Кәсіпорынның инвестициялық саясатының теориялық аспектілері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1. Кәсіпорынның инвестициялық саясатының теориялық аспектілері
1.1 Инвестицияның мәні, классификациясы және әсер ететін факторлар ... ... ...7
1.2 Кәсіпорынның стратегиялық инвестициясының қалыптасу кезеңдері ... ... .14

2. Кәсіпорынның инвестициялық саясатына талдау жасау
2.1 Кәсіпорынның инвестициялық саясатына және құрылымдық ұйымдасуына баға беру («Үштөбе тәжірибе.механикалық заводы» АҚ.ның мысалында) ... ...18
2.2 «Үштөбе тәжірибе.механикалық заводы» АҚ.ның инвестициялық жобасына талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33

3. Кәсіпорынның инвестициялық саясатының жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
Қазіргі заманғы экономика жүйесін ауыстыру кезеңінде, ішкі қаржыландырудың мүмкіндіктерінің шектеулі жағдайында, үкіметтің іс-әрекет бағдарламасы негізінде құрылымдық қайта қалыптастыруды қамтамасыз ету үшін, сыртқы капиталды тарту және пайдалану проблемаларды өте маңызды орын алады. Республика экономикасын жетілдірудің негізгі мәселелері тек мемлекет иелігінен алу ғана емес, сонымен қатар, құрылымдық-инвестициялық өзгерістермен де тығыз байланысты, оның ірі және маңызды субъектісі мемлекет болып табылады. Осыған байланысты үкімет органдары алдында ұзақ мерзімдік инвестициялық бағдарлама жасау мәселесі туындайды.
Макроэкономикалық реттеудің монитаристік тәсілдерге сүйенген жолдары көрнекті эффект бермеді, қатаң қаржылық шектеулер, бағаның жоғарлауы ғана емес, өндірістің құлдырауына, өзара төлем қабілетсіздігі жүйесінен туындайтын коммерциялық несие берудің ұлғайюына әкеліп соқтырды. Мемлекеттік кәсіпорындар тарапына бөлінген қаржыны өндіріс қуатын күшейтуге емес, ең әуелі тұтынуға жұмсау орын алды. Өндірісті құлдырау қарқынына қатысты жұмыссыздықтың біртіндеп өсуі бой көрсетті, ал бұл өз кезегінде инфляцияны көбейтті.
Монитаристік тәсілдердің тиімділік аясының тарлығына байланысты, оған альтернатива ретінде инфляциялық көздерге иек артатын құрылымдық өзгерістерге бағытталған мемлекеттік инвестициялық бағдарлама қажет болды.
Инвестициялық құрылымдардың барынша шектелу жағдайына байланысты, оны жүзеге асыруда ұлттық приоритеттерді таңдаудың дәстүрлі мәселесі туындайды. Сондықтан, инвестициялық ресурстардың белгіленген приоритетті буындарға дұрыс жетуін және олардың тиімді пайдалануына жауапкершілікті қамтамасыз ететін механизім қажет. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкісі орталықтандырылған ресурстар көзінен үкімет бекіткен приоритеттерді мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландыру үшін жеңілдік пайыздармен несиелер береді. Сондықтан, халық шаруашылығын қаржыландыруға қажетті орталықтандырылған несие ресурстарының бөліну қарқының төмендету инвестициялық бағдарламаларды жүзеге асуға орасан зор нұсқан келтіреді. Құрылымдық- инвестициялық өзгеріс- орасан зор күш пен ауқымды қаржы ресурстарын қажет ететін аса күрделі де маңызды міндет, сондықтан оның шешілуі де елеулі уақыт мөлшерін қамтиды.
Тәуелсіздік алған алғашқы он күннен бастап Жаңа Қазақстан өзінің дербес даму жолын таңдап, жылдан жылға әлемдік қоғамдастықта барған сайын зор құрмет пен беделге қол жеткізе отырып, алға қарай нық сеніммен ілгерілеп келеді. Қазақстан бүгінде экономиканың берік іргетасын қамтамасыз етіп, қағидаттық жаңа кезеңге қадам басуда. Мұның өзі Қазақстанның одан әрі дамуын тұрлаулы, осы заманғы және болашағы зор экономикалық, әлеуметік, саяси және әкімшілік негізге қоюға мүмкіндік береді.
Қазақстан өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтті, әрі өз дамуының сапалық жаңа кезеңіне нық сеніммен қадам басуда. Қазақстан экономикасы рыноктық қатынастарға көшуде мемлекеттік инвестициялық саясат алдында реттеу жүйелерін құру тұрғысында арнайы міндеттер қойды.
1. Үмбеталиев А., Керімбек Ғ., «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік», Алматы «Бастау» 2004 жыл.
2. А.Қ.Мейірбеков, Қ.Ә.Әлімбетов, «Кәсіпорын экономикасы», Алматы «Экономика» 2005 жыл.
3. Сейтказиев А.М. «Инвестиционная активность предприятия РК», Алматы «Экономика» 2001 жыл.
4. Нурланова Н.К. «Формирование и использование инвестиций в экономике Казахстана», Стратегия и механизм, Алматы «Ғылым» 2000 год.
5. Сейтказиева А.М., Байкадамова А.Б., Сариева Ж.И., «Инвестиционная деятельность предприятия», Учебное пособие, Алматы «Экономика» 2000 год
6. Мамырова М.К., «Эффективность инвестиции в промышленном производстве», Монография, Алматы «Экономика» 2003 год.
7. «Реалии Социально-экономического развития Казахстана», Алматы «Экономика» 2001 год.
8. «Қазақстан жаңа үлгідегі даму жолында: үрдістер, әлует және өсу императиві» 6-бөлім, Алматы «Экономика» 2003 жыл.
9. «Қазақстан жаңа үлгідегі даму жолында, үрдістер, әлует және өсу императиві», 8-бөлім, Алматы «Экономика» 2003 жыл.
10. «Қазақстанның ашық нарықтық экономикасының дамуы» 1-бөлім, Алматы «Экономика» 2001 жыл.
11. Фабоцци Ф.Дж. Управле-ние инвестициями.- М.: ИНФРА-М, 2002.- 932 с.
12. Руководство по кредитному ме-неджменту. / под ред. Б.Эдвардса.- М.: ИНФРА-М, 1996.- 464 с.
13. Бочаров В.В. Финансово-кредитные методы регулирования инвестиций.- М., 1993.- 144 с.
14. Сейтказиева А.М. и др. Инвести-ционная деятельность предприя-тия.- Алматы: Экономика, 2000.- 172 с.
15. Инвестиционно-финансовый порт-фель: Книга инвестиционого менед-жера. Книга финансового менеджера. Книга финансового посредника.- М.: СОМИНТЭК, 1993.- 752 с.
16. Виханский О.С. Стратеги-ческое управление.- М.: МГУ, 1995.- 251 с.
17. Ансофф И. Новая корпоративная стратегия.- СПб.: Питер Ком, 2001.- 416 с.
18. Круглов М.И. Стратегичес-кое управление компанией: Учебник.- М.: Русская деловая литература, 2000.- 766 с.
19. Боумен К. Основы стратегического менеджмента.- М.: Банки и биржи, 1997.- 175 с.
20. Бор М.З., Пятенко В.В. Стратегическое управление банковской деятельностью.- М.: ПРИОР, 1995.- 160 с.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
.....................................................5
1. Кәсіпорынның инвестициялық саясатының теориялық аспектілері
1.1 Инвестицияның ... ... және әсер ... Кәсіпорынның стратегиялық ... ... ... ... ... талдау жасау
2.1 Кәсіпорынның инвестициялық саясатына және құрылымдық ... ... ... тәжірибе-механикалық заводы» АҚ-ның мысалында).......18
2.2 «Үштөбе тәжірибе-механикалық заводы» АҚ-ның инвестициялық жобасына
талдау
жасау.......................................................................
......................33
3. ... ... ... ... ... ... ... жүйесін ауыстыру кезеңінде, ішкі
қаржыландырудың мүмкіндіктерінің шектеулі ... ... ... ... құрылымдық қайта қалыптастыруды қамтамасыз ету үшін,
сыртқы капиталды тарту және пайдалану проблемаларды өте маңызды орын алады.
Республика экономикасын ... ... ... тек ... алу ғана ... ... ... құрылымдық-инвестициялық
өзгерістермен де тығыз байланысты, оның ірі және маңызды ... ... ... ... ... ... органдары алдында ұзақ
мерзімдік инвестициялық бағдарлама жасау мәселесі туындайды.
Макроэкономикалық реттеудің монитаристік тәсілдерге ... ... ... бермеді, қатаң қаржылық шектеулер, бағаның жоғарлауы ғана
емес, ... ... ... ... қабілетсіздігі жүйесінен
туындайтын ... ... ... ... ... соқтырды.
Мемлекеттік кәсіпорындар тарапына бөлінген қаржыны өндіріс қуатын күшейтуге
емес, ең әуелі тұтынуға ... орын ... ... ... ... жұмыссыздықтың біртіндеп өсуі бой көрсетті, ал бұл өз кезегінде
инфляцияны көбейтті.
Монитаристік тәсілдердің ... ... ... ... ... ... инфляциялық көздерге иек ... ... ... мемлекеттік инвестициялық бағдарлама қажет болды.
Инвестициялық құрылымдардың барынша шектелу жағдайына байланысты, оны
жүзеге асыруда ұлттық приоритеттерді таңдаудың дәстүрлі мәселесі ... ... ... ... ... ... жетуін және олардың тиімді пайдалануына жауапкершілікті ... ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды қаржыландыру үшін жеңілдік пайыздармен несиелер
береді. Сондықтан, халық шаруашылығын ... ... ... ... ... қарқының төмендету
инвестициялық бағдарламаларды жүзеге асуға орасан зор ... ... ... өзгеріс- орасан зор күш пен ауқымды қаржы
ресурстарын ... ... аса ... де ... ... ... ... де елеулі уақыт мөлшерін қамтиды.
Тәуелсіздік алған алғашқы он күннен ... Жаңа ... ... даму жолын таңдап, жылдан жылға әлемдік қоғамдастықта барған сайын
зор құрмет пен ... қол ... ... алға қарай нық сеніммен
ілгерілеп келеді. Қазақстан ... ... ... ... ... ... жаңа кезеңге қадам басуда. Мұның өзі Қазақстанның одан әрі
дамуын тұрлаулы, осы заманғы және ... зор ... ... және ... негізге қоюға мүмкіндік береді.
Қазақстан өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтті, әрі өз дамуының ... ... нық ... қадам басуда. Қазақстан экономикасы рыноктық
қатынастарға көшуде ... ... ... ... ... құру ... арнайы міндеттер қойды.
Қазақстан Республикасына шетел инвестициясын тарту келесідей міндеттер
арқылы жүргізіледі:
- Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық климатты зерттеу;
- Шетел инвестицияларын тарту үшін экономикадағы ұйымдық-экономикалық
және құқықтық жағдайларды қарастыру;
- Қазақстан экономикасындағы шетел инвестицияларын ... ... ... ... қалыптастыру.
Қазақстан Республикасы жан-жақты жаңартудың Жаңа кезеңіндегі басты
басымдық ... ішкі және ... ... ... ... ... ... қабылдаумен айналысты. Осы мақсатта 1997 жылы
Қазақстанның 2030 ... ... даму ... қабылданған болатын, онда
қоғамның келешек мүмкіндіктері мен мемлекеттің ұлы мұратына деген көзқарас
таныстырылды. «Қазақстан -2030 жыл» ... ... ... жан- ... жаңғырта жаңарту жолын ... ... ... зерттеу әрдайым экономикалық ғылымның көз-
қарасында болатын. Бұл инвестициялардың ел ... өсу ... ... ... ... ең терең негіздерін қарастыруымен
байланысты.
Курстық жұмыстың ...... ... ... ... сақсатқа жету үшін келесі міндеттерді шешу қажет:
- кәсіпорынның инвестициялық саясатының теориялық аспектілерін ашу;
- ... ... ... және әсер ететін факторларн
қарастыру;
- кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... саясатына талдау жасау;
- кәсіпорынның инвестициялық саясатына және құрылымдық ұйымдасуына
баға беру ... ... ... АҚ-ның мысалында);
- «Үштөбе тәжірибе-механикалық заводы» АҚ-ның инвестициялқ жобасына
талдау ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың объектісіне «Үштөбе тәжірибе-механикалық заводы» АҚ-
ның ... ... мен ... ... талдау жасау жатады.
Курстық жұмыстың құрамы. Курстық ... ... үш ... ... мен ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. КӘСІПОРЫННЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Инвестицияның мәні, классификациясы және әсер ететін факторлар
Инвестиция деңгейі қоғамның ұлттық ... ... ... етеді,
ұлттық экономиканың көптеген макропропорциялары инвестиция қозғалысына
тәуелді. Кейнстік теория ... ... мен ... ахуалы әртүрлі
процестер мен жағдайлар арқылы анықталады.
Ел аумағындағы инвестициялар ұлғаймалы ұдайы өндіріс ... Жаңа ... ... үй ... жол ... байланысты
жаңа жұмыс орнын жасау инвестициялық процестерге немесе капиталдың
құрылуына ... көзі - ... ... ... - ... бір шаруашылық агенті
жүргізіп, ал инвестицияны басқа адамдар немесе ... ... ... ... ... ... ... инвестиция көзі
болып табылады. Алайда, бұл адамдар қоғамдық капиталдардың ... ... ... ... инвестициялауды жүргізбейді. Әрине,
инвестиция көзі ... ... ... ... өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы
және тағы басқа да кәсіпорындардың жинағы болып табылады. Мұнда ... ... ... ... алайда, бір мезгілде жұмыскер де кәсіпкер де
бола алмайтын жалдамалы жұмысшының жинағының ролі едәуір ... ... пен ... ... ... ... экономикалық тепе-
теңдіктен ауытқуына әкелуі мүмкін ... ... ... экономикалық әдебиеттерде инвестиция туралы көптеген
ұғымдар қалыптасты. Көптеген авторлар ... ... мен ... ... ... ал ... ... ұғымын кез келген
құралдарды, олардың мақсаттық бағыттарына қарамастан салу деп түсінеді [2].
Инвестицияға нақты және қайталанбайтын анықтама беру үшін ол ... ... ... ... салалар мен ... ... ол өз ... ... ... жаңа ... және ең жаңа құрылыс
құралдарына кететін өзара байланысты шығын.
Сонымен “инвестиция” – бұл ... ... және ... ... жаңа капитал құру процесі болып табылады. Ал,
енді соңғысы, қаржылық теорияда ... ... ... “шығын”,
болашақта табыс әкеледі деген мақсатпен нақты және ... ... алу. ... ... ... – бұл ... күндегі
анықталған құнның болашақта мүмкін болатын құнмен айырбасы [3].
Экономикалық даму талаптарына, яғни өндірістік потенциалды жаңа ғылыми-
техникалық негізде құруға, ... ... өз ... ... ... ... белсенділік өте қажет. Жаңа экономикалық құбылыс
болып табылатын Оңтүстік-Шығыс Азияның “жаңа ... ... ... кең ... жаңа ... ... ... мен соған өтуі
инвестиция ... осы ... ... ... ... – бұл ... үшін жаңа ... термин болып
табылады, және ол нарықтық экономикаға өту кезінде пайда болды. Бірақ ... ол ... ... ... ... ... ... жоқ.
Орталықтандырылған жоспарлы ауқымында “жалпы капиталдық салынымдар” деген
ұғым қолданылады, және оған ... ... ... ... оны ... ... шығындар кіреді [4].
Ең алдымен нарықтық қатынастарға өту ... ... және ... пайдаланудың тиімділігін қарастырмас бұрын,
біздің көзқарасымыз бойынша алдымен “инвестицияның” әлеуметті-экономикалық
мағынасын нақтылап түсініп ... ... ... ұғымын анықтауда бірнеше пікірлер
қалыптасқан. Пол Самуэльсон былай жазады: “біз таза ... ... ... деп - тек ... ... ... ... қорлар, қондырғылар және т. б.) өсуін айтамыз” [5,
6].
Аса ... ... ... авторлары инвестиция ұғымын
кең ауқымда түсінеді. Олардың анықтамаларында инвестиция – “өндірістік
шығындар мен ... ... ... және ... ... яғни бұл дегеніміз бүкіл өндірістің шығындары мен жинақтары.
Инвестицияның қайнар көзі ... ... - ... ... ... бір ғана ... ... асырылса, инвестицияны тіптен бөлек
адамдар немесе бөлек ... ... ... ... алады.
Сондықтан, оқымыстылар бұл ұғымда анықтау барысында оның мазмұнынан гөрі,
бағытталуына мән береді. В. ... ... ... - ... ... табыстың бір бөлігі ретінде қарастырады. Инвестициялық
ресурстар ... ... ... объектілерге ауыстырылуы және сол
жерде капиталдық бағаның табыс түрінде өсуі ... ... ... процеске өсуі туралы Кейнс қарастырады.
Оның анықтамасы бойынша инвестиция – бұл ... бір ... ... құндылығының өндіріс жағдайында өсуі немесе осы кезеңде тұтынуға
пайдаланылмаған табыстың бір бөлігі.
В.Фельзенбаумның айтуынша, инвестиция ұғымы былайша ... ... ... ... ... ... және “қаржылық” инвестиция
түсінігін қамтитын ұғым, яғни меншіктен табыс алуға құқық ... ... иесі ... байланысты акция, облигация және ... да ... ... Бұл ... ... қызметінің объектілігі
байқалады.
Халықаралық заң шығарушылар инвестицияны өте кең саяси және шаруашылық
бітімгерлік тұрғысынан анықтайды, сонымен ... ... ...... ... еріксіз байланыстырады.
Біздің көзқарасымыз бойынша, инвестицияны анықтауда тек оның ... ... ... оның ... ... да қарастыру керек. Осы
көзқарас бойынша инвестициялар, жалпы ұлттық өнімді ... ... ... және ... ... мен ... ... шығындарды
құрайды, яғни ақшалай капиталдан бөлек жеке тұлғаның капиталының кеңеюі мен
капитал құрумен ... ... ... инвестиция ұғымына әр түрлі түсініктер
енгізеді. Қоғамдық ұғымда инвестиция түсінігін кез ... ... ... ... ... ... техникаға салу, сатып алу деп
түсінеді.
Өз уақытында Дж. М. ... ... ... анықтама беріп,
бұл ағымдағы кезеңде капитал ... ... ... ... өсуі
немесе осы кезеңде тұтынуға пайдаланылмаған табыстың бір бөлігі.
Қазіргі ... ... ... ... әрі дәлірек анықтаманы Пол
Хейн берді: ... ... пен ... шайқалуының басты себебі
болып Кейнс жүйесіндегі керекті инвестициялық ... ... ... ... – яғни ... одан ... табыстарды
алу үшін, қандай да бір ... ... алу. ... ... ... ... ... инвестиция жүргізеді”.
Осы заманғы көптеген экономистер, осы анықтаманы түсіндіре отырып,
құндылықтарды сатып алуда көптеген ұғымдарды ... ... ... ... ... ... бастап, энергия, материалдар,
шикізаттар ... ... ... ... шығындар да түсіндіріледі. Мысалы:
Журавлева Г.П. мен Малышева И.Ю. екеуінің есептеуінше: ... ... ... ... мен ... ... ... жаңа технологиялар
негізімен байланысты өндірістің жаңалануы мен кеңеюіне ... ... бұл ... ... және ... ... салымы арасында айырмашылық
жасалмайды және сол уақытта адамдарға ҒТП-ға инвестиция ... ... ... де осы ... ... ... қызметтің негізгі объектісі ретінде ... ... және ... ... салымының басты айырмашылығы оларды
негізгі ... сала ... ... ... толықтыру деп
түсіндіріледі.
Біздің ойымызша, кішкене анықтама былай ... ... ... ... ... капиталдың өсуіне пайдаланылса, онда бұл жағдайда
инвестиция орын алады. Инвестиция – бұл ... ... ... ... ... ... ... да экономиканы нығайтудың негізі болып
табылады. сондықтан оны тиімді ... ... ... және ... ашу – ... қазіргі даму сатысындағы басты міндет. Оны шешу
үшін ... ... ... ... ... саясатты
жүзеге асыру керек. Ол халық шаруашылығының әртүрлі салаларында ... ... ұзақ ... ... ... ... ... жоқ.
Инвестициялық саясат негізді болуы үшін ... ... ... ... ... ... ресурстарды өндіретін, өңдейтін және олардың
өнімдерін пайдаланатын ... ... ... ... ... ... ... латын сөзі “investise” – “қаржы жұмсау” деген мағына
береді. Инвестиция ...... ... ... ... ... бизнестің материалдық жағына жұмсалады. Сондай-ақ кәсіпорынның
материалдық жағына негізгі және айнымалы ... ... ... ... екі ... болады:
1) тікелей;
2) портфелді.
Тікелей инвестиция - өнеркәсіп, ... т.б. ... ... ... қаржы.
Портфелдік инвестициялар - шетелдік бағалы қағаздарға жұмсалатын қаржы
[8].
Инвестицияның ақшалай капиталдан ерекшелiгi - ... ... ... физикалық ұғымдағы физикалық капиталдың ұлғаюымен
байланысты. Материалдық байлық құрып және оны ... ... ... ... жақсарту - инвестициялаудың негiзгi мақсаты болғандықтан,
күрделi қаржыларды ... ... ... ... ... ... сай келетiндiктен, “инвестиция” ұғымын қолдану
кезiнде оған жан-жакты ... ... ... ... Инвестициялау
процесi инвестициялық ресурстардың материалдық байлықтарға және материалдық
емес құндылықтарға айналу процесi. Инвестициялау ... ... ... 1 ... ... Тек ... ... жағдайына өту жоспарлы
экономикаға ғана тең “күрделi қаржы” ұғымын санатында ... ... ... да ... активтерi бар “инвестиция” ұғымына алмастырып қойған жоқ,
сондай-ақ, өндiргiш күштердiң ... ... ... ... алға ... ... жаюы жағдайында олардың жоғары индустриялық
жүйелерiнiң қалыптасуы және де қоғамымыздың ... ... ... рөлi мен мағынасының күшеюi ғылыми-техникалық және әлеуметтiк
салаларды қаржыландырудың елiмiздiң ... ... мен ... ... ... ... танытып мойындатуға ықпалды әсерiн
тигiздi.
Сонымен, бiз “инвестиция” деген ұғымда қаржылық аспаптар, инновациялық
салалар арқылы материалдық байлықтарға және қоғамымыздың материалдық ... ... ... жанама түрде салынған ... ... ... капиталға салынатын инвестициялық
ресурстардың белгiлi-бiр бөлiгi күрделi ... ... ... ... бiз ол ... ... былайғы уақытта негiзгi капиталға салынған
инвестиция немесе күрделi қаржы деп ... ... ... ... болмасын капитал әлемiнде әрқайсысының атқарар рөлi әрқилы
болғанымен де, олардың елiмiздiң экономикасын өркендетудегi маңызы зор.
Негiзгi капиталды ... ... ... алатын орны тұрғысынан
қарағанда, инвестициялардың атқарар рольдерi мына ... ... ... ... және ... ... - негiзгi капиталды көбейтуге бағытталған таза
инвестиция;
- iстен шыққанның орнын ... ... ... ... ... ... әсер ... сәйкес оларды туынды және индукциялы, автономды деп бөледi.
Кесте 1
Инвестициялау процесiнiң сызбасы
|Инвестиция ... ... ... емес |
|түрлерi ... ... ... |
| ... ... ... инвестициялар |
| |инвестициялар ... | ... ... ... ... |Бiлiм |
|объектiлерi |өндiрiстiк және |мемлекеттiк ... ... |
| ... емес ... |сауда ... |
| ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | |т.б. ... |лық ... |
| | ... ... т.б. |және т. 6.|
|Инвестицияны |Экономиканың ... ... ... ... аясы ... ... |банктiк орта |орта ... ... ... ... ... ақша |Материалдық |Бiлiм беру|
|қолданудағы |матер|аспай|иалды|қаражат тарын |активтердiң | ... ... ... ... ... |
| |қ |н ... |техникалық |денсаулық |
| ... ... ... |
| ... | ... және ... |
| ... ... ... ... |
| |ту ... ... ... |
| | ... | ... ... |
| | |ң ... | ... |
| | ... | | |т.б. |
| | ... | | | |
| | |ру | | | | ... ... ... пен ... емес сипаттағы қоғамдық |
|лаудың ... ... ... ... | ... | ... Үмбеталиев А., Керімбек Ғ. ... ... ... Алматы «Бастау» 2004 жыл.
Туынды инвестициялардың динамикасы, әдетте, экономикалық ... ... ... ... ... ... пен ... сұраныстағы
өзгерiстерге байланысты болады. Автономды инвестициялардың өсуiне экзогендi
факторлар, ғылыми-техникалық прогресс, ... ... өсуi, ... және тағы ... себепкер болады. Халықаралық және отандық
тәжiрибеде инвестицияларды мақсатты бағытталуына байланысты келесi түрлерге
бөлiп ... ... ... ... ... қызмет ету мерзiмi
бiр жылдан жоғары болып келетiн активтерге қаражат ... ... ... ... ... инвестициялар болып табылады.
2) Қаржылық активтерге жұмсалған инвестициялар - бұл басқадай заңды
және жеке тұлғалардьң құрылтайшылық ... ... ... ... ... ... ... қарызды мiндеттемелердi сатып алу арқылы
ақшалай сома алу құқығын сипаттайды.
3) Материалды емес активтерге жұмсалған ... - бұл ... ... ... ... ... субъектiлерiнiң қызмет етуiне,
сондай-ақ сауда белгiлерiн даярлауға, лицензия алуға және тағы басқаларға
жұмсалған қаражаттарды бiлдiредi.
Заттай активтерге ... ... ... пайдалану аясы бойынша
келесiдей жiктелiнедi:
- өндіріс тиiмдiлiгiн арттыруға ... ... ... ... ... және т.6. ауыстыру нәтижесiнде
өндiрiс шығындарының төмендiгiн ... ... ... ... ... ... инвестициялар. Оның басты мiндетi
тауарлар шығару, мүлiктерiн кеңейту болып табылады;
- таза өндiрiс орнын ... ... ... ... ... ... ... жаңа қызмет түрлерiн көрсетуге бағытталған
кәсiпорындарды салуды қамтамасыз етудi сипаттайды;
- жаңа өндiрiс орнын салуға ... ... ... ... ... ... жаңа қызмет түрлерін көрсетуге бағытталған
кәсiпорындарды салуды қамтамасыз етудi сипаттайды ... ... ... ... ... ... ... түрлерiн дамытуға пайдаланатын инвестицияларды олардың
экономикалық мазмұнына қарай әртүрлi нысанда бөлiп қарастырады. Оның ... ... ... капитал нысанындағы инвестициялар - инвестицияның ссудалық
қарыз немесе әртүрлi несие ... ... ... ... инвестициялар – кәсiпкерлiк капиталдың тiкелей
және жанама нысанында пайдаланылуын бiлдiредi.
Кәсiпкерлiк капиталдың ... ... ... ... ... ал ... нысандарында пайдаланылуы портфелдiк
инвестицияларды сипаттайды. Тiкелей инвестициялар өндiрiстiк кәсiпорындарға
тiкелей ... ... ... ... ... жиынын
бiлдiрсе, ал портфелдiк инвестициялар - бұл ... ... ... әртүрлi қорлардың, кәсiпорындардың, ұйымдардьң немесе
мекемелердiң бағалы қағаздарын, акция, облигацияларын, сертификаттарын
сатып алу ... ... ... ... ... қатынастар
жиынтығын бiлдiредi.
Қазақстанның экономикалық дамуына ... ... ... үлес ... талдау нәтижесi портфельдiк
инвестициялардың пайдалануы өте төмен көрсеткiшке ие ... ... бұл ... ... ... ... нарығының аса дамымауымен
байланысты.
Сонымен қатар, инвестицияларды меншiк ... ... ... бөлiп қарайды:
Мемлекеттiк меншiк нысанындағы инвестициялар мемлекеттiк ... ... ... оның ... ... ... ... табылады [10].
Жеке меншiк капитал нысанындағы инвестициялар кәсiпкерлiк қызметпен
айналысатын ұлттық шаруашылық субъектiлерiнiң өз қаражаттары мен ... ... ... ... ... және жеке ... ... бiр сөзбен отандық инвестициялар деп те атайды.
Жалпы инвестициялардың барлық түрлерiн ... ... 1 ... ... көрсетуге болады.
Сурет 1. Инвестициялардың жіктемесі
Ескерту: Үмбеталиев А., ... Ғ. ... ... және
кәсіпкерлік», Алматы «Бастау» 2004 жыл.
Инвестицияларды анықтауда инвестициялардың тек мазмұндық сипатына ... ... ғана ... ... ... оның ... ... да ескеру
керек. Осы тұрғыдан алғанда инвестициялар табыстың ЖҰӨ-ді ... ... ... және жаңа ... ... және ... ... мен заттарын енгізуге байланысты өндірісті кеңейту мен
жаңартуға жұмсалған шығындар болып табылады, яғни ақша ... ол ... ... ... және капитал құрумен
байланысты ... ... ... ... яғни ... ... ... және олардың осы мерзімдегі инвестициялық
қызметтің соңғы өніміне ... ... жөн. Бұл ... ... ... ... дейінгі түрленулер тізбегін
көрсетеді, осы түрленулер болмаса инвестициялауға деген ынта болмайды.
1.2 Кәсіпорынның стратегиялық инвестициясының ... ... ... ... жүзеге асыру жетекшілері өз ... ... ... ... ... ... ... болып
көрінсе, онда мұндай жағдайда ең әуелі шешімнің зардаптарын ... ... ... инвестициялардың жүзеге асырылмауы да өзінше бір
стратегия. Инвестициялық стратегиясы деп ұзақ ... ... ... ... жетудің анағұрлым тиімді жолдарын таңдау түсініледі.
Кәсіпорынның инвестициялық ... ұзақ ... ... ... және ... ... жобалар мен бағдарламаларды
іріктеп алу арқылы ағымдағы ... ... ... ... ... ... жоспардың қалыптасуы күрделі ... ... ол ... ... мен ... нарықтың жалпы және
жекелеген сегменттер аралығындағы конъюктурасын ... ... ... ... ... ... ... стратегиясы шеңберінде
қалыптасып, онымен мақсаты, кезеңдері, жүзеге асу мерзімі бойынша үйлеседі.
Кесте 2 ... бір ... ... ... өзара байланыстылық пен
үйлесілімділіктің мысалы келтірілген.
Кәсіпорынның әр ... ... ... ұзақ ... ... ... болуы мүмкін: белгіленген нормаларға және пайда
көлеміне жету, нарыққа бақылау ... ... және ... айналымын
ұлғайту арқылы масштабты өсіру, жаңа өнім ... ... ... үшін ... қондырғыларды ауыстыру, қоршаған ортаны қорғау және
т.б. ... ... ... ... ... ... ... дамудың балама нұсқаларын таңдау проблемасына ... және ... орта бір ... ... да ... ... әр ... экономиклық,
құқықтық және басқа да факторлардың ықпалында болады.
Инвестициялық қызмет атқарылмаған жағдайда уақыт өте келе өндірістік
аппараттардың моралбдық және ... ... және ... ... ... ... құралдардың табыстылығы азаяды, ... ... ... ... күмән келтіреді.
Кесте 2
Инвестициялық байланыстылық пен үйлесімділік
|Сатылары ... ... ... |Өсуі |Жетілуі ... |
| | | | ... ... ... ... |Нарық |Іс-әрекеттің |Пайда |
| ... ... ... ... |
| ... өмір |кеңеюі, |диверсификацияс|сақтау және |
| ... ... |ы, ... ... | ... |жеткен |бағыты мен |
| | ... ... ... | ... |қолдау ... |бір ... | ... ету| ... | | | ... |
| | | | ... ... ... ... ... ... құрылыс|
... ... ... ... |пен |
| ... ... ... |өндірістің |
| ... ... ... |
| ... ету ... және кең |құрылуына |
| | ... ... ... |
| | | ... |масштабты |
| | | ... | | |ру ... ... ... ... ... экономикасы». Алматы
«Экономика» 2005 жыл.
Кәсіпорынның тұрақты деңгейін ұстап тұру үшін ... ... ... ... ... қалып қоюға әкеледі және
неғұрлым ұзақ мерзімде де осы сияқты зардаптарға ие ... ... ... ... салалық деңгейіне дейін өсуін
қамтамасыз ететін активті инвестициялық ... ... ... жүзеге асуын, нарықта белсенді әрекет етуді көздейді.
Тиімді ... озу ... жаңа ... шешім қабылдауменен
іске асатын және ... ... ... ... ... ... ... стратегиясын қалыптастыру кәсіпорынның да,
потенциалдық стратегиялық инвестордың да ... ... ... жүзеге асады. Ал инвестиция болса нарықта айналысы бар тауарды
білдіреді, сондықтан оны осы ... ... ... алу ... ... мен ... ... есепке алуға және
инвестициялық объектіні стратегиялық инвестор тұрғысынан көре алуы мен оның
инвестициялық тартымдылығын бағалай ... ... ... ... екі біріктіруден анықталады:
көлемі және ресурстар сипаты, сол сияқты нарыққа және бәсекеге жарамдылығы.
Бұл екеуінің ... ... ... стратегиясын қисынға
келтіруге мүмкіндік береді.
Нарықтық қатынастар жағдайында ... ... ... сондай-ақ осы өзгерістерден туатын қосымша мүмкіндіктер тұрақты
өседі. Сондықтан кәсіпорынның ... осы ... ... мүмкіндігін шаруашылықты жүргізу үшін ... ... ... ... ... оның ... ... қандай нәтижені
коздейтінін көрсетсе, стратегиясы осы ... жету ... ... ... ... стратегиясы өзгеріп отырған нарық жағдайын
ескеріп, кәсіпорынға жаңа шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
Кәсіпорынның ... оның ... ... ықпал ету
ерекшеліктеріне тікелей байланысты, Бірақ барлық кәсіпорындар стратегиясын
анықтау барысында мынадай ... ... ... ... ... ... ... Қандай өндірісті жалғастыра беру керек?
3. Алдағы уақытта қандай өндіріске көшу керек?
Кәсіпорынның ... ... ... үш ... ... ... ... барынша азайту. Өндіріс шығындары неғұрлым аз
болған ... ... өз ... ... ... ... алады. Соның нәтижесінде бұл өнімнің рыноктағы үлесі артады.
Бұл үшін ... ... ... өндірісті және
жабдықтауды жақсарту шараларын жаңа технологияны ... ... ... ... ... ... өнім өндіруде мамандандыруды жоғарылату. Бұл бағыттың негізгі мақсаты
- өндіріс өнімінің сапасын жақсарту, тұтынушылар ... ... ... ... өнімді таңдайды. Сондықтан да бұл ... ... ... да өз ... ... жоғарылатуды көздейді. Бұл
үшін жақсы дизайнерлер, жақсы дамыған маркетинг жүйесі болуы керек;
– кәсіпорын өз қызметін рыноктың ... бір ... ғана ... Бұл
бағытты таңдаған кәсіпорын рыноктағы бір өнім түріне деген сұранысты
зерттеп, соған сай өндірісті ... яғни осы ... ... ... ... осы өнім ... жеке мамандану саясатын
жүзеге асырады. Кәсіпорын бүкіл рынокқа ... тек оның бір ... ... оның ... ... ... ... жағдайда іс жүзінде басты бағытты ... деп ... Ол үш ... ... ... стратегиялар:
– өндіретін өнімнің сапасын жақсарту;
– жаңа өнім өндіруді бастау;
– рынокта өзінің артықшылығын ... ...... ... ... яғни жаңа
құрылымдарды қосу арқылы ... өсу ... ... ... ... ашуы ... ... өз қарамағына енгізіп алу,
өндірілген өнімді тұтынушыларға жеткізетін жаңа құрылымдар ашу ... топ – бұл ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы өсіп келіп, ең ... ... ... бастаса, рыноктағы өзгерістерге қарай пайда ... ... ... ... ... өз өндірісін қысқартуға мәжбүр болады.
а) Жою стратегиясы – егер де кәсіпорын әрі қарай өндірісін ... ... онда ол ... ... ... Ұзақ мерзімді көзқарас ұзақ мерзімде пайда алуды көздемей, қысқа
мерзімде, барынша пайда алуды ... ... ... ...... өзінің бір бөлімшесін жабады немесе
сатады. Егерде бұл бөлімше басқа ... ... ... аз ... оған жұмсалатын қаржы басқа бөлімшелерді дамытуға жұмсалады.
Кәсіпорын алға қойған ... ... асру үшін ... ... қай ... ... ... негізінде орындайтынын анықтайды,
яғни өзінің саясатын және тактикасын белгілейді, алға ... ... жету ... ... (кесте 3).
Кесте 3
Кәсіпорынның нарықтық стратегиясы
| | | |
| ... ... | |
| ... | ... ... ... |Нарықтық |Сатып алушылардың|
|әлуеті | | ... ... ... ... |1.А |1.Жаңалар ... ... ... |2.Б ... |2.Әлуеттілер |
|2.Сәндендірілген |3.Жаңа |3.В ... | ... | |4.С | | |
| | |5.Д | | ... ... ... ... экономикасы». Алматы
«Экономика» 2005 жыл.
Кәсіпорын стратегиясын орындау үшін өз ... ... ... ... ... ... стратегиясы сол кәсіпорынның ... ... болу ... ... ... ... қорға уақытылы жеткізіліп тұруы қажет.
Бұл үшін кәсіпорын басшылығының әр деңгейі өзіне белгілі мақсаттары
мен міндеттерін нақты ... ... ... ... ұйымдық жөнінде шешім қабылдау. Қабылданған
стратегияны орындау үшін кәсіпорынның әсер ететін факторлар тиімді ме ... ... аса ... ... ... ... ... САЯСАТЫНА ТАЛДАУ ЖАСАУ
2.1 Кәсіпорынның инвестициялық саясатына және құрылымдық ұйымдасуына баға
беру («Үштөбе тәжірибе-механикалық ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізу керек, ол үшін
оның ... болу ... Біз оны ... ... ... саясат дегеніміз – инвестицияның жиынтық көрсеткішін
іске асыру және сол іске асырудың механизмі.
Пайда алу мақсатында ... ... ... ... ... және инвестицияны шаруашылық объект бағытында жүргізетін
негіз – ... ... ... ... ... ... ... шешіледі. Мысалы, өндірістің әсер ететін ... даму ... ... және т.б. ... орын ... ... кәсіби деңгейін, білімдерін және тәжірибесін жоғарлату.
Басқарудың экономикалық әдісіе кең ... ... ... ... және ... ... өтуде перспективаға
инвестициялық саясаттың ғылыми дәлелдігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... мен жоспарлау тәжірибесін
байланыстыру және салымдардың рационалды ... ... ету, ...... ... ... бағдарламасының бірі сияқты оның
нәтижелігін жоғарлату болып табылады.
Кәсіпорында ... ... ... үшін ... ... ... экономикалық, ғылыми, техникалық жетістіктерге жетудің жолдарын табу;
- пайданы көздеу;
- жалпы шығындарды азайту;
- мемлекеттен келген, бюджеттен ... ... ... қаржыны, гранттан
келген қаржыны дұрыс пайдалану;
- дүниежүзілік мүмкіндіктерді пайдалану, жеңілдетілген гранттар алу;
- инвестициялық тәуекелділік;
- инвестицияның өтімділігі.
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... және ... кәсіпорынды қайта жөндеу,
инвестицияны базалық ... ... ... ... ... ... алатын, өндірістің және пайдалану саласына бағыттау.
Кәсіпорында инвестициялық ... ... ... мыналарды ескеру
керек:
- өндіріс орынның қаржылық ахуалы;
- өндірістің техникалық ... ... ... ... ... ... алу ... меншікті қаржының жеткіліктілігі;
- капитал нарығының конъюктурасы;
- мемлекеттен ... ... ... ... коммерциялық және бюджеттік тиімділігі;
- сақтандыру қызметі;
- салық;
- маркетингтік ... ... сату ... ... ... ... шекараның жағдайы;
- жалпы өнімнің мөлшері;
- инвестициялық саясат жүргізетін уақытта тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... және ... мүмкіншілігі.
Инвестициялық жобалау дегеніміз техника – экономикалық негізі бар
сызулар, түсіндірмелі хаттар, ... ... ... ... ... ... үшін ... басқа материалдар. Оның ажырамас ... ... ... ... ... ... табылады.
Жоба – бұл техникалық материалдар белгілі бір құжаттардың алдын-ала
тексті.
Ең ... ... ... ... жобаны нарықтық
көрсеткіштердің көмегімен тиімді бағалау үшін жұмыстың ... ... ... білу ... ... ... үшін жобаның басталуы идеяның
туындауы болса, ... үшін – ... ақша ... жобаны жүзеге
асыру үшін салу болып табылады.
Жобаны қаржыландыратын инвесторларды процестің ... ... ... алатын пайда қызықтырады. Ал жобаны ... ... ...... ... ... ... үшін жұмыстың аяқталуы –
қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... ... болады.
Жобамен жұмыс істеу мезгілінің басталуы мен ... ... ... ... басталу кезінен өтімділік кезеңге ... ... ... цикл деп ... циклды 3 топқа бөлуге болады. Оның ... ... мен ... ... ... ...... зерттулерден инвестициялық жобаны
қабылдау шешіміне дейін, яғни соңғы зерттеулерге дейін;
- инвестиция ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қарекет ету кезеңі.
Инвестициялауға дейінгі және ... ... ... жобалау облысына кіреді. Ал өндірістік кезең арнайы жүргізуші
дисциплиналар облысына кіреді.
Инвестицияға ... ... ... ... жобалау қарастырылады.
Кәсіпорын инвестиция туралы алдын-ала шешім қабылдайды, ... ... ... ... ... ... ... өтімділік бағасын зерттеуді кәсіпорынның өзі жүргізеді немесе
мамандырылған ... ... ... ... ... инвестицияға дейінгі кезеңді орындау шығындары
жобаның сомасынан 1,5-5,5% ... ... ... ... ... 1,2-1% ... негізінде 0,25-1,5% шағын жобалар
үшін техника-экономиклық зерттеулер үшін 1,0-3,0%, ірі жобаларға 0,2-1,2%.
Жобаның алғашқы кезінде күтпеген жағдайларды ескеруге болады. Ол ... ... ... табу, жобаның өтімділігін бағалау, оның бизнес-
жоспарын құру. Бірақ, уақытында тоқтау деген принципке сүйене жүру ... ... ... ... ... бас ... ... инвестициялық кезеңде жоба мыналарды енгізеді:
- жобалық кәсіпорынды таңдау;
- жобалық сызуларды және модельді объектілерді дайындау;
- жобалық және ... ... ... ... ... ... және ... құрылыстық орындардың сызбасы.
Осы кезеңде бас мердігер және судбмердігер тағайындалады. Мердігерлер
мен жабдықтаушылармен есеп айырысу үшін ... ... ... ... ... ... көп нұсқаулы есептер нақты жобаны,
оның техникасын және жабдықтарды анықтауға мүмкіндік береді. Осы кезеңде
қабылданатын ... ... ... әсер ... ... ... жобаны жүзеге асыру шығындары ғана емес, сонымен
қатар пайдалану шығындарына да тәуелді.
Жобалау ... 2 ... ... болады:
- жоба алдындағы;
- нақты жобалау.
Нақты жобалау өзі екі кезеңді ... ... және ... ... ... ... ... сметасы анықталады.
Проектілеу процессінде болашақ объектінің негізгі мәселелері шешіледі.
Олар: өз белгілеуіне сәйкестілігі; ... ... ... қысқа
мерзім ішіндегі аз ғана ... ... ... және ақша ... ... ... ... жасау, өңдеу кезінде мынадай
бөлімдерді өзіне енгізеді:
- түсіндірмелі хат;
- техника-экономикалық бөлім;
- бас жоспар;
- еңбек күші;
- ... ... ... ... жүйесі;
- сметалық құжаттар.
Инвестициялық жобаның әр жұмысының кезеңінде оның ... ... ... тәжірибеде оның кем дегенде төрт түрін есептейді және
олардың нақты деңгейі ... ... ... ... ... ... ... алдын-ала құнның бағасы есептелінеді. Оның
мөлшері 25-40% аралығында болу керек.
Инвестициялық процестің әр кезеңінде жобаның экономикалық ... ... ... ... ... шығындарды алынатын
табыстылықпен салыстырғанда алатын ... ... ... ... ... ... жақсарту үшін мынадай шараларды
қолдану керек:
- инвестиция қызметінің қажеттілігін табу;
- инвестициялық ... ... ... осы ... ... ... инвестициялық жұмыстарды жақсарту;
- инвестицияны қаржылай қамтамасыз ету;
- әрбір объект үшін жоба жасау;
- мониторинг жасау;
- инвестициялық нәтиже жасау.
Кәсіпорында инвестициялық саясатты жүргізген ... ... ... роль ... Соның ішінде ерекше орын алатын – инвестицияны
мемлекеттік қолдау.
Мемлекеттік қолдау дегеніміз – ... ... ... яғни ... тарапынан корсетілетін, берілетін жеңілдіктер.
Жеңілдіктер үш түрде ... ... ... ... ... ... баждарын салудан босату;
- мемлекеттік заттай гранттар.
Инвестициялық преференцияларды беру талаптары:
- көздетілген қызметтердің басым түрлерінің тізбесіне сәйкес болу керек;
- осы ... сай ... ... ... жаңа ... құру, жұмыс
істеп тұрған өндірістік кәсіпорындарды кеңейту.
Инвестициялық салықтық ... ... ... ... ... ... 5 жылдан аспайтын уақытта беріледі.
Преференция алу үшін келісім-шарт жасау керек.
Мемлекеттік заттай гранттар ретінде мыналар ... жер ... ... мен ... ... техникасы;
- машиналар мен жабдықтар;
- көлік беру мүмкінділігі.
Халықаралық тәжірибеде кәсіпорынның даму жоспары бизнес-жоспар ... ол ... ... даму ... ... болып табылады. Егер жоба инвестицияны тартумен байланысты болса,
онда ол «инвестициялық жоба» деп аталады. Әдетте ... кез ... ... ... да, ... тартуымен байланысты болады. Жалпы
түсінігі бойынша жоба – бұл белгілі бір ... ... ... ... ... ... ұсыныс.
Жобаларды әдет бойынша тактикалық және стратегиялық деп ажыратады.
Соңғысының ... ... ... өзгерісін (арендалық кәсіпорынды,
акционерлік қоғамды, жеке кәсіпорынды ... ... ... ... ... өнім ... ... автоматтырылған өндіріске көшу)
өзгерісін ... ... ... ... ... әдетте,
шығарылатын өнім көлемінің өзгеруімен, өім сапасын ... ... ... байланысты болады.
Отандық тәжірибеде жоба түсінігі жаңа түсінік емес. Бұрынғы уақытта
оның айырмашылығы кәсіпорынның ... ... ... заң ... ... ... деңгейде тұрған экономиклық саланың анықтайтыны болып
табылатын. Жаңа ... ... ... яғни онығ иелері және
жоғары басқару құрамы өз келешектерін, барлық стратегиялық және ... өз ... ... ... ... ... ... ерекше ұйымдастырылуы тиіс.
Кәсіпорынның нақты бір жобаға қатысты инвестициялық іскерлігінің жалпы
реттелуі жобалық цикл ... ... және ол ... келесі кезеңдерге
ие:
1. Жобаның тұжырымдалуы. (кей уақытта ... ... Бұл ... ... ... ... ... ағымдағы жағдайына талдау жасап, кәсіпорынның ары ... ... ... ... Талдау нәтижесі бизнес идеясы
түрінде рәсімделіп, кәсіпорынның неғұрлым маңызды міндеттерін ... Бұл ... ... жүзеге асыруға қатысты едәуір ... ... ... ... одан әрі ... ... бірнеше
идея пайда болуы мүмкін. Егер олардың барлығы бірдей дәрежеде пайдалы
және іске ... ... онда ... ... ... ... ішінен
неғұрлым тиімдірегін қабылдау үшін бір мезгілде бірнеше ... ... ... ... ... бизнес-идеясы бірінші тексерілімнен өткеннен
кейін, оң немесе теріс деген ... ... ... ... ... ары ... ... керек. Бұл кезеңде доба жоспарының барлық
бағыттарында – ... ... ... ... ... – оны ... нақтылау мен жетілдіру талап етіледі. Бұл кезеңде
жобаның жекелеген міндеттерін шешу үшін ... ... ... ... аса ... ... ... Жобаның сәтті іске асуы
жобаны талдау процесінде пайда болатын мәліметтерді дұрыс өңдей ... ... ... ... тәуелді екенін түсіну керек.
3. Жобаны сараптау. Жобаның жүзеге асыру алдында оның білікті ... ... ... ... аса қажетті саты жүргізілу керек. Егер ... ... ... ... қаржыландырылатын болса, онда
инвестордың өзі сараптама жүргізеді, мысалы, болашақта жобаны іске ... ... көп ... ... ... бұл ... беделді
бір консалтингтікфирмаға ақшасының кейбір ... ... ... Егер ... ... жобаны негізінен өз ... ... іске ... ... онда ... ... дұрыстығын тексеру үшін де сараптама қажет.
4. Жобаны іске асыру. Бұл ... ... ... бастап жобаның іске
қосылу мезетіне дейін толық қамтиды. Мұнда қызметтің барлық түрінің
орындалуын қадағалау және мемлекеттің ... ... ... ... ... отандық инвесторларының бақылауы кіреді. Берілген кезең
жобаның іске асуының негізгі бөлігін де қамтиды, ал оның ... ... ... жабу үшін жоба ... ақша ... ... және ... салған ақшаларынан күтетін
қайтарылымдарын қамтамасыздандыру.
5. Нәтижелерді бағалау. Бұл жобаның соңында, ... ... ... ... ... Бұл ... ... негізгі мақсаты жобаға
салынған идеялар мен олардың іс жүзіндегі орындалу ... ... кері ... алу ... ... Мұндай салыстырулардың
нәтижесінде жобаны құрастырушылар аса ... ... ... ... ... ... іске асырғанда да қолдануға мүмкіндік береді.
Жобалық талдау тәжірибесі ... ... ... ... ... ... атап ... мүмкіндік береді.
Шетелдік тәжірибеде кездесетін инвестициялық жобалардың ... ... ... ... ... бизнестің табиғи жалғасуы ретінде ескірген
қондырғыларды ауыстыру. Әдетте осыған ұқсас жобалар ұзақ және ... ... ... ... етпейді. Ұқсас қондырғылардың
бірнеше түрі бар ... және ... ... біреуінің басымдылығын
дәлелдеу керек болса, көп баламалылық ... ... ... ... өндірістік шығындарды азайту мақсатында қондырғыларды ауыстыру.
Осындай жобалардың мақсаты – жұмыс істеп жатқан ... ... ... ... бірақ онысы моральдық тозған қондырғығы
қарағанда салыстырмалы түрде тиімділігі азырақ болады. ... ... ... ... ... ... қажет етеді, өйткені техникалық
мағынада неғұрлым жетілдірілген қондырғы қаржылық жағынан ... бола ... Өнім ... ... және ... ... ... кеңейту. Обалардың бұл
түрі әдетте кәсіпорын басқармасының жоғарғы деңгейі қабылдайтын жауапты
шешімді талап ... ... ... ... ... ортасының
кеңеюінің тиянақты дәлелдемесімен және сату көлемін арттырудың табыстың
өсуіне алып келу-келмеуін ... ... ... ... ... ... керек.
4. Жаңа өнім шығару мақсатында кәсіпорынды кеңейту. Жобалардың бұл түрі
жаңа стратегиялық шешімдердің нәтижесі болып ... және ... ... ... ... ... осы түрі үшін ... барлық
кезеңдері теңдей дәрежеде маңызды болып келеді. Жобалардың осы түрлерін
әзірлеген кезде жіберілген қате кәсіпорынды неғұрлым сәтсіз жағдайларға
алып келетінін атап ... ... ... жүгі бар ... Инвестициялық жобалау барысында экологиялық
талдау жасау аса қажетті элемент болып табылады. Экологиялық жүгі бар
жобалар өздерінің ... ... ... ... ... ... болғандықтан, талдаудың осы бөлігі барынша қиын болып
табылады. Шешуді және қаржы критерийлерінің ... ... ... негізгі дилемма – жобалардың қай түріне назар аудару керек: 1.
капиталдық шығындарды көбейте ... ... аса ... ... ... ... немесе 2. ағымдағы шығындарды көбейте отырып, аса
қымбат емес қондырғыны қолдану.
6. Шешім қабылдаудағы маңыздылығы аса жоғары емес ... ... ... жаңа офис ... жаңа ... ... алу және ... қамтиды.
Болашақ инвестициялық жобаның бизнес-идеясы тұжырымдалғаннан кейін,
кәсіпорын сол бизнес-идеясын іске асыра ала ма ... ... ... Бұл
сұраққа жауап беру үшін кәсіпорынның тиісті экономиклық саласының жағдайы
мен сала ... ... ... ... ... ... осы түрі ... жобаны әзірлеу мен оны талдаудың алдын ала
кезеңінің мазмұнын құрайды. Батыстық жобаларды талдау тәжірибесінде әдетте
төмендегі критерийлерді ... ... ... ... ... ... пісіп-жетілуін оны даму жағдайының төрт ... ... ... ... ... эмбрионалдық, өспелілік, пісіп-жетілген
немесе ескірген (кесте 4).
Екінші критерийге ... ... ... сала ... ... ... ... керек. Басқаша айтқанда, тауар мен қызмет
көрсетудің мақсатты нарығында берілген кәсіпорынның ... ... ... ... Әдетте кәсіпорынның негізгі алты жағдайын
қолданады: басым, негізгі алты ... ... ... ... ... ... өмір сүре алмайтын.
Кәсіпорынның пісіп-жетілу критерийлері мен бәсекелік қабілетін
салыстыру арқылы кәсіпорынның өмір сүру ... ... ... ... ол ... ... сипатқа ие болады: кәсіпорынның жағдайын
қалыптастырып қана қоймай, ары қарай дамуы ... ... ... ... ... ала ... ... нәтижесі көрсетілген
критерийлер бойынша нақты бір кәсіпорынның жағдайын белгілеу ... яғни ... ... ... ... ... «торға»
жататындығын білдіреді.
Талдаудың алдын ала кезеңінде уақыт бойынша ұзақ ... ... ... ала ... ... қорытындылар сапалық бағаларға негізделеді.
Соған қарамастан, бұл кезең ... екі ... ... ... Стратегиялық инвестормен ары қарай қатынас жасау ... ... мен ... ... ... туралы мәселелер
міндетті түрде қозғалады және бұған міндетті түрде дайындалу керек;
– Егер ... ... ... назар аудармаса, онда
стратегиялық инвестор бұл жұмысты өзі ... оң ... ... ... ... ... ... |Өспелілік | Пісіп-жетілген |Ескірген ... ... ... ... ... жасау |
|Энергетикасы |өндірісі ... ... ... ... |Көмір алу (АҚШ) | | ... ... ... ... ... ... 2005 жыл.
Жобаның көптүрлілігіне қарамастан, оларды талдау әдетте кейбір жалпы
сызбаға сәйкес келеді, ол жобаның коммерциялық, техникалық, ... ... ... ... ... бөлімшелерден тұрады.
Стратегиялық инвестордың көқарасы бойынша, дұрыс жоба тәуекелді талдаумен
аяқталуы ... ... ... ... ... ... ... болатынын атап өткен жөн. ... да жоба ... ... қажет. Сонымен қатар ... ... ... ... орындалмауы жағынан өзгеруі мүмкін және жаңартылған ... ... ... ... ... ... іске ... жобаларда оның
сипаттамасы келтірілуі болу керек. Маркетингтік талдауда да тұтынушылар мен
бәсекелестерді талдау ... ... ... ... ... ... ... сегменнтері мен сатып алу ... ... ... Ол үшін ... жасаушы нарықты мұқият зерттеп, оған
әсер ететін институционалды шектеулер мен нарық әсер ... ... ... ... ... керек. Маркетингтік талдау
нәтижесінің негізінде ... ... ... Ол жоспарда өнімді
әзірлеу стратегиясы, баға ... ... ... ... мен өтуі
анықталуы тиіс. Бұл «аралас маркетинг» элементтері ... ... ... ... ... ... жағдай жасауы керек. Маркетингтік жоспар
фирманың басқа да шығаратын өнімдерінің бар ... және ... ... ... ... аспектілерін есепке алу керек.
Маркетингтік жоспар шеңберінде мүмкіндігінше ... ... оның осы ... ... ... тигізетін әсерін болжау
керек.
Маркетингтік талдау сұранысты алдын ала ... ... ... даярлау барысында жобаның дәлдігін қалаулы ... ... ... ... ... керек. Шешім қабылдау процесі
белгісіздік жағдайында іске асса да, дұрыс болжау осы белгісіздік дәрежесін
азайтады.
Инвестициялық жобалаудың ... ... ... қарастырудың
мүмкін еместігін түсіне отырып, маркетингтік негізгі мағыналық бөлімдеріне
тоқталайық. Маркетингтің ... ... ... келесі блоктарды атап
көрсетуге мүмкіндік береді: нарықты талдау, бәсекелік ортаны талдау,
өнімнің ... ... ... ... ... ... шарты
қолданылатын ақпараттардың шынайылығы болып табылады. Төменде көрсетілген
блоктардың қысқаша ... ... ... ... - ... ... анықтау, маркетинг
бойынша шешім қабылдауды жеделдету және сапаны ... үшін ... мен ... алу ... ... Сұраныс пен өнімді өткізуді
талдауда келесі сұрақтар қарастырылуы керек:
... ... ... ... өнімді сатып алу себептері қандай?
– Сатып алу қалай жүргізіледі?
– Қандай ақпараттар ... және ... ... қалай жинауға болады?
Нарықты құрылымды зерттеуді мемлекеттің немесе жеке кәсіпорындардың,
жергілікті, ұлттық немесе халықаралық ... ... ... жаңа,
маркіленген немесе маркіленбеген өнімдердің бәсекелестерін анықтаудан
бастау керек. Нарыққа енген жаңа ... ... мен ... ... ... тарапынан бәсекені бағалау керек. Міндетті ... ... ... ... ... өнімнің нарықтық әсер ететін факторлар қандай?
- Берілген саладағы бәсекенің базасы қандай?
- Бәсекелік ортаға ... ... ... әсер етеді?
Маркетингтік жоспар жобаның құрамдас бөлігі болк ... Оны ... ... ... ... ... беруі тиіс:
– Өнім қаншалықты жақсы өңделген?
– Баға берудің дұрыс стратегиясы анықталды ма?
– Тауарды нарыққа ... ... ... ... ма?
– Өнімді өткізу жүйесі сатушы мен сатып алушы арасында тиімді байланыс
қалыптастыра ала ма?
– «Аралас ... ... істі ... ... біртұтас
маркетингтік жоспарға біріктірілді ме?
Қорыта келгенде, маркетингтік бөлім жобаларды талдауды ... ие, ... ... ... ... ... үшін ... ақпараттарды алуға мүмкіндік береді. Көп жағдайда сапасыз
маркетингтік талдау нәтижесінде ... ... ақша ... шығындап,
жабдықтау мен өнімді өткізу операцияларын іске асыруға күш ... ... ... жете ... ... кездеседі
Техникалық талдау. Инвестициялық жобаны техникалық талдау міндетіне
мыналар жатады:
– жоба мақсаттарының ... ... ... ... анықтау;
– жергілікті жағдайларды талдау, оның ішінде шикізатқа, энергияға,
жұмыс күшіне қол ... және оның ... ... іске асуы мен ... ... мүмкіндіктерін тесеру.
Техникалық талдауды, әдетте, кәсіпорынның жеке сарапшылар тобы ... ... ... жүргізеді. Техникалық талдаудың стандартты
процедурасы қолда бар жеке технологияларды ... ... ... ... ... ... алу ... технология өзін алдын ала жақсы ... ... ... ... болу ... технология импорттық қондырғылр мен шикізаттарға бағытталмауы керек.
Егер өз технологиясын қолдану мүмкін болмаса, онда ... бірі ... ... ... технология мен қондырғыларды
тарту мүмкіндігіне талдау жүргізіледі:
– шетел фирмасымен бірлескен ...... ... ... ... ... ету;
– технологиялық «ноу-хауды» іске асыратын жаңа қондырғылар сатып алу;
– «Turn-key» - ... ... алу, ... салу, технологиялық процесті
қалыптастыру;
– «Product-in-hand» - «Turn-key» + кәсіпорынның қажетті дайын өнім
шығарғанға дейін персоналды ... ... үшін ... ... ... шетелдік технолог тарапынан техникалық көмек. Технология ... ... ... ... ... талдауды және
қандай да бір агрегатталған критерийдің ... ... ... ... технологиялардың ішінен таңдаудың негізгі факторлары
технологияны қолдануының келесі аспектілеріне негізделеді:
1. Сәйкес масштабтарда таңдалған ... ... ... ... қол ... ... ... саны
қанша, олардың өндірістік қуаттылығы қандай, шикізаттың сапасы,
жеткізудің әдісі мен ... ... мен ... ... Технологияларды сатып отырған ұйымның патенті мен лицензиясы бар
еендігіне көз жеткізу керек.
5. Ең ... ... ... ... ... ... ... жағдайларына бейімделуі.
7. Жүктемелік фактор және толық өнімділікке сәйкес, тұрақты
жағдайына шығу үшін ... ... ... мен қауіпсіздік.
9. Капиталдық және өндірістік шығындары.
Кесте 5 көпбаламалы таңдаудың үлгісі келтірілген, онда әр фактор он
балдық шкала бойынша ... ... мына ... ... ... = w G1 + w G2 +... + wn ... w – жеке ... салмағы, G – жеке критерийдің шамасы.
Критерийдің жоғарғы мәніне ие техникалық жоба ең ... ... ... ... А және Д ... ... бірақ Д басымырақ.
Кесте 5
Ең үздік техникалық шешімді таңдау үлгісі
|Сәттіліктің ... ... ... ... ... | |
| | |А |В |С |Д ... ... |3 |6 |3 |2 |0 ... ... |5 |3 |4 |6 |9 ... мен |2 |5 |3 |2 |6 ... ... | | | | | ... мен лицензиясының|1 |0 |0 |10 |10 ... | | | | | ... ... |2 |7 |5 |4 |7 ... ... | | | | | ... факторы | |7 |4 |6 |8 ... мен ... |4 |10 |8 |5 |3 ... және |5 |5 |4 |8 |6 ... ... | | | | | ... ... | |143 |109 |136 |147 ... | | | | | ... ... ... ... экономикасы». Алматы
«Экономика» 2005 жыл.
Қаржылық ... ... ... бұл ... көлемді және
еңбек сыйымдылығы жоғары. Бұл мәселені түпкілікті қарастыруға ... ... ... ... ... байланысты мәселелер кешенін
қарастырайық. Инвестициялық жобалаудың қаржылық бөлімінің ... ... ... ... ... ... соңғы 3 жыл ішіндегі қаржылық жағдайына талдау
жасау;
2. инвестициялық жобаны ... ... ... қаржылық
жағдайына талдау жасау;
3. негізгі өнім өндірісінің залалсыздығына талдау жасау;
4. инвестициялық жобаны ... ... ... ... мен ... ... ... жобаның тиімділік бағасы.
Кәсіпорынның бұдан бұрынғы қызметі мен ағымдағы жағдайына қаржылық
талдау жасау әдетте кәсіпорынның пайдалылығы мен оның ... ... ... ... ... ... ... интерпретациясы мен есептеулеріне келтіріледі. Әдетте
бұл қиындық ... ... ... кәсіпорынның өткен жылдардағы
негізгі қаржылық есебін беру және негізгі көрсеткіштерді ... ... Егер ... жоба ... ... инвесторды тарту үшін
дайындалса, онда ... ... ... ... тартқан батыс
мемлекеттердің форматтарына келтіру керек.
Шығынсыздықты талдау негізгі ... ... мен ... ... әсер ... факторларның талдау бойынша жүйелік жұмыстарды және барлық
шығындарының айнымалылар мен тұрақтыға бөлінуін қамтиды. ... ... ... – шығынсыздық нүктесін анықтау, яғни пайданың
нөлдік ... ... ... ... ... ... Шығынсыздықты талдаудың
маңыздылығы нақты немесе жоспарланған пайданы инвестициялық жоба процесінде
шығынсыздық нүктесі мен кәсіпорынның ... алып ... ... кейінгі бағасымен салыстыруына негізделген.
Жобаның қаржы бөлімінің ... ... мол ... оның
инвестициялық бөлігі болып табылады, ол мыналарды қамтиды:
– жоба бойынша кәсіпорынның инвестициялық қажетіліктерін анықтау;
– инвестициялық қажеттіліктердің ... ... ... ... ... іске ... үшін тартылған капиталдың құнын
бағалау;
– жобаның іске асуы ... ... ... мен ақша ... жоба ... тиімділігінің бағасы.
Жобаның іске асуы мерзімінде оның ... ... ... ... өте ... ... іске асыру нәтижесінде пайда болатын
ақша ағымының көлемі, «ақшаның құны уақыт ... ... ... ... ала отырып, сомалық инвестиция шамасын жабуы керек. Бұл ... ... ... құны бір ... ... ... ... үлкен», яғни бір жыл кейін алынған әрбір жаңа ақша ағымы бір ... ... оған ... тең ақша ... ... ... ие. Ақша ағымының
уақыттық мәнділігін өлшейтін сипаттамасы ретінде инвестициялық жобаны іске
асыру нәтижесінде алыңған ақша ... ... ... ... ... ... туындайтын жалры ақшалай ағым жоғарыда
көрсетілген қаржылық феноменді есепке ала ... оның ... ... жоба ... ... ... ... өтелімділігін бағалау кезіндегі инфляцияны есепке алу мәселесі
қарама-қайшылықты болып келеді. Әрине, уақытта өріс ... ақша ... ... ... ... ... ... қайта санау керек.
Сонымен қатар инвестициялық жобаның ... ... ... ... ... ... жасалуы мүмкін. Баға деңгейлерінің инфляциялық
өзгеруі қазіргі уақытта келтірілген таза ақша ағымы мәнінің бағасына әсер
етпейтіні 9-шы ... ... Бұл ақша ... ... ... ... негізгі көрсеткіші анықталады.
Экономикалық талдау. Қаржылық талдаудың негізгі сұрағы: жоба кәсіпорын
иелерінің байлығын көбейте ала ма? Бұл ... 3.6. ... ақша ... талдау арқылы жауап беруге болады.
Экономикалық талдау ... ... ... ... әсер ... тұрады. Экономикалық талдау міндеті қойылымның мысалын
қарастырайық.
С ... кез ... бір ... ... ... ... ... шикізатты арзан бағамен мемелекеттік ұйым сатсын;
– импортталатын қосалқы элементтерді де компанияға мемлекет халықаралық
бағалардан төмен сатсын;
– кәсіпорын ... ... ... ... стандартының
деңгейінде төлесін;
– нәтижесінде кәсіпорын тауарларды мемлекеттік кәсіпорындарға ... ... ... ... төмен бағамен сатады.
Мұндағы міндет – мемлекеттің осындай жобаны іске ... ... ... ... ... ... отырып анықтау:
– компанияға шикізат пен қосалқы бөлшектерді нарықтық ... ... ... ... ... ... төлеу, содан соң
компаниялардан тауарларды еркін бағамен сатып алу;
– ұқсас тауарларды шетелден сатып алу.
Осылайша, экономикалық ... ... бұл ... іске ... түскен кәсіпорын иелерінің пайдасын емес мемлекеттік пайдасын
анықтау керек.
Экономикалық талдаудың қажеттігі неде? Егер ... ... ... онда экономикалық ... ... ... жоқ, ... ... не ... болса, қалғандарға да сол пайдалы болып
табылады. Келесі анықтамалардың ғыламилығына үміт ... ... ... ... көрсетейік:
– сатушылар мен сатып алушылар санының көп болуы;
– барлық өндіріс факторлары мобильді болу керек;
– бағалар сатушылар мен ... ... ... қалыптасады;
– нарыққа жаңа компаниялардың енуіне бөгеттер қойылмауы керек.
Осындай алдыңғы қатар батыс елдері үшін де ... ... ... ... да, көп ... ... мемлекет жасанды түрде
өзгертеді және егер жобаның қаржылық үлесі белгілі болса да, ... өте ... ... ... да ірі ... ... үшін
олардың қаржылық тиімділігінен гөрі, экономикалық ... ... ... талдау қалыптасқан.
Экономикалық тиімділік дайын өнім мен ... ... ... алу құнымен, ішкі бағамен және мемлекеттің айрықша ерекшелігі болып
табылатын және әлемдік бағалармен және қағидалармен ... ... ... нәрселерді есепке ала отырып бағаланады.
Экономикалық тиімділікті бағалудың іріленген процедурасы мынадай
түрге ие:
1. қаржылық талдаудың қорытындысын ... ... ... ... ... мен табыстың жаңа жіктелуін
жасау;
3. қаржылық мәндерді ... ... ... ... ... және ... алу үшін ... мүмкіндіктердің
құнын бағалау;
5. ішкі төлемдер бойынша барлық есептеулерді шығарып тастау;
6. жыл сайынғы ... ... ... инвестицияның бастапқы
көлемімен салыстыру.
Тағы да айтып кетейік, экономикалық талдау әдетте ... ... ... ... ... ... ... шешуге
бағытталған ірі инвестициялық жобаларға жүргізіледі. Егер ... ... өз ... ... ... ... өз бетімен
тартса, онда бұл істің нәтижесінде жобаға қатысушыларының жалпы ... ең ... ... ... ... ұсынған заңды және жеке
тұлғалар үшін. Және де, осы тұлғалардың санына ... ... ... ... ... жасамауға болады.
Институционалдық талдау. Институционалдық талдау инвестициялық жобаның
ұйымдастырушылық, құқықтық, саяси және ... ... ... ... сәттілікпен орындалу мүмкіндігін бағалайды. Инвестициялық жобаның осы
бөлімі сандық та, қаржылық та емес болып табылады. Оның ... ... ... ... ... жүретін сыртқы және ішкі ... ... ... бағалау әдетте келесі нұсқау бойынша жүреді.
1. Өндірістік менеджмент мүмкіндігін талдау. ... ... ... ... ... ... жобаны күйретуі мүмкін екені белгілі.
Кәсіпорынның өндірістік менеджментін талдағанда ... ... бөлу ... ... менеджерлерінің тәжірибесі мен біліктілігі;
– оларды жоба шеңберінде ынталандыру;
... ... ... мен ... және мәдени
құндылықтарымен сайысуы.
2. Еңбек ... ... ... іске ... үшін ... ... жобаның ішінде қолданылатын технологиялардың деңгейіне
сәйкес болуы ... ... үшін жаңа ... ... ... ... ... бұл мәселе өзекті болып табылады.
Кәсіпорындағы өндіріс мәдениеті жасалған жобаға ... ... ... ... сол кезде не жұмысшыларды оқыту, не жаңа
жұмысшыларды жалдауға тура келеді.
Ұйымдастырушылық әсер ететін ... ... ... ... бөлімі неғұрлым қиын, ... бұл ... ... ... ... ... жоқ. ... қабылданған
ұйымдастырушылық құрылым жобаның дамуын ұстап ... ... ... ... ... қалай жүріп жатқаны мен ... ... ... ... ... асып ... ... қажет.
Әзірленіп жатқан инвестициялық жобаны басқаруды дербес басқару әсер ... ... ... ... ұмытпауымыз керек, яғни кәсіпорын бойынша
иерахиялық құрылымнан ... ... ... әсер ... ... өту керек.
Сыртқы факторларды талдағанда негізгі басымдылықтар келесі аспектімен
шарттасылған.
1. Мемлекеттік саясат, мұнда нақтырақ талдау үшін ... ... ... мен шикізатты импортау және экспорттау шарттары;
– шетелдік инвесторлар үшін құралдарды салу және тауарларды экспорттау
мүмкіндіктері;
– еңбек туралы заңдар;
– қаржылық және ... ... ... ... бұл ... ... ... инвесторлардың тартылуын керек
ететін жобалар үшін неғұрлым маңызды болады.
2. Мемлекеттің мақұлдауы. Берілген факторды мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... үшін қарастыру қажет. Бұл жерде мақұлдау үшін
уақыт факторы неғұрлым маңызды. Кейде жоба техникалық, қаржылық және
экономикалық ... ... ... да, ... ақшаларын қазір салуға
дайын инвесторлардың болғанымен, мемлекеттік шешім 1-2 ... ... ... жағдайды ең қауіпті болып көрінеді.
Нәтижесінде инвестор ақшасын басқа жобаға салады.
Тәуекелді талдау. ... ... мәні ... ... ... ... ... белгісіздік элементі бар. Мысалы, керекті
мәліметтердің көп ... ... ... үшін белгісіз болып табылады.
Болашақта болжаудың жақсы жаққа да, ... ... да ... ... ... ... өзгерістерді, қай жағына болса да, ... ... ... іске ... ... келесі элементтер өзгеріске ұшырауы
бейім: ... пен ... ... ... ... ... құны,
қызмет етудің құны, сатудың құны, бағаның құны және т.с.с. ... ... ... ... ... ... Тәуекел ықтималдық
ықтималдықтар түсінігін қолданады. Сонымен тәуекел теріс пайда алу, ... шегу ... тең. Жоба ... ... диапазоны
қаншалықты кең болса, жоба тәуекелділігі соншалықты жоғары.
Кейде тәуекелді талдау процесінде төмендегі нұсқау бойынша жүргізілуі
мүмкін сценарийді талдаумен шектеледі:
1. ... ... ... ... ... ... Әр ... шектік мәні үшін жоба тиімділігіне талдау жүргізіледі.
3. Инвестициялық ... үш ... ... ... ... неғұрлым төмен;
– Белсендігі неғұрлым жоғары.
Стратегиялық инвестор әдетте белсендігі төмен сценарийдің негізінде
қорытынды жасайды.
Қорыта айтқанда, инвестициялық жоба ... ... ... ... ... ... ... берілген сұрақтар
көрсетіледі. Сонымен қатар бизнес-жоспар әсер ... ... ... ... қайталануы міндетті емес. Және де бизнес-жоспардың
өмірдің барлық жағдайына арналған стандартты жоқ екенін де ескерту керек.
Инвестициялық ... ... ... ... жобаның болашақтағы
жағдайын шешетін инвестициялық іскерліктің талаптарын қанағаттандыру керек.
2.2 «Үштөбе тәжірибе-механикалық заводы» ... ... ... жасау
1980 жылдың аяғынан бастап заводта су-газ және жұқа қабырғалы доңғалақ
және ... ... ... қолға алынды. Жылдық көлемі 20020 тн-ға
дейін ... ... ... Қытайға жөнелтіліп отырды. Бірақ, соңғы
жылдары қаржылық қиындықтарға байланысты құбыр өндіру көлемі жыл ... ал ... ... ... ... ... мүлдем тоқтатылды.
Бөлшектеп жұқа қабырғалы тік бұрышты құбырларды тапсырыс берушісінің
қаржысын ... ... әлде де бар. ... ... ... қорының
жоқтығы.
Амалсыз тоқтау уақыты ішінде ... және ... ... ... ... келтіру және жаңартуды қажет
етеді:
- ғимараттар мен ... ... ... құралдарды орнына келтіру және жөндеу;
- жаңа технологияларды енгізу, негізгі мақсат ... ... ... ... және номенклатураны ұлғайту;
- сертификациямен жұмыс.
Су-газ өткізу құбырларын өткізу бір жолғы тапсырыспен және бөлшектеп
сатуда ... Бұл үшін ... ... ... өткізу пунктін
қалпына келтіру қажет, ал болашақта ... ... де орын ашу. ... және ... жұқа ... ... ... өндірісінде, трактор
жасауда, троллейбус жасауда (Павлодар трактор заводы, ... ... ... ... ... ... бұл кәсіпорындар өзінің
қажеттіліктерін Ресейден ... ... ... ... отыр. Қажетті
қаржыландыру 200 000 АҚШ долларын құрайды (кесте 6).
Кесте 6
Құбыр өткізуден түсетін түсімнің тізімдік әсер ... ... ... қор ... |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 ... ... |200200 |210000 |220020 |230000 |250000 ... өндіруге кететін |35000 |65000 |90000 |12002 |15000 ... | | | | | ... ... |146500 |146500 |161150 |175800 |157800 ... Жалақы |1000 |1000 |1100 |1200 |1200 ... ... |500 |500 |550 |600 |600 ... ... өндірістік |10000 |10000 |11000 |12002 |12002 ... ... ... |2002 |2002 |2200 |2400 |2400 ... |160000 |160000 |176000 |192002 |192002 ... ... ... |187000 |187000 |205700 |224400 |224400 ... ... ... |27000 |27000 |29700 |32400 |32400 ... |8100 |81000 |8910 |9720 |9720 ... ... |18900 |18900 |20790 |22680 |22680 ... ... жыл |184900 |124800 |77590 |41270 |4950 ... ... | | | | | ... «Үштөбе тәжірибе-механикалық заводы» АҚ-ның мәлеметтері бойынша.
Қорыта айтқанда жоба 1 ... ... ... ... 500 ... ары ... тоннаға дейін жеткізу көзделіп отыр. Жыл бойғы өткізуден түскен пайда,
2-ші жылдан басталғанда 20020 долларды құрайды.
Мырыштандырылған профиль өндірісі. 2002 ... бері ... ... ... ... ... өндірісі қолға алынды, олар
негізінен металопластикалық терезелер мен есіктерді ... ... ... өндіруге алынған инвестиция және
инвестиция пайыздарын өтеу кестесі
(АҚШ долл.)
|Қаржылық қор ... |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 ... ... |200200 |210000 |220020 |230000 |250000 ... ... қорын есепке|218900 |201800 |145590 |100270 |63950 ... ... | | | | | ... өтеу ... |50000 |50000 |50000 |50000 |50000 ... ... өтеу |36000 |27000 |18000 |9000 |9000 ... | | | | | ... ... ... заводы» АҚ-ның мәлеметтері бойынша.
Жыл бойы Алматы фирмаларына жеткізіліп отырды, олар: ЖШС «Галакси», СП
«Гепро-терезе», ПК «Лик», ЖШС «Реал-Пласт» және т.б., ... 300 ... ... Тек ... ... бойынша жылдық қажеттілік 1000 тоннадан
астам. Профильдің негізгі ... ... ... ... және ... ... ... үшін 200 мың АҚШ доллар өндіріске инвестиция
тарту қажет және бұл қаражатты өндірісті ... және ... ... ... керек.
Арнайы профиль шығару өндірісін модернизациялау. ... ... ... 200 мың АҚШ ... ... профиль шығару бойынша.
Негізгі шығын баптары:
– құрал-жабдықты модернизациялау;
– шикізат пен материалдарды сатып ... жаңа ... ... үшін өндірісті технологиялық дайындау;
– өнім сапасын ұлғайту.
Қайтарымдылық мерзімі 5жыл.
Кесте 8
Арнайы профильді өткізуден ... ... ... ... қор ... |
| |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 ... сомасы |200 000 |210000 |220020 |230000 |250000 ... ... ... |183600 |197600 |280600 |242600 |304600 ... ... | | | | | ... ... |16800 |180000 |180000 |180000 |180000 ... ... |2100 |2250 |2250 |2250 |2250 ... ... |700 |750 |750 |750 |750 ... ... ... |35700 |38250 |38250 |38250 |38250 ... ... ... |3500 |3750 |3750 |3750 |3750 |
| ... |210000 |22500 |225000 |225000 |225000 |
| ... ... |238000 |255000 |255000 |255000 |255000 ... | | | | | |
| ... ... ... |30000 |30000 |30000 |30000 |
| ... |8400 |9000 |9000 |9000 |9000 |
| Таза ... |19600 |21000 |21000 |21000 |21000 |
| ... ... |183600 |127600 |80600 |42600 |4600 ... ... ... | | | | | ... ... ... заводы» АҚ-ның мәлеметтері бойынша.
Жоба 1 жылда шыққан құбырдың көлемі 380 тонна ... ары ... ... 410 ... профильге дейін өседі. Жыл бойғы
өткізуден ... ... ... ... 21 мың долларды құрайды.
Пластикалық өнімдер. Пластикалық өнімдерді өндіру және ... ... ... ... ... ... қаласының
кәсіпорындарынан алуға міндетті болып отыр.
2009 жылы ... ... және 400 ... метр ... ... ... отыр.
Келешекте жылына 1000 шаршы метрге дейін шығару көзделіп отыр.
Пластикалық бұйымдар өндірісін өндіру. Қажетті инвестиция көлемі 30000
доллар.
3. КӘСІПОРЫННЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... қатысуы елдің
халықаралық еңбекті бөлу және әлемдік экономикалық кеңістікте капиталдың
тәуелсіз қозғалысына ... ... ... ... болып
келеді. Әлемдік экономиканың тарихы, әсіресе дамушы елдердің ... ... ... ... ... ... болып табылатынын
көрсетеді. Егер АҚШ, ... ... ... ... ... ... ... экономикалық өсу кезеңдерін сараптайтын болсақ,
соңғы он жыл ... ... ... осы ... ... белсенділік ел экономикасы өсуінің ең жоғарғы кезеңдеріне
сәйкес келгенін көруге болады.
Соңғы кезеңдегі Азияның ... ... ... ... Гонгонг
секілді «жаңа индустриалды ... ... ... да ... ... ... байланысты. Инвестицияларға байланысты осы
елдерде ... ... ... ... ... ... өзгеруіне тез
үйренетін тұрақты экономикалым құрылым қалыптасты.
Қазақстан ... ... ... ... елге ... және ... ... пайдаланумен байланысты. Шетел капиталы
Қазақстан экономикасын инвестициялаудың маңызды көзі ... ... ол ... қайта құрылуына, ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... болуда, нарықтық жаңа
ұйымдық-экономикалық институттардың және нарықтық ... ... бола ... ... ... өздерінің салалық өндірістік комплексін
қосымша жетілдіріп ұлғайту үшін ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүргізіп жатыр. Сондықтан
инвестициялық климатты бағалауға республикалар салаларының жағдайы ... ... ... ... ... ... алу мен
жекешелендіру процесі, жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарды ... ... де әсер ... ... инвестицияны тартуға өте үлкен ... ... ( ол ... ... даму ... ... саналады.
Сондықтан да, мемлекеттік саясат шетелдік капиталды тартуға, ... ... ... ... қауіпсіздігін сақтауға жетекші роль
атқаруға тиіс.
Инвестиция қызметінің субъектілері өз капиталын ... ... да ... ... ... ... ... оң және кері деп
бөлуге болады. Мысал ретінде, инвесторлардың ТМД ... ... ... ... ... оң ... өндіріс ресурстарына, шикізат немесе минералды пайда қазбаларға қол
жеткізу. ТМД елдеріндегі маңызды ресурстарға мыналар ... ... газ, ... ... ... металдар. Бұдан шыға, ТМД
елдерінде ағаш өңдеу өндірісі, жиһаз өндірісі, қағаз өндірісі, мұнайды
өңдеу, энергетика, мұнай - ... ... ... ... ... бәсекелестік артықшылықтардың болуы ... ... ... ... ... ... және оны ... астық
шаруашылығы, қара және түсті металургияны мысалға келтіруге болады;
– компанияның ... ... ... ... жаңа ... ... Кәсіпорын нарықтық талаптарға сәйкес әрдайым ... жаңа ... ... қол ... ... негізіне жаңа технологияларды аудару;
– өнімді өндіруде ... ... ... ... ... шикізат шығынына, жұмыс күшіне, энергияға, жер ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін
қарастырады;
– трансферттік баға құру мен салық салу жеңілдіктерін пайдалана отырып
пайданы ... Бұны іске ... ... ... шығынды
төмендетудің екі әдісін қарастырады: өте төмен салықтар ... ... ... қызметке жергілілті инвесторларды тарту.
Сонымен қатар шетел инвесторлары әрдайым жаңа өндірістік қуаттылықты
құруға тырыспайды. Мұндай жағдайда ... ... ... ... тырысатын инвесторларды айыра білу керек. Ол үшін инвесторлардың
кері мақсаттарын айта кеткен жөн:
... ... ... рентабельді кәсіпорындарды төмен бағамен
сатып алу;
– экологиялық себеп. Бұл себеп бойынша ... ... ... өз ... емес басқа елде құруға тырысады;
– жанжал келіссөздер. Инвесторлар бір мезгілде бірнеше ... ... Осы ... олар ... ... ... үшін ... жоспарын, саясатын анықтайды;
– инвестордың елде аз уақыт ... ... ... ... ... ... ... Батыс елдерінде
өндірістегі еңбек талаптарын анықтайтын ... ... ... Олар минималды стандарттармен бекітілген, осы ... ... ... ірі ... ... ... төмен сапалы өнім шығару. Өнім сапасы ... ала ... ... ... болу ... ... талаптарға сәйкес
келмеген жағдайда өндіруші-компания заң бойынша жауапқа тартылады.
Сондықтан, инвесторлар өнім ... ... ... ... ... ... ... жеке нарықтарын қорғау. Көптеген шетел ... ... өз ... ... ... ... ... кедендік
тарифтер жолымен қорғау жағдайында ғана өз ... ... ... ... ... – оның ... ... қызметінің
ажыратылмайтын бөлігі ... ... ... ... маңызы орасан зор. Қазіргі өндіріс үшін ұзақ мерзімді
факторлардың маңызының өсуі ... ... ... ... ... яғни ... ... өнімнің сапасын жақсартады,
шығындарды азайтады, кірістерді көбейтеді және тағы сол ... ... ... процестердің тиімділігін талдау нәтижелері төмендегідей
тұжырымдар жасауға мүмкіндік береді:
1. Елдегі ... ... ... ... ... оң ... өзгереді.
Бұған мемлекет басшысының белсенді ... оның ... ... ... назар аударуы, қолайлы макроэкономикалық және
әлеуметтік саяси жағдайдың сақталуы, экономикадағы ... ... ... ... ... және т.б. ... Елдің экономикалық өсуінің орнықты қарқынына қол жеткізу үшін тікелей.
Инвестициялардың қуатты құйылуын қалыптастыру қажет. Бұл үшін ... ... ... ... Жалпы инвестициялық ахуалды жақсарту;
Ә) Жаңа инвестицияларды тартуды жандандыру;
Б) Инвестицияларды мемлекеттік қолдаудың жүйесін одан әрі жетілдіру.
Инвестициялық ахуалды жақсарту – ... ... ... отандық инвесторлардың да экономиканың нақты секторына салуын тиімді
ететіндей, шетелдік капиталдың құйылуын да, сондай-ақ ішкі ... ... ... да жәрдемін тигізетіндей іскер ... ... ... Бұл үшін нормативтік құқықтық базаны, салықжәне
кеден режимдерін, жұмыс күші рыногын, жер және ... ... ... және коммуникация қызмет көрсетулер рыногын одан әрі дамыту ... ... ... ... ... халқаралық қаржы
және экономикалық ұйымдар мен өзара ... ... ... ... ... ... сыртқы рыногында
жарнамалық-ақпараттық қызметтің тұрақты жұмыс ... мен ... ... ... қолдаудың жүйесін ... ... ... заңдық базасын жақсартуға, тікелей
инвестицияларды фискалдық ынталандырудың жүйесін ... ... ... ... жүйесін құруға және инвесторлардың
ағымдағы проблемаларын тиімді ... ... ... ... ... ... ... құйылар қаржы көзінің басым
бөлігі инвестицияның үлесінде. ... ... ел ... ... ... ... бойынша нысаналы жұмыстар
жүргізілуде. Республикамыздың ... ... ... ... ... Бұған байланысты атқарылып жатқан жұмыстар да жеміссіз емес.
Қорыта келгенде, Қазақстан инвестиция арқылы дамып қана қоймай. ... ... ... арттыруымыз керек. Ол үшін шетелдік
алдыңғы қатарлы тәжербиелерін игеру маңызды. ... ... ... ... өсуі үшін кәсіби шеберлігі жоғары мамандарды дайындап,
жаңа идяларды жүзеге асыруымыз керек. ... ... ... кәсіпорындардың қатарын көбейтуге және оларды технологиялық
жағынан дамытуға негіз болады. «Біздің стратегиялық міндетіміз – ... ... ... ... орын алу. ... да ... пен
жеке меншік сектор өзара ... мен ... ... ... ... қою керек», - деп жолдады Елбасы Н. Ә. Назарбаев өзінің
«Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және жедел ... ... атты ... 18 ... ... Осындай стратегиялық бағдарламаны ойдағыдай
жүзеге асыруда инвестиция басты роль атқарады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Үмбеталиев А., Керімбек Ғ., ... ... және ... ... 2004 ... ... Қ.Ә.Әлімбетов, «Кәсіпорын экономикасы», Алматы
«Экономика» 2005 жыл.
3. ... А.М. ... ... ... РК», ... 2001 ... Нурланова Н.К. «Формирование и использование инвестиций в экономике
Казахстана», Стратегия и ... ... ... 2000 ... Сейтказиева А.М., Байкадамова А.Б., Сариева Ж.И., ... ... ... ... ... ... 2000 год
6. Мамырова М.К., «Эффективность инвестиции в ... ... ... «Экономика» 2003 год.
7. «Реалии Социально-экономического развития Казахстана», ... 2001 ... ... жаңа ... даму ... үрдістер, әлует және өсу
императиві» 6-бөлім, Алматы «Экономика» 2003 жыл.
9. «Қазақстан жаңа ... даму ... ... ... және ... ... ... «Экономика» 2003 жыл.
10. «Қазақстанның ашық нарықтық ... ... ... ... 2001 ... ... Ф.Дж. ... инвестициями.- М.: ИНФРА-М, 2002.- 932 с.
12. Руководство по кредитному ме-неджменту. / под ред. Б.Эдвардса.- ... 1996.- 464 ... ... В.В. Финансово-кредитные методы регулирования инвестиций.- М.,
1993.- 144 с.
14. Сейтказиева А.М. и др. ... ... ... Экономика, 2000.- 172 с.
15. Инвестиционно-финансовый порт-фель: Книга ... ... ... менеджера. Книга финансового посредника.- М.: СОМИНТЭК,
1993.- 752 с.
16. Виханский О.С. Стратеги-ческое ... М.: МГУ, 1995.- 251 ... ... И. ... корпоративная стратегия.- СПб.: Питер Ком, 2001.- 416
с.
18. Круглов М.И. Стратегичес-кое ... ... ... М.:
Русская деловая литература, 2000.- 766 с.
19. Боумен К. Основы стратегического менеджмента.- М.: Банки и ... 175 ... Бор М.З., ... В.В. ... ... ... М.: ... 1995.- 160 с.
-----------------------
Арнайы органдар-дың инвести-циялары:
-ұлттық үкімет;
-халықара-лық ұйымдар.
Инвести-циялау субъекті-лері және пайда болған қайнар көздері бойынша
Инвестиция түрлері
Жеке инвестор-лардың инвести-циялары:
-отандық;
-шетелдік.
Қайта ... ... рөлі ... ... ... ... ... инвести-циялар
Бағытты инвести-циялау объектіне салыну және бақылау мақсаты бойынша
Тікелей ... ... да ... ... ... активтер) бойынша
Материал-ды активтерге инвести-циялар
Материал-ды емес активтерге инвести-циялар
Функцио-налды мақсаттар мен тәуекел дәрежесі бойынша
Қаржылық активтерге инвести-циялар
Тиімділік-ті жоғарыла-туға инвести-циялар
Өндірісті кеңейтуге инвести-циялар
Жаңа өндіріс құруға ... және ... ... ... бойынша
Резидент-тердің инвести-циялары
Резидент еместердің инвести-циялары
Қалған әлем экономикасы үшін резидент-тердің инвести-циялары

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестициялық қызметтің қаржылық аспектілері. Кәсіпорынның инвестициялық саясаты18 бет
Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің қаржылық аспектісі қазақстан республикасындағы инвестиция35 бет
«ВКТ Строитель» ЖШС-ндегі жүргізіліп отырған кадрлық саясатының ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіру бойынша іс-шаралар жүйесінің әзірлемесін ұсыну62 бет
А. Г. Серебренников мұрағаты, патшалық Ресейдің Түркістан өлкесін отарлау саясатының тарихи дерек көзі (1840-1870 жж. )50 бет
Аймақтық саясат мемлекеттің жалпы саясатының құрамдас бөлігі29 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері28 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша – несие саясатының түрлері19 бет
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатының ерекшеліктері85 бет
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатының құрамдас бөлігі28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь