Нарықтық экономика жағдайларында табыстың кәсіпорын қызмтіндегі ролі мен оны арттырудық жолдары

Кіріспе 3

І Кәсіпорын табысының ұғымы және оны қалыптастыру мен орналастыру 5
1.1 Кәсіпорын табысының экономикалық мәні 5
1.2 Табыстың кәсіпорын қызметіндегі рөлі және функциялары 7
1.3 Кәсіпорын табысының қалыптасуы және орналастырылуы 9

ІІ Кәсіпорын табысын жоспарлау және талдау 12
2.1 Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін талдау 12
2.2 Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері 15
2.3 Кәсіпорын табысын жоспарлау әдістемесі 19
2.4 «АВК Капланбек» ЖШС.нің жалпы экономикалық сипаттамасы мен табыстарын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

ІІІ Кәсіпорын табыстылығын өсірудің негізгі мәселелері 30
3.1 Кәсіпорындардың табысын өсіру жолдары мен резервтері 30
3.2 Қаржылық тәуекелдердің кәсіпорын табысына әсері 33

Қорытынды 35
Қолданылған әдебиеттер тізімі 37
Нарықтық қатынастар жағдайларында кәсіпорынның қоршаған ортадағы өзгерістер, сондай-ақ, осы өзгерістерден туындайтын қосымша мүмкіндіктер мен тәуекелдер де тұрақты өсіп отырады. Сондықтан кәсіпорынды басқару стратегиясы осы өзгерістерден мүмкіндіктерді алу мүмкіндіктерін, шаруашылықты жүргізу үшін барлық қосымша мүмкіндіктерді және тәуекелдерді қамтитындай болуы керек.
Бәсекелестік ортада кәсіпорынның қаржы менеджменті оның нарықтық және өндірістік стратегиясын анықтайтын басқару қызметінің басты буыны болып табылады. Осы жағдайға байланысты қаржы менеджменті кәсіпорынның өндірістік барысы қаржы ресурстарымен қажетті көлемде қамтамасыз етілуін, тартылған қаржы ресурстарын өндіріске тиімді орналастырылуын, өндірілген өнімнің шығындарын барынша азайтуды, нәтижесінде кәсіпкерлік қызметтен табыс алуды қамтамасыз етуге байланысты міндеттерді атқарады.
Табыс кәсіпорын қызметіндегі атқаратын ролі үлкен, ол кәсіпорынның мүлкінің ұлғаюының, қарыз қаражаттар тартудың, жалпы әлеуметтік-экономикалық дамуының алғы шарты болып табылады. Табыс таппай кәсіпорын кредиторлар мен инвесторлар тарапынан қосымша қаражаттар тарту мүмкіндігіне үміт арта алмайды. Сонымен қатар, табыс кәсіпорынның ішкі қаржылық мұқтаждықтарының негізгі көзі болып қоюмен шектеліп қана қоймайды, ол қоғам өмірінде, мемлекеттік бюджет ресурстарының, бюджеттен тыс қорлардың және қайырымдылық қорларының қаражаттарының қалыптасуында да үлкен роль атқарады.
Кәсіпорынның өндіріске салынған активтерінің табыстылық деңгейі инвестициялық шешімдер қабылдау барысында, қаржылық жоспарлау жұмыстарында, жоспарлық көрсеткіштерді нақты көрсеткіштермен салыстыру және үйлестіру, сондай-ақ шаруашылық қызметі мен оның нәтижесін бақылау мен бағалауда маңызды роль атқарады. Үлгілі басқарылатын кәсіпорындар табыстың қалыптасуын, оның әрбір орталықтары бойынша қатаң түрде бақыланып отырады және сәйкесінше, осы нәтижелер негізінде құрылымдық басшыларға сыйақылар беріледі, бұл өз кезегінде олардың өз қызметіне деген ынтасын арттыруға септігін тигізеді. Өндірістік активтерге немесе инвестициялық жобаларға жаңа қаржы салымдарын салу қажеттілігін бағалаған кезде, олардан алынатын табыс есептеледі және бұл есептер қаржылық сипаттағы шешімдер қабылдауда негіз болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының 1995-жылдың 26-желтоқсанындағы «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» №2732 Заңы

2. Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 1998

3. Дүйсенбаев К.Ш., «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау», Алматы – 2001

4. Жуйриков К.К., «Финансовые риски и как они влияют на прибыль», Банки Казахстана, 2007, №2

5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003

6. Мейірбеков А.Қ., «Кәсіпорын экономикасы», Алматы – 2003

7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002

8. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003

9. Шеремет А.Д., «Теория экономического анализа», Москва – 2003

10. Жүйриков К.К., Раимов С.Р. Корпоративные финансы. Учебник. -Алматы: Алматинская академия экономики и статистики, 2004. - 512 с.

11. Любушин Н.П. и др. Анализ финансово экономической деятельности предприятия. Учебн. пособие, М., 2003
12. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебник.- 2-е изд., испр. И доп. - М. : ИНФРА-МДООЗ. - 400 с. -(Серия «Высшее образование»). – 2007 г.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 3
І Кәсіпорын табысының ұғымы және оны қалыптастыру мен орналастыру 5
1.1 Кәсіпорын ... ... мәні ... ... кәсіпорын қызметіндегі рөлі және функциялары 7
1.3 Кәсіпорын табысының қалыптасуы және орналастырылуы ... ... ... ... және талдау 12
2.1 Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін талдау 12
2.2 ... ... ... ... ... ... ... әдістемесі 19
4. «АВК Капланбек» ЖШС-нің жалпы экономикалық ... мен ... ... табыстылығын өсірудің негізгі мәселелері 30
3.1 Кәсіпорындардың табысын өсіру жолдары мен резервтері ... ... ... ... табысына әсері 33
Қорытынды 35
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... қоршаған ортадағы
өзгерістер, сондай-ақ, осы өзгерістерден туындайтын қосымша ... ... де ... өсіп ... ... ... басқару
стратегиясы осы өзгерістерден мүмкіндіктерді алу ... ... үшін ... ... ... және ... болуы керек.
Бәсекелестік ортада кәсіпорынның қаржы менеджменті оның нарықтық және
өндірістік стратегиясын анықтайтын басқару қызметінің ... ... ... Осы ... ... ... менеджменті кәсіпорынның өндірістік
барысы қаржы ресурстарымен қажетті көлемде ... ... ... ... өндіріске тиімді орналастырылуын, өндірілген өнімнің
шығындарын барынша азайтуды, ... ... ... ... ... етуге байланысты міндеттерді атқарады.
Табыс кәсіпорын қызметіндегі атқаратын ролі үлкен, ол кәсіпорынның
мүлкінің ... ... ... ... ... ... ... алғы шарты болып табылады. Табыс таппай кәсіпорын
кредиторлар мен ... ... ... ... тарту мүмкіндігіне
үміт арта алмайды. Сонымен қатар, табыс кәсіпорынның ішкі ... ... көзі ... қоюмен шектеліп қана қоймайды, ол қоғам
өмірінде, мемлекеттік бюджет ресурстарының, бюджеттен тыс қорлардың және
қайырымдылық қорларының ... ... да ... ... ... ... активтерінің табыстылық деңгейі
инвестициялық ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерді нақты көрсеткіштермен салыстыру және үйлестіру,
сондай-ақ шаруашылық қызметі мен оның ... ... мен ... роль ... ... ... ... табыстың
қалыптасуын, оның әрбір орталықтары бойынша ... ... ... ... ... осы ... ... құрылымдық басшыларға сыйақылар
беріледі, бұл өз кезегінде олардың өз қызметіне деген ынтасын арттыруға
септігін ... ... ... ... ... ... ... салымдарын салу қажеттілігін бағалаған кезде, олардан алынатын
табыс есептеледі және бұл ... ... ... ... ... болып табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты нарықтық экономика жағдайларында табыстың
кәсіпорын қызмтіндегі ролі мен оны ... ... ... ... Осы ... қол ... үшін ... өзінің алдына келесідей
сұрақтарға жауап беруді көздейді:
кәсіпорын табысының экономикалық негіздерін қарастыру;
кәсіпорын табысының талдау және жоспарлау әдістемелерін қарастыру;
кәсіпорындардағы ... ... ... факторлардың және ... ... ... ... ... ... өндірістік, инвестициялық,
қаржылық және басқа да қызмет түрлерінің қаржылық нәтижелері қарастырылады.
Жұмыс үш тараудан тұрады. Бірінші тарауда ... ... ... және оның ... ... ролі мен ... сондай-ақ
табыстың қалыптасу және орналастыру тәртіптері қарастырылады.
Екінші тарау барысында кәсіпорындардың табыстылық деңгейін талдаудың
әдістемесі және рентабельділіктің негізгі ... ... ... ... ... ... жоспарлау әдістемесі де қарастырылады.
Үшінші тарауда қазіргі таңдағы кәсіпорындардың табыстылығын арттырудың
негізгі жолдары мен табыстың көлеміне әсер ... ... ... ... ... алу шаралары қарастырылады.
Курстық жұмыс барысында отандық және шет елдік танымал ғалымдардың
еңбектері, оқулықтары, сондай-ақ ... ... ... ... ғылыми мақалалардың мәліметтері қолданылды.
І Кәсіпорын табысының ұғымы және оны қалыптастыру мен ... ... ... ... ... ... мәні бүгінгі экономикалық ілімдердің ең бір
күрделі және әрқилы ұғымдарының бірі болып табылады. ... ... ... ... – бұл ақша ... мен ... ... болып
табылады. Шаруашылық тұрғыдан қарастыратын болсақ, табыс – бұл кәсіпорынның
есепті ... ... және ... ... ... ... табылады. Бұл жерде табыс ұғымы ... ... ... ... ... алуан түрлі табыстарының шығындар көлемінен
басым болатын жағдайын білдіреді.
Біз білетіндей, ... ... ... ... және ... мен ... байланысты негізгі екі түрге бөлінеді:
негізгі қызметтен алынған ... де ... ... ... ... өнімді өткізумен, қызметтер көрсетумен
және жұмыстар орындаумен ... ... ... ... ... ... тыс ... мүлікті сатудан түскен
қаражаттар, сондай-ақ, төтенше жағдайлардан алынған табыс ... есеп ... ... ... ... ... атап ... /1,22 б/
Тауарлар жөнелтілді, өнімдер сатылды, қызметтер ... ... ... олар әлі ... жоқ, ... ... әлі ... алған
жоқ. Бұл мәселе кәсіпорынның өндіріс барысына ... ... әлі ... ... ... мәні мен меншіктік құқықтың ... ... ... ... сатылды, қызметтер көрсетілді, жұмыстар
орындалды, алайда олар әлі төленген жоқ, алайда ... ... ... Бұл ... ... ... құны бойынша дебиторлық
борыш құрамында тіркеледі. Қаржылық тұрғыдан қарастырғанда кәсіпорынның
өзінің ... ... ... ... ... жоқ.
Кәсіпорын өзінің табыс сомасына үлкен сомаға ірі көлемдегі құндылықтар
сатып алды. Бухгалтерлік есеп ... ... бар, ... ... ... ... ... ақша қаражаттары жоқ. Бұл ... ... ... ... етілмеген салықтық, пайыздық, дивидендтік
төлемдерді жүзеге асыруына тура келеді.
Жоғарыда аталған ... ... ... ...... ... көрсетілген кәсіпорын банкрот деп жарияланады. Мұндай жағдай
кәсіпорын өзінің ... ... ... ... ... ... салумен сипатталады. Нәтижесінде кәсіпорынның өтімділігі ... ... ... ... мүлкі есепті кезеңде ұлғайғанмен, табыс жоқ. Құндылықты
қайтарымсыз және өтелімсіз ... ... ... ... емес,
қосымша капиталы ұлғаяды. Мұндай жағдай ... ... ... ... ... ... құндылықтарды анықтау нәтижесінде ... ... ... шығын көруде, бірақ бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... қандай да бір өндірістік
активке ірі көлемдегі қаражаттар салды, ал бұл актив бірнеше жылдан ... ... ... ... активтік бүкіл өтелім кезеңі ... зиян ... ... ал бухгалтерлік есеп тұрғысынан осы кезеңдер
ішінде ай сайын табыс ... ... ... ... құны мен оның ... ... арасында айырмашылықтар болады. Бұл ... ... ... ... ... деген ұғыммен белгілі. Әдетте бұл
көрсеткіш оң нәтижені көрсетеді, яғни ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда көп қаражат өндіріп алуға
болады.
Табыспен ... ... ... ... ... мынадай қорытындыға келді: «бухгалтерлік есепте көрсетілген табыс
қаржылық-шаруашылық қызметтің ... ... ... Бұл, ... ... және ... ... деген түсініктерді бөліп
қарастыру керек деген тұжырымға алып келді. Біріншісі – ... ... ... ... деп ... ...... істеуінің» нәтижесі деп қарастырылады. /2,55 б/
Табыстың осындай екі түрлі тұжырымдамасы батыс елдерінде ... ... ... ... ... ... ... үш түрлі мақсат үшін
маңызды:
салықтарды есептеу үшін;
кредиторлар мен акционерлердің мүдделерін қорғау үшін;
тиімді ... ... ... ... ... ... ... тек бірінші мақсатқа қол жеткізу
үшін ғана қолайлы және үшінші мақсатты ... ету үшін ... ... ... ... ғылыми тұжырымдамаларын талдай отырып, «табыс» ұғымына
келесідей анықтама беруге болады. Табыс деп ... ... ... және ... ... ... ... қосылған құнды айтады.
Өзге мүліктерді сату, өткізілімнен тыс операциялардан түскен қаражаттар
және басқа да ... ... ... ... арттырады.
Бүкіләлемдік банктің бухгалтерлік есеп, қаржылық есеп беру және аудит
бойынша әдістемелік ... ... ... келесідей түрде анықталады.
«Табыс дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... пассивтердің азаюы түріндегі есепті кезеңдегі экономикалық пайданың
ұлғаюы болып табылады; бұл акционерлер салымдарының есебінен өсуден ... ... ... алып ... ... бұл ұғым ... 26-желтоқсанында Қазақстан
Республикасы Президентінің заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және ... беру ... №2732 ... анықталған. Жарлықтың 13-бабы ... – бұл ... ... активтердің ұлғаюы немесе
міндеттемелердің азаюы болып табылады».
Белгілі бір шығындар шығармай әдетте қажетті ... алу әсте ... Өз ... ... ... ... ... жүзеге асыру және
әлеуметтік мәселелерді шешу мүмкін емес. Осы ... ... ... ... ... ... өміріндегі ролі маңызды болып табылады.
1.2 Табыстың кәсіпорын қызметіндегі рөлі және функциялары
Нарықтық жағдайларды табыстың ролі ... ... ... ... ... ... оның ролі төмендетілген
болатын. Табыс табу кез-келген ... ... ... ... ... ... ... табыс кәсіпорынның қозғаушы
күшіне айналды. Тек табыс қана ... ... үш ... ... ... ... және кім үшін ... керек? Табыс табу кез-келген
кәсіпорынның қызмет етуінің мақсаты болып қалыптасты, ал ... ... ... ... және әлеуметтік дамуының көзі ... Бұл ... ... ... ... ... ... және
кәсіпорынның өндірістік-техникалық базасының кеңеюіне негізделеді. Бұл ... ... ... және ... ... өзінің меншікті қаражат
көздерінен жабатындығын білдіреді. Уақытша қаржы тапшылығы кезінде оларға
деген ... егер бұл ... ... ... олар ... ... ... және коммерциялық несиелермен, сонымен қатар, капитал
салымдары бнктердің ұзақ мерзімді несиелерімен жабылуы мүмкін.
Нарықтық экономикада ... ... ролі оның ... ... ... ... қатынастардың маңызды
категориясы ретінде ретінде табыс бірқатар маңызды функцияларды атқарады.
/3,29 б/
Біріншіден, табыс кәсіпорын қызметінің ... ... ... табылады. басқаша айтар болсақ, кәсіпорынның табыстылығы деген
деректің өзі оның қызметінің тиімділігінің ... ... ... ... ... ... ... мен кредиторлары үшін нақты бір қолайлы
жағдайдың дәлелі бола ала ма? Әрине, жоқ, ... ... ... бір
табыс қажет емес, оның барлық ... ... ... ... ... ... ... мөлшері
қажет. Табыс мөлшері көптеген факторлармен анықталады, олардың ... ... ... ... ... ... қолынан
келмейтін шаралар болып табылады.
Екіншіден, табыс ынталандырушы функция қызмет атқарады. Кәсіпорындардың
қорытынды қаржылық-экономикалық ... бола ... ... нарықтық
шаруашылық өмірде шешуші роль атқарады. Табыс «кәсіпорындардың ... ... ... ие екенін білеміз. Бұл шаруашылық ... ... алғы ... ... ... ал бұл әрекеттердің
игіліктерге ұласуы ... ... ... ... ұлттық экономикада
қалыптасқан оны үлестіру тәртіптеріне (соның ішінде салық салу ... ...... ... ... бірден-бір көзі. Нарықтық қатынастар
жағдайларында акционерлер мен қаржы менеджерлері, кәсіпорын ... ... ... ... отырып, кәсіпорынның ... ... ... және ... саясаттар бойынша
шешімдер қабылдайды.
Нарықтық экономикада табыс - ... ... және ... ... күші ... табылады. /4,162 б/
Тағы да айта кететін жағдай – табыс кәсіпорын жұмысшыларының әлеуметтік
игіліктерінің көзі болып табылады. Салықтарды, дивидендтерді және ... ... ... ... өтегеннен кейін кәсіпорын қарамағында қалатын
табыс жұмысшыларға материалдық жәрдемақы төлеуге, оларға ... ... ... сала ... ... ... табыс мемлекеттік бюджет қаражаттарының қалыптасу көзі болып
табылады. Табыс мемлекеттік бюджет қазынасына салықтар түрінде, сондай-ақ
экономикалық ... ... ... Бұл қаражаттар, өз кезегінде,
бюджеттің шығыстық баптарымен ... және ... ... ... ... ... табысы – оның ... және ... ... ... болып табылады. Бұл қорытынды кәсіпкерлік
қызметтің түпкі ... ... ... Қазіргі замандағы батыстық
экономика ғалымдары ... ... ... тәртіппен
тұжырымдайды:
акционерлік меншікті арттыру;
табысты арттыру;
басқарушылық сыйақыларды арттыру;
әлеуметтік жауапкершілікті арттыру.
Қаржыны басқарудың бүгінгі теориясы бизнестің ең бірінші ...... ... ... ... ... ... деген тұжымға негізделген. Яғни кәсіпорындар өздерінің қарапайым
акцияларының биржалық құнын ... ... ... басқа мақсаттары да
оның экономикалық саясатына өз әсерін тигізетіні ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Кәсіпорын мақсаттарын бұлайша саралау батыстық экономика үшін ... ... ... ... аз ғана ... ... қысқа мерзімді
міндет болып табылады, ал акционерлік меншікті арттыру – ұзақ мерзімді
мақсат ... ... ... ... ... ... ... да,
келешектегі табысқа да мүдделі.
1.3 Кәсіпорын табысының қалыптасуы және орналастырылуы
Кәсіпорын табысының қалыптасуы және оның орналастырылуы (үлестірілуі,
пайдаланылуы) оның ... ... ... ... ... ... жалпы табысы оның ағымды кезеңдегі негізгі, қаржылық,
инвестициялық қызметтерден, ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның жалпы табысының қалыптасу
үлгісі берілген.
Жалпы табыстың құрамында кәсіпорынның барлық қызмет түрлерінен алынған
табыстары кіреді. ... ... ... ... ... ... яғни
негізгі қызметтен алынған табысты қамтиды. Бұл ... ... ... ... ... қосылған құн салығы мен акциздерді және ... ... ... ... шегеріп тастау арқылы анықталады.
Екіншіден, жалпы табыстың құрамына тауарлық емес өнімдерді сатудан
алынған ... яғни ... ... ... ... (ауыл шаруашылық өндірісінің, көлік шаруашылығының және басқа
да шаруашылықтардың) табыстары ... ... ... ... ... ... және өзге де
мүліктерді сатудан түскен табыс кіреді.
Сондай-ақ, ... ... ... тыс ... ... мен
шығындарды, яғни тауарды немесе қандай-да бір ... ... ... ... қамтиды. /5,115 б/
Кәсіпорынның қарамағында қалатын жалпы ... әрі ... ... ... қарастырылады. Оны үлестіруді табыстың бір бөлігін
мемлекеттік бюджетке және ... да ... ... ал ... кәсіпорынның стратегиялық мақсаттарына сәйкес мүдделеріне бағыттау
деп ... ... ... ... заңдылығы – салықтар мен басқа да
міндетті төлем шарттары түрінде түрлі деңгейдегі бюджетке ... ... ... қалатын табысты үлестірудің бағытын анықтау ... ... ... ... ... ... ... қаржылық және инвестициялық
қызметтерден ... ... ... ... ... мемлекет пен
кәсіпорын арасында бөлінеді;
мемлекет қазынасына түсетін табыстың бөлігі салықтар және алымдар ретінде
мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... ... есебіне түсу тәртібі заңды түрде белгіленеді;
салықтардан кейін шаруашылық субъектінің ... ... ... ... көлемінің арттыруға және өндірістік-шаруашылық, қаржылық,
инвестициялық қызметінің жақсаруына, ... ... ... ... ... ... ... жетерліктей болуы керек;
шаруашылық субъектінің қарамағында қалатын табыс әуелі ... ... ... ... ... ... ал қалған бөлігі тек ... ... ... ... ... (таза табыс) екі бөлікке бөлінеді.
Бірінші бөлігі тұтыну қорларына, ... ... ... ... ... ... ... табыс кәсіпорынның мүлкін
арттыру мақсатында өндірістік активтерді, жаңа технологияларды ... ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға орналастырылған табыс өндірілген өнімнің көлемін
арттыруға, өнімнің ... ... ... ... келгенде шаруашылық
субъектінің келешектегі әлуетті (потенциалды) ... ... ... ... ... ... тек ... процессіне орналастырылып қана қоймай,
сонымен қатар, жұмысшылар мен қызметкерлердің әлеуметтік ... ... ... ... мен ... ... оларға
қосымша сыйақылар төлеуге, басқа да ... сала ... ... Бұл, өз ... ... тарапынан еңбекке
деген ынтасын арттыруға септігін тигізеді.
Жинақталу қорларына бағытталатын табыс ... ... ... ... ... ... ... қоры, резервтік қорлар,
экологиялық қор және тағы да ... ... Бұл ... ... ықтимал күтпеген шығындар мен ... ... ... ... өндіріс барысынан келетін зияндарды өтеуге, ... ... ... ... ... ... ... есебінен
қосымша күтпеген табыстарды алу мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... және ... көрсеткіштері
2.1 Кәсіпорынның қаржылық нәтижелерін талдау
.Нарықтық экономика ... ... ... негізгі және түпкі мақсаты табыс алу ... ... осы ... ... ... ... ... көрсеткіші - өнімді (қызметтерді,
жұмыстарды) өткізуден алған табыс. Ол қаржылық ... ... ... ... ... құн ... ... және т.с.с. салықтар
мен міндетті төлемдерді, сондай-ақ қайтарылған тауарлардың құнын, сату және
баға ... алып ... ... ... ең ... ... өнімдер мен тауарларды өткізуден
түсетін табыс алады, оның мөлшері өнім ... ... оның ... ... да ... ... ... өткізуден түскен табыс жоспарланған тауар
өндірісінен және бұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен шығуы
керек. Бірақ өнімді өткізуден түсетін табыс көлемі жоспарының төмендеуі,
ауыспалы ... ... тым ... есебінен болатын
жағдайлар да кездеседі. /6,89 ... ... ... түскен табысты алу жоспанының негізделуін
тексеру жөнінде мәліметтер келтірілген.
2.1-кесте
Өнімді өткізуден түскен табыс ... ... ... |Көрсеткіштер ... ... |
|1 ... ... ... ... ... қалдығы |8 360 |
|2 ... өнім ... |29 000 |
|3 ... өнімнің жыл соңындағы қалдығы |15 940 |
|4 ... ... ... ... табыс (1 + 2 – 3) |21 420 |
|5 ... ... ... ... ... ... |20 850 |
|6 ... (4 – 5) |570 ... ... ... өткізуден түсетін табыс көлемін 570 мың
теңгеге төмендеткені көрінеді. Жоспар жасаған кезде жыл ... ... ... тыс ... ... ... ... Өнімді өткізуден
түсетін табыс 20850 мың теңгені емес, 570 мың ... көп, яғни 21420 ... ... ... еді. ... ... ... артық орындау болмас
еді.
Өтпеген өнімнің қалдықтары келесі себептерге байланысты құралады. Дайын
өнімнің бір бөлігі оларды ... ... ... ... есеп ... жазу үшін заңды түрде қоймада жиналып қалады. Осы жерде ... ... ... тыс ... ... қаржы қызметі көңіл
аударуы қажет. Өнім шаруашылық байланыстарының үзілуіне ... ... ... ... ... байланысты сұарнысқа ие болмауы
мүмкін. Бұндай жағдай заттық ... өнім ... ... ... ... көрсетуші және жұмыстар атқарушы кәсіпорындарда қоймадағы
өнім қалдықтары бола ... ... ... көрсеткіші – жалпы табыс. Ол ... ... ... ... және негізгі қызмет нәтижесінде
өнімді өткізуден түскен табыс пен өткізілген ... ... ... ... ... ретінде анықталады.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор - өндірістік өзіндік құн, ... оның ... ... ... көп әсерін тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... негізгі
жолы – материалдық ... ... ... ... ... ... ... құнының үлесі өнімнің өзіндік құнында өте жоғары болып
келетін өңдеу салаларында ... ... ... үшін өте ... табысының артуы тек өнімнің өзіндің құнына ғана емес, ... ... ... ... өнім бірлігінің бағасына байланысты
болады. Осы факторлардың жалпы табысқа әсерін анықтау үшін ... ... ... ... ... ... |Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| | ... ... ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... ... 850 |19 745 |23 179 |
|2 ... ... өзіндік |16 435 |15 741 |16 996 |
| ... | | | |
|3 ... ... (1 – 2) |4 415 |4 004 |6 183 ... байқайтынымыз, жалпы табыстың нақты көлемі ... 1768 мың ... ... Осы ... ... ... ... келесі тәртіп бойынша анықтауға болады.
Өнімнің өндірістік өзіндік құнының өзгерісінің ... ... ... ... құнынан өткізілген өнімнің нақты көлемінің жоспарлы өзіндік
құнын алып тастау жолымен мына ... ... ...... ... ... ... – өнім бірлігінің
нақты өзіндік құны; – өнім бірлігінің жоспарлы ... ... ... ... ... ... ... жартылай өнімдер,
энергия тарифі бағаларының жоспармен салыстырғанда өзгерістері бар. Бұл
фактор кәсіпорыннан тәуелсіз болғандықтан, ішкі талдау ... оны ... ... ... ... ... ... өзіндік құнының жоспармен салыстырғанда
төмендеуі немесе өсуі кезінде жалпы табыс сәйкесінше өседі ... ... ... ... ... ... бұл жалпы табыс көлемін 1255 мың
теңгеге (16966 – 15741) төмендетті. /7, 91 ... ... ... ... жоспардан ауытқуына қолданыстағы баға
өзгерісінің әсері келесі формула бойынша есептеледі:
(2.2)
мұнда және – өнім ... ... ... және ... ... бұл фактордың әсерінің мөлшері өнімді өткізуден
түскен нақты ... ... ... алып ... ... ... ... жалпы табыс баға факторы есебінен 3434 мың теңгеге
(23179 – 19745) өскен.
Өткізу көлемінің ... ... ... ... ... ... ... өткізу көлемі бойынша жоспардың орындалуын анықтау керек. ... осы ... ... ... ... ... жоспарлы
табысты өткізу көлемі бойынша орындалу пайызына көбейту керек.
Табыстылықтың келесі абсолютті көрсеткіші – негізгі қызметтен ... Ол ... ... ... ... және жалпы табыс пен
кезең шығындары арасындағы айырма ретінде мына формула бойынша анықталады:
ТН = ТЖ – ШК, ... ДН – ... ... ... ... ДЖ – ... табыс; РК –
кезең шығындары.
Жалпы табыс көлемі қаншалықты көп және өткізілген ... ... ... тұрақты шығындарды білдіретін кезең шығындары қаншалықты
аз болса, негізгі қызметтен алынатын табыс та ... ... ... да ... ... ... ... жүргізілетін талдауды
жоғарыда аталған көрсеткіштермен үздіксіз байланыста жүргізу керек.
2.2 Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері
Табыстылықтың негізгі көрсеткіштеріне нарықтық ... ... ... ... ... ... көздерін ынталандыру және
оларды тиімді пайдалану секілді мүмкіндіктерін анықтайтын, осы ... ... ... ... ... ... коэффициенттері салыстырмалы талдау мен кәсіпорынның ... ... ... элементтері болып табылады, өйткені олар
кәсіпорын табысын қалыптастырудың факторлық ортасын ... ... ... ... ... ... салынған капиталдың
табыстылық деңгейі оның сапасының индикаторы болып табылады. Кәсіпорынның
инвестициялауға ... ... ... ... алу ... ... ... салынған жалпы капиталдың табыстылық деңгейі
кәсіпорынның ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылығының сенімді ... ... ... ... ол инвесторлар мен несие берушілердің үлкен
назарына ие болады.
Барлық өндіріске ... ... ... ... (Да) мына
формула бойынша есептеледі:
(2.4)
Кәсіпорынның жалпы активтерінің ... ... ... ... ... ... берілген.
2.3-кесте
Жалпы активтердің (өндіріске салынған
капиталдың) табыстылық деңгейі
мың теңге
|№ |Көрсеткіштер ... жыл ... жыл ... |
| | | | |(+,–) |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... |5 040 |6 538 |+1 498 |
|2 ... ... ... |30 512 |37 254 |+6 742 |
| ... | | | |
|3 ... активтердің табыстылығы, |16,52 |17,55 |+1,03 |
| |% | | | ... ... ... ... ... ... деңгейі өткен жылмен салыстырғанда 1,03 пунктке артып және
17,55%-ды құрайды. Алайда, бұл көрсеткіштің ... білу ... ... ... ... құрылғанын және активтердің табыстылық
деңгейін өсіру және ... үшін бұл ... ... ... ... ... келеді. /8,99 б/
Арнайы оқулықтарда бұл көрсеткіш деңгейінің өзгеруіне әсер етуші
факторларға және оларды есептеуге ... екі ... ... ... ... және ... етіп бөлу және ... есептеу, дәстүрлі
көзқарас болып табылады. сандық фактор сомасы бойынша жыл ... ... ... ... ... ... ... жылдық құны жатады, ал
сапалық факторға ... таза ... ... екі ... ... ... көрсеткіш бойынша алыған ауытқуға
(+1,03) ықпалын анықтау үшін ... ... ... және есепті жылғы жалпы
активтер бойынша активтердің ... ... ... (5040:37254·100), бұл біздің мысалымызда 13,53%-ды құрайды.
Одан өткен ... ... ... алып ... ... ... ... ықпал ету мөлшерін анықтаймыз. Бұл фактордың талданып
отырған ... кері ... 2,99 ... ... (13,53 – 16,52). ... 1498 мың теңгеге өсуі зерттеліп отырған көрсеткішті 4,02 пунктке
(17,55-13,53) өсірді. Бұл екі фактордың жиынтық ... ... ... ... ... активтердің табыстылық деңгейінің оң нәтижелі ауытқуын
беріп отыр (-2,99 + 4,02 = +1,03).
Екінші көзқарас ... ... ... ... ... ... ... факторларғ келесілер жатады:
1) өткізілген өнімнің табыстылық деңгейі;
2) ... ... ... ... ... ... ... келесі түрде беріледі:
жалпы активтердің табыстылық деңгейі = ... ... ... ... айналымдылығы. Шынында да:
(2.5)
Басқаша айтқанда, кәсіпорынның активтерге салынған қаражаттарының әрбір
теңгесінен алынған таза табысы өнімді өткізу табыстылығынан және кәсіпорын
активтерінің айналымдылығының ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің
өзгеруіне жоғарыда аталған факторлардың тигізетін ... ... ... ... ... ... табыстылық деңгейіндегі ауытқулар
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... ... ішінде |
| | |жыл |жыл |(+,–) ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... | | | | |ығы |ығы |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... ... мың ... |5 040 |6 538 |+1 498 |– |– |
|2 ... түскен табыс,|24 392 |23 179 |–1 213 |– |– |
| |мың ... | | | | | |
|3 ... ... |30 512 |37 254 |+6 742 |– |– |
| ... ... құны, мың| | | | | |
| ... | | | | | |
|4 ... ... |17,55 |+1,03 |+4,74 |–3,71 |
| ... (1 / 3)·100, % | | | | | |
|5 ... ... |20,66 |28,21 |+7,55 |– |– |
| ... (1 / 2), % | | | | | |
|6 ... |0,80 |0,62 |–0,18 |– |– |
| ... | | | | | |
| ... (2 / 3) | | | | | ... қатардағы факторлар тізбектеп ауыстыру әдісімен есептеледі.
Есепті жылдағы активтер айналымдылығының нақты коэффициенті мен ... ... ... ... ... ретінде активтердің
табыстылық деңгейін аламыз:
Та = 20,66 · 0,62 = ... ... және ... ... өткен және есепті жылдағы
активтер табыстылығы деңгейінің ... ... ... ... ... ... ету ... есептейміз. Біздің мысалымызда ол
келесі мәліметтермен сипатталады:
1) өткізілген өнімнің табыстылық ... ... 17,55 – ... +4,74;
2) жалпы активтердің айналымдылық коэффициентінің өзгерісі: 12,81 –
16,52 = – 3,71.
Сонымен қатар, жалпы ... ... ... артуына
өткізілген өнімнің табыстылық коэффициентінің өсуі оң әсерін тигізіп ... ... ... ... оның ... ... ... табыстылығының маңызды көрсеткіштерінің бірі – өндірістік
қорлардың ... ... ... ... келеді. Өнімнің
табыстылығы неғұрлым жоғары болса, өндірістік ... ... де ... болады. Жекелеген факторлардың өндірістік қорлардың
табыстылық деңгейіне тигізетін ықпалының сандық ... ... ... ... ... ... құралдардың табыстылық деңгейінің
өгеруінеәсер етуші көрсеткіштер
|№ |Көрсеткіштер ... жыл ... жыл ... |
| | | | |(+,-) |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... мың ... |5 040 |6 538 |+1 498 |
|2 ... ... ... мың ... |24 392 |23 179 |– 1 213 |
|3 ... ... ... ... 826 |55 789 |+5 963 |
| ... мың теңге | | | |
|4 ... ... ... |15 244 |14 385 |–859 |
| ... ... мың ... | | | |
|5 ... активтердің орташа |65 070 |70 174 |+5 104 |
| ... ... мың ... (3 + 4) | | | |
|6 ... қор ... |2,0427 |2,4069 |+0,3642 |
| ... (3 / 2) | | | |
|7 ... ... ... |0,6251 |0,6206 ... |
| ... (4 / 2) | | | |
|8 ... ... ... |0,2066 |0,2821 |+0,0755 |
| ... (1 / 2) | | | |
|9 ... ... |7,75 |9,32 |–1,57 |
| ... (1 / 3)·100% | | | ... ... ... ... ... ... жылы 9,32% құрайды, ал өткен жылы 7,75% болған, яғни оның ... ... (9,32 – 7,75) ... ... ... ... өзгеруіне ықпал етуші
факторлардың әсері келесі есептеулер бойынша ... ... ... ... 1 ... шаққандағы таза табыстың көбеюі осы
көрсеткіштің 2,82 пунктке өсуіне алып келеді (10,57 – 7,75), ... ... ... – 0,6251) ... сыйымдылығының көбеюі, яғни негізгі өндірістік ... ... ... ... табыстылық деңгейінің 1,27 пунктке (9,30 –
10,57) төмендеуіне алып ... ... 9,30 = ... ... ... ... бекіту коэффициентінің азаюы, яғни олардың
айналымының жылдамдауы, өндірістік қорлардың табыстылық деңгейінің 0,02
пунктке (9,32 – 9,30) ... алып ... ... факторлар бойынша
өндірістік қорлардың табыстылық деңгейінің жалпы өсімі 1,57 пунктті құрайды
(+2,82 – 1,27 + 0,02), ол ... ... ... (9,32 – ... бұл ... ... ... өзгерісіне сәйкес келеді.
Осылайша, негізгі құралдардың, жалпы активтердің табыстылық деңгейі
немесе ... ... ... ... табыстылық көрсеткіштері
кәсіпорынның өз ... ... ... және ... жүргізетінін
көрсетеді.
2.3 Кәсіпорын табысын жоспарлау әдістемесі
Табысты жоспарлау қаржылық ... ... ... ... табылады.
Ол кәсіпорын қызметінің барлық ... ... ... ... ... ... қарай жекелей құру қызметінен алынған табысқ салық
салу ... ... ... ... ... әсер ... ... ескеріледі және қаржылық шешімдер қабылдаудың
нәтижелерінің түрлі нұсқалары қарастырылады.
Жоспарлау ... ... ... ... ... ... алынатын
табыс қарастырылады. Табысты есептеудің негізі – сатылатын өнімнің ... ... ... ... ... ... ... контрагенттермен
жасалған келісім-шарттар негізінде ... ... ... бағдарлама өткізілетін өнімнің жоспарлы көлеміне және жоспарлау
кезеңінің басындағы және соңындағы қоймадағы ... өнім ... ... ... ... ... өзіндік құнға қосылатын өндірістік үстеме
шығындардың ... ... Бұл ... ... олардың құрамына
және өндіріс көлеміне байланысты болып келеді. Айнымалы және ... жеке ... ... ... дайын өнімнің жоспарлау кезеңінің
басындағы және соңындағы дайын өнімнің қалдығын ескере отырып, өткізілетін
өнімнің өндірістік өзіндік құны ... ... ... және ... шығындар сметасы
құрастырылады. Бұл шығындар өндіріске ... ... және ... ... нарыққа жеткізумен және өткізумен байланысты.
Осы есептеулердің негізінде өнімді өткізуден алынатын табыстың ... ... ... үшін ... ... қызметтен, сондай-ақ
негізгі емес ... ... ақша ... мен ... туралы
мәліметтер қолданылады.
Жоспарлаудың жоғарыда келтірілген әдістемесі тікелей есептеу әдісі деп
аталады. Оның негізінде өнімді ... және ... ... ... ... ... Жоспарлаудың тағы бір қарапайым нұсқасы
жоспар баптары бойынша іріленген есептеу жұмыстарын жүргізуді ... ... ... ... ... ... ... бағасы (қосылған құн
салығын, акциздерді, кеден салықтарын, шегерімдерді есептемегенде) мен оның
толық өзіндік құнының ... ... ... ... ... ... ... үшін келесі формула қолданылады:
Ө = Қб + Шө - Қс, ... Ө – екі ... ... ... бағасы және толық өзіндік құн
бойынша есептелген өнімнің сатылым көлемі; Қб және Қс – ... ... ... және ... ... ... өнімнің
қалдықтары; екі бағам бойынша: сатылым бағасы және толық ... ... ... Шө– ... ... ... екі бағам бойынша:
сатылым бағасы және толық ... құн ... ... ... ... екі ... ... – сатылым бағасы және толық
өзіндік құн бойынша – ... ... ... ... түсетін табыс
(Тө) келесі формула бойынша анықталады:
Тө = Сө – Өқ, ... Сө – ... ... ... ... Өқ – өнімнің өзіндік құны.
Табыстың жоспарлы сомасын бағаның және өзіндік құнның ... және ... ... ... кезеңнің басындағы және
соңындағы қалдықтарына сүйене отырып есептеуге болады. Бұл ... ... ... ... = Тқ/б + Тж – Тқ/с, ... Тқ/б – ... ... басындағы өнім қалдығы бойынша алынатын
табыс; Тж – жоспарлы кезеңде өнімді шығарудан алынатын ... Тқ/с ... ... ... өнім ... ... алынатын табыс.
Коммерциялық кәсіпорындар үшін табысты жоспарлау барысында шығындардың
өтелу шегін анықтау маңызды. Шығындардың өтелу шегінен ... ... ... ... ала ... Бұл үшін ... ... анықтап
алу қажет. Залалсыздық нүктесін табу кәсіпорындарға өнім шығарудан зиян
шекпейтін шегін көрсетеді. Жоспарлаулың бұл әдісі ... ... ... ... ... деп бөлу ... сондай-ақ маржиналды табысты
есептеуге сүйенеді. Өнімді өткізуден алынған сомадан шартты ... ... ... ... ... Содан кейін маржиналды
табыстан шартты ... ... ... ... ... ... нүктесі – бұл кәсіпорын ешқандай зиян және ... ... ... ... ... ... Залалсыздық нүктесі түсінікті
түрде 2.1-суретте бейнеленген.
2.1-суреттегі үш негізгі сызық ... ... ... және ... ... ... өндіріс көлемінен тәуелді екенін
көрсетеді. Өндірістің қауіпті көлемінің нүктесі өнімді өткізуден түскен
соманың өнімнің ... ... ... тең ... ... ... ... нүктесін анықтағаннан кейін табысты жоспарлау өндірістік
левередж әсерінің негізінде құрылады. Өндірістік ... ... ... ... ... ... ... азайта алатын ... ... ... ... ... ... өнімді өткізуден түскен соманың кез-келген ... ... ... ... алып ... Бұл ... күші шартты тұрақты
шығындар мен шартты ... ... ... және ... көлемінің
өзгеруі салдарынан қаржылық нәтижеге түрлі әсер ететіндігімен байланысты.
Өнімнің өзіндік құнында ... ... ... ... ... ... левередждің әсері де соғұрлым күшті болады. ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құндағы үлесі
төмендей береді, сәйкесінше, өндірістік ... ... де ... ... ... өнімді өткізуден түскен сома 500 мың теңге, шартты
айнымалы шығындар – 250 мың ... ... ... ... – 100 мың ... ... мен өндірістік левередж әсерін анықтау қажет. Есептеуге
қажетті бастапқы мәліметтерді кестеге енгіземіз (2.6-кесте).
2.6-кесте
Жоспарлауға ... ... ... ... ... ... ... % |
|1 ... ... ... |500 |100 |
|2 ... ... |250 |50 |
|3 ... ... (1 – 2) |250 |50 |
|4 ... ... |100 | |
|5 ... ... (3 – 4) |150 | ... табыстың өнімді өткізуден ... ... ... : 500 · 100% = ... нүктесі бұл жағдайда тұрақты шығындардың өткізілім
көлеміндегі маржиналды табыс үлесіне қатынасы ретінде ... : 50% · 100% = 200 мың ... ... ... ... табыстың табысқа қатынасы ретінде
есептеледі. Біздің мысалымызда өндірістік левередждің әсер ету күші мынаған
тең болады:
250 : 150 = ... ... ... ... кез-келген өзгерісі табыстың 1:1,67
қатынасындағы өзгерісіне алып келеді. Айталық, ... ... ... ... 10%-ға ... ... ... Онда табыс 16,7%-ға өседі:
|Өнімді өткізуден алған сома |500 · 1,1 = 550 мың ... ... ... |250 · 1,1 = 275 мың ... ... табыс |550 – 275 = 275 мың ... ... ... ... ... |275 – 100 = 175 мың теңге ... 25 мың ... ... ... ... ... ... ... кеміген жағдайда өндірістік левередждің әсер
ету күші арта түседі, сәйкесінше, табыс ... де ... ... ... ... ... көлемін 5%-ға төмендеуі табыстың 8,35%-ға
(5·1,67) азаюына алып келеді. /9,55 б/
Қазіргі таңда өндірістік левередждің әсер ету әдісі ... ... ... ... дамып келе жатқан экономика жағдайларында бұл
әдіс кәсіпорын ... ұзақ ... (3 ... 5 ... ... ... ... «АВК Капланбек» ЖШС-нің жалпы экономикалық сипаттамасы мен табыстарын
қалыптастыру
Капланбек шарап заводының негізі 1934 жылы ... ... ... ... болып өнім беріп келген.Кеңестер одағы тарағасын ... ... ... ... «Капланбек Агровинкомбинат»
Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестігі болып қайта құрылды.
Міне ... бері 13 жыл ... ... ... ... өз ... ... өндірістің көптеген қыр-сырын игеріп шарап өндіру мен сатып-
өткізудің тәжірибелік сырларын игерді.
- ... ... ... жүзімдіктерді көбейтіп, ескірген
жүзімдіктерді жаңартып және жаңа жүзім ... ... ... жаңа ... шығару қаралған.
- Шаруа қожалықтарымен келісім-шартқа отырып және ... жеке ... ... келісім-шарт арқылы жүзім
шикізатын көбейтеді.
- «Капланбек АВК» ЖШС-нің шығарған өнімдерін Қазақстанның қалалары
аудандары және алыс ... шет ... ... Сатып өткізу негізінен келісілген көтерме ... ... ... ... жүргізіледі.
Өндірістік өнім өндіру көлемі шамамен жылына 6,7 млн ... ... ... ... ... Ашық ... ... «Конысбаев» - шарап заводы және Абай ... ... ... ... ... шарап заводтары есептеледі.
«Капланбек АВК» ЖШС Оңтүстік Қазақстан облысы аумағында бірден-бір ірі
шығаратын кәсіпорын болып есептеледі.
Заводтың барлық ... мен ... ... өнімдерін шығару
үшін технологиясы барлық стандартқа сай құрылған.
Өндірістің негізіне жүзімді өңдеу арқылы ... ... 8 ... ... ... ... ... «Ислам», «Жоламан»,
«Ерке-Тумаш», «Қызыл-Таң» және де орденді шараптың үш түрі бар,олар:
«Ахдам», «Талас», ... ... 12 ... ... жеңімпазы
аталған.1995 жылы завод бөлім-бөлімімен қайта жаңартудан өтіп бірнеше
ғимараттар мен ... ... ... ... ... ... ... долл.1997 жылы шарап өндіру цехы тоқтаусыз және көпжақты ашыту
бойынша қайта ... ... ... 4-16 т/сағ қазандығы
қойылды.
Заводта:
- сөткесіне 850 тонна жүзімді өңдейтін 8 желі ... ... 75 ... ... ... 2 желі бар;
- сағатына 1500 шөлмек құятын 2 желі ... ... 5000 ... ... 1 желі ... сөткесіне 500 долл беретін спирт колоннасы құрастырылып жатыр;
- сөткесіне 280 дол ... ... ... ... ... ... ғимараты 2 қабаттан тұрады.Осы ғимаратта керекті ... ... ... ... және ... ... ... жүргізіледі.
Есеп шоты – 009467183 Халық Банкі
Шымкент қаласы МФО – ...... ... ... туралы көрсеткіштер
Кесте-1
|Көрсеткіштер ... |2008 г |2009г |2007г |
| ... | | | ... көлемі |Мың долл |228,94 |114,56 |19201,5 ... ... |Мың долл |91396,0 |93406,2 |97506,8 ... ... |Мың долл |16,69 |67,83 |35,95 ... ... пайда |Мың теңге |12633,7 |25131,6 |24397,5 |
|5.Өндірілген ... ... |Мың ... |48028,3 |126,25 |5208,2 ... | | | | ... ... өнімнің |Мың теңге |11747,7 |19252,5 |19728,3 ... құны | | | | ... ... ... |Мың ... | | | ... ... | |+886,0 ... |+5403,3 |
|8.Амортизациялық шегерім |Мың теңге |2136,8 |2620,7 |3494,3 ... ж/е ... да |Мың ... |125,2 |13953,2 |2615,0 ... | | | | ... ... ... теңге | | | ... | |-1250,8 |-1428,9 |-706,0 ... беру ... ... баланстық табыстың орындалуын және ... ... ... | ... ... беру жылы ... ... | |
| | ... ... |
| ... ... |939200 ... |164094 ... өткізуден түскен |12633,7 |15458,97 |19252,5 ... | | | ... ... өнімнен|12633,7 |15458,97 |17983,6 ... ... | | | ... өткізілген |1250,8 ... | ... ... | | | ... ... ... кәсіпорынның шаруашылық қызметінің негізгі
және түпкі мақсаты табыс алу болғандықтан, барлық назарды осы көрсеткішті
талдауға аудару керек.
Табыстылықтың ... ... ... өнімді ( жұмыс, қызмет)
өткізуден алынатын табыс болып табылады.
Ол қаржы – шаруашылық ... ... ... ... ... құн
салығы, акциздер және т.с.с. салықтар мен міндетті төлемдер, сондай – ... ... ... сату ... және баға ... ... көрсетіледі.
Қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы бабы ... ... ... ... ... ... ең үлкен үлес салмақты өнімдер мен тауарларды ... ... ... оның ... өнім ... деңгейімен, оның сапасымен
және төменде қарастырылатын басқа да факторлармен анықталады.
Өнім өткізуден түсетін табыс ... ... ... бұйымдар
қалдықтарының және сатып алушының жауапты сақталуындағы тиеліп жіберілген
тауарлардың өзгерістері белгілі бір әсер ... ...... ... ... ... өсуі ... жағдайда өткізуден
түсетін табыс сомасының өсуіне, ...... әсер ... өнімді өткізуден түскен табыс жоспарланған тауар өндірісінен
және бұйымдардың ... ... ... ... жауапты сақталуындағы
тауарлар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен шығуы ... ... ... ... ... ... жоспарының төмендеуі, ауыспалы
тауарлы – материалдық қорлардың тым артуы ... ... ... да
кездеседі.
Кестеде өнімді өткізуден түскен табысты алу жоспарының негізделуін тексеру
жөнінде мәліметтер келтірілген.
Кесте-3
Өнімді өткізуден түскен ... ... ... тексеру
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... мың |
| | |тг. |
|1 ... ... дайын өнімнің жыл |17983,6 |
| ... ... ... | |
|2 ... өнім ... |29000 |
|3 ... ... жыл ... ... |
|4 ... ... ... мүмкін табыс (1 |31524,63 |
| ... + 2 ... – 3 ... | |
|5 ... бойынша өнімді өткізуден алынатын|15458,97 |
| ... | |
|6 ... (4 ... – 5 ... ... ... кәсіпорынның өнімді өткізуден түсетін табыс көлемін 16065,66 мың
теңгеге төмендеткені көрінді. Жоспар жасаған кезде жыл ... ... ... тыс ... ... болуы керек. Өнімді өткізуден
түсетін табыс 15458,97 мың теңгені емес, 16065,66 ... көп, ... мың ... ... керек еді. Басқаша айтқанда, жоспарды артық
орындау болмас еді.
Өтпеген өнімнің қалдықтары келесі себептерге байланысты ... ... бір ... ... буып – түю, орау, ... ... ... ... ... есеп ... құжаттарын жазу үшін заңды түрде
қоймада жиналып қалады. Осы ... ... ... ... нормадан тыс
мөлшерде өсуіне кәсіпорынның қаржы қызметінің көңіл аударуы қажет. Өнім
шаруашылық ... ... ... ... ... немесе
басқа себептерге байланысты сұранысқа ие ... ... ... ...... ... ... өндіруші кәсіпорында орын ... ... мен ... ... ... ретіндегі өзінің өзгеше
нысанына байланысты қоймадағы өнім қалдықтары бола алмайды. Бұл сондай – ... ... ... мысалы, электроэнергетика, көлік, байланыс
салаларына да қатысты.
Көп жағдайда тауарлар сатып алушының жауапты сақтауында болады, яғни өнім
тиеліп ... ... ... ... түседі, бірақ сатып алушы заңды
негізде оны төлеуден бас ... ... бас ... ... ... ... сақтамағандығынан болуы мүмкін.
Есептеу әдісіне көшу өнімді өткізуден түсетін табыс оған ... ... ... мөлшері бойынша емес, оның тиеліп жіберілген көлемімен
анықталуына әкелді. Бұл талдаушылар ... ... үшін ... келіп
түсуіне көңіл бөлмеуі тиіс деген сөз емес. Тиелген тауарлардың бір бөлігін
сатып алушылардың уақытында төлемейтіні ... Бұл ... ... ... байланысты емес. Өкінішке орай бұл жағдай әдетке
айналған. Төлемеушілік көлемі азайған жоқ, ... ... ақша ... жұмыс жасау керек. Ол үшін сатып алушыға ... тиеп ... оны есеп ... ... ... ауыстыру, төлемсіздікті
өндіріп алу бойынша банкке талап қою, коммерциялық ... ... ... ... ... ... өнімдер үшін есеп айырысудың алдын ала
төлеу нысаны да қолданылады. Алдын ала ... ... ... ... өткен
тиелген тауарлардың қалдығын болдырмайды. Тиелген өнімдер үшін ... бұл ... ... кәсіпорында қолданылады. Алайда оның
кемшіліктері де бар:
біріншіден, бұл ... ... үшін ... ... бір дәрежеде өндірілген өнім сапасын ... ... егер ... ... ... мен ... нарығында монополиялық орын алатын болса;
үшіншіден, тұтынушы төлем жүргізгеннен кейін, тауарды ... аз алуы ... ... ... және ... ... ... материалдар сатып алу жүргізілген уақытта).
Табыстылықтың екінші абсолютті көрсеткіші – ... ... Ол ... ... ... ... және ... қызмет нәтижесінде
өнімді өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік
құны арасындағы айырма ретінде ... ... әсер ... ... ... ... ... құн,
сондықтан оның төмендеуі оның көлеміне көп әсерін тигізеді.
Көптеген кәсіпорындарда өзіндік құнды ... ... ... оны ... ... ... ... қызметтің
бөлімшелері болады. Бірақ белгілі бір мөлшерде бұл ... ... және ... пен отын – ... ... бағаның өсуімен
өзінің маңызын төмендетеді. Бағаның күрт өсуі және ... ... ... ... жағдайында өзіндік құнның ... ... ... ... ... жүргізудің тұрақты экономикалық жағдайында жалпы табыстың
өсуінің негізгі жолы – ... ... ... өзіндік құнды
төмендету. Бұл, әсіресе шикізат құнының үлес салмағы ... ... өте ... болып келетін өңдеу және қайта өңдеу салаларында (машина
жасау және металл өңдеу, металлургия, ...... ... ... және
т.б.) қызмет жасайтын кәсіпорындар үшін өте маңызды.
Шығарушы салаларда табиғи ... ... ... ... ... ... ... құнын төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету өте
қиын. Бұл негізінде шығару көлемін өсіру арқылы болуы мүмкін.
Соңғы тұтынушыға бағытталған салаларда сұраныс, ... құн ... ... және өнімді өткізу көлемі шешуші мәнділікке ие болады.
Заттай түрде ... ... ... өсуі табыстың өсуіне ... ие ... ... ... ... ... салымдар көмегімен
қол жеткізуге болады, бұл табыстың әлдеқайда өнімді жабдықтарды ... жаңа ... ... ... ... бағытталуын талап
етеді. Бұл жол, қазіргі кезде көптеген кәсіпорындардың ... ... және ұзақ ... ... қол ... ... қиын
немесе мүлде мүмкін емес. Күрделі капитал салымдарын жүргізуге қаржылары
мен ... бар ... егер ... ... ... жоғары ұстаса, онда бұл кәсіпорын өз табысын нақты
өсіре алады.
Өндіріс және өнім өткізу ... ... ... ... ... жылдамдату күрделі шығындарды талап етпейді. Инфляция
айналым қаражаттарын өте тез құнсыздандырады. ... ... ...... ресурстарын сатып алуына олардың көп бөлігі бағытталады.
Сатып алушылардың төлемеушілігі және де ... ... ... ала ... ... қаржысының көп бөлігін айналымнан тыс әкетеді. ... ... тек ... ... ... ғана емес,
сонымен бірге төмен қаржылық есептік тәртіп, банк жүйесі ... және де ... ... ... да болып табылады.
Кәсіпорын табысы бағаның өсуі есебінен жоғары қарқынмен өседі. Бағаның
өсуі өзінше теріс фактор болып ... Егер ... ... ... мен ... ... техника – экономикалық параметрлердің және
тұтынушылық қасиетінің ... ... ... онда ол ... ... ... жалпы табысқа әсерін анықтау үшін қаржы –
шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есептің мәліметтері бойынша ... ... ... ... (4 - ... ... “АВК Капланбек” ЖШС-нің жалпы табысы (мың теңге)
| ... ... ... ... ... |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
|1 ... ... қызмет)|12633,7 |25131,6 |24397,5 |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... |11747,7 |19252,5 |19728,3 |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|3 ... ... (1 қатар –|886 |5879,1 |46692 |
| |2 ... | | | ... ... ... ... ... ... 45806 мың теңгеге көп.
Бұл ауытқуға келесі факторлар әсер етті:
1) өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құны;
2) өнім бірлігінің бағасы;
3) өткізілген өнім ... ... ... өнім ... ... ... ... факторлардың осы ауытқуға әсерін анықтау керек. Олардың
есебі ... ... ... ... өндірістік өзіндік құнының өзгерісінің әсері, өткізілген
өнімнің нақты өзіндік құнынан өткізілген ... ... ... ... ... алып ... ... мына формула арқылы
табылады:
П=- .
Q - өткізілген өнімнің нақты көлемі;
S - өнім бірлігінің ... ... ... - өнім ... ... ... құны.
Осылайша табылған сомада шикізат, материалдар, отын, сатып алынған
жартылай ... ... ... ... ... ... бар. Бұл ... кәсіпорыннан тәуелсіз болғандықтан, ішкі талдау
барысында оны дербес фактор ретінде көрсету ... ... ... ... ... ... салыстырғанда
төмендеуі немесе өсуі кезінде жалпы табыс сәйкесінше ... ... ... мысалда артық шығындалу болған, бұл жалпы ... ... 4758 ... төмендетті (19728,3 – 19252,5).
2. Жалпы табыстың нақты көлемінің жоспардан ауытқуына ... ... ... ... ... бойынша есептеледі:
П= - .
Мұндағы: P және p - өнім бірлігінің ... ... ... бағасы.
Басқаша айтқанда, бұл фактордың әсерінің мөлшері өнім ... ... ... жоспарланған мөлшерді алып тастау жолымен анықталады.
Біздің мысалымызда жалпы табыс баға факторы есебінен 734,1 мың ... – 24397,5) ... ... ... өзгерісінің жалпы табыс ауытқуына әсерін анықтау
үшін алдымен өткізу көлемі бойынша ... ... ... ... ... ... осы факторға тікелей үйлесімді тәуелді
болғандықтан, жоспарлы табысты өткізу көлемі ... ... ... ... ... табыстылығын өсірудің негізгі мәселелері
3.1 Кәсіпорындардың табысын өсіру жолдары мен резервтері
Кәсіпорын табысын қамтамасыз ету ... оның ... ... ... немесе азаятынын анықтау қажет. Жоғарыда біз табыстың
өткізілген өнімнің көлемінен тәуелді екенін қарастырған болатынбыз. Өнімнің
өзіндік ... ... ... ... ... ... ... өткізу
көлемінің артуы табыстың өсуіне алып келеді. Сонымен қатар, табыс ... мен ... ... ... ... ... табыс
көлеміне бағалардың өсуі мен өзіндік құнның төмендеуі де әсер етеді.
Инфляцияның жоғары қарқыны жағдайларында табыстың өсуі баға ... ... ... ... елімізде инфляция деңгейінің
төмендеуі, отандық нарықтың ... ... ... ... ... ... өндірушілердің бағаны өсіру арқылы табыс табу
мүмкіндіктеріне тосқауыл бола білді. Кәсіпорындардың ... ... ... ... ... - ... ... төмендету болып
табылады.
Кәсіпкерлік қызмет тәжірибесінде өзіндік құнды төмендетудің алуан түрлі
тәсілдері қолданылады. Әрине, кәсіпорындар отын-энергетикалық ресурстарды,
материал және еңбек шығындарын ... ... ... үлесін
азайту, әкімшілік шығындарды қысқарту секілді тәсілдердікеңінен қолданады.
Алайда, айта кету керек, өзіндік құнды азайтудың да шегі бар. ... осы ... ... ... ... басты қаисиетінің, яғни
сапасының, төмендеуіне алып ... Осы ... ... және
коммерциялық шығындарға да байланысты, өйткені оларсыз кәсіпорын қажетті
деңгейде қызмет ете ... және ... ... ... ... ... нарықтық шаруашылықта кәсіпорындар шығындарды басқару
әдістеріне көп ... ... ... әдістердің әлемдік және ... ... ...... ... Оның көмегімен
кәсіпорын шығындарын бақылау жүзеге асырылады. ... ... ... есеп әдісі өте тиімді ... ... ... бұл нысаны шығындар құрылымын оңтайландыруға, шығындардың
жоспардан ауытқуына ... ... және ... ... ... бір ... ... басқарушыларға беруге мүмкіндік береді.
Олар жоспарда белгіленген шығындардың мөлшерлеріне жауапкершілік тартады
және ... ... ... ... етуі ... орталықтары бойынша есеп бюджеттеу ... ... ... ... ... – бұл өндірістік және ... ... ... ... басқару жүйесінде бюджеттер
жоспарлау, орындалуын бағалау, бейімделу және коммуникациялар орнату ... ... ... ... ... ... үлестіруді және
қаржыландыруды қамтиды. Мұнда ... ... ... және ... ... 3.1-суретте негізгі бюджетті құрудың ... ... ... ... ... ету ... ... құрылымын, жауапкершілік пен билікті бөлу секілді жағдайларды қажет
етеді. Бұлар бюджеттік бағдарламаларды құру үшін ... ... ... ... ретінде қолданылады. Нұсқаулықтарда не ... ... және ... істеу керек деген мәселелер нақты жауабын ... ... тағы да бір ... ...... ... мен номенклатурасын жаңарту, яғни нарыққа жаңа тауарлар енгізу
болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайларында табыс – өндірістік қорларды, сондай-ақ
өндірілетін өнімді жаңаландыруды ... күші ... ... ... ... ... ... концепциясына сай келеді. Баршаға мәлім,
кез-келген тауар өзінің ... ... ... ... ... ... ... өндіріске енгізуді, өндіруді және нарыққа
шығаруды. Нәтижесінде нарық осы ... ... ... ... тауар моральдық
тұрғыдан ескіреді немесе бәсекелестік күреске жарамай қалады, сондықтан
табыстылықтың төмендеуінің ... оның ... ... ... ... ... табыс деңгейін сақтап қалу үшін жаңа өнімді жобалаудың және
өндіріске ... ... ... алу ... ... ... және
игеру кезеңі барысы белгілі бір уақыт шығындарын қажет етеді, осы ... ... тек ... ... ... ... ... өнімді
өндіріске енгізгеннен бастап шығындар азая береді және біршама мерзімнен
кейін ... ... де ... ... ... ... сайын
тұрақты шығындар үлесінің азаюы есебінен табыс көлемі де ... ... пен ... ... ... ... табыс мөлшері бірқалыпты
деңгейге жетеді және белгілі бір мерзім бойында өзгеріссіз болып ... ... ... тарапынан ешқандай қауіп-қатер жоқ болған кезде
өте ұзақ мерзімге созылуы мүмкін. ... ... ... еліміздегі
бәсекелестіктік дамуы кәсіпорындар үшін мұндай қолайлы жағдайлардың ... ырық ... Сол ... бәсекелестер жеткілікті жағдайда
кәсіпорындар сатылымның ... ... ... тұру кәсіпорынның
рентабельділігін төмендету арқылы ғана мүмкін бола алады. Демек, кәсіпорын
қызметінің экономикалық ... ... ... ... ... ... ... арқылы сатылым
көлемін арттыруға кәсіпорындардың қабілеттері жетпейді, өйткені ... бола ... ... ... ету үшін кәсіпорындар бағаны
шығындардың төмендеуіне сәйкес төментетулері тиіс ... ... ... ие бола ... ... тауарды өндіруге күш салулары қажет. Осы
факторды ескере отырып, кәсіпорындар өнімнің жаңа түрлерін игеруге табыс
көлемінің ... ... ... ... ... Бұл ескі тауардың
рентабельділігінің ... ... ... жаңа өнімді шығару
залалсыздық ... ... ... ... жасайды.
Мұндай стратегия кәсіпорындардың қол жеткізген табыстылық деңгейін
сақтап қалуға және қолайлы нарықтық ... бұл ... ... ... ... Қаржылық тәуекелдердің кәсіпорын табысына әсері
Жоғарыда біз кәсіпорындардың табыстылығын арттырудың ... ... ... ... алғы ... ... ... кезекте
табыстың экономикалық тәуекелмен байланысы, бұл тәуекелдер кәсіпорынның
қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелеріне ... әсер ... ... ... салымдар бойынша тәуекел деңгейімен тығыз ... ... ... ... тәуекелге барғысы келмесе, ол өз
қаражаттарын банктік депозиттерге салып, пайыздық ... ... ... ... ... алып отырады. Егер барынша көп табыс
алғысы келсе, онда өз мойнына үлкен тәуекелдер ... тура ... ... ірі ... зиян шегу ... ... Мысалға,
акциялардың немесе облигациялардың құны түсіп кетуі мүмкін, сатып ... ... ... ... ... күрт ... кетуі мүмкін,
ал депозит салған банк ... ... ... Бұл өзі құмар ойын
тәрізді, өз мойнына алған тәуекел бастапқы салынған ... ... ... ... ... әсер ете алмайды.
Кәсіпкерлік тәуекелдің жөні бір бөлек. Бұл, ең алдымен, ... ... ... ... ... байланысты жұмыс.
Қаражаттарды ұтымды пайдалану, сонымен қатар энтузиазмдықты, екпінділікті,
нарық жағдайларына икемділікті барынша ... білу – ... ... ... ... алып ... және ... барысына оң әсерін тигізуі
мүмкін.
Тәуекел деңгейі ... шама ... ... бәрі ... барысына байланысты. Кәсіпкер немесе қаржы ...... ... ... кәсіпорынға қажетті табыс мөлшерін қамтамасыз
етуге жауапты тұлғалар.
Іскерлік тәуекелді төмендетудің мейлінше тиімді және қолайлы ... ... ... ... ... ... қоғамдар құру.
Бұлардың санатына шағын бизнеспен шұғылданатын кішігірім ... ... ... /10, 111 ... бір іске ... ... ... алып келеді – бұл
кәсіпкерліктің ... ... ... табыстың бір бөлігі акционерлер
арасында үлестіріледі, ал қалған бөлігі жарғылық ... ... ... әрі ... дамуына жұмсалады. Акционерлер кәсіпорынның иелері
болып саналады, табыс олардың табысын арттырады, ал зиян – ... өз ... ... ... сала ... ... ... алуға ұмтылады, яғни ірі тәуекелдерге баруға бел байлайды.
Егер кәсіпорынның қызметі ... ... ... ... де ... олжаға ие
болады. Ал егер керісінше жағдай бола қалса, онда кәсіпорын қызметкерлері
мен жұмысшылары ... ... ... түгелдей өндіріп алады, ал
акционерлер құр қол қалады, немесе солардан қалған қаражаттарға ие ... ... ... біле ... ... мұндай қадамға келешекте табыс
табу мақсатында барады.
Әдетте, ... ... ... ... ... қана
қоймайды. Көптеген кәсіпорындар өз капиталын ұзақ мерзімді қарыз қаражаттар
тарту ... ... және осы үшін ұзақ ... ... ... төлеп
отырады. Қарыз капиталды ... ... ... білу ... әсер ... ... әдетте, үлкен пайыздық табыстарды талап етпейді, ол үшін
қарызға берілген қаражаттардың сенімділігі маңыздырақ болып келеді. Дәл ... ... яғни ... қаражаттар бойынша пайыздарды
уақытында төлей алмау немесе негізгі қарызды өтей ... ... ... ... ... ... мұндай қатынастар барысында
тек несие алушы ғана емес, несие беруші тұлға да ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар өзінің қаражаттары нақты
активтермен кепілдендірілуін талап етеді. . /11, 85 б/
Кәсіпорын қалыптасқаннан ... оның ... ... ... ... ... болады. Әрі қарай кәсіпорынның ... ... ... ... есебінен ұлғайып отырады. Бұл қаражаттар ... табу ... ... ... және ... ... ... бойынша кәсіпорын пайыздар төлеп отырады:
төленетін ... ... ... ... ... ... қаражаттардың және меншікті капиталдың құны кәсіпорынға
қаражаттар ... ... ... ... ... өлшемі болып
табылады. Олардың мойныны түсетін тәуекелдер ауыртпалығын өлшеу әлдеқайда
қиын. Дегенмен де, ... ең ... ... ... де, ... ... ... ұшырағанда да, ... ... ... ... ... ... ... мәні бүгінгі экономикалық ілімдердің ең бір
күрделі және ... ... бірі ... ... Экономикалық көзқарас
бойынша табыс дегеніміз – бұл ақша шығыстары мен кірістерінің ... ... ... ... қарастыратын болсақ, табыс – бұл
кәсіпорынның есепті кезеңнің басындағы және ... ... ... ... ... Бұл ... табыс ұғымы кәсіпорынның өзінің қаржылық-
шаруашылық қызметінен алатын алуан түрлі табыстарының ... ... ... ... ... бір ... шығармай әдетте қажетті табыс алу әсте мүмкін
емес. Өз кезегінде, табыс ... ... ... ... ... және
әлеуметтік мәселелерді шешу мүмкін ... Осы ... ... ... ... қатар қоғам өміріндегі ролі маңызды болып табылады.
Нарықтық жағдайларды табыстың ролі айтарлықтай өсті.
Нарықтық экономикада ... ... ролі оның ... ... ... ... ... маңызды
категориясы ретінде ретінде табыс бірқатар маңызды функцияларды атқарады.
Біріншіден, табыс кәсіпорын қызметінің тиімділігін білдіретін көрсеткіш
болып ... ... ... ... ... ... ... өзі оның қызметінің тиімділігінің айғағы болып табылады.
Екіншіден, табыс ынталандырушы функция қызмет атқарады.
Табыс – ... ... ... ... ... ... қатынастар
жағдайларында акционерлер мен қаржы менеджерлері, кәсіпорын ... ... ... ... отырып, кәсіпорынның даму
перспективаларына сәйкес дивидендтік және ... ... ... ... ... табыс - өндірістік активтердің және өндірілетін
өнімнің қозғаушы күші болып табылады.
Тағы да айта кететін жағдай – ... ... ... әлеуметтік
игіліктерінің көзі болып табылады. Салықтарды, дивидендтерді және басқа да
бірінші кезектегі төлемдерді өтегеннен кейін ... ... ... ... ... ... ... оларға әлеуметтік
жеңілдіктер жасауға, әлеуметтік сала ... ... ... ... мемлекеттік бюджет қаражаттарының қалыптасу көзі болып
табылады. Табыс мемлекеттік бюджет қазынасына салықтар түрінде, сондай-ақ
экономикалық санкциялар ... ... Бұл ... өз ... ... баптарымен қарастырылған және заңды түрде бекітілген
мақсаттарына бағытталады.
Нарықтық экономика ... ... ... ... және ... ... табыс алу болғандықтан, ... осы ... ... ... негізгі көрсеткіштеріне нарықтық экономика жағдайындағы
кәсіпорынның қаржылық қызмет жасау, ... ... ... ... ... ... секілді мүмкіндіктерін анықтайтын, осы кәсіпорын
қызметінің тиімділігін (рентабельділігін) сипаттайтын көрсеткіштері жатады.
кәсіпорынның табыстылық ... ... әсер ... ... ... ... өткізілген өнімнің табыстылық деңгейі;
4) жалпы активтердің айналымдылығы.
Кәсіпорын табысын қамтамасыз ету барысында оның ... ... ... ... ... ... ... Жоғарыда біз табыстың
өткізілген өнімнің ... ... ... ... ... Өнімнің
өзіндік құнында тұрақты шығындардың үлесі басым ... ... ... ... ... ... алып ... Сонымен қатар, табыс тауардың
бағасы мен өзіндік құнының айырмасы ретінде анықталатындықтан, ... ... өсуі мен ... ... ... де әсер ... қазіргі таңдағы табысты арттырудың бірден-бір әдісі ... ... ... болып табылады. Кәсіпкерлік қызмет
тәжірибесінде өзіндік ... ... ... түрлі тәсілдері қолданылады.
Бәсекелстік күрестің күшеюі кезінде бағаны төмендету арқылы ... ... ... ... жетпейді, өйткені жұмыс
тиімсіз бола ... ... ... ету үшін ... ... ... ... төментетулері тиіс немесе нарықта үлкен
сұраныстарға ие бола ... ... ... ... күш салулары қажет. Осы
факторды ескере отырып, кәсіпорындар өнімнің жаңа түрлерін ... ... ... ... ... ... ... Бұл ескі тауардың
рентабельділігінің ... ... ... жаңа ... ... нүктесіне жетіп үлгеруіне жағдай жасайды.
Мұндай стратегия кәсіпорындардың қол ... ... ... ... және ... нарықтық жағдайларда бұл ... ... ... береді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының 1995-жылдың 26-желтоқсанындағы «Бухгалтерлік
есеп және ... есеп беру ... №2732 ... Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 1998
3. Дүйсенбаев К.Ш., «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау», ... ... ... К.К., ... ... и как они ... на прибыль», Банки
Казахстана, 2007, №2
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – ... ... А.Қ., ... ... ...... ... М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Стоянова Е.С., «Финансовый ... ...... Шеремет А.Д., «Теория экономического анализа», Москва – 2003
10. Жүйриков К.К., Раимов С.Р. Корпоративные финансы. ... ... ... ... и ... 2004. - 512 с.
11. Любушин Н.П. и др. Анализ финансово экономической ... ... ... М., ... Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебник.-
2-е изд., испр. И доп. - М. : ИНФРА-МДООЗ. - 400 с. ... ... – 2007 ... табыс
Тауарлық өнімді өткізуден алын-ған табыс
Тауарлық емес өзге де өнімдер-ді ... ... ... құралдарды және өзге де мүлік-терді өткізуден алынған табыс
Өткізілімнен тыс алынған табыстар
Тауарлық өнімді (қызметті, ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың қызметіне үлестік қатысудан алынған табыс
Мүлікті жалға ... ... ... ... және ... да құнды қағаздар бойынша дивидендтік
және пайыздық табыстар
Алынған және төленген экономикалық санкциялар және ... да ... құн ... ... жалпы табысының қалыптасуы
1.1-сурет
Залалсыздық нүктесін анықтау
Өндіріс көлемі, дана
Шығындар, сатылым
Өткізуден түскен сома
Табыс аймағы
Айнымалы ... ... ... ... ... шығындар
Барлық шығындар
2.1-сурет
Сатылым бюджеті (өнімді сату бағдарламасы)
Дайын өнімнің бюджеті
Өндіріс бюджеті (өндірістік бағдарлама)
Өндірістік үстеме шығындар сметасы
Материалдар бюджеті
Еңбек бюджеті
Әкімшілік шығындар ... ... ... жоспары
Өндірістік өзіндік құнның бюджеті
Капитал бюджеті
Баланс жобасы
Ақша ағындары бюджетінің жобасы
Ақша (айналым) қара-жаттарының бюджеті
Табыстың негізгі жоспарының үлгісі
3.1-сурет

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Экономика саласынан дәрістер курсы35 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Салықтардың экономикалық-қаржылық негіздері, даму жолдары30 бет
Баскетбол ойынының негізгі элементтері5 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер4 бет
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер жайлы4 бет
Жалақының халық өміріндегі және жалпы рыноктық экономикада табыстың түрі ретінде алатын орны22 бет
Жылдық жиынтық табыстың бухгалтерлік есептегі мәні90 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь