Әлеуметтік-экономикалық болжау есептеріндегі кластерлік талдау көпөлшемді топтастырудағы кластерлік талдаудың орны

КІРІСПЕ
1 ТОПТАСТЫРУ ҰҒЫМЫ, МАҢЫЗЫ МЕН МАҒЫНАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ
1.1 Әлеуметтік.экономикалық болжау есептеріндегі кластерлік талдау
2 КӨПӨЛШЕМДІ ТОПТАСТЫРУДАҒЫ КЛАСТЕРЛІК ТАЛДАУДЫҢ ОРНЫ
2.1 Кластерлік талдау, негізгі ұғымдар мен есептеу әдісі
3 ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫН ӘРТАРАПТАНДЫРУДА КЛАСТЕРЛІК ТАЛДАУДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІГІ
3.1. Кластерді Қазақстан ауыл.шаруашылығының жекелеген саласында қолдану

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Бүгінгі таңда кластерлерді жетiлдiру кез-келген елдің экономикалық дамуы мен бәсекелестiгін арттыру үшін кеңінен қолданатын танымал құрал. Бүкіл әлемде дамыған және дамып жатқан елдерде сәтті кластерлік бастамалардың санының өсуі олардың тиімділігі мен бейімділігін көрсетеді.
Кластер дегеніміз - жақын жерде орналасқан тіке (сатып алушы-сатушы) және көлденең (технологиялар, сервистік қызмет, білім) байланыстарымен өзара байланысқан кәсіпорындар мен оларға қосымша белгілі салада жұмыс істейтін мекемелердің тобы. Кластердің аумағы әр қала немесе аймаққа байланысты бір немесе бірнеше елдің көлеміне дейін өзгеруі мүмкін. Кластерге технология арқылы өзара байланысты жапсарлас салалардың кәсіпорындары қатыса алады.
Осы бағыттағы біздің бірінші кезектегі міндетіміз - отандық экономиканың әртараптандыру мен бәсекелестiгін ұлғайту мақсатында мынадай тәсілдер арқылы индустриалдық негіз құру:
1. экономикалық салаларды зерттеу:
* сұраныс пен ұсыныстың көлемін сараптау, олардың әлемдік, аймақтық және отандық денгейдегі жетекші күштерін ретроспективалық пен перспективалық тұрғыда талдау;
* қосылған құндар тiзбегiндегi элементтердi талдау;
* бәсекелестiк артықшылықтарын талдау (өндіріс факторлар негізінде);
* саланың экономикадағы үлесін бағалау;
2. халықаралық бәсеке мен халқыралық бәсекелестiк қабілетінің факторларын талдау:
* өндірістік шығындардың құрылымын анықтау;
* өнімділікті есептеу;
* негізгі өндіріс факторларының құнын салыстырмалы түрде талдау;
* экспорттың пайдалылығын анықтау;
3. дүниежүзілік нарықта өзінің күшін және бәсекелестiк қабілетін дәлелдей алатын басымдық салалар мен іскерлік белсенділік орталықтарын анықтау (басымдық кластерлерді таңдау);
4. кластерлерді дамыту стратегиясын әзірлеуде мақсатында кластерлік кездесулер ұйымдастыру;
5. бизнес-ортаны сараптау, жалпы жүйелік проблемаларды шешу және Үкімет пен Бизнес арасында сындарлы диалог құру.
Таңдалған курстық жұмыстың өзектілігі:
- бүгінгі таңдағы кластерлік талдаудың экономикалық дамуды сипаттайтын уақыттық қатарда (жалпы шаруашылық және тауарлық конъюнктура) мәндері жақын болған периодтарды, динамикасы ұқсас уақыттық қатар топтарын анықтау;
- сонымен қатар күтілетін нәтиже алғанша зерттелетін циклді (кері байланысы бар жүйе) талдау;
- кәсіпорындарды меншік формасына және қаржылық жағдайына орай топтастыру (орта, ірі, шағын, холдинг, серіктестік, т.б.); мемлекеттердің экономикалық даму деңгейі бойынша топтастырылуы және т.б. (мұндай жиынтықтар вариация, дербес жеке жиынтық сияқты құбылыстардың объективті сипаттарымен шарттастырылған).
1. Акулич М.В., Соловей Н.А. Реализация кластерного дискриминантного анализа в целях маркетинга // Труды БГТУ. Серия “Экономика и управление”.- М.,2000. Вып.8. С.179-185
2. Елисеева И.И., Юсупова .Теория статистики. М. 1984.
3. Елисеева И.И., Рукавишников В.О. Группировка, корреляция, распознование образов. – М.: Статистика, 1977
4. Алексеев А.А. «Использование методов многомерного статистического
анализа для оценки финансового состояния предприятий с помощью
количественных моделей» Сборник трудов V научно-технической
конференции, ч.2, стр. 154 – 157 Изд-во ЦНТИ, Калуга 2006
5. Мухина М.К. Изучение стиля жизни потребителей и сегментирование
рынка на основе психографических типов.
http://www.dis.ru/market/arhiv/2000/3/2.html
6. Цысарь А. Исследование факторов оценки покупателями сервиса в
магазинах, торгующих бытовой техникой. http://www.marketing-
lab.com.ua/art22.htm
7. Многомерный статистический анализ в экономике / Под ред. проф.
В.Н.Тамашевича. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 1999. – 598 с.
8. Ким Дж.-О., Мьюллер Ч.У. и др. Факторный, дискриминантный и
кластерный анализ. – М.: Финансы и статистика, 1989. – 215 с.
9. Бююль А., Цёфель П. SPSS: искусство обработки информации. Анализ
статистических данных и восстановление скрытых закономерностей. –
СПб.: ООО «ДиаСофтЮП», 2002. – 608 с.
10.Таганов Д.Н. SPSS: Статистический анализ в маркетинговых
исследованиях. – СПб.: Питер, 2005. – 192 с.
страницы http://www.ciu.kiev.ua/19/27.html, записанная
11. Дюк В. Обработка данных на ПК в примерах. - Санкт-Петербург: Питер, 1997.
12. Бююль А., Цефель П. SPSS: искусство обработки информации, анализ статистических данных и восстановление скрытых закономерностей. - М.: DiaSoft, 2002.
13.http://www.spc-consulting.ru/DMS/intro_cl.htm
14.http://www.statsoft.ru/statportal/tabID__31/MId__140/ModeID__0/PageID__6/DesktopDefault.aspx
15.http://forex.tm/ru/liter/view/335/
16.http://www.ciu.kiev.ua/19/27.html
17. ТрансэкономикаО применении экономического метода кластерного
анализа в горнометаллургическом комплексе Казахстана. Автор:
С.Алдияров, А.Байзаков.
        
        МАЗМҰНЫ
| |КІРІСПЕ | |
| ... ... ... МЕН ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ | |
|1 | | |
| ... ... ... кластерлік талдау| |
| |КӨПӨЛШЕМДІ ТОПТАСТЫРУДАҒЫ КЛАСТЕРЛІК ТАЛДАУДЫҢ ОРНЫ | |
|2 | | |
| ... ... ... ... мен есептеу әдісі | |
| ... ... ... ... ... | |
|3 ... ЕРЕКШЕЛІГІ | ... ... ... ... ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... ... ... | ... ... ... ... кез-келген елдің экономикалық
дамуы мен бәсекелестiгін арттыру үшін кеңінен қолданатын танымал ... ... ... және ... жатқан елдерде сәтті кластерлік
бастамалардың санының өсуі олардың тиімділігі мен бейімділігін көрсетеді.
Кластер дегеніміз - ... ... ... тіке ... ... және ... ... сервистік қызмет, білім)
байланыстарымен өзара ... ... мен ... ... ... ... ... мекемелердің тобы. Кластердің аумағы әр қала немесе
аймаққа байланысты бір немесе бірнеше елдің көлеміне дейін өзгеруі ... ... ... ... байланысты жапсарлас салалардың
кәсіпорындары қатыса алады.
Осы бағыттағы біздің ... ... ... - отандық
экономиканың әртараптандыру мен бәсекелестiгін ұлғайту мақсатында ... ... ... ... құру:
1. экономикалық салаларды зерттеу:
* сұраныс пен ұсыныстың көлемін сараптау, олардың әлемдік, аймақтық және
отандық денгейдегі ... ... ... пен ... ... қосылған құндар тiзбегiндегi элементтердi талдау;
* бәсекелестiк артықшылықтарын талдау (өндіріс факторлар ... ... ... ... ... халықаралық бәсеке мен халқыралық бәсекелестiк қабілетінің факторларын
талдау:
* өндірістік шығындардың құрылымын анықтау;
* өнімділікті есептеу;
* негізгі ... ... ... ... ... ... экспорттың пайдалылығын анықтау;
3. дүниежүзілік нарықта өзінің күшін және ... ... ... ... ... мен ... ... орталықтарын анықтау
(басымдық кластерлерді таңдау);
4. кластерлерді дамыту стратегиясын әзірлеуде мақсатында ... ... ... ... ... ... ... шешу және Үкімет пен
Бизнес арасында сындарлы диалог құру.
Таңдалған курстық жұмыстың өзектілігі:
- бүгінгі таңдағы кластерлік талдаудың экономикалық дамуды ... ... ... ... және ... ... ... болған периодтарды, динамикасы ұқсас уақыттық қатар топтарын
анықтау;
- сонымен қатар күтілетін ... ... ... ... (кері
байланысы бар жүйе) талдау;
- кәсіпорындарды меншік формасына және ... ... ... ... ірі, шағын, холдинг, серіктестік, ... ... даму ... ... топтастырылуы және
т.б. (мұндай жиынтықтар вариация, дербес жеке ... ... ... сипаттарымен шарттастырылған).
- бәсекегеқабілеттілік пен индустриалды-инновациялық дамуға, сәйкесінше
өндірістік-технологиялық, ақпараттық, ... адам ... ... ... және инновациялық әдістерін белсенді
қолдануға негізделген ... ... ... ... болып
табылатын кластерлік талдау болып табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты көпөлшемді топтастырудағы ... ... оның ... ... мен ... ... ... кластерлік талдаудың ерекшелігін анықтау
болып табылады. Жұмыс мақсатының салдары ... ... ... ... ... ... ... топтастыру; топтастырудағы кластерлік талдаудың орнын ... |
|- ... ... ... мен ... көрсеткіштері; |
|- ... ... ... ... ... топтастыру ... ... ... ... |
|- ... ... экономикасында жүзеге асыру ерекшеліктері мен |
|отандық экономистердің ұсыныстары және экономиканың жекелеген салаларында|
|(металлургия, азық-түлік саласы) қолдану. ... ... ... ... бір ... ... ... ұғымы, оның ел экономикасындағы орны.
Курстық жұмыс Елисеева И.И., Юсупова . «Теория статистики» және
Елисеева И.И., Рукавишников В.О. «Группировка, корреляция, ... ... ала ... жазылды, теориялық аспектілерде:
http://www.spc-consulting.ru/DMS/intro_cl.htm
http://www.statsoft.ru/statportal/tabID__31/MId__140/ModeID__0/PageID__6/D
esktopDefault.aspx
http://forex.tm/ru/liter/view/335/
сайттар ақпараттың көзі ретінде қолданылды. Сонымен қатар статистикалық
анықтамалар мен аударма сөздіктер, елбасы ... ... ... ... ... ҰҒЫМЫ, МАҢЫЗЫ МЕН МАҒЫНАСЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ
Орыс ... ... ... “категория
бойынша есептеу” деп дәл анықтаған. Шын ... ... ... арасында топтардың бары ерекше назар аудартады. Әр адамның
түрі қайталанбастай болғанымен типі ... ... ... ... ат ... т.б.); кәсіпорындар меншік формасына және қаржылық
жағдайына орай топ құрады (орта, ірі, шағын, ... ... ... ... даму ... ... топтастырылады және т.б.
Мұндай жиынтықтар вариация, ... жеке ... ... ... ... ... дегеніміз – бірліктерді бірлік арасындағы ерекшеліктер
бойнша, бір топқа жатқызу, әр түрлі топтарға жатқызу ... ... ... ... мәні ... жалпылап, оңтайландырылған түрде
көруге мүмкіндік береді, сонымен қатар берілгендерді талдауға негіз болады.
Экономикадағы құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... топтастыруды
қолданады. 1993 жылдың ортасынан Ресейде 1.1 кестеде ... ... ... ... ... ... статистикалық байланыстар мен заңдылықтарды анықтау,
объект сипатын құру, жиынтық ... ... ... жүзеге асырылады.
Мақсатты бағытталуы бойынша топтастыру ... ... ... ... ... ... турді анықтауға
қолданылады:
✓ Ерекшеленуі тиіс құбылыстар типі ... ... ... ... ... ... (интервал) шегарасы анықталады;
✓ Кестемен қорытындыланады.
Топтастырудың бұл әдісі жиынтықты тым бөлшектенуінен құтылуға
көмектеседі, ... ол ... ... ... эксперт қай типтің
ерекшеленуі тиіс екенін өзі ... ... ... ... ... керек
екенін анықтайды. Сонымен қатар топтастыру сипаты 2-3 белгімен шектелген.
Алайда зерттелетін объект нақты анықталған ... ... ... ... онда бұл әдіс ... ... ... мүмкін.
Құрылымдық топтастыру жиынтық құрылымын белгілі бір белгісі бойынша
сипаттайды. Типологиялық топтастыруға ... ашық және тең ... ... ... топтастыруға жабық тең интервалдар тән
болады. Құрылымдық ... ... ... ... ... мүмкіндік береді және ... ... ... ... ... ... ... | | |
| | ... ... ... | | |ік |лік |
| | | ... |
| | | | ... | | | |дік |
| | | | |қа |
| | | | ... | | | |ен |
| | ... ... |Ара| | | |
| | ... ... |дық | |лас| | | |
| | | | ... |(ше| | | |
| | | | ... |т | | | |
| | | | |ер | |елд| | | |
| | | | | | |ік | | | |
| | | | | | |инв| | | |
| | | | | | |ес-| | | |
| | | | | | |тиц| | | |
| | | | | | |иян| | | |
| | | | | | |ың | | | |
| | | | | | |қа-| | | |
| | | | | | |тыс| | | |
| | | | | | |уын| | | |
| | | | | | |сыз| | | |
| | | | | | |) | | | ... | | | ... | | | | ... | | | | ... |6 |45 |14,57 |- ... |8 |60 |12,95 |-1,62 ... |6 |86 |7,4 |-5,55 ... |20 |63,3 |  |х ... ... ... ... пайдасының айналым құралдарының
айналымдылығынан тәуелділігі.
Аналитикалық топтастыруда байланысты өлшеу үшін байланыс күші, ... ... ... үш ... ... ... ... ретінде бір
көрсеткішті ғана таңдау қиын, бірнеше белгі ... ... ... ... ... Үш не одан да көп ... ... тиімсіз нәтиже аламыз,
себебі әр топтастыру ... ... 3 ... бойынша 9 немесе 12 топша
аламыз. Бірліктерді топтар бойынша үйлестіру мүмкін емес, сәйкесінше 1-2
байқаудан ғана ... ... ... ... ... ... ... комбинациялық топтастырудың кемшіліктерін түзеу үшін көпөлшемді
топтастыру қолданылады ... ... ... ... ... атайды).
Бұл әдістер ЭЕМ мен қолданбалы бағдарламаларды қолдану арқылы кең
тарады.
Статистикалыққа тексеру: енді ... ... мен ... онда ... ... ... ... жоқ екенін
көрсетеді. Факторлық және кластерлік анализ статистикалық әдістеменің
қарапайым түрі ғана ... ... ... ... ... ... ... пайда болады: стастистикалық зерттеулерде нақты бір
зерттеу жасай алмағанда, біз кластерлік анализ жасаймыз. Бұл ... ... ... бір жүйеге келтіреміз. Кластерлік анализ
мүмкіндігінше нақты ... ... ... ... Кластерлік анализ техникасы әр түрлі аймақ сайын ауысып
отырады. 1975 ж Хартиганның айтуынша және оның берген зерттеулері бойынша,
кластерлік ... ... ... ең тиімді жүйе болып табылады. Мысалы,
медицина саласында кластеризация ауырудан айығуға, ... ... ... бір ... ... ... ... алып келеді. Сол
сияқты археология салдасында табылған қаңқалар мен, ... ... ... бір ... ... Бұлар өз кезегінде кластерлік
анализдік талдау арқылы жүзеге асады. Кластерлік ... тағы да бір ... аясы – ... ... ... ... да бір сала ... дамытуға,өркендетуге ат салысатын зерттеулердің бірі-кластерлік анализ
жасау әдісі.
Топтастыру: жалпы тұжырым. Алдыңғы келтірген мысалдарға жүгінсек, оның
көздеген мақсаты біріктіру ... ... ... ... өзі ... кластердің ең маңызды зерттеу объектісі болып табылады. Бұл
алгоритмнің құрылымы бірнеше объектілерді біріктіріп, оның ... ... ... ... ... ... Ол 1-сурет. Топтастыру жүйесі.
үшін бірнеше ... ... ... ... қорытындылауға басты нәтиже беретін-иерархиялық ағаш
болып саналыды. Иерархиялық ағашты ... үшін ... ... ... объектінің сипатынан басталады (сол жағында).
Келесі ... ... өте баяу ... ... ... ... ... алшақ екені кзріне бастайды. Бір сөзбен айтқанда бірнеше
объектінің ... бір ... ... ... ... ... ... байланыстырамыз. Соңында
барлық ... ... ... ... ... ( 1 ... ... есептеріндегі кластерлік талдау
Зерттеуші әлеуметтік-экономикалық құбылыстарды талдау мен болжауда
олардың көпөлшемді ... жиі ... ... ... ... ел ... көптеген көрсеткіштер бойынша құру; жекелеген
тауарлардың нарықтық конъюнктурасын болжау; экономикалық ... және ... т.б. ... ... жий қолданысы байқалады.
Көпөлшемді талдау әдісі көптеген белгілер санымен сипатталатын
әлеуметтік-экономикалық процестерді зерттеудің тиімді ... ... ... ... қатарына кластерлік талдау; таксономия; ... ... ... ... ... көпөлшемді талдаудың сыныптау (классификация)
сипаты мен ... ... ... ... ... ... дұрыс.
Кейде әдебиеттерде кластерлік талдауды сандық таксономия; сандық
сыныптау; өз бетінше оқып ... с ... деп ... талдау бірінші қолданыс тапқан сала социология ... ... ... ... сөзі cluster – ... шыққан. 1939
жылы алғаш рет кластерлік талдау пәні мен оның ... ... ... Кластерлік талдаудың негізгі мақсаты – зерттелетін
объектілер мен белгілер ... ... ... мен ... ... ... Бұл ... берілгендерді сыныптау және оған сәйкес
құрылымды анықтау мәселесі шешіледі ... сөз. ... ... ... ... жағдайларда қолдануға болады; тіпті сандық ... ... ... ... ... ... ... ең маңызды артықшылығы объектілерді бір
параметр бойынша ... ... ... тобы ... ... ... ... қатар басқа ... ... ... ... ... объектілер түріне ешқандай
шектеулер қоймайды және ... ... ... (өмірлік) берілгендер
жиынтығын қарастыруға мүмкіндік береді. Бұл мүмкіндік, әсіресе, дәстүрлі
экономикалық әдістерді қолдану қиын әрі ... ... сан ... ие болғанда маңызды бола түседі.
Кластерлік талдау ақпараттың жеткілікті көлемін қарастыруға, оны
қысқартуға, әлеуметтік-экономикалық ақпараттың массивтерін ... ... әрі ... ... келтіруге көмектеседі.
Кластерлік талдау экономикалық дамуды сипаттайтын уақыттық қатарда
(жалпы шаруашылық және тауарлық ... ... ... ... динамикасы ұқсас уақыттық қатар топтарын анықтауда; сонымен
қатар күтілетін нәтиже алғанша ... ... ... ... бар ... қолданылады.
Әлеуметтік-экономикалық болжауда кластерлік талдауды басқа сандық
әдістермен үйлестіру маңызды (мысалы, регрессиялық талдаумен).
Кластерлік талдаудың да өзіне тән кемшіліктері ... ... ... ... бөлу ... ... болады. Берілген
массивтің шағын түрге өту ... ... ... ... ... ... ... объектілердің өзіндік сипаттары мен
ақпарлар елеулі өзгеріп кетуі мүмкін.
2 КӨПӨЛШЕМДІ ... ... ... ... ... ... ... ұғымдар мен есептеу әдісі
Көпөлшемді сыныптаудың негізделген әдісі болып кластерлік талдау
табылады. Әдістің ... өзі сол ... ... ... ... классификация). Ағылшын “the cluster” сөзі ... ... ... ... деген мағынаны білдіреді. Біздің
жағдайымызда бұл түсінік математикалық “жиынтық” ұғымына жақын, ... ... ... бір ғана ... ... мүмкін, бірақ жиынтықтан бір
ерекшелігі бос болуы мүмкін емес.
Кластерлік талдауда ... әр ... ... ... ... ... ... Бірліктің әр белгісінің мәні
нақты ... ... ... ... ... осы
“кеңістіктегі” координатасы болып табылады. Осылайша, белгілік (сипатты)
кеңістік деген – зерттелетін құбылыс ... ... ... ... Егер осы кеңістікті ... ... ... ... белгілік кеңістіктің нүктелері арасындағы “ара-
қашықтықты” өлшей аламыз. Осы ара-қашықтықтарды евклидтік ... ... ... ... ... геометрияның ережелері ... ... яғни ... ... А және В
нүктелерінің ... ... ... теоремасының негізіндегі
квадраттық түбірастына тең болады:
r=((xb-xa)2+(ya-yb)2)1/2 ... ... ... ... ... p және q нүктелерінің арасындағы ара-
қашықтық - k координатасы қарастырылады:
rp,q=(Σ(xjp-xjq)2)1/2
(2)
Арақашықтықтар: топтастыру немесе ... ... ... байланыспайтын, алшақ жатқан ... ... Бұл ... кең ... аз ... болуы мүмкін. Мысалы
біз, тамақ түрлері: кофе мен шайды кластерлеуіміз ... ... ... ... дәмін тағы басқа көрсеткіштеріне назар аударамыз. Осындай
түрлі объектілерді зерттеп топтастырудың ең ... ... ол- ... Егер біз бір немесе екі объектілерді біріктіргіміз келсе,
кәдімгі қарапайым геометриялық әдісті қолданамыз.
Евклид ... – бұл ... ... басты типі болып
саналады. Ол мынадай формулада көрінеді:
Ара-қашықтық(x,y) = {i (xi - yi)2 ... ... бұл ... 2 объектінің арасында қолданылады.
Жаңа бір объекті қосылса да бұл әдіс ... ... ... ... бұл ... жай координаталар арасын
анықтауға қолданылады. Көп ... ... ... ... ... ... ... бұл формула квадратталмағандықтан қорытындысы
өте аз шама да болады. Манхэттен арақашықтығын өлшеу формуласы:
Ара-қашықтық (x,y) = i |xi - ... ... бұл ... екі ... емес ... ... Егер олар қандайда бір ғана координаталар ... ... ... ... (x,y) = Максимум|xi - yi|
Дәрежелік арақашықтық: кейде қорытынды жасалып ... ... ... ... ... жағдайда қолданатын формула:
Ара-қашықтық (x,y) = (i |xi - yi|p)1/r
мұндағы: Р-дәрежелік жекелеген коэфицент.
r- прогрессивтік, үлкейтілген коэфицент. Егер Р=r болса
онда бұл ... ... ... ... деп ... ... (x,y) = (сан xi yi)/ ... келіспеушілік пайызы: бұл әдіс көбінесе берілген мәліметтер ктегориялық
болғанда қолданылады.
Бір нүктенің екіншісінен ... ... ... (абсолютті мәнде)
квадраттық ауытқуларын сомалауға болмайтынын (2)-формула көрсетіп тұр.
Алдымен жиынтық белгілерінің ... ... әр ... ... ... ... анықтап алу қажет. Ондай көрсеткіш ретінде
“қалыпқа келтірілген айырмашылықты” ... ... ... ... ... ... ... |қорлары,|қорлар,т|ді |
| ... ... |г/га ... |
| | |/га | | ... | | | | |ш |
| |Х1i ... ... ... | |1- | |x2- | |x3- ... |0,695|- | | | | ... ... | | | ... |0,412|1,107|0,472|- | | ... ... | |
| | | | |5 | | ... ... |
| | | | |4 |9 | ... |0,31 ... | | | |1 |4 |5 ... ... ... ... шаруашылықтардың арасындағы
қаоыпқа келтірілген айырмашылықтардың матрицасы.
2.2-кестесі бойынша қалыпқа келтірілген айырмашылықтардың 0 мен 3,4
арасында варьирленетінін ағаруға ... ... ... ... айырмашылықтары орташа тек 3/1000 жағдайда ғаа 6 ... яғни ... ... ... қалыпқа келтірілген айырмашылық
мөлшері 6-дан сирек асады.
2.2-кестесінің қорытындысы бойынша қалыпқа келтірілген ... 1,182 тең ... ... ... ... dp.q ... ... ауытқумен сәйкес келеді, яғни қалыпты жиынтықтағы қалыпқа
келтірілген айырмашылық ... ... ... тең. Бұл шама ... ... ... ара-қашықтықты анықтауда маңызды, бұл ара-
қашықтық кластерлерді біріктірудің аяқталғанын білдіреді.
Белгілердің түрліліктерін қалыпқа ... ... ... ... ... арасындағы айырмашылық (белгілік
кеңістіктегі нүктелердің арасындағы) айырмашылық келесі түрге ие болады:
rp,q=(∑d2jp.q )1/2
(3)
Кластерлік талдаудың ... ... ... мен образ,
таксономия, т.б. айқындаудың кластерлік талдау тектес әдістері өте көп.
2.1. кесте негізінде ... ... ... хj‾ классификациялық белгілерден жалпы жиынтық бойынша орташа шаманы
анықтау;
2. sxj немесе σxj ... ... ... әрқайсысының орташа
квадраттық ауытқуын табу;
3. Әр dp.q топтастыру ... ... ... ... матрицасын
құру;
4. rp.q жиынтығының бірліктер жұбының арасындағы евклидтік ара-қашықтықты
анықтау;
5. rp.q min ... ... ... ең ... ... Ең кіші ... ара-қашықтықтарыбар жиынтық бірліктерін бір кластерге
біріктіру;
7. ... ... ... үшін барлық белгілердің орташа мәнін
анықтау;
8. ... ... мен ... ... арасындағы қалыпқа
келтірілген жаңа ара-қашықтықтарды ... ... ... мен ... бірліктер (немесе кластерлер)
арасындағы жаңа евклидтік ара-қашықтықты анықтау;
10. Евклидтік ара-қашықтықтардың ең ... ... 6-10 ... қайталау.
Кластерлерге біріктіру қалған барлық евклидтік ... ... ... rкрит асқанша жалғасады.
|Шаруашылық | | | | | | ... | | | | | | |
| |- | | | | | |
| |0,64|- | | | | |
| |4 | | | | | |
| ... | | | |
| |3 |47 | | | | |
| ... | | |
| |1 |44 |03 | | | |
| ... | |
| |3 |17 |3 |7 | | |
| ... |
| |2 |85 |39 |1 |9 | |
| ... |3 |77 |7 |3 | |8 ... ... ... бойынша шаруашылықтар арасындағы
қалыпқа келтірілген айырмашылықтардың матрицасы (d2).
Мұнда қалыпқа келтірілген орташа айырмашылық d2- =1,174; σx2=3,06.
|Шаруашылық | | | | | | ... | | | | | | |
| |- | | | | | |
| |0,71|- | | | | |
| |4 | | | | | |
| ... | | | |
| |1 |55 | | | | |
| ... | | |
| |1 |06 | | | | |
| ... | |
| |8 |05 |2 |5 | | |
| ... |
| |5 |9 |6 |5 |8 | |
| ... |1 |23 |1 |2 |9 |7 ... ... ... ... ... бойынша шаруашылықтар
арасындағы қалыпқа келтірілген айырмашылықтардың матрицасы (d3).
Мұнда қалыпқа келтірілген орташа айырмашылық d3- =1,288; ... аты | | | | | | |
| |- | | | | | |
| |1,18|- | | | | |
| |7 | | | | | |
| ... | | | |
| |5 |42 | | | | |
| ... | | |
| |2 |59 |7 | | | |
| ... | |
| |4 |84 |8 |5 | | |
| ... |
| |4 |51 |9 |2 |7 | |
| ... ... |5 |42 | |7 |8 |9 ... ... ... үлесі бойынша шаруашылықтар арасындағы
қалыпқа келтірілген айырмашылықтардың матрицасы (d4).
Мұнда қалыпқа келтірілген орташа айырмашылық d4- =1,215; σx4=1746.
Кластерлерге біріктіру rкрит ... ... ... ... ... ... ... кезінде аяқталуы мүмкін.
Мұндай біріктіру кластер саны алдын-ала белгілі ... ... ... ... болжанған жағдайда қолданылады. Сыныптау (классификация)
есебінің шешімін ... соң ... ... ... арасындағы айырмашылық деңгейін статистикалық тексеруден
өткізеді (Стъюдент, Фишер критериі немесе ... ... ... не болмаса басқа да критерийлер бойынша жүзеге асырылады).
2.1-кестеде ... ... ... ... ... ... әрі
қарай жалғастырсақ, шаруашылықтың қалған үш белгісі ... ... ... ... ... ... ... ара-
қашықтық матрицасын құрамыз, мысалы:
r1,2=(0.6952+0.6442+0.7142+1.1872)1/2=1.678
Ең аз ара-қашықтық 1 және 4 ... () ... ... ... ... ең ... ... жақындық болып табылады.
Оларды бір кластерге бірігіп, 1+2.С. деп белгілейік. Әрі қарай осы ... х1- , х-2 ,х3- ,х4- ... ... ... және ... мен
басқа да барлық шаруашылықтар арасындағы ара-қашықтықты өлшеу үшін қалыпқа
келтірілген айырмашылықты анықтаймыз:
|Шаруашылықта|Белгілер ... | |ік |
| | ... | ... |
| |х1 |х2 |х3 |х4 | ... үшін |291 ... ... | | | | | ... ... |
| |8 | | |6 | ... ... |
| | |5 |6 |6 | ... ... |
| |8 |4 |6 |4 | ... ... |
| |2 |5 |2 |6 | ... |0,31|0,24|0,73|0,50|0,978  |
| |7 |6 |5 |6 | ... ... үшін ... мен ... ... ... ара-қашықтықматрицасындағы ортақ кластерге біріктірілген
шаруашылық элементтерін ... ... ... ... ... ... ... ара-қашықтықтардан минималды
мәнін іздейміз. 0,971 – 1+2.С. кластерінен 4-шаруашылыққа дейінгі () ара-
қашықтық. ... бұл ... ... ... 1+2.С.+4 кластері
пайда болады. Бұл кластер үшін тағы да ... ... мәні мен ... айырмашылықтарды табамыз:
|Шаруашылықта|Белгілер |Евклидт|
|р | |ік |
| | ... | ... |
| |х1 |х2 |х3 |х4 | ... |312 |6,04|1190|4219|- |
|үшін | | | | | ... | | | | | ... ... |
| | |4 |8 |7 | ... |0,74|0,84|1,14|0,16|1,616 |
| |9 |3 |5 |6 | ... ... |
| |1 |2 | |4 | ... ... |
| |5 |3 |5 |5 | ... ... кластері үшін белгілер мен қалыпқа келтірілген
айырмашылықтар мәні.
|Шаруашылықта|1+2.С.|2 |3 |4 |5 ... мен |+3 | | | | ... | | | | | |
| | | | | | ... |-  |  |  |  |  |
|2 ... |  |  |  |
|3 ... |  |  |
| | |4  | | | |
|4 | 4,73 ... |  |
| | |77 |  | | |
|5 ... |
| | |87 |17 |8  | ... 1+2.С.+4 кластерін бөлгеннен кейінгі евклидтік ара-қашықтық
матрицасы.
Келесі қадамда осы кластерге осы кластерге 7-шаруашылық қосылып, ... ... ... ... біріккен (орташа) мәндері,
қалыпқа келтірілген айырмашылықтар мен евклидтік ара-қашықтықтар ... ... іске ... ... мен | |ік ... | ... | ... |
| |х1 |х2 |х3 |х4 | ... |318  ... |
| | |  |  |  | ... ... |
| | |46 |87 |3  | ... ... |
| | |01 |66 |99 | ... ... |
| | |39 |01 |08 | ... ... ... үшін ... қалыпқа келтірілген
айырмашылықтар мен евклидтік ара-қашықтықтардың мәндері.
5.1-кестедегі ... ... осы ... ... ... ... алмастырып, 1+2.С.+3 кластері мен 7-шаруашылық
үшін жаңа матрица аламыз:
|Шаруашылықта|1+2.С.+|2 |3 |4 ... мен |3+7 | | | ... | | | | |
| | | | | ... |-  |  |  |  |
|2 |1,975 |-  |  |  |
|3 |1,738 ... |  |
| | |4 | | |
|4 |4,753 ... |
| | |7 | | ... 3 ... ... ... ... матрицасы.
6.2-кестедегі минималды евклидті ара-қашықтық 1,738-ге тең.
Қалыпты үлестірілген жиынтықтағы қалыпқа ... ... ... мәндері 1 бірлікке тең болғандықтан,евклидтік ... ... ... ... санының түбірастына тең
болады:
r-p,q=k1/2
(4).
r-p,q мәнін евклидтік ара-қашықтықтың критикалық шамасы ретінде
алуға болады.
Біздің ... k=4, ... =2. ... ... кластерге
3-шаруашылықты қосу керек:
|Шаруашылықта|Белгілер |Евклидт|
|р мен | |ік ... | ... | ... |
| |х1 |х2 |х3 |х4 | ... |339 ... ... орташа | | | | | ... |1,014 ... |
| | |6 |2 |7 | ... |2,392 ... |
| | |9 |2 |8 | ... ... ... үшін ... қалыпқа келтірілген
айырмашылықтар мен евклидтік ара-қашықтықтардың мәндері.
Қалған үш ... ... ... ... және 6-2
кластері) ең аз мәнге біріншісі ие болып тұр, бірақ ол 2-ден ... ... ... ... ... жөн, өйткені 7-шарууашылық аумағында
кәсіпорынның 3 типі анықталды: “ірі кластерге” кіретін 5 шаруашылық ... ... ... – 1 және 6 ... кететін бір жайт, жиынтықтағы белгілерді үлестіру ... ... ... ... нақты қалыпқа келтірілген
айырмашылық орташасы 1,215-ке тең, ал орташа евклидтік ара-қашықтық 2,431-
ге тең.
Евклидтік ара-қашықтықты анықтаудың анықтаудың ... ... ... ... тең (құқылы) болуы керек. Іс жүзінде әлеуметтік-
экономикалық типтерді ... ... ... тең ... ... белгілер әр түрлі мәнге ие болады. Сәйкесінше кластерлік талдаудың
жетілдірілген ... ... ... ... ... әр түрлі “салмағын” ескеруі тиіс. Бұл жағдайда өлшенген
евклидтік ... ... ... wj – j-ші ... ... ... ... шешудің бағдарламалық базасына “Класс-
мастер”, SPSS, SAS, BMDP; бүгінгі күні STATISTICA ЭЕМ-дік бағдарламалар
кіреді. Көпөлшемді сыныптаудың көптеген алгоритмдері кластерді белгілік
кеңістікте берілген желілік ... ... ... ... тұрғыдан
көрсетуге негізделген.
3 ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫН ӘРТАРАПТАНДЫРУДА КЛАСТЕРЛІК ТАЛДАУДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ
ЕРЕКШЕЛІГІ
Қазақстан ... ... 2003 ... ... ... ... ... Индустриалды-инновациалық
дамуының Стратегиясы бойынша ЖІӨ-ді 2015 жылға 3,5 есеге арттыру және еңбек
өнімділігін 3 ... ... ... ... ... әдісі ретінде
бәсекегеқабілеттілік пен индустриалды-инновациялық даму; ... ... ... адам ... ... ... және ... әдістерін белсенді қолдануға негізделген
экономикалық дамудың жаңа ... ... ... ... өз ... ... ... күштерді кешенді әрі теңдестірілген дамытудың тиімді әдісі
ретінде кластерлік әдісті ... ... 2005 ... ... халқына
Жолдауында Қазақстан экономикасын шикізаттық емес ... ... даму ... ... жолы ... ... “кластер” белгілі бір аумақта қалыптасқан
индустриалды кешен деп анықталады. Бұл кешеннің ... оның ... бір ... жетекші өндірістердің шектелген саны болады ... ең ... ... ... тығыз байланысты болады.
Кластер құрудың мақсаты – қосылған құндылықтар тізбегін ұзарту ... ... ... цех, ... ... тобында қосылған құндарды
максималды өндіру болып табылады. Олардың жеке қызметіндегі ... ... ... осы ... ... кейінгі
қосылған құнынан кем болады:
ΣЖҚҚі≤ЖҚҚ
(6)
мұндағы ЖҚҚ – интеграцияланған өндірістік топтар мен басқа кластерлік
субъектілердің ... ... ... ЖҚҚі – ... ... ... ... қосқан құны.
Кластерлік даму теориясының негізін қалаушы американдық экономика
профессоры Майкл Портер болып табылады. М.Портер түрлі ... ... ... отырып, бір саланың жоғары бәсекелі фирмаларының
түрлі аймақ бойынша жүйесіз шашыраңқы ... ... ... көңіл
бөлген; керісінше ондай фирмаларға белгілі бір аумақтық шекарада (қала,
аудан) концентрациялану тән. Бұл ... ... ... Бір немесе
бірнеше фирмалар әлемдік нарықта бәсекеге қабілеттілікке жете ... ... ... тарата бастайды: жеткізушілерге, тұтнушылар мен
бәсекелестерге.
Кластердің ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілікке
жете отырып, жеткізушілерге жартылай фабрикаттардың сапасын көтеруді талап
етеді, жеткізушілер өз кезегінде өз ... шарт ... ... өзара байланысты барлық фирмалар жаңа технологияға, ақпаратқа,
инфрақұрылымға, адам ресурстарына ... ... ... ... ... пен икемсіздіктен, келісушілік факторларынан арылу
құралы бола ... ... ... ... бірі ... болып табылады:
ДАМУДЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТІК ОРГАН ... ... ... ... ... қор, Даму ... ... банк, т.б.
Конструктор.бюро
ЖЕТКІЗУШІ КАДР
Машина, құрал- ЖОО, ғылыми
жабдық
институт, колледж
Тау-кен ... ... ... кәсіпорны
Металлургиялық өңдеу
НЕГІЗГІ ӨНІМ
Тұтынушы
Ішкі
Сыртқы
2-сурет. Металлургиялық өнеркәсіптегі кластердің қатысушылары.
Бүгінгі күнгі аумақ, қала шаруашылығын дамытудың кластерлік әдісінің
алдында тұрған ... ...... ... ... ... (келесі
механизмдер арқылы):
1. Ресурстарды игерудің рационалды жүйесін құру;
2. Өндірісті дамытудың перспективалы құрылымдарын әртараптандыру мен
оптимизациялау ... ... ... ... ... ... ... жағдайдың өзгеруін ескеру;
2.3. ҚР бекітілген даму Стратегиясы.
Еліміздегі кластерлік талдаудың сипаты шағын территория шегінде бір
экономикалық ядро ... ... ... ... ... өндіріс пен қызметтің концентрациялық ... ... ... табылады.
Отандық экономистер кәсіпкерліктің экономикалық қызметін қосылған
құн, өндірістің материалдық шығындары, ... және адам ... ... ... ... ... Сонымен қатар кластердің
қосылған құн тізбегінің (ҚҚТ) әр бөлігінің бәсекеге қабілеттілік деңгейін
өлшейтін көрсеткіштерді ... алға ... ... ...... қабілеттілік индексі немесе ... ... ЖТ – ... ... ... ... табыс; МШ – тауар
немесе қызмет өндірудің материалдық және т.б. шығындары.
Бұл индексті қолдану пайдаланған әр ... ... ... ... қосылған құнның нақты ... ... ... ... өсуі ... ... тізбегінің үздіксіз өсетін
динамикасын білдіреді.
Кластердің ... ... ... ИБҚ ... болып
табылатын “баға” индикаторының, адам капиталы және ... ... ... ... ИБ(2) – адам ... ... ... оның оның таза
өнімділігінің “бағасы”; ЕЖҚ – ... ... ... ХС – ... ... адам ... ... (БҚ-нің) өсуі жұмыс күшінің
квалификациясының, интеллектуалды мүмкіндіктерінің артуын ... ИҚК- ... ... ... ... ЖТ – жалпы табыс; Қнг –
негізгі құралдардың құны. Қаржылық ... ... өсуі ... ... ... ... экономикалық тиімділігін қаржылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік өндіріс
көлемі; салық салғанға дейінгі жалпы ... ... ... жылдық қоры; негізгі құралдардың баланстық құны; халық ... ... ... құны ... ... Кластерді Қазақстан ауыл-шаруашылығының жекелеген саласында қолдану
 
Әрбір мемлекет ... ... ... даму кезеңінде өсу нүктесі
бола алатын саланы анықтайды. “Қазақстан-2030” стратегиясында көрсетілген
осындай салалардың бірі – ... ... Оның даму ... ... ... ... индикаторы болып саналады.
Экономикалық билікті жекелеген қуатты топтардың ... ... ... ... ... тек бәсеке ғана шектей алады. Бәсекені дамыту
нарықтық қатынастардағы әрбір субъектінің бәсекеге ... ... ... ... Бәсекелестік артықшылықтар құру үшін жекелеген
саланың бәсекелестік даму стратегиясын әрі қарай дамыту ... ... ... ... ... ... ... тәсілді
пайдаланудың қажеттігі туындайды.
Қандай да бір салада кластер қалыптастырудың ұлттық ... ... мәні бар, ... ... ішкі өсуге қозғау салады, негізгі
буын ретінде барлық тізбекті алға тартады. Міне ... да ... ... ... ... қабілетті болуына негіз қалайды.
Тамақ өнеркәсібін ... ... ... ... ... ... ... кластерін дамыту үшін нақты алғы шарттар бар: шикізат
базасының болуы, яғни өсімдік және мал ... ... ... ауыл ... ... ... ... кәсіпорындарының өндірістік
қуаттары.
Ауыл шаруашылығы мен өнімді қайта өңдеу салаларынан басқа ... ... ... өндіру үшін жабдықтар жеткізіп беруші ретінде
мәшине жасау саласы, ыдыс орайтын өндіріс және стандарттау, сертификаттау,
метрологиялық және ғылыми мекемелер ... ... ... ... ... және қайта өңдеу салаларының жағдайы
соңғы жылдары оң беталыстармен және өндірістің әрі ... өсуі үшін ... ... ... бес жылда өсімдік шаруашылығы ... ... өсу ... ... ... – 2,6 есеге, мақта – 1,6
есеге, көкөніс – 1,7 ... қант ... 1,2 ... ... ... өнімдерін өндірудің өсуіне әсер еткен факторлардың бірі –
егістік алқабының кеңеюі. Күнбағыс егілетін ... 2000 ... ... ... есе, ... – 1,3 есе, ... – 1,5 есе, дәнді дақылдар 1,2 есеге өсті.
Ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі де артып отыр. Өткен жылы ... ... ... ... 209 центнерге жетіп, 2000 жылға
қарағанда 35,7 ... ... ... ... 6,3 ... ... 58
пайызға, ал көкөніс 196 центнерден айналып, 28 пайызға артқан.
Мұның өзі саланың өсуінде экстенсивті факторларға ... ... ... ... көрсетеді.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта ... ... ... туралы
айтатын болсақ, бүгінгі таңда республика ... 3 ... аса ... ... Соңғы бес жылда сүт және сүт ... ... 1,6 ... майы – 3 есе, қант 1,9 ... өсіп ... ... ... маңызды екенін мойындай отырып,
Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік стандарттау, ... ... ... ... бөліп көрсету керек. Осы буынның қандай да болсын
өнімдердің, оның ішінде ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып, осы жүйені дамытуды мемлекеттік басым
бағыттардың бірі деп анықтауымыз ... ... ... мен оны қайта өңдеу бойынша ... ... ... ... бар ел. Бұл мәселеде де Қазақстан ішкі және сыртқы
нарыққа бағдарланады. Астық саласы серпінді ... келе ... ... ... сала, мұнда бидай өндіру ... ... ... инновациялық инфрақұрылымдары мен өнімділікті ... зор, ... ... өңдеу кәсіпорындарының қуаты жылына 4,5-
5,0 ... ... ... (ал жылдық ішкі қажеттілік 2 миллион тонна),
бидай дәні мен бидайдан ... ... ... ... ... бар, дән өндірушілерге де, дәнді қайта өңдеуші ... ... ... ... бидайының сыртқы нарықтағы бәсекелестікке жоғары қабілеті
дәннің жақсы сапасына байланысты. ... ... ... және ... ... ... ... арттыруға резервтер
жеткілікті..
Кластер қалыптастыруды оңтайландыру ұзақ сақталатын ... ... ... ... ... және ... ... жағдай туғызады.
Кластерді дамытудан алынатын мультипликаторлық нәтиже алдағы болашақта
биологиялық отын, тамақ өнімдерін ... таза ... ... ... ... ... береді. Ауыл шаруашылығы малдары
мен құстардың әр түрлі топтары үшін ... жем ... оның ... ... ... дамытуға жағдай туғызады (ет, сүт, тері, аяқ
киім, тоқыма, тігін және т.б. кластерлерді).
Барлық нәрсені мақсатты ...... ... Ауыл шаруашылығы
өнімдерін қанша көп өндірсек те оны ... ... ... мәселесі
шешілмейді. Сондықтан да диқан мен малшының еңбегін өнімді ... ... сол ... ... ... ... үшін ... тамақ
кластерін кеңінен енгізуіміз қажет. Кластер сәндік үшін ауызға алатын ұғым
емес, ол қажетті ... ... ... негізінен, сүт,
астық және ет ... ... ... ет-сүт және ... ... ... өңірлерінде құрылады. Астана, Алматы сияқты ірі
қалаларда, сондай-ақ облыс ... ауыл ... ... қайта
өңдеу және дайын тағамдық өнімдерді өндіру жөнінде ірі агроөнеркәсіптік
фирмалар бар. Сондай-ақ ... ... ... ... ... жобалау-конструкторлық ұйымдар, ғылыми ... оқу ... ірі ... ... ... Қазақстан
Республикасының агроөнеркәсіптік кешеніне жасалған талдаулар келешекте,
бізде, аудандық деңгейде ... ... және ... ... кластерлер дами алады деп қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Алдын
ала талдаулар 290 аудандық кластерлерді және 6 ірі ... АӨК ... ... ... ұйымдастырудың алғы шарттары бар ... ... Ірі ... ... 28 ... ... болады. Олардың мемлекеттік қолдау құрылымдары бар. ... ... түрі ... өндірістік жүйелердің кластерлік
моделі әлемдік рынокта өзара талаптарды күрделендіре және бәсекелестікті
күшейте ... ... ... ... ... келеді. Сондықтан алдағы
кезеңде кластерлік дамудың ... ... ... ... жасау
еліміздің аграрлық саласының басым міндетіне айналады. лік. ... ... ... ... ... жылы ҚР Ауыл ... министрлігі
осы кластер мәселесіне байланысты бір конференция өткізді. ... ... ... ... ... ... түскен пайданың тек 25 пайызы
ғана ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілердің үлесіне ... ... ... 75 ... ... ... делдалдар мен сатып алушылар иемденеді.
Мұндай жағдай ауыл шаруашылығында ұдайы өндірістің ... ... Ал шет ... тәжірибесінде әрбір өнім құнының 60-65
пайызы бастапқы өндірушінің үлесіне ... Шет ... бұл заң ... ... ... ауыл ... өнімдерін өндірушінің табатын
пайдасы төмен болғандықтан, мұның өзі ұдайы өндірісті қалыптастыруға әлі
күнге мүмкіндік бермей ... ... ... ... ... ... жаңа техника сатып алатын шамасы жоқ. Мұның өзі ауыл ... ... ... ... өнім ... ... ... бұл тұста мемлекет тарапынан қолдау жоқ деп айтуға ... ... ... ... беріп, техниканы жаңартуға көмектесуде. Бірақ сол
бөлінген техникалардың көлемі ауыл ... ... ... ... ... қол ... ... бермей отыр. Себебі
біріншіден, осы заманғы техникалар жеткіліксіз. Екіншіден, қайсыбір ... ... ... алуға үрке қарайды. ... ... ... ... ... тағы бір ... ол – банктерден
несие алу. Мысалы, ауыл ... ... ... ... ... ... ... жоғары болса, онда ауыл шаруашылығын қолдап
отырмыз деп айту қиын. Тағы бір ... ... ол – ... беру
мезгілі. Мысалы, біз жақында «Плодо-экс» деген кәсіпорынға барғанда, ондағы
басшылар да, ... да: ... ... ... ... ... асырады,
ауыл шаруашылығының ерекшелігін ескеріп жатқан адам ... – деп ... ... ... алдағы жылғы егіннің қамы күзде басталады.
Егер күзге дейін шаруа қожалығы несие ала ... онда олар ... ... қалай жасайды? Себебі қажетті несие уақытында берілмеуінің кесірінен
шаруалар тұқым сатып ала ... ... және ... ... ... ... ... жайып қарап отырады. Ал дәл сол несиені тұқым ... өтіп ... соң ... не ... ... бұл мәселені қайта
қарап, нақты шешім қабылдануы тиіс. Тағы бір назар аударарлық ... ол ... ауыл ... өнімдеріне салық салу мәселесі де ... ... ... ... ... оны ... ... кәсіпорыннан қаншалықты алыс-жақын орналасқанын, олардың осыған
байланысты қанша шығын ... да ... ... ... ... аз ... ... ауыл шаруашылығын жүргізуде осындай
реттелмеген мәселелер бар. Өндірісті баға ... ... ... өнімдерін өндіріп, оны сатуда көп нәрседен ұтыламыз.
Ұлыбританиядағы ... ... ... «The ... ел тұрғындарының ... мен ... ... ... ... Қазақстан 5,08 балмен 96-орынды
иемденген екен. Бұрынғы КСРО республикаларының ішінде ... ... яғни ... тұрғандары Грузия, Әзірбайжан, Армения, Эстония,
Латвия, Литва республикалары. ... ... ... ... ... ... «Неліктен?» деген орынды сұрақ туады, оның жауабы да дайын,
ең бастысы, біздің агроөнеркәсіп кешені әлсіз, ... ... ... ... ... тұрмыс көңіл көншітпейді.
Мемлекеттік билік мұны жақсы біледі және осы түйінді шешу жолында
арнайы «Ауыл» бағдарламасын да қабылдап, біраз ... ... Жаңа ... сақтау мекемелері салынып, ол жерлерде ауыз су мәселелері
біртіндеп шешіліп жатыр. ... ... бәрі ... ...... ... ... қолдау жасамайынша уақытша нәтижелі шаралар ғана болып
қалар еді. ... да 2005 ... ... ... ... жолы агроөнеркәсіпті кластерлік жолмен дамыту қолға алынды.
«Кластерлік жүйе ... бар, ... ... ... ... дамиды және тиімді нәтиже береді» дейді экономика ... ... ... ... ... ғалым М.Портер. Ал бізде ол бар ғой.
Ауылдағы мал саны өсіп келеді. Асыл ... ... бен ... ... тұра бұл сала ... және елге қажетті сүт, ет өнімдерінің ... ... ... ... жер ... ... тұра оның өнімділігі шамалы. Көкөніс
пен ... ... ... ... ... түрлерін импорттау азаймай
тұр. Мақта да біраз алынады, дегенмен шығымдылық аз. Солай болып тұрғанның
өзінде ... шет елге ... ... ... ... экспорттап
жатқанымызға мәзбіз. Ауыл-село тұрғындары маңдай терін ... ... ... ... ... ... ... дамымай қалды.
Ал шет ел тоқыма тауарлары ішкі рынокты жаулап ... Осы ... ... ... келгенін дәлелдейді. Демек, кластерден ең бірінші
күтетін нәтижеміз – ауыл-село тұрғындарының тұрмыс деңгейін ... ... ет, сүт, жүн, ... ... ... ... ... дейтін
шикізат түрлерін барынша терең, соңғы дайын тауарға ... ... ... ... Бұл – ... және өңдеуші, сондай-ақ соларға қажетті
техника мен ... ... және ... ... ... ... ... етуші, бұрын әрқайсысы өз беттерінше ... ... ... бір ... ... деген сөз. Олай болса,
агроөнеркәсіп кешені түбірінен жаңаша ... ... көшу ... ауыл-селоны
дамыту, ондағы тұрғындардың тұрмыс жағдайын көтеру ... ... ... ... күтетініміз де, оның беретіні де осы. Кластер ырғақты
жұмыс істеп тұрған шет елдерде ауыл ... ... ... әлдеқайда, тіпті жақсы фермерлер табысынан 5-10 еседей ... Меже мен ... – сол ... ... ... ... және ... өңірлік ғана емес,
аймақтық-салалық сипатта көрінеді.
Экономиканы ... жаңа ... ... құрылымдар
бұл процесте бағыт беруші, қолдаушы ролдерін атқаруы ... ... ... ... болуы ел экономикасында маманданудың
оптималды көп салалаы құрылымын ... ... және ... ... ... ... жасап шығаруға қабілеті бар тиімді
кластерлерді жедел түрде анықтау, қалыптастыру және ... ... ... ... ... құрылымы мемлекеттің жалпы
саясатына үлкен ... ... Бұл ... ғылымды қолдау,
иновацияларға тәуелділік, экспорттық қызмет, қажетті инфрақұрылымды ... және ... ... ... ... ... ... мемлекеттің бәсекеге
қабілеттілігін жоғарлатады. Оған ... ... ... экономикасы
дамыған Финляндия. Соңғы он жыл ішінде бұл ел ( 102 ел ... ) ... ... АҚШ, Германия және Жапония мемлекеттерінен озып
шықты. Жерінде әлемдік орман қорының 0,5 %-ы ғана ... ... ... ... ... ... кластерлермен дами отырып
ағашты қайта өңдеу өнімдерінің ... ... 10% -ын және ... 25%-ын ... ... нарықта ұялы байланыс
құралдарының әлемдік ... 30%-ын және ұялы ... ... ... ... қатысуынсыз мүмкін емес. Бұл жерде
анықтап айтатын жай, ... жеке ... ... ерекшк жағдай жасай
алмайды, тек өзінің тарапынан экомиканың барлық салаларына қолдау және
реттеп ... ... ... ... өйткені кластердің өзі оны
құрайтын кәсіпорындар арасында бәсекенің болуына негізделе ... ... мен ... ... ... ... шоғырландыруы қажет.
Сондықтанда олардың даму тиімділігі мемлекеттің қолдау ... ... Осы ... ... реттеудің шетелдік тәжірибесіне тоқталуға
болады. АҚШ-та ЖҰӨ-нің 50%-ы, иновацияның басым бөлігі, ... ... 2/3-і ... ... ... ... осы секторға көмек
беретін АҚШ-та шағын бизнес ... бар. (1953 ж ... ... ... ... ... тұтынушыларға
бағытталған сапалы толық көлемді бағдарламаларды қалыптастыру.
Жапонияда кластерді мемлекеттік қолдау саясатын жүзеге асыру ... ... ... ... ... орта және ... ... дамыту
жеңілдік несиелер беру. (1,5 % 20 жылға беру),бизнес инкубаторлар құру,
инвестициялық жобаларды басқару, үйретуші ... мен ... ... ... ... болып саналатын инфрақұрылымның
объектілері құрылған, кәсіпорындарды қаржыландыруда ... ... ... және ... ... бар. ... ... қажетті қаржы
көлемінің 3/4 – ін мемлекеттік субсидия, 1/4 – ін ... өз ... ... ... ... ... ... қолдау көрсету мен реттеудің ел ... ... ... ... лайықты шараларды анықтауға болады:
- кластерді дамытуға қаражат көзі шетел инвестициялары. ... ең ... ... ... ... Сол ... ... жүйесі еш бүкпесіз, айқын мазмұнда болуы керек;
- ... ... ... мен ... ... ... жеңілдіктер болуы шарт;
- келешегі бар салаларға қатысты қабылданған заңдылықтарды қайта
қарастыруға керекті өзгертулер қажет;
- жаңалық ойлап тапқан жеке ... үшін ... ... ... қызметін қолдап және реттеп отыратын жергілікті
және аймақтық құрылымдарды қалыптастыру;
- кластерлік саясатқа тікелей қатысты бәсекелік,салықтық ... ... ... ... ... ... рыноктық және инфрақұрылымдық
салаларды жетілдіру.
Дәл қазіргі ... ... ... ... ... жоқ ... ... салалардың монополия болып сақталуы;
- ішкі және сыртқы нарықтарда бәсекенің жоқтығы;
- қаржы-несие қорларын ... ... ... ... органдарда шағын бизнесті дамытуда мемлекеттік
саясаттың толық жүзеге асырылмауы;
Жоғарыда ... ... ... жою ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті реттейтін әртүрлі заңдарға толықтырулар
мен өзгертулер енгізу ... ... ... ... ... қолға алынып отыр;
- инфроқұрылымдарды құру;
- микронесиелік ұйымдарды жасау;
- инвестицялық климаттың ... ... ... ... ... ... әр облыста мемлекеттік жергілікті басқару әкімшіліктеріне
кластермен жұмыс жасау бөлімдерінің ашылуы.
Жалпы экономиканы кластеризациялау бізге жаңа ... ... ... ... ... ... ... саясатты жасауда
экономикамыздың даму деңгейін, ерекшеліктерін ескере ... ... ... ... Яғни, кластерлік жүйенің барлық елдерде бірдей
қолдана отырып жүргізетін нақты бір тәсілі жоқ. Сондықтан ... ... ... ... елдің экономикасына қолайлы жағдайды дұрыс
таңдау қажет.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Акулич М.В., Соловей Н.А. Реализация кластерного дискриминантного
анализа в ... ... // ... ... ... ... ... М.,2000. Вып.8. С.179-185
2. Елисеева И.И., Юсупова .Теория статистики. М. 1984.
3. Елисеева И.И., Рукавишников В.О. Группировка, корреляция,
распознование образов. – М.: ... ... ... А.А. «Использование методов многомерного статистического
анализа для оценки финансового состояния предприятий с помощью
количественных моделей» Сборник трудов V научно-технической
конференции, ч.2, стр. 154 – 157 ... ... ... ... Мухина М.К. Изучение стиля жизни потребителей и сегментирование
рынка на основе психографических типов.
http://www.dis.ru/market/arhiv/2000/3/2.html
6. Цысарь А. Исследование факторов оценки ... ... ... ... ... ... ... Многомерный статистический анализ в экономике / Под ред. проф.
В.Н.Тамашевича. – М.: ... 1999. – 598 ... Ким ... ... Ч.У. и др. ... дискриминантный и
кластерный анализ. – М.: Финансы и статистика, 1989. – 215 с.
9. Бююль А., ... П. SPSS: ... ... ... ... ... и ... скрытых закономерностей. –
СПб.: ООО «ДиаСофтЮП», 2002. – 608 ... Д.Н. SPSS: ... ... в ... – СПб.: ... 2005. – 192 ... http://www.ciu.kiev.ua/19/27.html, записанная
11. Дюк В. Обработка данных на ПК в примерах. - Санкт-Петербург: Питер,
1997.
12. Бююль А., Цефель П. SPSS: искусство ... ... ... ... и восстановление скрытых закономерностей. - М.:
DiaSoft, 2002.
13.http://www.spc-consulting.ru/DMS/intro_cl.htm
14.http://www.statsoft.ru/statportal/tabID__31/MId__140/ModeID__0/PageID__
6/DesktopDefault.aspx
15.http://forex.tm/ru/liter/view/335/
16.http://www.ciu.kiev.ua/19/27.html
17. ТрансэкономикаО применении экономического метода кластерного
анализа в горнометаллургическом комплексе Казахстана. Автор:
С.Алдияров, А.Байзаков.
-----------------------
А
В
уа
ув
ха
хв

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Франц Легар5 бет
OLAP жүйесі9 бет
Автоматты басқару жүйесін жобалау12 бет
Мәліметтер қорының басқа да модельдері6 бет
Мәліметтер қорының басқа да модельдері туралы ақпарат6 бет
Автокөлік салалары бойынша қаржылық есеп және оны талдаудың теориялық негіздері50 бет
Аймақ экономикасы дамуының кластерлік принципі9 бет
Акционерлік қоғамдадың табыстылығын болжау3 бет
Алматы облысы, Қарасай ауданы бойынша көлемі 50 га алма бақта кездесетін негізгі зиянкестер мен ауруларын болжау және күрес шаралардың мерзімін хабарлау5 бет
Банкті қаржылық талдаудың теориялық негіздері71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь