Кәмелетке толмағандардың қылмыстық іс-әрекетінің алдын -алудағы әлеуметтік- педагог қызметінің жүйесі

МАЗМҰНЫ

Кіріспе 3

1. Кәмелетке толмағандардың құқық бұзуының себептері
және оған әсер ететін жағдайлар 4

1.1. Кәмелетке толмағандардың құқық бұзуының себептері 5

1.2. Әлеуметтік педагог қызметінің жұмыс ерекшеліктері 14

1.3. Кәмелетке толмағандардың тұлғалық ерекшелігі
оның қылмыстық іс.әрекетінің алдын.алу шаралары 20

Қорытынды 27

Қолданылған әдебиеттер 29
КІРІСПЕ.

Бүгінгі қоғамызда Қазақстанның даму қарқыны жылдан-жылға екпінді серпін алып келе жатқаны өз елімізде ғана емес, әлемдік деңгейде ашық айтылып отыр. Бұл тарапта ел басымыз Н.Ә.Назарбаевтың биылғы жолдауында бәсекеге қабілетті озық елу елдің қатарына қосылу жайындағы стратегиялық міндетті нақты қоюының өзі де мемлекетіміздің қазіргі кезеңдегі қарым-қатынас қабілет мүмкіндігін жан-жақты елеп-екшеп, айқындағаннан туындап отыр. Әлемдік өркендеудің алдыңғы елулігіне ену киелі келешектің мағызды сатысы. Ал, басты мақсаттың одан биік болуы заңдылық. Межені бағындыру негізгі мақсатқа барынша жақындай түсу бағытындағы жұмыстар өміріміздің барлық саласында бірдей күнделікті атқарылып жатуы қажет.
Кәмелетке толмаған жасөспірімдердің қылмысының сан-салалығы олардың күнделікті қылмысынан көрініс табуда. Оларды жаңа рухта, жаңа көзқараста тәрбиелеу қоғамының міндетінің бірі болып табылдаы. Жасөспірімдердің тағдыры мемлекетіміздің алдында, бүкіл қоғамының, мектеп, ата-ана, ұстаздардың келешек ұрпаққа білім беру, өз құқығын білуге үйрету, кері әрекеттерін алдын-алу қажет. Қазақстан ғалымдарының жалпы кәмелетке толмағандар қылмысының нақты материалдарға сүйене отырыпжазғанК.А.Бегалиев,К.А.Вайсберг,Ө.С.Жекебаев,С.Х.Жадбаев,Е.І.Қайыржанов,М.С.Нарықбаев,С.А.Шапинова және басқада көрнекті ғалымдар еңбектерінде баса көңіл бөлінген.Сонымен қатар белгілі педагогтар:А.С.Макаренко,А.В.Сухомлинский.т.б.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Бочарова В.Г. Социальное воспитание учащихся. – М., 1991.
2. Донцев И.А. Самовоспитание личности. – М., 1984.
3. Корчак Я. Как любить ребенка. – М., 1990.
4. Кочетов А.И. Как заниматься самовоспитанием. – Минск, 1991.
5. Кони И. Ребенок и общество. – М., 1990.
6. Рожков М.И. и др. Концепция социализации ребенка в работе детских организаций. – М., 1991.
7. Права ребенка. Основные международные документы. – М., 1992.
8. Яковлев Ю. Ваши права, дети. – М., 1992.
9. Мудрик А.В. Социальная педагогика. – М., 1994.
10. Орсаева Р.Ә. Кәмелетке жасы толмағандардың қылмыстығымен қылмыстық құқықтық күрес шараларының тиіміділігі. (дисс.)
11. Тилеубергенов Е.М. Криминалистические проблемы использование психолого-педагогических знаний при расследований преступлений несовершенолетних. (дисс.) – А., 1998.
12. Жарықбеав.Д.Р. Кәмелетке толмағандардың арасындағы құқық бұзушылығы алдын алу құқықтық тәрбиенің ролі. Юриспруденция сериясы. Вестник КазНПУ Юриспренденция-2006 №1(7)-57- 62б Библогр-6 атауы.
13. Жұмабаев.С. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылығының алдын алуға тырысудамыз.Заң газеті 2005-22-қараша (№152)-2б.
14. Дулатбеков.Н.О. Кәмелетке толмағандарға жаза тағайындау. Астана. Фалимант 2002 214-228б.
15. Әбкенов М.Т. кәмелетке толмағандардың жауап кершілік ұғымы құқықтық тәрбиелеу ерекшелігі.Семей мемлекеттік педагогикалық институтнын хабаршысы 2006№1 57-59 бет Библиогр 5 атау
16. Ерменбетова.Л. Кәмелетке толмағандардың тұлғалық ерекшелікетрі. Заң 2002№8 58-60 бет
17. Абдрасулов.Е.Кәмелетке толмағандар арасында құқық бұзушылығын алдын- алу. Заң 2005№6 21-23 бет
18. Төлемісова.Т. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылығын алдын алу ерекшеліктері. Заң газеті 2006 24-наурыз №51-52 2-б
19. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылығының профилактикасы мен балалрдың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу туралы. Қазақстан Республикасын заңы. Егемен Қазақстан 2004 31-шілде.
20. Кәмелетке толмағандардың құқығын қорғау әрбір азаматтың парызы. Мұғалім және заң 2005№3 7-9б.
21. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. -Алматы: Жеті жарғы 2004-504 б
22. Қазақстан Республикасының Конституциясы. -Алматы Жеті жарғы 1998-100 бет
23. Макаренко А.С. Ата-аналар 1958-103б.
24. Основы социалъной педагогикой. В.И.Загвязинский Москва 2002
25. Социалъная педагогика. Журнал -2003№1-4
26. Проблема эстетического воспитания подростков-1994.
27. Утенов Ж.Ж. Ролъ пердварителъного расследования в предупереждении прступлений несовершеннолетних Дисс Алматы -1998-196с.
28. Қазақстан мектебі Алматы 2004№1-3
29. Педагогика.Журнал 2002№4-6
30. Кочетов А.И.Специфика воспитания трудных подростков. -М.,1970
        
        Курстық  жұмыс
КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАНДАРДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ ІС-ӘРЕКЕТІНІҢ АЛДЫН -АЛУДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК-
ПЕДАГОГ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЖҮЙЕСІ
МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
1. Кәмелетке толмағандардың ... ... ... оған әсер ... жағдайлар 4
1.1. Кәмелетке толмағандардың құқық бұзуының себептері ... ... ... ... ... ... 14
1.3. Кәмелетке толмағандардың тұлғалық ерекшелігі
оның қылмыстық ... ... ... ... ... әдебиеттер 29
КІРІСПЕ.
Бүгінгі қоғамызда Қазақстанның даму қарқыны жылдан-жылға екпінді
серпін алып келе ... өз ... ғана ... әлемдік деңгейде ашық
айтылып отыр. Бұл тарапта ел басымыз ... ... ... ... озық елу ... ... ... жайындағы стратегиялық
міндетті нақты қоюының өзі де мемлекетіміздің қазіргі кезеңдегі қарым-
қатынас қабілет ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы елулігіне ену киелі келешектің мағызды
сатысы. Ал, басты ... одан биік ... ... ... ... ... ... жақындай түсу бағытындағы жұмыстар өміріміздің
барлық саласында бірдей күнделікті атқарылып ... ... ... ... қылмысының сан-салалығы олардың
күнделікті қылмысынан көрініс табуда. ... жаңа ... жаңа ... ... міндетінің бірі болып табылдаы. ... ... ... бүкіл қоғамының, мектеп, ата-ана,
ұстаздардың келешек ... ... ... өз ... ... ... ... алдын-алу қажет. Қазақстан ғалымдарының жалпы кәмелетке
толмағандар ... ... ... сүйене
отырыпжазғанК.А.Бегалиев,К.А.Вайсберг,Ө.С.Жекебаев,С.Х.Жадбаев,Е.І.Қайыржано
в,М.С.Нарықбаев,С.А.Шапинова және басқада көрнекті ғалымдар ... ... ... ... ... ... Жалпы білім беретін мектептерде кәмелетке
толмаған жасөспірімдердің қылмыстық іс-әрекетін алдын-алу.
Негізгі идеясы: Кәмелетке толмағандар мен ... ... ... ... ... мектептердің тәрбие процесі.
Зерттеудің пәні:
Кәмелетке толмаған жасөсірімдер мен әлеуметтік педагогикалық жұмыстар
жүйесі.
Зерттеудің мақсаты:
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық іс-әрекетін ... ... ... ... ... жасау және теориялық тұрғыдан
жүйелеу.
Зерттеудің міндеттері:
1. Кәмелетке ... ... ... ... және оған ... жағдайларды айқындау.
2. Әлеуметтік педагог қызметінің жұмыс ерекшеліктерін сипаттау.
3. Кәмелетке толмағандардың тұлғалық ерекшеліктері оның ... ... ... 1. КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАНДАРДЫҢ ҚҰҚЫҚ БҰЗУЫНЫҢ СЕБЕПТЕРІ ЖӘНЕ ОҒАН ӘСЕР
ЕТЕТІН ЖАҒДАЙЛАР
Кәмелетке толмағандардың арасында ... ... ... ... болса да, алаңдатпай қоймайды. Құқықтың мемлекетке қадам басқан шақта
қоғамға саналы адам қалыптастыру мемлекетіміздің басты ... ... ... ол міндетті іске асыруға басты мақсат жасөспірімді жаңа рух
та, жаңа көзқараста тәрбиелеуден айқын көрінеді.
Қазақстан ... өзін ... ... ... ... ... ... орнықтырады: оның ең қымбат қазынасы – адам
және адамның өмірі, ... мен ... Адам ... мен
бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп танылады.
Олардан ешкім ... ... ... мен өзге де ... ... ... ... осыған қарай анықталады. Заң мен ... ... бәрі тең. Неке мен ... ана мен әке және ... ... болады. Балаларына қамқорлық жасау және тәрбиелеу
ата ананың табиғи ... әрі ... ... ... ... қабілетті
балалар еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті делінген.
Бесіктен белі ... ... ... оғаш ... селт ... сергек
қараған балалардың жат әрекетіне баруына байланысты себеп не? ... ... орта ма? Әлде ... пе? Әлде жүре ... ... ... қылық істеген баласының әрекетіне немқұрайлы қарайтын ата-ана ма?
Болашақ тағдыры ... ... ... адамның осы сұрақа
жауап іздеуі бесенеден белгілі.
Қазіргі қоғам жастардан үміт күтуде. Оларға мектеп те ... ... ... жағдайлар жасауға заман талабына байланысты ... беру ... ... ... жас ... ұрпақтарымыз білімді,
саналы азамат болып шығу,озық ... ... ... ... ... ... ес біле ... қалыптасып
қызғушылық, кей жағдайда есейе келе үлкен өкініштерге ... ... ... ... ата- ана ... ... қасындағы баласының қолына
іліккен ойыншығын алып келген баласына қайдан алдың? – не ... ... ... ...... орынына керісінше баласына, жат ... ... ол ... ... ... ... ... сондай
іс-әрекетті қайталауына жол ашады.
Мұндай әрекеттің бірнеше рет қайталаныуы бала бойында қызығушылық
туындатып, менменшілдікке, ... ... жат ... бой ... қолындағысын тартып немесе көрсетпей алу сияқты іс-әрекетін
қалыптастырады. Бұл ... бала ... ... ... ... ... ... .
Кәмелетке толмаған жасөспірімдердің құқық, бұзуының өмірде болып жатқан
нақты жағдайларына тікелей ... ... ... бір ... кездей соқ
немесе жоспарланған түрде тамырлануы . Балалар құқық бұзуының көбінесе
қалада болуы, ... ... ... себептерінен түсіндіреді.
Баланың өзіне, қоғамда ... ... ... ... ... ... ... күні бойғы бос сандалыс, көше кезу, кері қадамға
алғы шарт бола ... ... ... ... себептер жасөспірімнің
таңғажайып оқиға жасауға ұмтылуына, керемет көрінуге, болашақ істейтін
құқық бұзушылыққа,жоспар ... ... ... ... істеуге жол ашады.
Көбінесе бала бойынан, санасынан мықты орын алған ... ойша ... іске ... не ... ... ... ... істеуге талпынады .
Олардың әртүрлі іспен шұғылданбауы немесе жан-жағындағы ... ... ... немесе біреудің қорқыту, үрейлету
қасақана қылмыс жасауына итермелеу арқылы түсіп кету болып жатады ... ... ... ... ... ... ... келіп қоғамдық тәрбиедегі қателіктері байланысып
балалардың тәртібіне одан әрі шиленістіре ... ... ... ... ... одан да ... күрделендіре түседі. Себебі
мектепте де ... жеке ... ... ... Мектеп мұғалімдері
мен кәмелетке толмаған жасөспірімдердің қарым-қатынастары ақыл айту мен
ұрысу мен ... тию ... ... жат ... ... А.В.Сухомлинский кезінде баланы тәрбиелеудің екі қайнар
көзі бар екенін атап көрсеткен болатын.
Біріншісі – оқушыға, тәрбиеленушіге, саналы түрде әсер ету.
Екіншісі –баланы қоршаған ... орта ... ... ... ісі жөніндегі комиссия мен милиция
орындарында тәрбиені дұрыс жүргізбейтін жанұяны дер ... ... ... көптеп кездесіп жатыр. Заң ... ... ... ... ... әрекеттерге үйретулері дер кезінде
тосқауылдар қойылмайды. Міне ... ... ... ... ... т.б. Кәмелетке толмағандарға кері әсерін тигізеді.
Қайта тәрбиелеу процесінде ... ... ... ... ... ... қажет. Себебі
қандай да бір педагогтын ықпалдар жасамасын,олар баланың ішкі жан ... ... ... ... көзімен қарайтын болсақ бірінші деп, тәрбие жан-жақты,
нәтижелі болу керек.
Екіншіден баланы ... ... ... ... ... ... – белгілі мөлшерде стихиялы сипат алады.
Кәмелетке ... ... ... ... ... ... дәлелдей түскендей. Жалпы қылмыстың өсіп
отырғанын байқауға болады.
Кәмелетке толмағандардың құқық бұзуына,одан әрі қылмысқа қадам ... ... ... ... әсер ... Адамңың
қоғамдық белсенділігі, оқуға, спортқа, көркем өнерпаздыққа ... ... ... ... ... ... ... жағымсыз істерге жақын жүреді. Қоғамнан ондағы
қайнаған қызу өмірден шеттеп ... ... ... ... ... ... ... толмағандар қылмысының сан-салалығы олардың күнделікті
қылмысынан өз көрінісін ... да ... ... ... ... жеке ... затын ұрлау, 49,4 пайыз, мемлекет және қоғам мүлкін
ұрлауға 1,7 пайыз, ... мен ... 11,2 ... ... ... ... әсер етіп ... толмаған жасөспірімдер топ құру, топ болып әрекет ету ... ... ... ... ... өзі қылмыс
жасауы өте сирек баратындығы практикалық тұрғыдан дәлалденген. ... ... ... ғана емес ... ... ... жөніндегі
түсінітері теріс бағытқа ие болуына қарамастан, осындай ... ... ... ... ... А.Ф.Парницевтің мәліметтері бойынша жасөспірімдер тобында
қызғушылық пен ... ... ... топ ... өз ... көндіру
көңіл күйдің өзгеріуі қылмыстық акт барысында өзге топ ... ... ... ... ... ... да ... болатын
бәрімізге белгілі. Бұл жағдайда адамдардың әсіресе жасөспірімдердің ... ... ... ... ... ... әр ... болумен түсіндірледі. Кәмелетке ... жас ... да ... де ... ... бар,
импульсивтік, жоғары әсерленгіштік, қызбалықа тез түсіп, көңіл күйінін
тұрақсыздығы, өз-өзіне, сенімсіздік өз әрекетінің ... жиі ... ... ... ... ... мақсаттылық пен
табандылық, тұрақсыздықа өз-өзіне сенімділік пен ... ... ... жиі ... отырады. Бұл жағдай бала бойындағы
тұракқсыздық ... ... Бұл ... ... ... ... жасөспірімдердің қылмыстық жолға оңай ... өз ... ... ... Бұл оның ... дәлелі. Кез келген
жасөспірім өз бетінше ... ... ... тәрбиелеуге, қабілетті
өзін-өзі ұйымдастырушы жүйе ретінде таныла ... ... ... ғана ... сонымен бірге субъектісі болып танылады сондықтан
кәмелетке толмаған жасөпірімді жай оқытып және ... қана қою ... оны ... ... мен ... түрде айналысуға үйрету қажет.
Көптеген жағдайлар сыныптас балаларымен өзіне деген нашар қарым-қатынасын,
жақын қабылдап, қатты ... ... ... да ... ... ... қоғамға жат әрекетінен
көрініп, кейде кері әрекеттерге ұрындырады ... ... ... ... себепші бола алады. Осыған байланысты педагогикалық
проблемалардың ... ... ... Жекеленген баланы сыныпта ешкім
жақсы көрмейді, ешкім достасқысы келмейді. Достары мен қатынасының болмауы
ол баланың жеке ... ... кері ... ... ол ... ... ... Жекеленіп қалған жалыздық шеккен балалар құқық
бұзушы балалар санын толықтырады.
Жекешеленіп бөлектенген балалар өзіне жақын ортаны тағы да басқа жақтан
іздейітіндіктен ... ... ... ... да өзі сияқты
болмасына кім кепіл.
Кейде ол балалардың құқық бұзып жасы толмағандар ... ... да ... Бұл да тәрбиеленуі нашар баланың құқық бұзуына
жағдай жасайды.
Кей ... ... ... ... пен ... үлкен зиянын
тигізеді. Соның нәтижелері баланын ... ... ... ... ... ... қарап, мұғалімнің талабын тыңдамай,тік мінезділік, дауыс
көтерушілік, ашу шақырушылық, ... ... мен ... ... ... пікірімзіше, балаға мұғалім тарапынан бақылаудың болуы, болса да
нашар болуы тағы да оның ... ... ... ... бір ... ... үйге берілген тапсырманы орындамау, сабаққа кешігу, сылтау
ретінде өтірік айту ... ... ... ... ... мен төбелесу
оның болашаққа тигізер зияны мол.
Мұғалімдердің мұндай әрекетке өз ... ... ... ... ... дамытып, жауапсыздыққа, немқұрайлыққа деген сенімін
артыра түседі.
Құқық бұзушылыққа ... ...... ... ... ... ... айтып кеткендей оның бос сандалыстан көп ... ... ... да ... Осы орайда В.М. Бехтеревтың
«Баланы тәй-тәй басып ... ... ... ... бастағаннан бастап-ақ үнемі
еңбекке үйрету керек» – деген пікірі мен келісуге ... ... іс ... ... құқық бұзушылыққа тек қана кездейсоқ жол мен ... ... ... тыс ... ... оқу, үйірмеге қатысу, ... ... ... не ... спорттық көптеген түрлерімен
айналысу – ... ... ... әрекетінен қалып бара жатқан құбылыс
әрине бұл жерде бір бала өзіне пайдалы іспен айналыспай, бос ... ... ... ... ... ... тумасы керек.
Дегенмен де құқық бұзушы балалардың әдебиетке қызғушылығы өте төмен
дәрежеде екенін ... ...... ... керек. Әр түрлі заман
талабына байланысты ойын түрлері, ойын ... ... ... ... ақша ... егер ойын ... ұтылса үйінен ақша
ұрлау, не болмаса өзінен кіші балаларды ұру оларға ... ... ... ... ... ... білмей де қалады. Ата–анасын алдап ақша сұрау,
үйдегі заттарды ұрлап сатуды кәсіп ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Құқық бұзған балаларды қоғамдық өмірде болып жатқан жаңалықтардан бей
хабарлығы не ... ... да, ... ... ... ... көптеген зерттеуден өз көріністерін тек қана саяси ... 5-6 ... ... ... үнемі құлаққағыстан соңғы
жаңалықтарды ... Ал енді ... ... ... 3 пайыз. Бос
уақытарында көркемөнерпаздар үйірмесіне қатысатындар 12-16пайыз, театрға 3-
6 ... ... ... оқу ... өнерге қызыққандар 3 пайыз, киноға
бару 95-100 пайыз мүмкімдіктерін құраған. Осы ... айта ... ... ... ... пайдалы іспен айналысу кәмелетке толмаған
жасөспірімдерінің қылмысын азайтуға кішкене ... да өз ... ... ... бойына сыймай алып–ұшып тұратын балалар ... ... ... ... ... балаларды жинап топтасып қылмыс істеуге
бұзақылыққа әуес болады. 7-10 жас ... ... ... тән ... ... ата – ана, ... оған көп мән бермей «жүре
келе қойып кетер деген ойды желеу еткен. Бұл ... ... ... ... кей ... Сол ... ... қадағалап отыру, ақыл-кеңес
беру, ата-ана және ... өз ... ... ... ... кетпеу
жолдарын айқындап, отыру қажет .
Кәмелетке жасы толмағандар қылмысына қылмыстық жауапкершілік жүктеген
Қазақстан Республикасы ... ... ... мен, ... ... кодекісінде өзгерместен өз қалпын сақтау қылмыстық
тиімділік шараларын төмендетеді. Қылмыстың 7-13 жасар балалардың ... ... ... ... ... ... Қазіргі
кезде Республикада кәмелетке жасы толмағандар қылмысы 18,3 ... ... -1995 жыл ... ... ... ... ... сияқты түрлерінін сәл бәсендегенін айтса. Ал 1996 жыл мен ... есе ... ... Ал қазір көбейе түсуде . ... ... ... Н. ... ... ... ... басшылары мен аудандық әкімдерінің қатысуы мен өткен кеңесінде
Біздің елімізді-әлеуметтік экономикалық қайта құру демократиялық ... ... ... ... ... криминогендік процестерге соқтығысты.
Бұл – шын мәнінде саяси ... ... ... пен ... ... қауіп төндіреді деп көрсетті. Тағы айта кететін жайт 9-13 жасында
абайсызда не ... ... адам ... жасөспірімдерге қандай шара
қолдану керек. Әрине ... ... ... жасы толмағандар ісі
жөніндегі комиссия ондай ... ісін өз ... ... ... ғана істі ... жібереді. Кей кездері арнаулы мектептерге жіберсе,
кейде жауапкершіліктен босатып жібереді. ... ... ... ... дауға айналып кездесіп қалып жүр. Сондықтан да 9-13
жас аралығындағы жасөспірімдердің мұндай құқық ... ... ... шара ... керектігі бүгінгі күннің алдынғы өзекті мәселелерінің
бірі. Жалпы 9-13 жас ... ... ... ... ... ... пен ... тілін сәл шегеріп 1920-40 жылдары зерттеген ( П.П.Блонскиий, В.И.
Куфаев, П.И. ... ... ... олар ... ... ... ... да зерттеуді де қажет ететін басты объект, екенін ... рет ... Бұл ... пікірінше жасөспірімнің құқық бұзуына, одан ... ... ... басты себеп - әлеуметтік-экономикалық факторлардың
әсер етуі деген.
Кейінгі кезде ... ... ... ... көп ... Құқық
бұзушы кәмелетке толмағандар 9-13 жаста жасайтын жат әрекетің көп тараған
түрі ұрлық болса, ұрланған заттар, ... киім ... Ал ... ... ... достары, таныстары, не болмаса сыныпта бірге ... ... ... ... ... әкеп ... нәрсенің бірі ішімдік
болса, ал өткен ғасырлардың ... ... ... ... ... Организм қаншалықты жас болса, оның әсері де ... ... ... кері ... ... ... жасөпірімнің организміне
әсері зор. 12-13 жасөспірімнің арақтың әсерінен есту қабілеті төмендейді,
бойында ... ... ... ... нашар меңгереді.
Сонымен ішімдік жасөспірімнің сана-сезімінің жетіліуіне, қалыптасуына
зор зиянын тигізеді. Бұл оның ... ... ... ... ... баға беруін төмендетіп, мектептегі ... ... Бос ... кездейсоқ ортаға әуестендіреді. Мұндай жат
қылықтар баланың құқық бұзуына бірден-бір себептер бола ... шақ ... сана ... ... ... ... ... үлкен өмірге дайындағының аяқталатын кезең мен ... ... ... шаққа өтер кезендері ( 9-13) оның өміріне көп
өзгерістер әкелері хақ. 12-13 ... ... ... ... қалыптасатын
бұл оның сыртқы бет келбетінде көп өзгерістер енгізеді. Сондықтан жастық
шақ ... ... ... ... ата-аналар мен педагогтар үшін «қиын» баланың
қалыптасуына әср етсе «қиын» жас деген атауға ... ... ... ... ... ... ... болады:
1. Талап, тілек.
2. Қызығушылық.
3. Өмірге жоспар мен көзқарастар.
4. Жалпы сипаттама.
Өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... ... қайталағысы келетіні белгілі. Өтпелі кезеңнін «құйын»
сияқты өткінші елестерге толы болуы бала ... ... ... ... Жасөспірімдердің еліктеуінің салдары құқық бұзуы, қызғушылығының
әсерінен «қылмыс» істеуі, көбінесе осы шақта ... ... ... ... ... ... не ... болсын
еліктегіш келетіні, жан –жақты зерттеген ... ... Бұл ... ... ... тез еріп кететінін ашып берді.
Ересек қылмыскерлерге қарағанда жас құқық бұзушылар өзін қоршаған
әлеуметтік орта мен ... ... Бұл ... белгілі ғалымдар (
А.И.Долгова, В.Д. Ерланова, Н.Е.Беляов). Әлеуметтік орта мен ... мен ... ... деп көрсеткен. Осылардың пікірінше орта
рөлі зор деп ... ... ... ... зор ... ... айтып
кеттік. Жалпы ішімдікке әуестенген баланы дұрыс жолдан тайдырып, құқық
бұзушылыққа ... 10-13 ... ... ... ... тілектері шектен шығып кеткендіктен, олардың ішімдіке құмарлануынан
көрінеді. А.Вайсберг пен ... 556 – ... үшін ... 450 – ... толмағандар, бас бостандығынан
айырылған 41-пайыз, қылмысты мас күйде істеген ... Осы ... ... ... қылмысы күннен-күнге сайын ... қиын ... ... ... ... объект ретінде қараған көптеген зерттеулерге назар аударсақ,
онда олардың көбісі жасы кәмелетке ... ... » ... «қиын » балалар қатарына куәгер болған едік.
Жасөспірімдердің құқық бұзушылығы кәмелетке толмағаннан ... ... ... ... ... ететіні қылмыстын
белгілі, көптеген құқық бұзушылық өз достарының ... ... ... ... оған мән бере ... Берген жағдайда
ескертулер мен сынып ұжымдарында шектеліп ... ... қолы ... асқан қылмыстың қандай түрімен күрес ... ол ... ... ... ... ... бірден- бір дұрыс жол
екені сөзсіз. ... ... ... ... қылмысын болдырмай алдын-
алу үшін оларға қылмыстық ... ... әсер ету ... оның ... күту ... өмір ... ... таңдап, адам болып
қалыптасуына өз әсерін тигізсе керек. Кәмелетке толмаған балалар қылмыстық
жағдайының салалығын түсіну үшін ең ... ... жас ... ... орын алады.
Қазақстан Республикасы территориясында кәмелетке жасы толмағандар
қылмысына арнайы жүргізілген санақ ... ... ... ... ... ... жүргізілген талдаулар жасы толмағандар қылмысының
криминогендік жақтарын ашуға көмектеседі.
Біріншіден ... ... ... ... ... ... кезде де, жылдар бойы статистикалық бақылау жүргізуін тоқтатпады.
Сол кез бойына жасы толмағандар қылмысының өсуі ... ... өсуі бір бес ... ... 14-17 ... ... ... 1995 жылдан бастап,жасы толмағандар қылмысының өсуі бір жерде
азайғанын көрсетсе, екінші жерде көбейгенін дәлелдей түскендей.
Үшіншіден жасы толмағандар ... бір ... ... ... ... қарамастан асып түсті.
Төртіншіден жасы толмған балалар қылмысы ... ... ... ... ... баға ... ... көптеген қылмыстар
ашылмайды немесе тіркеудің дұрыс жүргізілмеуі салдарынан жас ... ... ... ... ... ... оп оңай ... басады.
Қазақстан Республикасында бұл қылмыстар кәмелетке толмағандардың
қолымен іске ... да, орын алып өсіп ... ... ... ... береді. Шындығына келген де кәмелетке жасы ... ... ... ... ... ... ... бұндай құқық
бұзушылықтық әсерінен көптеген қылмыстық ... ... шет ... ... ... ... алып ... жасы толмағандардың қылмысын салалық жағынан талдау маңызды
орын алады. Осы тұрғыдан ... жасы ... ... іске ... кісі өлтіру, ұрып-соғу, зорлау, қорқытып алу, кісі тонау,
адамды ... алу, ... ... ... ... ... ... қолымен іске астын сан-алуан қылмыстардың
ішінде кісі өлтіру, денсаулыққа қасақана зиян келтіру, ... ... ... ... ... ... кездесетін болса, қазіргі кездерде оның
өсе түскендігі айтылады. Кепілдікке алу ... ... ... ... оның да бас ... өмір ... ... Қазіргі кезде
кәмелетке жасы толмағандар арасында көп тараған қылмыстың біріне айналған
бас пайдасын ойлап, ... ... ... ... қателеспеген болар едік.
Олай деуге себеп, олардың арасында бас пайдасын ойлап, жасалған ... ... ... тонау, алаяқтық, сеніп тапсырылған мүлікті
иемденіп алу, күш ... ... алу, күш ... аса бағалы затты
ұрлау, сеніміне кірумен немесе алдаумен ... ... зиян ... кәмелетке жасы толмағандар қолымен іске асыратыны белгілі.
Кейбір балалар қылмысты жалғыз өзі белсенді түрде істеп, ол ... ... ... ... ... ... Бұл
әрине, болашақта қоғамға ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасауын талап етеді.
Көптеген қылмыстық істер көрсеткендей ұрылық жасайтын жасы ... ... ... ұсақ ... ... ... келді. Кейде олар ұрлаған
заттарын қызығып алса, кейде саналы түрде алады.
Кәмелетке жасы толмағандардың көп ... ... ... ... қоса,
соңғы кезде көп кездесетін қылмыстарының көп тараған тағы бір түрі-
бұзақылық.
Қандай да ... ... ... ... ... өшін алу,көше-
көшеге бөлініп алып төбелес ашу ... ... ... да ... ... болып төбелесу, өтіп бара жатқан баланы ... ... ... жасы ... балалардың бұзақылығына жататынын қалыптасқан
құбылыс.
Бұзақылық ... ... ... ... өз ... ... ... те, соңғы жылдары пәтерде, жатақхана да немесе
оқу орнында жасалатын әрбір сегізінші-тоғызыншы ... ... ... кең ... ... ... бола ... Жалпы
қылмыстың топтық құрылуы жай ... ... ... ... мен
аяқталады. Топ болып қылмыс жасаған кәмелетке жасы ... ... ... ... үшін жауап береді. Екі немесе одан да
көп жасы ... ... ... ... ... ... ... қауіп төндіретіні белгілі. Топ құрамындағылардың бір-біріне
қолдау көрсетуі-қылмыс жасауға тез ... ... ... күш ... күшейте түседі. Бұл заң мен қорғалатын нәрсеге кез ... зиян ... ... ... Бір ... ... жай ... жасаған балалардың көпшілігі оқуға ынтасының жоқтығы ... ... ... ... бір ... бір ... ... мектептен кетіп қалуы не болмаса барса да өз өзімен жекеше күй
кешуі ... Осы ... ... ... ... ... ... болып келетініне тоқталдық. Осы тұрақтануы кімді болсада бей
жай қалдырмаса керек. ... ... ... ... ... ... Қылмыс істеуге тарту, азғыру, өтініш, ұсыныс түрінде
болғандықтан ... оған тез ... ... ... ... сәйкес, неке мен жанұя, ата-ана, бала мемлекет
қарамағыда болады. ... да ... жасы ... ... жат қылықтарына қарсы бағытталған қандай да болмасын келелі істер
бола қалса, үлкен мән ... ... ... атап ... ... Республикасы Қылмыстық Кодексінің (1997 ж. 2-тарауы «Жанұя ... жасы ... ... қылмыс» деп аталып, бұл проблемаға аса
көңіл бөліп, егер ... ... ... ... ... қылмыстың ауырлығын
ескере отырып кінәліге жауапкершілік ... ... ... ... ПЕДАГОГ ЖҰМЫС
ҚЫЗМЕТІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Әлеуметтік педагогтың әсері тұлғаның өзін-өзі жетілдіруіне,өзін өзі
дамытуды мен тәрбиеленуіне бағытталған. Сонымен ... ... ... жасы ... мен бірге бірлесе отырып жұмыс жасайды.
Әлеуметтік педагог мектептегі атқаратын рөлі зор. Оның ... ... мен ... ... ... ... пен ... отырып, жиі мектеп
жұмыстарына араласып отырады, оқушылар мен жеке жұмыс ата-аналар ... ... ... ... көмектеседі. Оқушылардың жас
ерекшелігін ескеру, олардың психологиялық ... ... ... ... ... ... себептерін анықтау, ... ... олар мен ... ... жұмыс атқарады. Отбасында
балаларына қатал қарау, ұру, ... ... дене ... ақыл есі ... мен және қараусыз, қаңғыбас балалар мен жұмыс атқарады. ... ... ... ... дене ... ақыл-есі кем балалар мен және
қараусыз, қаңғыбас балалармен жұмыс атқарады. ... ... ... ... ... ... заңгер, дәрігер қызыметкерлері мен бірлесе
отырып жұмыс жасайды. Мектеп дәрігерінен ... ... ... қалу себебін білдіреді. Әлеуметтік педагог ... не ... ... ... ол ... ... ... шаралар ұйымдастыру
мектепті клубта, ұйымда балаға ыңғайлы көмек көрсету ... ... ... Әлеуметтік көмек қажет балаларға көмектеседі. Мектепте оқу
үлгерімі нашар ... ... ... ... сабақ курсын
өз бетінше алып кете алмауы. Бұл балалар стресспен өмір сүретін ... өз ... ... тіл табыса алмауы.
Бұл балалар ауыру немесе ақыл-ой кемістігі оқушылар немесе ... ... ... ... ... ... ... бұнда дарынды
балалар мен де жұмыс жасай алады. Бұндай балаларға көмек ... ... ... ... Басқаша жағдай да ортаның көмегі қажет. Өзінің
істеген іс-әрекеттерін қадағалауды ... ... ... болу ... ... әлеуметтік педагогының алдында үлкен де ... тұр, оны ашу үшін ... ... мен іскерлікті меңгеру керек.
Мектепте оқушыларды оқыту мен тәрбиедегі мектеп әлеуметтік ... ... деп ... болады. Жұмыс нәтижесінде жеке адамның дұрыс әрі жан-
жақты жетік қалыптастыруына жол ... ... ... ... қалыптастыруына жол ашады. Жалпы ... ... ... жасы ... жасөспірімдер мен негізгі
бағыттарда жұмыс жасау қажет:
- Диагоностикалық қызметі.
- Өз құзыреті шеңбері бойынша көмекті ... ... ... қорғау.
- Әлеуметтік педагог кәмелетке жасы ... ... ... ұйымдастыру.
- Сынып жетекшісі медицина қызметкері мектептің басқа да ... ... ... құқық бұзушылардың алдын алу кеңесі мен оқушылардың
өзін-өзі басқару ... мен ... ... топпен кәмелетке
толмағандардың құқығын қорғау жөніндегі комиссия қоғамдық ұйымдар мен өзара
қарым-қатынас ... орай ... ... ... ... жасы ... мен, педагогтар, ата-аналар арасындағы келісуі біріккен жұмыстарын
атқаруына болады:
- Әлеуметтік психологиялық ағарту шаралары. Дәріс-семинар ... ... ... ... ... ... бейнелейтін
көркемдіктерінен осы заманғы озық техника ... ... ... ... ... дәріс қана оқылып қоймай, ... ... ... ... ... мәселесіне барынша
жауапкершілікпен қарауын қалыптастырғандай ... ... ... ... ... Жеке ... алуы ... Нақты мәселе бойынша
берілер кеңестер аса биязы, ... ... ... ... қаяу ... ... ... білу,үміт отын
жағу арқылы, кәсіби білікті түрде жүзеге асырылуы тиіс. ... ... ... өтуі оң ... ... ... әңгіме» пікірталасы. Ортақ мақсат біріктерген ата аналардың
көңіліндегі түрткілерін ортаға ... бір ... ... алмасуы.
Психологиялық пен әлеуметтік ... ... ... ... бала ... ... оң ... берер шараларды
қолдануды іске асырады. Мұнда ... бір жайт ата ... ... келісімсіз ешбір деректі сыртқа шығаруға болмайтындығы.
- Психогимнастика. Бұл баланың көңіл-күйін ахуалын реттеуге арналған арнайы
жаттығулар кешені. ... ... ... ... ... өзін және басқаларды түсіне білуін жетілдіру өін-өзі таныта білу
мүмкіндігін жасау. ... ... ... ... ... ... ... сезімдерін сыртқа шығаруды
үйренеді. Басқалардың көңіл-күйін түсіне білетін болады, ... ... ... ... ... сапаларын
қалыптастырады, қорқыныш, сақтық, қауіптену, сенімсіздік секілді жүйке
ауруының белгілері жойылады.
- Психотренинг. Бұл да ... ... ... ... бірі. Басты мақсат қарым-қатынас ... ... ... және ... ... ... ... қандай да болмасын жұмысты жүзеге асыруда мектеп әлеуметтік
педагогтың бала тәрбиесінде өзара байланысты, іс әрекеті ... сапа ... ... бере алады.
Әлеуметтік педагогтың қызметі балалардың дамуы мен оны қорғауды
қамтамасыз ету заңмен ... ... ... ... ... өз
қызметінде Қазақстан Республикасы «Білім туралы» заңын бсқа да ... мен ... осы ... басшылыққа алады.
Әлеуметтік педагог социумның «әлеуметтік диагнозын» қою барысында
оқушылардың жас психологиялық ... ... ... ... ... емес ... балалар мен жасөспірімдерге
тигізетін оңды және теріс ... ... Ол ... ... ... және ... да сипаттағы
проблемаларды шешуге көмектеседі. ... мен ... бала ... аралық келістіруші бола отырып, тәрбиеленушінің өалыптасуына,
балалар мен ересектер арасындағы ... ... ... ... ... ... мен ... мазмұны:
1. Әлеуметтік педагог өз қызметін кәмелетке жасы толмағандармен жұмыс
қызметін үш бағытта жүргізеді:
- Балалар мен ... ... ... ... ... әдістерін негіздеп, сараптайды және өңдейді.
- Социуидағы әлеуметтік жағдайды ... және оған ... ... ... мен ... ... педагогикалық нақты көмек формаларын және
түрлерін ұсынады.
- Баланың жан-жақты психологиялық ... ... ... оқу ... ... ... жою, ... өмір салтына оңды көзқарас
қалыптастыру,бала тұлғасы дамуының ... ... ... ... ... шараларын жүгізу, үгіт насихат жұмыстары арқылы педагогтар мен
балалардың ... ... ... ... болуын қамтамасыз
ету.
2. Міндеттері:
- Жас ерекшелігінің әрбір ... ... ... жеке ... ықпал ету.
- Өзара қарым қатынаста,оқу барысында қиындыққа ... ... ... ... қамтамасыз ету.
- Оқушы отбасының тәрбие жағдайын зерттеу.
- Баланың жеке дамуындағы ауытқушылықтардың алдын-алу және болдырмау.
Әлеуметтік педагогтың жеке ... ... ... пен тұрғылықты мекен жайында тұлғаны әлеуметтік қорғау,
тәрбиелеу және оқу ... ... ... ... өмір сүру жағдайын, микроортаның, психологиялық,
медициналық, педагогикалық ерекшеліктерін зерттейді.
- Оқушының қызығушылығын, сұранысын, ... ... ... анықтап, мезгілінде әлеуметтік-педагогикалық көмек көрсету.
Оқушы мен ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік ортадағы гуманистік рухани адамгершілік қатынастардың
қалыптасуына ықпал етеді.
- ... ... ... қауіпсіздендіруді,қамтамасыз
етеді.
- Тәрбиеленушілерді қамқорлыққа алу, оларға көмек ... ... ... ... ... мекемесі мамандарымен тығыз
байланыс орнатады.
- Оқушылардың демалысы мен оқу ... ... ... ... ... тобына жататын балаларды анықтайды.
- Санитариялық-ағартушылық қызмет жүргізеді.
- Тұлғаның қоғам өміріне ... ... ... сүю, ... ... ... және азаматтық тәрбие беру шараларына ықпал етеді.
- Тұлғаның дамуы мен ... ... ... ... әріптестік қарым қатынастар орнатып, ынтымақтастық пен жұмыс
жүргізеді.
- Социумдағы ресми емес қосымша білімнің дамуына әсер ... ... ... ... педагогикалық және медициналық құжаттарын пайдалануға.
- Сабақтарға қатысып отыруға.
- Мектеп әкімшілігінің,медициналық,педагогикалық ... ... мен ... қорғау қоғамдық ұйымдарының алдында
көкейкесті ... ... ... ... ... ... мекемелерінің
экспертті шешімдеріне араласуына.
- Отбасы мүшелерінің мектеп пен отбасындағы кепілдігін ... ... ... ... ... органдарға ата-ана құқығынан айыру мәселесін
ұсынуға балалар ... ... ... ... ... құрлымы:
1-кезең – оқушылардың әлеуметтік өмірін шынайы зерттеу.
2-кезең – зерттеу материалдарының қортынды құжаттарына сәйкес мақсат
міндеттерді анықтау.
3-кезең – ... іс пен ... ... ... ... ... мен жоспардың іске ... ... ... ... психологтың, педагогтың, дәргерлердің бірлескен
қызметі төмендегідей:
- Отбасына әлеуметтік- психологиялық көмек көрсету.
- Отбасы мен балаларға дәргерлік, ... ... ... ... ... даулы мәселелерді шешуге көмектесу.
- Мінезінде ауытқушылығы бар ... ... ... ... жасау.
- Профилактикалық шаралар ұйымдастыру.
Әлеуметтік педагогтың кәмелетке толмаған жасөспірімдердің ата-
аналарымен ... ... өте ... институт. Бұл
баланы дамуы мен жеке өмір құру ортасы бірқатар өлшемдер мен анықталады.
Әлеуметтік-мәдени өлшемі-ата-аналарының білім ... мен ... ... ... ... ... – ата-аналарының мүліктік материалдық
және жұмыспен қамтамасыз етілуне байланысты.
Техникалық-гигиеналық тұрмыс ... үй ... ... үй ... өмір ... ... ... байланыста анықталады Бала дамуының қай
жағын қарастырсақ та, барлық жағдайда жас ... өай ... ... ... және шешу рол ... ... ... жүргізетін жұмысы аса маңызды болып
саналады. Ол отбасындағы жағдайлар туралы толық мәлімет ала отырып, бала
тәрбиесіне ... ... ... оларлың кәсіби-
педагогикалық көмек көрсетеді.
Педагог пен ата-ананың үнемі ынтымақтаса отырып әр ... ... бірі ... ... белсенділігін әр кезеңде атқаратын
міндетінің бірі ата-ананың педагогикалық белсенділік бағытын қалыптастыру
болып табылады.
Дұрыс ұйымдастырылған жұмыс ... ... ... ... ие ... педагог отбасы тәрбиесінің үлгілі, оңды тәжірбиесіне сүйенеді.
Оны жан-жақты зерттеп жинақтап таратады, оңды ... ... ... ... процесінде пайдаланады. Сондықтан:
1. Тәрбиешілермен ата-аналардың өзара сенімділік қарым-қатынастары оңды
бағытталған, бірігіп ықпал етудің шешуші және ... ... ... ... ... көзқарасын жандандырып, табысқа жетуге қажеттілік
және өз күшіне сенімділік ... үшін ... ... ... ... ... ... педагогтың неғұрлым маңызды міндетінің бірі ата-аналарды
педагогикалық білім мен ... оның ... ... ықылымдарын
менгеруіне, әсіресе тәрбиені ұйымдастыру шеберлігіне жетілдіру ... ... ... ... етудің мұндай нәтижесі ата-аналардың
өз баласына ғана емес, сонымен қатар біртұтас сынып оқушыларын тәрбиелеу
белсенділініне ... ... ... пен ... ... ... толықтырады.
Әлеуметтік педагогтің отбасы мен бірлесе әрекет етуін ұйымдастыру мына
мүмкіндіктерді тудырады:
- Өз балаларымен сынып ... ... ... ... ... ... мен туысқандарын зерттеу
- Өз балалары мен сынып оқушыларын тәрбиелеуге қажетті ата-аналардың
адамгершілік, әулеттілік мүмкіндіктері ... ... ... ... ... педагогика дәстүрлері незгізінде әлеуметтік педагог пен
ата- аналардың бірлесе әрекет ету бағдарламасын жасау.
- ... ... ... ... және ... нәтижелерді зерттеу.
- Баланың отбасын зерттеу, оның өмір сүру ... ... ... ... ... тәрбие мүмкіншіліктерін,
оқушының ата-аналар мен қарым-қатынасын терең түсіну әлеуметтік ... ... ... ... ... ... кешенді ... ... ... байқау,
пікірлесу, тестілеу, анкета жүргізу, іскерлік ойындар өткізу, балалар
шығармашылығын ... т.б. ... ... ... ... ... жас ... отбасында,
мектепте, қоғамда қалыптастыру үшін өзін-өзі ... білу ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
жұмыс. Балаға шағын ұжым ішінде өзін өзі көрсете білу ... ... яғни ... ортаға маскүнемдікке, нашақорлыққа ата-
аналарлар тарапынан болатын қатігездікке қарсы тұра білу ... ... ... болу қажет.
Әлеуметтік педагогтің функциялары:
1. Баланы жағдайын ... ... ... ... көңіл-күйін зерттеп білу.
2.Қиын жағдайға тап болған балаға көмек көрсету. Кризистік жолдан ... ... ... ... ... және оған ... ететін әртүрлі әлеуметтік
салалары сфералары, әлеуметтік тәрбие жағдайын талдау.
4. Әлеуметтік педагог содай ақ позитивті немесе ... іс ... ... , ... ... ... ... жасөспірімнің өзі тәрбиелеуі өздігінен білім
алуға және өз ... ... өз ... ... ... үйретуге
бағытайды.
6. Әлеуметтік педагог баланын проблемаларын ... оның ... ... ... ... ... біріктірумен және оның
қызыметтіне кординация ... ... ... ... ... түрлі педагогикалық орталықтардың
жұмыстарына талдау жасау.
Бұл функциялардың бәрін біріктіріп ... ... үш ... ... Тәрбиелеу әлеуметтік бейімделу.
2. Әлеуметтік құқықтық ... ... ... ... ... ... «мүгедек және психикалық дамуы артта қалған
балаларға көмек».
Әлеуметтік педагогттің ... ... Бала ... ... әділеттілік барлық тіршілік иесіне, іс
әрекетке деген сүйіспеншілік сезімдерін өз ара ... ... ... өз ... ... мақсат тұтып одан шығу жолдарын үйрету.
3. Қоршаған әлемді адамды рухани физалогиялық ерекшеліктерін ... ... ... ... ... сыйлауға өзіне сенімді болуға өз еркі мен ... ... ... немесе жасөспірімді үлкен және шағын ортада адамдар мен
отбасында және мектепте ... тіл ... ... ... ... болуға тиіс.
Бұл жерде әлеуметтік педагогқа өз тәрбиесінің жас және ... білу өте ... ... ... ... ... ... болады.
Жас отбасын жасауға тәрбие өз өмірін үйымдастыруға үйрету. Танымдық
қызғушылығын дамыту және өз ... ... ... үйрету.
Әлеуметтік педагог жанұя мен мектеп пен жұмыс жасау арқылы бірлескен
бағдарлама жасап құрастырып бірігіп ... ... және олар мен ... жүргізеді балаларға және ата аналарға арнап бала қызығушылығын ... ... ... шараларды белгілі бір жүйе арқылы әр
түрлі мейрамдарды әлеуметтік жұмыс бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ... дамыту. Баланын эстетикалық
және этникалық мәдениетінің аймағына айналады, еңбеке қатысу әр ... ... және ... бірлескен педагогикалық процесс. Тұлғаны ұжымда
тәрбиелеу және оның өзін ... ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЛМЫСЫНЫҢ АЛДЫН-
АЛУ
Қылмыс жасағаны үшін жазға тартқананн гөрі алдын-алған ... ... ... ... ... ... ... болуы алғаш жасалған теріс қадамның дер
кезінде анықталуынан ғана емес, сонымен бірге осы ... алу ... ... тұлғалық ерекшеліктерін ескертуге де болады. Олай
болса қылмыстың алдын-алу барысында кәмелетке толмағандардың биологиялық
және әлеуметтік ... әлі де ... ... оның жас ... әлеуметтік және өнегелік еркшеліктерін, тәрбиелік дегейі мен
бала мен ескеру ... ... ие ... ... ... ... ... бұрмаланған жағдайда оның құнды бағытылығы, қызығушылығы
қажетігі дүниеге көзқарасы өнегелік ... ... ... ... ... ... теріс сипаттқа ие болады. Ал құқықтық ... ... ... ... көптеп жасауын, заң
талаптарына өз ... ... ... ... ... талаптарының мәнін түсінуіне әкеп соқтырады, бұл жағдайлардың
барлығы ... ... ... ... ... ... ... бірден
бір себебі болып табылады. Өнегелік және мәденеи тәрбиелік ... ... ... құқықтық тәрбие қылмыстың алдын-алу мәселелерін тікелей
байланыста болып табылады.
Құқықтық тәрбие – кәмелетке толмағандар ... заң ... ... жасөспірімдерді ең қажетті заңдық білім мен ... ... ... Жастарымыз заңның негізгі прициптерін біліп қана қоймай
оны меңгере білу қажет. Сонда ғана ... ... ... ... ... ... санасын анықтау үшін Қазақстаның әр түрлі
аумағындағы балаларға жүргізілген ... ... ... ... Өтпелі кезеңдегі бүгінгі қоғамда жастардың құқықтық
санасы, құқықты бүтіндей ... ... ... ... ... ... ... болуға деиін бүрмаланып отыр. Оқушылыр
құқықтық білімнің жалпы көлемінін тек 5,9 ... ғана ... ... Бұл ... ... ... патриоттық, заңды бұлжытпай орындау
сияқты қасиеттерді, адамгершілік, ... ... ... ... ... ... азаматтық және құқықтық білім берудің
қажеттілігін тудырып отыр. Осы мәселені шешу ... ... ... ... ... Президенттінің Қазақстан Респубикасына
жалпыға міндетті құқықтық ... ... ... жөніндегі шаралар туралы
2347 Қаулысы қабылданған болатын. Мұнда мынандай үш ... алға ... ... ... ... оның ... құқықтық мәдениетін және
әлеуметтік белсенділігін қалыптастыру.
- Таңдап ... ... ... ... ... ... құқықтық білім алуын қамтамасыз ету.
- Құқық бұзушылықтың алдын алу мәселесін шешу.
Кәмелеттке толмаған жасөспірімдердің құқықтық білімін ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға болады. Ал
бұл дегеніміз баланы қылмыстан сақтандырудың ... бір ... ... ... ... ... оның бойындағы өнегелік қасиеттерді қалыптасыру
нақты наымға өзін саналы түрде ұстаудың үлгісіне айландыру болып ... ... ... ... ... ... ... біріне
жас ұрпақтты саяси идеялық және өнегелік тұрғыдан тәрбиелеу жатады. Бұл
тұста жас ұрпақты өз отанына, ... ... ... үлкен сүйіспеншілікпен
қарап,ол үшін жауапты екенін сезіндіру аса маңызды. Кәмелеттке толмаған
қылмысының ... үшін ... оқу ... ... ... теріс
қатынасын жою қажет. Білім деңгейінің төмендігі, ... ... ... ... себептерінің бірі болпы табылады.
Қылмыс жасаған кәмелетке толмағандардың ... ... заң ... ... ... ... екі үш жылға толып ... ... ... Демек, қылмыстың әрекеті көбіне білім ... ... ... Олай болса кәмелетке толмаған тұлғасының мүндай ... ... ... ... алу ... бірі ... ... жаппай
білім беруді тану қажет. Кәмелетке толмағандардың бос ... ... ... ... ... ... бірі ретінде жастарды қоғамдық
жұмыстарға тарту және оларға қоғамдық жетекші тағайындау ... ... ... ... ... ... ... жолға
оңай түсіп кетуінің айқын дәлелі. Жоғарыда айтылғандай психикалық қасиеттер
негізінде жасөспірімнің қылмыстық жолға ... ... ... ... өзін ... білу, өз әрекетіне бақылау жасау, ... ... сену ... ... ... ... ... жасөспірім өз бетінше әрекет етуге, өзін өзі реттеуге,
тәрбиелеуге қабілетті, өзін-өзі ұйымдастырушы жүйе ретінде ... ... тек ... ғана емес сонымен бірге субъектісі ... ... ... ... баланы жай оқытып және ... ... қою аз. ... оны ... тәрбиелеумен саналы түрде
айналысуға үйрету қажет.
Жасөпірімдер мен ... ... ... ... ... бір ғана тұрақты жағын сипаттайтын құбылыс. Бұл тұрақтылық
жасөспірімдер ... ... мен жасы ... ... ... сан
алуаннан көрініп, оның күн сайын өсіп бара жатқан куәгер еткендіктен, оны
болдырмау алдын-алу шаралары мен қоса ... ... ... жеке ... ... ... себептерін ашуға жол ашады. Он төртке дейінгі
балаларға әлеуметтік психолгиялық ... ... тек қана ... ... атап айтқанда, әңгіме, ... ... ... ... ... беру, мектептерге орналастыру, балалар
үйіне немесе емдік тәрбиелеу, колония ... ... ... ... ... жасы толмағандардың қылмыстық жауапкершілігін
анықтауда негізгі белгі – жас ... ... ... ... ... тұрғыда белгілі бір дәрежеде жетілуі болып табылады.
Кәмелетке жасы ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жаңа қылмыстық кодексінің арнуалы
бөлімі ретінде ашу қажеттілік қылмыстық ... ... ... кез
келген адамның жеке басы мен тығыз байланысты. Оған себеп қылмыстың алдын-
алу, ескерту, құқық бұзушылығы дұрыс жолға салу ... ... бір ... ... ... жеке басының ерекшелігіне байланысты болса, екінші
жағынан ол ... ... ... ... бұзушылықты белгілі бір
жас аралығында жасалғандықтан, оларға ... ... ... ... ... Кәмелетке жасқа толмағандарға тағайындайтын қылмыстық
жаза оның сана-сезіміне әсер етіп ... ... ... ... ... қоғамға жат ... ... ... ... істемеуіне
заңдылықтарын бұзбауына жол ашады. Кәмелетке жасы толмағандардың ... үшін ... ... оның ... ... сөзсіз.
Жалпы құқық бұзған жасөспірімдер болсын,қылмыс ... ... ... болсын олардың қоғамның жат әрекетінің қаншалықты қауіптілігін,
зиянын анықтау арқылы жаза тағайындау немесе ата-ана ... беру ... ... ... ... ... ... болдырмай алдын-алу
үшін оларға қылмын болдырмай алдын-алу үшін ... ... ... әсер ете ... ... нәтижені күту жеткіншектердің өмір жолын
дұрыс таңдап адам болып қалыптасуына өз ... ... ... ... балалар қылмысының жағдайын түсіну үшін ең алдымен олардың жас
шамасын анықтау басты орын алады.
Жалпы ... ... қолы мен іске ... ... негізгі үш
топқа бөлуге болады:
1. Адамға қарсы жасалған қылмыс (оған кісі өлтіру, ... ... ... ауыр жарақат салу).
2. Мүліктік қылмыс (мүліктік ұрлық, тонау, шабуыл жасап ... ... ... ... ... тәртіп пен қоғамдық қауіптеріне қарсы ... ... ... ... ... айдап кету жатады).
Жасөспірімдер құқық бұзушылығын ескерту, алдын-алу, болдырмау
шараларына байланысты ... ... ... Ал ... алдын- алу
ескертуді зерттеген ғалымдар (Е.І.Қайыржанов,Ө.С.Жекебаев, К.А.Бегалиев).
Көпшілікті жастар тәрбиесі ... ... ... жасы ... ... ... ... Себебі қазіргі ата-аналар мен саналы
қоғам өмірі жастарға тәрбие беру үлес ... сан ... өте ... ... 9-13 ... ... ішімдік ішуі мен темекі, есірткі пайдалануы
моральға жат қылық деп есептеледі. Батыстың ... ... ... ... тәрбиесінде кеткен ұл-қыздарымыздың тағдыры бұлынғыр
болмағанда не болмақ?). Қылмыстық заң ... ... ... ... ... жазалау керектігін белгілейді. Ересектерге қарағанда,
кәмелетке жасы толмағандардың қылмысы үшін жазалау, ... бір ... ... ... болдырмай, қайта тәрбиелеп дұрыс ... ... ... Кәмелетке толмағандарға тағайындалатын қылмыстық жаза оның сана-
сезіміне әсер ... ... ... әрбір қадамына сынмен қарауына, қоғамға
жат әрекеті екені екінші қайталап істемеуіне, ... ... ... ... толмағандардың қылмысын болдырмау үшін күрестің
маңыздылығы оның нәтижесінен көрінері сөзсіз. Жалпы құқық бұзған ... ... ... ... ... бала ... ... қоғамға жат
әрекетінің қаншалықты қауіптілігін, зиянын ... ... жаза ... ... қарауына беру, арнайы мектептерге жіберу қылмыстық заңын
әділдігін паш ... ... ... ... мен
бостандықтарын қорғау құқық бұзушының әрекетін алдын-алу және болдырмау
кезінде ерекше сипатқа ие. ... ... ... ... ... оларға мемлекет тарапынан үлкен көңіл бөлінуі қажет.
«КӘМЕЛЕТКЕ ТОЛМАҒАНДАРДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫЛЫҚ ЖАУАПТЫЛЫҒЫ» ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША
ТЕСТ СҰРАҚТАРЫ
1. Кәмелетке толмаған адам ... ... ... ... ... ... ересектер тартқан болса.
Б. Жасалған қылмыс сипатына қарамастан,оның түзелуі,тәрбиелік әсері ... ... ... жолы мен қол ... деп ... Онша ауыр емес ... жасаса.
Г. Онша ауыр емес және ауырлығы орташа ... ... ... ... ... ... қатысты тәрбиелік әсер ету
шаралары болып табылады?
А. Ескерту
Б. Арнайы оқу ... ... ... ... ... ... ... Қоғамдық жұмыстарға тарту
Д. Ол оқитын оқу орындарын бақылауына ... ... ... ... жаза ... ... ... жұмыстары
В. Қамау
Г. Бас бостандығынан шектеу
Д. Қоғамдық жұмыстарға тарту
4. 16 жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар үшін қоғамдық ... ... ... ... жарты сағаттан аспауы керек
Б. Күніне бір сағаттан аспауы керек
В. Күніне бір жарым сағаттан аспауы керек
Г. ... екі ... ... ... ... екі жарым сағаттан аспауы керек
5. Кәмелетке толмағандарға қандай ... ... ... тағайындалады?
А. Үш айдан бір жылға дейін
Б. Бір айдан бір жылға дейін
В. Бір жылға дейін
Г. Алты айдан екі жылға дейін
Д. Екі ... ... Әйел ... ... ... бас ... ... жазасын
қандай мекемеде өтейді?
А. Колония қоныстарда
Б. Жалпы режимдегі түзеу колонияларында
В. Қатаң режимдегі түзеу колонияларында
Г. ... ... ... ... Күшейтілген режимдегі тәрбиелеу колонияларында
7. Кәмелетке толмағандар жазасын ... ... ... ... ... ... ... қолданылады.
А. Қамауға
Б. Бір қызметпен айналысу құқығынан айыруға
В. Қоғамдық жұмыстарға тартуға
Г. Айыппұл
Д. Бас бостандығынан айыруға
8. Кәмелетке толмағандарға қандай ... ... ... Бір айға дейін
Б. Екі айға дейін
В. Үш айға дейін
Г. Бір айдан төрт айға дейін
Д. Бір ... бес айға ... ... өзін демократиялық зайырлы құқықтық және
әлеуметтік мемлекет ретінде ... Оның ең ... ...... адамның өмірі, құқықтары. Балаларды қорғау, қамқорлық жасау, оларды
тәрбиелеу, білім беру ... ... ... ... ... ... ... туралы мәселелер қойылды. Кәмелетке толмағандар қылмысын іс-
әрекетін алдын-алуда әлеуметтік педагог қызметінің рөлі ... ... ... ... балалармен жеке жұмыс жасау арқылы әртүрлі алдын-
алу шараларын жүргізуде. Ересектер қылмысының азаюына бірден-бір себеп,
кәмелетке толмаған ... ... ... ... ... бақылап,
алдын-алу шарасын жүргізсе, бұл қылмыстың азаюына бірден-бір себеп болар
еді.
Қорыта келгенде ... ... ... ... ... ... педагог қызметінің жүйесі барысында жасөспірімдердің
қылмысын болдырмау үшін күрестің маңыздылығы оның ... ... ... ... В.Г. Социальное воспитание учащихся. – М., 1991.
2. Донцев И.А. Самовоспитание ... – М., ... ... Я. Как ... ... – М., ... Кочетов А.И. Как заниматься самовоспитанием. – Минск, 1991.
5. Кони И. ... и ... – М., ... ... М.И. и др. ... социализации ребенка в работе детских
организаций. – М., 1991.
7. Права ... ... ... ... – М., ... Яковлев Ю. Ваши права, дети. – М., ... ... А.В. ... ... – М., ... ... Р.Ә. Кәмелетке жасы толмағандардың қылмыстығымен қылмыстық
құқықтық күрес шараларының ... ... ... Е.М. ... проблемы использование психолого-
педагогических знаний при расследований преступлений несовершенолетних.
(дисс.) – А., 1998.
12. Жарықбеав.Д.Р. Кәмелетке толмағандардың арасындағы құқық ... алу ... ... ... ... ... ... Юриспренденция-2006 №1(7)-57- 62б Библогр-6 атауы.
13. Жұмабаев.С. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылығының алдын
алуға тырысудамыз.Заң газеті 2005-22-қараша (№152)-2б.
14. Дулатбеков.Н.О. ... ... жаза ... ... 2002 ... ... М.Т. кәмелетке толмағандардың жауап кершілік ұғымы құқықтық
тәрбиелеу ерекшелігі.Семей ... ... ... 2006№1 57-59 бет ... 5 ... ... ... толмағандардың тұлғалық ерекшелікетрі. Заң
2002№8 58-60 бет
17. Абдрасулов.Е.Кәмелетке ... ... ... ... ... Заң 2005№6 21-23 бет
18. Төлемісова.Т. Кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылығын алдын
алу ерекшеліктері. Заң газеті 2006 24-наурыз №51-52 ... ... ... ... ... бұзушылығының профилактикасы мен
балалрдың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу ... ... ... ... ... 2004 31-шілде.
20. Кәмелетке толмағандардың құқығын қорғау әрбір азаматтың парызы. Мұғалім
және заң 2005№3 ... ... ... ... ... -Алматы: Жеті жарғы 2004-
504 б
22. Қазақстан Республикасының ... ... Жеті ... ... ... А.С. ... ... Основы социалъной педагогикой. В.И.Загвязинский Москва 2002
25. Социалъная педагогика. Журнал -2003№1-4
26. Проблема эстетического воспитания подростков-1994.
27. ... Ж.Ж. Ролъ ... ... в ... несовершеннолетних Дисс Алматы -1998-196с.
28. Қазақстан мектебі Алматы 2004№1-3
29. Педагогика.Журнал 2002№4-6
30. ... ... ... ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық іс-әрекетінің алдын алудағы әлеуметтік педагог қызметінің жүйесі54 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
Портландцемент клинкерін алудағы декарбонизация және экзотермиялық зонасы, цементтің ұнтақталуы4 бет
«Кәмелетке толмағадардың қылмыстық жауаптылығы».5 бет
Адам іс-әрекетінің философиялық, психологиялық және педагогикалық негіздері44 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Балабақшадағы драматизациялау іс-әрекетінің мәні»23 бет
Баладағы сөз және сөйлеу әрекетінің құрылымы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь