Киіз үйдің символикасы

Көшпелілер табиғат тылсымымен үйлесе тіл табысу арқылы экожүйеге бейімделіп, шыңдалған шаруашылық-мәдени типтерін қалыптастыру жағдайында әлемдік өркениеттің әйгілі туындысы – киіз үйді дүниеге әкелді. Киіз үй - өзіндік баға жетпес өнер туындысы бола тұра көшпелілер үшін өмір-салты мен әдет-ғұрпының, дүниетанымының, сан ғасырлық мәдениетінің жарқын айғағы. Осынау ғажайып өнер туындысымен қазақтардың бүкіл өмірі байланыстырылды, сондықтан ол күнделікті тұрмыс-тіршілікте ерекше орын иеленді. Өзінің қызметі жағынан көшпелі өмірге едәуір сай келген киіз үй көшуге аса қолайлы тұрақ-жай ретінде көшпелі өмір салтының барлық қажеттіліктеріне сай келеді: икемді, аз уақыт ішінде тез жиналынып, басқа жерге ауыстырылып, қайтадан тез тігіледі. Көшпелілердің кіші әлеміне айналған киіз үй олардың дәстүрлі тұрақты мекен орыны болды, өмірінің көп бөлігі осында өтетін. Ол қазақтардың тіршілікқамы доминантының бірі бола тұра, үй иесінің өнері мен ауқаттылығының да көрінісі болды/1/.
Еліміздегі киелі мәдениет ошағының бірі Қазақстанның Орталық мемлекеттік музейінде сақатаулы киіз үй, оның жекелеген бөлік-бөлшектері қазақ халқының материалдық мұрасының бірегейі ретінде дүниенің сұлулық заңдылықтарын игерген үйлесімді шағын әлемін білдіреді. Музей қорларында ағаштан жасалынған кереге, уық, шаңырақ, маңдайша, сықырлауық, бақан т.б. бөлік-бөлшектері, сол сияқты туырлық, үзік, түндік және киіз үйдің басқа да көптеген сәндік тоқыма бұйымдары мен әшекейлері сақтаулы тұр /2/. Мұндай халықтық қолөнер туындылары асқан шеберлікті бойына сіңірген қазақ халқының рухани талғам-танымы мен ой-өрісінің биікте тұрғандығын көрсетсе керек.
Қазақтың ұлттық мәдениетінің жәдігеріне айналған киіз үйдің мәдени-рухани, әрі ғылыми-философиялық мәнін ашып беретін символикалық мән-мағынасы ерекше назар аудартады. Мәселен, оны жинау және басқа жаққа ауыстырып, қайтадан құру “былықтың” келуі мен қайтадан “үйлесімділіктің” орнығуының белгісі болса керек. Әлем дүниесіне философиялық көзқарасты білдірген киіз үйдің символикасы өмір нормасына айналып, әрбір затты көп қырлы да, аса мағыналы етіп көрсетті. Кез-келген заттың міндетті қасиеті, философиялық белгілеуі, оның мағыналық мәні болды. Ойлаудың синкретизмі космос және адам, олардың өзара қатынасында айқын көрінді/3/.
Сөз етіп отырған объектінің символы оның жай ғана физикалық бейнелеуі емес, мән-мағыналы, сипаттаушы көрінісі де болып табылады. Символ заттың біз үшін оның елеулі маңыздылығын көрсететін белгі ретінде түсіндіріледі/4/. Осыған орай, қазақтардың дәстүрлі дүниетанымындағы киіз үйдің символикасы өмірді шынайы сипаттап, үй ішіндегі заттарды көрнекті түрде бейнелей отыра қазақтардың күнделікті тұрмыс-тіршілігінің дүниетанымдық тәжірибесін де айқындап берді.
Көшпелілер дүниетанымында киіз үйін құру барысында адам оны тек макрокосмос – “үлкен үйіне” ғана емес, сондай-ақ өзіне ұқсас етіп те бейнеледі. Мұны киіз үйдің бөліктерін және оның элементтерін белгілеу үшін адамның дене бітіміне байланысты қолданылатын көптеген сөз-тіркестер айғақтайды. Мысалы: керегенің басы, керегенің көзі, уықкөз, балашық, маңдайша, үйдің сүйегі, т.б. немесе әртүрлі ою-өрнек аттары: басқұр, басбау, аяқбау, иықбау, белдеу, т.б. Мұның бәрі адамның дене бітімі, үй және әлем дүниесінің біртұтас екенін көрсетеді/5/.
1. Н.Алимбай, М.С.Муканов, Х.Аргынбаев Традиционная культура жизнеобеспечения казахов. Очерки теории и истории. – Алматы: Ғылым, 1998, 170-б.
2. ҚР ОММ КП 13242/1-112; КП 20735; КП 20736/1-118; КП 20737/1; КП 19015;
99
3. Тимошинов В.И. Культурология: Казахстан-Евразия-Восток-Запад: Учебное пособие.-Алматы., 2001, 103-б.
4. Фурсин И.И. Заметки о природе обрядовой символики. //Традиционные и новые обряды в быту народов СССР. М.; Наука, 1981, 60,63-б.
5. Толеубаев А.Т. Реликты доисламских верований в семейной обрядности казахов (ХІХ – начало ХХ в.). – Алма-ата: Гылым, 1991, 153-б.
6. Философия және мәдениеттану: Оқу құралы. /Құраст: Ж.Алтаев., Т.Ғабитов., А.Қасабеков және т.б.-Алматы, Жеті жарғы, 1998, 219-б.
7. Толеубаев А.Т. Реликты доисламских верований … 158-б.
8. Шаханова Н. Мир традиционной культуры казахов (этнографические очерки). - Алматы: Қазақстан, 1998, 22-б.
9. Ақселеу Сейдімбек Қазақ әлемі. Этномәдени пайымдау. – Алматы “Санат”, 1997, 339-б.
10. ҚР ОММ КП 11904; КП 20268; КП 815; КП 817; КП 848; КП 846; КП 844; КП 855; КПД 24;
11. Н.Алимбай Традиционная культура жизнеобеспечения казахов… 96-97-б.
12. Шаханова Н. Мир традиционной культуры казахов…21-б.
13. Н.Алимбай Традиционная культура жизнеобеспечения казахов… 89-б.
14. Орынбеков М. Ежелгі қазақтың дүниетанымы. Алматы: Ғылым, 1996, 100-б.
15. Ғалиев А.А. Традиционное мировозрение казахов.-Алматы: Фонд Евразии, 1997, 78-б.
16. Востров В.В., Захарова И.В. Казахское народное жилище. - Алма-Ата: Наука, 1989, 35-б.
17. Басилов В. К истории юрты //Культура кочевников на рубеже веков (ХІХ-ХХ, ХХ-ХХІ вв.): Проблемы генезиза и трансформации. Тезисы докладов международной конференции. Алматы 5-7 июня 1995 г. – Алматы, 1995, 104-б.
18. Шаханова Н. Мир традиционной культуры казахов… 32,39-б.
        
        Киіз үйдің символикасы.
Көшпелілер табиғат тылсымымен үйлесе тіл табысу арқылы экожүйеге
бейімделіп, шыңдалған шаруашылық-мәдени ... ... ... өркениеттің әйгілі туындысы – киіз үйді дүниеге ... Киіз үй ... баға ... өнер ... бола тұра ... үшін өмір-салты мен
әдет-ғұрпының, дүниетанымының, сан ғасырлық мәдениетінің ... ... ... өнер туындысымен қазақтардың бүкіл өмірі байланыстырылды,
сондықтан ол ... ... ... орын ... Өзінің
қызметі жағынан көшпелі өмірге едәуір сай келген киіз үй көшуге аса ... ... ... өмір ... ... қажеттіліктеріне сай келеді:
икемді, аз уақыт ішінде тез жиналынып, басқа ... ... ... тігіледі. Көшпелілердің кіші әлеміне айналған киіз үй олардың дәстүрлі
тұрақты мекен ... ... ... көп ... ... ... Ол
қазақтардың тіршілікқамы доминантының бірі бола тұра, үй иесінің өнері мен
ауқаттылығының да көрінісі ... ... ... ... бірі ... Орталық
мемлекеттік музейінде сақатаулы киіз үй, оның жекелеген бөлік-бөлшектері
қазақ халқының материалдық ... ... ... ... ... ... ... шағын әлемін білдіреді. Музей қорларында
ағаштан жасалынған кереге, уық, шаңырақ, маңдайша, ... ... ... сол ... ... үзік, түндік және киіз үйдің басқа
да көптеген ... ... ... мен ... ... тұр /2/. ... қолөнер туындылары асқан шеберлікті бойына сіңірген қазақ халқының
рухани талғам-танымы мен ой-өрісінің биікте тұрғандығын көрсетсе ... ... ... ... ... киіз үйдің мәдени-
рухани, әрі ... ... ашып ... ... мән-
мағынасы ерекше назар аудартады. Мәселен, оны жинау және басқа жаққа
ауыстырып, ... құру ... ... мен ... ... белгісі болса керек. Әлем дүниесіне ... ... киіз ... ... өмір ... ... әрбір затты көп
қырлы да, аса мағыналы етіп көрсетті. Кез-келген заттың міндетті ... ... оның ... мәні ... ... ... және ... олардың өзара қатынасында айқын көрінді/3/.
Сөз етіп отырған объектінің символы оның жай ғана ... ... ... сипаттаушы көрінісі де болып табылады. Символ заттың
біз үшін оның ... ... ... ... ретінде
түсіндіріледі/4/. Осыған орай, қазақтардың дәстүрлі дүниетанымындағы киіз
үйдің символикасы ... ... ... үй ... ... ... бейнелей отыра қазақтардың күнделікті тұрмыс-тіршілігінің
дүниетанымдық тәжірибесін де ... ... ... киіз үйін құру барысында адам оны тек
макрокосмос – “үлкен ... ғана ... ... ... ... етіп ... Мұны киіз үйдің бөліктерін және оның элементтерін белгілеу үшін
адамның дене бітіміне ... ... ... ... ... ... ... керегенің көзі, уықкөз, балашық,
маңдайша, үйдің сүйегі, т.б. немесе ... ... ... басқұр,
басбау, аяқбау, иықбау, белдеу, т.б. Мұның бәрі ... дене ... ... әлем ... біртұтас екенін көрсетеді/5/.
Киіз үй космос және әлем дүниесінің ... ... ... ... Оның ... үй ішінің ерекше құрметтейтін
бөлігі, ... ... ... ... ... ... ... Қазақтарда ұрпақтың соңғы өкілі ... ... оның ... ... Ал, шаңырақ шеңберіндегі күлдіреуіштің крест түрінде
бір-бірімен тоғысуы – ... ... ... ... белгісін,
эволюция, өмір дамуын білдірді. Шаңырақ шексіз аспанның белгісі, мәңгілікке
апаратын жол ... Егер киіз үйге ... ... ... онда шаңырақ
күнге, ал уық-керегелері оның сәулелеріне ұқсас. ... ... ... тұрған аспанға ұмтылу идеясы киіз үй құрылысынан да өз көрінісін
табады/6/.
Қазақтарда ... ... ... ... ... шайқалмасын” деп жатады. Мұны отбасы тату-тәтті, бірлікшіл
болсын деп түсінуге болады. ... ... ... тәлім жағынан
келгенде, шаңырақ - “үй”, “отбасы”, ... одан ... ... ұғымын
беретін, қазақ жұртының өсіп-өну ұйытқысын, дәстүр мен тәрбиесін, біртұтас
бірлік-тірлігін білдіретін рухани-философиялық көркем ... ... бір ... ... мен төмеңгі арасындағы шекарасын
білдірсе, екінші жағынан ... және ішкі ... ... ... ... ... ... киіз үйдегі адамдар қасиетті аспан денелерімен:
күн, ай және ... ... ... Күн сәулесінің шаңырақ арқылы
киіз үй ішіне түсуіне қазақтар ерекше мән берген. Сондықтан да болар, ... ... ... ... ... күннің шығуымен бірге тұрып,
шаңырақ үстіндегі түндігін түсіруге міндетті болған/7/. Бұл әрекетте ... ... ... жатқандығын аңғару қиын емес шығар.
Қазақтардың дүниетанымында шаңырақпен әйелдердің ... ... болу ... ... ... ... ... келген балалар туа
салысымен өлетін болса, онда оны жеті қара таспен бірге ақ киізге ... ... ... Ал егер әйел ... ... соңынан оны киіз үй
табалдырығының астына көмген еді/8/. Киіз үй ... ... ... ... ... бар ... ... жіптерін, көбінесе қызыл
түсті немесе түймелі тұмаршалар ... Олар ... ... ... ... ... ... шаңыраққа қарап қазақтар ант
беру рәсімін де орындағанын атап өтуге болады.
Киелі шаңырақ жайында сөз еткенде, оның ... ... ... ... ... тұратын, әсем өрнекті, сұлу шашақты желбауды сөз
етпеске болмайды. Желбау да кіші әлем ... киіз үй мен ... ... жалғаушы дәнекер. Терімші-тоқымашылардың желбаудың өн бойын қуалата
су жүргізіп, төрткүл өрнегін салып әшекейлеп отырған еді. Оның ... ... ... дүниенің төрт бұрышын мегзейтін белгі болды. Өзінің
осындай қасиетімен қоса желбау желді күні киіз үйді ... ... ... ... ... ... атқарды/9/. Орталық музей қорларында сақтаулы
желбаудың көптеген түрлері, онымен қоса қой, түйе жүнінен, жылқы ... ... ... бас бау, аяқ бау, уық бау, үзік бау, ... ... басқұр т.б. сәнді тоқыма ... ... ... ... талғам-түсінігінің, әрі рухани дүниетанымының қаншалықты жоғары
деңгейде дамығандығының дәлелді айғағы бола алады /10/.
Қазақтардың басқа ... ... ... ... ... байқауға болады. Әдетте қоныстанып отыруға орын таңдап
алынған соң, әуелі ру қауымының негізін салушысы отбасының киіз үйі ... үй” ... ... ... ... желдің соғу бағытына қарай оңтүстік-
шығысқа) орнатылып, жалпы түрік ... ... ... ... ... деп түсіндірілді. Шығыс жаққа қарай ... үй” - ... ... ... ретінде ұрпақ амандылығы мен
айбындылығының символы болды/11/.
Киіз үйдің ішкі кеңістігін ер мен әйел ... ... ... ... ... ... мәнінде қарастыруға болады. Киіз үйді
өндіру процесінің ... ... ... ... ... ... Қазақ
дәстүрінде жаңа үйленгендердің киіз үйін келіннің ... ... ... ... өзі ... ... дәстүрлі наным-сенімдерінде
шебер киіз үйді және оған қоса ... өзі ... ол өлім ... ... Киіз ... ... мен есігін әртүрлі шеберлердің жасауы киіз
үйде екі бастаулардың (ер мен ... ... ... ... ... оны бір ғана шебердің қолымен жасалынуы, киіз үйдің
жасалуы мен құру процесінің дуальдылығының жойылуы дәстүрмен тыйым салынды,
күш-қуат ... ... ... ... және соған орай шебердің өлімінің
себебіне айналуы мүмкін еді/12/.
Халқымыздың этномәдени болмысының арқауы ... киіз үй ... ... ... - бақан қазақтардың күнделікті тұрмысында кеңінен
қолданылып, белгілі қасиетті әрекеттерін байқатады. Бақан әйелдердің ... ... ... ... ... әйелге тіреу
конструкциясының қызметін атқарды. Ал үйлену ... құда түсу ... ... күйеу үйіне жолын бөгейтін және бірдемені аттап өту ... ... мен ... ... ... ... киіз үй символикасының
бағытталуы үй ошағының ішкі көрінісін түр-түстік безендірумен де аңықтады.
Қазақ киіз ... ... да ... ... ... ... тоқымалы әшекей, кілем, перделер және т.б. ою-өрнекпен
безендіруде қызыл түс ... ... ... болу, өсім, көбею идеяларымен
байланыстырылған. Ең ... ... ... декоры тек дәстүрдің этникалық
рухының бейнелеу символы ғана емес, ол ең ... киіз ... ... ... мен оның ... негізі - табиғи
космоспен арақатынасын белгілеу үшін қызмет етті/13/.
Халық даналығында киіз үй ішіндегі ерекше құрметке ие ... ... ... орын деп ... ... қаза ... ... ұрпақтың
болмауы - от басының құруы, ошақтың сөнуі, ұрпақ-түтін ... ... ... ... ... Оған ... сүт ... су төгуге
болмайды. Күлін шашуға, ... отын ... ... ... одан от
тұтатып, шашуға тыйым салынады. Әйтпесе от басына ауру, бақытсыздық келеді
деп ырымдап отырған/14/. Жер, ... мен ... ... ... ... орталығы болып, жасампаздық қызметіне ие болды. От үстіндегі қазан
ошағының астындағы отты тастарының ... ... және ... ... ... көрінісі болды. Ал тағам дайындауға арналған
қазан да жаратылған болмыстың бір символы еді. Өмірдің қайнар көзі - ... ... ... ол ... ... ... ... бейнеледі. Сөйтіп, киіз үйдің оң жағы мен сол жағы ... ... ... ошағы әлем үлгісінің көлдеңенгі құрылымын
бейнеледі/15/.
Киіз үй ішіндегі отбасы жүк бұйымдарын жинау орыны - “ең ... ... ие ... - төр - киіз үйдің ең сыйлы бөлігін таңбалайды. Киіз
үй кеңістігінің көлдеңенгі құрылымында орналасқан төр кіру ... ... тұра ... ... ... ... белгіледі. Төр, оның
тік құрылымы, қабаттарының жүйелілігі мен төсек орын бұйымдары ... оның ... - ... - ... ... байланысты.
Мәселен, қазақта “жүктің үстіне шықпа”, “бақ ... ... ... ... ... ... ... тектен айтылмаса керек.
Киіз үй символикасының келесі аясы - ондағы әлеуметтік (некелік)
жағдайының ... ... ... “оң ... отау ... дегендей, он бес
жасында ер үйлену үйіне ие ... ... киіз ... ... ... оның ... сапасы мен әсемділігі жаңа жас отбасыға бақыт
әкелуге тиісті деп ... ... ... ... көркемдік
безендіру үшін қазақтар еш шығыны мен материалын аямай, оны ерекше сәнді,
әрі әдемі ғылып құруға тырысты. Ал ... киіз ... ... ... ... ... шаңырақ көтеру, отау жабар, отау көрімдік үшін
сыйлар алатын/16/.
Көшпелілердің дуалистік ... ... киіз үй іші екі ... ... және әйел (оң және сол) ... ... белгілі/17/. Мұндай бөліну
көшпелілердің дәстүрлі тұрмысында ... ... және тек ... ғана ... ... жол берген. Ер жағы (оң жақ) киіз үйдің
едәуір қасиетті бөлігін таңбалап, өмір ... ... ... ... ... орнына айналды. Келген ... киіз үй ... ... оң ... кіруі керек еді және еш уақытта ер адамдар әйел
жағына аяқ баспаған.
Киіз үйде бейнеленген өлім нышаны аса ... ... ... ... адам тұратын киіз үй өзінің сыртқы бейнесімен бірақ көзге түсіп,
басқалардан қаралы жалауымен бөлінетін. Егер ... ... адам жас ... ... ал орта ... - қара, егер үлкен кісі болса – ақ орамал ... ...... киіз үйде кім дүние салды және оның жасы қанша
екенін білдіру. Кейбір деректер ... ... ... ... ... ... қара ... құйрығын байлап сыртқа шығаратын. Жалпы,
өліммен байланысты киіз үйдің бүкіл ... ... ... идеясын білдірген. Ал марқұмды жоқтау кезінде әйелдер ошаққа
артымен, киіз үй қабырғаларына ... ... Жай ... бұлай
жасамайтын, өйткені ошақ - семантикалық орталық, киіз ... ... ... орын болып саналды. Теріс қасиеттерімен таңылған ... ... оның ... киіз ... ... ... емес, оның сүйегін
көтеріңкіреп тесігі астынан көтеріп өтетін. Қазақтарда бұл ... ... одан да көп ... ... ... де пайдаланды: олардың біреуін
есік арқылы, екіншісін - киіз үйдің кереге көзін көтеріңкіреп, жабықтан
шығаратын/18/.
Дәстүрлі ... ... ... ... киіз үйге ... ... ... жүгіруге тыйым салған. Бұл ... ... ... ... ... болып саналды. Сонымен қатар киіз үйге ... ... бірі ... ... еді, екеуінің бірдей табалдырықты аттау айыпталған,
өйткені ол жерлеу, ас беру ... ғана ... еді. Киіз ... ... ... есік жақтауына, табалдырыққа тұру және оған сүйеніп отыру
және т.б. әрекеттерге тыйым салынған, өйткені ол да ... ... ... ... ... деп түсіндірілді.
Киіз үйдің ағаш сүйегі мен оның киіз жапқышының біртұтастылығын,
сақталынуы мен тұрақтылығын сипаттайтын ... ... ... ру
т.б. құт берекесінің нышаны болды. Мәселен, “босаған берік болсын”, “от
басы, ошағының бұты аман ... деп ... ... ... ... Ал киіз үйдің бұл элементтерінің қиратылуы, дәстүрлі тұрмыстағы
тұрақты үйлесімділіктің бұзылуы былықты, ... ... ... ... орайлас пайда болған киіз үйдің
негізгі семантикалық қызметі деңсаулық, өсіп-өну мен көбею, ... ... ... ... ... ... Бұл ... жету
көшпелі социумының барлық ... ... ... ... этика және мораль категориялары да солармен байланыстырылып,
аңықталды. Қазақтардың ежелгі баспанасы ... ... ... ... әр ... ... ... үйді жасайтын материалдар,
түс, киіз үйді құрайтын бөліктерінің сапасы - ... бәрі үй іші ... - ... ... ... байланыстырылды.
Сөйтіп, қазақтардың материалдық және рухани салт-дәстүрлері бірлігінің
жарқын ... ... киіз ... символикасы халықтың ұзақ уақыт ... ... ... ... табиғатпен тіл табысып,
үйлесімділікте өмір сүруіне жол іздегендей болды. Қазақ халқының дәстүрлі
қасиетті ... ... және ... ... ... дами отырып, әлем бітімінің, әрі социумның үлгісі болып
қалыптасты.
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... Х.Аргынбаев Традиционная ... ... ... теории и истории. – Алматы: Ғылым,
1998, 170-б.
2. ҚР ОММ КП ... КП 20735; КП ... КП 20737/1; КП ... ... В.И. ... Казахстан-Евразия-Восток-Запад: Учебное
пособие.-Алматы., 2001, 103-б.
4. Фурсин И.И. Заметки о ... ... ... //Традиционные и
новые обряды в быту народов СССР. М.; Наука, 1981, 60,63-б.
5. Толеубаев А.Т. ... ... ... в ... ... (ХІХ – начало ХХ в.). – Алма-ата: Гылым, 1991, ... ... және ... Оқу құралы. /Құраст: Ж.Алтаев., Т.Ғабитов.,
А.Қасабеков және т.б.-Алматы, Жеті жарғы, 1998, 219-б.
7. Толеубаев А.Т. Реликты доисламских ...... ... Н. Мир традиционной культуры казахов (этнографические очерки).
- Алматы: Қазақстан, 1998, 22-б.
9. Ақселеу Сейдімбек Қазақ ... ... ...... ... ... ҚР ОММ КП 11904; КП 20268; КП 815; КП 817; КП 848; КП 846; КП 844; ... КПД ... ... ... ... жизнеобеспечения казахов… 96-97-б.
12. Шаханова Н. Мир традиционной культуры казахов…21-б.
13. Н.Алимбай Традиционная культура жизнеобеспечения казахов… 89-б.
14. Орынбеков М. Ежелгі қазақтың ... ... ... 1996, ... ... А.А. ... мировозрение казахов.-Алматы: Фонд Евразии,
1997, 78-б.
16. Востров В.В., Захарова И.В. ... ... ... - ... 1989, ... ... В. К истории юрты //Культура кочевников на рубеже ... ... ... вв.): Проблемы генезиза и трансформации. Тезисы докладов
международной конференции. Алматы 5-7 июня 1995 г. – ... 1995, ... ... Н. Мир ... ... ... 32,39-б.
Резюме
Статья посвящена некоторым аспектам символики основных ... ... ... - ... Символика юрты и связанные с ним
обряды и ... дают ... ярко ... ... мира ... В статье уделяется внимание духовно-культурному
значению юрты, раскрывающее традиционное мировозрение казахов.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XV-XVIIIғғ. Қазақтардың дәстүрлі мәдениеті9 бет
«Нұрлы көктем» (Шым Ши)17 бет
«Қазақтың дәстүрлі материалдық мәдениеті». Оқу құралы97 бет
Киіз үй3 бет
Киіз үй туралы6 бет
Тоқу өнері12 бет
Қазақ киіз үйі30 бет
Қазақтардың қол өнерге байланысын әдеп-ғұрыптар мен салт-дәстүрлері15 бет
Қазақтың салт-дәстүрлері23 бет
Қолөнер тарихы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь