Кәләмның шығуына ең көп әсер еткен факторлар

І. Кіріспе кәләмға жалпы шолу.
ІІ. Негізгі бөлім.
Кәләмның шығуы және оған себеп болған факторлар (себептер)
А) ішкі себептер
ә) экономикалық себептер.
Б) саяси себептер) сыртқы себептер
ІІ. Қортынды.
Мағынасы болсын болмасын әрбір сөз кәләм болды. Ойдағы пікір мен мағынаға кәләм дейді. Кәләмға тақырыбы жағынан әр түрлі анықтама берілген. Тарихи кезең бойынша бұл ілім саласы бір-бірінен өзгешще болып, тақырыбының шегі ұлғая түскен. Алдынғы кәләмшылар бойынша кәләмның қамтитын тақырыбы аллаһ тағала және оның сипаттары деп түсініп, шығармаларында аллаһтың және оның сипаты мен есімдері мен істері қамтылды. Кәләм тақырыбын мутаххир кәләмшылары кеңірек ұстап, алдын қарастырылмаған көптеген мәселелерді қолға алды. Бұлардың айтуынша, барлық жаратылыс пен жаратылғандарды ең әдемі пішінде ислам сенімдерін растайтындай етіп зертейді. Кейінгі кәләмшылар бұл ілім саласывн оданда әрі кеңейтеді.
Исламдағы діни ақидаға байланысты мәселелерді алғашрет ақылмен таразылаған кісілер муғтазилашылар, яғни кәләм ілімінің ірге тасын қалаушылар. Бұлар хижри І-ғасырдың аяғымен ІІ-ғасырдың басында тарих сахынасынан шыққан то. Мұның артынан муғтазила әдіс-тәсілі туып қалыптасты. Осы әдіс-тәсл бойынша итиқади мәселелерде құранды қолданғанда, ақылға көбірек көңіл бөлді. Исламды қолдауда көбінесе ақылды төреші еткен. Муғтазилә кәләмінің ортаға шығуына кейін, бір жарым ғасыр өткен соң Абдулла бин куллаб әл-басри (854) , харис әл-Муқасиб (857) және Әбул Аббас кәләниси (хижри ІҮ-ғ, басы) сияқты тұлғалар сүнни ақидасына қарсы айтылған сындар мен кемшіліктерге жауап беру үшін кәләмді үйренген екен. Сөйтіп кәләм ілімінің, мектебінің ақидасын кәләми дәлелдермен қуаттандырады. Осылайша өздерінен бір ғасыр кейін келетін әхли сүннет кәләмшыларына фундамент дайындап кетеді. Нәтижеде хижри ІҮ-ғасырдың басында имам Әбул Хасан әл-Әшғари әхли сүннеттің кәләм ілімін құрады. Осымен қатар имам Матуриди де сүнни кәләмінің туып қалыптасуына өз үлесін қосты.
Осыдан келе Пайғамбарымыздың (с.а.с.) заманында болмаған бұл ілім саласы, неліктен шықты? Көптеген ғылыми жұмыстар ұйымдастырып, кәләмның шығуына қандай себептер әсер етті екен-деген сұрақтар туындайды.
Осы сұрақтарға жауап ретінде үн қатуға тырысамыз.
Кәләм саласының ортаға шығуына көптеген себептер бар. Юұл себептер әрі ішкі, әрі сыртқы мәселелерге байланысты болыеп келеді.
        
        Кәләмның шығуына ең көп әсер еткен факторлар.
І. Кіріспе кәләмға жалпы ... ... ... ... және оған себеп болған факторлар (себептер)
А) ішкі себептер
ә) ... ... ... ... ... ... ... болсын болмасын әрбір сөз кәләм болды. Ойдағы пікір мен ... ... ... ... жағынан әр түрлі анықтама берілген. Тарихи
кезең бойынша бұл ілім ... ... ... ... ... ... ... Алдынғы кәләмшылар бойынша кәләмның қамтитын тақырыбы аллаһ
тағала және оның ... деп ... ... аллаһтың және оның
сипаты мен есімдері мен істері қамтылды. ... ... ... кеңірек ұстап, алдын қарастырылмаған көптеген мәселелерді қолға
алды. Бұлардың айтуынша, барлық жаратылыс пен ... ең ... ... ... ... етіп ... Кейінгі кәләмшылар бұл
ілім саласывн оданда әрі кеңейтеді.
Исламдағы діни ақидаға байланысты мәселелерді алғашрет ... ... ... яғни ... ... ірге ... қалаушылар. Бұлар
хижри І-ғасырдың аяғымен ІІ-ғасырдың басында тарих сахынасынан ... ... ... ... ... туып ... Осы ... бойынша
итиқади мәселелерде құранды қолданғанда, ақылға көбірек көңіл ... ... ... ... ... ... Муғтазилә кәләмінің ортаға
шығуына кейін, бір ... ... ... соң ... бин ... ... (854)
, харис әл-Муқасиб (857) және Әбул ... ... ... ІҮ-ғ, ... ... ... ақидасына қарсы айтылған сындар мен кемшіліктерге
жауап беру үшін ... ... ... ... ... ілімінің, мектебінің
ақидасын кәләми дәлелдермен қуаттандырады. ... ... бір ... ... әхли ... ... фундамент дайындап кетеді. Нәтижеде
хижри ІҮ-ғасырдың басында имам Әбул Хасан әл-Әшғари әхли ... ... ... ... ... имам ... де сүнни кәләмінің туып
қалыптасуына өз үлесін қосты.
Осыдан келе ... ... ... ... бұл ілім ... шықты? Көптеген ғылыми жұмыстар ұйымдастырып, кәләмның шығуына
қандай себептер әсер етті ... ... ... ... ... ... үн қатуға тырысамыз.
Кәләм саласының ортаға шығуына көптеген себептер бар. Юұл себептер ... әрі ... ... ... ... ... ... дүниеден өткеннен соң, дау ... ... ... мен ... ... ... ... болған.
Құран түскен кезде араб түбегінде әртүрлі діндер мен ағымдар ... ... әрі ... ... сенімді үйретті.
Атейсттерге, мушриктерге қарсы тиісті жауабын беріп ... ... ... ... ... ... ... Мұсылман ғалымдар құранның
осындай әдәсімен дінсіздерге керекті жауапты бере ... ... ... ... жеңуді қолдана түсуі кәләмнің шығуына
себеп болды.
Мұсылман аз уақыттың ішінде көптеген жерлерді басып алды. Алынған ... ... ... ... ... өзгертті. Сөйтіп
мұсылмандар бай болып, рахат өмір ... ... ... ... ... құтылғаннан соң, жағдайлары оңалғанна кейін, кейбір мәселелерді
тереңінен ойлауға көшті. Алдында ... ... ... ... түседі. Негізінде тұрмысы нашар кісілер ғылыми ... Ал ... ... ... ... сирия секілді бай елдерді
басып алып, едәуір байыды. ... пен ... ... ... мүмкіндік тудырпды. Бірақ әр адамның ой-өрісі, ... әр ... ... бір мәселеде , бір нәтижеге барулары
мүмкін емес еді. Сол үшін жаңа пікір ой ... ... ... ... ... ... ... айтылады.
Кәпірлер үшін " Расында қарсы болғанжаржы, үгіттесеңде, үгіттемесеңде бәрі
бір. Олар иман ... ... ... ... құлақтарын бітеген,
әрі көздерінде де перде бар. ... олар үшін зор ... бар." ... ... ... арасынакіреді және құл ешнәрсеістей ... ... бар. Бұл ... ... мен ... еркіндігінің жоқ
екендігін білдіреді.
Саяси оқиғалар кәләм ілімінің шығуына және ... ... ... ... ең ... ... ... имамдық (халифалық) еді. Осыған
ұқсас кейбір мәселелер тікелей саясатқа ... ... ... ... ... әрі діни ... айналды. Пайғамбар (с.а.с.) қайтыс болғаннан
кейін имамдыққа кімнің өтетіндігі тартысылады. Ақырында "имамдар құрайштан
болады" деген ... амал ... ... ... болады. КейбіреулерӘлидің
халифа болуын қалады. Әли халифа бола алмағңаннан соң, оның жақтаушылары
Әлидің Әбу ... ... ... ете ... ... еткенімен деӘлидің ұлық
екендігіне сенулерін тастамады. Нәтижеде осындай фырқалар шыққан соң ... ... үшін ... деп айып ... өздерін мүмин деп есептеуге көшті.
Осылайша үлкен күнә мәселесі өзекті проблемаға айналып, ақыры ... ... ... өз ... өте ... ... болған. Мұсылмандардың бірлік пен
ынтымағы өзге жауларын ... және ... ... ... ... білгеннен соң, олардың арасында іріткі салуларына итермелейді.
Сөйтіп мұсылмандардың арасында батыл сенімді жаюға көшті. Олардың ... салу үшін ... ... ... ... ... ... көнеден
бері келе жатқан батыни сенімді ... ат ... ... ... ... келген бүкіл бәлекетін ... ... ... ... деп, одан ұлық еш кім жоқ дей ... ... тәңірі мәртебесіне дейін көтерді. Міне осындай батыл сенімге ... үшін ... ат ... ... ... барып, итиқади
тақырыптар кейіннен зертеліп кәләмнің шығуына себеп болды.
Ислам аз уақыттың ішінде мысыр, месопоталия сияқт елдерді ... ... ... ... сауатты адамдар көп еді. әрі олар әртүрлі дінді ұнататын.
Кейінірек мұсылманболған соң олар ... ... ... діни ... ой қортуыға көшті. Кейбір мәселені ашықтағанда өзінің бұрынғы діни
сенімін қосып жіберді. Сөйтіп уақыт өте келе ... ... ... ... ... ... өзге ... философиялық мәселеге қарсы ... ... ... Кәләмнің де негізгі тақырыбы сы еді. өзге дін
иелерінің ауызын ... етіп ... беру үшін ... сол ... ... тұтты. Себебі яхуди, христиандар өз діндерін қорғаштау
үшін ... ... ... ... мұсылмандар да нәтижеде
философиямен айналысуға көшті. Бұл дегенің ортаға жаңа пікір ... ... Яғни ... ... ұйытқы болды.
Нәтижеде тек яхуди, христиандарды ғана емес философтарды өшіруге себеп
болды. Бұл дегенің грек философиясын ... ... ... ... келе ... айтатын болсақ, жалпы кәләм ілімі біз мұсылмандар
үшін өте қажетті ғылым саласы дей аламыз. өйткені ... ... ... ... ... арасындағы, әсіресе итиқади мәселелерді шешуімізге
болады.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кемеңгер қаламның құдіреті ( Ғ. Мүсіреповтің туғанына 105 жыл толуына арналған )10 бет
Ханафи мазһабының қалыптасуының діни-тарихи алғышарттары155 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
"абай шығармашылығына әсер еткен үш арна"6 бет
Отбасындағы әлеуметтік психологиялық жағдайдың қиын балалардың шығуына психологиялық әсері68 бет
Табиғи жағдайлар және ежелгі гоминидтердің тіршілік еткен ортасы11 бет
Токсиндер әсер еткендегі созылмалы улану, кәсіби және тұрмыстық аурулар6 бет
Транскрипция және транслитерация мәселелері. Қазіргі қазақ тілі фонетикасы саласында еңбек еткен ғалымдардың еңбектеріне шолу.Он сөйлем жазып, фонетикалық талдау14 бет
Қазақстан жерін мекен еткен көне түркі тайпаларының мәдени дамуы65 бет
Қазақстанның жағдайына әсер еткен оқиғалар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь