Инвестициялық жобаның экономикалық мәні және оның мәселелері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Инвестициялық жобаның экономикалық мәні және оның мәселелері ... ... ... 4
2. Таза келтірілген құнның критерийлері (NPV) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
3. Шаруашылық субъектісінің ішкі табыстар нормасын (ШК) анықтаудың әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
4.Инвестицияны талдаудың дәстүрлі критериясы: өтеушілік пен рентабельділік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
Кіріспе

Адам мен саясат бір – бірімен өзара тығыз байланысты. Бір қарағанда шет ел инвестициясы тауқыметтердің шешуші тұтқасы болмауы мүмкін. Бірақ олар инвестиция арқылы жаңа технологиялар енгізеді, өндірісті басқару мен ұйымдастырудың озық әдістерімен жұмыс істейді. Қазақстан экспорты айналымының өсуіне ықпалын тигізеді. Осының бәрі ел экономикасының тұрақты болып, өндіріс өнімінің көбеюіне жол ашады. Инвестицияны өзара қорғау және қолдану туралы қол қойылған үкіметаралық келісімдер шет ел инвестицияларына қосымша кепілдіктер береді. Тәуелсіздік алғалы бері Қазақстан 23 елмен келісім жасасты. Қазіргі уақытта тағы 21 елмен келісімді жоспарлауда. Қазақстанның Халықаралық қаржылық және экономикалық ұйымдармен, елдермен, бүкіләлемдік шаруашылық байланыстарға түсуі, республикаға сыртқы ресурстарда тартуға жол ашты. Сонымен бұл тақырыпты талдау барысында Президент Н.Ә.Назарбаев дұрыс бағыт беріп отырған Республиканың сыртқы саясаты өзінің қалыптасуы кезеңінен өтіп, Қазақстанның жаңа тарихи жағдайдағы мемлекеттік саясатының негізгі құрамдарының біріне айналуы, тәуелсіздік жылдарындағы сыртқы саясаттың нәтижесі Президент Н.Ә. Назарбаев ұсынған ұтымды сыртқы саяси стратегияны Казақстанның бұлжытпай жүргізіп отырғандығының жарқын дәлелі, бұл саясат Қазақстанның қауіпсіз ғұмыр кешуін қамтамасыз етіп қана қоймайды, сонымен қатар, оның дүниежүзілік экономикаға үйлесімді кіреуіне жағдай тудыратыны, оның жалпы инвестиция экономикалық байланыстарды кеңейтуге кең мүмкіндіктер беретіні жөнінде сөз қозғалады. Қазақстанда «Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау туралы» Заң 1997 жылы 28 ақпанда қабылданған болатын. Онда инвестицияның қызметі – инвестицияларды жүзеге асыру процесімен байланысты кәсіпкерлік қызмет деп көрсетілген.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Байділдинов Л.Ә. «Теориялық саясаттану» Алматы, 2005 ж.
2. Хан Г.Б., Суворов Л.С., Рахманова Г.Б. «Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты». Алматы, 2003 ж.
3.Никитин А. Политика и политология. «Общественные науки и современность» Москва 1995 г. «Ақиқат» 2000 ж. № 4.
4.Әжібаев С.Т., Малашұлы А.А. «ҚР –ң инвестиция жөніндегі агенттігінің есептері» Алматы, 2002 ж.
5. Елшібаев Т.Е. «Саясат» 1988 ж, № 2.
6.Есмағанбетов Т.С. «Инвестициясыз экономика өрге баспайды». Алматы, 1997 ж.
7.«Ізденіс» 2004ж. №1.
8. «Заң» 2003ж. № 2.
9.«Қаржы – қаражат» 1998 ж. № 4.
10.Назарбаев Н.А. «На пороге ХХІ века» Алматы, 1996 г
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...........................................................3
1. Инвестициялық жобаның экономикалық мәні және оның
мәселелері............4
2. Таза келтірілген құнның критерийлері
(NPV)..........................................................15
3. Шаруашылық субъектісінің ішкі ... ... (ШК) ... ... ... ... өтеушілік пен
рентабельділік..............................................................
..........................................28
Қорытынды...................................................................
.......................................32
Пайдаланылған
әдебиеттер..............................................................33
Кіріспе
Адам мен саясат бір – бірімен өзара тығыз байланысты. Бір қарағанда
шет ел ... ... ... ... ... ... Бірақ
олар инвестиция арқылы жаңа технологиялар енгізеді, өндірісті басқару мен
ұйымдастырудың озық әдістерімен ... ... ... ... өсуіне ықпалын тигізеді. Осының бәрі ел экономикасының тұрақты
болып, өндіріс өнімінің көбеюіне жол ... ... ... қорғау
және қолдану туралы қол қойылған үкіметаралық келісімдер шет ... ... ... ... ... ... бері
Қазақстан 23 елмен келісім жасасты. Қазіргі уақытта тағы 21 елмен ... ... ... ... және ... елдермен, бүкіләлемдік шаруашылық байланыстарға түсуі,
республикаға сыртқы ресурстарда ... жол ... ... бұл ... ... ... ... дұрыс бағыт беріп отырған
Республиканың сыртқы саясаты өзінің қалыптасуы кезеңінен өтіп, Қазақстанның
жаңа ... ... ... ... негізгі құрамдарының біріне
айналуы, тәуелсіздік жылдарындағы сыртқы саясаттың нәтижесі Президент ... ... ... ... ... стратегияны Казақстанның бұлжытпай
жүргізіп отырғандығының жарқын дәлелі, бұл ... ... ... ... ... етіп қана қоймайды, сонымен ... ... ... ... кіреуіне жағдай тудыратыны, оның жалпы
инвестиция экономикалық байланыстарды кеңейтуге кең ... ... сөз ... ... ... ... мемлекеттік
қолдау туралы» Заң 1997 жылы 28 ... ... ... ... қызметі – инвестицияларды жүзеге асыру процесімен ... ... деп ... ... ... ... aмәні және оның мәселелері
Инвестициялық жоба — бұл экономикалық пайда табу мақсатымен ұзақ мерзімге
жұмсалатын ақшалай және басқа да ресурстар.
Бұл ... ... ... мен ... үшін ... ... ... есептеулер жүйесінің біршама элементтері
қолданады.
Демек, ... ... есеп алға ... ... ... үшін және ... ... басқарушылық шешімдерді қабылдау үшін,
бірқатар инвестициялық жобаларды талдауға және оларды ... ... ... ... жаңа ... ... ... ұзақ мерзімді
инвестициялардың тиімділігін бағалау мен талдау жүйесі ең бір ... ... ... ... өмірлік маңызы бар шаруашылық саласында дұрыс ... ... ... ... ... ... шынайы
дәрежеде экономикалық белсенділік деңгейін көтеретін және оны ... ... ... ... ... ... ... Ұзақ мерзімді инвестицияларды талдау және есептеулерді жүргізудің
барлық ... ... ... ... көкейтестілігі, көптеген
қаржылық ұйымдардың да (банктер, сақтандыру компаниялары, инвестициялық
және зейнетақы ... және т.б.), және ... ... ... ... ... тауқыметті мәселесі болып тұр. Ал ... ... одан әрі іске ... одан да қиын ... ... ... ... бері ұзақ мерзімді инвестицияларды талдау мен ... ... ... батыс компанияларының қаражаттарын тартуға
байланьюты, инвестицияңың мәнісін ашуға біршама талпыныстар жасалып жатыр.
Осы кезге дейін ... есеп пен ... ... ... ... ... болған жоқ, өйткені ол жөніндегі әдістемелік
зерттеулер ... ... ... ... кезде Қазақстанның
экономикасына тартылатын ұзақ ... ... ... ... және шаруашылық субъектісінің қаржылық қызметін басқару барысында,
әлі де болса есептің кейбір жекелеген әдістері жете ... ... ... ... ... ... инвестициялаудың қажеттілігін
бағалау, осы шараларды қаржыландырудың оптималды көздерін ... ... ... ... ... ... және
дағдарыстың әсерін жаңаша принципте дисконттау, "икемді" мөлшерлемені ... оны ... ... өз шешімімдерін толығымен тапқан жоқ.
Тәжірибеде, инвестициялық талдаудың екі әдісі бар, онда мөлшерлеменің
төменгі ... ... ... құны бойынша анықтаса, ал ... ... ең ... ... ... есептелінеді. Бұл арада
капиталдардың орташа құнын дисконттау мөлшерлемесін оның ... деп ... ... ... ол ... ... толық көрсетуі
мүмкін, сондықтан да оған жиі түзетулер енгізіледі. Бүгінге дейін әлемдік
тәжірибеде инвестициялық жобаларды ... мен ... ... ... жоқ.
Бірақта, қазіргі нарықтық экономика жағдайларында ұзақ ... ... ... және оған ... ... ... ... күннен күнге артып келеді.
Сондықтан, осы мәселелер туралы ... ... ... ... сол ... біз, ... үш ... біріктіреміз:
Күрделі қаржыны бөлу концепциясын бухгалтерияда пайдаланатын ... ... яғни ... ... мәліметтері бойынша;
2. Күрделі қаржыны бөлу концепциясы кезінде, қажет түзетулерден кейін,
танылуы керек деп санайды;
3. ... ... ... ... кез келген элементтерін
қарастыратын — ... ... ... ... ... ұғым бойынша таза инвестициясы болып, негізгі құралдарға
жұмсалатын (жұмсалған) және баланстың активінде көрініс ... ... ... ... ... қаржының өзгерісі бойынша анықталады.
Оның басымдылығы, тек пайдалануында ғана, бірақ
осыған қарамастан осы бойынша инвестицияны ... ... ... ... ... ... ... басты
екі кемшіліктері бар, атап айтсақ:
* біріншіден, ... ... тек ... ... ... ... ... есебінде материалдық емес активтерді
инвестициялар ... ... ... оның есебінде көптеген
дүдәмалдылықтың бар екендігі анық.
Мұндай жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... (лизинг бойынша) және ... емес ... ... ... қосу ... ... Тек ... түзетулерден кейін таза инвестициялар деңгейі
анықталады. Талдаушылардың аз ғана тобы ... ... бұл ... ... ... ... ... де пассивтері де) субъектінің табыстылығын анықтау үшін
инвестиция ретінде қатыстырылады.
Бұл ... ... ... ... үшін ... келетін сияқты,
өйткені инвестицияны бұндай кең мағанада қарау кәсіпорындардың мақсатына
сай келе ... Олар ... ... ... ... яғни
өздерінікі немесе қарызға алынғанына), қарамастан күрделі ... ... ... ... ... ... тек жалпы салымдар бойынша
өлшенеді. Инвестицияларды, негізінен барлық инвестицияланған капиталдардың
жиынтығы ретінде ... ... ... ... тек күрделі қаржыны бөлу ғана ... ... ... ... ... Егер ... ... себептер бойынша
есеп мәліметтері бұрмаланбайтын ... онда ... ... ... ... ретінде), инвестицияны бағалауға бухгалтерлік есептің
мәліметтерін қолдануға ... ... ... ... ... ... ... танылмаған
материалдық емес активтер мен жалға алынған құралдарды есепке ... ... ... ... бойынша санауға болар еді. ... ... ... ... ... ... ... (қозғалысы) активтің белгілі бір ... тең ... ... капитал" деген ұғым екі мағана береді.
Біріншіден, кез келген капитал: акцияға, облигацияға, ... ... ... ... ... демек ұзақ мерзімді қаржы активі
ретінде әрекет ететін, басқа кәсіпорынның пайдасынан өзіне ... ... ... өз кәсіпорынына әкелетін бағалы қағаз тобы жатады.
Инвестицияның бұл тобы оның тар мағанада карастырылғанын көрсетеді. ... өнім ... ... ... ... ... ... балансында инвестицияланған капиталды екі жарып
көрсетеді, оның бір бөлігі ағымдық актив құрамында болса, ал екіншісі ұзақ
мерзімді активтер қатарында болады. Олай ... ... ... ... ... құрылыс", "Ұзақ мерзімді қаржы бөлу" (еншілес,
тәуелді кәсіпорындарының пакет ... ... ... алу, ... ұзақ мерзімге қарыз беру және т.б.) ... ... Тап ... ... кең ... ... білдіретін сияқты.
Батыс елдерінде инвестицияның бұл түрін ... ... ... яғни инвестицияланған кәсіпорындарды, олар өз басқаруына
және бақылауына алғандығын көрсетеді (кейде ... ... деп ... Ал ... ... ... ... оның көлемі бүкіл
акционерлік капиталдын 10%-тей құрамын құрайды, ... ол ... ... ... ... енді біз ... қаржылық-экономикалық талдау тұрғысынан
қарастыратын болсақ, онда ШС ... ... ... ... ... және айнымалы капиталымен қатар, қаржылық және
қаржылық емес етіп, екіге ... ... ... осы ... ... есеп тұрғысынан қарастыратын болсақ,
онда оның сындарлы кезеңі болып, мыналар жатады:
инвестицияның есебін жүргізу, яғни есебін шығару;
инвестицияның бюджетін ... ... ... ... ... таба ... капиталдың шын мәніндегі бағасын анықтау, яғни оны
дисконттау коэффиценті ретінде пайдалануға болатьшдығын көрсету;
- ... ... ... ... ... ... мен ... бүгінге дейін танымал екі әдістері бар
а)дисконттық ... ... ... ... ... ... ... жай).
Аталған бағалаудың екі категориясы да бір бірімен ете тығыз байланысты.
Мәселен, статикалық категориясы (кейде ... оны ... ... деп ... ... ... ... (қолма-қол ақша
түрінде) құрайтын қабілеттілігін ... ал ... ... ... ез ресурстарын табыстылыққа (қолма-қол ақшаға)
қаншалықты жақсы айналдыра ... ... ... ... ... ... ... мәселеге
(міндеттерге) қарағанда, біршама үстемдігі бар және ол ... ... ... егер ШС ұзақ ... ... ... ... табыстылық
(қолма-қол ақша, рентабельділік) ... шеше ... онда ... ... екіталай. Егер ШС қолма-қол ақша түрінде
жеткілікті ... ... ... ... ... онда олардың қолма-қол
ақшалары ШС ұзақ уақытқа арналған мерзімдік міндеттемелерін ... ... ... операциялық пен құрылымдық деңгейде статикалық
мәселелерін шешкенімен, бірақ қажетті қолма-қол ақша ағымын ұстай ... олар ... ... ... ... қалу ... ... шаруашылық субъектісінде болатын колма-қол ... ... ... 43 ... бейнеленген. Қолма-қол ақшалар
шаруашылық субъектісіне ... ... ... (немесе
капиталдардың) жүргізілуімен байланысты ... ... яғни ... кез ... ... ... ... операциялардың тиімділігіне,
мазмұнына және олардың нәтижесіне тәуелді.
Табыстың ... екі ... ... бар: ... ...... ... берушілер - банктер және тағы басқа мекемелер реципиенттер),
сондай-ақ жеке тұлғалар. Ал шығындар ... үш ... ... персонал және салық службасы. Одан ... ... ... ... ... инвестициялық кажеттіліктері үшін
қайта пайдалануына немесе оны резервтеріне ... ... ... инвестициялық жобаны шұғыл емес, стратегиялық мақсаттарға бағыттайды,
сондықтан ШС бұл кезде өзінің ... ... ... ... ... ... жен, яғни жоба ... көптеген жауапкершілік
орталықтарымен әрекеттеседі, демек мақсаттарға жету процесінде, олар
біршама тексерілген, ... ... ... ... ... ғана
қабылданады.
Жобаны бағалаудан оны толық жүзеге асыруға дейінгі тұтас процесі (немесе
"тіршілік циклы") тексеріледі және ... ... ... ... ... есептеулер жүргізіледі.
Есептеулер тек біржолғы емес, сондай-ақ ағымды сипатқа да ие ... бір ... ... ... ... тексерілсе, ал басқа
жағынан - дәлдеп түзетілетін ... ... мен ... ... келгенде, басқарушы есептің инвестициялық мәселелеріне
және инвестицияның түрлеріне (нақты және қаржылық) бейімделген, ... ... және ... ... болжайтын жүйесі
қалыптасады.
Жобаларды талдау және бағалау әдістері негізінен көптеген болжамды
бағалаулар мен ... ... ... ... ... ... оның белгісіздігі және тәуекелділігі артады,
яғни оны жүзеге асырудын ... ... ... ақша-қаражаттарының ағыны
арқылы бақылап сынауға болады.
Инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... ... эффект (Net Present Value, NPV);
Инвестицияның рентабельділік индексі (Profitability Index PI);
Табыстың ішкі нормасы (Internal Rate of return, IRR) және т.б. ... кең ... ... ... осы инвестициялық жобаны
бағалаудың төңірегінде шоғырланған. ... ... ... ... оның ... деңгейімен тығыз байланысты болып
келеді.
Инвестициялық жобаның ... ... ... ең ... ... ... жоғарыда келтірілген инвестицияны ... екі ... ... Дюпон пирамидасы инвестициялық ... ... ... көмектеседі; біріншіден, инвестициялық процестерге
жасалған жүйелік тәсілдерінің мәнін ашуға; екіншіден, басқарушы есепте
қолданатын бағалау әдісіне, оның ... ... оның ... пен ... ... банк несиесінің орташа пайызы мен инвестицияның
орташа пайызынын өсу қарқынын, талап етілетін ... ... ... ... ... мөлшерлемесін және т.б. мәселелерін
қарастырады.
Басқарушы есептің инвестициялық мәселелері инвестициялық ... ... ... ... мүмкін.
Инвестицияны талдау барысында, онда пайда болатын барлық мәселелерді аса
күрделі емес математикалық функциялардың кемегімен де ... ... ... ... ... тұрады: пайыздық мөлшерлеме; есептеу
кезеңі; инвестициядан алынатын табыс.
Пайыздық мөлшерлемесі деп белгілі бір уақыт бірлігіне белгіленген (яғни,
алдын ала ... ... ... ... ... яғни табы-
стың (пайыздық ақшаның) белгілі бір уақыт мезігіліне (бірлігіне) есептелгсн
қарыз сомасының қатынасы. ... ... ... ... ... оның ... ... критериясы ретінде, күрделі пайыздық
эффектісі қолданады.
Есептеу кезеңі - бұл уақыт интервалының, ... ... ... есептеуде есептеу кезеңі ретінде, жылдық
интервалы алынады.
Инвестициядан ... ... ... ... есептеулердің
көмегімен анықталады.
Қарыз берушіге несиелік келісім шарттың (борыштық міндеттеменің) мерзімі
біткенге дейін, оларға белгіленген пайыз ... ғана ... ... несиені өтеу үшін, қарыз алушылар арнайы төлем қорын жасайды.
Қарызданушы ... ... ... ... ... ... және ... коса
оның пайызын етеуді қамтамасыз ету үшін, жеке қорлар ашады.
Бұл мәселелердің ... ... ... ... ... ... ... белінеді, өйткені онда инвестициялық жобаның
экономикалық тиімділігін анықтаудың мәселесі тұрады, демек тап сол ... ... ... ... ал ... ол осы ... Әдетте, пайыз мөлшерлемесін тандауда қарыздың орташа пайыз
деңгейіне сілтеу ... ... ол ... ... де байланысты болады, демек ол мөлшерлемеге тәуекелділіктін
орташа үстемесі қосылған түзетулер бойынша жүргізіледі.
Біздін ... ... ... ... экономикалық
тиімділігін бағалау әдістері, инвестициялық циклдің жаңадан жасалған немесе
реконструкцияланған кезеңіндегі ... мен ... ... ... алғашқы мәліметтердің қатарына мыналар кіреді: қарастырылып отырылған
кезен уақытының ішіндегі шығарылған (шығарылатын) өнім деңгейі; ... сату ... ... өнім ... ... ... жұмсалған
айнымалы шығындардың деңгейі; қарастырылған кезеңдегі ШС-нің өнім ... ... ... ... ... ... табыс (пайда)
деңгейі; өндірістің жұмыс істеу ... ... мен ... ... ... ... жобалардын экономикалық тиімділігін бағалау, инвестициялық
кезең алдында және инвестициялаудың барысында ... ... ... ... ... деңгейі болжамды болып келеді, демек
оңайлау тәсілін пайдалануды мақсат тұтады. Бірақта, біздің пікірімізше, бұл
оңайлау тәсілі ... ... ... ... әдіс деп те ... ұзақ мерзімге арналған құрал-жабдықтары бар және амортизациялық
шығындары аса кеп емес шағын және орташа ... ... ... егер біз оның тек ... ... ... ... қоса таза табысын)
және инвестицияға болінген қаражаттын деңгейін дисконттауға негізделген
инвестицияның рентабельдігін бағалайтын болсақ, онда ... ... кез ... ... үшін тиімді болуы мүмкін (осы мәселе ... ... деп ... ... ... ... жан-жақты қарастырылған).
Негізінен алғанда инвестиция процесі көптеген іскерлік шешімдерді қажет
ететіндіктен ол жан-жақты зерттеулер жүргізуді талап етеді. ... біз ... ... мен ... ... ... ... жасауды ғана
мақсат тұттық. Болашақтағы ақша ... ... ... ... келтіру
құбылысын дисконттау деп атайды (яғни нольдік вариантқа келтіру).
Болашақ құны (БҚ) — ... бір ... ақша ... ... болашақта алынатын құны деп топшылайды және
ол пайыздық мөлшерлеме, уақыт ... ... ... ... ... ... асады.
Ағымдық кұны (АҚ) (немесе дисконтталған құны) деп - ... ... ... ... құны ... ... ... бірақ ол болашақта
ғана іске асады.
Дисконттау (пайыздық) мөлшерлемесін анықтау кезінде, күрделі пайыздар
эффектісіне аса үлкен мән беріледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ол бастапқы сомасына қосылады. Ол келесі
кезеңде жаңа табыстарды әкеледі. Күрделі ... ... ... ... анықтайтын мынадай формуласы бар (п кезеңінің соңында
алуға болатын, сомасы): ... ... ... п — ... ... ... ... арту
кезеңі), (1+і) — алдын ала кесте бойынща арнайы анықталған стандарттық шама
(ол ... ... ... Осы ... ... ... үшін, бірнеше мысал келтіріп көрейік. Егер ШС қазіргі жағдайында 1000
мың аб. көлемінде 3 ... ... ... алды делік, және сол
алынған инвестиция бойынша 12% жылдық мөлшерлемесі есептелген болсын, онда
осы үшінші ... ... оның ... ... 1 405 мың аб. тең ... ... = 1 000x1,405=1 405 мың аб.
Енді осы формуладағы, ақша ... ... ... ... формуланың
мынадай түрін өндеп шығарып керейік: АҚ=БҚх1/(1+і)п.
1/(1 +і)" — бұл дисконттаудың стандартталған коэффициенті.
Егер біз ... ... ... ... ... осы
формулаға салар болсақ, онда біз үшінші жылдың ... ... ... 1000 мың аб) алу ... ... ... көлемде ақша аударуымыз керек:
АҚ=1000х1/(1+12)3 = 1 000 х 0,7118 = 711,8 мынаб.
Сонымен, бөлінген күрделі қаражаттан алынған ... ... 405 ... мың ақша ... (аб) тең ... Ал бұл ... табыс не қайта
қаржыландыруға, не болмаса депоненттелуіне ... ... ... Бұл ... жыл ... ... ақша ... теңдей түсімімен
(немесе белгіленген аннуитетімен) анықталады. Ол үшін жоғарыда келтірілген
формуланың, өнделген түрі пайдаланады:
Болашақтағы ... ... ... ... құны мынадай
факторларға тәуелді болып келеді: а) ақша каражаттарының ағылуы мен кері
ағылулары ... ... ... б) ... ... ... ... (мысалға, қайта қаржыландыру үшін шығарылған облигациялар
үшін оның денгейі ... ... ал жаңа ... ... ... нарык
жағдайының тұрақтылығына байланысты болады, ол 20% кем болмауы керек т.б.);
в) күрделі қаржыны бөлу ... ... ... ... Егер
жоба алғашқы рет қаржыландырылып отырса, онда ондағы тәуекелділіктің
деңгейі де жоғары болады. ... ... ... ... пайдалануы, оның
әр түрлі уақыт кезеңіндегіне және іске асатын жобалардың, ... ... бір ... байланысты болып келеді.
Сайып келгенде, осы және басқа ... ... ... біз ... ... ... туындауы мүмкін. Мысалы үшін, дисконттау
мөлшерлемесін ... ... ... ... есеп ... қалыптастыру,
капиталдардың орташа құнын табу сияқты мәселелердің ... ... ... ... жоқ. Егер бұл ... ... өз дәрежесінде жасалмаса,
онда бұндай ... ... ... болатындығында дау жоқ.
Сондыктан, осы және басқада мәселелерді шешу ... ... ... ... ... инвестициялық жобаларды бағалаудың тәсілдерін қарастырып
көрейік.
2. Таза келтірілген құнның критерийлері (NPV)
Басқарушы есебінде ... ... жету ... ... ... критерийлері жетекші роль атқарады. Инвестициялық жобаның
қаржылық та, қаржылық емес те мақсатта жүзеге ... ... ... ... ... және типтік жағынан басымырақ ... ... ... ... ... Инвестициялық жобаларды
бағалаудың көптеген қаржылық критерийлері ... ... ... ... ... ... мен кемшіліктері бар.
Инвестициялық жобаларды бағалаудың әр түрлі критерийлерін пайдалану
жөнінде әртүрлі түсініктер бар. Сондықтан біз ... ... ... ... ... ... тандап алдық, және оның ... 46 ... ... ... оларды тандаған кезде, олардың
нақты ерекшеліктері мен өзгешеліктерін де ескердік. ... ... ... үшін ... ... ... бақылау, нормалау,
тәуекелділіктерді бағалау мен инвестициялық есептеулерді жүргізудің қолайлы
әдістерін дайындау керек.
Инвестициялық ... ... ... ... ... ... бағалау және олардың ішінен қолайлысын таңдап алу
үшін, ... ... ... ... ... сүйендік.
Енді осы әдістердің негізінде жатқан, әрі ... ... яғни ... ... ...... жан-жақты қарастырып керейік.
Әлемдік тәжірибеде жоғарыда аталған бағалау әдістерінің ... ... ... — таза ... құн (Net Present Value, ... ... біз таза ... құн (NPV) әдісінің қолдану басымдылығына
және акционерлер тарапынан қойылатын талаптарына тоқталайық. Сосын ... ... (ШС) ... ... келетін шындық болжамдар
жасап, КРУ моделімен байланысты мәселелерге ... ... ... қүн ... (NPV) кейбір жеке инвесторлар үшін ... ... ... егер олар ... ... ... алса ғана, яғни:
Мұндағы,— инвестицияның нәтижесінде болашақта алынатын, таза қолма-қол ... ... ...... ... ... ... (яғни, инвестицияның бастапқы салынған құны). Біз бұл соманы кейде
инвестицияның шығындары деп те атайды.
Осы модельдің (NPV) мәнін түсіну үшін оның ... ... ... ... ... ... оның ... "идеалды" жағдай
болса, ал екіншісі — инвестордың ... ... ... ... бастапқы жағдайына ... оның ... ... ... Инвестициялық жобаны бағалаудың критерийлерінің жіктемесі.
Енді біз инвестициялық жобаның көрнектілігі мен айқындылығы үшін, шартты
мәліметтерді пайдалана отырып, жай ... ... ... Инвестиция
бойынша көзделген шығындардың деңгейі 25 000 аб ... және ... ... оған ... таза ... ақша ... 12 500 аб ... делік, енді
осы жағдайды 37 кестеге түсіріп, және оны ... ... Егер ... ... ... мөлшерлемесі бойынша алатын болсақ, онда ол жылына 10
пайызды құрайды.
Қолма-қол қосымша ақша түрінде инвесторға таза келтірілген құн (NPV) ... тен ... Кез ... оң мәні бар жоба инвесторлар үшін қолайлы болып
табылады.
Шаруашылық субъектісі инвестицияның мәселесін шешпестен бұрын, ... ... ... ... ... жете мән береді.
Шаруашылық субъектілерінде акционерлердің саны кеп болса, онда ... ... бұл ... ... көпшілігінің талабын
минимальды табыстылықпен қанағаттандыруы тиіс. ... ... ... ... ... мөлшерлеме болып, капиталдың орташа есептелген құны
алынуы мүмкін. Қарсы жағдайда, оны екінші рет нарық саудасына шығарғанға
тең.
Көріп ... NPV ... ... үшін ... ... онда ... жорамалдар бар, олар осы моделдің іс ... ... ... ... ... отыз ... ішінде инвестицияны
бағалау мақсатында көптеген теориялық зерттеулер жүргізіледі, бірақта ... іске ... ... ... ... бар ... Дегенмен де қарапайым таза келтірілген құн моделіне базаланған
дисконттау әдісі өнеркәсіпте кең ... таба ... ... олар өз
жорамалдауындағы шектеуші факторларды ескермеді. Инвестицияны бағалау
мәселесін қарастырумен қатар, осы мәселенің ... ... ... ... ... ... ... керейік, әйткені ол аталған мәселенің негізін
қалайды. Біз ұсынып отырған бұл мысал құрама сипатқа ие, яғни ... әр ... ... сыпайы іріктеліп алынған ... ... ... оның (NPV ... ... қасиеттілігі бар болғандықтан, олар әртүрлі жобалар ... ... ... ... және инвестициялық портфельді
оптималдандыру үшін, агрегатталған деңгейді пайдалануға ... ... бұл ... мақсатымыз, жобаны пайдаланғаннан кейінгі қолма-қол
ақшаның қозғалысын болжау болып табылады, ... да ... ... мен ... ... алынбайды.
Жоғарыда келтірілген ақпараттың әрбір элементі сандық немесе құндық
бағаны көрсетеді.
Әрбір элементтің күтілетін өзгерісін және онын ... ... ... ... ... ... ... болашақтағы ағынын есептеуге
болады.
Қондырғының берілген қуаттылығы бірінші жыл 65000 ц құрады, ... ... екі ... онын ... 10% ... = 65 000 ... 65000. 1,1 =71 500 ... (1,1)2 =78 650 ... және t2 ... ... ... ... ... сақтайды,
яғни 78 650 ц деңгейін. ШС-нің жүніне деген жыл сайынғы сұранысы жалпы
көлемнің 10% құрайды, бірақ бұл керсетілген көлем жыл ... 5%-ке ... ... ... үш ... жобаны жүзеге асырудағы сұранысын
келесідей түрде бағалауымызға болады:
Жобаның қалған жылдарына сұраныс осыған ұқсас ... ... ... ... ... ... ... сұраныстың деңгейі де, қондырғының
қуаттылығы да кеміген. Қондырғының белгіленген қызмет ету ... ... өнім ... ... 372 450 ц ... ол оның осы кезде нақты
сатылу құны 303 910 ц тең болды (38 ... ... Егер ... ... ... ... істейтін болса, онда біз тағы бір жылға ... ... 68 540 ц ... ... ... ... ... еді.
Бұл арада оның сатылу бағасын ағымдағы бағадан анықтайды (100 аб.).
Енді осы аталған ... сату ... ... ... ... ... Тап ... процедурасы материалдарға да ... ... онда баға ... ... ... ... ... сосын оны өндірілетін өнімнің болжанған көлеміне
көбейтеді (сатылған өнімнің көлемі емес).
Сондықтан ... ... ... жұмсалған шығындар мынаны
құрайды:
t1 материалдар = 30 : 0,7 х 1,12 х 65 000 = 3 120 000 ... 0,7 ... ол ... ... ... алынған (немесе
шығатын) таза қылшықтың үлес салмағын көрсетеді, яғни 0,7 ц ... ... 1 ц ... қажет екендігін білдіреді. Сондықтан, біз жүннің ... ... ... 0,7 ... ... ... соң 1 ц ... өндіру үшін қажет болатын материалдар құның табамыз.
Жұмыс күнінің шығындар да ... ... ... ... ... ... біз ... бірінші жылы арнайы кәсіби дайындықтардан
өткен персоналдарды ... ... орын ... ішкі ... ... Тұрақты штатқа кіретін жұмыс күшіне байланысты шығындарды ... ... ... ретінде қарастырамыз. Біздің пайымдауымызша 1
ц-ге 25 аб тұрақты шығындар жұмсалған, ал бұл, ... ... ... ... шамалас келетін сияқты.
Энбргияға кететін ағымдағы шығындар жыл сайын 5%-ке артып отырады.
Көптеген зерттеушілер амортизациялық аударылымдарды ... ... деп ... өйткені олар машиналарға жатқызылғанымен, бірақ
оның интенсивті түрде пайдаланғандығын көрсетпейді.
Алайда, қондырғыны ... ... құны оның ... ... ... инвестициялық шешімдердің нәтижесінде, алынған қолма-
қол ақшаның нақты өзгерісіне жатқызылады. Сондықтан, бөлшектеу - ... (t6) ... ... ... Бұл ... атап ... жайт, ондағы
жобаны дайындауға және оны жарым-жартылай ... ... ... шығындар болып саналады, ол жобадан алынған ... жыл ... ... ... табыстан өндірістің жалпы балама шығындарын
шегереміз де, және сол ... тән осы ... ... қосымша таза қолма-
қол ақшаның түсімін де бағалаймыз (39 кестені қараңыз).
Өйткені, әрбір жылда алынатын ... таза ... ... ... шешімдердің тікелей нәтижесі (салдары) ретінде көрінеді және
ақшаның ағынын (сомасын) ... ... ... ... ... қарап, болашақтағы қолма-қол ақша ... әр ... ... ... болашақтағы қолма-қол ақша ағынының эквивалентін
ағымдағы сатып алу ... ... ... ... ... ... тікелей инвесторлар күткен болашақтағы ... ақша ... ... ... Одан ... бұл ... барлығы өздерінің
пайда болған уақыт кезеңіне сәйкес болғандықтан, ол нақты ақшалай ... ... ... таза ... құн (МРУ) жобасы оң нәтижеге бергендіктен,
ол кез келген шаруашылық субъектісіне қолайлы болып табылады.
Бағанын өсуі ... ... ... ... ақша ағынының
жиынтығын алу, бұл онын екінші әдісі болып ... ... ... ... ... ... есептелуі мүмкін. ШС жағдайында қолма-қол ақшаның
бірінші ағыны — 613 000 аб ... яғни ол бұл ... ... ... ... ... есептелінеді. Енді осы сомаға қарап және өндірілетін
тауарды сату ... ... ... ... 39 ... ... жылдарындағы нақты қолма-қол ақша ағынының ... ... Егер біз ... ... ... ақша
ағынымен, онын ағымдағы көрсетілген бағасымен, демек ... ... онда ол таза ... ... ... ... үшін
есептелген мәнге сәйкес келмейді. Бұрындары пайдаланылған ... ... ... ... онда біз ... ... ... керек. Егер кәсіпорын қызмет ететін аймақта, елде, инфляциялық
климаты (элементтері) айрықша ... ... онда ... жағдайда
дисконттау мөлшерлемесінен, инфляциялық элементтеріне сәйкес жасалған
қосымшаларын алып тастауымызға болады.
Демек, дисконттау ... ... (шын ... эквиваленті
былайша есептелінеді: 1,10 : 1,04 = 1,0577 немесе 5,77% тең.
Бұндағы, 5,77% бұл эквивалент көрсеткіші, ол 10 мен 4 ... ... ... емес және оған тен деп ... да ... бұл ... (немесе шын мәніндегі) дисконттау мөлшерлемесін, нақты
қолма-қол ақша ағындарының есебін шығару үшін ... онда біз ... ... ... ... ... жауапты аламыз, демек ол
жобада келтірілген құндық сомасына (1389861 аб) сәйкес келуі мүмкін.
Біз ... ... ... ... өйткені өнеркәсіптің көптеген
басшылары ағымдағы бағалардың ... ... ... ... яғни
бағалар арқылы болашақтағы қолма-қол ақшаның ағындарын ... ... ... ... ... (тек олар ғана ... ... да) инвесторлардың инфляциядан күткен (немесе инфляция ... ... ... ... ақша ... қосқанды қалайды.
Егер кез келген шаруашылық етуші субъектісі осы тұрғыда дисконттау
процедурасын жасайтын болса, онда ... ... ... ... қиын емес және ол ... қажет қаражаттың ... ... ... ... ... үшін (КРУ) ... ... әдістерін пайдалану мынадай жайларды береді:
біріншіден, бұл аталған жоба барынша ақша ағымдарын емес, инвесторлардың
мүддесін қорғайды;
екіншіден, кез ... ... ... инвестициялық капиталға
тапшылығын емес, тек оның ... ... ... ... жобаны әзірлеген кезде оның теріс жақтарын да ескерген жөн.
Сайып ... ... ... өзінің қаржылық жағдайын түзеу
үшін, дисконттау мөлшерлемесін күрделендірмей-ақ жобаны ... ... ... ... ... жету үшін мынадай формуланы қолданған жөн:
Мұндағы, (1+г)1 бұл шама стандартталған көрсеткіші, онын денгейі арнайы
кесте ... ... ... ... бірақ кейде ол есептеу
тәсілімен де шығарылады; С — ... акша ... ... ... деп ... ... мен ... аударылымдарды түсіндіреді); і — кезең
индексі; г — бір ... ... ... ... дисконттау
мөлшерлемесі.
Бұл әдістің басты кемшілігі — дисконттау ... ... ... яғни ... ... ... мүмкіндігінің жоқтығы.
Осыған қоса, инвестициялық жобаның тым ұзақ мерзімге арналатындығы, ... іске ... ... оны ... баламасының кездеспейтіндігі,
жобаның тек абсолютті көрсеткіште болатындығы, яғни бір ... ... ... ... ... ... ... — таза келтірілген
құнның критериясын пайдалауына біршама кедергі жасайды.
Жоғарыда айтылған кемшіліктерге қарамастан, біз таза ... ... яғни ақша ... ... ... жасап көрейік.
Жылдық денгейінін төмендегенін және айнымалы ... ... ... дер ... ... бермейді.
Бұл арада талдау қорытындысын да, ақша қаражаттарының бюджетін де өте
жеңіл тұрде модификациялауға ... ... ... ... Сол
себептен талдаушы, инвестициялық жобалардың нағыз жағдайын және мүмкіндігін
аныктау үшін, оны басқа да әдістерімен бірге ұтымды ... ... ... ... ішкі ... нормасын (ШК) анықтаудың әдісі
Шаруашылық субъектісінің ішкі табыстар нормасы өзінің физикалық мәні
бойынша, тек ... ... ... ... сол ... ... ... қаржыландыру үшін несие алуына
болатындығын да көрсетеді. Бұл нормалық пайыздын мөлшерлемесі тек ... ... ... одан ... барлық ақшалай түсетін қаражаттарының
(табыстар мен амортизациялық қаражаттарының) ... ... ... ... ... ... тең болса ғана қабылданады.
Ішкі табыстар нормасының корсеткішін есептеу үшін мынадай ... ... ... пайдаланады:
Бұл формула үшін: жыл, тоқсан, ай сайын біркелкі болатын қызметтің уақыт
кезеңдерінде есептелінеді.
Келтірілген формула дисконттау ... ... ... жағдай
туғызады. Және ол тендеудің көмегімен өтеу мерзімін оның ішкі табыстылық
нормасымен ... ... ... онын ішкі ... коэффициентімен (Р)
ұқсастығы байқалады. Егер ішкі табыстылық нормасы жеткілікті болса, онда
шаруашылық субъектісінің зиянсыздық нүктесінде тұрғандығын ... ... ішкі ... нормасы (табыстылығы), қарыз алудың ең жоғарғы
мөлшерлемесін көрсетеді, яғни дисконттау мөлшерлемесінің ең биік ... ... ... ... ... және тиімсіздігін
айқындайтын шекарасы ретінде қарастыруға болады. Егер, ШС ішкі ... ... ... ... асып кетсе, онда бұндай жоба
тиімсіз деп танылады.
Сондықтан, тәжірибеде, ішкі ... ... ... ... іріктеу (сұрыптау) үшін сүзгіш ретінде ... ... ... ... ... жобаны іріктеу үшін шаруашылық
субъектісінің ішкі табыстар нормасы — 0,15-0,20 — пайыздан кем болмағанды
қалайды. Ішкі ... ... ... пен ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... келеді. Күрделі қаржыны, бөлудің
барысында, одан алынатын табыстың мерзімі созылған сайын, ішкі ... да ... ... Инвестициялық жобаларды салыстырмалы тұрғыда
талдау үшін, олардың ... ... ... ... ... ... Ішкі ... нормасы қатыстық (относительді) көрсеткішті береді. Ол
өзара басқа жобалармен ... ... ... үшін ... ... ... ... жақсы жобаларды тандап алуға
мүмкіндік бермейді. Дегенмен де, бұл критерияның маңызды бір ... ... ... анықтауды бірінші кезекке қояды. Одан басқа,
ішкі табыстар нормасының кемшілігі — ... ... ... ... ... (оның жалпы құны) онда ескерілмейді, және де
амортизациялық аударылымдар сияқты туынды шығындарды бөліп көрсетпейді.
Экономикалық әдебиеттерде ... ... ... ... ... ... (пайда индексіне) де біршама көңіл
бөлінеді. Бұл әдіс таза ... құн ... (NPV) ... ... ... Рентабельділік индексі (РІ) мына формула бойынша
есептелінеді:
Ескертетін бір жай, ... РІ >1 ... онда ... ... керек. РІ

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек ақы төлеудің есебі60 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Көне жазба ескерткіштеріндегі гуманистік идеялардың көрініс табуы5 бет
Мемлекеттік мекемелерде бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру19 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь