Коммерциялық банктегі несиелік тәуекелді басқару

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
І Несиелік тәуекелді басқарудың теориялық негіздері
1.1 Банктік тәуекелдің пайда болуы және маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.2 Несиелік тәуекелді басқарудың міндеттері және тиімді жүйесі ... ... ... ... .13
1.3 Банктік тәуекелдерді басқарудың құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

ІІ Коммерциялық банктегі несиелік тәуекелді басқаруға талдау жүргізу
2.1 «Альянс Банк» АҚ несиелік тәуекелдің қалыптасуын талдау ... ... ... ... ... 22
2.2 «Альянс Банк» АҚ несиелік тәуекелді басқаруды талдау және бағалау...26
2.3 «Альянс Банк» АҚ қызметімен қатар жүретін тәуекелдер түрлерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
2.4. Несиелік тәуекелді басқарудың жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... .40

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..52
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .55
Қазақстан Республикасының нарықтық аймағында орын алатын барлық экономикалық реформалардың табысты жүргізілуінің негізі тұрақты ақша айналымының жақсы қызмет етуі болып табылады.
Банктік жүйе – бұл кез келген мемлекеттің ұлттық шаруашылығының маңызды саласы. Оның ролі мемлекетте төлемдер мен есеп айырысулар жүйесін басқаратындығымен, өзінің коммерциялық мәмілелерінің көп бөлігін салымдар, инвестициялар және кредиттік операциялар арқылы жүргізуімен анықталады. Коммерциялық банктер мемлекеттің ақша-кредит саясатына сәйкес әрекет ете отырып, ақша ағындарының айналымына, эмиссиясына, жалпы массасына әсер ету арқылы ақша қозғалысын реттейді.
Банкілік тәуекелдер экономикалық тәуекелдер санатына жатады. Банкілік кіріс пен капиталға болжанбаған талаптардың салдары болып табылатын қандай да бір өзгерістер тәуекелдің көзі болып табылады. Банкілік операцияларды басқару дегеніміз – іс жүзінде банкілік қоржынға байланысты, яғни банк кірісін қамтамасыз ететін активтер жиынымен байланысты тәуекелді басқару. Ал тәуекелді басқару банктің стратегиялық басқаруының маңызды мәселелерінің қатарына жатады. Аталған мәселе тәуекелді басқарудың ерекше жүйелерін жасау жолдары арқылы іске асырылуы әрі ол банктің қандай да болмасын бөлімдерінің қызметін қамтуы керек.
Барлық банктік операциялар олардың жүргізілу тәуекелділігімен байланысты болғандықтан, банктік қызметті реттеу және қадағалаудың барлық процесінде коммерциялық банктер тәуекелін қарастыру және оны басқару ең қажетті мәселе болып келеді.
Курстық жұмысының мақсаты - банктерді заманға сай бәсекеге қабілетті етіп жетілдіру, оны еліміздің экономикасының маңызды секторына айналдыру, Қазақстан банктерінің позитивті имиджін қалыптастыру мәселелерін қарастыру.
1. ҚР Президентінің 2007 жылғы Қазақстан халқына арнаған «ЖАҢА ӘЛЕМДЕГІ ЖАҢА ҚАЗАҚСТАН» атты Жолдауы.
2. Банк қызметі туралы: ҚР құқықтық актілер жиынтығы.- Алматы: Юрист, 2007.- 177 б.
3. Ә. Байысова Экономикалық білім беруді дамыту:// Экономика негіздері.-2005.- N 2.- 36-38 б.
4. Диана МакНотон. Банки на развивающихся рынках. М:1994.-Т.1,2.
5. Жалпы экономикалық теория: оқулық / Ө. Қ. Шеденов; т.б. Ақтөбе. 2004.- 455 б.
6. Б. Зиябеков Банк-экономиканың өзегі ғана емес, мемлекеттің діңгегі болуы керек, Жаңа ғасыр.- 2006.- №2.- 36-38 б.
7. Қазақстан экономикасының нақты секторындағы баға : Статистикалық анықтамалық / жауапты ред.: Н. Кривко, Л. Горовых ; ауд. К. Н. Омарбекова; ред. Қ. Әбдиев.- Алматы, 2003.- 218 б.
8. Б. Мананов Халықаралық экономикалық статистика [Мәтін]: оқу құралы Алматы: Экономика, 2004.- 184 б.
9. С. Мақыш Коммерциялық банктер операциялары: оқу құралы.- Алматы: Қазақ университеті, 2002.- 229 б.
10. К. Шаяхметова Банктік тәуекелдер: Оқу құралы.- Алматы: Қазақ университеті, 2004 – 78бет.
11. Ә. Шелекбай Банк ісіндегі тәуекел-менеджмент, оқу құралы Алматы Экономика – 2007, 18-39 беттер.
12. Қаржылық менеджмент, Алматы 2007, 26 б.
13. Қазақстан халқының экономикалық белсенділігі 1997-2006: статистикалық жинақ, ред. басқ.: Қ. Әбдиев; Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі.- Алматы: Қазстатақпарат, 2005.- 100 б.
14. Н. Мамыров Ұлттық экономика: даму және кадр сапасы: [Көкейкесті]// Егемен Қазақстан.- 2005.- 22 маусым.- 3 б.
        
        Тақырыбы: Коммерциялық банктегі несиелік тәуекелді басқару
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
.................................................4
І Несиелік тәуекелді басқарудың теориялық негіздері
1.1 ... ... ... ... және
маңызы..............................................7
1.2 ... ... ... міндеттері және тиімді
жүйесі.................13
1.3 ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекелді басқаруға талдау ... ... ... АҚ несиелік ... ... ... ... АҚ несиелік тәуекелді басқаруды талдау және бағалау...26
2.3 «Альянс ... АҚ ... ... ... ... ... Несиелік ... ... ... ... ... ... аймағында орын алатын барлық
экономикалық ... ... ... негізі тұрақты ақша
айналымының ... ... етуі ... ... жүйе – бұл кез ... ... ... ... ... Оның ролі ... ... мен есеп айырысулар жүйесін
басқаратындығымен, өзінің коммерциялық мәмілелерінің көп бөлігін ... және ... ... ... жүргізуімен анықталады.
Коммерциялық банктер мемлекеттің ақша-кредит саясатына сәйкес әрекет ете
отырып, ақша ... ... ... ... массасына әсер ету
арқылы ақша қозғалысын реттейді.
Банкілік тәуекелдер экономикалық тәуекелдер санатына жатады. ... пен ... ... талаптардың салдары болып табылатын қандай
да бір өзгерістер тәуекелдің көзі болып ... ... ... ... – іс жүзінде банкілік қоржынға байланысты, яғни банк
кірісін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... тәуекелді басқару банктің стратегиялық басқаруының маңызды мәселелерінің
қатарына жатады. Аталған ... ... ... ... жүйелерін жасау
жолдары арқылы іске асырылуы әрі ол банктің ... да ... ... қамтуы керек.
Барлық банктік операциялар олардың ... ... ... банктік қызметті реттеу және қадағалаудың барлық
процесінде коммерциялық банктер тәуекелін қарастыру және оны ... ... ... ... ... ... мақсаты - банктерді заманға сай бәсекеге қабілетті
етіп жетілдіру, оны еліміздің экономикасының ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мәселелерін қарастыру.
Осы мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешілуі керек:
- ... ... ... тәуекелін басқаруды ұйымдастырудың
қазіргі заманғы тенденцияларын үйрену;
- коммерциялық банк ... ... және оның ... ... ... ... стратегиялық ережелерді пайдалану;
- Отандық банктердің қазіргі жағдайына баға беру;
- «Альянс Банк» АҚ жұмысына талдау жүргізу;
- осы ... ... ... ... ... ... обьектісі: «Альянс Банк» Акционерлік қоғамы.
Бұл жұмыста зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі ретінде заң
актілері, ҚР Президентінің Жарлықтары мен ҚР ... ... ... ... ... ... еңбектері пайдаланылды.
Зерттеу нәтижелері салыстырмалы талдау, сараптамалық, ... ... ... ... көмегімен
жасалынды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы:
Банктік несие ... ... ... ... ... ... ғылыми жаңалығын қамтиды.
Осы реттегі қол жеткізген жаңалықтар:
- банк секторын ілгерілетудің алғышарттары анықталды;
- теориялық ... ... ... банк ісі ... ... ... ... басқару қызметін жетілдіру алға тартылып, оның ... ... ... ... ... ... банктегі несиелік тәуекелді
басқару әлеуетін қалыптастыру ... оның ... ... үшін осы ... жұмысында қолданылатын әдістемелік тәсілдер мен
ұсыныстар арқылы айқындалады. Зерттеу құжаттарын банк ... ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатындағы
жобаларды жасауда пайдалануға болады.
Жұмыс құрылымы мен ... ... ... екі ... ... және пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы және маңызы, несиелік тәуекелді басқарудың
міндеттері мен мақсаттары, несиелік тәуекелді басқарудың мәні мен ... ... ... ... ... банк ... даму келешегі
қарастырылды. Банк қызметін ... ... ... ... ... ... анықталды.
Екінші бөлімде «Альянс банк» АҚ-ғы несиелік ... ... ... ... ... ... жалпы сипаттама беріліп, аталған
банктегі несиелік тәуекелді ... ... баға ... ... «Альянс банк» қызметімен қатар жүретін тәуекелдер ... ... ... жұмыс нәтижелері негізінде әзірленген тұжырымдар мен
ұсыныстар берілді.
Қосымшада зерттеу ... ... өзге де ... үлгілері
ұсынылды.
І. НЕСИЕЛІК ТӘУЕКЕЛДІ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Банктік тәуекелдің пайда ... және ... ... көшу ... ... ... банк әр ... жүргізу кезінде өзіне қабылдайтын тәуекелдік ... ... ... ... адам ... кез келген аясында бірге болады және
оның қызметінің табыстылығы тәуекел мәселесін жақсы шешуіне ... - бұл ... әр ... ... және ... ... ... болатын жоғалтулар қаупінің мүмкіндігі. Тәуекел - тарихи
және экономикалық категория болып табылады.
Тәуекел тарихи категория ... ... ... байланысты болып және
адамның болашақта болатын қауіпті түсінуімен байланысты болады. Қоғамның
дамуы барысында тәуекел экономикалық категорияға ... ... ... ... кез ... ... соның ішінде банктің қызметімен байланысты болатын, оның
нәтижелігінің ... және ... ... қолайсыз нәтиже
мүмкіндігін көрсететін жағдайдағы сипаттама болып табылады. Қолайсыз жағдай
орын ... үш ... ... ... мүмкін: кері (ұтылу, жоғалту,
шығын); нөлдік және оңды ( ... ... ... ... ... мен ... ... сияқты қолайсыз нәтижелер
мүмкіндігі берілген несиелер бойынша төлем ... ... ... ... тыс ... ... төлемдерді жүзеге асыру
нәтижесінде пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... өйткені тәуекел әр банк операциясында бар, бірақ белгілі бір
тәуекелдің жіктелуі әр ... ... ... Тәуекелден құтылу мүмкін емес.
Сондықтан кез келген кәсіпкер тәуекел деңгейін минимумға түсіруге тырысады
және ... ... ... ... ... ... ... таңдайды, сондай-ақ тәуекел деңгейі мен табыс шамасының оптималды
қатынасын таңдауға тырысады. ... ... ... ... қызмет нарығында қалыптасқан ... ... және ... ... ... ... мен ... көңіл аудару
керек.
Нарықтық қатынастардың қалыптасуына байланысты тәуекелдік түсінігі
банктер өміріне нақты кіруде. ... ... ... ... қатал
түрде КСРО Мембанкісінің жоспар – нұсқауы бойынша қызмет етті, сондықтан
банктік тәжірибеде «тәуекелдік» деген түсінікте болған жоқ. Егер ... есеп ... ... ... ... ақша ... ... банк автоматты түрде оған төлем несиесін ұсынатын.
Банк тәуекелділігі дегеніміз не? Тәуекелдік негізінде ықтималдылықты,
ал нақтырақ ... ... ... ... ... кезінде өз
ресурстарының табысы бір бөлігін жоғалту немесе қосымша ... ... ... Банктік қызмет зиянсыз болуы үшін келесі категорияларды ескеру
керек: жоғалтулар, шығындар, ... ... тән ... ... ... ... ... банктік табыстың төмендеуі ретінде түсінеміз. Осы
көрсеткіш өзінде шығын мен залалды ... ... ... ... ... сипаттайды. Тәуекелдік пен жоғалту түсініктері өзара
тығыз байланысты. Сол себепті тәуекелді жоғалту ... ... ... ... да бейнелеуге болады. Бұл тәсіл тәуекел теориясының дамуы ... ... ... өз ... процесінде тәуекел түрлерінің әр түрлі жиынтығымен
кездеседі. Осы жиынтықтар ... ... болу ... мен ... ... жиынтығы (яғни экономикалық орта, ... ... және ... факторлар (өзіндік қате қызметінен
пайда болатын ... ... ... ... бірге, барлық тәуекел
бір-бірімен байланысты және банк қызметіне әсер ... ... ... болу ... банк ... ... және ... түріне ең жақсы басқару тәсілін қолдану қажет.
Сонымен, банк тәуекелінің қызықты сыныптамасын ... ол ... ... ... астындағы және тәуекелдің әр түрлілігін қамтиды.
Банктік тәуекелдің жіктелуінде негізгі қағидаларды көрсетуге болады.
Сонымен банктік тәуекелді жіктеу ... ... ... ... әсер ету және ... ету ... Банк ... құрамы.
3. Банктік операциялар сипаттамасы.
4. Коммерциялық банктердің түрі.
Әсер ету мен қызмет ету аясына байланысты банктік тәуекелдер ... ішкі деп ... ... ... заңдылықтардың өзгеруі, оның бұзылуы.
Бәсекелестік факторлар: банктің және банктік мекемелердің қосылуы,
банктік ... мен ... жаңа ... пайда болуы, басқа
банктердің қызмет құнының төмендеуі, банктік ... ... ... ... жаңа ... мекемелер пайда болуының жеңілдігі,
банктің банкротқа ұшырау қиындығы мүмкіндігімен ... ... ... ... - жалпы ішкі өнім, сыртқы қарыздың экспортқа қатысты
қызмет көрсетуінің көлемі, ЖІӨ-ге ағымдағы баланстың дефицитінің ... ... ... тәуекелдер банктің өз қызметінен клиенттердің қарыз алушылардың
немесе оның ... ... ... қызметіне байланысты. Олардың
деңгейіне банк басшыларының іскерлік белсенділігі, басқарудың тиімділігі
мен ... және ... ... үлкен әсер етеді. Осыдан келе
тәуекелдер келесідей бөлінеді:[5;455]
• банк активтерімен байланысты ... ... ... кассалық, есеп айырысулық, факторингтік, корреспонденттік шот
бойынша, қаржылық және ... ... ... және ... банк ... ... (салым және депозит бойынша, банкаралық
несиелерді ... ... және ... ... банктің өзінің ... мен ... ... ... (пайыздық тәуекел, өтімділік тәуекелі, төлем
қабілетсіздігі, капитал ... ... банк ... ... ... ... жүзеге асу тәуекелімен ... ... ... жаңа ... ... бухгалтерлік, әкімшілік ... ... ... қосымша капиталы (несиелік тәуекелдерді жабуға
арналған резервтер, бағалы қағаздардың құнсыздануынан резервтер және т.б.)
негізгі ... асып ... ... ... тыс ... ... ... жағдайларда қызмет көрсете
алмау мүмкіндігі:
- берілген кепілдер бойынша;
- ... ... ... ... ... келісім-шарт бойынша;
- несиелік міндеттемелер бойынша;
- валюталық мәмілеге отыру бойынша.
Сонымен қатар, ... ... ... ... және ... бартерлік және клирингтік мәмілелерді жүзеге асырған ... ... ... - жаңа ... және ... ... қаржыландыру, нақты
негізгі капиталдың жеке ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды сатуды ұлғайту, тауардың өмір циклін ... ... ... ... үшін ... ... жедел түрде өңдеу немесе оларды мерзімінен бұрын
аударуды пайдалану керек. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... лизингтің әрбір түрлері тікелей және ... және ... ... ... (револьверлік), таза және ... ... - ақша ... ... ... ... ... бірліктер, екі банк арасындағы дара төлеу.
Бартерлік мәмілелер - тауарды ақшамен ... ... ... ... ... ... ... төмендету үшін қарыз
алушының төлем қабілеттілігін, оның ... ... ... ... ... төлемдер құрылымын, өнімнің бәсекелес
қабілеттілігін, оның қайтару жағдайлары санын және т.б. қорытындылау ... ... ... ... сатып алғанда, жабдықтаушылардың
қола вексельді ... ... ... вексель) ие болуда қосымша
тәуекелдің пайда болуына соғады.
Ішкі ... ... ... және ... байланысты. Бұны
былайша түсінуге болады; барлық банктерге сыртқы тәуекелдері, қаржылық
қызмет көрсету тәуекелі, ... және ... тыс ... тән бола
тұра, негізгі зоналар, ... және ... ... ... ... әр ... ... осыдан келе банк қызметінің
әрбір түрі әр түрлі сипатталынады. Тәуекелдер жинағы бұл ... үшін ... ... ... бос қаражаттарды тарту және оларды басқа да ... ... ... ... үшін ... мен депозиттік
операциялар бойынша тәуекелдер тән, ... ... ... ... ... бар. Сондықтан мұндай банктерде бірінші
орында инновация тәуекелі (қаржылық қызмет ... ... ... ... ... ... тәуекелдер - яғни, ... ... ... ... ... туындайтын алдын ала
болжанбаған қиындықтармен байланысты тәуекелдер). Бұл ... ... ... жобалық тәуекелдер, яғни фирмалық немесе корпоративтік
тәуекел, нарықтық ... ... ... (банктік саясат және несиелік
портфельге сәйкес тәуекел табиғаты және тәуекел географиясы).
Сыртқы сауда операцияларына қызмет көрсететін мамандандырылған ... ... ... ... ... ... ... өзгерісіне байланысты
актив және пассив құнының өзгеру тәуекелі);
• аударым ... және ... ... ... ... ... ... (мәміле құнының болашақ ұлттық валютада анықтал-
мағандығының тәуекелі;
• сақтандыру:
• саяси.
Жеке тұлғаларға ... ... ... үшін ... тән:
• ипотекалық және тұтыну ссудалары бойынша қаржылық және несиелік
тәуекелдер;
• кепілхат бойынша тәуекел (гарантия);
• кепіл тәуекелі (залог).
Ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... байланысты, мұндай бағалау әдісіне көп көңіл бөлінуі
керек:
1) бағалы ... ... ... аз, ол ... өзі ... ... акция бағамының дұрыс қалыптасу ... жоқ ... ... нарығының бұл кезеңінде осы ... ... ... емес;
2) алғашқы екі топтың банктерінің жоғары тәуекелділігі олардың жоғары
табыстылығымен орнын басады.
Бұдан басқа ... ... ... (аймақтық) және жалпы
сыртқы тәуекелдер үлкен әсер етеді және ... сала ... ... ... ... ... ... салалық банктерді
тәуекелі жоғары банктер қатарына ... ... ... ... ... барлық тәуекелдерді есепке
алу керек. Әмбебап банктерге көбінесе құрылымдық басқару, басқарушылардың
жеке қабілеттерімен ... ... тән. ... ... ... ... тәуекелдер түрлеріне байланысты болады:
* аймақтық банктер - аймақтық ... ... ... ... ... ... ... республикалық-республика тәуекелі.
1.2 Несиелік тәуекелді басқарудың міндеттері және тиімді жүйесі
Жалпы банк табысы берген несиесіне ... оның ... ... т.б. ... өз уақытында қайтарылмауы банктің зиян
шегуіне немесе банкроттыққа алып келеді. Несиелік тәуекелді ... ... ... қызметін басқарудағы басты міндет.
Несиелік тәуекел – қарызгердің несиелік келісімдегі мерзім мен
жағдайларға ... ... ... өз ... ... яғни ... алушының банктен алған несиесі бойынша қарызын
немесе оған есептелінген сыйақысын өз уақытында қайтара алмауына байланысты
банктің зиян ... ... ... ... ... ... тәуекелдің
пайда болу себептері мен проблемаларына тоқталайық:
• пайда мәнінің өсті деп ойлауы. Несиелік портфель пайда алудың ... ... ... ... ... кей ... тәуекелі жоғары
немесе банкке тиімсіз шарттарымен несие беруіне алып келеді, яғни
ойланбай берілген ... одан ... ... ... өте ... Несиелендіру принциптерін бұзу. Банк жетекшілігі несиелендіру
принципін ... ... біле ... ... ... ... Мұның
себебі шамадан тыс табыс алуға деген ... ... ... ... ... Несиелік келісімнің қанағаттандырылмауы. Несиелік келісім құқықтық
жағынан өте жоғары деңгейде толтырылуы тиіс. Банкте несиелік ... ... де ол ... ... сомасының өтелмеуінен зардап шегуі
мүмкін.
• Тәуекелмен байланысты проблемалық ссудалар. Проблемалық ... әр банк ... ... мен ... ... ... банк проблемалық ссудаларды дұрыс таңдауы тиіс.
• Нашар ... ... ... ... ... болады,
кейіннен олар қанағаттанарлықсыз немесе күмәнді болады. Бұл ... ... ... ... ... ... болғандықтан
олар несиелік талдауда ... ... ... ... ... ... ... басқару – оны минимизациялау процесі болғандықтан
осы процесстің ... ... ... бағалау және талдау. ... ... ... бірі - сәйкестендіру. Банк әртүрлі
ақпараттар алуға қажетті шығындарға да көңіл бөле ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін анықтау.Тәуекелді сәйкестендіру мен тәуекел
көлемін өлшеу әдісі тығыз байланысты. Тәуекел көлемін ... ... ... мөлшерін қалыптастыруға және потенциалды
шығындар көлемін бағалауға көмектеседі.
3. Несиелік ... ... ... мөлшерін және түрін
анықтағаннан кейін оны басқару ... мен ... ... Бұл ... ... тәуекелдің пайда болуын
ескертуге және банктің өтімділігі мен табыстылығына әсер ететін
несиелік ... ... ... алуға бағытталуы тиіс.
4. Несиелік тәуекелді басқарудың ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі
әрдайым бақылануы тиіс. Тәуекел мөлшері және көлемі уақыт сайын
өзгеріп отыратындықтан бақылау ... ... ... ... ... ... және ... кепілін
анықтауға көмектеседі.
5. Несиелік тәуекелді басқару екі бағытта жүргізіледі:
• несиелік операция технологиясын ... ... ... ... ... ... да ... несиемен байланысты: несиелік
қабілетті талдау, мүмкін шығындарға резерв құру, ... ... ... тәуекелді басқару мына көрсеткіштерді басқаруға негізделеді:
- ... ... ... ... ... ... ... алдын ала байқау, мөлшері мен салдарын анықтау;
- тәуекелмен байланысты шығындар мөлшерін ... ... ... және ... ... кезең бойынша басқару жүйесі:
- тәуекел мазмұнын және оның пайда болуын анықтау;
- тәуекел деңгейін бағалауға ... ... ... және ... ... ... ықтималдылығын бағалау әдісін таңдау;
- тәуекелді сақтандыру әдісін дайындау және таңдау;
- тәуекелді басқару нәтижесін талдау.
Әр жүйе белгілі бір ... ... ... ... ... жүйесі де белгілі бір элементтерден тұрады. (1-сурет).
1-cурет. Несиелік тәуекелді басқару жүйесінің элементтері
Осы аталған несиелік тәуекелді басқару ... ... жүйе ... ... қабілеті, несиелендіру процесін және
саясатын анықтау, дұрыс құжаттама жасау. [7;100]
Несиелік ... ... ... ... ... мына шараларды
жүргізуі тиіс.
1. тәуекелді мөлшерлеу;
2. тәуекел мөлшерін анықтау;
3. тәуекелді бақылау;
4. мониторинг
Тәуекелді мөлшерлеу – лимитттер белгілеу, яғни банк ... ... ... ... ... ... ... анықтау.
Тәуекел мөлшерін анықтау нақты операцияның тәуекел мөлшерін есептеуге
негізделеді (бір қарыз алушының несиелік қабілеті).
Тәуекелді бақылау менеджерлер мен акционерлердің де ... ... яғни олар ... ... жүзеге асырылады.
Банкте тәуелсіз бақылау механизмінің болуы, ал оның пәні ... және ... ... ... ... келсім жасау болып
табылады.
«Несиенің қамтамасыз етілуі» клиенттің ссудалық ... жабу ... ... ... ... қамтамасыз етілудің өтімділігі,
жетекшілігі, сақтандырылуы. Бұл банктің қамтамасыз ... ... ... ... мерзімі, сақтау шарты) көрсетеді.
«Несие мәмілесінің сипаты» несие келісімнің негізділігі мен әрі
нақтылығымен көрінеді, бұл өз ... ... ... сәйкес болуымен,
оның мерзімділігімен, несие сомасымен, ... және өтеу ... Ақша ... ... мен ... коэфицентін есептеуге
негізделген.
«Қарыз алушының қаржылық тұрақтылығы» клиенттің қаржылық жағдайын
бағалау, яғни уақты банкроттықтан ... ... ... ... ... қабілет, капиталдың жеткіліктілігі, репутация, басқару
сапасы. [11;3]
1.3 ... ... ... құрылымы
Банкте кездесетін тәуекелдердің бәрі банк саясатының және де Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкінің ... ... ... жол
бермейтін қатаң басқару жүйесінде болуы тиіс.
Тәуекелді басқаруға жүйелі ... ... және оны ірі ... мен пассивтерін басқару жүйесін қалыптастыру ... ... ... үшін де) қолданылуын есептеуге болады. Банктік тәуекелдерді
басқаруға жүйелі ықпал ету негізінде шет ... ... ... ... ... ... ... қағидалар банктердің өз тәуекелдерін басқару мен бөлуіне болатын
және басшылар басқарма мен заңгерлер ... ... ... салыстырмалы
талдау жасау үшін қолдануьша болатын жалпы ... (89 ... ... ролі ... бағаланады, себебі ірі банктерде жиі
кездесетін тәуекелдерді түсіну мен осыған сәйкес бақылау жауапкершілігі
нақты ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекел;
* портфелді топтау;
* ағымдық тәуекел (операциондық);
* бизнес тәуекелі.
Қағидалар келесідей түрде ... ... ... тәуекелдерді басқару бойынша функциялар; тәуекелді өлшеу бойынша
есеп беру және ... ... ... ... ... ... тәуекелдер «Рейтер», «Телерейт» ... жүйе және де ... пен ... ... жүйесін жаппай
қолданып жатқандықтан туындайды. Бұл тәуекелділіктер банктік операцияларды
жаңарту кезінде персоналды компьютерлерді ... ... ... осы ... ... ... ... талдаушылардың және
жүйелерге кіруді қадағалау үшін құпия сөздерді қолдану тәуекелдің деңгейін
азайтуға ... ... банк ... ... ... ... негізгі белгісі
соңғы уақыттарда: инфляцияның үдейе ... ... және оның ... ... ... банк тарапынан банктер арасындағы бәсекелестік шартын
реттеу; Ұлттық банктің қатысуымен банктер арасында тәуекелдерді қайта бөлу;
ақша және ... ... ... жаңа ... ... банктік қызмет
көрсету түрлерінің пайда болуы; ірі банктердің ұсақ ... ... ... ... ... ... ... түсуі;
технологияның өзгеруі нәтижесінде несиелік ресурстарға тұтынушылықтың өсуі;
айналым капиталына кәсіпорынның тұтынушылық өсуі және ... ... ... ... ... жағына қарай қаржыландыру
құрылымының өзгеруі; несие берушілердің талаптарынан жалтаруымен қатар
шағын және орта ... ... ... тиімді несиелік қайтару
бойынша нақты кепілдердің жоқтығы болып табылады. [14;192]
Таңдау немесе нәтижелер туралы қосымша ... ... ... әдістердің көмегімен тәжірибе барысында іске асырылады:
- Банк ... банк ... ... ... үйренуде аналитикалық (талдау) бөлімшелердің, заңды тұлға
бөлімшелерінің және маркетингтік зерттеу қызметтерінің бар ... Банк ... ... банктің қауіпсіздік бөлімінің материалдары және
мерзімдік баспа сөз бойынша ақпараттарды қадағалау;
* ... ... ... ... ... ... ақпарат қызметтерін алулар, арнайы бағытталған фирмалардан,
мысалы: Интернет, ... ... ... және тағы ... ... сақтау. Банктің өзіндік резервті қоры болуы тиіс, ол ... ... ... ... ... ... ... қарыздардан құтылулар және операциялар бойынша мүмкін ... үшін ... ... ... ... ... ... құрылуы тиіс.
Сақтандыру. Барлық банк активтерінің тәуелділігі, оған ... ... ... ... ... ... ... мүлкі де сақтандырылуы тиіс.
Хеджирлеу. Қаржы құралдарын ашық бағытта сату-сатып алу барысында кері
байланыстар немесе кері ... ... ... ... арқылы хеджирленуі тиіс.
Сапалық басқару. Тәуекелділікті басқарудағы қазіргі заманға сай ... әдіс ... ... Бұл негізінен жоғары маманданған басқарушылардың
банк үшін қатаң қиыншылықтар туғанға дейін ... ... ... әдістері негізінде қорытындыланады. Негізгі сапалық басқару
барысында жақсы ... ... ... осыған саяды.
Қазақстан экономикасы тұрақты, ірі, шоғырланған банктік жүйеге мұқтаж
болуда, ... ... ... ... ... ... уәде беретіндей
өз алдына құралдарды дербес ... және ... ... ... ... етеді.
Яғни, банктік сектор, өзі көптеген макроэкономикалық ... ... ... банк ... болып, маңызды компоненттермен және
ұлттық экономиканы дамытудағы бірден бір қажетті шарттардың бар ... үшін ... ... ... оның ... ... ... яғни банктің қаражатына жұмсалынған ... ... төрт ... ... ... түрлері белгілі:
несиелік, өтімділік, пайыз мөлшерлемесінің өзгеру тәуекелі, ... ... - ... ... өз ... ... ... банктік қарыз бойынша төлем төлемеу тәуекелдігі.
Қиянатшылық жасау - ... ж.ж. ... ... ... ... ... көп ... себебі.
Қиянатшылық жасау – банктік жүйеде 80-жылдардың басында кеңірек тарап,
олардың үлесіне АҚШ-тағы барлық ... ... ... ... ... Бұл ... банк ... мен жоғары лауазымды
қызметкерлердің әріптестеріне, туыстарына, достарына, «достық» ... да ... ... және ... ... ... ... бергендігі туралы сөз қозғалады.
Несиелік тәуекелді басқарудың теориялық негіздері, банктік тәуекел
түсінігі, тәуекелдер ... оның ... ... және ... ... ... міндеттері мен мақсаттары, несиелік ... мәні мен ... ... ... ... ... мәселелер
жан-жақты сипатталды.
ІІ. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕГІ НЕСИЕЛІК ТӘУЕКЕЛДІ БАСҚАРУЫНЫҢ ... ... ... АҚ ... ... қалыптасуын талдау
Бүгінгі күні әлем адамдарға қарағанда жылдамырақ өзгеруде. Бұл ... аса ... ... жылдамдық пен уақыт айналып келе жатқан,
ресурстар мен қаржылық ағынды белсенді ... ... ... ... ... айналып келеді. Жаһанданудың ырғағы мен қарқыны күннен
күнге жылдамдай түсуде. Сондықтан соларға ... болу үшін ... ... ... ... табысты аяқ басудың жаңаша жолдарын іздестіруі тиіс.
Қазақстанның алдында нарық субъектілері бәсекелестігін ... ... ... тұр. Осы ... банк ісінің де маңызы арта түсті. Ал кез
келген банк өз қызметіне ... ... ... онда тәуекелдің қоса
туындауы – заңдылық. Басқа банктер тәрізді таңдауға алған «Альянс ... ... да ... ... банктің құрылу тарихымен ... ... ... банк ... ... АҚ) ... қалалық акционерлік банк»
ААҚ мен «Иртышбизнесбанк» ААҚ – екі аймақтық банктің қосылуы арқылы ... 13 ... ... ... сол ... оның ... ... - табысты жұмысқа қуатты ынта. Қазіргі заманғы өзгерістер
жағдайларында әлемде тәуекелді басқарудың жаңа ... мен ... ... ... жатыр. Сондықтан бұл зерттеуді түпкілікті деуге әлі
ерте.
Соңғы екі жыл бойы Қазақстанның банк жүйесіндегі несиелік ... ... ... ... 50 пайыздан артып отыр. Елдегі ірі банктерде
бұл көрсеткіш тіптен жоғары, мәселен, 2007 жылы «Альянс ... ... бұл ... 71 ... ... Бүгінгі жағдаймен
республикадағы несиелердің 70 проценті корпоративтік клиенттерге беріледі.
Алайда тұрғындарға ... ... ... де ... ... ... рыногының қажетті деңгейде дами қоймауына байланысты қаржылық
делдал ролін негізінен банктер ... ... ... ... ... осы банктер атқарып отыр.
Несиелендіру мөлшерінің қарқынды өсуі мен аймақаралық экспансия
«Альянс ... ... ... ... ... арттыра түсті.
Елімізде жаппай белең алған несиелендіру көлемінің ... әрі ... өсу ... ... ... ... Банк» акционерлік
қоғамының басшылығы тәуекел деңгейі жоғары халықаралық және аймақаралық
ұйымдармен операциялар ... ... ... Банк жеке ... ... беру үлгісін халықаралық
стандарттарға сәйкестендіру, сондай-ақ Банк ... ... ... ... 2007 ... 1 ... ... жаңадан
берілетін жеке тұтынушылық несиелер бойынша тәуекелдерді сақтандыруды алып
тастады. Оған дейін Банктің барлық жеке ... ... ... әріптесі болып табылатын «Альянс Полис» Сақтандыру Қоры» АҚ
сақтандыру компаниясында ... ... ... осындай шешім қабылдағанға дейін қалыптастырылған жеке
тұтынушылық несиелер ... ... ... 7%-ы ... ... ... ... Банктің таза маржалық пайызының көрсеткіші 2007 жылғы 1
қазанындағы жағдаймен шамамен 9,1%, ал таза ... 2007 ... ... айында
30 млрд. теңгені құрады. Бұл жағдай Банктің шетелден қарыз алуды азайтып,
бизнес ... ... ... ... ... ... Бұған қоса, Банк
бизнесінің басты бағытының жоғарғы табыстылығы ... жабу ... ... ... қалыптастыруға мүмкіндік береді. Ал бұл жалпы
алғанда әлемдік тәжірибеге сай ... ... ... - 2008 ... 1 сәуірдегі жағдай бойынша
Банктің дауысқа ... ... ... ... ... ... ... Корпорациясы» АҚ (SAFC).
«Сеймар Альянс Қаржылық Корпорация» АҚ қатысушылар құрамы. 1-кесте
|Акционер ... ... ... ... депозитарийі» АҚ |23,93 % ... ... ... |25,36 % ... ... Ғалиұлы |25,35 % ... ... ... |25,36 % ... ... көз сала ... «Сеймар Альянс Қаржылық
Корпорация» Акционерлік Қоғамына ... ... ... ... бар екендігін байқауға болады.
2008 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша ... ... АҚ ... жалпы санының бес және одан астам ... ... ... ... Банкі» АҚ акциялардың жалпы санының бес және одан астам
пайызын ұстаушылары
2-кесте
|Атауы, орналасқан жері ... ... ... |
| ... дана|салынатын |акциялардың |
| | ... ... % |
| | ... % | ... ... ... |6 943 524 |72,04 |69,2 ... АҚ | | | ... ... ... |1 996 208 |20,71 |19,8 ... АҚ | | | ... «Альянс Банкі» АҚ орналастырылған акциялары жалпы санының басым
бөлігі - «Сеймар Альянс Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Оның қазіргі кезде Қазақстан
Республикасының 47 ... мен 18 елді ... 25 ... мен ... бар. ... ... базасы 2 миллионнан асады.
«Альянс Банк» АҚ тәжірибесіндегі несиелік тәуекел – ... бір ... банк ... ... ... түрі. Ол – өндірушінің не банктің
қызметімен байланысты болып табылады. Тәуекелге барған ... ... ... қол ... де ... ... ... активтердің құрылымы
Ұсынылған суреттегі ақпарат арқылы аталған банк активтерінің басым
бөлігі клиенттердің займдары 70,8 пайыздай ... ... деп ... ... ... ... ... 1.0 пайыздай, сауда бағалы
қағаздары - 1.1 пайыз, негізгі құралдармен материалдық емес ...... ... ... – 7,2 ... ... мен басқа да қаржылық
ұйымдардағы ақшалар мен депозиттер – 17,3 ... ... ... ... ... ... тәуекелді басқаруды талдау және
бағалау
Нарықтық коньюктураның күрделілігіне қарамастан, «Альянс Банк» АҚ»-ның
кредиттік рыногындағы ... өсе ... ... ... жаңа
клиенттер тартуға және бұрыннан несие алып ... ... ... ... ... секторын қайта
қарастыруға бағытталған.
«Альянс Банк» акционерлік қоғамындағы тәуекелдерді басқару ...... ... ... ... маңызды құрамдас бөлігінің
бірі. Тәуекелдерді ... ... ... ... ... мен жауапкершіліктерді бөлудің қатаң жүйесі негізінде
әзірленген. Бұл ... ... және ... ... ... ... ... туындауын талдауды, ақша қаражаты
қозғалысын ... және ... ... сақтауды қамтамасыз етеді.
Бүгінгі таңда «Альянс ... АҚ жеке ... ... ... ЕБРР ... және ... карточкалар бойынша кредиттеуді
іске асырады.
Сұранысқа сәйкес жеке тұлғаларға несие беру ... ... ... асырылады:
- автомобиль сатып алуға;
- тұтыну мақсаттарына;
- кәсіпорынға кепілдік етуге;
- жылдам қажет ... ... ... және ... ... (заемдық және жеке
қаражаттар қатынасы);
- Басқару ...... ... кәсіпорынды басқаратын
менеджерлер командасының ұйымдастыруымен, ... және ... ... ... айқындалады.
- Несиемен қамту сапасының аспектісі – кепілге қойылған зат пен оны өтеу
кезіндегі нақты қамту құнына қол жеткізу мүмкіндігі банк ... ... ... ... басқару белең алған оқиғаларды қадағалау мониторингімен
қатар негативті салдарды еңсеру бойынша ... ... ... Банктегі негізгі қызметтер:
- Кредитті құрылымдау бойынша келіссөздер ...... ... ... ... капиталын үздік (нәтижелі) басқару есебінен борыш деңгейін
төмендету;
- Консультанттар ... ... ... ... ... ... Активтерді сату;
- Активтерді қаржыландыру;
- Мемлекет тарапынан қолдау табу мүмкіндіктеріне қарай кеңестер;
- Қосымша қамтуға ие болу.
Несиелік ... ... ... әдісіне провизияларды
қалыптастыруды да жатқызуға болады.
Провизия – активтердің қайтарылмауынан ... ... ... ... ... ... ... құралдар сомасы.
Арнайы провизиялар – сыныптамалық активтердің ... ... ... ... провизиялар.
Несиелік тәуекелді басқару – бұл процесс әрі күрделі жүйе. Процесс
«мақсатты рынок» деп ... ... ... ... басталады. Ол
қарыз міндеттемелерін бірізді өтеу формасымен жалғасын табады. ... ... ... ... не займ ... толығымен төленуін
күтеді. Көп жағдайда, олар ... ... ... де ... бір ... ала алады.
Несиелендіру – Альянс банкі бизнесінің басты өзегі. Несие операциялары
активтер мен ... көзі ... ... Осы реттегі несие портфелі банктің
қауіпсіздігі мен сенімді ... ... ... ... ... кредит ревизиясының ... ... ... ... ... ... проблемасы – бұл
шығынға батудың басты себебі. Қарыз ... ... ... ... ... ... ... минимизациялауға ықпал етеді.
Соңғы кездері пайыздық үстемелердің тұрақсыздығы Батыста ... ... ... ... деңгейінің негізгі әдістері 3-кестеде
ұсынылған. [8;218]
Пайыздық ... ... ... ... әдістері
3-кесте
|Төменгі пайыздық |заемдық қаражаттың мерзімін ұлғайту; ... ... ... үстемелер несиесін қысқарту; |
|байқалады ... ... ... |
| ... ... сату (бағалы қағаздар түрінде); |
| ... ... алу; |
| ... ... ... жабу. ... ... ... мерзімін қысқартуды бастау; ... ... ... ... ұзартуды бастау; ... ... ... арқылы несие үлесін арттыруға |
|дейін жеткізу |әзірлену; ... ... ... ... ... арттыруға |
| ... |
| ... ... ... арқылы қарызды жылдам |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |белгіленген ставка арқылы несие үлесін ұлғайту; ... ... ... портфелінің мөлшері мен мерзімін ұзарту; |
| ... ... ... ашу. ... деңгейі |заемдық қаражат мерзімін ұзартуды бастау; ... ... ... ... ... ... |төмен ставкалар арқылы несиелер ... ... |
| ... қағаздардағы инвестицияларды қысқарту. ... ... ... отырып, мынадай қорытынды шығаруға
боалды: екі шаманың арасындағы айырмашылық қанша көп болған сайын пайыздық
тәуекел деңгейі ... ... ... ... ... - ... ... қызмет
көрсететін ең үздік банк – (Best Retail Bank in ... ... ... ... көшбасшы банк (Leading Bank in Corporate
Governance). Сондай-ақ ол Азиядағы 200 ірі ... ... ... жылы ... Банк ... The ... Bank of Korea
(Корея Республикасы) бас банк ... ... ... қол ... келісім шеңберінде Альянс Банкіне 2 жылға 20 ... АҚШ ... ... ... ... ... отыр. Осы клиенттердің
кейбірінің Қазақстанға ... ... ... ... ... ... ... бар.
Альянс Банкі EMC Documentum платформасында жедел-кредиттер беру
бойынша кредит алдындағы құжат ... ... іске ... Жүйе ... ... ... алды ... айналымын автоматтандыру үшін
бірыңғай фронт-энд шешімін білдіреді.
Альянс Банкі Еуропа қайта құру және даму ... ... ... ... шеңберінде шағын және орта бизнеске несие беру
процесін дербес басқару өкілеттіктеріне ие ... ... күні ... ... ЕҚҚДБ осы бағдарламасы бойынша несиелер көлемі $27 млн.
құрап отыр. Қазіргі уақытта «Альянс ... АҚ-ы ауыл ... ... субъектілерді, сондай-ақ жекелеген аймақтарда шағын бизнес
субъектілерін қаржыландыруға ... ... ... ... операциялық тәукелдерді
ұйымдастыруға бейімділігінің ... ... ... ... қызметтегі
әлсіз жерлерді анықтау үшін нақты бөлімшелерде бизнес-процесстерге талдау
жүргізуге, сондай-ақ тиімділігін арттырып, «тар жерлерді» жою үшін ... ... қоса ... ең ... ... ... шараларын
әзірлеуге көмектеседі.
Тәуекелді басқару жүйесі кез келген күрделі ... ... ... ... бөлімдерге өзара әрекеттесу аясында немесе
ұйымдастырылған бөлімдер деңгейіндегі стратегиялық басқару дәрежесін жүзеге
асыратын нақты іс-шаралар ... іске ... ... ... банк ... тәуекелді
басқарудың келесі тәсілдерін қарастыралық. Оған қатыстылар:
1. Банк қызметі, оның клиенттері, контрагенттері, делдалдары және
бәсекелестері ... ... ... ... ... ие сараптаманың болжау ... ... ... ... ... ала бақылау.
2. Тәуекел деңгейінің көбеюі кезіндегі пайыздық ставка динамикасы
артады немесе керісінше шектеулі ... ... ... ... құралдары бойынша ставкалар; пассив
операциялар мен клиентті ... ... және ... ... ... ... банкаралық рыногындағы
операциялары бойынша үстемелер; қарызгер тұрақты болған ... ... ... түседі; қысқа мерзімділерге қарағанда
ұзақ мерзімділер бірқалыпты ауысады; ... ... ... ... мөлшеріне қарағанда қысқа ... ... ету ... ... ... ... Қолайсыз жағдайларда кепілгер ретіндегі кредитті сақтандыру.
4. Хеджирлеу (тәуекелді сақтандыру).
5. Тәуекелдік жоғарылаған жағдайда қарызгердің ... ... ... Жеке ... мен ... кезіндегі қабылданған кредит шарттарының
есебі.
7. Тәуекелді диверсификациялау, оны ... ... ...... ... мен оны құраушылар
деңгейі тәрізді әр алуан компоненттер бойынша активтер мен ... ... ... ... ... кезінде салымға валюталар
мен бағалы қағаздардың түр-түрі ... ... ... ... ... кішірейтеді. Соған сай қаржы рыногының әр ... ... ... ... ... бағыттарда өзгеріске
ұшырайды. Оның түрлері өте көп.
Несие жөніндегі жоғалтуларды төмендету жолында ... ... ... ... ... ... ... Бұл жыл бойы стандарттық
кредиттің жоғары деңгейін ... ... ... Оның ... ... – 98,6 %. 2007 ... 1 ... жағдай бойынша стандарттық
несие берешегі – 99,98 % құрады.
Жоғарыда айтылғандай «Альянс Банк» АҚ-дағы кредиттік тәуекелді басқару
үздіксіз несие ... ... ... ... ... Несиелік
мониторингтің маңызды элементі - анық ақпараттар жинағы мен оған ... ... ... ... ... ... ... үнемі
талдау жасаудың құралы болып саналады.
Несиелік тәуекел – қарыз алушының банктен алған ... ... ... оған есептелінген сыйақысын өз уақытына байланысты банктің
зиян шегуін сипаттайды. Несиенің уақытылы қайтарылмауы банктің зиян шегуіне
алып ... ... да ... банк ... тәуекелді басқару
шараларымен дер кезінде айналысуда.
Несиелік тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
Лимиттер белгілеу;
Несиелік ұсыныс пен қарыз алушының несиелік қабілетін ... ... ... ... несиеге рейтинг қою әрі оны
белгіленген лимиттермен салыстыру;
Несиелер бойынша мүмкін болар зияндарды есепке ала ... ... ... ... ... ... ... бөлу, несилеуді
автоматтандыру;
Несиелік мониторинг;
Несиелік портфелді басқару;
Проблемалық несиелеуді қалпына келтіру.
Мұндағы банктік несие белгіленген мөлшер шегінде (лимит) ... ... ... ... ... да ... алушының төлем айналымындағы шамасына;
Несиені қамтамасыз ететін нақты ... ... ... және
өтімдік дәрежесіне;
Несиелік тәуекел дәрежесіне және ... ... ... ... бар ... ... ... – несиелік тәуекелді төмендету мақсатында
жүргізілетін анықтамалар мен тексерулер процесін білдіреді.
Несиелік мониторинг – несие ... ... ... ... ... ... ... қабілетінің өзгерісін қадағалап отыруға байланысты
шаралар жүйесі болып табылады.
Несиелік портфелді басқару – банк ... ... ... ... түрлерінің барлығы айқындауды әрі олардың ең ... ... ... ... ... ... ... қызметі.
Несиелік портфелді басқаруды іске асырудың ортақ ... ... ... мен ... ... үшін ... ішкі банктік
лимитін белгілеу;
Несиелік рейтингпен ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекелді талдау формасын жасау;
Несиеге баға белгілеу саясатын дайындау;
Проблемалық несиелерге келесі көрсеткіштер жатады:
Несиелік келісімшартта көрсетілген уақытта қайтарылмаған, яғни ... және ... ... ... ... ... ... кепілдемемен қамтамасыз етілген несиелер
бойынша сақтандыру компанияларының кепілхатты және ... ... ... ... орындалмаған;
Несиелерге есептелген пайыздардың несиелік келісімшартта көрсетілген
күннен 30 күн өткенге дейін қайтарылмаған несиелер жатады.
Проблемалық несиелерге қарсы ... ... ... алушының қызметін қайта құру;
Несиені қайтару кестесін өзгерту;
Пайыздар, сыйақы төлеу тәртібін өзгерту.
Банктің пайда болуының экономикалық мазмұны мен қызметін қарастырсақ,
несиелеу - ... ... ... ... ... операциялар - кіріс
және актив баптарының қайнар көзі.
Қазіргі уақытта банктің ... ... ... банк ... ... оны ... ... факторы болып табылатын
құбылыс – ... ... деп ... ... ... ықшамдалған нысанда қаржылық мәміле бойынша
серіктестік келісімшартын ... ... әрі ... ... қаржылық
шығындарды көтерген кездегі тәуекел ретінде анықтауға болады.
Несиелік тәуекелдің нақты мысалына клиент ... өтей ... ... ... тәжірибе ережесіне сай несиелік тәуекел ... екі ... ... алушымен байланысты тәуекел, әлеуетті шығындарды бағалайтын
мүмкіндік;
- Несиелік тауардың ішкі ... ... ... көлемін клиент
келісімшартты орындамаған жағдайда ғана бағалайды.
Несиелік тәуекелді бағалау мыналарға байланысты:
Компанияны басқару сапасына;
Саланың әл-ахуалына;
Компанияның бәсекелестік қабілеттігіне;
Несиелік ... ... ... жағдайына;
Даму болашағына.
2.3 «Альянс Банк» АҚ қызметімен қатар жүретін тәуекелдер түрлерін
талдау
Тәуекел кез келген операцияда болады. Ол әр ... ... ... банк ... үшін ... ... болдырмау мүмкін емес. Альянс Банкі
басшылығы өз қызметін жүзеге ... ... ... үш ... ... Соған сәйкес «Альянс Банк» АҚ ... ... ... құрамында мынадай басқармалар құрылған:
- Несие тәуекел басқармасы;
- Қаржы тәуекел басқармасы;
- Операциялық тәуекел басқармасы.
Қаржы тәуекелі ... ...... ... жоғалту тәуекелдерін, капиталдың жеткіліктілігін жоғалту
тәуекелдерін, банкаралық ... ... ... ... ... және елдер тәуекелдерін басқару болып табылады.
«Альянс Банк» АҚ қабылданатын тәуекелдерді шектеу бойынша саясат,
соның ... ... ... пайдалану есебінен жаңа өнімдер мен
қызметтерде тәуекелдерді ... ... ... лимиттеуді,
стресс-тестілеуді және тәуекелдердің әр түрі бойынша хеджирлеуді ... ... ... ... ... ... құжат – Банк
тәуекелдерін басқару саясаты.
Несиелік тәуекел категорияларын анықтау:
Қарызды ... ... егер ... ... өтей ... не
келісілген мерзімде әр түрлі себептермен ... ... ... ... ... банк ... ... ауыстыру тәуекелі: Егер екінші тарап келісімге ... ... ... ... банк қаржылық келісімдерді өзгерту үшін
қосымша шығын шығаруға ... ... ... ... ... жүзеге асыру барысында
туындайтын тәуекел. Несие тәуекелі келесі көрсеткіштермен ... ... = ... бойынша борыштың орташа өлшемі
«Альянс Банк» АҚ қарыз портфеліндегі несие шығыны әлі ... ... ... = ... жалпы сомасы
Проблематикалық
несие
Несие тәуекелінің пайызы = -----------------------------------
Несиенің жалпы
сомасы
Проблематикалық
несие
Несиені диверсификациялау = ----------------------------------
Несиенің ... ... ... ... тәуекелдерін талдай отырып, мыналарды
есепке алу қажет:
* өндірістің күрт төмендеуі, көптеген ұйымдардың қаржылық
тұрақсыздығынан ғана емес, сондай-ақ ... ... ... да ... ... ... экономиканың дағдарыс жағдайын;
инфляцияны, т.б.
«Альянс Банк» акционерлік қоғамындағы тәуекелдер – банкілік
қызметтердің ... мен ... ... ... пайда болатын
тәуекел.
Қазақстанның қаржы жүйесінің тұрақтылығы банк ... ... ... ... ... ... операциялар тәуекелдікпен
жүргізіледі. Тәуекел банк ... ... ... ... ... ... болжанған нәтижелерден теріс жағына ауытқу
мүмкіндіктерімен ұғындырылады. Тәуекел пайданы ... ... ... ... қысқаруына, өтімділіктен айырылуына, тіпті
күрделі жағдайда банкроттыққа алып келуі мүмкін. Қабылдаған ... ... ... және қаржылық мүмкіндіктер мен банк құзыры
шегінде болатын болса ғана банк табысқа жетеді. ... ... ... ... ... ... шығыстар мен зияндарды жаба алмайтындай өтімді ... ... ... ... өсу ... ... салайық.
2-сурет. «Альянс Банк» АҚ мен басқа да екінші деңгейлі банктер
активтерінің өсу қарқыны
«Альянс Банк» АҚ активтерінің өсу қарқыны 2005 ... ... ... %, ал 2006 ... ... - 166,20 %, 2007 ... ... 255,60 %-ға өсті. [7;100]
Банк ісінің негізгі мағынасы мен ролі – салымдарды жию және тартылған
қаржының сенімділігін қамтамасыз ету ... - ... әрі ... арқылы сол қаржы епті қолданалатын болса, қалған ... ... ... ... болады. Қандай да бір коммерциялық қызметтің
ажырамас бөлігі болып табылатын тәуекел банк үшін ең ... ... ... ... ... басқару - негізі тәуекелді бағалау,
тәуекелді өзгерту, тәуекелге бақылау және ... ... ... ... ... процесс. Тәуекелді басқару жүйесі ... банк ... ... ... ... ... ... бақылауды және
ізін бағуды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ банкіде осы ... ... ... ... ... мына ... артады:
* мәселелер аяқ астынан, күткендегіге қарама-қарсы пайда болса;
* банктің бұрынғы ... ... жаңа ... ... басшылық қажетті және шұғыл шаралар қабылдай алмай, ол ... ... банк ... ... ... ... заң ... нақты жағдайларда кейбір оптималды ... ... ... ... өте көп:
Стихиялық апаттар тәуекелі - бұл жер сілкіністері, су тасқыны, дауыл,
өрт және т.б. нәтижесінде банкке материалдық шығын келтіруі мүмкін ... ... түрі ... де, ... оның клиенттері мен қарыз
алушыларына да шығын әкелуі мүмкін.
Саяси ... - ... ... ауысуы немесе елдің саяси бағытының
өзгеруі нәтижесіңде, төңкеріс немесе соғыс жағдайында ... әсер ... ... Бұл ... ... ұлтшылдандырылуы немесе банк және оның
клиенттерінің жағдайын төмендететін жаңа шектеулер мен заң өзгерістерін
бекіту ретінде ... ... ... ... ... экономикалық жағдайдың нашарлауынан
- жалпы ұлттық өнім деңгейінің күрт ... ... ... ... инфляция деңгейінің артуы, экономиканың құрылымдық
дағдарысы, елдің төлем ... ... ... ... ... ... валютаның құнсыздануы, ... ... ... ... т.б. ... ... тәуекелі қарыз алушының қаржылық жағдайының төмендеуі немесе
банкроттығына және ... ... ... мен ... ... ... толық қайтарылмауына байланысты.
Валюталық тәуекел - әлемдік нарықтағы шетел валюталары курстарының
күрт өзгеруі ... ... ... ... тәуекелге тек шетел
валютасы бойынша ашық позициялары бар ... ғана ... ... — елдегі немесе әлемдік нарықтағы бір немесе бірнеше
құралдар түрлері бойынша ... ... ... өзгеру
тәуекелі.
Инвестициялық тәуекел - әлемдік нарық конъюнктурасы, ... ... ... экономикалық дағдарыстар, элемент банкроттағы
нәтижесінде бағалы қағаздардың ... ... ... - жеке ... ... немесе бағалы
қағаздардың жеке түрлеріне, немесе тіпті жеке салаларға тым ірі ... ... ... ... ... ... ... - әр нақты құрал ерекшеліктеріне
сәйкес операциялардың жеке түрлері бойынша тәуекел.
Сауда тәуекелі — сауда құрал-депозиттері, бағалы ... ... ... т.б. сату ... ... тәуекелі.
Тәуекелдерді басқару теориясында және практикасында тәуекелдерді банк
саласында және инвестициялық жобалау саласында бағалау тәсілдері ең ... Банк ... ... барысында келесі жағдайларға көңіл
бөлген дұрыс деп есептейміз:
- белгілі бір кезең аралығында экономикалық жағдайдың ... ... ... ... ... қатынастардың тежелуіне де
байланысты;
- саяси жағдайдың тұрақсыздығы;
- банктік жүйе құрылымының аяқталмауы;
- кейбір ... заң ... ... ... базамен нақты
жағдайдың сәйкес келмеуі.
Бұл бөлімде «Альянс ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар банкке жалпы сипаттама жасалып,
аталған банктегі ... ... ... ... баға ... ... ... Банк» қызметімен қатар жүретін тәуекелдер
түрлері кеңінен бейнеленді.
2.4. Несиелік ... ... ... ... тәуекелін басқарудың тиімді банктік жүйесін құруға негіз болатын
жайттар – дұрыс бағалау, қарызгермен жеке ... ... ... ... бақылаудағы ептілік пен сақтық.
Жеке несиелер мониторингі мен қабылданған ... ... ... ... ... ... жолымен несиелендірудің
бірегей мәдениеті - несиелік тәуекелді басқарудың тиімді жүйесін құрудың
негізгі факторы ... ... ... ... ... ... элементтеріне енетіндер:
Несие қызметін ұйымдастырумен қамту, лимиттер, несиенің ұсыныс құнын
орнату және ... ... ... ... ... ... ... бойынша кредиттер тәртібі мен белгіленген лимиттерді салыстыру,
несиеге ... ... ... пайыздық үстемелерді анықтау, несиені
авторландыру, несие мониторингі, несие портфелін ... мен ... ...... ... ... ... өкілетті болу.
Пайыздық үстемелер тәуекелі капитал рыногындағы коньюктуралардың ұдайы
өзгеруінен туындайды. Пайыздық ... ... ... ... уақытта
қабылдайды. Тәуекел деңгейі белгілі бір құбылысқа негізделген ... ... ... ... үшін ... сай ... ... тиіс.
Пайыздық үстемелер тәуекелін басқару мен бақылау үшін нақты оқиғаларға
қатысты банк қызметінің стратегиясы әзірленуі керек. Қазіргі таңда «Альянс
Банк» акционерлік ... банк ... ... ... қолға алынды.
Соның бірі – несие тәуекелін басқару.
Халықаралық банктік саясат бір қарызгерге банктің жеке капиталының 25%-
дан жоғары сомада ... ... ... айғақтады. Кредиттік саясат несие
портфелі мен оларды бақылау, ... ... ... ... ... ... ... қамтуға тиіс.
«Альянс Банк» акционерлік қоғамындағы қарыз беру портфелінің
құрылымына ...... ... жеке ... ... ... орналастырылған кредиттік ресурстар, кіші және орта
бизнесті кредиттік линия ... ... ... ... арқылы несиелендіру.
«Альянс Банк» акционерлік қоғамы несие тәуекелінің талдамасы кредит
төлеу ... ... төрт ... ... ... ... аспект;
2. Қаржылық аспект;
3. Басқару аспектісі;
4. Несиені қамту сапасының аспектісі.
Жоғарыдағы төрт аспектіні ... ала ... банк ... ... ... саясат принциптерінің несие келісіміне
сәйкес қажетті кіріспен ... ... ... ... ... ... қаражатты жүзеге асыру үшін несиелендіру құрылымын жасауға тиіс.
Банктегі несие тәуекелінің келесі элементі – кредиттік ... ... ... ... ... - ... басқарудағы консервативтік тәсілді жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... ... жатады:
- несиелеу лимиттері;
- портфелді қалыптастырудағы басымдықтар;
- тәуекелді түсіну ережесі.
Несиелеу лимитін орнату – ұзақ мерзімді тұрмыс қабілеттілігін жақсарту
мен ... ... үшін ... ... ... ... ... тәсілі.
Бұл банктерді мынаған жетелейді:
- Тәуекелдің кез келген ... ... ... ... ... ... сақтау үшін сыннан бас тарту;
- Қалыпты пайдамен қамту және концентрацияны қысқарту мақсатымен несие
портфелін диверсификациялау.
Тәуекелді қабылдау тәуекел ... ... ... жеке ... ... талаптар мен «тәуекел-кіріс» дилеммасын шешу критерийі
болып көрінеді.
Дамыған елдердегі банктер алдында несие ... ... ... ... ... емес. Үкімет тарапынан бақылау, саяси мәндегі
ішкі және сыртқы қысым, банктердің қабылдауға әзірлік деңгейін ... ... ... ... ... ... ету - жоғары басшылық
функциясы.
Банк басшылығы белгілеген несие портфелін ... ... ... ретіндегі несие тәуекелін басқару жүйесіне төмендегілер
енеді:
- Банктің кредиттік қызметінің негізі ... ... ... ... ... ... мен ... үшін несие портфелін
қалыптастырудың негіздік бағдарлары;
- Банк рентабельділігінің нормативтік жоспарлы жетістігімен ... ... және ... үстемелер деңгейінің қалай болатынын
анықтауға арналған ... ... ... ... ... банкілік тәуекелдер – банкілік ... ... ... ... салдарынан пайда болатындығын атап өткенбіз. Олай ... ... ... ... банк тәуекелін болдырмаудың басты
жолы болатындығын ескеру қажет.
Тәуекел менеджменті – ол банк ... ... ... және ... ... ... менеджментінің обьектісі: тәуекелдер және қаржылық қатынастар.
Тәуекел менеджментінің субьектілері: мамандар.
Жалпы ... жүйе ... ... ... басқару
стратегиясынан және тактикасынан тұрады.
Тәуекел менеджментін ұйымдастыру немесе жүзеге ... ... Банк ... ... ... ... ... бағалау немесе талдау;
3. Тәуекелдерге әсер ету әдістерін таңдау;
4. Тәуекелдерді төмендету әдістерін жүзеге асыру;
5. Нәтижелерді бақылау;
6. Келешек ... ... ... ... ең басты ықтималдылықты ... ... екі ... анықталуы мүмкін:
- субьективтік әдіс;
- обьективтік әдіс.
Субьективтік әдіс субьективтік критерийлерге негізделеді, яғни ... ... оның ... ... жататындар: қаржылық қатынастар.
- Субьектілер – менеджерлерді басқару.
Тәуекел менеджментін басқару ... ... ... Бақылау тактикасы;
2. Бақылау стратегиясы.
Обьектілік – ықтималдылықтың математикалық мөлшерінің есебін анықтау
арқылы айқындалады:
п
Р = ----------
En
Р – ...... ... ... ...... ... бойынша жағдайлар саны.
Тәуекелді бағалайтын көрсеткіштер:
1. Орташа күтілетін мөлшер:
Х =Ex*P
X- күтілетін нәтижелердің абсолютті мөлшері.
2. Орташа квадраттық мөлшер:
п
D=E(x-x)*- ---------- E*(x-x)*p
En
Егер күтілетін ... ... және ... ... ғана
белгілі болса, орташа квадраттық мөлшерді былайша есептеуге болады:
D= Pmax(хmax-x)*Pmin=(x - xmin)
Бұл көрсеткіштер ... ... яғни ... ... ... нақты жағдайлармен бағалауы үшін «левережд» көрсеткіші
қолданылады.
Несие тәуекелін басқару барысы ... ... ... ... жұмыс кезеңінде тәуекелді басқару. Несие ... ... бұл ... ... қарым-қатынасын басқаруға қатысты болып
келеді. Несие анализі әрбір қарызгердің шығынын минимизацилау, тәуекелдерді
анықтау әрі ... ... жеке ... құрылымдаудағы және жеке
борышкердің несие төлем ... ... ... ... Несие
мониторингі банкке сенімділігіне қолдау көрсету әрі ... ... ... ... ... Осы ... клиенттің кредит
төлем қабілеттілігі қабылдауға жарамды болып қала береді.
1. Несиелендіру процесін басқару және ... ... ... ... ... ... байланысты желілік қадағалау
қатысты болады. Аталған қарым-қатынас тәуекелге ықпал ететін шешімдер
қабылдаумен тығыз байланысты. Сондықтан желілік бақылауды талап ... ... ... ... бөлігі -кредиттік анализ, несие
мониторингі және проблематикалық кредитпен ... ... ... ... және ... ... органдар тізбегі банктегі барлық
кредиттік шешімдер үшін бірдей болуға ... ... ... Банкте басқарушылық бақылаудың тәуелсіз
тетігі болуға ... Ол – ... ... ... ... несие
портфелінің құрамы және шешім қабылдауға ... ... ... элементтері:
- Несие аудиті кредит портфелінің сапасы мен жеке несиелік шешімдерді
тексеруге тәуелсіз, білікті болуға тиіс.
- ... ... ... ... ... портфелінің мониторингіне
арналған мәліметтер дәл әрі жылдам берілуге тиіс.
- Қаржы қозғалысын бақылау.
Несие тәуекелін талдаудың ... ... ... ... ... мен ... процесін бастау үрдісі жатады. Аталған процесстер
несиелендірудің нақты стандарттарына және ... ... ... несиелеу туралы шешімдерге бағытталуы тиіс.
Банк қызметін анықтайтын басты факторлар – несие ... ... ... ... кәсіпорындар үшін қарапайым операция, бірақ бұл банк ... ... ... ие. ... басым бөлігі өз кірістерін несие мен
инвестициялық іс-әрекеттер арқылы ... ... ... тәуекелін мынадай екі ... ... ... ... ... ... ... байланысты
тәуекел;
2) егер клиет келісімді орындамаған жағдайдағы қаржылық жоғалтулар
мөлшерін бағалайтын ішкі ... ... ... ... ... нарығының дамуын тежеуіш факторлар:
– Ең басты кедергі – рыноктың айтарлықтай ... ... ... ... – елде ... ... ... әлі де
болса төмен. Компаниялар қор нарығына ашықтықты қаламағандықтан шықпай
отырған жоқ, олар көп ... ... ... ... және бұған
салық төлеуге ықыласты емес. Дұрысында бизнесменнің ұғымында салық ... ... ... ... ой ... ... керек. Сонымен бірге, соңғы кездері
елімізде экономиканың өсуі байқалады. Кәсіпорындарды ... ... ... ... ІРО ... қажеттігін түсініп келеді. Бір сөзбен
айтқанда, елімізде қор ... құру ... енді жан ... ... ... ... жағдайларында, «Альянс Банкі» АҚ-мы
тұрақты өсімді қолдауға, сондай-ақ жалпы Қазақстан Республикасында банк
секторының өсу ... асып ... даму ... қол ... стратегияны таңдады.
Осы стратегия:
- Республика аймақтарында Банк дамуының серпінділігін арттыруды ... ... ... ... ... ... ... жақсартуды;
- жаңа бәсекеге қабілетті банк өнімдерін әзірлеуді;
- капиталға ірі ... салу ... ... ... ... ... және ... қызметтің субъективті тәуекелдерін,
соның ішінде әкімшілік, кадр және ... ... ... ... ... ... ... етуді көздейді.
Альянс Банк бірнеше жыл бұрын алға қойған міндеттерді іске ... ... ... ... өзі – ең ... ... ... ... ... ... мәрте өскендігінің
куәсі. Бүгінгі күні ... және ... ... ... ... 20 және 36 пайызды құрап отыр. Бұл ретте несиелік портфель
құрылымының сапасы жоғары болып отыр.
Банк құрылымының өзгеруінің өзі - ... ... ... ... ... ... ... құрылымдарына бөлініп шықты. Бұл
кезеңде барлық бөлімшелердің ... ... ... ... ... де ... әлемінде агенттік желі кеңінен әрі табысты қолданылып келеді.
SAFC - Альянс Банк пен ... ... ... ... Финанс» пен «Alliance Retail Group», «Альянс Капитал»
компаниясы бар еншілес ... ... ... пакетіне иелік
ететін «Сеймар» инвестициялық топ АҚ нысанында құрылған классикалық ... ... ... өз клиенттеріне ең ірі көп арналы ... ... ... және ... да ... ... ... жинағын
ұсынатын болады. Қазір SAFC меншікті капиталын 690 миллион АҚШ доллары
құрап отыр. ... ... ... ... оны бір ... ... ұлғайтуға және алып компания құруға бел буып отыр.
SAFC холдингі, ...... ... ... ... ... сондай-ақ банктеріміздің халықаралық қаржы жүйесіне
интеграциялануына байланысты пайда бола ... ... ... ... жаңа ішкі және ... ... ... беру әрекеті.
Сондықтан да «Сеймар» иелік ететін барлық активтерді бірегей холдингте
шоғырландыру топ ... ... ... ... қадам деуге
болады.
Біздің экономикамызда холдинг туралы ... ұзақ ... бойы ... жоқ. ... оны бір ... айналысатын біртекті бірнеше ЖШС деп
түсінді. ... өзі де ... ... ... емес еді. Ал
тәуекелдерді жинақтау ... ой ... ... ... және
сыртқы бақылауды күшейту қажет. Өйткені банктер де – ... ... әрі ... жауапкершілікті көтеруші.
Ара-тұра «сілкіністердің» болуы банктер үшін пайдалы да, өйткені олар
басқару жүйесі мен ... ... ... ... және болашақта қаржы саясатында қателіктер мен жаңсақтықтарды
болдырмауға мүмкіндік ... ... ... - аса ... Сөз жоқ, ... әлемдік қаржы дағдарысының
келеңсіз зардаптарын жұмсарту үшін мемлекеттің көмегі ... ... ... ... компаниясының (ҚИК) рөлі анық көрінетін
болуы керек.
Бүгінгі таңда ҚИК үшін ол ... ... ... ... ... ... банктер төңірегінде қалыптасқан қауырт жағдайларды біршама
жеңілдетуіне болатын кез келді. Әрине, бұл ... ... ... ... ... ... олар банктерден стандартты несиелерді сатып алу
шартына, ... ... ... ... мен ҚИК ... ... және ... да жағдайларға қатысты. ҚИК іс жүзінде өзіне ешқандай
тәуекелдер жүктемей-ақ банктерге қарағанда, едәуір көп ... ... ... ... ... ... ... жүйесі банктегі банк ұшырауы мүмкін тәуекелдің
барлық түрін иденфикациялауды, ... ... мен ... етуі және осындай тәуекелдерге ... ... ... ... ... керек.
Ішкі бақылауды ұйымдастырушы және реттеуші органдар мен коммерциялық
компаниялардың қарым-қатынасының дамуын, оларды ұйымдастырушы комитеттің
атауымен – COSO ... ... жай ғана COSO ... ... ... ...... of Organization of the ... деп атау ... ... ішкі ...... келесі мақсаттарына жетуін қамтуға
жеткілікті әрі қажетті компанияның ... ... ... ... ... ... оның жоғары деңгейдегі ... ... ... ... да ... ... ... операциялардың
өндірістік және қаржы тиімділігін; қаржы-есеп беруінің ... ... ... ... ... анықтайды. [10;432]
Жекелеген банктердің қаржы ... ... ... ... ... алып ... бес түрлі себебін және бақылаудың
тиімді жүйесін жасап пайдалану ... ... ... алуға болатынын
анықтады. Ол бес себеп маналар: 1) ... ... ... және ... ... ... мәдениетін құруға
дәрменсіздігі; 2) ... ... ... тыс ... ... ... болмауы немесе жеткіліксіздігі; міндеттерді ... ... ... ... ... есепшоттар бойынша
салыстыру, операциялық қызметті тексерудің ... ... ... ... 4) ... деңгейлер арасындағы ақпарат
алмасудың, соның ішінде ерекше атап өтетіні – басшылыққа кемшіліктер ... ... ... ... 5) ... мен ... бойынша ішкі аудит пен басқа да қызметтің бейадекватты немес тиімсіз
бағдарламасы.
Комитет ... ішкі ... қол ... үшін ... ... ... Бұл келесі бес санатта топтастырылған. 1)
басқарушылық ... және ... ... 2) ... табу ... 3) ... жүзеге асыру мен өкілеттіліктерді бөлу; 4) ақпарат
және ынтымақтастық, кемшіліктер мониторингісі мен түзету; 5) ... ... банк ... ... тән банкілік қадағалау органдарының ішкі
бақылау жүйесінің жағдайын бағалау.
COSO моделінің негізіне тәуекел де, ішкі ... да ... ... болатынын көрсететін ішкі бақылау тұжырымдамасы жатады. Ішкі бақылау
– бұл ... ... ... ... ... басқарудың тиімділігін көтеру үшін алдымен оның
бәсекелестік қабілетін арттыру керек. Бәсекелестік - ... ... ... ... ...... табу.
Қазіргі жағдайда банктерді басқару жүйесінің тиімділігін бағалаудағы
басты критерийлерге сол кәсіпорынның бәсекеге ... ... ... ... қабілеттілігін оның нарықта алатын орны,
көрсетілетін ... ... ... ... ... ... ... осы замандық талаптарға сай келуі және арнайы
мамандардың қызмет етуі тәрізді белгілерімен бағалауға болады.
Банктегі еңбек өнімділігін арттыратын, ... ... ... жаңалықтарды, еңбекті ұйымдастырудың озық әдістерін енгізу,
әкімшілік басқару шығындарын, табыс әкелмейтін шығындарды азайту, кадрларды
тұрақтандыру, еңбеккерлердің ... ... ... - ... ... әсер ... негізгі факторлар. Рентабелділік не
тиімділік - ... ... ... ... ... ... ... көшу процесі мен оның әлемдік
интеграцияға шоғырлануы жағдайында банк қызметінің де ролі зор. ... банк ... ... ...... ... міндет.
Ал Батыс елдеріндегі банктік қызмет түрлерін дамыту тенденцияларының
талдамасы ел экономикасының аса маңызды бағыттары деп тұжырымдалады. ... ... ... етуі тиіс. Осы жағдайда замана ықпалына қарай ... ... ... ... ... бұл саланы дамытудың стратегиялық
әзірлемесінің орындалуын қатаң қадағалауы тиіс. ... ... ... ... үшін экономиканы (ҚР Президентінің
2007 ... ... ... ... арнаған «ЖАҢА ӘЛЕМДЕГІ ЖАҢА
қазақстан» атты ... ... және ... емес ... ... ... қатарына еніп отыр. Әлемдік ... ... ... ... ғана ... алысқа бара алмасымыз
мәлім. Ел табысының негізгі бөлігін шикізаттық емес саладан ... ... ... ... ... ... ... асу бар. Көптеген салалар
мемлекеттің қолдауынсыз, даму жолына түсе алмақ емес. Бұл жөнінде мемлекет
басшысы ... ... ... Үкіметке нақты тапсырмалар жүктеді.
Яғни, Қазақстан алдағы он жылдықта өндіру ... ... ... ... жөн. Бұл ... банк ісін ... да ... берілері
күмәнсіз.
Жоғарыда (екінші бөлімде) банктердегі несиелік тәуекелді басқаруды
жетілдіру ... ... ... банк ісін ... ... ... қарастыру ұсынылған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы «Коммерциялық банктегі несиелік тәуекелді басқару» ... ... ... ... болсам, қазіргі таңда несие тәуекелі –
бұл өте өзекті, күрделі тақырып. Бұл ... ... жазу ... ... ... мен ерекшеліктеріне және оның жекелеген ... ... ... ... қазіргі жағдайына талдау жасап, несие
тәуекелін басқару, жетілдіру жолдарын қарастырдым.
Алғашқы бөлімде несиелік ... ... ... ... тәуекел түсінігі, тәуекелдер түрлері, оның пайда болуы және ... ... ... ... мен ... несиелік тәуекелді
басқарудың мәні мен құрылымы, банктік қызмет көрсету барысындағы мәселелер
жан-жақты сипатталды.
Ал екінші ... ... ... акционерлік қоғамындағы несиелік
тәуекелдің қалыптасу барысы ... ... ... ... ... жасалып, аталған банктегі несиелік тәуекелді басқару жағдайына
баға беріліп, сараптама ... ... ... қызметімен қатар жүретін
тәуекелдер түрлері кеңінен бейнеленді.
Соңғы бөлімде банктердегі ... ... ... ... баяндалды. Сөйтіп банк ісін жетілдіруді ... ... ... ... ... ... ... заманға сай бәсекеге қабілетті
етіп жетілдіру, оларды еліміздің экономикасының маңызды секторына айналдыру
және республикамыздағы банктердің ... ... ... ... міндеттерді шешу керек. Олар:
- коммерциялық банктердегі несие тәуекелін басқаруды ұйымдастырудың
қазіргі заманғы тенденцияларын ... ... банк ... ... және оның ... ... ... жөніндегі стратегиялық ережелерді пайдалану;
- Отандық банктердің қазіргі жағдайына баға беру;
- осы саланы реттеу тетігін жетілдіруге ... ... ... ... ... ... ... бойынша өз
тарапымнан тағы да мынадай ... ... жөн ... банк ... ... ... ... теориялық сараптама негізінде қазақстандық банк ісі ... ... ... ... ... басқару қызметін жетілдіру, оның даму ... ... ... келе ... ... ... ... үшін бірқатар талаптардың орындалуын жүзеге асырумен
қамтитын қадамдарды жетілдіру міндеті тұрғандығына назар аудару керек деп
тұжырымдадым.
Ол ... ... ... ... ... жетілдіру, аудит комитетін құру;
- ішкі аудитті жетілдіру: қызметкерлердің біліктілігін көтеру,
оларды әдістемемен ... ... ... ... ... ... және ... модельдерді дұрыс реттеу үшін қажетті
мәліметтер ... ... ... сақтау қоймасын құру, ақпараттық ағымдар
мен мәліметтер құрылымын кешенді түрде ... ... ... ... ... енгізу;
- тәуекелділік көзі болып табылатын негізгі ... ... ... ... функциясын құру.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. ҚР Президентінің 2007 жылғы Қазақстан халқына арнаған «ЖАҢА ӘЛЕМДЕГІ
ЖАҢА қазақстан» атты Жолдауы.
2. Банк ... ... ҚР ... ... ... ... Юрист,
2007.- 177 б.
3. Ә. Байысова Экономикалық білім беруді ... ... ... N 2.- 36-38 ... Диана МакНотон. Банки на развивающихся рынках. М:1994.-Т.1,2.
5. Жалпы экономикалық теория: оқулық / Ө. Қ. ... т.б. ... ... ... Б. ... Банк-экономиканың өзегі ғана емес, мемлекеттің діңгегі
болуы керек, Жаңа ғасыр.- 2006.- №2.- 36-38 ... ... ... ... ... баға : ... / ... ред.: Н. Кривко, Л. ... ; ауд. К. ... ред. Қ. ... Алматы, 2003.- 218 б.
8. Б. Мананов Халықаралық ... ... ... оқу ... Экономика, 2004.- 184 б.
9. С. Мақыш Коммерциялық банктер операциялары: оқу құралы.- Алматы:
Қазақ ... 2002.- 229 ... К. ... ... ... Оқу құралы.- Алматы: Қазақ
университеті, 2004 – 78бет.
11. Ә. ... Банк ... ... оқу ... ... – 2007, 18-39 ... ... менеджмент, Алматы 2007, 26 б.
13. Қазақстан халқының экономикалық белсенділігі 1997-2006: статистикалық
жинақ, ред. ... Қ. ... ... ... ... ... Қазстатақпарат, 2005.- 100 б.
14. Н. Мамыров Ұлттық экономика: даму және кадр сапасы: [Көкейкесті]//
Егемен Қазақстан.- 2005.- 22 ... 3 ... ... Банкіндег»і облигациялардың қаражатты қарызға ала тұру құралы
ретіндегі артықшылықтары:
1. Қарыз алу мерзімін ұлғайту және ... ... ... орналастырылған кезде заемдардың құны
эмитенттің нарықтағы беделіне, оның қор нарығындағы «несие» тарихына
және облигациялық заем ... ... ... ... ... әрі ... ... көрсетілмегенде және
өтелмегенде бұдан кейінгі заемдардың ... ... құны ... ... ... ал ... ...
ұлғаюы.
2. Борыш құрылымын дербес басқару. Облигацияларды орналастыру және
айналыс процесінде ... ... ... ... ... алады, облигацияларды мерзімінен бұрын сатып ала алады, купон
бойынша пайыздық мөлшерлемені, міндетті офертаның ... мен ... ала және ... ... ... нарығындағы атының мәлім болуы, көпшілік имиджінің
нығаюы. ... ... ... елеулі факті болып
табылады, әрі ол бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетіліп, ... ... ... және ... ... ... мен ... Мемлекеттік тіркеуден өтеді. ... бәрі ... ... ... тартымдылығының артуына ықпал етеді.
4. Эмитенттің басқа да бағалы қағаздарының тартымдылығын арттыру.
Облигациялардың ... ... ... да ... ... ... ... құнының артуына ықпал етеді
және бағалы қағаздардың қосымша шығарылымдарын орналастыруда табысқа
жетудің қомақты ... ... ... ... құнының төмендеуі.Облигацияларды шығарған және шынайы
қызмет көрсететін эмитенттің несие ... ... ... бар және ол ... ... ... азаюына сене алады.
6. Жеке алынған несие берушіден тәуелсіз болу.Заемның ... ... ... ... ... ... Облигациялардың иелері эмитентке қысым көрсетуге және
борышты ... ... ... ... етуге құқылы емес (Эмитенттің
қаржылық жай-күйі нашарлаған жағдайда да).
7. ... кең ... ... Облигациялар бағалы қағаздардың
ұйымдастырылған нарығында орналастырылған кезде инвесторларды ... банк ... мен ... сақтауға, ал
инвесторларға, биржалық технологиялардың дамуы есебінен, ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
8. Кепілдің болмауы. Облигациялардың ... ... ... ... ... ... Кәсіпорын кепілсіз, үшінші тұлғалардың
кепілдігімен қамтамасыз етілген, кәсіпорынның белгілі бір мүлкінің
кепілімен қамтамасыз етілген облигацияларды ... ... ... ... ... Облигациялар шығарылымы
(облигациялық заем) 3-5 жыл мерзімге теңгемен ... ... ... бұл ... ... кезінде мүмкін емес.
10. Салықтық жеңілдіктер. Облигациялық заемға қызмет көрсету кәсіпорын
өнімінің ... ... ... ... ... ... мен ... тарту. Облигациялық заем
арқылы тартылған қаражатты болашақ кезеңдерге жоспарланған ... ... ... ... ... мен ұрлау тәуекелінің болмауы.
Облигациялар құжатсыз нысанда шығарылады.
Облигациялық заемдардың тиімді орналастырылуын ұйымдастыру үшін ... АҚ ... ... ... ... және Маркет-мейкер
ролінде болып кешенді қызметтер пакетін ұсынады, ... ... ... ... көрсетеді.
-----------------------
Несиелік қызметті қамтамасыз етуді ұйымдастыру
Несиені саралау
Лимиттер белгілеу
Несиені авторизациялау
Несиелік ақпараттық басқару жүйесі
Несиелік тәуекелді басқару жүйесінің элементтері
Несиелік мониторинг
Күмәнді несиелерді қалпына келтіру
Несиеге ... ... ... ... ... несиелік қабілетін талдау және несие ұсынымын бағалау
01.01.07
01.01.06
01.01.05.
несие тәуекелі
Ішкі тәуекел
Қарызгердің өз ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 41 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктегі несиелік тәуекелділік. «Алматы сауда қаржы банкі» акцонерлік қоғамының несиелік қызметіне талдау74 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктер туралы25 бет
Өндiрiстiк құралдар нарығының инфрақұрылымы6 бет
Банк жұмысының аудиті7 бет
Банк операцияларының аудиті6 бет
Банк операцияларының аудиті туралы7 бет
Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу6 бет
Банктік менеджмент45 бет
Банктік қызмет көрсету шарты. банктік шот шарты, шарттар жасау тәртібі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь