Нарық тепе-теңдiгi туралы түсiнiк

КIРIСПЕ

1. Нарық тепе.теңдiгi туралы түсiнiк

2. Нарықтың тепе теңдік шарттарына салық салу мен икемділіктің өзара байланысы

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Дамыған елдердің қазіргі кездегі экономикасы рыноктық сипатта. Негізгі экономикалық проблемаларды шешуде рыноктық жүйе тиімді де серпімді болып табылады. Бұл жүйе бір күнде пайда болған жоқ, ол ғасырлар бойы қалыптасып, өркениетті түрге ие болды. Алдағы уақытта да әлем елдерінің экономикалық келбетін анықтайтыны хақ. Елiмiздiң рыноктық экономикаға өтуiне байланысты рыноктың қымет ету механизмiн және оның негiзгi элементтерiн талдап, оларды экономикамыздың тиiмдi дамуына қолдана бiлу бүгiнгi күн тәртiбiнiң өзектi мәселесi.
Елiмiздiң бүгiнгi таңдағы дамуы мен оның болашағының көрiнiсi осыдан 14 жыл бұрын егемендiгiн алып, экономикалық құрылымын жоспарлы экономикадан рыноктық қатынастарға өткiзiп және осы аралықтағы рыноктық қатынастардың қалыптасуы және оның дамуын одан әрi жандандыруға байланысты екекнi белгiлi.
Қазiргi кезде нақты рыноктық қатынастар орнап, бағаны белгiлейтiн тек қана сұраныс пен ұсыныс деп төте айту қиындау. Өйткенi фирмалар белгiлi бiр рынокта, белгiлi бәсеке жағдайында және белгiлi рынок құрылымының негiзiнде әрекет жасайды.
Елiмiздiң нарықтық экономикаға өтуiне байланысты нарықтық қатынастар күрделенiп, олардың қызметтерiнiң сан-салалы бағыттары пайда бола бастады. Әлемдiк тәжiрибе бойынша экономиканың өтпелi кезеңiнде нарықтық экономиканың меанизмi бұзылып отырады, ал оны реттеп, бiр жүйеге келтiрiп отыратын мемлекеттiң саясаттары мен реформалары болып табылады.
Негiзiнен нарықтық механизм ол өзiнiң элементтерiнiң тепе-теңдiк деңгейде болған кезде тиiмдi қызмет етедi. Онда сатушылар мен сатып алушыларда өз сұраныстарын максималды түрде қанағаттандыра алады.
Нарық механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi сұраныс пен ұсыныс болса, ал сол сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi. Нарықтық экономиканың ерекшелiгi де сол, онда сұраныс бiрiншi орында тұрады, ал ұсыныстың қызметi сұранысты қанағаттандыру болып табылады.
Осы нарықтық тепе-теңдiктi реттеп отыратын мемлекеттiң саясаттарына салық салу арқылы реттеу, бағаның деңгейiн белгiлеу, қаржы жүйесi арқылы реттеу және т.б. саясаттар жатады.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi, осы нарықтық экономиканың қызмет ету механизмiн, тепе-теңдiк жағдайдың өзгерiсiн және осы нарық тепе-теңдiгiне мемлекеттiң саясаттары арқылы әсерiн қарастыру болып табылады.
Сондықтан мен микроэкономика пәнiнен курстық жұмысымның тақырыбын “Нарықтық тепе-теңдiкке мемлекеттiң әсерi” деп алдым.
Жұмыс барысында нарықтың негiзгi эленттерi сұраныс пе ұсыныс туралы, нарықтың қызмет ету ерекшелiктерi және ондағы тепе-теңдiк жағдайдың орнауын қарастырмақшымын. Сондай-ақ 3-шi бөлiмде осы нарықтың тепе-теңдiгiнiң елiмiз экономикасы үшiн маңыздылығын және бүгінгі таңдағы нарықтық экономикада мемлекеттің жүргізіп отырған саясаттатрына тоқталдым.
1. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
2. Есипова В.Е. Цены и ценообразование. Учебник для вузов. – СПб:. “Питер”, 1999. – 464с.
3. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
4. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003. – 219 б.
5. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применение. В 2-х т. Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
6. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: Экономика, Дело, 1992.
7. Есентугелов А. Долгосрочная стратегия развития экономики и размещение производительных сил в РК // Аль-Пари. №6, 2000 г.
8. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
9. Статистический ежегодник. Алматы. – 2004г. №5.
10. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
11. Досниязова А.К. «Инфляционное таргетирование: SWOT-анализ» // Банки Қазахстана, №10, - 2005 г. 56-61 стр.
12. Стратегия “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы. 2003 ж.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
1. Нарық тепе-теңдiгi туралы түсiнiк
2. Нарықтың тепе теңдік шарттарына салық салу мен икемділіктің өзара
байланысы
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КIРIСПЕ
Дамыған елдердің қазіргі кездегі ... ... ... ... ... ... ... жүйе тиімді де серпімді болып
табылады. Бұл жүйе бір ... ... ... жоқ, ол ... ... ... түрге ие болды. Алдағы уақытта да әлем елдерінің
экономикалық келбетін ... хақ. ... ... ... ... ... ... ету механизмiн және оның ... ... ... ... ... дамуына қолдана бiлу
бүгiнгi күн тәртiбiнiң ... ... ... ... ... мен оның ... көрiнiсi осыдан
14 жыл бұрын егемендiгiн алып, экономикалық құрылымын жоспарлы экономикадан
рыноктық қатынастарға өткiзiп және осы ... ... ... және оның дамуын одан әрi жандандыруға байланысты ... ... ... рыноктық қатынастар орнап, бағаны белгiлейтiн тек
қана сұраныс пен ұсыныс деп төте айту қиындау. Өйткенi ... ... ... ... ... ... және ... рынок құрылымының негiзiнде
әрекет жасайды.
Елiмiздiң нарықтық экономикаға өтуiне байланысты нарықтық қатынастар
күрделенiп, олардың қызметтерiнiң сан-салалы ... ... бола ... ... ... ... өтпелi кезеңiнде ... ... ... ... ал оны ... бiр ... келтiрiп
отыратын мемлекеттiң саясаттары мен реформалары болып табылады.
Негiзiнен нарықтық ... ол ... ... тепе-теңдiк
деңгейде болған кезде тиiмдi қызмет етедi. Онда сатушылар мен ... өз ... ... түрде қанағаттандыра алады.
Нарық механизмiнiң қызмет етуiнiң негiзi сұраныс пен ... ... ... сұранысты тудыратын тұтынушылар iс-әрекетi. Нарықтық экономиканың
ерекшелiгi де сол, онда сұраныс ... ... ... ал ... ... ... ... табылады.
Осы нарықтық тепе-теңдiктi реттеп отыратын мемлекеттiң саясаттарына
салық салу ... ... ... ... ... ... ... арқылы
реттеу және т.б. саясаттар жатады.
Бұл тақырыптың ... осы ... ... ... ету
механизмiн, тепе-теңдiк жағдайдың өзгерiсiн және осы нарық тепе-теңдiгiне
мемлекеттiң саясаттары ... ... ... ... табылады.
Сондықтан мен микроэкономика пәнiнен курстық жұмысымның тақырыбын
“Нарықтық тепе-теңдiкке мемлекеттiң әсерi” деп алдым.
Жұмыс барысында нарықтың ... ... ... пе ... ... қызмет ету ерекшелiктерi және ондағы тепе-теңдiк жағдайдың орнауын
қарастырмақшымын. Сондай-ақ 3-шi бөлiмде осы ... ... ... үшiн ... және ... таңдағы нарықтық
экономикада мемлекеттің жүргізіп отырған саясаттатрына ... ... тепе ... ... ... салу мен ... ... экономикасының қызмет етуі, рыноктың белгілі элементтерінің
болуын және ... ... ... ... ... ... Осылардың
жиынтығы рынок жүйесін құрайды.
Рынок экономикасының бірінші және өте маңызды элементі – өндірушілер
мен ... ... ... ... ... ... қалыптасады –
біреулері тауарды өндіреді, екіншілері оны тұтынады. Тұтыну жеке ... ... ... болып бөлінеді. Жеке тұтынуда тауарлар ... ... ... жеке ... пайдаланылады.
Өндірістік тұтыну өндіріс процесін әрі қарай жалғастырып ... ... ... ... ... өндірушілер әрі қарай өңдеуге пайдаланады.
Бұл жағдайда өндірушілер мен ... ... ... ... ... ... ... жүріп отырады.
Рынок шаруашылығында бұл ... ... ... мамандануға
негізделеді және көтерме (толайым) рыноктық келісімдер формасында жүреді.
Рынок экономикасының екінші ... ... ... ... ... ... жеке ... аралас
формаларымен болжанған экономикалық оңашалану құрайды.
Рынок экономикасының үшінші маңызды элементі – баға. Бағаны ... ... Бұл ... тек екі ... ... Бірінші, баға
сұраныс пен ұсыныс нәтижесінде ... ... ... ... өзгеріп (тербеліп) отырады. Екінші – ... ... ... ... рыноктық қатынастар әсерінің
сферасын баға ... Осы ... ... ... ... яғни ... байланысты айналым шығындары болжайды.
Рынок экономикасының төртінші, орталық ... – екі ... және ... ... ... ... ... қажеттілік
болып көрінеді. Осы тауарларды тұтынушылар қалыптасқан ... ... ... алады. Сұраныс өндірудің ең тиімді әдісін қолданудың ... ... ... ... ... табылады. Сұраныс пен ұсыныс
материалдық игіліктерді өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы ... ... ... рынок механизмінің өте маңызды
элементтері.
Рынок ... ... ...... Бұл ... ... және ... негізінде өндіріс масштабын кеңейтуді қамтамасыз етеді.
Бәсеке рынок субъектілерінің өзара әсерінің және пропорцияларды реттеу
механизмінің формасы ... ... А. Смит ... рыноктың «көрінбейтін
қолы» деген. «Көрінбейтін қол» идеясының мәні: адамдар өз мүдделеріне
сәйкес, өздерінің қара ... ... ... әрекет етеді. Осы
әрекеттердің жиынтығы қоғам пайдасына шешіледі, ... ... ... ... қызметі экономиканың реттеушілерінің –
бағаның, ... ... ... т.б. ... ... ... маңызды элементтеріне рыноктық инфрақұрылым жатады. Рынок
тауар биржаларының көтерме және ... ... ... ... ... ... ... экономика қызмет етуiнiң механизмi үш ... ... ... ... талдау;
• балама талдау шығындары;
• экономикалық рационалдылық;
Маржиналдық талдау принципi негiзiнде рыноктық субъектiлер мiнез-
құлқы құрылады, оған ... ... ... ... ... әсер етедi. Рыноктың
тауарларға толуы, рыноктық бағалардың өзгеруi нәтижесiнде ... бiр ... ... өтуi бiр ... жүредi. Бұл жаңа,
шектi субъектiнiң сұраныс немесе ұсыныс түрiнде рыноктық экономикаға әсер
етпеуiнен болады. ... ... ... ... ... сұраныс пен
шаруашылықты жүргiзушi субъектiлердiң шексiз саны болған кезде, осылардың
әрқайсысы шексiз шағын үлес салмағына ие ... ... жол ... ... ... ... ... еткендей болып, сұраныс пен
ұсыныстың кенеттен ауытқуы пайда ... ... ... тауар
өндiрушiлер мен тұтынушылар арасындағы рынок ылғи да ... ... ... ... принципi. Балама ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлер қызметiне
байланысты туындаған тiкелей шығындар мен ... ... ... болады. Рыноктық экономиканы құру жiберiп алынған мүмкiндiктер
iшiнен аз, ... ... ... ... ең ... ... таңдап алуына
негiзделедi. Балама талдау шығындары принципi өндiрушiлердi ... ... ... ... ... iздеуге итермелейдi.
Экономикалық рационалдылық принципi пайда мен шығындарды салыстыруға
негiзделедi. ... ... ... табысты пайданың ең төменгi бөлiгi
көлемiнде қамтамасыз ететiнi шектi болып табылатын ... ... iске ... ... ... ... ... құқықпен
анықталады. Капиталды шектеулi пайдалану кезiнде ... ... ... ал ... өз ... ... ... яғни
бюджеттiк шектеулiгiне байланысты қажеттiлiктерiн максималды деңгейде
қанағаттандыруға ұмтылады.
Көрсетiлген принциптер негiзiнде рыноктық экономиканы құру бiр ... пен ... ... ... ... екiншi жағынан, нарықтық
бағаларды пайдалануға негiзделетiн рыноктық механизмнiң орталық проблемасы
болып табылатын тепе-теңдiк жағдайға қол ... ... ... ... ... ... негiзi сұраныс пен ұсыныс болса, ... ... ... тұтынушылар iс-әрекетi. Нарықтық экономиканың
ерекшелiгi де сол, онда сұраныс бiрiншi орында тұрады, ал ... ... ... ... ... екi ... сипаттайды:
1) сұраныс көлемi;
2) сұраныс бағасы.
Сұраныс көлемi мен сұраныс бағасы сұранысты бейнелеп өзара қарама қарсы
ықпалдылықта болады. ... заңы ... баға ... ... ... ... ... Роберт Гиффен бұл сұраныс заңына қайшы келетiн
жағдайды ... Оның ... ... өссе бағада өседi немесе
керiсiнше. Бұл теория Гиффен ... деп ... Осы ... ... ... ортасында Ирландияда ашаршылық болған кезде картоптың ... оның оның ... да ... ... ... ... сол ... басқа
тауарлардың да бағасы өскен.
Кей кезде әсiпкерлер осы тәрiздi парадокстарды көбейтуге тырысады, демек
бағамен бiрге сұраныс та өсуi ... ... ... ... ... ... ... немесе баға сапа деңгейңн бейнелегенiне байланысты. ... осы ... ... ... ... тек қана белгiлi уақыт
аралығында орын алады. Уақыт өтiсi мен сұраныс заңы ... ... ... ... да екi ... бар. ... ұсыныс көлемi;
2) Ұсыныс бағасы.
Ұсыныс заңы бойынша баға өскен сайын ұсыныс көлемi де артады.
Әрбiр экономиалық тепе-теңдiк сол ... ... ... ... бiр ... жағдайына келген уақытта болады. ... осы ... ... ... элементi сұраныс қисығы мен ұсыныс қисығын
бiр графикке салатын болсақ, онда ол екеуiнiң қиылысу нүктесi ... деп ... Оны ... 1-шi суреттен көре аламыз.
Баға Ұсыныс
P0 ... Q0 ...... ... ... ... қисықтарының қиылысу нүктесiндегi баға
Р0 – нарықтық теңдестiк бағаны, ал Q0 – қиылысу ...... пен ... тең болатын теңдестiк көлемiн көрсетедi / 1, 102 бет /.
Бұл тепе-теңдiк ... ... ... қаласа соны тұтына алады, ал
өндiрушi де қанша өндiрсе соны сата ... Осы ... мен ... дәлме-дәл келуi тепе-теңдiк нарықтық бағаны көрсетедi. Кейде бұл
бағаны таза нарық бағасы деп те ... ... ол ... ... ... шын ... ылғи ... тепе-теңдiк бола бермейдi, кей кезде
бұл нүктеге жақындауы да ... Ендi ... ... ... ... ... баға ... нарықтық бағадан жоғары деп алайық. Онда келесi
суретегiдей жағдай орын алады / 1, 102 бет /.
Баға Ұсыныс
Артықшылық
Р2
P0
Сұраныс
0 ... Q0 ... ...... ... ... ... көрiп отырғанымыздай, тепе-теңдiк бағадан ағымдағы
бағаның жоғары белгiленуi, ұсыныс заңы бойынша өндiрiс ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларды азайтады. Яғни,
нарықта артық тауарлар қалып қалады. Сондықтан, артық ... ... жабу үшiн ... баға ... қайтадан оралады.
Ал ендi керiсiнше нарықтық тепе-теңдiк бағадан ағымдағы баға ... ... деп ... онда Р0 ... баға Р1 бағаға төменеп,
ұсыныс көлемi азаяды, ал бағаның төмендеуiне ... ... ... ... көбейтедi.
Hарықтықтепе–
теңдікдегенімізбұлберілгенбағабойыншаигіліктергедегенсұраныскөлеміоныңсолигі
ліктіңұсыныскөлемінетеңболғанкезіндегіорыналатыннарықтыңқалыптасқанжағдайы.Ә
рине, бұл жерде, нарықтық тепе-теңдіктің қалыптасу ... ... ... ... жоғарыда аталып өткендей, тепе – теңдік
баға және тепе – теңдік көлем табылады. Тепе – ... баға – бұл ... мен ... ... ... ... ... бағасы мен
ұсыныс бағасын теңестіретін ортақ баға. Ал тепе – теңдік көлем – бұл ... мен ... ... ... ... ... ... мен
ұсыныс көлемін теңестіретін ортақ сату және сатып алу ... ... ... ... ... ... да, өндірушілер де ұтады. Осыған
сәйкес, екі ұғым пайда болады.
1) ... ... ... PmaxEPE ... 2.8). ... ... ... (Pmax) төменекендігінкөрсетіптұр.
2) Өндірушініңұтымы ... ... ... PminEPE ... ... ... ал ... Яғни,
жалпытүсімдерменжалпышығындарарасындағыайырманыөндірушініңұтымыдептесипаттау
ғаболады.
Вальрас бойынша тепе – теңдік – ол ... ... ... ... ... мен ... көлемі теңдігінің (QD = QS) ... ... ... ... ... және ол тепе-
теңдіктің анықтаушы рөліне сұраныс пен ұсыныстың сандық ... ... ... қалыптасуы сұраныс пен ұсыныс көлемдері
тарапынан орын алған артықшылықтарды басу немесе жою ... ... ... қысқа мерзімде орын алады.Егер P1 ... Q2 – Q1 ... ... ... орын ... онда сатып
алушылардың бәсекелестігі нәтижесінде артықшылық жойылғанша дейін баға РЕ
бағасына қарай ... ... егер P2 ... ... ... артықшылығы
орын алса, онда сатушылардың ... ... ... ... ... алып ... Сөйтіп сұраныс көлемі мен ... ... ... ... бойынша тепе-теңдік орнайды және ол былай
көрсетіледі:
QD (P) = QS (P)
Маршалл бойынша тепе – ... – ол ... ... ... сұраныс бағасы мен ұсыныс бағасының теңдігі (РD = РS) ... ... ... тұжырым және ол тепе-теңдіктің
анықтаушы рөліне сұраныс пен ... ... ... ... нарықтық тепе-теңдіктің қалыптасуы сұраныс бағасының ... ... ... жою ... ... ... ... бағасынан артып
кетуін жою арқылы қарастырылады.Мұндай тепе-теңдік ұзақ мерзімде орын
алады.Егер Q1 ... ... P2 ... ... P1 ... бағасынан артық
болса, онда сатушылар артық пайда алуға ие бола отырып ... ... ... ... ... Q1 ... ... QE ұсыныс көлеміне
дейін ұлғайып баға PE бағасына дейін төмендейді де ... ... ... егер Q2 ... ... P3 сұраныс бағасы P2 ұсыныс
бағасынан төмен болса, онда ... ... ... ... ... сұраныс бағасы мен ұсыныс бағасының теңесуі арқылы Маршалл
бойынша тепе-теңдік орнайды.
Нарықтың тепе-теңдіктің бір ... ... ... ... деп
отырғанымыз ол белгілі бір уақыт мезетінде кез келген ... ... ... - ... ... жалғыз ғана тепе-теңдіктің орнауын қамтамасыз
ететін нарықтың қабілеттілігі.Бірақ сұраныс пен ұсыныс функциялары ... ... ... ... да ... ... ... әрқашанда орындала бермейді.Себебі кей жағдайларда нарықтық тепе-
теңдікке мүлдем қол жеткізілмеуі мүмкін.
Классикалық теория нарықтық тепе – ... ... ... сүйене отырып, нарықтың өздігінен тепе-теңдік қалпына қайтып ... ... ... ... тұрақтылығы – бұл
нарықтың өзінің ішкі ... ... ... ... ... ... сол ... қабілеттілігі.Егер нарық өзінің ішкі механизмдері
арқылы осы қызметін атқара алса, онда ол нарық ... ал ... ... болғаны.Бұл сұрақтарға нарықтық тепе-теңдіктің динамикалық моделі
– «өрмекші торы тәріздес» ... ... ... ... ... ... модель – бұл уақыт факторын есепке ала отырып нарықтық тепе-
теңдіктің қалыптасу ... ... ... ... ... модель, ол бір уақыт мезетінен екінші бір уақыт мезетіне ... ... пен ... ... ... ... бұл жерде
сұраныс бағасының өзгеруіне белгілі бір уақыт өткеннен ... ғана ... әсер ... соңында тепе-теңдіктің қалыптасуында бағалық немесе
циклдік толқулар орын алады.
Нарықтық Экономика, рыноктық ... ... ...... өндіріс құрал-жабдығына меншік нысандарының көптігі, нарықтық
баға белгілеу, ... ... ... ... ... мемлекеттің шаруашылық қызметке шектеулі түрде араласуы
қағидаттарына негізделген ... яғни ... мен ... өндіру,
бөлу, оны бағдарламалау және реттеу саласы нарықта ... ... ... ... мен ... баға ... Сұраным
мен ұсынымның өзара әрекеті нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... Баға кәсіпорындар мен тұтынушыларға нарықта
қалай әрекет ету керектігін – осы тауарды көп ... ... пе, жоқ па ... ... немесе тоқтату керек пе, жоқ па ... ... ... ... ... ... ... ерекше назар аударуға
тура келеді, яғни бір-бірімен бәсекелесуші бірқатар фирмалар (кәсіпорындар)
болса және олардың бірде-біреуі баға ... ... ... алмаса –
олар тұтынушылар алғысы келетін және ... ... ... ... ... ... тауарлардың белгілі бір санаттары үшін баға тетігі
жұмыс істемейді (мыс., ... ... ... ... ... ... көрсетуге дәрменсіз болады, демек, баға мен шығын оның ... ... ... осы және ... кемшіліктері нақты өмірде
ұдайы кездесіп отырады, сондықтан ... ... ... сұраным мен
ұсынымның қандай үлгісінде құрылса да, болмайды. Нарық әрқашанда бірге
әрекет ... ... мен ... ... ... саяси өкімет
тарапынан араласу – реттеу арқылы толықтырылып, шектеліп отырады. Сонымен
бірге нарықтық шаруашылық пен баға ... ... ... алып ... ... экономиканы толық басқару әкімш. және саяси шешімдермен
шешілетін ... онда ... ... ... ... ... ... экономиканың басты принципі – тауар өндірушілердің еркін
бәсекелестігі. Бәсекелестік – бұл өндірушілер ... ... ... ... фирмалар арасындағы өнім өндіру және өнімді
тиімді өткізу үшін күрес.
Нарық жүйесінде ... ... үшін ... ... лайықты орын алу үшін күрес, ол тауардың ... мен ... ... орта ... нарықта еркін бәсекелестік кең өріс
алды.Мұндай ... ... пен ... ... ... ауытқуымен
байланысты болды.Ол тұтынушылардың талабымен есептесіп, тауардың сапасын
жақсартуға, еңбек өнімділігін арттыруға, ... ... ... ... ... ынталандырды.Бәсекелестің негізгі екі түрі бар.
1). Бір сала ішіндегі бәсекелестік – бұл бір ... ... ... ... Онда ең ... еңбек өнімділігі бар, ғылыми-
техниканы қолданатын ... ... ... жетеді, ал артта қалған
кәсіпорындардың ... ... ... ... күйреуі мүмкін.
2). Салааралық бәсекелестік – бұл халық шаруашылығы салалары аралық
күрес. Мұнда төмен деңгейдегі пайда табатын ... ... ... ... ... ... қортындысында жаңа сапалы ... ... ... ... ... ... ... деңгейі
төмендегенде ғылыми-техникалық жетістіктер негізінен жаңа тауарлар пайда
болады, сапасы жоғарылайды, халықтың табысы көбейген ... ... ... жаңа ... өсе ... ... ... белгілері – бұл шексіз ... әр ... ... қай ... ... ... ... қоюға еркі бар. Кәсіпкерліктің алуан түрі бар: ... ... ... ... екіншісі – жұмысшылар жалдайды, үшіншісі –
акция, облигация сатып алады, ... ... ... ... ... ... т.б. Әрбір кәсіпкер немесе ... өз ... ... ... ... байлығын арттыруға
тырысады, кем ... сол ... ... ... көруге тырысады. Еркін
бәсекелестік жағдайда ұсыныс пен сұраныстың ауытқуы бір ... ... ... ... ұшыраса, екінші салада тауар ... ... ... ... ... ... ... пен капитал шоғырланып
орталықтанады, ол монополия құрылуына әкеледі.Яғни нарықты басып алады,
әлсізді шығарады. Монополия ... ... ... моно – ... ... ... ... Рыноктық инфрақұрылым — ... ... ... ... ... ... ететін ұйымдар
мен мекемелер жүйесі. Оның құрамы: ұйымдық база — биржа, жабдықтау-өтекізу,
делдалық ұйымдар, ... ... т.б.; ... ... ...
банктер, басқа да несие-қаржы мекемелері.
|Нарықтың инфрақұрылымы ... ... ... ... және ... кеңселер |бизнестің коммерциялық орталықтары |
|банктер ... және ... ... ... ... және ... ... ... | ... ... және ... |қойма, элеватор, тоңазытқыш, ... ... және ... |
| ... ауылшаруашылық |
| ... ... ... |
|мемлекеттік салық комитеті ... ... ... ... бақылау жасайтын |маркетингтік зерттеу орталықтары |
|инспекция | ... ... ... |көтерме сауда орталықтары ... ... ... ... орталығы ... ... ... ... мен стандарттарға бақылау |өндірушілердің әртүрлі бірлестіктері|
|жасайтын мемлекеттік оркан | ... ... ... |тағы басқалары ... ... ... ... ... пайдалы бағыттары
мен нысандарын іздеуді едәуір жеңілдетеді.
Көтерме сауда-бұл бір фирманың екіншісіне тауарлардың ірі партиясын
сатуы. ... және ... ... мен ... мемлекеттік ұйымдарымен жүргізіледі.Әдетте бұл дәстүрлі
көтерме сауда орталықтарында жүзеге асады: ... ... ... ... және тауар биржаларында. АҚШ-да 420 мыңға жуық көтерме
сауда орталықтары бар және олар жалпы көлемі екі ... ... ... ... жүргізеді.
Көтерме қызметті ұйымдастырудың жалпы үш категориясы ... ... ... өз ... ... ... көтерме қызметі; өз бетінше іс-әрекеттегі ... ... ... ... пен ... ... көтерме қызмет.
Көтерме сауда-бұл тұтынушыға тікелей көтерме саудагерлердің ... ... ... ең ... объектілеріне өз ассортиментті арнайы магазиндер,
сондай-ақ ... ... кең ... универсамдар жатады.Соңғы
аталған объекті қалыпты универсамның сауда көлемі мөлшерінен асып түседі
және сатып ... ... ... ... ... ... сауда кешендері бар, олар өздеріне универсам мен
бөлшек қойма –магазиндерін ендіреді.Бөлшек ... ... ... ... қызмет көрсететін бөлшек кәсіпорындар да жатады: клуб, мейманхана,
асхана, шаштараз, киім ... ... ... ... сауда-саттығының орталығы қор биржасы ... ... ... ... катаң сақтайтын қаржы мекемесі немесе
сатушы мен ... ... ... ... ... ... ... комиссия экспертизасынан мұқият өткен, айналымға шығарылып,
оны реттеп отыратын ... ... ... қор ... ... ... ... нарығына қызмет жасайды.Қор биржасы ... және ... ... ... бола ... уақытша босаған
ақша қорларын бағалы қағаздар арқылы сатуға мүмкіндік ... ... мен ... нарықты құнды белгілейді.Бағалы
қағаздарды биржада сату мен ... алу ... курс ... ... асады.
Биржалық курс дегеніміз-қор биржасы айналымындағы бағалы ... ... курс ... ... ... ал қарыз пайызының
мөлшеріне кері ... ... ... ... ... облигация
мен жеңілдетілген акцияға қарағанда көп болады.Оның табыс деңгейі алдын-ала
белгілі емес, ... ... ... ұшыраған.Тіркелген биржалық
курс биржалық ... ... ... ... ... қайта
шығарады.Мұндай курс сұраным мен ұсынымға байланысты және оған төленетін
дивиденд мөлшерінің ... де ... ... ... ... тепе-теңдiк нырықтың тиiмдi қызмет етуiнiң
басты көрiнiсi болып табылып, ол ... пен ... ... ... ... ... ... тепе-теңдіктің болуы нарық элементтерінің
үйлесімділік кезінде орын алады.
Бұл тепе-теңдiк жағдайда тұтынушы қанша ... соны ... ... ... де ... өндiрсе соны сата алады. Осы өндiрушi мен ... ... ... ... нарықтық бағаны көрсетедi. Кейде бұл
бағаны таза нарық бағасы деп те атайды, өйткенi ол ... ... ... шын өмiрде ылғи мұндай тепе-теңдiк бола бермейдi, кей кезде
бұл нүктеге ... да ... ... ... бiрiншiден
бағалардың өзгеруiне байланысты. Егер бағаның жоғары деңгейi белгiленсе
ұсыныс заңына сәйкес ... ... де, ... ... Бұл ... ... орын алады. Және керiсiнше жағдайда ... ... ... жұмыс барысында әсер ететін негізгі факторларды
айқындадық. Олар ... ... және ... емес ... ... ... ... сұраныс және ұсыныс бойымен өзгерсе, ал бағалық
емес факторлар ... ... ... ... ... экономиканың тиімді қызмет етуі және нарықтың тұрақты қызмет
етуі үшін мемлекеттің орны мен ... ... зор ... ... толықтай көзіміз жетті.
Сондай-ақ мен жұмыс барысында нарық ... ... ... ... қарастырдым. Онда егер балмұздаққа сұраныс өссе,
онда баға деңгейi тепе-теңдiк нүктесiнен ... ... ... ... орын ... екiншi бөлiмiнде осы нарықтық ... ... ... ... ... ... мемлекттiң баға деңгейiн
белгiлеу арқылы реттеуiн және салық салулар ... ... ... ... ... ... ... тепе-теңдiк
жағдайдың өзгеруiн және оны реттеу саясаттары туралы қарастырылды. Сондай-
ақ бүгiнгi таңда елiмiз экономикасыда шешудi қажет етiп ... ... ... оның шешу ... ... ... экономикалық өркендеудің жолы – рыноктық механизмдердің
дамуын қолдау және оның ұлттық ... ... ... ... ... ... Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – Спб: ... Ком, 1999. – 784 ... ... В.Е. Цены и ... ... для вузов. – ... 1999. – ... ... Н.Қ., ... Қ.С., ... М.А. Микроэкономика /
Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 ... ... Б.М. ... Оқу ... – Алматы: Қазақ
университетi, 2003. – 219 б.
5. Хайман Д.Н. ... ... ... и ... В 2-х т.
Т. II. – М: Финансы и статистика, 1992. – 384 с.
6. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. ... – М.: ... ... ... А. ... ... ... экономики и
размещение производительных сил в РК // ... №6, 2000 ... ... Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту ... ... ... ... // ... 2004 ж.
9. Статистический ежегодник. Алматы. – 2004г. №5.
10. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен Қазақстан, 2004 ж.
11. ... А.К. ... ... SWOT-анализ» // Банки
Қазахстана, №10, - 2005 г. 56-61 стр.
12. Стратегия “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы
дамуының ... ... ... ұзақ мерзiмдi стратегиясы” –
Алматы. 2003 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарық жүйесі туралы27 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет
Ақша нарығы, оның тепе - теңдік сақтау проблемасы21 бет
Ақша нарығындағы тепе-теңдік10 бет
Ақша рыногындағы тепе тенділік8 бет
Есту және тепе-теңдік мүшелері5 бет
Жалпы экономикалық тепе – теңдік және оның бұзылуы35 бет
Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік7 бет
Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік туралы6 бет
Игіліктер мен ақша нарықтарындағы тепе-теңдік4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь