Инновациялық секторды инвестициялау

ҚР президенті Нұрсұлтан Назарбаев ел экономикасының бәсекелестікке қабілеттілігін дамытудың, сондай-ақ халықтың әл-ауқатын көтерудің негізгі құралы ретінде Индустриалды-инновациялық даму Стратегиясына аса үлкен мән бөледі. Экономиканы диверсификациялау бағытындағы масштабты міндеттерді Елбасының әр жылдағы Жолдауларынан көруге де болады. Қазіргі таңда аса қарқынды дамып келе жатқан және айнымалы конъюнктуралы сыртқы нарықтар жағдайында экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ету өте маңызды. Сонымен қатар бұл міндеттер дамудың ішкі факторларын реттеу жүйесіндегі күрделі өзгерістерді көздейді. Қоғамда ұлттық экономиканың инновациялық даму жолына өтуі инновацияға деген «сезімталдықсыз», бұл сектордың көпжақты байланыс механизмінсіз мүмкін емес деген саналы пікір қалыптасуда.
2006 жылы IBM ғылыми зерттеу нәтижелерін жариялады. Зерттеу негізінде әлемдік алдыңғы қатарлы компаниялардың 750-ден аса басшыларымен жеке интервью материалдары жатыр. Қорытынды мынадай: бүгінгі таңда басшылар жаңа тауар өндіру мен қызмет көрсету өсудің жеткілікті шарты деп есептемейді. Дамудың жаңа бағыттарын іздеуде олар әлдеқайда жиірек инновациялық бизнес модельдерді өндіріс процесіне енгізуге жүгінеді.
Дамыған елдерде ғылыми-техникалық құрылымдардың өндіріспен тиімді байланысын қамтамасыз ететін буындар инновациялық орталықтар болып табылады. Ғылым, негізінен, кіші және орта бизнес кәсіпорындарымен байланысады. Аталмыш орталықтардың стратегиялық бағыты олардың ғылыми-техникалық инфрақұрылым субъектілері арасындағы инновациялық технологиялармен, сондай-ақ ақпаратпен алмасуды жеделдету, ынталандырудағы потенциалды әдстеріне негізделген.
Инновациялық орталықтар нақты функцияларды атқарады. Солардың ішіндегі ең маңыздысы білім мен технологияны ғылыми-зерттеу секторынан өндірістік секторға өткізу (трансферт) проблемасы. Бұл функция бизнестің көмегінсіз іске аспайды. Осы мақсатта технологиялық сұрақтар бойынша қызмет көрсететін коммерциялық компаниялар құрылады. Мұндай компаниялар инновация жүйесінің ғылыми-техника секторы бойынша маманданады. Бұл тұрғыдан алағанда, Нидерландтағы инновациялық орталықтардың жұмысы көңіл аударарлық. Оның ерекшелігі сол, орталықтың қызметі, негізінен, инновациялық процестегі жаңа технологияларға баяу әрі қиын бейімделетін компанияларға көмек көрсетуге бағытталған.
Ал, Ұлыбританияда инновациялық орталықтарды қаржыландыру мен ынталандыру толығымен жеке көздер есебінен жүзеге асырылады. Алайда, алғашқы үш жыл ішінде (1987-1990 ж.ж.) бұл салаға бағытталған қаржы толығымен мемлекеттік болды. 1990 жылдан бастап, технологиялық орталықтар коммерциялық қызмет көрсету есебінен өзін-өзі ақтауға және мемлекеттен қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізді.
Біздің елде экономиканы диверсификациялау саясатын іске асыру мен оны инновациялық жолға қоюдың басты буыны болып Ұлттық инновациялық жүйені (ҰИЖ) құру табылады. Шынымен де, өтпелі экономикалы барлық елдер үшін табысты девирсификация маңызды міндетке айналды. Соның ішінде, көпшілік халықаралық мамандар ТМД елдерінде жүргізіліп жатқан инновациялық даму стратегияларындағы бірқатар кемшіліктерді атаап көрсетеді. Посткеңестік елдердің экономикалық дамудың инновациялық моделіне көшудегі негізгі тежеуіші себебі деп, бүгінгі таңда, нарықтық өзгерістердің толық аяқталмауын санайды.
Менің ойымша, бұл мәселеде қаржы-несие жүйесінің жағдайы соңғы емес роль ойнайды. Бүгінде, қаржы қаражаттарының шектік дефициті жағдайында қаржы ағымдарын шикізат саласынан жоғарытехнологиялы салаға құюдың эффективті механизмдері жасалған жоқ. Экономиканың инновациялық даму механизмін құрудағы мемлекеттік орган функциялары мен нарықтық тетіктерді қолданудың тиімді ара қатынасын табу қиындай түсуде.
        
        Инновациялық секторды инвестициялау
ҚР президенті Нұрсұлтан Назарбаев ел экономикасының бәсекелестікке
қабілеттілігін дамытудың, сондай-ақ халықтың әл-ауқатын көтерудің негізгі
құралы ретінде Индустриалды-инновациялық даму Стратегиясына аса үлкен ... ... ... ... ... міндеттерді
Елбасының әр жылдағы Жолдауларынан көруге де болады. Қазіргі таңда аса
қарқынды дамып келе ... және ... ... ... ... экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз ету өте маңызды. Сонымен
қатар бұл ... ... ішкі ... ... жүйесіндегі күрделі
өзгерістерді көздейді. Қоғамда ұлттық экономиканың инновациялық даму жолына
өтуі инновацияға деген «сезімталдықсыз», бұл сектордың көпжақты байланыс
механизмінсіз мүмкін емес деген саналы ... ... жылы IBM ... ... ... жариялады. Зерттеу негізінде
әлемдік алдыңғы қатарлы компаниялардың 750-ден аса басшыларымен ... ... ... ... ... бүгінгі таңда басшылар жаңа
тауар өндіру мен қызмет көрсету өсудің жеткілікті шарты деп есептемейді.
Дамудың жаңа ... ... олар ... ... инновациялық бизнес-
модельдерді өндіріс процесіне енгізуге жүгінеді.
Дамыған елдерде ғылыми-техникалық құрылымдардың өндіріспен тиімді
байланысын қамтамасыз ететін буындар инновациялық орталықтар болып
табылады. Ғылым, негізінен, кіші және орта ... ... ... ... ... ... олардың ғылыми-
техникалық инфрақұрылым субъектілері арасындағы инновациялық
технологиялармен, сондай-ақ ақпаратпен алмасуды жеделдету, ынталандырудағы
потенциалды ... ... ... нақты функцияларды атқарады. Солардың
ішіндегі ең маңыздысы білім мен технологияны ғылыми-зерттеу секторынан
өндірістік секторға өткізу (трансферт) проблемасы. Бұл функция ... іске ... Осы ... ... ... ... ... коммерциялық компаниялар құрылады. Мұндай компаниялар инновация
жүйесінің ғылыми-техника секторы бойынша маманданады. Бұл ... ... ... орталықтардың жұмысы көңіл аударарлық.
Оның ерекшелігі сол, орталықтың қызметі, негізінен, инновациялық процестегі
жаңа технологияларға баяу әрі қиын ... ... ... бағытталған.
Ал, Ұлыбританияда инновациялық орталықтарды қаржыландыру мен
ынталандыру толығымен жеке көздер есебінен жүзеге асырылады. Алайда,
алғашқы үш жыл ... ... ж.ж.) бұл ... ... қаржы
толығымен мемлекеттік болды. 1990 жылдан бастап, технологиялық орталықтар
коммерциялық қызмет көрсету есебінен өзін-өзі ақтауға және ... ... қол ... елде ... ... ... іске ... мен оны
инновациялық жолға қоюдың басты буыны болып Ұлттық инновациялық жүйені
(ҰИЖ) құру табылады. Шынымен де, өтпелі экономикалы барлық ... ... ... ... ... айналды. Соның ішінде, көпшілік
халықаралық мамандар ТМД елдерінде жүргізіліп ... ... ... ... кемшіліктерді атаап көрсетеді. Посткеңестік
елдердің экономикалық дамудың инновациялық моделіне көшудегі ... ... деп, ... ... ... өзгерістердің толық
аяқталмауын санайды.
Менің ойымша, бұл мәселеде қаржы-несие жүйесінің жағдайы соңғы емес
роль ойнайды. Бүгінде, қаржы ... ... ... ... ... ... саласынан жоғарытехнологиялы салаға құюдың
эффективті механизмдері жасалған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... мен нарықтық тетіктерді
қолданудың тиімді ара қатынасын табу қиындай түсуде.
Айта кетерлік тағы бір ... ТМД ... ... даму
жолында Ғылыми Инновациялық Жүйе құрамына деген оңайлатылған және біржақты
көзқарас байқалады. Жаңа технологияны жедел және көп ... ... ... ең ... ... ету, ... ... құрудың
негізгі жоғары деңгейде дамыған ғылыми комплекстердің болуы деген көзқарас
қалыптасқан. Әзірленетін бағдарламалық құжаттар дәл осы ... Бұл ... ... ... ... ... ... тек осы
критерийлерге тәуелді емес.
Индустриалды-инновациялық саясат орындалуына жауапты мемлекеттік
орган, ҚР ... және ... ... ... ... және
шешілуі тиіс міндеттердің жүйелігі қағидаларын ұстанады. Экономиканы
диверсификациялауда шешуші роль атқаратын инновациялық ... ... ... ...... жобалар – НИОКР (Ғылыми-зерттеу
және тәжірибелі-құрастырушылық жұмыстар) – инновациялық даму» атты
инновациялық ... іске ... ... ... ... ... қор табылады. Қор жұмысының негізгі түрлері – ҚР
территориясында және шетелде инновацияны жасаушы және енгізуші
инвестициялық, инновациялық қорларды инвестициялау және ... ... ... ... ... ... және шетелдік
компанияларды инвестициялау; инновациялық инфрақұрылым элементтерін жасау
(технопарктер, технологиялық бизнес-инкубаторлар); белгіленген
технологиялық даму бағыттары бойынша ... ... қор ... ... ҚР ... ... ... жоғарытехнологиялы компаниялардың акцияларын сатып алу.
Қазіргі нарықтық экономика эффективтілігі «ғылым - өндіріс - нарық»
тізбегінің барлық буындар ... ... ... ... ... ... ішінде экономикалық өсімді
ынталандырудың және ғылым мен өндірістің терең ... ең ...... ... ... ерекше орын алады.
Инновациялық құрылымдарды жасаудың бұл тенденцияларынан Қазақстан да
шет қалмауда. Стратегия жүзеге асырыла бастағаннан бері «Алатау» ақпараттық
технологиялар Паркі» және Қарағанды, ... ... ... ... Сондай-ақ, еліміздің жоғарғы оқу орындары жанынан алты
университеттік технологиялық бизнес-инкубаторлар құрылды.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, ... ... ... және
ғылыми-техникалық потенциалын жедел қалыптастырудың тиімді көздерінің бірі
венчурлық қаржыландыру.
Біздің елде венчурлық қаржыландыру нарығының сыйымдылығы 2008 ... 14,5 ... ... ... ... ... ... дамыту
бойынша жұмыстың соңғы үш жылы ішінде бес отандық қор құрылды. 2007 жылдың
31 желтоқсанындағы отандық венчурлық қорлар жасаған жобалардың портфелі
коммерциализация ... ... 324 ... қамтыды. Қазіргі таңда
отандық венчурлық қорлар құны 2,8 миллиард теңге тұратын 15 ... ... ... құру мен ... ... ҰИҚ
шетелдік инвесторлармен де жұмыс жасауда. Ұлттық Инноациялық Қор бес
шетелдік венчурлық қордың акционері ... ... ... ...... ... шамасында). Бұл технологияны транферттеу құнын және
рәсімдерін жеңілдетуге мүмкіндік береді.
Солай бола тұра, ... ... ... ең ... ... меншік саласындағы заңнамалық база әлсіздігінде, сондай-ақ
бастапқы капитал жоқтығында. Бұл мәселе бірнеше жолмен шешілуі мүмкін:
❖ сәйкес қаржы институттарын құру ... ... ... ... ... ... үшін ... беру арқылы;
❖ Менеджмент, маркетинг, табысты қайта қаржыландыру жүйелерін
жетілдіру негізінде жоғарытехнолгиялы өндірістің жаңа нысандарын
іздестіру, яғни өндірістік және кәсіпкерлік қатынастардың
жетілдірілуі мен оптимизациялануы.
Бірінші жол, ... ... ... деп ... банк ... жүзеге асырылуы мүлде мүмкін емес. Себебі Қазақстанда несие бойынша
банк пайыздары өнеркәсіптің негізгі салаларындағы рентабельділік нормасынан
айтарлықтай жоғары, ал ... ... ... ... келмейді. Несиелік серіктетіктер болса, әдетте, бір миллион
теңге шегінен аспайтын несие береді, ал мұндай несиелер бойынша сыйақы
айына 1 ... ... ... ... инновациялық жобалардың
шығынсыздық деңгейіне шығу мүмкіндігі жоқтың қасы. Бүгінде ... ... ... тауарларына толы, себебі күнасты елінің банктері өндіріс
мүдделеріне қызмет етеді, ал инновациялық жобалар бойынша ... ... 0 ... төмен(!) Қалай болғанда да, қазақстандық
базарлар мен дүкен сөрелері екі елдегі экономикалық әдіс ерекшеліктерінің
айқын ... ... ... жол ... 1992 жылы ... ... заң ... бағдарға
алынған болатын. Заң бойынша патент немесе лицензия негізінде қызмет
атқаратын кәсіпорындар үш жылдан бес жылға дейінгі уақыт аралығына табыс
салығынан босатылады. Өкінішке ... 1995 ... ... ... жаңа технологияның тамыр жаюына балта шапты. Салық
комиттетерінің шектеулі қызығушылықтары өз дегендеріне жетті. Нәтижесінде,
еліміз ұзақ мерзімді технологиялық стагнацияны бастан кешірді.
Әрине, жоғарыда ... ... ... ... ҰИҚ жұмыс атқаруда.
Алайда, инновациялық жобалардың тәуекелділігін төмендету мақсатын
басшылыққа ала отырып ҰИҚ саналы түрде көптеген ... және өзге ... ... Іс-жүзінде аталмыш органдар қызметі табысты
ұсыныстардың қарастырылу уақытын айтарлықтай ұзартады. Мұндай жағдайда
интеллектуалдық меншіктің моральді ... орын ... ал бұл ... ... ... ... Ал шетелде жағдай өзгеше, Advanced Study
University президенті Филипп Грифитс мырзаның айтуы бойынша,
«Интеллектуалды меншік – бұл ... ... ал ... бар ... мен ... салымдарды ескеру керек».
ТМД елдерінің ғылыми ортасында халықаралық донор ... ... ... ... ғана өмір ... отырған қосалқы жүйе қалыптасты.
Ал, бұл донор ұйымдар өз саясатын ... ... ... ... ... ... ... орын алуына себепкер –
мемлекеттің ұзақ уақыт бойы отандық ... ... ... ... ... ... ғылым мен өндіріс арасында алшақтық пайда болды,
ал қайта құрудан кейін ғылымда сапалы кадралар ... ... жоқ. Енді ... ... проект есебінде ұсынылатын ескірген ғылыми
есептерді» сынға алып, қарастыруы керек. Сол уақытта ең үздік қазақстандық
ғылыми кадрлар ... ... өз ... ... ... ... Егер «ақыл-ойдың ағып кетуі» орын алса, онда
креативті шығармашылық үшін қажетті минималды жағдайлар жоқтығында жағдайды
қалпына келтіру қиын.
Ал, өзге посткеіестік елдердегі жағдай ... ... ... бір ... инновациялық даму жолына көшті, сол себепті ресейлік
инновациялық компаниялар тәжірибесін зерттеу қызықты. Олардың саны ТМД-ның
басқа елдерімен салстырғанда әлдеқайда көп, ... ... ... ... ... ... ... бермейді. Сондықтан жекелеген
табасты мысалдарды қарастырған жөн болар.
Солардың ... ... ... жедел қарқынмен дамып келе
жатқан бір инновациялық компания кеңінен танымал болды. Бұл компания
өзгелермен салыстырғанда, ТМД жағдайындағы ... ... ... ... ... ... Компанияны құруға дайындық жұмыстары өте
қауырт болды және бес жылдан астам уақыт алды. Нәтижесінде, өзгертулер мен
қайта құруларды бастан кешірмеуге ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру алынды. Көпшілік мұндай
таңдауды утопия деп санады. Бірақ, алғашынан бастап компания нарықта
өзінің миссиясын нақты белгіледі: бұл жоғары технологиялар нарығында қызмет
атқаратын, ... ... және өнер ... ... ... ... ... жылжытатын ресейлік новатор-компания.
Компанияның негізгі мақсаты – шығармашылық, инновациялық және лидерлік
потенциалды іздеу мен іске қосу ... ДСҰ және ... ... ... ... ... Компания ғылым, инженерия
және өнер дамуына жағымды алғышарттар жасаумен белсенді айналысуда, сонымен
қатар ол меценаттықтың үздік ... ... ... ... гуманитарлық технологияларды қолданады.
Бір сөзбен айтқанда, Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев бизнесті
әлеуметтік жауапкершілікке шақырғандағы дәл осындай қызметті ... тағы бір ... ... ұйымдастырушылық компоненттер
ресейлік ғылымның «ноу-хауы» болып табылады. Егер компания АҚШ-та пайда
болса, онда ол сол мезетте бизнесті жүргізудің жаңашыл әдісі болып
патенттелуі әбден ... еді. ... ... өте ... ... және де ... ньюанстарды тек қана компания ішінен түсінуге
болады. Ондағы тәуекел де ПИФ және банктердегімен ... ... ал ... аз үлес ... үшін пайыздар жоғары. Нәтижесінде,
халық өз таңдауын экономикалық тәуелсіздікке жасай ... ... іске ... ... жүйе ... онда ... ... мен
инвестор арасында антагонизм жоқ. Яғни, алғашқысы өзінің туындыларын
беруге, ал соңғысы өз ... ... ... қорқыныш білдірмейді.Бұл
инвестициялық схемада жоба авторы да, инвестор да компания шеңберінде тең
дәрежелі ... ... Бұл іс ... инновациялық идеяның орындалуы
болып табылады. Компанияның инвестициондық механизмінің мәні мынада:
әріптес-инвесторлар шектеулі аз көлемдегі салымдармен бірнеше
инвестициондық жобаларға ... ... ... сонда, жүздеген
инвестициондық проектілер біруақытта бірнеше салымшы қолында, сонымен қатар
әр инвестордың қолында болашақ бірнеше табыс көздері жинақталады(!).
Компания ұжымдық инвестициялаудың жаңа ... ... ... ... емес ... ... ... инвестициялар, яғни
кәсіпорынның тікелей капиталына инвестициялар. Бірақ, өзге компанияларға
қарағанда жүйенің өзіндік артықшылықтары бар:
1. қандай ... ... ... ... ... ... өзі
қабылдайды;
2. ол пай иесі емес, компанияның бірлесіп иемденушісі болып
табылады және тұрақты ... алып ... (ал ... ... ... ... жоғарырақ бағаға қайта сатқанда ғана
түседі).
3. Компанияның инвестициондық мехнизмі бұқара халыққа бағытталған.
Бұл жүйедегі ең негізгі моменттері болып мотивациалық және
инвестициондық механизмдері табылады. Олар ... ... ... ... ... және ... инвестиция түрінде тартуға
мүмкіндік береді. Ал инвестициялар, өз кезегінде, экономиканың нақты
секторына, нақтырақ айтсақ, отандық жоғары технологияларды дамуына
бағытталады және бұқараның көпшілігін кәсіпкерлік және ... ... ... ... инвесторлардың көпшілгін қосу және
басымдылықты аталмыш процеске инвестициондық потенциалы салыстырмалы төмен
инвесторларды көп көлемде тартуға ... ... ... ... ... өте қарапайым әрі тиімді шарттарда процеске бұқараны
қосатын «халықтық инвестициялар» жүйесін құруға ... ... дәл ... ... ... ... топ» деп аталатын қоғам бөлігін жасау
мүмкіндігі бар. Және дәл осы әдіс бизнестің «үлкен қалталар» қолында
шоғырландырмауға ... ... Сол ... ... ... жарғылық капиталындағы үлесі төмен құрылтайшылар, акционерлер
және инвесторлардың құқықтарын қорғау ... ... қол ... бұл сектордағы компаниялардың инвестициондық қызметінің перспективті
бағыттары:
❖ Интеллектуалдық продукттарды өндіру бойынша комплексті
қызметтер пакетін дайындау және іске ... ... ... жасау;
❖ Технологиялық, инвестициондық жобаларды және технологиялық
брокерлік қызметті дамыту;
❖ Технологиялық ... ... ... және ... Технологиялық білімді басқару және материалды емес активтерді
басқару ... ... ... ... саласындағы кеңес беру қызметтері,
технологиялық сақтандыру, патенттеу;
Көріп отырғанымыздай, көршілес ағайын елімізде жаңа инвестиционды-
инновациондық модель қанат жайып келе ... Осы ... ... орта топ
қатары кеңеюде. Бір оқпен бірнеше қоян атылуда: біріншіден, мемелекеттің
инновациондық стратегиясы жүзеге асуда; екіншіден, интеллектуалдық меншік
қатынастары жетілуде; ... ... ... ... ... ... компанияның тәжірибесі Қазақстан Республикасының әлеуметтік-
кәсіпкерлік корпорацияларының жұмысына үлгі боларлықтай. Себебі бұқара
халық пен ... ... ... ... ... де бір-бірінсіз дербес
өмір сүре алмайды.
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ
Экономика және ... ... ... 2 курс ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім беру саласының дамуы105 бет
Экономиканыц нақты секторына инвестициялар, жаңа технологияларды игеру және құрылымдау36 бет
Экономиканың нақты секторын инвестициялау, жаңа технологияларды игеру және қайта құру27 бет
Мұнай-газ саласындағы инвестициялық-инновациялық даму проблемалары110 бет
Мемлекеттік секторды басқарудың шетелдік тәжірибесі10 бет
Сыртқы борыш және оның жай-күйін талдау22 бет
Қазақстан Республикасының несиелік ұйымдарының қызметіне қаржылық қадағалауының мақсаты мен мiндеттерi26 бет
Қазақстан Республикасының несиелік ұйымдарының қызметіне қаржылық қағалау34 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Бағалы қағаздарды инвестициялау35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь