Коммерциялық банктердің инвестиция сферасындағы инвестициялық қызметі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің негіздері ... ... ... .4
1.1. Активтер туралы түсінік және олардың банктің инвестициялық қызметін тұрақтандырудағы маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2. Базель стандарты, банк активтерін жіктеудің критерийлері ... ... ... ... ... ... .6
2. Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.1 Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметін жетілдіру негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.2. Банктердің активтері және активтер портфеліне талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
Курстық жұмыс коммерциялық банктердің инвестиция сферасындағы инвестициялық қызметі деген тақырыбына арналады.
Банктік ең негізі мақсаты – максималды табыс табу болып табылады, ол банктің мобилизацияланған ақша ресуртарын неғұрлым тиімді орналастырып, пайдалану арқылы жүзеге асады. Активтерді басқару банктің сырттан тартылған және меншікті қаражаттарын орналастырудың тиімді жолдарын тиімді пайдаланумен байланысты. Банк активтерін дұрыс орналастырмайынша өзіне қажетті табысқа қол жеткізу мүмкін емес.
Қазіргі уақытта коммерциялық банктер сырттан тартылған және меншікті қаражаттарын орналастырған кезде тек нарықтық критерийлерге, яғни өтімділікке, табыстылыққа және тәуекелділікке негізделеді. Бұл өз кезегінде банктің активтер портфеліне әсер етеді.
Өтімділік деп – уақытысында құнды ақша қаражатына айналдыру мүмкіндігі.
Тәуекел деп – мүмкін болатын қауіпті жағдайлардың әсерін немесе солардың нәтижесінен туындайтын шығындар мен зияндардың себептері.
Осыдан, курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі болып қарастырылған банктік активтер, оларды бағалау, дұрыс, тиімді орналастыру және банктің активтер портфелін басқару әдістері банктің тұрақтылығының бір факторы болып табылады. Осының барлығы курстық жұмыстың тақырыбын таңдауға әсер етті.
Осы жұмыстың мақсаты банктің активтер портфелінің теориясы мен практикасына талдау жүргізу, активтер портфельді басқару түрлерін, әдістерін анықтау және бағалау және олардың ішінен ең тиімдісін таңдау болып табылады. Осы мақсатты орындау үшін келесі міндеттер қойылды:
1. Банктің активтері мен активтер портфелінің мәні және активтер портфеліне талдау жасау;
2. Банк активтерін жіктеудің критерийлерін қарастыру;
3. Банктің активтерінің және активтер портфелінің өтімділігі, тәуекелділігі және оларды талдаудың көрсеткіштерін қарастыру;
4. Несиелік портфель және оның сапасына талдау жасау;
5. Инвестициялық портфель және оны басқаруды арастыру.
Осы жұмыстың зерттеу объектісі болып — «Банк ЦентрКредитң АҚ-ның активтері мен активтер портфелін басқару мәліметтері бойынша есептік көрсеткіштері мен практикалық тәжірибелері алынды.
1. Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007-жылғы наурыз // Егемен Қазақстан. – 2007, наурыз.
2. Ұлттық банк Басқармасының № 213 қаулысымен бекітілген “Екінші деңгейдегі банктерге арналған пруденциялық нормативтер туралы” ереже. 2002 жыл 3 маусым.
3. Ұлттық банк Басқармасының 2002 жылы 16 қарашадағы №465 қаулысымен бекітілген «Активтердің, шартты міндеттемелердің жіктелуі және оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға жатқыза отырып, оларға қарсы провизия құру туралың ереже.
4. Ұлттық банктің Басқармасының 2002 жылы 3 маусымындағы №213 қаулысымен бекітілген «Екінші деңгейдегі банктер үшін бектілген пруденциалды нормативтер туралың ереже.
5. Банковское дело/Под ред. Г.Н. Белоглазовой и Л.П. Кроливецкой. – СПб. : Питер, 2002 г.
6. Банковское дело: Учебник/Под ред. д-ра экон. наук, проф. Г.Г. Коробовой. – М. : Экономистъ, 2004 г.
7. Банковское дело: Учебник. – 2-е изд., перераб. и доп. / Под ред. О.И. Лаврушина. – М.. : Финансы и статистика, 2005 г.
8. Банковское дело: стратегическое руководство. Под ред. Владимира Планова, Майкла Хиггинса. – М. : Издательство АО «Консалтбанкирң, 1998 г.
9. Банковское дело/ Под ред. д-ра экон. наук Г.С. Сейткасымова. – Алматы: Қаржы қаражат, 1998 г.
10. Бланк И.А. Управление активами. – К. : «Ника-Центрң, 2000
11. Денежное обращение и банки: Учеб. пособие/ Под ред. Г.Н. Белоглазовой, Г.В. Толоконцевой. – М. : Финансы и статистика, 2000 г.
12. Көшенова Б.А. Ақша. Несие. Банктер. Валюта қатынастары. Оқу құралы/ - Алматы: Экономика, 2000 ж.
13. Роуз Питер С. Банковский менеджмент. Пер. с англ. Со 2-го изд. – М. : «Дело ЛТДң, 1995 г.
14. Бертисбаева Р. Управления активами и пассивами – основной регулятор деятельности банка // Финансы Казахстана. – 1999. № 5. – С. 67-71.
15. Буздалин А.В. Проблемы ранней диагностики финансового состояния коммерческого банка // Банковское дело. № 11. 2001.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.....................................................3
1. Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің негіздері.............4
1. Активтер туралы түсінік және олардың ... ... ... Базель стандарты, банк ... ... ... ... инвестициялық қызметін ... ... ... ... ... жетілдіру негізгі
бағыттары
............................................................................
.....................................16
2.2. Банктердің активтері және ... ... ... жұмыс коммерциялық банктердің инвестиция сферасындағы
инвестициялық қызметі ... ... ... ең ... ... – максималды табыс табу болып табылады, ол
банктің мобилизацияланған ақша ... ... ... ... ... ... ... Активтерді басқару банктің сырттан
тартылған және меншікті ... ... ... ... тиімді
пайдаланумен байланысты. Банк активтерін дұрыс орналастырмайынша өзіне
қажетті табысқа қол ... ... ... ... ... ... ... тартылған және меншікті
қаражаттарын ... ... тек ... критерийлерге, яғни
өтімділікке, табыстылыққа және тәуекелділікке негізделеді. Бұл өз кезегінде
банктің активтер портфеліне әсер етеді.
Өтімділік деп – ... ... ақша ... ... мүмкіндігі.
Тәуекел деп – мүмкін болатын қауіпті жағдайлардың әсерін ... ... ... ... мен ... ... курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі болып қарастырылған
банктік активтер, оларды бағалау, дұрыс, ... ... және ... ... басқару әдістері банктің тұрақтылығының бір факторы
болып табылады. Осының барлығы ... ... ... ... ... ... ... банктің активтер портфелінің теориясы мен
практикасына ... ... ... ... басқару түрлерін,
әдістерін анықтау және бағалау және олардың ішінен ең тиімдісін ... ... Осы ... орындау үшін келесі міндеттер қойылды:
1. Банктің активтері мен активтер портфелінің мәні
және активтер портфеліне ... ... Банк ... жіктеудің критерийлерін
қарастыру;
3. Банктің активтерінің және активтер портфелінің
өтімділігі, тәуекелділігі және оларды ... ... ... ... және оның ... ... Инвестициялық портфель және оны басқаруды
арастыру.
Осы жұмыстың ... ... ...... ... АҚ-ның
активтері мен активтер ... ... ... ... ... мен ... ... алынды.
1. Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметінің негіздері
1.1. Активтер туралы түсінік және олардың банктің ... ... ... ... ... ХХ ... 60-70 ... қаржы нарығының
жеткілікті дамып, қоғамда игіліктің, ақшалай ... өте көп ... ... ... ... қолданысқа кеңінен ене бастады.
Активтер ұғымының пайда болуына тағы да үлкен қозғау салып себеп болған
– қарыз ... ... бір ғана ... ... ... асып
жаһандана бастауы. Ал бұл процеске өз кезегінде мына ... ... ... етті ... халықаралық тауар айналымының көбеюі;
– халықаралық деңгейде капитал қозғалысының етек алуы;
... және ... ... ... дами ... осы ... өзгерістердің нәтижесінде дүниежүзілік нарықтарда әр
түрлі қаржы инструменттері пайда ... ... ... қатынас шеңбері ұлғая түсті. Сөйтіп коммерциялық банктер
үшін өз ... ... ... ... ... ... ... банктердің табыс табу мақсатында өз ресурстарын
орналастыру мүмкіндігі артты.
Активтер деп – ... құны бар және ... табу көзі ... табылатын,
материалдық және материалдық емес игіліктердің жиынтығы.
Активтерді әр түрлі белгілеріне байланысты былайша жіктеуге болады:
– активтердің функционалдық ... ... ... ... ... ... ... және олардың
айналымының ерекшелігіне байланысты;
– активтерді қалыптастырудағы қаржылық көздердің сипатына қарай;
– банктік активтерді иеленудің сипатына ... ... ... ретінде активтердің агрегаттану дәрежесіне
байланысты;
– активтердің өтімділік дәрежесіне байланысты;
– банктің ағымдағы шаруашылық ... ... ... ... ... банкке қатынасы бойынша активтердің орналасу сипатына қарай.
Енді жоғарыда аталған активтер жіктемесіне кеңірек тоқталып ... ... ... ... ... үш ... материалдық,
материалдық емес және қаржылық активтерді қарастыруға болады.
Материалдық активтер – бұл банк ... ... ... ... мазмұны бар активтер жатады.
Материалдық емес активтер – бұл заттай ... жоқ, ... ... ... және табыс әкелетін банктің құндылықтарын айтамыз.
Қаржылық активтер – бұл қолма-қол ақша қаражаттар формасындағы банктің
мүліктік құндылықтары және әр түрлі эмитенттердің ... ... ... ... ... ... және ... айналым
ерекшелігіне байланысты, активтерді айналым және айналымнан тыс активтер
болып екі түрге ... ... ... – бұл ... ... ... көрсететін және бір операционды цикл кезінде түгелімен өткізілетін
банктің мүліктік құндылықтарының жиынтығын сипаттайды.
Айналымнан тыс активтер – бұл ... ... ... яғни ... ... жеке ... ... көп рет
қатысатын және өз құнының белгілі бір бөлігін өнімге беретін активтерді
айтамыз.
Активтерді ... ... ... ... ... ... таза ... деп бөлуге болады.
Жалпы (жиынтық) активтер – бұл шаруашылық қызметті ... ... және ... ... негізінде қалыптасқан банктің
құндылықтарының жиынтығын білдіреді.
Таза активтер – бұл тек меншікті капитал есебінен ... ... ... ... ... ... таза ... құнын
келесі формуламен анықтауға болады:
ТА = А – ... ТА – ... таза ... ...... балансты құнының барлық активтерінің жалпы сомасы;
ТК – банктің қолданылған тартылған капиталының жалпы сомасы.
Банктік активтерді иеленудің сипатына ... ... ... ... өтеусіз түрде қолданылатын активтер деп бөлеміз.
Меншікті активтер – бұл банктің тұрақты иелігінде болатын және ... ... ... ... сонымен қатар оларға меншік құқығы
бар банктің мүліктік құндылықтарын айтады.
Жалға алынған активтер – бұл ... ... ... үшін ... (оперативті лизинг негізінде) алынған банктің ... ... ... ... ... – бұл ... уақытша шаруашылық
жүргізу үшін тегін негізде басқа шаруашылық субъектілермен ... ... ... және бұл ... банк ... ... ретінде активтердің агрегаттану дәрежесіне байланысты
жеке актив, кешенді басқарылатын активтер тобы және ... ... ... деп ... ... актив – шаруашылық басқарудың жалғыз, минималды бөлшектенген
объектісі ... ... ... ... ... жеке ... емес ... нақты түрі және т.б.) болып табылатын мүліктік
құндылықтардың бір түрін (немесе әр түрлілігін) айтамыз.
Активтер тобы – бұл ... ... ... және ... саясатқа бағынған (мысалы: банктің дебиторлық қарызы, бағалы
қағаздар портфелі және т.б.) ... ... ... ... ... мүліктік құндылықтарының бөлігін айтамыз.
Банк активтерінің жиынтық кешені – бұл банктің қолданатын активтерінің
жалпы құрамын айтады.
Өтімділік дәрежесіне қарай банк ... ... ... ... ... ... және өтімсіз активтер деп бөлуге болады.
Өтімділігі жоғары активтер – бұл ағымдағы қаржылық міндеттемелерді
уақытылы төлеммен ... ету ... тез ... ақша ... бір айға ... ... және ағымдағы нарықтық құнын аз
немесе тіптен жоғалтпайтын, банктің ... ... ... ... ... – бұл өзінің нарықтық құнын аз ... ... бір ... алты айға дейінгі ... ... ... құндылықтарының тобын білдіреді.
Өтімділігі төмен активтер – бұл тек белгілі бір кезең ... ... жыл ... одан ... өзінің ағымдағы нарықтық құнын жоғалтпайтын,
ақша формасына конверсияланатын, мүліктік құндылықтарының тобын айтамыз.
Өтімсіз ... – бұл жеке ... ... ... толық мүліктік
құндылықтардың кешенінде ғана сатылуы мүмкін), баланста ... ... жеке ... ... ... ... ... ағымдағы шаруашылық қызметінде қалыптасқан активтерді қолдану
сипатына қарай қолданылатын және қолданылмайтын активтер деп бөлеміз.
Қолданылатын активтер – бұл банктің ... ... ... ... ... және оның ... қалыптасуын қамтамасыз
ететін банктің мүліктік құндылықтарының белгілі бір бөлігін айтамыз.
Қолданылмайтын активтер – бұл шаруашылық қызметтің ... ... ... әр ... ... және ... себептерге
байланысты қазіргі уақытта қолданылмайтын банктің мүліктік ... ... ... ... ... орналасу сипатына қарай ішкі және
сыртқы активтер деп бөлеміз.
Ішкі активтер – бұл тікелей территориясында ... ... ... ... ... – бұл шаруашылықтың басқа субъектілерінде, жолда немесе
жауапты сақталуда болатын банктің мүліктік құндылықтарын ... ... ... банк ... ... ... Базель қаласында халықаралық есепайырысу банкісі жанынан
Европалық экономикалық қауымдастыққа мүше мемлекеттердің Орталық банкінің
ұйғарымымен 1988 жылы ... ... ... Бұл ... банк ... ... принциптерін бекітті /7/:
– коммерциялық банктердің капиталдық базасының ... ... ... және ... ... бір халықаралық орган
болуы керек;
– коммерциялық банктердің капиталдық базасы екі ... ... ... деңгей банктің негізгі капиталын құрауы керек, ал
екінші деңгейде банктің қосымша капиталын құруы керек;
– банкте қолданылатын ... және есеп ... ... ... ... сай келу ... ... екінші деңгейдегі қосымша капиталының мөлшері бірінші
деңгейдегі негізгі капиталға байланысты ... ... ... ... ... ... ... сәйкес халықаралық
стандартқа келтіріліп тәуекелдік дәрежесіне ... ... ... жылы ... ... ... ... Бұл стандартқа сәйкес банк
қызметтерін реттеудің принциптері ... ... ... ... ... ... ... жиырма бес мемлекет банк
қызметтерін ұйымдастыруда осы Базель келісімін басшылыққа алып отырады.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасының банк ... ... мен ... ... қарастырып өтейік. ... ... ... ... ... заңдар мен
нормативтік актілерді жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасының ... ... екі ... қарастырып өтейік, оларға: ... ... 2002 ... 16 ... №465 қаулысымен бекітілген
«Активтердің, шартты міндеттемелердің жіктелуі және оларды ... ... ... жатқыза отырып, оларға қарсы провизия құру туралы («2003
жылдың 01 қыркүйегінен батап №327 ... ... ... ... ... ... өгертулер туралың)ң Ережесі және Ұлттық
Банк Басқармасының 2002 ... 03 ... №465 ... ... ... банктер үшін пруденциалдық нормативтерді бекіту туралың
(«2002 жылдың 26 қарашасынан ... №467, 2003 ... 21 ... ... 2003 ... 07 маусымынан бастап №151, 2004 жылдың 16 ақпанынан бастап
№36, 2004 жылдың 24 ... ... №149 ... ... Банк ... ... енгізілген өгертулер туралың)ң
Ережесі жатады.
Ал енді жоғарыда аталып өткен Ұлттық Банк Басқармасының 2002 жылдың ... №465 ... ... ... ... ... және оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға
жатқыза ... ... ... провизия құру туралы («2003 жылдың 01
қыркүйегінен батап №327 Қазақстан ... ... Банк ... ... өгертулер туралың)ң Ережеге толықрақ тоқталайық.
Осы ереже «Бюджетке төленетін салықтар және басқа да міндетті төлемдер
туралың Кодексіне, ... ... ... ... ... ... және банктік қызмет туралың Қазақстан Республикасының Заңдарына
сәйкес жасалған және осы ережеде ... және ... ... реттілігі мен шарттары белгіленеді және оларды күмәнді және
үмітсіз ... ... ... ... ... ... құру барлық
екінші деңгейдегі банктерге және банктік ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Активтерді және шартты міндеттемелерді жіктеудің ... ... ... ... ... ... деп – барлық жеке және заңды
тұлғаларға, оның ішінде банктерге де талаптар болып табылады.
Активтерді және шартты ... ... және ... ... ... ... ... оның қарызгері (дебиторы)
арасындағы келісімнің шарттарын өзгертпейді, соның ішінде банктің негізгі
сомасынан ... және олар ... ... көлемде сыйақы алуға және
қажет болған жағдайда қарызгердің (дебитордың) келісімнің шарттарын бұзғаны
үшін ... мен ... алу ... әсер ... ... ... жатады, яғни барлық жеке, заңды тұлғаларға
және банктерге талаптар, сонымен ... ... ... ... ... ... ... талаптарын және
бюджетке төленетін салықтар мен басқада ... ... үшін ... шартты міндеттемелер жатады. Активті жіктеудің негізгі
критерийі, бұл есептелген сыйақымен оның ... ... ... ... шартты міндеттемелер үшін банктің өз міндеттемелерін ... ... ... ... ... және ... міндеттемелер
стандартты және жіктелген болып бөлінеді. Жіктелген актив деп – келісім
шартқа ... ... ... ... ... олар бойынша талаптар
толық көлемде немесе тіптен орындалмайтынын білгенде ... ... ... ... ... ... және ... міндеттемелерге
жатпайтын активтер мен шартты міндеттемелер стандартты болып есептелінеді.
Несиелерді жіктеу олардың қамтамасыз етілуінің сапасына байланысты және
қарыз ... ... ... оның ... ... ... банктерде
қарыз алушының алған несиелердің жіктеу категориясына және олардың толық
қайтарылу мүмкіндігіне және олар бойынша сыйақыларды ... әсер ... ... байланысты жүзеге асады. Бағалы қағаздардың жіктелуі тек
банк портфелінде бар қарыздық бағалы қағаздар үшін ... ... бұл ... бағалы қағаздар баланста әділетті құн (нарықтық
катеровкалар ... ... есеп ... және ... өзге ... белгіленген басқада амалдар) бойынша
қайта бағаланбауы тиіс. Жіктелімге ... ... және ... ... ... ... «Аң тобы рейтингінен төмен емес жеке ... ... ... ... ... ... резиденті эмитент болып
табылатын және оның рейтингі Қазақстан ... ... ... ... ... болатын жеке рейтингі бар бағалы қағаздар, сонымен
бірге ... ... ... ... төлемдерді толық төлемеген кезде
Қазақстандық қор биржасының «Аң ... ... ... ... ... стандартты болып есептелінеді.
Банктер ай сайын және бір уақытта айдың бірінші ... ... ... ... ... Банкінің банктік қадағалау бөліміне
активтерді және шартты міндеттемелерді жіктеу және олар бойынша провизиялар
құру туралы ... ... тиіс және бұл есеп ... ... ... 4 ... сәйкес қаржылық жағдай келесідей жіктеледі /3/:
– тұрақты жағдайға төмендегілерді жатқызады, яғни ... ... ... ... нарықта жақсы бәсекелестігі, ... бар, ... ... ... бір ... бойынша
келісімнің жұмыс істеу мерзімі аралығында қарыз алушының қаржылық
жағдайын төмендететін ішкі және ... ... ... ... ... міндеттемесі бойынша есептесу мүмкіндігі
күмән келтірмейді; қарыз алушының активтері мен ... ... ... ... ... ... жағдайлар әсерінен
туындауы мүмкін, яғни қарыз алушының ... ... ... ... ... ... болуы, табыстардың, төлем
қабілеттілігінің, нарықтық позициясының төмендеуі ... ... ... ... аралығында қарыз алушының қаржылық
жағдайын ішкі және сыртқы ... ... ... ... өз ... ... банкпен есептесе
алмайтынына аздаған мүмкіндіктің болуы; сонымен бірге қарыз алушы
уақытша қиыншылықтарын жеңе ... және банк ... ... ... ... алатынына мүмкіндіктердің болуы;
– тұрақсыз жағдай төменде айтылған ... ... ... яғни ... ... ... ... ұдайы төмендейтін
белгілердің бар болуы, қызметінің шығынды ... ... ... ... ... ... ... сонымен бірге қарыз алушының өзінің қаржылық жағдайын
тұрақтандыратындығына және ... ... ... алушының өз міндеттемелері бойынша банк алдында
есептесе алмайтынын үлкен мүмкіндіктің болуы, 1 жылдан ... ... ... ... ... және басқада
жағдайлардың әсерінен қарыз алушыға материалды шығын келтірілген,
бірақ оның қызметі одан ... ... ... қаржылық
жағдайына баға беру үшін қарыз алушының несиелік досьесінің және
басқада қажетті ... ... өте ... жағдай төменде қарастырылған факторлар әсерінен
туындайды, яғни ... ... ... ... ұдайы төмендеу
әсерінен өте нашар деңгейге алып келді, ... ... ... ... нарықтық позицияны жоғалту, қарыз
алушының теріс меншікті капиталының болуы, 1 ... ... ... ... жарияланған, қарыз ... ... ... ... және басқада жағдайлардың әсерінен қарыз
алушыға материалды шығын ... ... оның ... ... ... алушының қаржылық жағдайы туралы ақпарат
болмаған жағдайда оның қаржылық жағдайы өте ... ... ... ... ... ... ... сенімді (жоғары өтімді қамтамасыз ету) – Қазақстан Республикасы
Үкіметінің және/немесе бір рейтингтік агенттіктің берген АА тобы
рейтингінен ... емес жеке ... бар және ... ... ... ... ... гарантиялары, депозитте
ақшалай қаражаттарды кепілге қою және олардың тізімін Ұлттық ... ... ... ... берген А рейтингінен
төмен емес егеменді рейтингі бар шетел мемлекеттерінің үкіметтері
шығарған бағалы қағаздар және белгілі бір актив бойынша ... және ... ... ... ... 100%-дық міндеттемесін
жабатын монеталы бағалы металдар;
– жақсы – жоғарыда бірінші ... ... және оның ... бір ... ... ... ... және сыйақы бойынша)
қарыз алушының 90%- дық ... ... ... өтімді
қамтамасыз ету;
– қанағаттанарлық – белгілі бір актив бойынша (негізгі қарыз және
сыйақы бойынша) қарыз ... ... ... ... ету ... оның құны ... (негізгі қарыз және
сыйақы бойынша) 75%-ын жабатын жоғары ... ... ... ... - ... ... бір актив бойынша (негізгі
қарыз және сыйақы бойынша) құны міндеттемесінің 50%-нан азын
жабатын толық емес ... ... ... ...... ету құны ... бір ... бойынша
(негізгі қарыз және сыйақы бойынша) клиенттің міндеттемесін 50%-
нан азын жабатын бланктік несие немесе бөлшектеп қамтамасыз ... 1. ... ... және ... ... ... ... саны |Активтің ... ... |
| ... ... қарыз сомасынан |
| ... ... |
|1 ... ... |стандартты |0 ... | | |
| ... | ... 2-ге ... |1 ... |5% - ... мерзімінде және|
|(қоса алғанда) | ... ... ... |
| |2 ... |10% - ... кешіктіру |
| | ... ... емес ... |
| | ... ... 3-ке ... |3 ... |20% - ... ... ... алғанда) | ... ... ... кезінде |
| |4 ... |25% - ... ... |
| | ... ... емес ... |
| | ... ... 4-ке ... |5 ... |50% - ... ... |
|(қоса алғанда) | | ... және одан ... |100 % - ... ... |
|жоғары | | ... Банк ... 2002 ... 16 қарашасында №465 қаулысымен |
|бекітілген «Активтердің, шартты міндеттемелердің жіктелуі және оларды ... және ... ... ... ... ... ... провизия |
|құру туралы («2003 жылдың 01 қыркүйегінен батап №327 ... ... ... Банк ... ... ... өгертулер |
|туралың)ң Ережеге №2 қосымшаның №2 кестесі. ... ... ... және сол ... ... ... (бар
жоғары өтімді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... болып бағаланады. Егер белгілі бір ... ... ... ... етілсе, онда бұл қағаттанрлықсыз
қамтамасыз етуден жоғары бағаланбайды. Бұл талап Қазақстан Республикасының
заңдарымен ... кіші ... ... қатысы жоқ, оларды
несиелеу халықаралық қаржылық ұйымдардың ұсынған ... ... ... ... ... ... ... берген уақытта орташа биржалық
курс бойынша есептелген жоғарыда көрсетілген соманың шетел валютасындағы
ақшалай эквиваленті) көлемінде жүзеге асырылады.
Жоғарыда ... ... ... ... үшін ... олардың қолданысын көрсетіп, оларға талдау жүргізейік, ондай
материалдар есебінде ... ... ... ... ... ... ... және шартты міндеттемелердің сапаларының
динамикасы және несиелік портфельдің сапасының динамикасы болып табылады.
Кесте 2. ... ... ... ... құрылымына талдау
|Банктік сектордың |01.01.06 ж. ... ж. | ... ... | | ... %|
|құрлымы | | | |
| ... ... ... ... |
| ... ... |теңге |(барлығына)| |
| | ... | ... | ... |45,0 |2,7 |55,0 |2,0 |22,2 ... ... |68,8 |4,1 |150,1 |5,6 |118,2 ... қағаздар |328,3 |19,6 |468,0 |17,4 |42,6 ... ... |84,6 |5,1 |85,0 |3,2 |0,5 ... ... | | | | | ... ... |39,2 |2,3 |105,1 |3,9 |168,1 ... займдары |1 047,4|62,5 |7 708,3|63,5 |63,1 ... | | | | | ... және ... |10,0 |0,6 |13,8 |0,5 |38,0 ... | | | | | ... ... және | | | | | ... емес |33,6 |2,0 |44,6 |1,7 |32,7 ... | | | | | ... активтер |19,1 |1,1 |59,8 |2,2 |213,1 ... ... ... ... |60,5 ... Республикасының қаржы нарығы және қаржы ұйымдарын реттеу мен ... ... ... ... ... 2006. ... ... активтері мен міндеттемелері есебінде Қазақстан
Республикасының барлық екінші деңгейдегі банктерінің активтері алынып отыр.
Кестеден банктердің ... ... ... салыстырғанда 60,5%-ға өскенін
көріп отырмыз, жиынтық активтер құрлымының ең үлкен үлесін 2004 ... ... ... алып жатыр, олар 213,1 %-ға өскен, екінші
орынды банкаралық займдар алып отыр, олар 168,1 %-ға ... ... ... тағы да ... ... ... корреспонденттік
шоттары алып жатыр, олар өткен жылмен салыстырғанда 118,2 %-ға ... ... ... ... ... ... ... және капиталға инвестициялар ... ... ... ... емес ... 32,7 %-ға, ... 22,2 %-ға және ең ... орында
басқа банктерде орналастырылған салымдар 0,5 %-ға өскенін көріп отырмыз.
Кесте 3. Активтердің және ... ... ... ... және ... ж. ... ж. |
|шартты | | ... | | ... | | ... | | |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | | ... ... ... және | | | | ... ... |100,0 ... |100,0 ... | | | | ... | | | | ... ... |74,6 ... |72,4 ... |475,0 |24,2 |862,6 |25,9 ... |23,7 |1,2 |56,2 |1,7 ... Республикасының қаржы нарығы және қаржы ұйымдарын реттеу мен ... ... ... ... ... 2006. ... мен ... міндеттемелер сапаларының динамикасына талдау
жасасақ, онда жоғарыда келтірілген кестеден көріп отырғанымыздай активтер
және шартты міндеттемелердің ... 1965,9 ... ... 3330,3 ... ... ... оның ... стандартты несиелердің 1467,2 ... 2411,5 ... ... ... несиелер 475,0 млрд. теңгеден 862,6
млрд. теңгеге өскен, ал ... ... 23,7 ... ... 56,2 ... ... көріп отырмыз.
Кесте 3. Несиелік портфельдің сапасының динамикасына ... ... ж. ... ж. ... | | ... | | ... | | |
| ... ... ... |Қорытындыға |
| ... ... ... ... |
| ... |%-бен ... ... |
| | | ... ... | ... ... |1 086,6 |100,0 |1 813,4 |100,0 ... |660,1 |60,8 ... |56,3 ... |403,6 |37,1 |740,4 |40,8 ... |22,9 |2,1 |52,2 |2,9 ... ... ... нарығы және қаржы ұйымдарын реттеу мен ... ... ... қаржы хабаршысы. 2006. ... ... ... талдау жасайтын болсақ, онда несиелік
портфельдің 1086,6 млрд. теңгеден 1813,4 ... ... ... ... ... ... 660,1 млрд. теңгеден 1020,8 млрд. ... ... ... 403,6 млрд. теңгеден 740,4 млрд. теңгеге дейін
өскенін, ал үмітсіз ... 22,9 ... ... 52,2 ... ... ... ... отырмыз.
Ал енді Ұлттық Банк Басқармасының 2002 жылдың 03 ... ... ... ... ... банктер үшін пруденциалдық
нормативтерді бекіту туралың («2002 жылдың 26 ... ... №467, ... 21 ... ... №97, 2003 жылдың 07 маусымынан бастап №151, 2004
жылдың 16 ақпанынан бастап №36, 2004 жылдың 24 ... ... ... ... ... Банк ... ... енгізілген
өгертулер туралың)ң Ережені қарастырып өтейік. Осы ... ... ... ... ... ... ... өтімділік коэффициенті (k4);
– банктің қысқа мерзімді өтімділік коэффициенті (k5);
Банктің ағымдағы өтімділік коэффициенті ... ... ... —————;
(2)
∑О қ.у.т.е.м.
мұндағы, К – ағымдағы өтімділік коэффициенті;
∑A ж.ө. - жоғары өтімді активтер;
∑О қ.у.т.е.м.- ... ... ... етілетін міндеттемелер,
депозиттер.
Жоғары өтімді активтер есебіне келесілер жатқызылады:
– қолма-қол ақшалар;
– аффинированды бағалы ... ... ... ... және ... ... ... Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздары,
«Қазақстанның ипотекелық компаниясың ... ... ... ... ... қайта сатып алу шартымен сатқан бағалы
қағаздарды есептемегенде;
– Ұлттық ... ... ... ... ... & Poor’s ... немесе рейтингтерінің сәйкес
деңгейдегі басқа рейтингтік агенттіктердің «Аң ұзақ ... ... бар ... емес банктердегі талап еткенге
дейінгі салымдары;
– Standard & Poor’s ... ... ... ... ... ... ... «Аң ұзақ мерзімді
қарыздық рейтингі бар резидент емес банктеріне және Қазақстан
Республикасының ... ... ... №219 2003 жылдың 4 шілдесінен Ұлттық Банк ... ... №2428 ... ... құқықтық
нормативтік актілерін мемлекеттік тіркеу Реестірінде тіркелген
«Мемлекттік бағалы қағаздармен мемлекеттердің ... ... ... және ... ... ... ... кезде екінші деңгейдегі банктердің сол мемлекеттік бағалы
қағаздармен ... ... ... ... ... ... ... валютасында егеменді ұзақ мерзімді рейтингі
бар мемлекеттік бағалы қағаздары.
Банктіердің қысқа ... ... ... келесідей
анықтауға болады:
∑A мерзімі 3 ай
К= —————————;
(3)
∑М мерзімі 3 ай
мұндағы, К– ... ... ... коэффициенті;
∑A мерзімі 3 ай – 3 ай мерзімді активтер;
∑М мерзімі 3 ай – 3 ай мерзімді міндеттемелер.
Бір қарыз алушыға, оның ... ... ... ... ... ... ... есептелінеді:
– банк балансында есептелінетін бактің қарыз алушыға талаптары;
– ағымдағы жылдан жоғары соңғы бес жыл ... банк ... ... ... ... ... ... және одан кейінгі екі ай аралығында немесе белгісіз
мерзімге қарыз алушының міндеттерін банк ... алу ... ... есебіне немесе қарыз алушыдан, сонымен қатар Қазақстан
Республикасының заң актілерінде немесе ... ... ... да ... ... ... ... алушының міндеттемелері бойынша қамтамасыз етілген
сомаларының шегерісі, яғни бұл ... ... ... бұл ... қамтамасыз ету негізінде банктің иелігіне
ұсынылған салымдар;
– Қазақстан Республикасы Үкіметінің және ... ... ... ... ... бағалы қағаздары;
– аффинированды бағалы металдар;
– Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдері;
– Standard & Poor’s ... ... ... ... басқа рейтингтік агенттіктердің «Аң ұзақ мерзімді
қарыздық рейтингі бар басқа банктердің ... Standard & Poor’s ... ... ... ... емес банктерінің еншілес банктері үшін ... ... ... ... ... деңгейдегі
басқа рейтингтік агенттіктердің «ВВВң ұзақ ... ... ... емес бас ... кепілдері.
Жоғарыда айтылған ережеге сәйкес ... ... ең ... төменде келтірілген коэффициенттер арқылы ... ... ... 0,10 (10%);
(4)
K
мұндағы, К- несиелік тәуекелдің ең жоғарғы мөлшерінің коэффициенттері;
P – шартты түрде бір ... ... ... ... ...... жалпы меншікті капиталы.
P
К=———≤ 0,25 (25%);
(5)
K
мұндағы, К - ... ... ең ... ...... ... бір ... келетін несиелік қарыздың абсолюттік
сомасы;
К – ... ... ... капиталы.
2. Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметін жетілдіру жолдары
2.1 Коммерциялық банктердің инвестициялық қызметін жетілдірудің негізгі
бағыттары
Жақында ғана ... ... ... ... ... ... яғни ... нақты секторды несиелеуіне байланысты сынға
алынды. Қазақстандық экономикаға айналмалы және ... ... яғни бұл ... ... ... де ... Бұл сын
негізінен әділетті болды, бірақ бұл жылдары банктердің саясатын ... ... ... яғни ... ... бұны ... алушылардың аздығымен және несиелеу үшін дәлелденген, анық жобалардың
жеткілікті көлемдерінің ... ... ... ... банктер мен нақты сектор арасындағы қарым-
қатынастың «салқынң болуы жоғарыда ... ... ... ... яғни бұл жылдары ... ... ... ... ... нақты секторды несиелеудің ... ... ... ... ... ... ... пайыздарының
жоғары болуына байланынсты қарыз алушылардың төлем қабілеттілігінің төмен
болуы, қарыз алушылардың қаржылық жағдайларының тұрақсыз болуы да өз ... ... ... де ... ... сонымен қатар табысты
мемлекеттік бағалы қағаздар ... да ... да ... ал ... ... ... төмен болатын. Сонымен бірге қаржылық сектордан
нақты секторға ақшалай ... ... ... ... де
байланысты болатын /20/.
Бұл жағдай 2000 жылдан бастап өзгере бастады және ... ... ... 60%-ы ... несиелеуге бағытталған. Өндірістің өсумен
байланысты, сонымен қатар ... ... ... ... ... ресурстық базаның өсуімен байланысты банктер ... ... ... өз қызметтерін қарқынды жоғарлатты. Банктердің
несиелік портфелі 2004 жылы 1 086,6 ... ... ... ал 2005 жылы
1 813,4 миллиард теңгені құрап отыр. Яғни банктердің несиелік портфелінің
қарқынды ... ... ... ... ... ... де өте жоғары
деңгейге жетті.
Сонымен қатар ... ... ... тағы да бір әсер ... ... банктердің ресурстық базаның ... ... ... ... ... жеке және ... ... арналған депозиттерінің көбеюіне
байланысты болып отыр. Ресурстық базаның және меншікті капиталдың ... ... ... және ... үлкен мүмкіндік
туғызды. Сонымен қатар несиелеу көлемінің өсімі тек банк жүйесінің жалпы
активтерінің ... ғана ... ... ... ... ... ... де байланысты болып отыр. ... ... ... ... өсу өзгерісі, бұл қаржылық нарықтың өзгеруіне
байланысты болып ... Яғни ... және ... салыстырмалы
жоғары емес деңгейі негізгі қаржылық инстументтердің табыс деңгейінің
төмендеуіне алып ... ... ... ... бағалы қағаздар
нарығында және валюталық нарықта жоғары табыс алуынан айырылды, ал бұл ... ... ... операциялар көлемінің ұлғаюын талап етті,
яғни негізгі табыс көзі ретінде енді ... ... ... ... ... ... ... бөлігі саудалық операцияларды
қамтамасыз ету үшін беріледі, бұл банктердің несиелік портфеліндегі барлық
несиелерінің үштен ... ... ... Несиелеу көлемі бойынша несиелер
құрлымы аздаған өзгеріске ұшырады, яғни несиелердің негізгі көлемі қарыз
алушылардың ... ... ... үшін ... яғни ... барлық берілетін несиелер көлемінің үштен екі бөлігін құрайды.
Негізгі қорды алу үшін, жаңа ... ... ... ... үй сатып алу үшін
несиелердің жалпы үлесі төмендеді, бірақ нақты бұл мақсаттарға несиелер
көлемі ... ... ... ... ... және ... қағаздарды сатып
алуға байланысты несиелер көлемі жоғарлады.
Сонымен қатар осы өткен жылдарда болған өзегерістер несиелеу көлемінің
өсуімен ... ... ... ... салалары және объектісі
бойынша несиелеуді өзгерткен жоқ ... ... және ... беру мерзімдері
бойынша осындай жағдайдың сақталуын көруге болады, яғни ... ... ... ... ... ... 50% ... қалып отыр.
Тұрақты өсуге байланыссыз айырбастау курсы ... ... ... ... ... көлемі 50%-дан аса шамасында қалып отыр.
Бірақ несиелер бойынша сыйақылар үлкен өзгерістерге ұшырады, яғни өткен
жылдарда қаржылық ... ... ... ... ... несиелер бойынша пайыздық ставкілердің төмендеу тенденциясы да
байқалды.
Соңғы ... ... ... ... ... ... ... несиелеуін
біршама ұлғайтты, бірақ банктердің несиелеу белсенділігі және қызметі әлі
де болса ... ... ... жоқ, яғни ... ... ... әлі де ... шешкен жоқ. Экономиканың несиелік
қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ... ... ... ... меншікті капиталын ұлғайту қажет. Бұл қазіргі уақыттағы Қазақстанның
экономикасының дамуындағы жағымды тенцияларының ... банк ... ... ... ... Бұл тек банк ... ғана ... емес,
сонымен қатар экономиканың дамуына және т.б. факторларға да байланысты
болып отыр.
Қорыта келе, отандық банк ... ... ... ... ... ... байланысты болған өзгерістер, яғни ... ... ... бұл экономиканың нақты секторын ... ... ... ... Егер ... бірнеше жылдарда бұндай
тенденция сақталатын болса, яғни несиелеу көлемінің ... ... ... ... және банк ... ... ... деңгейі
сақталатын болса, онда отандық банктер ... ... ... ... ... ... ... және инвестициялық мақсаттарын
қаржыландыру көрсете алды, мақсатқа жетті деп айтуға болады.
Активтерді орналастырған ... банк ... ... әсер ... ... ... алулары қажет, яғни табыстылық, ... және т.б. Банк ... ... ... олардың дұрыс және
тиімді орналастыруына аса назар аудару қажет. Егер банк өз ... ... онда банк ... қажетті табысты ала алмайды және ... ... ... дәрежесі бойынша активтерді келесідей топтауға болады, яғни
банктің өзіне тиесілі ... ... ... үшін ... ... бес ... ... және әр бір топқа құнды жоғалту мүмкіндігіне
байланысты өзіне тиесілі коэффициенттер белгіленген және ... ... ... ... ... ... келесі
классификациясын қарастыруға болады /31/:
– тәуекелі жоқ активтер – кассадағы қолма – қол ақшалар, Ұлттық
Банктің ... ... ... ... ... ... ... алмағанда, бірақ
тәжірибе көрсеткендей аздаған мүмкіндік болуы мүмкін);
– тәуекел дәрежесі 10 % - ды құрайтын ...... банк ... ... қаражаттар;
– тәуекел дәрежесі 20 % - ды құрайтын ...... ... ... қағаздарына ақшалай салымдар;
– тәуекел дәрежесі 50 % - ды құрайтын активтер – ... ... ... ... ... ... гарантиялар және тапсырыстар;
– тәуекел дәрежесі 100 % - ды құрайтын активтер – қысқа және ұзақ
мерзімді несиелер мен банктің басқада ... ... ... ... ... ... ... жоғары табысты алу
мүмкіндігі де төмен болады. ... әр бір банк ... ... ... және бірнеше альтернативті шешімдерден тек тәуекел
дәрежесі төмен болатын шешімді қабылдайды, басқа жағынан қарасақ, ... мен ... ... ... табыстылығының
оптималды қатынасын таңдау қажет. Ал оптималды қатынасқа тек тәуекелді
басқару (тәуекелді реттеу) ... ғана ... ... ... ... ... ... минимизациялауға және табыстылық пен тәуекелдің
оптималды қатынасын табуға және оған сәйкес ... ... ... ... шара ... табылады.
Өтімділік банктің табыс алуымен байланысты болып келеді, бірақ
өтімділік ... ... ... ... жоғары өтімді қамтамасыз
ету банктің жоғары табыс ала алмауына алып келеді.
Өтімділікті басқару кезінде коммерциялық банктер өтімділікті ... ... ... ... Бұл ... ... ... операцияларды жүргізу саясаты (бұл саясат нақты ... ... және ... ... ... ... ... асырылады) арқылы жүзеге асады. Яғни банктер активтік және ... ... ... ... ... тиіс.
Мәліметтер базасы негізінде банктер күн сайын ... ... және ... ... ашулары қажет және ... пен ... ... ... банктің операцияларының
даму болашағына талдау жүргізулері қажет. Бұл қаражаттарды орналастыруға,
банктің меншікті қаражаттарын ұлғайтуға, басқа ... мен ... ... ... яғни ... ... ... іздестіруге және
коммерциялық банктердің төлем қабілеттілік және ... ... ... ... жаңа операцияларын дамытуға мүмкіндік береді.
Бұндай талдау коммерциялық банктің төлем ... пен ... ... ... ... ... және олар ... уақытылы қажетті шараларын жүргізуге мүмкіндік береді.
Шетел тәжірибесінде банктің өтімділігін басқару проблемасын шешуге
байланысты ... бұл ... ... байланысты өздерінің
бірнеше ұсыныстарын берді. ... ... ... ... ... ... ... бақылаулары қажет, яғни тартылған
және орналастырған қаражаттарды бақылауға алулары тиіс және осы ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстары – бұл өтімділікті басқаратын менеджерлер банктің ірі
салымшылары мен несие ... ... ... алу ... ... ... байланысты өздерінің болжамдарын жасаулары
қажет. Бұл ... ... ... ... яғни
жетіспеушілік (дефицит) немесе қаражаттардың молшылығы туындаған кезде ... ... ... ... ... ... өтімділікті басқаратын менеджерлер жоғарыдағы
басшылыққа және ... ... ... қаражаттарды басқару
мақсаттары және приориттеттері анық екенін ... ... ... ... ... банктің өтімділігі жоғары приоритетті
болды. Ал ... ... ... ... тек ... ... ... себебі банктің №1 ... ... ... ... беру ... табылады.
Төртінші ұсыныстың мәні – бұл банктің өтімді қаражаттарға қажеттілігі
және олардың ... яғни ... пен ... ... ... ... ... қажет. Өтімді қаражаттардың молшылығы сол
күні қайта инвестицияланбаса, ол банк табысының жоғалтуларына алып ... ... ... ... ... жағдайлар (несилер алу,
активтерді сату, табыстарды жоғалту және т.б.) болмауы үшін тез ... ... ... әр бір ... банк жеке ... ... қажетті
белгілі деңгейін ұстаулары қажет, яғни оның жағдайына талдау жүргізу
арқылы, ... ... ... және ... ... ... саясатта (яғни жарғылық капиталды құруда, қаражаттарды
тартуда, қарқынды несиелік операцияларды ... ... ... ... ... активтері және инвестициялық портфеліне талдау
Коммерциялық банктердің активтері –бұл бухгалтерлік ... ... ... ... банктердің ресурстарын
орналастырумен және қолданумен байланысты болып келеді.
Коммерциялық банк активтерін мынадай төрт топқа ... ... ... ... және оған ... ... ... несиелер;
– бағалы қағаздарға жұмсалған инвестициялар;
– банк ғимараты мен жабдықтары.
Осы аталған коммерциялық банктердің активтер жіктемесіне осы тараудың
келесі бөлімдерінде ... ... ... ... ... критерийлер бойынша жіктеуге болады:
– пайдалану бағытына байланысты;
– өтімділігіне байланысты;
– тәуекелділік дәрежесіне байланысты;
– орналастыру мерзіміне байланысты;
– субъектілерге байланысты.
Активтерді пайдалану ... ... бес ... ... ... ... қамтамасыз ететін кассалық активтері;
– банкке ағымдағы табыс әкелуге қызмет ететін (айналымды) активтер;
– болашақта табыс алуға ... және ... да ... жетуге арналған инвестициялық активтер;
– банктің ... ... ... ... ... ... тыс) активтер;
– басқа да активтер.
Енді жоғарыда аталған активтерге толығырақ тоқталайық.
Кассалық активтер. Коммерциялық банктер басқа да ... ... ... ... ақшаларды аударуды және клиеттің шотынан
қолма-қол ... ... ... ... ... үздіксіз
орындауы тиіс. Сондықтан банкте қаражаттың ... бір ... ... ... тиіс ... банктің корреспонденттік шотындағы қалдық
түрінде және кассадағы қолма-қол ақшалар ... ... бір ... – бұл ... ... ... шоттардағы
қаражаттар. Заң тұрғысынан бұл шоттардың иелері ... ... ... ... талап етуі мүмкін және банк бұл талаптарды ... ... ... ... бір ... банкке өз қаражаттарын
алуларының ықтималдылығы өте аз (бұл ... ... ... ... ... ... ... бұл ықтималдылық жоғарлауы мүмкін). Сонымен
бірге егер де банк өз ... ... ... ... ... ... онда ол өз шығындарын жабу үшін керекті ... ала ... ... әр бір банк күнделікті клиенттер талаптарын орындау үшін қажетті
қаражаттар үлесін дұрыс анықтаулары қажет. Бұндай қаражаттар жоғары ... ... ... деп аталады. Тәжірибе көрсеткендей, жоғары өтімді
активтердің үлесі тартылған қаражаттардың жалпы сомасынан 20% шамасында
болулары ... ... ... ... ... ... Банктің
міндетті резервтер қорына жіберілуі тиіс.
Кассалық ... ... және оған ... ... жатқызылады:
– банк кассасындағы, айырбас пунктердегі, банкоматтардағы
қаражаттар, валютадағы төлем құжаттары;
... ... ... ... ... ... ... шот;
– Ұлттық Банктің міндетті резервтер қорына жіберілген қаражаттар;
– ұйымдасқан бағалы қағаз нарығындағы есептеу ... ... ... ... ... ететін, табысты,
айналымды немесе тәуекелді активтер деп ... Бұл ... ... ... ... – оның ... әкелуін және салыстырмалы тез
айналымды айтуға болады. Бұл топқа қысқа және ұзақ ... ... ... қағаздарға салымдар жатады. Қызмет ететін активтердің тағы да бір
түрі болып – Ұлттық Банкте немесе ... ... ... ... және ... табылады.
Қызмет ететін активтердің құрамына келесілерді жатқызуға болады /9/:
а) несиелік және оларға теңестірілген қаражаттар:
– Ұллтық ... ... ... ... ... және коммерциялық банктердегі
депозиттер;
– банктік емес қарыз алушылардың несиелері;
– факторингтік ... ... ... ... ... ... банкпен төленген кепілдер;
б) бағалы қағаздарға қысқа мерзімді салымдар:
... ... ... ... ... да ... ... және қайта сатуға арналған
акцияларға салымдар;
– банк ... ... ... Банк өз ... ... ... немесе
портфельді инвестициялар түрінде ұзақ мерзімді салымдарға ... ... ... болып – тәуекелді диверсификациялау, болашақта
жоғары табыспен қамтамасыз ету, ... ... ету ... кеңейту және т.б.
табылады.
Бұл активтер тобының ... ... ... ... бірге
мемлекеттегі инвестициялық климатқа байланысты болады. ... ... ... ... ... ... ... 10%-нан аспайды. Ал мамандандырылған инвестициялық банктерде ол
50-60 % немесе одан ... ... ... ... ... келесілерді жатқызуға болады /9/:
– инвестициялауға алынған қарыздық міндеттемелер;
– инвестициялауға алынған акциялар;
– өтеу мерзімі бір жылдан жоғары вексельдер;
– тікелей инвестициялар: ... және ... ... ... ... тұлғалардың жарғылық капиталына еңгізілген
қаражаттары.
Капитализацияланған активтер. Банк өзінің негізгі қызметін ұйымдастыру
және жүзеге асыру үшін ... әр ... ... ... алу немесе жалға
алуға (үйлерді, транспорттық құралдарды, компьютерлерді, ... ... ... мен ... және т.б.) тура келеді.
Бұл құралдар айналымға қатыспайды, сондықтан оларды айналымнан тыс ... ... ... баптарымен қатар капитализацияланған активтер
иммобилизацияланған, оқшауланған активтерге жатады.
Өнеркәсіптік кәсіпорындарға қарағанда коммерциялық банктердің ... ... ... және ... аз ... (10-15%) ... ... жоғары үлесі коммерциялық банктердің активтер құрлымының ... ... және ... мен ... төмен деңгейімен
байланысты болады. Сонымен қатар капитализацияланған активтер толығымен
банктің меншікті капиталымен жабылуы тиіс.
Капитализацияланған ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдары;
– капитал салымдары;
– материалдық емес активтер;
– шаруашылық материалдар;
– аз құнды, тез тозатын құралдар.
Басқа да ... ... да ... ... ... ... дебиторлық қарыздар, филиалдармен есеп, транзиттік шоттар, банк
шотына қатемен аударылған қаржаттар, болашақ кезең шығындары және ... ... ... да ... ... аз ... ... жалпы
сомасының 0 %-дан 10%-ға дейін құбылмалы болуы мүмкін. Басқа да активтердің
тым жоғары үлесі банк ... ... ... немесе оның қаржылық
есеп беруіндегі қателер барын көрсетеді.
Активтерді өтімділігіне байланысты топтау. ... ... банк ... төрт топқа бөлуге болады, яғни жоғары өтімді
активтер, өтімділігі орташа активтер, өтімділігі төмен ... ... деп ... ... ... – бұл ... қаржылық міндеттемелерді
уақытылы төлеммен қамтамасыз ету мақсатында, тез арада ақша ... бір айға ... ... және ... ... ... аз
немесе тіптен жоғалтпайтын, банктің ... ... ... ... ... ... активтер деп - кез-келген ... ... және оған ... ... ... ... ... Оларға: қолма-қол ақшалар, бағалы металдар, ... ... ... мемлекеттер тобындағы резидент емес ... ... ... ... есеп ... банк ... Банктің облигациялары, үшінші тұлғаларға берілген ... ... ... ... ... ... ... активтердің үлес салмағы
активтердің жалпы көлемінің 12 %-дан 15%-ға дейін ... ... ... ... – бұл ... ... құнын аз жоғалтумен,
ақша формасына бір айдан алты айға дейінгі ... ... ... ... тобын білдіреді, басқаша айтқанда
өтімділігі орташа активтер, бұл банк иелігінде ... және ... ... ... ... ... немесе ағымдағы активтерге)
айналдыруға мүмкін болатын несиелер және қызмет етуі отыз ... ... ... ... ... айналыста болатын және оңай өткізілетін
бағалы қағаздар және басқа да өткізілетін ... ... ... ... ... – бұл тек белгілі бір кезең ... ... жыл ... одан ... ... ... нарықтық құнын жоғалтпайтын,
ақша формасына конверсияланатын, мүліктік құндылықтарының тобын айтамыз.
Өтімділігі төмен ... ұзақ ... ... ... мерзімі өткен қарыздар, айналысқа түспейтін
бағалы ... ... ... ... активтер – бұл жеке болып өткізілмейтін (олар толық мүліктік
құндылықтардың кешенінде ғана сатылуы мүмкін), ... ... ... жеке ... ... ... ... активтер.
Тәуекел дәрежесі бойынша активтерді топтау. Банктің ... ... ... ... үшін ... барлық активтерін бес топқа бөледі
және әр бір топқа құнды жоғалту ... ... ... тиесілі
коэффициенттер белгіленген және коммерциялық банктердің активтерін тәуекел
дәрежесіне байланысты орналастыруының келесі классификациясын қарастыруға
болады /4/:
– тәуекелі жоқ ...... ... – қол ... ... шоттарындағы қаражаттар, ... ... ... мүмкіндігін есепке алмағанда, ... ... ... ... ... ... тәуекел дәрежесі 10 % - ды құрайтын ...... банк ... ... ... тәуекел дәрежесі 20 % - ды құрайтын активтер – аймақтық және
жергілікті бағалы қағаздарына ақшалай ... ... ... 50 % - ды ... активтер – отандақ
коммерциялық банктердің корреспонденттік ... ... ... ... және тапсырыстар;
– тәуекел дәрежесі 100 % - ды құрайтын активтер – қысқа және ... ... мен ... ... ... кассаға ресурстарды орналастыру (яғни кассадағы қолма – қол
ақшалар), ... ... ... ... мемлекеттік бағалы
қағаздар (кейбір жергілікті билік органдардың ... ... ... ... ... ... 0-ге тең ... болса, ал
компанияларға, фирмаларға және жеке тұлғаларға берілген несиелер, сонымен
қатар вексельдерге салымдар, акцептер және ақша ... ... ... ... дәрежесі берілген несиелердің түрлеріне
байланысты болып келеді. ... ... ... ... ... өнеркәсіпті, транспортты, мүлікпен бааланысты операцияларды,
жеке тұлғаларды ... ... ... ... ... ... банктің активтерінің бір түрінде шоғырлануды болдырмау қажет.
Орналасу мерзімі бойынша активтерді топтау. Қазіргі ... ... ... ... ... ұйымдардың барлық активтері орналастыру
мерзіміне ... ... ... ... ... /4/:
– мерзімсіз активтер;
– мерзімге орналастырылған активтер:
– талап етілгенге дейінгі;
– 30 күнге дейін;
– 31 күннен 90 күнге дейін;
– 91 күннен 180 ... ... 181 ... 360 ... ... 1 ... 3 ... дейін;
– 3 жылдан жоғары.
Мерзімі бойынша активтер құрлымы белгілі бір ... ... ... ... ... сипаттайды. Бірақ талдау кезінде
негізінен оның ... ... ... ... ... сәйкестілігі
қажет.
Субъектілері бойынша активтерді топтау. Қазіргі қызмет етіп тұрған шот
жоспары ... банк ... ... байланысты келесідей
жіктеуге болады /10/:
– банктің өз қолдауындағы активтер;
– басқа субъектілерге белгілі бір мерзімге ... ... ... ... ... Қаржы Министірлігіне, Қазақстан
Республикасының ... ... ... және жергілікті
билік органдарына;
– бюджеттен тыс қорларға;
– мемлекет меншігіндегі қаржылық ұйымдарға;
– мемлекет меншігіндегі коммерциялық ... мен ... ... меншігіндегі коммерциялық емес кәсіпорындар мен
ұйымдарға;
б) мемлекеттік емес заңды тұлғаларға:
... ... ... ... мен ... коммерциялық емес кәсіпорындар мен ұйымдарға;
в) жеке тұлғаларға:
– жеке кәсіпкерлерге;
– азаматтарға.
г) резидент еместерге:
– шетел мемлекеттеріне;
– банктер мен қаржылық ұйымдарға;
... емес ... ... жеке ... ... ... ... банк экономиканың қандай секторына
өз ресурстарын және оның салымдарының ... ... ... банк ресуртарының шоғырлану дәрежесі төмен болса,
соғұрлым ол ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін және оның
қызметінің нәтижелілігін анықтау үшін капитал жеткіліктілігінің талдануымен
қатар, негізгі көрсеткішке активтер ... ... да ... ... ... ... қызметінің мақсатын қаншалықты жетуіне, яғни
оның қызметінің тұрақты пайдалылығымен анықталады.
Банктің активтер сапасы әр түрлі факторларға ... ... ... ... ... ... ... құрлымының пассивтер құрлымына
сәйкестігі;
... ... ... ... ... ... ... тәуекелді, сынды және сапасыз активтердің көлемі мен үлесі;
– активтер ... ... ... өз ... ... ... ... үшін
коммерциялық банктің активтер құрлымы сапалы өтімділік талаптарына сай
келуі ... ... бұл ... байланысты банктің барлық активтерін
өтеу ... ... ... дәрежесіне байланысты топтайды. Банк
активтері өтімділігі жоғары ... ... ... дәл осы ... ... активтер), өтімді активтер, өтімділігі ұзақ мерзімді
активтер, жалпы өтімді активтер және металдармен операциялар бойынша ... деп ... ... (әр ... ... ... банк ... әр түрлі бөледі, олардың бірнешеуі осы курстық жұмыста аталып
өтілді).
Активтердің жоғары сапалылығы ... ... ... ... ... ... есебімен немесе бұл активтерді
өткізу бағасы оның баланстық құнынан төмен емес (айналымнан тыс ... ... ... ... мерзімде салынған
ақша қаражаттар толық немесе мүмкіндігінше толық қайтарумен анықталынады.
Активтер сапасы көзқарасынан «жақсың (толық) және «жаманң (толық емес)
активтер деп ... ... емес ... деп – егер де банк төлеу мерзімі өткен кезде
активтерді ... ... ... құны ... ақша ... ... жоқ ... жағдайда оны толық емес активтер ... ... ... ... емес ... ... активтерден
ажыратқан дұрыс, яғни тәуекелді ...... ... ... ... ал ... емес активтерге – бұл мүмкіндіктің ... ... ... «жаманң активтерге келесілерді жатқызамыз:
– мерзімі өткен несиелік қарыз;
– мерзімінде төленбеген вексельдер және ... да ... ... төмен немесе құнсызданған бағалы қағаздар;
– мерзімі 30 күннен жоғары дебиторлық қарыздар;
– банкротқа ұшыраған банктердегі корреспонденттік ... ... ... ... ... ... ... қозғалғалмайтын мүлік;
– басқалар.
Әдетте активтердің сапасын талдау үшін келесі көрсеткіштер қолданылады
/15/:
А1 – табысты активтердің деңгейі, ол ... ... ... ... ... ... қатынасымен анықталынады. Халықаралық
стандарттар ... бұл ... 76-83% ... ... ... ... ... банктің нәтижесіз ... ... ... ... ... ... ... ал бұл
коэффициенттің тым жоғарлылығы банк ... ... ... ... ... ... жоғары активтер коэффициенті. Ол тәуекелділігі
жоғары активтер сомасы мен жалпы активтер сомасының қатынасына тең.
Тәуекелділігі ... ... ... ... ... салымдар, факторинг, лизинг, тікелей инвестициялар, дебиторлық
қарыздың ... ... ... Бұл ... диапазон
белгіленбейді, бірақ оның мәні бойынша банктің активтік ... ... ... ... ...... ... деңгейі, ол несиелер бойынша мерзімі өткен
қарыздар мен ... ... ... ... қатынасының
теңдігімен анықталынады. Бұл көрсеткіштің мәні 5%-дан аспау қажет.
А4 – резервтер деңгейі, ол ... мен ... ... қатынасымен анықталынады. Оптималды резервтер деңгейі 5-7% болу
керек.
А5 – ... ... ... ... ол ... ... Бұл
көрсеткіш табыссыз активтердің сапасын ... үшін ... ... ... мәні 40% ... ... Бұл коэффициеттің
жоғарлылығы банк өтімділігінің төмендігін және банктің салған қаражаттарын
уақытысында қайтару прооблемасын болуын көрсетеді.
А6 – ... ... ... ол ... мен ... сомасының қатынасының теңдігін ... ... мәні 15-17% ... қажет. Бұл көрсеткіштің жоғарлылығы
банктің қызметінің ... ... ... – активтерді «шапалақтауң коэффициенті, ол актив-нетто сомасының
баланстық қорытындының қатынасымен анықталынады. Егер актив-нетто ... ... ... ... ... онда ол қалыпты ... Бұл ... ... банк өзінің рейтингін және беделін көтеру
үшін өзінің активтерін ... ... ... ... ... әдетте активтік операциялардың нәтижесінде
қалыптасады, яғни табыс табу, ... ... және ... ... ... ету ... меншікті және тартылған қаражаттарды орналастыру
болып табылады. Активті операциялар нәтижесінде банк ... ... ... ... банктің активтік операциялары деп – ... табу ... ... ету ... ... ... ... және
қарызға алған қаражаттарын ... ... ... ... ... болуларымен қатар, 1988 жылы банктің
активтік операциялары да түбірімен ... Яғни ... ... ... ... ... ... – ол тек қана мемлекеттік
кәсіпорындарға және колхоздық-кооперативті ұйымдарға несие ... ... ... қатар бұл операцияларды несиелеудің ... ... ... ... ... және
мақсаттылық) сақталуын есепке ... және ... ... есепке алмай, несиелік ресурстарды ... ... ... ... ... Себебі біріңғай мемлекеттің меншік көлемінде
несиелік қатынастар ақша ... ... ... жүзеге асырылды.
Сондықтан мемлекеттік банктің несиелік ... ... ... ... ... ... жоқ. Несиелік қатынастар
формальді сипатында болды. Ал ... ... ... ... сырттан
тартылған қаражаттарын орналастырған кезде тек нарықтық критерийлерге, яғни
өтімділікке, табыстылыққа және тәуекелділікке негізделеді
Активтік операцияларды негізі төрт топқа бөлуге ... ... ... операциялары, оның нәтижесінде банктің несиелік
портфелі қалыптасады;
– инвестициялық операциясы, ол инвестициялық портфельдің негізін
құрайды;
... және ... ...... ... ... бірі;
– басқа операциялар.
Несие-есептеу операциялары – ол банктің несие ресурстарын орналастыру
қызметіндегі несие беру операциясы. Банк ... көп ... ... ... ... ... ... маңызды операциясы бағалы қағаздармен
жүргізіледі: банк өз портфелі үшін ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды ұстаушылар арасында
алғашқы орналастыру, клиенттің тапсыруы бойынша бағалы қағаздарды сатып ... сату ... ... ... ... ... ету), бағалы
қағаздар шығаруға қарыз беру. Ондай бағалы қағаздар жай және ... ... ... ... ... міндеттемелері, вексельдер
және т.с.с. бағалы қағаздар болуы мүмкін. Мысалы, банктің ... ... ... ... ... және қайта есептеу
операциялары, несие беру, акцепт бойынша ... ... ... беру және т.с.с. операциялар.
Активтік операцияларды басқару және ... ... ... осы активтік операцияларды тиімді ұйымдастырудан басталады.
Активтік операцияларды ... ... ... ... ... активтік операциялар коммерциялық банктердің жеткілікті табыс
көзімен қамтамасыз етілуі керек, яғни ... ... ... ... әкелетін активтер ... ... ... ... ... ... ... өздерінің міндеттемелер портфелімен активтер портфелінің
арасындағы сандық және сапалық үйлесімділікті сақтау және
қамтамасыз ету ... ... ... ... қадағалау органдары тарапынан жиі
бақылауда болатындықтан, олар меншікті қаражаттары мен ... ... тек қана заң ... ... етілетін
активтер бойынша ғана орналастыруы тиіс;
– коммерциялық банктер активтік операциялармен айналысу барысында
ең басты мақсаттың бірі – ... ... ... ... ... ... белгілі бір деңгейде сақтау үшін
активтік операцияларды тиімді ... ... яғни ол ... ... және сырттан тартылған ресурстарды мынадай
қатаң тәртіппен орналастыруы қажет:
– бірінші реттегі резервтік активтері бойынша;
– екінші ... ... ... ... ... ... активтері бойынша;
– тұрақты табыс әкелетін активтер бойынша;
– тағы да ... ... ... коммерциялық банктердің активтік
портфелі қалыптасады. Коммерциялық банктердің активтік ... деп ... ... арқылы табыс табу және өтімділікті қамтамасыз ету
мақсатында ресурстарды орналастырудың ... ... ... әр түрлі активтердің жиынтығы.
Коммерциялық банктердің активтер портфелінің құрамы мен құрлымы, табыс
әкелу деңгейі және өтімділік дәрежесі, сол ... ... ... орны мен ... және ... ... ... бір түріне басым
қызмет көрсетумен байланыты. Сонымен бірге активтік операциялардың құрамы
коммерциялық банктердің құқықтық-ұйымдастырушылық формаларымен ... ... ... ... ... ... банктердің
активтік операциялары, банктік холдингтің активтік оперциялары, ... ... ... ... ... ... ... банк холдингтің активтік операцияларының ... ... ... клиентуралық нарықта көрсететін қызметтерінің түрлері де көп, ... ... ... ... ... ... ... клиенттерге қызметтердің бір түрін кеңінен ұсынуға мамандандырылған.
«Банк ЦентрКредитң АҚ- ның ... және ... ... оған талдау жасау үшін мына төмендегі мәліметтерді келтіреміз.
Кесте 4. «Банк ЦентрКредитң АҚ-ның активтер ... ... | | | |
| ... ж. ... ж. |01.01.07 ж. |
| | | | | | | |
| |∑ ... ... ... |
| |(мың |р |(мың |р |(мың ... ... ... |портфел|теңге)|егі үлесі,|
| | ... | ... | ... |
| | ... | ... | | |
| | ... | ... | | ... ... ... 711 009|3,4 |2 953 006|3,6 |3 484 |2,3 |
| | | | | | |519 | ... |ҚР ҰБ –гі | | | | | | |
| ... |1 ... |2 ... |5 |3,5 |
| ... және | | | | ... |
| ... | | | | |7 | ... |Аффинирленген | | | | | | |
| ... ... |938 |0,0 |825 |0,0 |885 |0,0 ... ... ... | | | | | | |
| ... қағаздар | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... |0 | |1 ... |2 | |
| ... алып | |0,0 | |1,6 ... |
| |тастағанда) | | | | |0 | ... ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... мен | | | | | | |
| ... ... |4 165 290| |9 ... |8 | |
| ... | | | | ... |
| ... | |8,2 | |11,9 |3 |5,9 |
| ... алып | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| |мен | | | | | | |
| ... |193 840 |0,4 |217 963 |0,3 |8 ... |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... алып | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... |34 |66,8 |52 |63,9 |92 |62,2 |
| ... ... | ... | ... | |
| |резервтерін алып | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... |4 ... |8 ... |21 |14,4 |
| ... | | | | ... | |
| |резервтерін алып | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
| ... ... |1,0 ... |0,6 ... | |
| ... | | | | | |0,5 |
| ... | | | | | |
| |н ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
| ... |1 ... |1 866 911|2,3 |3 044 316|2,1 |
| ... | | | | | | ... емес | | | | | | |
| ... |150 754 |0,3 ... |0,2 ... |0,1 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... |2 ... |1 ... |2 ... |
| |резервтерін алып | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |100 |82 |100 |148 |100 ... ... | |512 232 | |11 135 | ... ... kz ... келтірілген «Банк ЦентрКредитң АҚ-ның 2004, 2005, 2006
жылдарға берілген ... ... ... резервтерді талдасақ, онда
бірінші реттегі резервтердің ішіндегі қолма-қол ақшалар 2004 жылы 3,4%-ды
құраса, 2005 жылы ... ... ... ал 2006 жылы ... құрап отыр,
олардың арасындағы өзгеріске қарасақ, онда 2005 жылы 2004 жылға қарағандағы
қолма-қол ақшалар 0,2 %-ға ... ал 2006 жылы 2005 ... ... ... ... ... азайып отыр. Қазақстан ... ... ... ... мен ... қарасақ, онда 2004 жылы
2,8%-ды құраса, 2005 жылы ... ... ... ал 2006 жылы ... ... бұл жылдардың арасындағы өзгеріс, яғни 2005 жылы 2004 жылға ... ... ал 2006 жылы 2005 ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттар мен салымдарға (мүмкін болатын шығындар
резервтерін алып тастағанда) қарасақ, онда 2003 жылы 8,2%-ды құраса, 2005
жылы ... ... ... ал 2006 жылы ... ... ... яғни 2005 ... жылға қарағанда 3,7%-ға өссе, ал 2006 жылы 2005 жылға қарағанда ... ... ... қарасақ, онда 2004 жылы 0,4%-ды құраса,
2005 жылы ... ... ... ал 2006 жылы ... ... ... ... 2005
жылы 2004 жылға қарағанда 1,5%-ға өссе, ал 2006 жылы 2005 ... ... ... ... ... несиелік портфеліне қарасақ, онда 2004 жылы ... ... жылы ... құрап отыр, ал 2006 жылы 62,2%-ды құрап отыр, яғни 2005
жылы 2004 жылға қарағанда 2,9%-ға азайса, ал 2006 жылы 2005 ... ... ... ... ... қағаздар портфеліне қарасақ, онда 2004 жылы 9,7%-ды құраса,
онда 2005 жылы 10,6%-ды құрап отыр, ал 2006 жылы ... ... ... демек
2005 жылы 2004 жылға қарағанда 0,9%-ға өссе, ал 2006 жылы 2005 ... ... ... ... ... 5. ... ЦентрКредитң АҚ-ның табысы мен шығыны туралы есебі
|№ |Баптың аталуы ... | |3., ... ... |, |
| | ... |мың ... |мың теңге|
| | | |мың ... | |
| ... ... ... ... |5 042 |7 429 987 |12 551 |
| | |384 | |803 |
| ... ... ... шығындар|2 297 |3 399 740 |6 701 965|
| | |851 | | |
| ... ... ... ... |2 744 |4 030 247 |5 849 838|
| |жоғалтулар резервін құрғанға дейінгі |533 | | |
| ... ... ... таза ... | | |
| ... (1-2) | | | |
| ... ... БАЙЛАНЫСТЫ ТАЗА ТАБЫС|2 261 |1 969 400 |3 466 786|
| | |214 | | |
| ... ... ... таза |2 740 |3 061 475 |4 280 ... ... ... |339 | | |
| ... операциялар бойынша |2 265 |1 419 345 |2 787 ... ... ... ... және ... | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... ... пайда (шығын) |735 111|1 399 707 |2 639 226|
| ... ... ... таза |715 ... 397 ... ... ... | | | |
| ... ... ... |715 ... 397 |2 444 ... centercredіt. kz ... ... ... ... Таза ... сомасы= 715 111 /50 968 764= 0,01
ROA (активтердің рентабельділігі, 01.01.04)= Таза ... ... ... = 1 280 397 /82 512 232= 0,01
ROA (активтердің рентабельділігі, ... Таза ... ... ... = 2 444 436 /148 511 135= ... ЦентрКредитң АҚ-ның активтер рентабельділігі 2003 және ... 01 ... 0,01 ... ал 2005 жылдың 01 қаңтарына 0,02 құрап
отыр. Бұл «Банк ... ... ... ... 2005 жылы
2003, 2004 жылдарға қарағандағы өзгерісі, яғни өсу, банктің таза табысының
және активтерінің алдынғы жылдарға қарағанда көбеюіне ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері мен мәнін қарастыра отырып, ... және ... ... ... ... ... ... болады:
1. Коммерциялық банктердің активтері ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің ресурстарын
орналастырумен және қолданумен байланысты ... ... ... банк ... ... төрт ... ... болады:
– касса және оған теңестірілген ақшалай қаражаттар;
– несиелер;
– бағалы ... ... ... банк ... мен жабдықтары.
1. Банктердің активтік операциялары – бұл ... ... ету үшін және ... ... көлемін алу үшін банктің
иелігінде бар ... ... ... ... болады. Активтік операцияларды келесідей
жіктеуге болады:
– кассалық операциялар;
– несиелік операциялар;
– инвестициялық операциялар;
– басқада операциялар.
3. Банктердің активтік операциялардың ... түрі ...... табылды. Сонымен қатар ... ... ... ... жалпы үлесінің көбейгенін көреміз. Бұл тәуекел ... ... ... ... ... ... ... банктердің несиелерін
бірнеше белгілеріне байланысты жіктеуге болады (мерзіміне ... ... ... ... ... және т.б.).
4. Банктің активтер портфелі деп – активтік операциялар арқылы табыс
табу және өтімділікті қамтамасыз ету ... ... ... құралған банк балансындағы әр түрлі активтердің жиынтығы.
5. Активтердің ... деп – ... ... ... үшін
оптималды күтілетін уақыт. Банк балансының өтімділігі деп – баланс өтімді
болып есептелінеді, егер оның ... ... ... яғни бұл ... ... ... жабу, ал активтер ... ... ... мүмкіндігінің болуын айтамыз. Банк ... ... ... өтімділік дәрежесі бойынша орналастыруына байланысты
және активтер мен пассивтердің мерзімдеріне байланысты болады, ал ... ... ... мен табыстылығына байланысты болады.
Банктер үшін өтімділік түсінігі өте ... ... ... ... банктер
алдына максималды табыс алу қажеттілігі және ... ... ... ... ... әрқашан бантердің алдында болып келеді,
бұл диллеманы тек жақсы ұйымдастырылған қаржылық ... ... ... және ... ... ... ... шешуге
болады. Осы курстық жұмыста қарастырылған өтімділікке ... ала ... және ... ... ... банк активіндегі
қажетті өтімді қаражаттардың үлесін дәл анықтай алады. ... ... ... көлемінен банк өзінің өтімді резервін құруы ... ... ... ... белгісіз жағдайлар кезінде банктің міндеттемелерін
өтеуге мүмкіндік ... ... деп – ... ... ... ... әсерінен немесе
нәтижесінен әр бір өндірістің, соның ... ... де ... мен
зияндардың себептері. Тәуекел берілген несиелер ... ... ... ... мен ... ... ... және оның
нәтижесінде банктің табысының болмауы, ресурстық базаның кемуі, баланстан
тыс қары операциялар бойынша төлемдерді ... ... және т.б. ... болатын қажетсіз нәтижелерге алып келуі мүкін. Бірақ тәуекел деңгейі
неғұрлым төмен болса, соғұрлым жоғары ... алу ... де ... ... әр бір банк ... ... минимумдауға тырысады және
бірнеше альтернативті шешімдерден тек ... ... ... ... ... басқа жағынан қарасақ, тәуекел деңгейі мен кәсіпкерлік
белсенділіктің дәрежесінің, табыстылығының оптималды ... ... Ал ... қатынасқа тек тәуекелді басқару (тәуекелді реттеу)
процесінде ғана жетуге болады. ... ...... ... және табыстылық пен тәуекелдің оптималды қатынасын табуға
және оған сәйкес тәуекелдің ... ... ... шара ... табылады.
7. Несиелік портфель – бұл банктің несиелерді беру бойынша қызметінің
нәтижесі, яғни бұл белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... Банктердің инветициялық операциясы бағалы қағаздармен жасалатын
операцияларды сипаттайды. ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді: қор (акция, облигация) және коммерциялық
бағалы қағаздар (коммерциялық вексель, чек, қоймалық, кепілдік ... ... ... ... ... ... ... табылады, олар
үкіметтің салымдарын, заңды және жеке ... ... ... тиімді орналастырады. Сонымен қатар банктердің
операциялары өндірушіден тұтынушыға дейін, тауарлар мен ... ... ... ... ... ... қызметтерінің
айналымдылығын жеңілдетеді. Банктің активтерін басқаруда келесілерге аса
назар ... ... ... ... басқару неғұрлым нәтижелі болуы тиіс, ... ... ... мен ... ... болжау және
төлем графиктерін жасау қажет;
– орналастырған қаражаттар мерзімдері тартылған ресурстар
мерзімімен ... ... ... ... ... ... ... шоттарындарындағы ақшалай
қаражаттардан аспаулары қажет.
– кешенді түрде жұмыстың ... және ... ... аса ... ... ... әдебиеттер:
1. Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2007-жылғы наурыз
// Егемен Қазақстан. – 2007, ... ... банк ... № 213 ... ... ... ... арналған пруденциялық нормативтер туралы”
ереже. 2002 жыл 3 маусым.
3. Ұлттық банк Басқармасының 2002 жылы 16 ... №465 ... ... шартты міндеттемелердің жіктелуі және
оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға жатқыза ... ... ... құру ... ереже.
4. Ұлттық банктің Басқармасының 2002 жылы 3 маусымындағы №213
қаулысымен бекітілген «Екінші ... ... үшін ... ... туралың ереже.
5. Банковское дело/Под ред. Г.Н. Белоглазовой и Л.П. Кроливецкой. –
СПб. : ... 2002 ... ... дело: Учебник/Под ред. д-ра экон. наук, проф. Г.Г.
Коробовой. – М. : Экономистъ, 2004 г.
7. ... ... ... – 2-е изд., ... и доп. / Под ... Лаврушина. – М.. : Финансы и статистика, 2005 г.
8. Банковское ... ... ... Под ред. ... ... ... – М. : Издательство АО «Консалтбанкирң,
1998 г.
9. Банковское дело/ Под ред. д-ра ... наук Г.С. ... ... Қаржы қаражат, 1998 г.
10. Бланк И.А. Управление активами. – К. : ... ... ... ... и ... Учеб. пособие/ Под ред. ... Г.В. ... – М. : ... и ... ... Көшенова Б.А. Ақша. Несие. ... ... ... ... - ... ... 2000 ... Роуз Питер С. Банковский менеджмент. Пер. с англ. Со 2-го изд. ... : ... ... 1995 ... ... Р. Управления активами и пассивами – основной
регулятор деятельности банка // ... ... – 1999. № 5. ... 67-71.
15. Буздалин А.В. Проблемы ранней диагностики финансового состояния
коммерческого банка // Банковское дело. № 11. 2001.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Ақпараттық технологиялар мен қызметтер сферасындағы маркетингтің дамуы 6 бет
Жұлдыздардың аспан сферасындағы орналасуын бұрмалайтын эффектілер9 бет
Мұнай сферасындағы маркетинг131 бет
Нарықтық тауар айырбастау сферасындағы кәсіпорынның саясаты23 бет
Туризм сферасындағы бизнес5 бет
Қонақжайлылық сферасындағы қызметкерлер құрамын басқару5 бет
Астрометрия ғылымы32 бет
Ақша және инфляция31 бет
Гaлaктикaлaр топтaлуының моделдері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь