Геометриялық интерпретация

Кіріспе
1. Геометриялық интерпретация
1.1 Қолмен жазылған мәтіндерді тану
1.2 Формальды емес (семантикалық) модельдер
2. ЭЖ.ді анықтау ЭЖ.дің басты артықшылығы және белгіленуі
2.1 Эксперттік жүйелерде шешімдерді іздеу әдістері
2.2 Эксперттік жүйелердің қолданылу облысы
2.3 Эксперттік жүйелер жасау сатылары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кескінді қасиеттері арқылы тану есебіне геометриялық интерпретация сипаттамасын беруге болады. Мысалы адам кескінін сипаттау үшін бойының ұзындығы мен салмақ сияқты екі белгіні қолданатын болсақ, онда координаталар жүйесінде европа елдерінің тұрғындарының салмағы мен бойының ұзындығын сипаттайтын аумақ, азия елдерінің салмағы мен бойын сипаттайтын аумақтан ерекше болады. Азия елдерін сипаттайтын аумақ «А» европа елдірін сипаттайтын аумақ «В»-ға қарағанда солырақ және жоғарырақ орналасады.
Қолмен жазылған мәтінді тану проблемасы баспа түрімен жазылған мәтінді тану проблемасынан әлдеқайда күрделірек. Соңғы жағдайда біз қаріптер кескінінің шектелінген нұсқаларымен (шаблондарымен) жұмыс істейтін болсақ, қолмен жазылған мәтіндерді тануда біз әлдеқайда көп нұсқалармен (шаблондармен) жұмыс жасаймыз. Қосымша күрделілікті элементтер кескінінің әр түрлі сызықтық өлшемдерінің қатынасы тудырады.
Сонда да бүгінде біз қолмен жазылған (қолмен жазылған жеке элементтер) мәтінді танудың негізгі технологиялық кезеңдері артта қалғанын айту керек. Cognitive Technologies арсеналында негізгі мәтін түрлерін таныйтын (стилденген сандар, баспа символдары мен «қолдан жызылған») барлық технологиялар бар. Бірақ, қолмен жазылған символдарды енгізу технологиясы үшін бейімделу сатысын өту қажет. Осыдан кейін ғана мұрағатқа құжаттарды енгізуді лекпен жүргізу үшін құрал-жабдықтар толық дайын деп айта аламыз.
Эксперттік жүйелер (ЭЖ) жасанды интелектпен (ЖИ) әдісін қолдану және дамытуда-ЭЕМ қолданып интелектуалды сипаттағы мәселелерді шешу әдістерін оқытатын ғылыми пәндер жиынтығын дамытудағы ең маңызды тәжірибелік қорытынды ретінде пайда болады.
ЖИ облысы 40 жылдан астам даму тарихына ие. Басынан онда қатарында әлі күнге дейін зерттеу заты: автоматты дәлелдеу, машиналық аудару, бейнені тану және таңдау, робот әрекеттерін жобалау, алгоритмдер және бағдарламалар т. б. болып табылатын көптеген күрделі мәселелер қарастырылады.
1) Шоланов Қ. С. Основы мехатроники и робототехники: Учебник-Алматы: КазНТУ, 2005, 102с.
2) Советов Б. Я. Яковлев С. А. Моделирование систем. Москва. «Высшая школа» 2005г.

3) Л.Н.Ясницкий. Введение в исскуственный интеллект- Москва
2005г

4) Internet
• http://dmb.biophys.msu.ru
• http://nature.web.ru
• http://www.exponenta.ru
• http://www.mari.ru
• http://alife.narod.ru
        
        Тақырыбы: Геометриялық интерпретация
Мазмұны
Кіріспе
1. Геометриялық интерпретация
1.1 Қолмен жазылған мәтіндерді тану
1.2 Формальды емес (семантикалық) модельдер
2. ЭЖ-ді анықтау ЭЖ-дің басты ... және ... ... ... шешімдерді іздеу әдістері
2.2 Эксперттік жүйелердің қолданылу облысы
2.3 Эксперттік жүйелер жасау сатылары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Кескінді қасиеттері арқылы тану ... ... ... ... ... ... адам кескінін сипаттау үшін бойының
ұзындығы мен салмақ ... екі ... ... ... ... жүйесінде европа елдерінің тұрғындарының салмағы мен бойының
ұзындығын сипаттайтын аумақ, азия елдерінің салмағы мен бойын ... ... ... Азия ... ... ... «А» ... елдірін
сипаттайтын аумақ «В»-ға қарағанда солырақ және жоғарырақ орналасады.
Қолмен жазылған мәтінді тану ... ... ... ... тану ... әлдеқайда күрделірек. Соңғы жағдайда біз
қаріптер кескінінің шектелінген нұсқаларымен (шаблондарымен) жұмыс істейтін
болсақ, қолмен ... ... ... біз ... көп ... жұмыс жасаймыз. Қосымша күрделілікті элементтер кескінінің
әр түрлі сызықтық өлшемдерінің ... ... да ... біз ... ... (қолмен жазылған жеке элементтер)
мәтінді танудың негізгі технологиялық кезеңдері артта қалғанын айту ... ... ... ... ... ... ... сандар, баспа символдары мен «қолдан жызылған») барлық
технологиялар бар. Бірақ, қолмен ... ... ... ... бейімделу сатысын өту қажет. Осыдан кейін ғана мұрағатқа құжаттарды
енгізуді лекпен жүргізу үшін ... ... ... деп айта ... ... (ЭЖ) ... интелектпен (ЖИ) әдісін қолдану және
дамытуда-ЭЕМ қолданып интелектуалды сипаттағы мәселелерді шешу ... ... ... ... ... ең ... ... ретінде пайда болады.
ЖИ облысы 40 жылдан астам даму тарихына ие. Басынан онда қатарында
әлі ... ... ... ... ... ... машиналық аудару, бейнені
тану және таңдау, робот әрекеттерін жобалау, алгоритмдер және бағдарламалар
т. б. болып табылатын көптеген күрделі мәселелер ... ... ... ... ... шешу ... ... атқаратын бағдарламалар жинағы. ЭЖ ... ... ... ... ... ... қояды. Кәсіпорындарда ЭЖ-нің
қолданылуы жұмыс эффективтілігіне әсер етеді және ... ... ... ... ... ... және оларды ұзақ
уақыт сақтауы. Адамнан ерекшелігі ЭЖ кез келген ақпаратқа объективті түрде
қарайды, бұл ... ... ... ... ... көлемді
білімді өңдеуді қажет ететін мәселелерді шешу кезінде қатенің болуы өте аз.
Эж көру кезінде көптеген ... ... Бұл ең ... ... ... ... ... өз талаптарын әрқашан қалыптастыра
алмайтыны мен байланысты. Сондай-ақ ... ... да ... ... ... ... қорын көру кезінде, эксперт өз ... ... ... ... оны ... Бірақ бұл қорқыныштар негізсіз,
себебі ЭЖ оқытыла алмайды, олар сапаны ойлай алмайды, интуйциясы жоқ. Бірақ
қазіргі уақытта ... ... ... жүзеге асыратын эксперттік жүйелер
жасалуда. Сондай-ақ ЭЖ үлкен заттық облыстарда және ... ... ... білім қорынан (фактор саталған жүйе бөлігі) шығыс ... ... ... алу ... ... ... ... Геометрикалық интерпретация.
Кескінді қасиеттері арқылы тану ... ... ... ... болады. Мысалы адам кескінін сипаттау үшін ... мен ... ... екі ... ... ... онда
координаталар жүйесінде европа елдерінің тұрғындарының ... мен ... ... ... азия ... ... мен бойын сипаттайтын
аумақтан ерекше болады. Азия елдерін сипаттайтын ... «А» ... ... ... ... қарағанда солырақ және жоғарырақ орналасады.
5-ші суреттегі аумақты эталон ретінде алып, жаңа ... ... ... үшін ... ... сипаттайтын R нүктесінен
А және В эталонды аймақтардың центріне ... ара ... ... ... ... ... ... аумақтар бір - бірімен
қиылысуы мүмкін немесе бір - бірінен ... ара ... ... Сол ... бір-бірімен қиылысатын аумақтар бейнелерді тану есебіне
жарамсыз. Ю.В.Девингтальдың көмегімен дәлелденгендей, эталонды аумақтар бір-
бірінен координаталар жүйесін ... ... ... ... ... ... арасында аумақтарды бөлу үшін белгілі бір гипержазықтық
жүргізілуі мүмкін. ... ... ... ... ... Белгілі бір N өлшемді кеңістікте а және b нүктелерінің
арасындағы ара қашықтық евклид метрикасы арқылы өлшенеді.
енді салмақтық коэффициент мен ... ... ... ... ... ... ... процесіне жүгінеді. Бұл жағдайда бір ... ... ... ... ... бір – ... алшақтайды.
Сызықты және сызықты емес түрлендірулер болады. Жалпы жағдайда белгілер
аумағын ... ... ... ... ... беріледі.
Егер алғашқы координаталар жүйесінде объект векторы а(а1, а2,…аN), b(b1,
b2,…bN) түрінде берілсе, түрлендірілген векторлар a’ мен b’ ... ... ... ... ... ... ... жазылған мәтінді тану проблемасы баспа түрімен жазылған мәтінді
тану проблемасынан әлдеқайда күрделірек. Соңғы жағдайда біз ... ... ... ... жұмыс істейтін болсақ,
қолмен жазылған мәтіндерді ... біз ... көп ... жұмыс жасаймыз. Қосымша күрделілікті элементтер кескінінің
әр түрлі сызықтық өлшемдерінің қатынасы тудырады.
Сонда да бүгінде біз қолмен жазылған ... ... жеке ... ... ... технологиялық кезеңдері артта қалғанын айту керек.
Cognitive Technologies арсеналында негізгі мәтін ... ... ... ... символдары мен «қолдан жызылған») барлық
технологиялар бар. Бірақ, ... ... ... ... технологиясы
үшін бейімделу сатысын өту қажет. Осыдан ... ғана ... ... ... ... үшін ... толық дайын деп айта аламыз.
1.2 Формальды емес (семантикалық) модельдер.
Білім көрінісінің әдістерінің екі типі бар:
1. БК-ның формальді моделі;
2. БК-нің ... емес ... ... ... аталып өтілгендей, білім көрінісінің барлық әдістері, оған ... (бұл ... ... ... ... ... жүйесі)
формальді емес модельдерге жатады. Қатаң математикалық теория негізделген
формальді модельдермен ... ... емес ... ... ... ... емес модель тек нақты пән ауданы үшін ғана жарамды және
сондықтан формальді ... ғана тән ... жоқ. ... СИИ-дегі негізгі операция - формальді жүйелерде қатаң және түзу,
себебі қатаң аксиомалық ережелерге ... ... емес ... ... жауап беретін зерттеушінің өзімен анықталады.
Жасанды интеллект
Жасанды интеллект – бұл адам түсінігнде ... деп ... ... Ал адам интеллекті дегеніміз не? Ол ойлау қабілеті болып табылады
ма? Бұл ... ... мен ... ... болады ма? Әрине, бұл
қабілеттердің барлығы интеллекттің бір ... ... ... ... ... оған ... беру мүмкін емес, себебі интеллект -
өңдеу және ақпаратты қабылдаудағы дағдылардың жиыны. ЖИ-дің ... ... ... ... аса ... ету және ... ... жатқан
принциптерді түсіну.Оның негізгі міндетінің бірі аса ... ... ... мен ... ИЖ-нің күрделі проблемаларды
шешуге қалайша жәрдемдесетінін білуі қажет.
Жасанды ...... ... ... ... ... бөлімі. Жасанды интеллект әдістері адамның түрлі ... ... ... ... мүмкіндік берді.
Продукционды модель – қазіргі экспертті жүйеде ... ... ... әдіс. Оның негізгі қасиеттері – модульділігі, қосымшалар мен
өзгертулерді оңай енгізу, логикалық нәтиже механизмінің ... ... ... қатар, ЖИ-те білім көрсетудің танымал құралы.
Бір жағынан продукциялар логикалық моделдерге жақын, олар нәтиже ... ... ... ... ... Ал ... жағынан,
классикалық логикалық моделдерге қарағанда, білімді ... ... ... ... ... жоқ, ол ... элементтерінің
интерпретациясын өзгерту мүмкіндігін береді.
2. ЭЖ-ді анықтау ЭЖ-дің басты артықшылығы және белгіленуі.
ЭЖ-бұл жасанды интеллект облысындағы ашық және тез ... ... ... ... ... ... еңбегінің маңызды мәселелерін шешуде
қолдану мүмкіндігіне жатады.
ЭЖ-бұл оның ... ... ... да бір ... ... ... қызметін атқаратын бағдарламалар ... ... ... ЭЖ ... ... өз ... ... мен операция жасайды. ЭЖ жұмысына қажетті заттың облыс ... ... ... ... және ЭЕМ ... жүйе дамуы
процессінде өзгере және толықтырыла алатын білім қоры ретінде көрінеді.
ЭЖ кеңестер береді, ... ... ... ... ... және ... ... Олар адам-маманмен жүргізуді қажет ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалардан айырмашылығы, ЭЖ дедуктивті таңдау негізіндегі
тар заттық облыстағы мәселелерді шешеді. Мұндай жүйелер нашар ... ... ... ... ... Олар ... тарту жолымен
құрылымдықтың болмауын да шеше ... ... ... ... мүмкінділігі, оларды ұзақ
уақыт сақтау, жаңарту және ... ... ... тәуелсіздігін
қамтамасыз етеді. Білімнің жинақталуы кәсіпорында жұмыс ... ... ... ... ... ... машина жасау кәсіпорындарында және экономикада
қолданылуы сапаны көтеруге және шешім қабылдау ... ... ... ... ... ... өсіруге қабілетті және ... ... ... ... ... Эксперттік жүйелерде шешімдерді іздеу әдістері.
Іздеу ... ... ... шешу ... ... ... сондай-ақ басқа ... ... ... талаптардан тәуелді. Шешу әдістері тұрғысынан
заттық облыс ... ... ... сипаттауға болады.
Шешімді іздеу қажет ... ... ... ... ... ... уақыт бойынша және кеңістікте өзгеру ... ... және ... ... ... үлгі ... берілген облысты анықтау үшін
қолданылатын үлгі ... ... ... егер үлгі ... онда облысты анықтау үшін заттың облыстың ... ... ... ... ... ... ... қолданылады,
шешілетін мәселе туралы деректер анықтығы ... ... ... ... заттық облыс шешілетін мәселе тұрғысынан дәл немесе
дәл емес деректермен суреттелетінін көрсеткіші болып ... ... ... деректердің жеткіліктілігін айтады. Іздеу көмегімен
шешілетін есеп нәтижесіне тұтынушының талабын шешім ... және ... және оны алу ... ... ... ... ... келесі негізгі мәндерді қабылдайды: бір шешім, бірнеше шешім,
барлық шешімдер “Қасиеттер” параметрі алынған ... ... оны алу ... шектеулер береді: Сонымен, мысалы науқастарды емдеу
бойынша ұсыныстар беретін жүйе ... ... ... ... талап көрсету қажет.
Төменде қарастырған әдістер статистикалық және динамикалық орталарда
жұмыс істей ... Олар ... ... ... істеу үшін
айнымалылардың, айнымалылар үшін деректер көзінің ... ... ... ... сондай-ақ айнымалы мәндерінің тарихи сақталу мүмкіндігін,
сыртқы ортаның үлгіленуін қамтамасыз етуі қажет.
Эксперттік жүйелерде қолданылатын шешу әдістерін ... ... ... Бір ... іздеу әдістері-шағын өлшемдер, үлгі толықтылығы, дәл
және толық деректер облысында қолдануға арналған әдістер;
Иерархиялық ... ... ... ... облыстарда жұмыс
істеуге арналған әдістер;
Дәл емес және толық емес деректер кезінде іздеу әдістері;
Бір үлгі ... ... ... жұмыс істеуге арналған
бірнеше үлгілер қолданатын іздеу әдістері. Қажет болғанда аталған әдістер
бір уақытта ... ... ... күрделенетін мәселелерді шешуге
мүмкіндік беру үшін бірігуі болжайды.
2.2 Эксперттік жүйелердің қолданылу облысы.
Білімге негізделген жүйелердің қолданылу облыстары ... ... ... ... ... ... және басқару,
механикалық және электрлік құрылғылардағы қателіктер диагностикасы, оқыту.
a) медициналық диагностика.
Диагностикалық жүйелер организм жұмысының бұзылуы және оның ... ... ... ... үшін ... MYCIN ... ... танымал, ол менингит және бактериялық инфекциялар кезіндегі
науқастың жағдайын диагностикалау және бақылау үшін арналған. Оның ... 70-ші ... ... ... ... ... Қазіргі
уақытта бұл жүе дәрігер-маман деңгейінде диагноз ... Ол ... ... ... қолданыла алатындай кеңейтілген білім қорына ие.
b) Болжамдау.
Болжамдаушы жүйелер деректер негізінде объекттің ағымдығы күйі туралы
мүмкін нәтижелерін және ... ... ... ... ... нарық конъюктурасын талда, алгоритм әдістері көмегімен
сізге перспективаға қаржы бөлу ... ... ... Ол ... жүйелер қатарына кірмейді, ... ... ... ... ... Нарық конъюктурасы туралы өз
ақпараты есебінен сіздің капиталыңызды көбейтуге көмектесе алатын ЭЖ әлі ... ... ... ауа ... ... ... және
ағымын қазір алдын ала айтып бере алады. Персоналдық компьютерлерді білімге
негізделген жай жүйе орнатып сіз жергілікті ауа райы ... ала ... ... ... ... ... саны бар мәселелерді шешу кезінде
нақты нәтижелер алу үшін арналған. Informat Дамасстық фирмасы ... ... ... ... мен ... жауп беретін компьютерді
таңдауға көмектесу мақсатымен тегін 15 минуттық ақыл кеңес ... ... ... ... 13 ... ... ... алушыларға берді.
Сонымен қатар, Boeing компаниясы космостық станцияларды жобалау үшін ... ... ... шығу ... және ... ... ... ЭЖ-ді қолданылады. DEC фирмасымен жасалған XCON эксперттік жүйесі ... ... ... конфигурациясын өзгерту немесе анықтау үшін
қызмет етеді. DEC фирмасы ... ... ... ... ... ... ... көмектесу мақсатымен, XCON жүйесінің білім
қорынан тұратын XSEL қуатты ... ... ... XCON-нан айырмашылығы XSEL
жүйесі интерактивті.
d) интерпритация.
Интерпритациялаушы жүйелер бақылау нәтижелері негізінде белгілі қорытынды
алу қабілеттілігіне ие. ... ... ... ... ... 9 эксперт білімін біріктіреді. 9 ... ... ... жүйе құны ... ... ... кен ... тапты,
бірақ бұл кеннің бұрын 9 эксперттің біреуі де ... жоқ. ... ... ... Ол ... ... ... бойынша тынық мұхиттағы кемелердің орналасқан жерін және түрін
анықтайды.
e) бақылау және басқару.
Білімге негізделген жүйелер бірнеше көздерден ... ... ... ... ... ... ретінде қолданылады. Мұндай жүйелер
атомдық электр станцияларында жұмыс істейді, ауа қозғалысын ... ... ... ... Олар ... ... ... реттей алады және критикалық жағдайда шешім ... ... және ... ... ... ... ... жүйелер механикалық және электрлік машиналарды (автокөлік,
дизельдік локоматив т. б.) жөндеу кезінде де компьютерді ақпараттық ... ... ... болдырмау кезінде де өте
қажет.
g) оқыту үйрету.
Білімге негізделген жүйелер компьютермен ... ... ... ... Жүйе ... объект мысалы, студент жұмысы туралы ақпарат
алады, оның тәртібін талдайды. ... қоры ... ... ... өзгереді.
Бұл оқытуға мысал ретінде ойнаушының квалификация дәрежесі өсу реті бойынша
күрделене беретін компьютерлік ... ... ... Аса қызықты оқытылатын
ЭЖ-лердің бірі EURISCO жүйесін Д. Ленат ойлап ... ол жай ... Бұл жүйе ... ... бар Т. Тревевеллер ойынында
қолданылады. Ойын мәні ... ... ... жағдайында жеңіс
әкелетін флотилии құрамын анықтау ... ... EURISCO ... ... ... ... ... білдіре алатын кемелер мен бір өте ... ... және ол үш жыл бойы ... ... ... ЭЖ-лер мазмұны бойынша оларды бірнеше түрлерге жатқызуға болатын
білімнен тұрады. Мысалы, оқытылатын жүйе диагностика мен ... ... ... де тұруы мүмкін. Ол оқушыны негізгі курс ... ... ... одан соң ... деректерді ескеріп оқу жоспарын
құрады. Басқарушы жүйе бақылау, диагностика, болжау және ... үшін ... ... ... ... ... ететін жүйе
қоршаған ортаны бақылайды, ... ... ... ... (мысалы, терезе
ашылды) болжам жасайды (ұры үйге ... ... және ... ... ... шақыру).
2.3 Эксперттік жүйелер жасау сатылары.
ЭЖ-ді жасау әдеттегі бағдарламаның өнімді жасаудан өатты ерекшеленеді.
ЭЖ құру тәжірибесі дәстүрлі бағдарламалауда қабылданған әдеттемені ... ... құру ... ... ... не ... нәтиже беретінін көрсетті.
ЭЖ-ні жасау мүмкін мойындалған және ... ... ... ... ... ... ғана ... жөн. ЭЖ жасау берілген
қосымша үшін мүмкін болу үшін кем дегенде ... ... бір ... ... ... ... ... жақсы шеше алатын облыстағы
эксперттердің болуы;
2) эксперттер үшін ұсынылған ... ... ... ... ЭЖ ... ... ... эксперттер табиғи тілде тұжырымдап, қолданған әдістерін түсіндіруге
қабілетті, кері жағдайда эксперт білімі ЭЖ-ден алынуы не ... қиын ... ... шешу ... емес талқылауды қажет етеді;
5) мәселе өте қиын болмауы қажет (яғни оның ... ... ... ... күн, ... апта уақытын алмау қажет) ;
6) мәселе формальді түрде өрнектелмесе де, жеткілікті және түсінікті және
құрылымды облыста ... ... яғни ... ... негізгі
түсініктері белгілі тәсілдері бөліну қажет;
7) мәселені шешу “саналы ойды” көп ... ... ... мұндай
білімдерді жасанды интеллект жүйесін енгізу мүмкін емес.
ЭЖ қолдану бұл қосымшада болуы мүмкін, бірақ ... ЭЖ ... ... ... ... ... шешу ... әсер, мысалы экономикалық әсер әкеледі;
Адам-экспертті қолдану эксперттің жеткіліксіз санынан не ... ... ... ... ... ... ... емес;
ЭЖ ақпаратты экспертке беру кезінде өте көп уақыт немесе ақпарат
жоғалтылғанда ғана қолданылған ... ... ... ... ... шешу қажеттілігінде қолданған
жөн;
Қосымша ЭЖ әдістеріне сәйкес келеді, егер ... ... ... ... ... ... ... монипуляциялау арқылы шешілуі ... ... ... ... қабылданғандай
сандармен манипуляцияламайды;
2) мәселе алгоритмді емес, эвристикалық табиғатқа ие, яғни оның шешімі
эвристикалық ережелер қолдануды ... етуі ... ... ... ... кепілдікпен шешілген мәселелер ЭЖ-ні ... ... ЭЖ ... кеткен шығынды өтеу үшін өте күрделі болуы қажет.
Бірақ ол ЭЖ шеше ... өте ... ... ... мәселе ЭЖ әдістерімен шешілетіндей өте тар болуы қажет;
ЭЖ-ні жасау кезінде, “жылдам протатип” концепциясы қолданылады. ... ... ... ... ... құруға тырыспайтындығына
негізделген. Бастапқы сатыда олар ЭЖ ... ... ... екі
қарама-қарсы талаптарды қанағаттандыруы қажет: бір жағынан, олар нақты
қосымшаның типтік мәселесін шешу қажет, ... ... ... ... ... ... ... өте үлкен болмау қажет. Көрсетілген ... үшін ... құру ... жобалау процессін үдететін
түрлі құралдар қолданылады.
Протип берілген қосымша үшін білім инжинерлігі әдістерінің ... ... ... болғанда эксперт инжинер көмегімен мәселелік облыс
туралы білімін кеңейтеді. Сәтсіз болған жағдайда жаңа протатипті жасау
қажет ... ... ЭЖ ... ... ... ... ... келеді. Білімді ұлғайту арқылы протатип берілген
қосымшаның барлық есебін шеше алатын жағдайға жетеді. ЭЖ протатипінің соңғы
өнімге түрленуі ... ЭЖ тез ... ... ... ... ... деңгейдегі тілдерде ЭЖ-ні қайта бағдарламалауға әкеледі.
ЭЖ-ні құру уақыты мен еңбек сыймдылығы көбінесе қолданылатын құралдар
түріне ... ЭЖ құру ... ... ... алты ... ... ... технологиясы түзілді (1-сурет): идентификациялау,
коцептуациялау, формализациялау, орындау, тестілеу, істе қолдану.
Идентификация сатысында шешуге тиісті мәселелер анықталады, жасау ... ... мен ... түрлері анықталады.
Экспертті жүйелерді өңдеу технологиясы
Идентификация (есеп қойылымы). Әдетте шешімде ... ... ... ... жүйе талаптары, ресурстар, қолданылатын ұғымдар мен
олардың байланысты есептер орнатылады, есеп шешу ... ... ...... ... оның ... базасын сипаттайтын және осылайша
білім базасының дамуы үшін ... ... ... ... ... ... құрамды анализі өткізіледі, қолданылатын
ұғымдар мен ара қатынасы көрсетіледі, есеп шешу әдісі анықталады.
Формалау. Білімнің барлық ... ... ... ... ... ... ... білімді түсіндіру және манипульяциялау
құралдары, шешу әдістері тіркелген ұғымды жүйесі мақсатына жан - жақтылық
бағаланады.
Орындау. Білім базасының ... ... іске ... ... ... ... ... эксперттен шығару, жүйе жұмысының түсінікті түрде білімді
ұсынуға болады.
Тестілеу. Эксперт пен ... ... ... ... және ... ... отырып, білім бойынша экспертті жүйенің компетенттілігін
тексереді.
Тәжірибелі эксплутация. Экспертті жүйенің соңғы ... ... ... ... ... ... ... жүйенің
модификациясы талап етуі мүмкін.
Модификация. Экспертті жүйе құру ... оның ... ... мен ... ... ... білім ұсынымын қайта
құрастыру және прото
Экспертті жүйедегі білімді ұсыну
Білім ұсыну кезінде шешілетін ... және ... ...... ... ... сұрақ, яғни экспертті жүйеде "не ұсыну"-дың
анықтамасы.2-сұрақ білімді "қалай ұсыну"туралы. Бұл 2 ... ... ... айта кету ... Шынында да ұсынудың таңдалған амалы
кейбір білімдерді айқындау үшін не ... не ... ... мүмкін.Біздің
пікіріміз бойынша "қалай ұсыну" сұрағын 2 мәнді деңгейдегі ... ... ... ... ... ... керек және таңдалған
формада қалай ... ... ... жеке ... ... бұл ... кез-
келген ұсыну тілінде пайда болатыны және бұл ... шешу ... ... тәуелділіктен бір жақты болатындығында сонымен білім ... ... ... ... ... ұсынылған білімнің
құрамының анықтамасы; білім ұйымы: білімді ұсыну ... ... ... ... келесі факторлармен анықталады; мәселелі ... жүйе ... ... ... және ... тілімен статикалық экспертті жүйенің жалпы сұлбасына сәйкес оны
функциялау үшін келесі білім талап етіледі. ... ... шешу ... ... білім; түсінісу тілі туралы білім ... ... ... ... ұйымдастыру амалы;
білімді түсіндіру және модификациялау амалдары туралы білім, ... ... ... және ... ... ... ... ЭЖ үшін келесі білімдер қажет:
1.сыртқы ортамен әсер әдістері туралы білім
2.сыртқы әлем моделі туралы білім
Білім құрылысының қолданушы ... ... ... ... есеп және ... ... ... шешкісі
келедіқандай жақсы амалдар және шешу әдістері; нәтижеге санына қандай шекте
және оны алу амалдарымен есеп шешілу керек; ... ... және ... ... ... ... ... тиімді мәселелі аймақ туралы
нақты білім деңгейі қандай.
Түсінісу тілі туралы білім құрамы түсінісудің талап етілген деңгейі ... ... ... ... жүйе архитектурасын есептегенде білімді
интерпретирленетін және ... бөлу ... ... ... ... ... ... қатысады. Көмекші білім табиғи-тілдік
компонентпен өңделеді, бірақ бұл ... ... ... ... үшін
көмекші болғандықтан, оның жүру барысын шешуі байқалмайды. Көмекші білім
түсініңтерді орындағанда және жүйн құру кезінде қолданылады. ... ... ... ... ... ... ... ролін орындайды. Комекші
білім технологиялық және семантикалық болып бөлінеді. Технологиялық көмекші
білім авторы ... ... құру ... ... мәліметтен тұрады.
Семантикалық көмекші білім бұл білімнің мазмұндық сипатынан тұрады. Олар
білімді енгізу себебі, ... ... ... ... ... ... амалы және алынатын эффекті ... ... ... ... ... ие. ... ... пәндік білім , басқарушы білім
және ұсыну туралы білімге бөлуге болады. ¦сыну туралы ... ... ... ... ... ... ... ақпараттан тұрады. Пәндік
білім пәндік аумақ туралы берілгендерден және және бұл ... ... шешу ... ... ... ... ... білімге
қарағанда, ұсыеу туралы білім және басқару ... ... ... болып
табылатынын айта кету керек. Пәндік білімде сипаттаушы және ... ... ... ... ... ережелер анықтау және берілгендер
коэффициенті және қиындық және ... ... ... ... ... ... ақпараттан тұрады. Пәндік білмнің өзі факты және
орындаушы дәлелдеме де ... ... ... ... мәні мен ... сипатын анықтайды орындаушы дәлелдемелер есеп шешу барысында ... ... ... ... ... туралы ақпараттан тұрады. Басқа
сөзбен айтқанда, орындалушы дәлелдемелер - өңдеу процедурасын қоятын білім.
Алайда бұл білім тек ... ғана ... ... қатар декларативті
формада берілуі мүмкін ... ... ... ... ... ... ... білімді фокустаушы және шешуші деп бөлуге болады.
Фокустаушы білім бұл және ... ... ... ... қлдану керктігін
сипаттайды. Әдетте фокустаушы білім ... ... ... ... ... ... мәлімет жинақтайды. Бірінші жағдайда назар жұмыс жадының
элементтерінде, екінші жағдайында – білім базасы ережелерінде фокусталады.
Шешуші білім өтіп ... ... ... ... ... ... үшін қолданылатын ақпараттардан тұрады. Бұл білім берілген есептің
эффекті шешімі үшін стратегиялар ... ... ... үшін ... сапалы және көп көрсеткіштері метабілімді, яғни білім туралы ... ... ... жақсаруы мүмүкін. Метабілім бірнеше бірлік нәрсені
таныстырмайды, олар әр түрлі мақсаттарға жіту үшін қолданылуы мүмкін:
1) ... ... ... түрінде релевантты ережелерді
таңдау үшін қолданылыда;
2) ... ... ... ... қолдану мақсаттары үшін
қолданылады;
3) метаережелер пәндік ережелерде семантикалық және синтаксистік ... үшін ... ... ... ... ... мен ... қайта құру
жолымен қоршаған ортаға адаптация жасауға мүмкіндік береді;
5) метаережелер жүйенің шегі мен ... анық ... ... яғни жүйе не ... не ... ... ... сүрақтарының кез келген түсінікте қарастыру ... ... ... мәнді деңгейде таңдалған ұсыну амалынан тәуелдә емес. Білім
ұйымы мәселелерінің ... ... ... білім ұйымы ұсыну және
бөлшектеу деңгейі бойынша; білім ұйымы жұмыс жадында білім базасында.
типтің ... ... ... екі ... ... ... ... қажет бейне
компоненттері мен фон. Сегментация деп ... ... ... ... ... жіктеуді айтады. Сегментацияның шетін табу мен
бөліктеремен бөлу сияқты екі әдісі бар.
Бөліктермен ... тек ... әр ... функәиясының «қарайған»
мәніне байланысты жүргізіледі.
Шетін табу. Әдетте кескін кемпоненттерінің арасындағы шекара функцияның
күрт «қарайуынамен» сипатталынады. Сол ... бұл ... табу ... ... ... ... дифференциалдау керек. Кескін туралы
априорлы ақпаратты қолданып жоғалған шектерді қалпына келтіріп, ал ... ... ... болады.
Сегменттелінген кескіндерді өңдеу.
Цептік кодты пайдаланып контурдың тапологиялық ерекшеліктерін анықтауға
болады. Бір пиксельді кодтау үшін ... ... ... ... ден 8-ге дейінгі сандар қолданылады. Контурдың ... ... ... ... ... ... белгілерін анықтауға болады. Нақтырақ
айтсақ, ... ... ... ... ... ... ... бірге контурдың тұйықтығын. ... – ақ ... ... мен ... ... ... қасиеттері арқылы тану есебіне геометриялық ... ... ... Мысалы адам кескінін сипаттау үшін ... мен ... ... екі ... ... ... ... жүйесінде европа елдерінің тұрғындарының салмағы мен ... ... ... азия ... ... мен ... ... ерекше болады. Азия елдерін сипаттайтын аумақ «А» европа елдірін
сипаттайтын аумақ «В»-ға қарағанда ... және ... ... ... емес ... тек ... пән ауданы үшін ғана жарамды
және сондықтан формальді модельдерге ғана тән жан-жақтылығы жоқ. Логикалық
қорытынды ... ... ... - ... ... қатаң және түзу,
себебі қатаң аксиомалық ережелерге бағынышты. ... емес ... ... ... беретін зерттеушінің өзімен анықталады.
Продукциялар фреймалармен ... ... ... ... танымал
құралы. Бір жағынан продукциялар логикалық моделдерге ... олар ... ... ... ... ... береді. Ал екінші жағынан,
классикалық логикалық моделдерге қарағанда, білімді ... ... ... ... ... жоқ, ол продукция элементтерінің
интерпретациясын өзгерту мүмкіндігін береді.
ЭЖ-ді жасау ... ... ... ... ... ерекшеленеді.
ЭЖ құру тәжірибесі дәстүрлі бағдарламалауда қабылданған әдеттемені ... ... құру ... ... созады, не теріс нәтиже беретінін көрсетті.
ЭЖ кеңестер ... ... ... ... жүргізіледі, ақыл-кеңес
береді және диагноз қояды. Олар адам-маманмен жүргізуді ... ... ... шешуге бағытталған. Процедуралық таңдауды қолданатын
машиналық бағдарламалардан айырмашылығы, ЭЖ дедуктивті таңдау негізіндегі
тар заттық облыстағы ... ... ... жүйелер нашар анықталған
мәселелерді шешуге қабілетті болып табылады. Олар эвристикті тарту жолымен
құрылымдықтың болмауын да шеше ... ... ... ... және ... ... әдістері
шешілетін мәселеге сәйкескен кезде ғана қолданған жөн. ЭЖ ... ... үшін ... болу үшін кем ... бірнеше талаптардың бір уақытта
орындалуы қажет.
Ақыл-кеңесті қажет ететін ... ... ... ... ... ... ... онымен жұмыс істеудің диалогтық
сеансы. ЭЖ-мен диалогтық процессор-арнайы ЭЖ ... ... ... ... ... екі негізгі түрі бар-шектелген табиғи тілдегі
диалог (сөздік қолдану арқылы) және ... ... ... ... ... ... ... Қ. С. Основы мехатроники и робототехники: Учебник-Алматы:
КазНТУ, 2005, ... ... Б. Я. ... С. А. ... ... ... ... школа»
2005г.
3) Л.Н.Ясницкий. Введение в исскуственный интеллект- Москва
2005г
4) Internet
• http://dmb.biophys.msu.ru
... ... ... ...

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бисызықты жүйені басқаруға зерттеу5 бет
Бүкіләлемдік антигравитация заңы7 бет
3DS Max3 бет
MS Word ортасында суреттермен диаграммалар мен жұмыс істеу11 бет
Wоrd редакторында графикпен жұмыс істеу6 бет
Алгоритмдеу негіздері11 бет
Аэрофотогеодезия29 бет
Бастауыш математика курсында қатынастарды оқыту40 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының геометриалық түсініктерін қалыптастыру жолдары47 бет
Бейнелеу өнері сабағындағы живопись өнерін оқытудың ерекшеліктері14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь