береді. Қоғамға қауіпті ... ... ... ауру ... ... оны ... емес деп тануға
және қылмыстық жауапкершіліктен босатуға негіз болмайды. Бұл ең алдымен
адамның ақыл және ерік ... ... ... ... ... болмайтыныдығымен «эпилепсия, ... ... ми ... деп ... ... ... дәрежесі осы
аурулармен ауырған адамдардың өз әрекетін түсінуге және оны басқаруға
қабілетсіз деп ... ... де ... ... да, ... жағдайда есі
дұрыс емес деп тану үшін адам қоғамға қауіпті ... ... ... өз ... бере ... және өз әрекетіне ... ете ... ... ... ... ... ... критерилер жауапқа
қабілетсіздікті анықтауда маңызды орынды ... Есі ... ... осы ауруларға байланысты критерилердің болмауы есі дұрыс
еместік түсінігін өзін ... ... ... еді. ... ... ... жағдайының
____________________
44 Личность преступника. М., 1975г. стр. 123.
бұзылуының көптеген түрлері бар. Бірақ олардың барлығы есі дұрыс еместікке
дерек ... Есі ... ... ... – бұл адам ... айналасында
өтіп жатқан оқиғаларды түсінік қабілетінен айырылған және мұнын нәтижесінде
өз ... тану ... оған ... ету мүмкіндігінен айырылған
психикалық жағдай болып ... ... есі ... ... психологиялық критерилері
адамның психикалық өмірінің негізгі салалары, яғни сана мен ... ... ... ауруларды көрсетеді. Сонымен қатар, сана мен ... ... ... адам ... ... ... ... барлық
психикалық әрекетпен тығыз байланысты. Сезім эмоциясы саласында да ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігінен айырылған. Жоғары ойлау қызметінің бұзылуы адамның
барлық психикалық қызметінің қалыпты жіберілуін бұзады. ... ... ... объективті шындықты дұрыс бейнелеу мүмкіндігінен айырылады.
Бұл өз кезегінде барлық таным ... ... алып ... бұзылуынан сыртқы дүниедегі құбылыстарды дұрыс ... өз ... ... ... ... ... ... басшылық ету
мүмкіндігінен айырылады. Дәл осындай ақыл қабілетінің бұзылуы заңда «егер
осы ... өз ... есеп бере ... болса» деп жазылған есі
дұрыс еместіктің интеллектуалдық критерилерін көрсетеді.
«Өз ... ... ... ... бұл жерде кез келген
әрекетті емес, тек қана есі ... ... ... ... ... ... айтамыз. Қылмыстық заңшығарушылық өз әрекеттеріне жауап
беру қабілетсіздігі ... айта ... оның ... ... ашпайды. Бірақ
өмірдің өзі соттық психиатриялық экспертизалар ... ... ... ... өз әрекетін түсіну қабілетсіздігін
білдіретіндігін көрсетеді. ... ... ... ... көптеп белгілі. Интеллектуалдық ... ... ... қылмыс құрамын құрайтын кез ... ... ... жағы мен маңызын») қоғамдық қауіптілік,
түсініспеушілікті қамтиды. ... ... ... ... адамдар ауру нәтижесінде «өз әрекеттеріне есеп бере алмайды»
деген дұрыс болып табылады.
Ерікті критерилер. Ерікті критерий психикалық ауру ... ... ... ... ... ... ету қабілетінен айырылғанынан бастап
шектерді анықтайды. ... онық ... ... ... өзара өте тығыз
байланысты, сондықтан да оның психикалық әрекетін толық түсінуді талап
етеді. ... ауру ақыл ... ... кезінде өтетін адам
психикасының барлық салаларына әсер етуі мүмкін немесе сана ... ... ... ... жеке ... күшті дәрежеде әсер етуі
мүмкін. Барлық жағдайларда психиканың бұзылуының белгілі дәрежесінде, ... ... ... ету ... ... аурулар белгілі дәрежеде ... ... ... ... ерік ... ... ... Мұндай жағдайда
адам ақылдың азды-көпті қызмет етуіне байланысты сыртқы орта құбылыстарын
дұрыс қабылдайды, өзінің ... ... ... ... ... ... өз әрекетіне басшылық ете алмайды. Оған мысал ретінде
ұрлыққа итермелейтін клептоманияны айтуға болады. Клептомания кезінде ... ... ... ... Бұл ... адамды ұрлайтын нәрсе емес,
ұрлықтың өту процесі қызықтырады, өзінің ... ... ... ... ... ... отырып, мұндай ауруға ұшыраған
адам бас ... ... ... ... бұл құштарлыққа қарсы
тұра алмайды. Клептоманиядан басқа еріктің ... алып ... ... ... да патологиялық құштарлықтар жатады. Мысалы, пиромания ... ... ... ...... ... әуестік және басқаларын
____________________
45 В.В. Устименко Специальный субъект преступления. Харьков, ... ... ... ... ... ... адамдар өз құштарлығының қажетсіз
екендігін түсінеді, ... ... ... және ... да бір пайдалы іспен
айналысуға мүмкіндігі жоқ. Сонымен, есі дұрыс еместіктің медициналық ... ... ... ... ... ... айтар болсақ, мемлекеттік құпия болып табылатын
мәліметтердің жария болмауын, оның ... ... ... ... ... Қылмыстық заң бойынша қоғамға қауіпті іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... ... объективтік және
субъективтік жақтарынан құралған элементтердің және олардың белгілерінің
жиынтығы болып ... Яғни ... ... ... ету ... ... төрт ... объект, объективтік жағы, субъект
және субъективтік жағынан құралады. Себебі, қоғамға қауіпті істі ... ... ... оны ... деп ... ... ... да әрбір құрамда ол құрам ... ... үшін төрт ... болу
керек. Қылмыстық құқық бойынша қылмыстың объектісі деп ... ... ... ... ... қол сұғу болып табылады.
Қол ... ...... және материалдық емес құндылықтар,
яғни саяси, мәдени, моралдық және басқалары бола алады. Объект өз кезегінде
құрамның ... ... бірі ... ... ... ... ... өзі мүмкін емес. Қылмыстық заң бойынша қылмыс ретінде
қарастырылатын кез келген қоғамдық қауіпті әрекет белгілі бір ... ... ... қол ... кезінде объектіге шығын келтіріледі немесе
шығын келтіру қаупі туады. Объектіні дұрыс анықтау қылмыстық ... және ... ... ... ... ... үшін қылмыстық
жауапкершілік түрлері мен шектерін анықтауға ... ... ... ... ... объектісі қоғамдық қатынастар болады деп айта аламыз.
Қылмыстың объективтік жағы дегеніміз мемлекеттік құпияларды құрайтын
мәліметтерді ... алу, ... ету ... ... ... ... ... қиянатпен қол сұғу немесе қол сұғу қауіпін тудыру
болып табылады. Қылмыстық ... зиян ... ... ... ... табылатын «қоғамға қауіпті зардап» деген ұғымды білдіреді.
Қылмыстың объективтік жағын сипаттайтын белгілер диспозицияда көп ... ... ... деп атап ... ... ... әрекет
немесе әрекетсіздік тудырады. Сондықтан да құрамға екі ... ... та ... Сонымен, қоғамға қауіпті іс-әрекет, ... ... ... қылмыстың объективтік жағының белгілері болып
табылады. Кейбір құрамдарда заң ... ... ... зияннан емес,
тек оған қауіп төндірушіліктен де қорғайды. Адамның мінез-құлқының сыртқы
көрінісі ... ... ... ... белгілері бір кеңістікте және
уақытта орын алатын нақты көрініс ... ... ... да, ... ... мазмұның ашып көрсететін белгілер қатарына қоғамдық
қауіпті іс-әрекет, істелген орын және уақыт та қосылады.
Мемлекеттік ... ... ... ... жағы ... - ... тікелей немесе жанама қасақаналықпен істелінеді. Егер бұл әрекетті
істеген адам мемлекетке опасыздық істеу ниетін басшылыққа ... онда ... ... ... ... орын ... ... субъективтік жағы
кінә, қылмыстық ниет және мақсат сияқты заңдылық белгілерден ... ... ... жағы және оның ... ... ... ... келген қылмыс нақты қоғамдық әрекетсіздік, сондай-ақ белгілі қоғамдық
қауіпті қызмет. Кінә екі түрлі – ... және ... ... ... ... интеллектуалдық және еріктілік кезеңінен
құралады. Ал ... ... ... менмендік және немқұрайдылық болып
бөлінеді. Егер адам өз әрекетінің қоғамға қауіп ... ... ... бұл ... ... ... ... болғызбау
мүмкіндігіне сенсе, қылмыс менмендікпен жасалған қылмыс деп танылады.
Қылмыс субъектісі болып мемлекеттік құпияны құрайтын мәліметтер ... ... ... ... ... өзіне қызметі немесе жұмысы
бойынша ... ... 16 ... адамдар танылады. Яғни, қоғамға қауіпті іс-
әрекет жасаған және заңға сәйкес сол үшін ... ... ... адам бола ... Заттар, жануарлар дүниесі, табиғат күштері
келтірген зиян үшін олар ... ... ... яғни олар ... бола ... ... мекеме, ұйым, кәсіпорын және басқа да
заңды ұйымдар қылмыс субъектісі бола ... ... ... іс-әрекетін
ұғынып, естілікпен істеген есі дұрыс адам қылмыс үшін кінәлі деп танылады.
Керісінше, қоғамға қауіпті іс-әрекет істеген кезде есі ... ... ... іс-әрекетіне есеп бере алмайтын және басқара алмайтын адам қылмыс
субъектісі бола ... ... ... ... болып қылмыстық заңда
көрсетілген жасқа ... есі ... жеке адам ... ... ... Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995ж. 30 ... ... ... қоса.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. 2005ж. 8 ... мен ... ... ... Республикасының Мемлекеттік құпиялар туралы заң. 1999ж.
15 наурыз.
4. Қазақ ССР-інің Қылмыстық Кодексі. 1959ж.
2. ... ... Л.И. ... ... вопросы общей части советского уголовного
права. Москва, «Академия МВД СССР», 1976г.
2. С.Я. ... ... и ... особенной части уголовного права
Союза ССР и Казахской ССР. Алма-Ата, ... ... Я.М. ... ... ответственность и ее основание в советском
уголовном праве. Москва, ... ... ... В.А. ... ... ... по ... уголовному
праву. Москва, «Наука», 1964г.
5. М.П. Карпушин ... ... и ... ... ... ... 1974г.
6. В.И. Курляндский Уголовная ответственность и меры ... ... ... литература», 1965г.
7. Н.И. Коржанский Объект посягательства и квалификация ... ... ... шк.», ... В.Н. Кудрявцев Объективная сторона преступления. Москва,
«Госюридиздат», 1960г.
9. Б.С. ... ... ... в уголовном праве. Москва-
Ленинград, «Академия наук СССР», 1949г.
10. А.В. Наумов Основные концепции современного ... ... ... 1998г.
11. Б.С. Никифоров Объект преступления по советскому уголовному праву.
Москва, «Госюридиздат», ... В.С. ... ... преступления по советскому уголовному праву.
Москва, «Госфридиздат», 1958г.
13. В.В. Устименко Специальный субъект преступления. Алма-Ата, «Наука»,
1977г.
14. В.Я. ... ... и ... ... в ... ... ... «Высшая школа изд. При Харьков. ун.», 1988г.
15. Г.В. Тимейко Общее учение об ... ... ... ... ... ... ... 1977г.
16. А.Н.Трайнин Учение о составе преступлений. Москва, «Юридиздат»,
1946г.
3. Оқулықтар, оқу құралдары
3.1. А.А. Пионтовский Уголовное право.
3.2. А.Б. ... ... ... Общая часть. Москва, «Наука»,
1967г.
3.3. ... ... ... ... ... ... ... жарғы», 2003г.
3.4. Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть. Алматы, «Жеті
жарғы», 2007г.
3.5. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. ... ... ... ... А.Н. ... ... Ерекше бөлім. Алматы, «Жеті жарғы»,
2007ж.
3.7. Уголовное право. Общая часть. ... ... ... ... ... ... часть. Москва, «Изд. Моск. Ун.»,1993г.
3.9. Уголовное право. Особенная ... ... ... ... ... ... ... Москва, «Юридическая
литература»,1995г.
3.11. Курс советского уголовного права. Общая часть. Москва, 1989г.
3.12. Уголовное право. Общая часть. ... ... ... Курс ... ... ... ... общая. В 6-ти томах.
Т.1. Москва, «Наука», 1970г.
3.14. Новое уголовное право России. Общая часть. ... ... ... ... ... ССР. Общая часть. Алма-Ата, «Мектеп»,
1986г.
3.16. Уголовное право. Москва, «Юридиздат», 1948г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
Баспасөз жарияланым аттарының тілдік – стильдік ерекшеліктері62 бет
Халықаралық жария құқығының түсінігі10 бет
Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы16 бет
Нарықтық экономикадағы ғылыми техникалық прогресс3 бет
20-30 жылдар прозасындағы астарлы мағына және құпия сырлар165 бет
«Аутентификация. Мүлде тікелей құпиялық (PFS – Perfect Forward Secrecy) және Куәландыру орталығы. SSL, TLS қолдану»16 бет
Ақпаратты қорғау мен оның құпиялық стратегиясы6 бет
Кәсіпкерлік құпия6 бет
Көңіл құпияларын ашқан жазушы43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь