Әлеуметтік реформаның мәні мен мазмұны. 1950 – 1960 жж. әлеуметтік реформалар

КІРІСПЕ
І. ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
1.1 Әлеуметтік жұмыстың мәні мен мазмұны
1.2 Әлеуметтік жұмыс объектісі, субъектісі және қағидалары
ІІ. ӘЛЕУМЕТТІК РЕФОРМАНЫҢ МӘНІ МЕН МАЗМҰНЫ
2.1 Қазақстандағы әлеуметтік реформаның негізгі бағыттары
2.2 Халықты әлеуметтік қорғау механизмін реформалау
ІІІ. 1950 . 1960 ЖЖ. ӘЛЕУМЕТТІК РЕФОРМАЛАР
3.1 1950 . 1960 жж. әлеуметтік реформаларының енуі және дамуы
3.2 1950 . 1960 жж. Реформаның халыққа әсері
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Курстық жұмыстың міндеттері: 1950-1960 жж. әлеуметтек реформаларын зерттеу.
Жұмыстың мақсаты: қандай әлеуметтік реформалар болғанын зерттеп, оларды анықтау.
Жұмыстың өзектілігі: курстық жұмыс 2 тараудан, кіріспе, қорытынды бөлімінен тұрда.
Адам жөнінде қамқорлықтың өсуі, оны әлеуметтік қорғау тек этикалық-моральдық пайымдардың ғана бұйрығы емес, сонымен бірге оның прагматикалық негізі де бар, өйткені XXI ғ. «адам капиталының» ролі экономикалық өсудің басты қозғаушы күші ретінде шырқау биікке көтерілді. 192 елдің ұлттық байлықтарының талдауына сүйене отырып, Дүниежүзілік банктің сарапшылары 90-шы жылдардың орта шенінде өндірістік қорлардың үлесіне ұлттық байлықтың 16 %, табиғи қорларға – 20 %, «адам капиталына» 64 %-ы тигенін есептеп шығарды.
Әлемде орасан зор әлеуметтік жұмыс тәжірибесі жиналған, оның ішінде көрсетілген халық тобымен де. Бұл салада отандық тәжірибе де аз емес. Қазіргі кезеңде еліміздегі әлеуметтік жағдай күрт өзгерді, әлеуметтік қарам-қатынасының өршу үрдісі ойлануды, жалпылама талдауды қажет етеді. Тұрғындармен әлеуметтік жұмыстың ғылыми негізделген тұжырымдамасын, әлеуметтік технологияларды, әлеуметтік жұмыс жүргізуде ұйымдардың түсінікті әрі сенімді тәсілдерді жасау қажет.
Әлемдегі тәжірибе дәлелдегендей, көптеген елдерде әлеуметтік қызметкерлердің есебінсіз әлеуметтік дамудың бағдарламасы да, мемелекеттің әлеуметтік саясаты да іске асуы мүмкін емес. Бұл саладағы мамандар, заңнамалық актілерді дайындауда, жергілікті билік орындары мен қоғамдық ұйымдардың шешім қабыдауында сарапшы қызметін атқарады.
Тәжірибе көрсеткендей (әсіресе бізде), адамдар көбіне көп не өздері, не отбасы мүшелері, не достары, не көршілері, не игі ниетті шенеуніктерде шеше алмайтын мәселелермен жиі ұшырасады. Бұл үшін ерекше мамандық иелері әлуметтік жұмыскерлер қажет.
Бұл мамандықтың қалыптасуы өте қиын жағдайда өткен. 90 жылдар басынан мемлекет өзінің дамуындағы жаңа және өте қиын кезеңін- нарықтық экономикаға өтуді бастады. Бұл - үрдіс өндірістің тоқырауы, жұмысссыздық, мемлекет тұрғындарының көпшілігі табыстарының күрт төмендеуі, адамдардың азып-тозуымен сипатталатын қиын да ауыр процесс. Қазақстандағы күрделі экономикалық, саяси, әлеуметтік жағдай, сонымен қатар адамға игеріп алу, бағыт алу, кейде жай ғана осы жағдайда жан сақтап қалуда көмектесуге қажеттілік біздің мемлекетімізге әлеуметтік жұмыстың жаңа жүйесін құруды талап етеді.
1. Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасы: 2001 ж. 9 сәуірдегі №481 қаулысымен бекітілген.
2. Қазақстан Республикасының Заңы. «Қазақстан Республикасындағы жастар саясаты туралы»: 2004ж. 4-шілдедегі №581-ІІ ҚРЗ.
3. Қазақстан Республикасының Заңы «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы». //Егемен Қазақстан, 2001 жылғы 10 тамыз
4. Қазақстан Республикасының Заңы «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық педагогикалық түзету арқылы қолдау туралы». //Егемен Қазақстан, 2002 жылғы 23 шілде
5. Қазақстан Республикасының Заңы «ҚР мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» // Егемен Қазақстан, 2005 жылғы 26 сәуір
6. Кожамкулова Л.Т., Демеуова М.Е. Әлеуметтік жұмыстағы қайырымдылық рөлі. – Алматы: Қазақ университеті, 2003ж.
7. Сарсенова Ж.Н. Әлеуметтік жұмыс: Оқу құралы – Алматы, 2004ж.
8. Жаназарова З.Ж. Социальная работа с семьей: Учебное пособие для студентов гуманитарных факультетов высших учебных заведений. – Алматы: Қазақ университеті, 2003г.
9. Кожамкулова Л.Т. Социальная работа города: принципы и направления – Алматы: Қазақ университеті, 2003г.
10. Абдираимова Г.С. Социальная работа с молодежью: Учебное пособие – Алматы: Қазақ университеті: 2003ж.
11. Мүгедектерді оңалтудың 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары: 2003ж. 15 қаңтардағы №20 қаулысымен бекітілген.
12. Жанұя бюджеттеріндегі әлеуметтіліктілікті қоғамдық тұрғыда қолдау – Қаржы-қаражат – 2004.-№2.
13. Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жәрдемақылар – Заң газеті – 2005-14 қаңтар.
14. Жәрдемақылар мен жеңілдіктер - /Астана хабары – 2005- 4қыркүйек.
15. Қазақстандағы әлеуметтік жағдай туралы: Түркістан: 2003-24 сәуір.
16. Основы социальной работы: Москва-2003г. Учебное пособие: под редакций И.В. Мартынова.
17. Агафанов А.Н., Менлибаев К.Н. Социальная работа с молодежью: Учебное пособие – Караганда: Издательство КарГу, 2003г.
18. П.Ф. Павленок. Теория история и методика социальной работы. Москва; 2003г.
19. Тетерский С. В. Введение в социальную работу. Учебное издание – Москва 2003г.
20. Блинков Ю.А., Ткаченко В.С., Клушина Н.Г. Медико-социальная экспертиза лиц с ограниченными возможностями / Серия «Учебники, учебные пособие»- 2002г.
21. Мельников В.П., Холостова Е.И. История социальной работы. Учебное пособие. 2-е изд. – М.: Издательско – книготорговый центр «Маркетинг»; 2002г.
22. Холостова Е.И., Деменнтьева Н.Ф. Социальная ребилитация: Учебное пособие. – 3-е изд. – М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К», 2004г.
23. Пантелеева Т.С., Червякова Г.А. Экономические основы социальной работы: учебное пособие для студентов высших учебных заведений. – М.: Гуманитарный издательский центр ВЛАДОС, 2004г.
24. Уровень жизни населения в Казахстане. Статистический сборник. Под редакций Ю. К. Шокаманова. – Алматы, 2004г.
25. Қарағусова Г. «Әлеуметтік көмектің әлуеиі әлсіремейді» // Егемен Қазақстан, 2002 жылғы 1 қантар
26. Атаулы көмек: оның бүгіні мен болашағы // Егемен Қазақстан. 2002 жылғы 10 қазан
        
        МАЗМҰНЫ
| |КІРІСПЕ | |
| | | ... | ... ... ... ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ | |
| | | ... | ... ... мәні мен ... | |
| | | ... ... ... объектісі, субъектісі және қағидалары | |
| | | ... ... ... мәні мен ... | |
| | | ... ... ... реформаның негізгі бағыттары | |
| | | ... ... ... ... ... реформалау | |
| | | |
| | | ... |1950 – 1960 ЖЖ. ... ... | |
| | | ... |1950 – 1960 жж. ... ... енуі және ... | |
| | | ... |1950 – 1960 жж. ... ... әсері | |
| | | |
| | | |
| ... | |
| | | |
| | | |
| ... ... ... | ... ... ... ... жж. ... ... ... қандай әлеуметтік реформалар болғанын зерттеп,
оларды анықтау.
Жұмыстың өзектілігі: курстық жұмыс 2 ... ... ... ... ... қамқорлықтың өсуі, оны әлеуметтік қорғау тек этикалық-
моральдық пайымдардың ғана бұйрығы емес, сонымен ... оның ... де бар, ... XXI ғ. ... ... ролі экономикалық өсудің
басты қозғаушы күші ретінде шырқау биікке көтерілді. 192 елдің ... ... ... ... Дүниежүзілік банктің сарапшылары 90-
шы жылдардың орта шенінде өндірістік қорлардың ... ... ... 16
%, табиғи қорларға – 20 %, «адам ... 64 %-ы ... ... орасан зор әлеуметтік жұмыс тәжірибесі жиналған, оның ішінде
көрсетілген халық тобымен де. Бұл салада ... ... де аз ... ... еліміздегі әлеуметтік жағдай күрт өзгерді, әлеуметтік қарам-
қатынасының өршу үрдісі ойлануды, жалпылама талдауды ... ... ... ... ғылыми негізделген ... ... ... жұмыс жүргізуде ұйымдардың түсінікті
әрі сенімді тәсілдерді жасау қажет.
Әлемдегі ... ... ... ... ... ... әлеуметтік дамудың бағдарламасы да, мемелекеттің
әлеуметтік саясаты да іске асуы мүмкін ... Бұл ... ... ... ... ... ... орындары мен қоғамдық
ұйымдардың шешім қабыдауында сарапшы қызметін атқарады.
Тәжірибе көрсеткендей (әсіресе бізде), ... ... көп не ... отбасы мүшелері, не достары, не көршілері, не игі ниетті шенеуніктерде
шеше алмайтын мәселелермен жиі ұшырасады. Бұл үшін ... ... ... жұмыскерлер қажет.
Бұл мамандықтың қалыптасуы өте қиын жағдайда өткен. 90 жылдар ... ... ... жаңа және өте қиын ... нарықтық экономикаға
өтуді бастады. Бұл - үрдіс өндірістің ... ... ... ... ... күрт төмендеуі, адамдардың азып-
тозуымен сипатталатын қиын да ауыр процесс. ... ... ... ... ... ... ... адамға игеріп алу,
бағыт алу, кейде жай ғана осы ... жан ... ... ... ... мемлекетімізге әлеуметтік жұмыстың жаңа жүйесін ... ... ... ... ғасырдың басында-ақ әлеуметтік ... ... ... қарқынды дамып, бұл салада кәсіби мамандар бітімі
қалыптса бастаған ... ... ... ... ... бойы кеңес, адамның теңдессіз қамқорлықта екендігі мәлімделіп
келді, сондықтан ... ... ... ... жүйесін құрудың мәні
жоқ деп есептелді.
Еліміздегі мұндай жүйенің ... ... 90 ... бас ... жаңа әлеуметтік-экономикалық қарым-қатынас, күрделі
әлеуметтік жағдай адамды, отбасын, жалпы мемлекет ... ... ... ... ... ... жағдайына
бағытталған жүйесін талап етеді;
Екіншіден, экономикалық және ... ... ... ... елдері, Скандинавия, АҚШ, Канада) мемлекеттер тәжірибесі кез
келген, ... ең бай ... да ... ауыртпалықтар: мүгедектік,
қайыршылық, аурулар, ... пен ... және т.б. ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс жүйесінсіз және
әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... әлеуметтік қызмет жүйесі сонымен қатар көмекке ... ... ... ... ... ... буын ... атқарады.
Әлеуметтік тәжірибедегі жаңа әдістеме әлеуметтік ... ... қол ... ... ... бір түрі
болып табылатындығы түсінікті. ... ... ... ... ... әлеуметтік сүргіндер мен келіспеушіліктерді ... ... ... ... ... болып отыр, ал ол тәсілдер тиімді
болған сайын қоғам мен мемелекет ... ... ... қор бөле ... ... ... өнімді жұмыспен ... ... ... ... арттыру мемлекеттің әлеуметтік-
экономикалық саясаттың маңызды саясатының маңызды бағыттары болып табылады.
Тоқсаныншы жылдардың ... ... ... ... ... әлеуметтік саясат жүргізу үшін ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесін реформалаудың еңбек ... ... ... ... және ... іске ... ... қамтуға
белсене жәрдемдесуге, жинақтаушы зейнетақы жүйесіне көшуге және ... ... ... ... әлі де орын алып отырған кедейлік, жұмыссыздық, халықтың қартаң
тартқан қатарының көбеюі, ... ... ... биресми
сектордың көбеюі әлеуметтік реформаларды одан әрі тереңдете түсуді талап
етеді.
І. ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ... ... ... ... мәні мен мазмұны
Әлеуметтік жұмыс адамдардың әлеуметтік өмірін талдап, олардың
әлеуметтік өзара ... ... мен ... ... ... ... жоғарғы оқу орындарындағы ... ... ... ... ... жұмыстың негізгі
компоненттерінің әлеуметтік мониторингі оның сенімділігін қамтамасыз етіп,
өзіндік дамуына мүмкіндік жасайды.
Әлеуметтік жұмысқа социологияның ... ... ... ... ... ... қоғамдық әлеуметтік спектр нақты белгіленіп,
анықталады: қоғамдық әлеуметтік құрылымды әлеуметтік зерттеу ... осы ... ... ... ... ... қызметкерлер түрлі топтарараласу бағытында әлеуметтік
жұмысты талдау. Барлық ... ... ... қорғау институты
және әлеуметтік жұмыс маңызды ... пен ... үшін ... ... яғни ... мен ... сақтау, қалыптасқан қоғамдық
қаитынастардың үйлесімділігін қамтамасыз ... ... ... ... 1, 125-116 ... ... – бұл теория ғана емес, ол адамдардың бір-бірімен
өзара әрекеттік қарым-қатынасының ... ... ... ... ... ... ... мен әдістері жеткіліксіз. Біз әлеуметтік
жұмыста әлеуметтік жұмыстың ... ... ... ... орны жоқ ... ... ... әлеуметтік жұмыстың жаңа әдістері
пайда болуда - әлеуметтік жұмылдыру ... және ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... пайда болды, содан
кейін Австралия, Германия, Франция және ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс саласында өзекті мәселе қоғамды
іздендіру ... ... ... құқтарын сақтау, әлеуметтік қорғау
деңгейін дәлелдеуі оны маңызды іс-әрекет ... ... ... жұмыс саласындағы өзекті проблема болып отыр. Өкінішке ... ... ... ... ... ... ... сыртқы
ортадан көмек сұрауға, тұрмыс жағдайын сәтсіздікке ... ... ... ... ... ... мен ... қатынасы
кез келген отбасында оның әлеуметтік статусымен материалдық ... ... ... ... ... ... немесе қарт адамдардағы проблемалар
және халықтың бұл категориясы, әрі ... ... осы ... шешуде
көмек пен шешіміне мұқтаж. Сондықтан бүкіл әлемде ... ... ... және ... қажет, дегенмен кейбіреулер оны ... ... ... ... ... түрі және әлеуметтік институт
ретінде күшті теориялық базасыз өмір сүре ... ... ... ... ... сүйенеді. Қазіргі заманғы әдебиеттерде
әлеуметтік жұмыстың түрл тұжырымдамалық тәсілдері беріліп, оның іс-
әрекетінің мазмұнын түсінуге ... ... ... ... саласының
бірден бір маманы л. Гусляков әлеуметтік жұмыстың 4 түрлі парадигмасын
анықтайды:«радикалды-гуманистік», «радикалды-құрылымдық»,
«түсініктемелік», «функционалистік».
«Әлеуметтік технология» атты ... ... екі ... ... ... немесе құрылымдық және әлеуметтік психологиялық.
Шын мәнісінде әлеуметтік жұмыс түрлі ... ... ... ... Чикаго мектебінің өкілі Роберт Пак даулардың жақсы
қызметитерін атап берді: «жанжал бар ... ... ... ... тек ... ... рационалды бейнесі бар».
Әлеуметтік жұмыс жағдайында ... ... ... ... ... ... теория ретінде - ... ... база ... ... орта ... ... ретінде – ол әлеуметтік қызметкерге
жанжал теориясын өз әрекетінде қолданудың негізгі тәсілдерін ... ... ... ... технологиясының санының алдын алу, болжау, шешу, басқару.
Жылдар бойы ... келе ... ... ... ... ... ... жақсаруының болашағы, криминогендік
жағдайлары, ... ... ... ... ... субъектілердің
бұрынғы шашыраңқы қарама-қайшылықтарының бірігуіне әкеледі, социумның
жанжалдығының бір ... ... ... ... ... ... әкеп ... қарама-қайшылықтарды жалпы басу жағдайында әлеуметтік
салада туған жанжал қоғамның ... ... ... ... өсуіне ықпал етіп, барлық деңгейде жеке ... ... ... ... /2, 15Б/ .
Көпшілік жағдайда нақты жанжалмен әлеуметтік қызметкерлер
айналысады, онда бір ... ... ... мен ... ... ... ... бойынша, жанжалдың
конструктивті рөлі ... ... ... және ... ... ол
құрылым бұзылу маңыздылығымен толықтырылады. Әлеуметтік қызметкер өзінің
жұмыс барысында кейде әлеуметтік жанжалмен өз ... ... ... ... ... ... ... адам қызметінің саласын көрсетеді, ол
белгілі бір нақтылық жөнінде объективті ғылымды теориялық жүйелендіру ... ... ... ... ... ... шешуге бағытталған – жеке ұйымдарды, қоғамдағы топтарды,
отбасыларды, индивидтерді, ... ... және ... ... ... ... Әлеуметтік жұмыстың ғылым ретінде маңызды мәселелерінің
бірі – көрсетілген объекттердің әлеуметтік ... ... ... мен ... ... және де әлеуметтік жұмыстың бар әдістер
мен формаларын талдау.
Әлеуметтік жұмыс техникалық, әсіресе ... ... ... ... жүргізілетін зерттеулер бір жағынан, көп жағдайда табиғи
ғылымдармен (соның ішінде медицинамен) байланысы ... ... ... ... ... ... ал ... жағынан -
әлеуметтанумен, психологиямен, педагогикамен, құқықтанумен және басқада
әлеуметтік (қоғамдық) ғылымдармен байланысын білдіреді.
Әлеуметтік ... ... ... болса қалыптасу кезеңінде тұр. Ғылыми
тәртіптің сипатты белгілері ... ... мен ... ... және ... саны ... табылатынын айта кету керек.
Соңғы жылдары көптеген ... ... ... оқу орындарында сәйкес
кафедралар ашылған, бірнеше оқу ... және ... ... ... және ... ... ... дайындалған және басылып шығарылған.
Алайда бұл ғылымның құрылу үрдісі аяқталудан әліде болса алыста. Сол
себептен де ... мен ... ... ... ... және ... мамандықтары бойынша дайындалуда.
Әрбір ғылым ториялық және эмперикалық ... ... ... ... ... білдіреді. әлеуметтік
жұмыс ғылым тараулары ретінде оның ерекшелігі білім мен ... ... Бұл оның ... ... Мұндай бірліксіз ғылым
болмайды, мұндай бірліксіз Адам өміріне маңызды ... ... ... ... ... ... ... терминологиясы, түсіндірмелі-сипатты аппараты
болады. Сонымен қатар, кез келген ғылым тараулары сияқты әлеуметтік ... ... ... ... ... ... топты, әлеуметтік жұмыстың ғылым ... ... ... табылмайтын терминдер мен түсініктемелер құрайды. Олардың ішінен
нақты ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы, әлеуметтік сала, әлеуметтану, педагогика және
психологиямен байланысты - әлеуметтік қарым-қатынастар және ... топ ... ... ... ... ... ... басқа да ғылымдарда қолданылады. Бұл негізінен әлеуметтік
жұмыстың объектілерін және ... ... ... ... және мекемелер түсінігі. Солардың ішінде, әлеуметтік әлсіз ... ... ... ... мен ... әлеуметтік қорғау,
әлеуметтік қорғану, ... ... ... көмек, балалар мен
жасөспірімдер пана ... ... және ... ... ... ... халықты әлеуметтік қорғауды басқару және т.б.
түсініктер бар.
1.2 Әлеуметтік ... ... ... және ... ... бұл ... ... қаралуын мынадай дәйектермен
белгілейміз: субъекттер өздерінің маңыздылығына қарамай, олар белгілі бір
шамада объекттерден туындайды. ... де, ... ... ... бір ... ... жағдайдың әсерінен объективті
түрде туныдайды және қалыптасады: субъектілер объективті жағдайлар әсерінен
туындағанымен де, олар ... және ... да ... институттармен
қалыптасады, яғни қондырма болып табылады.
Әлеуметтік жұмыста объект пен субъектті ... үшін ... ... ... ... ... органикалық өзара әрекеті,
байланысы; олардың орын ... ... ... оның ... және ... ... тұрады деп түсіндіруге болады. Ол жай ғана объективті шындықтарға
ұқсас болып қана ...... ... ... ... ... ... болып табылады.
Кең мағынада әлеуметтік жұмыс объектісі болып барлық ... Бұл ... ... ... мен ... ... бір ... қоғам дамуының деңгейінің әлеуметтік сала жағдайының,
әлеуметтік саясат мазмұны және оның жүзеге асу ... ... ... ... ... /2, 26 – ... ... кез келген Адам, кез келген уақытта, ... өмір ... ... ... мен ... толықтай қанағаттануын
қажет ететіндігін ескеру керек.
Сонымен қоса әрбір тіршілік саласында олар ... ... бай Адам ... ... байланыссыз тыныш ахуалда, денсаулығын
сақтауды және нығайтуды ... ... ал дені сау Адам ... ... іске ... мүмкіндігі жоқ кедей болуы ... кез ... ... ... ... бала мен ата-ана ... ... ... ... ... ... ... байқалады),- яғни, әрбір Адам қандай жағдай болмасын ... ... ... ... ... ... ... және одан, өздерінің әлеуметтік және
басқада мәселелерінің кейбіреулерін ғана шеше ... ... ... ... қиын өмір ... адамдар, топтар бөлінеді. Сондықтан,
әлеуметтік жұмысты тар мағынада қарастыра отырып біз ... ... ... ... халық қабаттары, олардың жеке уәкілдері, индивидтер екенін
түсінеміз.
Бұндай объекттер жеткілікті. Олардың ... ... ала ... көрейік:
өмір қиындықтарын өз бетіңше жеңуге мүмкіндік бермейтін денсаулық
жағдайы.
Бұл келесідей халық топтары: ... ... ... шалдыққан
адамдар, мүгедек-балалары бар отбасылар, психологиялық ... ... ... ... бейім балалар мен ересек
адамдар;
жедел (экстрималды) әлеуметтік жағдайдағы қызмет және еңбек.
Бұл топқа Ұлы Отан соғысының ... және Ұлы Отан ... ... тылда
еңбек еткендер, соғыс кезінде қайтыс болған әскери қызметкерлердің аналары
және жұбайлары жатады;
адамдардың егде, зейнеткерлік ... ... бір ... қиын ... ... - олар ... басты қарт адамдар,
және зейнеткерлерден құралған отбасылар ... ... және ... ... ... әр ... формада көрінуі
Бұл санатқа девианттық мінез-құлықтағы балалар мен ... ... ... ... денсаулығы мен дамуына қауіп төнетін жағдайға
душар болғандар; арнайы оқыту және түзеу мекемелерінде бас ... ... ... ... алкаголь ішімдіктерін, наша қолданатын
отбасы мүшелері жатады;
әр түрлі санаттағы отбасылардың бейберекет қиын жағдайы
Бұл халық ... бала ... ... отбасыларды және асыраушысынан айырылған
балаларды; төмен деңгейлі ... бар ... жас ... ... ... ... отбасыларды; ажырасушы отбасыларды; ата-анасы
үнемі конфликтті ... ... ... ... ... ... жағдайы (жетімдік, кезбелік және т.б.)
Бұл негізде келесі топтарға ... бала ... мен ... ... (олардың материалдық тәуелсіздікке дейін); жетім
қалған ... ... ... ... ... бақылаусыз
қалған балалар мен жасөспірімдер;
кезбелік, баспанасыздық
Бұл топқа ... ... жоқ ... ... ... жер аударушылар;
босанғанға дейінгі және босанғаннан кейінгі жағдай
Бұл жүкті және емізулі, сонымен қатар бала күтуіне ... ... ... ... ... және ... ақталған адамдардың
құқықтық (сонымен қатар әлеуметтік) жағдайы
Ұсынылған топ бөліктері тек қана ... бұл ... ... ... ... ... категорияларға бөлуге болады.
Бөгде адамдардың көмегін ... ... ... жұмыс
объектісі болады. Олар: қарттар; зейнеткерлер; ... ... ... қиын ... жағдайға душар болған адамдар; жағымсыз
ортаға тап болған жасөспірімдер, маскүнемдер, нашақорлар, жыл сайын өзін-
өзі өлтіретіндер, жұмыссыздар, ... және ... ... тобы ... ... ... ... ... ... ... ... қайталанбас ақылға, психикаға,
күрделі өмірбаянға ие жеке ... ... ... ... ... жан ... ... түсіне білуді, жанашырлық
танытуды, жан-жақты болуды, үлкен шыдамдылықпен ынталылықты талап етеді.
Әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... жалғыз басты аналар отбасы, мүгедек балалары бар отбасылары.
Сол сияқты ата-аналары мүгедек отбасылар. Әдетте, қиын ... ... ... ... бар (3 жасқа дейінгі) отбасылар. Осы
отбасыларына қосымша мемлекет қамқорлығында ... мен ... ... ... бар. Тағы бір ... ... ... отбасы категориясы - ол
кәмелетке толмаған балалары бар жұмыссыздар отбасы. Тағы бір отбасылар – ол
маскүнемдер, нашақорлар мен ... ... т.б. ... ... ... ... шешуге ғана емес, оларды нығайту, ... ішкі ... ... ... ... ... ... мен үйсіздер бұл адамзаттың тіршілік ету
аралығындағы құбылыс. Бірақ бұл құбылыс, әсіресе әлеуметтік ... және ... ... атап ... соғыс, аштық, су тасқыны, жер
сілкіну, дағдарыс процестері түрлі елдерде кеңінен ... Ол ... ... дамыған елдерге тән. Қазіргі жағдайда көптеген елдерде
қаңғыбастық пен ... ... ... жалпы принциптерге қоса
принциптер сипаттамасы:
- тұрғын үй мен ... ... ... ... ... ... тұрғын үйге төлейтін қаржының жоқтығы;
- кейбір азаматтар мен көптеген отбасының табасының аздығы;
- ... ... ... ... ... ... отбасындағы қарым-қатынастың іске асыруда мүмкіндіктердің
нашарлығы, аз ... ... ... материалдық және басқа
көмектер көрсетуге бағдарына, топтарға ... және ... ... бағыттау.
Үйсіздер тобын түрмеден шыққандар толдыруда, ата-аналарынан қашқан
балалар, мүгедектер, нашақорлар, ... ... ... ... әскери қызметкерлер. Үйсіздердің көпшілігі жалғыз басты ер адамдар.
Үйсіздердің түрлі проблемаларын шешуде арнайы мекемелерде ... ... ... ... рөл ... ... ... әлеуметтік
сауықтару орталығы, балалар үйлері және т.б. ... ... ... ... №408 2000 жылы 16 наурыздағы қаулысы. Белгілі
тұрғылықты тұратын жері жоқ ... үшін ... ... ... еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігінің №99 2000 жылдың 25
сәуіріндегі «Әлеуметтік бейімделу ... ... ... ... – бұл тәжірибелік қызметті, біліктілікті,танымды жеткізуші,
объектке бағытталған белсенділіктің қайнар көзі.
Мұқтаж адамдарға көрсетілетін барлық қызмет түрлерін әлеуметтік ... ... ... жұмысты жүргізетін және оны басқаратын
барлық адамдар және ... ... ... ... Ол - ... ... асыратын мемлекет. Ол- қайырымдылық ұйымдары, қызыл крест
пен қызыл жарты ай қоғамы ... ... Ол- ... ... ... ... және т.б. ұйымдар.
Әлеуметтік жұмыс зерттеушілері. Ғылыми ... ... ... ... ... ... ... отырып ғылыми
бағдарламаларды қайта өңдейді, бар және ... ... ... бекітеді; әлеуметтік жұмыс мәселесі жайлы ... ... ... ... шығарады.
Алайда әлеуметтік жұмыстың басты субъектісі, әрине ... ... ... ... ... ... қоғамдық бастауларда айналысатын
адамдар болып табылады.
Кәсіби қызметкерлер айтарлықтай көп ... ... әлем ... ... қызметкерлер саны 500 мыңға жуық адам. Бұлар «әлеуметтік
қызметкерлер» маманы ... ... ... бар ... ... ... іс- шаралар нәтижесінде Қазақстанда бірнеше ондаған мың
әлеуметтік қызметкер дайындалған.
Әлеуметтік жұмыс субъектісі болып келесілер ... 1) ... ... әлеуметтік қызметкерлер, әлеуметтік педагогтар; ... ... ... үйрететін профессиялар мен, оқытушылар
құралы; 3) зерттеушілер.
Жалпы мұқтаж адамдарға ... ... ... ... негізгі
ауырлық дипломы жоқ, белгілі бір мән-жағдайларға байланысты әлеуметтік
жұмыспен айналысып жүрген ... ... ... жүктеледі.
Қазақстанда 1990-2000ж.ж. аралығында кәсіби әлеуметтік қызметкерлер
саны бірнеше есеге ... ... күні 5 ... адамды құрайды. Осы жылдары
бар бірнеше жүз мыңдаған әлеуметтік қызметкерлер дайындалған.
Әлеуметтік ... ... ... тағы бір ... ... кеткен
жөн. Жоғарыда айтылған қызметкерлер арасында негізінен әлеуметтік жұмысты
ұйымдастырумен айналысатындар бар ... ... ... деп атауға болады) және де кейбіреулері тек қана ... ... ... көрсетумен айналысады. Ал оларды дағдыланушы
әлеуметтік қызметкерлер деп атауға болады.
ІІ. ӘЛЕУМЕТТІК ... МӘНІ МЕН ... ... ... ... ... бағыттары
Қоғамдағы дамудың бастапқы кезеңдерінде шаруашылық прогресі көбінесе
теңсіздік пен әділетсізідікке негізделетіні белгілі. Осы күні ... ... ... да әлеуметтік әділеттікті қамтамасыз ете
бермейді.
XVIII-XIX ғасырларда өткен өндіріс революциясы нарықтық ... ... ... ... ... дамуы бас бостандығы мен
еркіндікке, әлеуметтік әділеттікке жол ашып берді. Еркіндік ... ...... ... ... ... барлығы
индустриялды елдерде әлеуметтік ... ... ... Батыста және Шығыстың дамыған елдерінде ... ... ... оның үлес ... ... ... ... осы күні табысы
орташа әлеуметтік топтың үлес салмағы тұрғындардың 70% ін құрайды. Жалпы
алғанда, ... ... осы ... ... ... ... көздейді деп айтуға болады.
Бұл жерде, біріншіден, қоғамдық сананың нарық ...... ... ... келуі екенін ұғыну деңгейіне жеткенін
көрсетеді. Соңғылар дербес, өз ... ... ... тұрады, бірақ бір-
біріне тәуелді: олардың мақсаттары қарсы ұшырасатын ... ... ғана іске ... Екіншіден, нарықтық әбден толған
және бәсекелестіктің қатты дамыған жағдайында тауар мен қызмет ... ... ... болуына мүдделі./1.93-103б./
Бірақ осы жағдайды көрсеткенде мына бір мәселені баса айтқан ... ... пен ... теңдік үйлесімге келмейді. Біріншіден, бұл нарыққа
шығушылардың жеке бас ... ... ... ... ... ... және ... табиғатына байланысты
келеді.
Екіншіден, нарық механизмдерінің мәніне, нарықтық құн мен ... ... ... ... сату мен ... алудың ерекшеліктеріне
және басқаларға байланысты.
Сонымен, осы күнгі дамыған нарық ... ... ... ... ... ... береді. Бірақ оларды іске асыру
белгілі бір принциптер тұтастығына негізделген мақсаттық шараларды қажет
етеді. Осы ... ... ... немесе мемлекет саясатының әлеуметтік
аспектісі болып табылады.
Қоғамда еңбекке араласу мүмкіндіктері шектеулі ... ... ... ... отырып қана экономикалық еркіндікке қол жеткізуге
болады.
Нарықтық экономика әр адамға, оның ... ... ... ... құру үшін ... ... береді. Бұл еркіндік қоғамның
басқа мүшелерінің еркіндігі мен ... және ... ... келемеуі,
кедергі болмауы қажет.
Екінші принцип, мемлекеттің әр ... ... ... мүдделері
арақатынасын анықтауына бацланысты. Экономикалық реформаның, оның ... ... ... қоғамдағы әртүрлі мүдделер арасындағы ең
оңтайлы үйлесімділікті табу ... ... ... ... ... барлық тұрғындардың ықылас – мүдделерін ескеру
қажет. Бірақ, әрбір жеке ... ... алу ... ... ... оларды
әлеуметтік топ деңгейіне дейін жеткізіп жинақтайды. Сонымен, әлеуметтік-
экономикалық саясат, біріншіден, топтар мүдделерінің ... іске ... ... және ... ... жасады, ал екіншіден, оларды жалпы даму
бағытымен сәйкестендіру қажет./2.54-65/
Әлеуметтік бағдарламаларды ... және ... іске ... ... ... ... ... күштердің тепе-теңдігі,
қоғамда демократиялық ... ... ... ... ... ... ... ең алдымен табыстар жүйесіне байланысты
келеді. Соңғысы адамның белігілі бір өмір сүру ... ... ... ... ... ... – қаражат ... ... ...... ... ... Табыстар қалыптасу
көзіне қарай жіктеледі. Оларды негізгі және қосымша табыс түрлері ... ... ... ... ... ... ... түрде, белгілі
бір негізгі табыс түріне ие болады. Жалдамалы еңбек ететіндер үшін бұл
еңбекақы, ал ... үшін – таза ... ... ... табыстан тыс түсетін ақшалай ... ... ... ... /2. ... экономика дамыған сайын қосымша табыс табу мүмкіншіліктері
кеңейе түседі. Осы табыс ... ... ... ... ... ... т.б. түсетін табыстар жатады. Қосыша табыс
табуға ... екі ... ... табыс көзін көп тарапты ету негізгі табыстық төмендеуінен
сақтандырады. Екіншіден, ... ... ... табыс түрінің өсуінен
тұрақты түрде озып отыруына байланысты. Осы ... ... ... ... ... ... ... бағалауынша Қазақстанда жұмыскерлердің
50%, зейнеткерлердің 30% осы ... ... ... табу ... ... ... екен.
Қарастырылып отырған тұрғыдан алғанда ... ... ... өте зор. Оны ... ... ... тұрмыс деңгейінің көрсеткіштері негізгі орындарды иемеденеді. Бұл
жерде материалдық игіліктерді тұтыну ... ... сөз ... ... Соңғы
жылдары әлем практикасында кең тараған көрсеткіштер отандық статистикада
пайдалана бастағанын айтуға болады. Жеке алғанда, бұл «тұтынушылық ... ... ... Осы ұғым адам ... ... ең ... материалдық
игіліктер мен қызметтер құрамасын білдіреді.
Экономикалық нарықтық үлгісіне көшу ... ... ... Сондықтан тұрмыс деңгейін өлшемді түрде сипаттайтын «тұтынушылық
қоржынды» толтырудың бірнеше нұсқалық түрлері қалыптасқан. ... ... және ... ... ... Осы ... отандық статистика мекемелері «тұтынушылық қорын»
құрамы мен оның ... және ... ... ... ... ... ... кездері біздің экономикалық әдебиеттерге «өмір
сүру сапасы» ... ... ... Осы ... ... деңгейін жүйелі
түрде өлшеп сипаттайды. Бұл көрсеткіш материалдық игіліктерді тұтынумен
бірге ... ... ... ... ... алу, ... мәдениет
т.б.) пайдалануды да есепке алып, қоғамының тұрмыс деңгейін жан - ... ... ... ... – оның қоғам өмірінің әлеуметтік
–экономикалық жағдайларын ... ... ... бір ... ... мәні ... ... қатынастарды қолдау немесе
қоғамдағы әлеуметтік топтардың арасындағы қатынастарды реттеу, ... ... ... ... ... ... ... ауқатын көтерудің жағдайларын қамтамасыз ету, қоғамдық өндіріске
қатысу үшін экономикалық ... ... ... ... қоғамдық өнідірісті реттеу мақсатында жүргізетін ... ... ... ... ... саясаты елдегі экономикалық
ахуалмен тығыз байланысты болады.
Еңбек ақы төлеуде теңгермешілікті жоюдың маңызы зор. Еліміздің тұтыну
рыногының бірыңғайлылығын ... ету ... яғни ... бұл ... барлық еңбекшілер емес, тек осыны тұтынуға тиістілер.
Мысалы, дәрігерлік көмекті жұрттың барлығы емес, тек ауыратын адамдар
ғана ... ... ... қызметін тек мектеп жасындағы балалары
барларға ғана керек. Басқаша ... ... ... ... еңбекке
байланысты емес, табыстар айырмашылығын жұмсартуға тиіс. Сонымен қатар
олар ... ... ... ... ... алу мен мәдениетті
қолдау, денсаулықты сақтау, зейнеткерлерді қамсыздандыру сияқты ... ... ... ... ... тиіс. Бірақ бөлудің бұл түрі бүкіл қоғам және оның ... ... ... ... ... тұрғын үй және т.б.
саладағы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... экономикалық даму деңгейі тұтынудың көлемімен дәрежесін
анықтайды. Әлеуметтік қорғау жүйесі тек ... ... ... ... ... оқушылар, зейнеткерлер, мүгедектер ғана
қамтымайды, ол сонымен ... ... ... ... да, ... жалданып істейтіндерді де қорғайды.
Кедейтілік сияқты өткір әлеуметтік проблемеларды шешу – ... ... ... әлеуметтік жұмыстың басты бір бағыты. Бұл ... ... ... ете ... ... ... ... ең
төменгі тіршілік деңгейін жасап, тұрмысы қатар адамдардың санын азайтуға
көмектеседі. Кедейленген топты ...... ... көшкен
мемлекеттің әлеуметтік реформаның негізгі міндетті. Тұтынудың әр ... ... пен ... күнгі факторларымен байланыстылығын атап өту
керек. Ондай факторлар: ... ... ... ... ... ... ... денсаулық жайы, географиялық, табиғат жағдайлары
және т.б. Әлеуметтік ... ... ... – осы ... ... барлық мүшелерінің өмір ... ... ... жасау. Мұндай мақсатты жүзеге асырудың түрлеріне қызмет пен өнімдерді
трансферттік төлемдер арқылы бөлу ... ... ... ... ... ... елімізде қоғамдық тұтыну қорлары экономикалық ... ... ... мен ... ұжымдарының оның мүшелерінің арасындағы өмір
сүру қорының бөлінуі жөніндегі қатынасты білдіреді. Олар белгілі дәрежеде
бұрынғы немесе ... ... ... ала ... ... тұтыну қорларының бір бөлігі мемлекеттік бюджет арқылы
құрылып, ... ... Оның ... ... ... пайдасынан және қоғамдық ұйымдардың ... ... ... ... ... қоғамның жаңа мүшелерін тәрбиелеу,
қарттарды және еңбекке жарамсыздарды қолдау, ... алу, ... ... ...... ... ... тұтыну үш бағытта жүреді.
Бірінші бағыт халыққа берілетін төлемдер. Олардың көлемі еңбекшілердің
бұрынғы және қазіргі жалақысына байланысты.
Бұлар алдымен әлеуметтік қамсыздандыруға, ... ... ... ... ... мен қартайғандығына байланысты зейнетақы,
жұмыссыздыққа байланысты көмек.
Қоғамдық тұтыну қорды бөлудегі ... ...... еңбегіне
байланысты түрлі төлемдер. Мұндай төлемдеуге көп балалы ата-аналарға,
жалғыз ... ... ... ... берілетін көмектер, мемлекеттің
мектепке дейінгі ... ... ... ... ... ... тұтыну қорлардан берілетін төлемдердің үшінші бағытының
ерекшелігі – жеңілдіктер халыққа өндірістік емес сала ... ... ... ... /3.347-350б./
Адам капиталы теориясымен қатар адам дамуы тұжыымдамасының туындауына
базалық мұқтаждар тұжырымдамасы белгілі роль атқарады, ол ХХ ғасырдың ... ... ... ... ... пайда болды. 1976 жылы
осы тұжырымдама Халықаралық еңбек ұйымының «Жұмыспен қамтылу, өсу ... ... ... ... ... ... ... қорғау механизімін реформалау
Адам жөнінде қамқорлықтың өсуі, оны әлеуметтік қорғау тек этикалық
моральдық ... ғана ... ... ... ... оның ... де бар, ... ХХІ ғ. Табалдырығында ... ... ... ... ... қорғаушы күші ретінде шырқау биікке көтерілді.
Әлеуметтік қорғау жүйесі әркелкі ... ... ... ... ... ... ... етуді ұйғарды. Осындай тәсілдің
теориялық негізін алғаш рет Джан ... ... Оның ... ... ... әр азамат өзінің болшағын нық сенімімен болжай
алмағандықтан кедейшіліктен немесе табыс көзінен ... ... ... ... ... аз ... ... жөнінде қамқорлық нысандарын
қабылдау ықтимал: өздерінің ағымдағы табыстарының бір ... ... беру ... әрнбір азамат, болашақтағы қолайсыз жағдайларын
өзін ... ... ... ... ұғымының экономикалық
шаралар қабылдаумен шектелмейтінін атап көрсету керек, ол өзге де «адам
аспектерін» ... ... ... ... тәрбиесіне
жауапкершілік алғысы келмейтін немесе ала алмайтын ... ... жат ... ... ... күн ... кездеседі, олар:
маскүнемдік, жезөкшелік, арамтамақтық, ... ... ... шын ... ... ... Мұндай балалар ең алдымен осы жағдайда әлеуметтік
қорғаудың түрі болып табылатын қалыпты ... ... ... ... ... туралы мәселе қозғалғанда, 1-і кезекте
оларды ауыр және зиянды еңбек жағдайларынан, еңбек төлеміндегі кемсітуден,
жыныстық сұраншақтықтан, жәбірлеуден, ұрып – ... және ... ... ... өзге де әрекеттерден қорғау ұйғарылады. ... ...... ... мүгедектер, науқастар да сондай
араласуға, рақымдылыққа және әлеуметтік қолдау көрсетудің өзге ... емес ... ... ... ... күйде», «саяси», «құқықтық», «әлеуметтік»
немесе «экономикалық» шараны бөліп қарау ... ... бола ... бір ... ... ... ғалымдарға, медицина қызметкерлеріне,
мұғалімдерге жалақының заң жүзінде көбейту) үлкен саяси, ... ... мән ... ... мен ... әлеуметтік қорғау көбіне тар ... ... ... ... ... және сырттан қолддау көтерусіз
өздерінің тіршілік әрекетін жақсартуғадәрменсіз ... ... мен ... ... ... ... ... жарамды
күнкөрісті қамтамасыз ұмтылатын мемлекеттің әлеуміттік саясаты ретінде
қаралады.
Біздің ұғымымызда ... ... ... әлеуметтік қорғау
механизмі небәрі соның бір бөлігі болып табылады да, тұтас нәрсені, яғни
әлеуметтік қорғаудың бүкіл ... ... Оны ... ... ... ... көмек ретінде сипаттауға болады. Одан басқа, әлеуметтік
көмек табыстар мен ... ... бөлу ... жетілдіру және
өзгелерді қамтиды.
Халықты әлеуметтік ... ... мына ... ... ... және ... әкімшіліктерінің, кәсіпорындардың
парапынан;
- кәсіподақтар, әр түрлі үкіметтік емес ұйымдар мен ... ... ... қорғау және өзін-өзі қорғау;
Объект бойынша әлеуметтік қорғаудың мынадай нысандарын бөлуге болады;
• балалар
• аз қамсыздандырылған отбасылар мен ... ... мен көп ... ... ... зейнеткерлік жастағы адамдар;
• науқастар мен мүлгедектер;
• денсаулық сақтау және білім сияқты әлеуметтік
салаларға қолдау ... ... мен ... өзара байланысты және өзара сабақтас.
Дүниеге келген ... ... ... бір жола отбасының ... ... ... ... ... ... өз балаларына тіршілік
әрекетінің толыққанды жағдайларын, әсіресе балалардың саны көп болғанда,
қамтамасыз өте алмайды. Осыдан ... мен көп ... ... ... ... ... ... тарапынан әлеуметтік қорғау қажеттілі
туындайды. /3.354-358б./
Жетім балаларды ... ... ... С. Назарбаева басшылық
ететін «Бөбек» балалар қорының қызметі болып табылады. Атап айтқанда, оның
қатысуымен халықаралық «SOS- ... ... қоры ... 1-і ... ... ... ... салынды. Оларға «Бөбек»
балалар қоры достарының қаражаттары арқылы демеушілік көрсетіледі.
Дамыған батыс елдерінің ... ... ... ... мен қамқоршылық өзара іс-қимылы ... ... ... ... ... ... сақтан дыру қағидаты арасындағы өзара
тығыз байланыстың есебінен ... ... ... ... ... ... тіпті сақтандырудың ең жітілген жүйесі де, ... ... ... ... ала ... ... солардың салдарынан
адам қиын жағдайға ... ... ... ... қорғаудың құрамдас
бөлігі ретіндегі әлеуметтік көмек адамдардың жеке ... және ол ... ... өз ... ... шамалары
келмейтіндеуге көрсетіледі. Әлеуметтік көмекті қаржыландыру көзі ... ... оның ... әр ... қаржы жағдайына
қарай белгіленеді.
Әлеуметтік қорғаудың ең ортақ қағидаларына жататындар:
• халықтың барлық жіктерінің ... ... ... жағдайларын
қамтамасыз етуге қоғам мен мемлекеттің әлеуметтік жауапкершілігі;
• қажетті жағдайларда ... ... және ... ... ... жұмыс істейтін халықты әлеуметтік және жәсіптік қауіптерден қорғаудың
жалпыға бірдей және ... ... ... неғұрлым саласын ұлғайту үрдісі.
Көптеген елдердің әлеуметтік сақтандыру мен өз қамсыздандырудың бойынша
жәрдемақылардан басқа үй ... ... ... ... ... ... үшін ... төленеді. Балалары арналған
жәрдемақылар –демографиялық реформаның бір бөлігі, сондықтан ... олар бола түзу ... ... ... ... ... қорғау
Жүйесінің элементтері ең аз жалақы мәселелерді ... ... ... елдердегі әлеуметтік қорғаудың ұлттық жүйелерінің
құқықтық базасы адам құқығы ... ... ... ... мен ... сүйенеді.
Шетелдік теория мен ... ... ... ... мынадай негізгі бағыттарын жасады:
• бір-бірін қайталайтын көптеген жәрдемақылардың орнына атаулы
бағыттағы бірыңғай жәрдемақы енгізу;
... ... ... ... ... ... мұқтаждар санаттарының реттемесін қатайту.
• әлеуметтік бағдарламаларды қамтамасыз ету ... ... ... ... бюджеттен жергілікті бюджеттерге
көшіру;
... ... ... ... ... ... бір ... сақтау.
Бүгінгі таңда Қазақстанда халықты әлеуметтік қорғаудың мына бағыттарын
шартты түрде бөліп ... ... ... ... ... ... ... төлеу, әлеуметтік көмек, зейнеткерлерлік
қамсыздандыру. Осы бағыттардың әрқайсысын толық қарап көрелік.
Жұмыссыздарды әлеуметтік қорғау ... ... және ... ... Белсенді шараларға кәсіптік даярлау мен жұмыссыздарды
қайта оқыту, қоғамдық жұмыстар ұйымдастыру және жаңа жұмыс орналастыруды,
жәрдемақыларды ... және ... ... ... ... ... ... халықты әлеуметтік қорғаудың енжар
нысандарына екпін берілді. 1991 жылы ... ... ... қоры ... ... ... тыс ... кәсіпорындар мен
ұйымдар, ал 1997 жылдан бері бюджеттік саладағылар да жалақы қорынан 1-2 ... ... ... «халықтың жұмыспен қамтылуы туралы» 1-і ... ... ... ... ... ... ... жұмыстағы
үзілістердің ұзақтығы мен өзге факторларға ... ... ... ... Әлеуметтік қолдау көрсетудің анағұрлым жоғарғы
деңгейі штатының қысқаруына немесе кәсіпорындарды ... ... ... босатылған қызметкерлерге кепіледенеді. ... ... ... ... ... ... қарастырылды.
/19.64-66 б./
1999 ж 1 қаңтардан бастап ҚР «Халықтың ... ... ... Заңы ... ... ол жұмыспен қамту саласында белсенді саясат
жүргізуге, азаматтарды жұмыс іздеуге уәждеуге, халықтың ең осал ... ... ... бағдарланды. Осы заңға сәйкес ... ... ... азайтылды және ол ашық есепттік көрсеткіштің 3,5
еселік ... ... ... ... жұмыс істемегендерге төленетін
жәрдемақы жойылды.
Қ.Р. 1999 ж. 5 сәуіріндегі ... ... ... ... ... Заңына өзгертулер енгізу туралы» Заңына сәйкес
белгіленген тәртіпке жұмыссыздар болып танылған азаматтарға ... ... ... ... Оның ... ... ... есебінен атаулы көмек көрсету қарастырылды, оны аудандық
еңбек, жұмыс пен ... және ... ... ... ... жүзеге
асырды.
Матриалдық көмек- біздің жағдайларымызда өте «бұлыңғыр» санат. Ол
кедей азаматтарға жергілікті ... ... ... ... арқылы
беріледі. Қазақстанда шағын нәтижелендіру бағдарламасы
1998 ж. біраз дамуын тапты, оларды жұмыспен қамтудың жаңа ... ... ... көмек ретінде қарауға болады.
Алайда қаржылай қаражаттардың жеткіліксіздігіне байланысты бұл
бағдарлама 2000 ж ... ... ... қамтудың белсенді
саясатына көшу мән жағынан орналастыру қамтудың белсенсді саясатына көшу
мән жағынан орналастыру мен ... ... ... ... ... жоқ. ... сақтандырудың есебінен сыйақы беруге жататын
әлеуметтік қауіптердің тізбесіне жұмыстан ... ... ... 2003-2005
ж.ж. жоспарланып отыр. Сонымен бірге жұмыссыздарды әлеуметтік қорғаудың
бас стратегиясы негізгі 3 мақсатқа қол жеткізуді ... ... ... ... ... жаңа жұмыс орындарын жасау үшін әсіресе шағын және
орта ... ... ... ... ... ... мен
қызметкерлерді жұмыстан босатуға жол бермейтін жұмыс ... ... бар ... ... көрсету; жұмыспен қамту орындарын
жекешелендіру, мұндай ... ... ... ... жұмыскерлерді жұмысқа орналастыру мен қайта оқытуды шұғыл
және икемуді ... ... ... ... ... ... ... медициналық қызметтерді алудың кепілдіктері іске асырылады.
Ол халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... болып
табылады және оның адам дамуындағы, қоғамдық өндірістің аса маңызды
факторы – адам ... ... ... ... - әлеуметтік
үрдістеріндегі ролі біршама қомақты.
Осы роль медициналық сақтандыру жүйесінің жұмыс істеуіндегі маңызды
принципті ... ... ... ... құру, іс-
әрекеттерді орталықсыздандыру, ұйымдастырудың міндетті нысаны, ол барлық
азаматтарға қажетті ... ... ... ... рыноктағы осы
қызметті өндірушілердің – ... ... ... жеке ... жүргізетін дәрігерлердің өз еңбектерінің
сан және сана жөнінде тікелей мүдделігі туындайды, олар ... ... ... ... медицинасы 1995 ж бері дами бастады, сол кезде
тиісті заң қабылданды және ... ... ... қоры құрылды.
Міндетті медициналық сақтандыру базалық бағдарламасына ... ... ... сол ... ... ... ... сақтандыру қоры қаражаттарының есебінен медициналық ... ... ... ... ... ... өтелетін
болады. Сондай-ақ осы бағдарлама арқылы қажетті дәрімен ... ... ... ... ... ... жеке ... дәрілер
бойынша жеңілдіктері қарастырылады.
Әлемдік тәжірибеде мынаны ойғақтайды, ел неғұрлым ... ... оны ... ... ... ... соған сәйкес
денсаулық сақтауға ... ... ... ... ... ... ... Жүргізілген халықаралық салыстырулар елдің
экономикалық даму деңгейі мен халыққа тегін медициналық қызмет көрсетуге
қатысты мемлекеттің ... ... ... ... тығыз байланыстың
бар екендігі туралы айтады.
Медициналық қызметтердің үдей ... ... ... ... ресурстарының болмауы халықтың едәуір бөлігін
медициналық көмексіз ... ... ... берілген жаңа
мәртебе – ...... ... да және ... ашу да ... ... барлық аймақтарында
медициналық халі мүмкін болып отыр. Медициналық қызметтердің кепілденген
минимумын ... ... ... мен ... ... ... өзекті мәселеге айналды. Мәселен инфляциялық
аурулармен ауырғандардың көбеюі ... ... ... ... ... ... саны ... Осылай қалыптасқан
жағдайда денсаулық сақтау саласында ... ... ... ... ... қаржылық шектеулер жағдайларында халыққа әлеуметтік көмек
көрсетудің атаулығы басым болуы тиіс, оның негізі ... ... ... 2002 ... 1 ... күшіне енген «мемлекеттің атаулы
көмегі ... ... ... аса ... көрген отбасылар жеткілікті
қамтамасыз етілмегені бойынша ақшалай жәрдемақылар алуға құқылы. ... - ... ... ... ... ... немесе жеке
азаматтардың қайсібір шамада жиынтық ... ... ... ... жалғыз нысаны. Әлеуметтік қолдау көрсетудің ... ... ... ... қосымша төлем жасау болып табылады.
Әлеуметтік көмек көрсетудің атаулылық ... ... ... ... көрсету керек, теория мен практикада бұл қағида пікірталас тудырады.
Мәселен, отбасы табыстарын ... ... ... ... ... Еуропа және ТМД елдеріндегі адам әлеуетінің дамуы ... осы ... бас ... ... ... «Әлеуметтік
қорғаудың іріктемелі, спотанды үлгілері, табысты өлшеуге негізделген
үлгілер сияқты, ... ... мен ... – басқарушының шығындардың
көптігі себебінен ... ... тағы бір атап ... қажет.
Жәрдемақылармен шын мұқтаж адамдардың салыстырмалы үлкен емес ... ... ... ... ... ... ал ... ұйымдастыруға және соларға бақылау ... ... ... ... да өсе ... ... аса маңызды құрамдас бөлігі – халықты
зейнетақымен ... ... ол ... ... халықтың
үштен бір бөлігінің мүдделерін қорғайды.
Ерекше күнделігіне байланысты зейнетақымен қамсыздандыру проблемасын
арнайы қарастыру қажет.
Әлеуметтік қорғау жүйесінің бір ... бола ... ... ... ... да, сондай-ақ уақыты келгенде оны
алатынын білетіндерге де қауіпсіздік ... ... ... әр ... әлеуметтік-экономикалық даму деңгейне, саяси режим мен
заңнамасына байланысты болады. ... ... атап ... ... ... шамадан тыс кепілдіктер жеке қор
жинаудың жеткіліксіз нормаларына ... ... ... ... ... ... мәлім. Және керісінще зейнетақымен
қамсызданырудың төмен көрсеткіштері ... асыл ... ... ынтымақтастығы қағидасына негізделетін зейнетақылық жүйенің
ең елеулі кемшіліктері мыналар ментұжырымдалады; ... ... ... ... ... ол жеке адамдардың жоғары еңбек
белсенділігі мен қарттың шаққа и қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыздық деңгейі
пайыздардың есептелген сомасы мен ... ... өсу ... едәуір
көтерілер еді, әлеуметтік әділдік бұзылады ... ... ... ... ... өтеу ке пілденбейді.
Осы кемлішіліктер қор жинау жүйесі кезінде елеулі шамара төмендейді:
жеке салым ақша мен ... ... ... ... ... ... анағұрлым жоғары нормаларының себебін
зейнетақымен ... ... ... ... үшін
аудандардың орташа мөлшерлемесі ... және ... ... ... ... елдің
экономикасы үшін қор жинау ... ең ... ... ... ... зейнетақы ... ... ... жинақ ақшалары ... аса ірі ... ол ... ... ... ... ішінде Қазақстан
үшін де маңызды. Одан ... ... ... ... ... қор ... тек ... ... ғана ... ... ... ... әр
түрлі ... ... ... ... ... алу арқылы да ... ... ... ... ... ... ... капитал рыногын
жасаушы ... ... жаңа ... құралдарын
шығарумен, сақтандыру рыногын ... және ... ... жүйесінің табыстары мен халықтық ... ... ... ... тығыз байланысты қарау қажет.
|ІІІ. |1950 – 1960 ЖЖ. ... ... |
| | ... |1950 – 1960 жж. ... ... енуі және ... |
1861 жылы Россияда крепостниктік правоның жойылуы елде капитализмнің даму
процесін жеделдетті. Қазақстанның шикізат көзі және ... ... ... ... ролі күшейді.
1867-1868 жылдары Қазақстанда әкімшілік басқару жұмыстарына ... ... ... ... ... ... олар
үш генерал-губернаторлаққа бағынды. Жетісу және ... ... ... және Торғай облыстары Орынбор
генерал-губренаторлығының Ақмола және Семей облыстары Батыс-Сібір генерал-
губернаторлығының ... ... ... әкімшілік ауылдарға бөлінді. Реформа сот құрлысына
өзгерістер ... ... ... ... ... сот ... негізін
басшылыққа алып, билер соты сот жүйесінің төменгі ... ... ... ... салу ... түсті.Түтін салығы 3, кейін 4 сомға өсті.
Отырықшы халық ... ... яғни ... ... 1\10 бөлігі және
танаптық, яғни жерден заттай емес, ақшалай алынатын салық төлейтін болды.
Көшпелілер мен егіншілер ... ... ... алым-салықтар мен борыш,
міндеткерліктер өтеді. ... ... ... ... ... деп
жарияланды, сонымен қатар феодал-шонжарлардың жер пайдаланудағы айрықша
хұқы сақталды. 60 жылдары қабылданған реформалар мен 1886 және 1891 ... және сот ... ... ... ... орталық және
феодалдық езгінгі күшейте түсуге ... еді. ... ... үкімет
органдары мен феодал-байлар топтарының позициясын нығайтып, жер мәселесін
одан әрі шиеленістірді. ... ... ... ... ... Орал,
Торғай облыстары мен Маңғыстауда отаршылдыққа қарсы ... ... ... іскері қаталдықпен басып жанышты.
Патша үкіметінің ұлтшыл-отарлық саясатын қарамастан Қазақстанда жүзеге
асқан реформалар ... ... ... экономика деңгейіне көтерілуіне
жағдайлар жасады, капиталистік ... ену ... ... шыт, шұға, жібек, былғары, металл бұйымдары ... ... ... ... ... мал ... мал өнімдері, астық
(мысалы, Семейден жыл сайын 1 млн пұт ұн) тасылды. Малшаруашылығы мен егін
шаруашылығы өнімдерінің құны ... ... ... ... ... жаңа түрі – ... ... пайда болды. Ірі жәрмеңкелердің
жылдық товар айналымы 1 млн сомға жетті. Қырдағы аудандарда ... ... ... ... ... 1870 – 1890 ... ... несиеге берудің
капиталистік түрлері пайда болды. Банктер құрылды. Мейлінше баяу болса да
қазақтың ... ... ... ... Саудамен байлар мен көпестер
айналыса бастады. Орал, Верный, Семей, Петропавл, ... ... ... т.б. ... өсіп ... ... ... барысында 30-
дан астам қала мен 400 поселке пайда болды. Сауда - өнеркәсіп орталықтары
ретінде қалалардың ролі ... Қала ... саны ... ... ... ... негізінен оңтүстік қалаларда тұрды. Қалаларда ауыл
шаруашылық өнімін өңдейтін ұсақ өнеркәсіп орындары басым болды: тамақ ... ... ... ... ұн ... т.б.), тері ... ... пайда болды. Кен өндіретін шағын кәсіпшіліктер
саны өсті. Тек Ақмола облысының ... ... 249 ... болды.
Қарағандыда көмір шахталары, Риддерде рудниктер ... ... ... ... ... ... ... сипат ала бастады.
1874 – 1876 жылдары Орынбор темір жолы салынды. 90 жылдары Сібір ... ... ... ... ... өтетін бір бөлігі іске қосылды. Темір
жол салу товар айналымының артуына, Орталық ... ... ... ... ... ... ... етті. Патриархалдық томаға-тұйықтықтың
күйреуі, натуралды шаруашылықтың ... ... ... сауда мен астыққа деген қажеттіліктің өсуі отырықшылықа ... ... ... 1889 жылы ... ... ... шамамен 10
млн пұт астық өндірді. Ақтөбе және ... ... 9 млн пұт ... 90 ... отырықшылыққа көшу жаңа қоныстанушылар үшін жер бөліп
беруге байланысты жеделдей түсті. ... ... ... ... шаруаларын жаппай қонстандырумен алмастырылды.
Капиталистік қатынастардың Қазақстанға енуінің маңызды ... ... ... ... жеделдеуі, тапқа
жіктелу және ауылдағы таптық күрестің өсуі болды. Жерден және ... ... ... ... мүлдем қол үзбесе де кәсіп іздеп
қалаларға кетті. ХІХ аяғы ... ... ... оның ... ... жұмысшы
табының бір бөлігі ретінде ұлттық жұмысшы табы қалыптаса бастады. Әсіресе,
кен және тұз өнеркәсібінде істейтін ... саны ... 1855 ... 1353 жұмысшы болса, 1900 жылы ... ... ... ... ... ... бірлесіп еңбек етті. ... ... ХІХ ... орта ... ... 1849 жылы ... Маринка алтын кендерінде, 1887 және 1891 жылдары Өскемен алтын
кендерінде, 1898 жылы Зырян мыс рудниктерінде ... ... ... ... дейінгі тарихындағы өте өзекті мәселе
- өлке өндірісінде капиталистік қатынастардың қалыптасуы қалай ... ... бұл ... ... ... ... ... болатын. Әрине, капиталист қайтарым ... ... ... жолымен қызметке қатыстырылатын жұмысшыға қайырымдылықпен
қаржы жұмсамайды. Керісінше, қанауды күшейту, жалдамалы жұмыс қолының терін
сығып алу ... ... ... Бұл ... ... ... ... бойынша да жетерлік. Жұмысшылар нормадағы сегіз
сағатпен емес, кәсіпорын ... ... ... ... ... ... 1886 жылы ... облысында алтын іздейтін кен орындарында ... ... 5000 пұт ... жуып ... ... болды. Тапсырма
орындалмаған жағдайда жұмыс уақыты ұзартыла берген. Сол себепті ... ... 16-18 ... ... еңбек еткен. Жұмыстың ауыр жағдайына
қарамастан дәрігерлік көмекте берілмеген. Тіптен ... ... 26 ... ... ... қызмет өз алдына, дәрігерде болмаған.
Жұмысшылардың көпшілігі безгек , ... өкпе ... ... жерлеріде жайсыз-ды. Мәселен, Қарағанды көмір кенішінің жұмысшылары
былай деп жазды:«Бізге пәтерлерді жылқылар тұратын атқоралардан берді. ... ... ... ... ... балшық су төбемізден
сорғалайды». Ал жеркепе үйлерде жайғасқандардың жағдайы бұдан бетер төмен
болған. ... бұл ... іші ... ... жататын. Жататын бөлмелер
мен дәлізде 1-1,5 аршын малдың қиы жатушы еді. Міне, осындай жерлерде ... ... ... 18 жыл бойы тұрды, - деп түйеді ойын ғұлама тарихшы
Ермұхан Бекмаханов.
Капиталистік қанау киліктірген ауыр еңбек ... ... ... ... ... ... 141-і қызметке кірісуден
бас тартқан. Осындай адам ... ... ... ... акционерлік
қоғамына қарайтын Спасск заводында, Қарағанды көмір кенішінде, ... ... ... және ... ... ... ... қайсар еңбекпен жеңген алғашқы ... ... өмір ... ... ... ... қазақ ауылындағы әлеуметтік жағдайды да
түбірінен ... Жер мен ... өз ... алып ... «жаңа»
сипаттағы байлар мен қатар мүлдем қайыршыланған, ... ... ... жоқ қу ... кедейлер қатары көбейді. Олар енді көшпелі өмірді ... ... ... ... арасында жатақтар атанды. Жатақтар үш топқа ... ... ... ... ... астық алыпсатарлығымен
айналысқан саудагерлер. Жалпы жатақтар қауымы прогрессивті ... ... ... , ... ... ... Астықты аймақ Торғай
облысы қазақтарының қарамағындағы
дәнді дақылдар танабының көлемі 1875 жылғы 17 мың десятинадан 1902 жвлв ... ... ... ... ... оң өзгерістер ешқандай қысымшылықпен
емес , таза ... яғни ... ... ... ... мүддесінен туындаған батыл қадамдар болатын. Сол тәрізді Сыр ... ... он ... ... ... ... сұлы ... бабаларының
бұрынғы дәстүрін жалғастырған. Тек Қазалы оязының өзінде ... ... ... ... ... суын ... ... үшін 200-дей кіші-
гірім канал қазады. Сол арқылы арықтық тәсілмен дәнді дақылдар ... ... Әр ... ... жиырма тиыннан төленеді.Ақырғы түсімнің
мол болуы үшін тырбанып жұмыс істеулері арқасында 1893 жылғы астық бастыру
барысында 604 миллион пұт ... ... 6 ... ... төрт ... ... өнімі алынды. Масақты дақылдардың әрі ... ... ... ... ... ... 54 центнерден айналады. Мұндай қызметпен айналысқан
Шу, Талас ... ... ... ... дақылдардың әр десятинасынан
41 пұттан астық алған. Ал Семей облысындағы 84 диқан белді ... ... қызу ... 1898 жылы біржарым мың ... дән ... ... алған. Егінші қазақтардың пайымдауына жүгінсек, егер
себілген әр қапшық тұқым дәнінен 25 ... ... ... өнімнің жоғары
болғаны. Ең төмені 5-7 қапшық. Астық бастыру үшін бау-бау масақты қырманға
жаяды да жылқымен ... ... ... ... дәнді сыйымдылығы 4-5
пұттық қаптарға салып жинап алады. Қазақтардың астық өндірісін арттырудағы
жемісті жұмысы ескеріліп ... ... ... ... ... ... шаруаларға құрал-саймандармен көмек берілді. Қазақ
жатақтарына Брянск ... ... қос ... ... жеткізіледі. Кейіннен
Гена, Сакка соқалары әкелінді. ХХ ғасыр бойында Орал облысында 5637 ... ... ... Енді қайсыбір диқандар егістік танабының
көлемін ірі шаруашылықтар деңгейіне дейін көтереді. Бір десятина ... ... ... 1 пұт ... 8 пұт сұлы ... Егін орағына үй іші ... ал ... 12 ... ... ... 40 тиынға жұмысшы жалдаған.
Сондықтан ауқатты жатақтар арасында 200 десятинаға ... егіс ... ... Атап айтсақ, ауа-райы құбылмалы, егіс салуға қажет табиғи
ылғалды ... ... аз, ... жиі ... ... оязы
жерінде Сапа Әкімниязов дейтін азамат көріп басып, өз қолымен егістікке су
шығаруға қажетті шығырды жасап, жем өзенінің ... ... ... ... ... келістіру арқылы айналымнан 40-50 центнерден астық алады.
Сол 1898 жылдың өзінде Ақтөбе оязы егіншілері ... ... ... ... ... 6,2 ... дейінгі танапқа тұқым себеді.
Оязда өндірілген 1 млн 483 мың пұт астықтың ... тары ... ... ... әрбір жатаққа шаққанда жетпіс пұттан, ал ояз бойынша шамамен
алғанда 67 пұттан ... Бұл ... ... ең ... көрсеткіш.
Ендеше, оларды жәй жатақ демей, неге нағыз астық өндірушілер атамасқа.
Орталық Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... астам адам диқаншылықпен ... ... ... малазықтық сұлы сепкен. Соның ішінде азық-түліктік мәні
зор бидайды өндіру мәселесіне ... ... осы ... 3055
гектарға аталмыш дақыл тұқымы себіліп, ... ... ... ... орай әр ... орта есеппен 20 центнерге дейін астық
алынған. ... ... ие ... Қоянды жәрмеңкесінде астыққа
сұраныстың өсуі, өнім шығымыеың артуы бұл ... ауыл ... кең ... ... болған. Бұндай оң өзгерістер халықтың
отырықшылық кәсіпке көптеп тартылуына орай өміршең бола бастаған. Астық
өндірісінде ... ... ... ... саны күрт ... Сөз
болып отырған Қарқаралы оязы қарайтын Семей облысындағы жатақтар құрамында
жүз мыңдай адам еселеп тер төгіп, ... ... ... ... ... оязындағы жұмыстың жайын жалғастырсақ, жатақтардың базарға
шығарып астық сатудан келтірген ақшалай ... мал ... ... таза ... тең ... ... сатудан келтірілген қаражатқа дәнді дақылдар егісінің көлемін
кеңейтуге қажет ... дән ... ... ... ... аз ... ... Астрахань губерниясындағы Бөкей ордасының ... ... су ... ... дәнді дақылдар сеуіп, оның әр
десятинасынан ортаесеппен алпыс пұттан астық жинаған диқандар ... ... ... ісін ... көршілес ауыл адамдары Балықты
судының көктемгі жайылмасына дәнді дақылдар сеуіп, өздерінің ... ... өнім ... ... елді ... маңындағы
тұрғындарда талпыныс жасап, 120 десятинаға дән ... одан ... ... ... елді ... ... сатады. Сөйтіп,
астық өнімі жөніндегі алыс-берісте 1868 жылы ... ... мен ... ... кең ... алып жатқан Орал облысы жатақтарының
жұмыс ауқымы артып, ХІХ ... ... әр ұжым ... ... ... егіс салуға қолдары жеткен. Танап көлемін кеңейтіп ... ... ... ... ... жол ... ... нақты дәлелі
ретінде тек 1913 жылдың дәнді дақылдар егінін жинау қорытындысында 5,4
миллион ... ... дән ... ... ... 75 ... базарға
шығару арқылы мол қаражат келтіргенін айтар едік. Ғалым-агроном М. ... көп ... бойы ... ... ... ... шетке шығарып сатылған астықтың басымын бағалы ... ... ... оязы да егін ... ... дамыған аймаққа жатты:
1909 жылы жалпы есепке алынған 18010 шаруашылықтың 15951-і ... ... ... ... ... 10744 десятинаға жеткен.
Ал Ақмола облысы ұндық сапасы жоғары сортты ... ... сол ... алыс-жақын аймаққа белгілі бола бастапты. Сондықтан Сібір теміржолы
арқылы 1890-1901 жылдарда 429 мың пұт астық ... ... ... 4806 мың пұттан асқан.
Дәнді дақылдардың әр ... ... ... өнім ... ... да ... 1909 жылы оязында - 56; Қазалыда – ... – 48; ... – 41 ... айналған. Келтірілген мәліметтер
су көздерін көп пайдалану астық өндірісін арттыруға жол ... ... мен ... ... байланыстарынан өсуі капиталистік
қатынастарға өту кезеңінде кең қанат ... ... ...
техникалық прогресс көзі. Осыған орай кәсіпқорлықтың дамуы ... ... ... қала мен ауыл арасындағы нарықтық байланыстың
өрістеуінен капиталистік қатынастарының енгізіле ... ... ... ... ... ... жүргізілді. Орыс саудагерлері өз
тауарларын қазақ даласының мал-мүлкіне айырбастаудан ... ... ... Торғай облысының тұрғындары малдарын айырбасқа салу үшін
Орынбор, Орск қалаларына айдап барды.
ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ... ... ... ... ... ... ... Семей, Өскемен, Зайсан арқылы
атқарылды. Бұл жерлермен ресейлік сауда керуендерінің жүріп өтуі ... шәй, ешкі ... ... тау-аралармен тиімді алыс-беріс
жасауларына жағдай туғызды.
Қазақстан халқы Маңғыстау арқылы Хиуа хандығымен, Сырдария ... Орта ... ... тығыз сауда қатынасын орнатты. Азиялық
тауарлар Орындор губерниясына да аз әкелінген жоқ. Тек 1898 ... ... ... 35600 сомның кілемі, 58700 сомның шампаны, 56 мың
сомның көрпесі, 67600 сомның жібегі, 506 мың сомның жүзімі, тағы ... ... ... әкелінді. Соның арқасында ... ішкі ... ... ... ... негізінде алыпсатарлық артты. Ауыл-
аймақты ... ... ... ... ... мал баққан шаруалар
үшін тиімсіз ... ... ... ұсақ ... өндірушілерді
қайыршылыққа ұрындырған жайттар да кездеті. Өйткені, алыпсатарлар алған
тауарларын ... ... ... бағамен сатып, мол пайда ... ... өз ... ... ... қоя ... ... қол
болды. Соның нәтижесінде далалық аймақта ұсақ және ірі ... ... ... ... ... жинақталды.
Сауда-саттықтың екінші бір ошағы ретінде жәрменкелердің ролі ... ... ... ... Атбасар, Контантинск, Таинчинск
қалашықтары болды. Бұл жәрмеңкелердің 1900 ... ақша ... 18,5 млн ... ... сауда ақша құндылығын арттырды. 1867 жылы енгізілген үй
басы салынғын қазақтар өз тауарлары аомастыру арқылы төледі. Оның ... сом ... ... ... ... ... ірі орталықтары Омбы, Петропавл қалалары
болып қалыптасты. Бұл қалаларда ... ... ... ... ... ... базалары барды. ХІХ ғасырдың екінші жартысында
Қазақстанда 120 мың ... ... ... ... кассалары
ұйымдастырылды. Оның Ішкі ордадағы сомасы 1854 жылы 10 мың теңге құрады.
Қазақстан экономикасына капиталистік ... ... ... ... – банктердің ашылуы еді. Мемлекеттік банктің бөлімшелері 1876 жылы
Оралда, 1881 жылы Петропавлда, 1887 жылы ... 1895 жылы ... ... сауда банкінің бөлімшелері Қазақстанның жеті қаласында өз
қызметін ... және ... ... ашылуы Қазақстанда ақша айналымының
өсуіне көмектесті. Ел ... ... ... ... ... ... ... рыноктың қалыптасуына түрткі болды. ХХ
ғасыр басында өлкемізде мұндай ... кең ... ... ... ... құрылмады. Қазақстанның әртүрлі аймақтары арасында
экономикалық байланыстар ... ... ... ... ... кең желісі Қазақстанның Ресейдегі капиталистік рынокқа
кіруіне ықпал етті. Бұл, ... ... ... ... ... ... ... тіршілігінің құлдырауына киліктірді.
Дамудың капиталистік сатысына өтуге орай ... ... ... ... ... ескілер жаңара түсті. Фабрикалар заводтар мен заводар
саны 1886 ... 2,5-3 ... ХХ ... ... ... ... жетті. Аталмыш
мерзімде өнекәсіп өнімі 8 есе ... ... ... ... ... қарым қатынасы барынша кеңейді, сауда-сатығы, ақша
айналымы күрт көтерілді, ... ... ... ... ... ел ... енгізілу еңбекшілердің әлеуметтік ... ... ... толтыруға құныққан өнеркәсіп иелері еңбек
уақытын 14 сағатқа дейін ... ... ... ... төледі. Ауыр
езгімен жаншылған жұмысшылар ереуілге шықты. 1900 – 1903 ... ... – 175 ... ... ... ереуілі тіркелді, 670 шаруа қозғалысы бас
көтерді. Қазақстанда ... ... ... ... өндірушілері 1900 жылдың
шілдесінде бас көтеріп, ереуіл қозғалысына қатысқан 83 адам ... ... ... ... талап етті.
Рессей капитализмнің кеңейе дамуы, оның ұлттық шет ... ... аса бай ... ... өткізу рыноктарының кеңеюі банк
флиалдары кредит мекемелерінің ... ... ... ... кредит жүйесі Ресей империясы қаржы жүйесінің бір бөлігі
ретінде Мемлекеттік банктың ... ... ... ... ... ... топтарының банктерінен, сондай-
ақ, кредиттік кооперациялар мен майда несиелердің басқа да мекемелерінен
құралады. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... сауда-өнеркәсіптік орталықтарында: Оралда, Петропавлда,
Семейде, ... ... ... ... ... банкінің 57 филиалының
Қазақстан аудандарында жетеуі, яғни 12,3 пайызы жұмыс ... ... ... саны ... екінші орынды сауда айналымын
несиелендіруге көп қаржы салған Орыс сауда өнеркәсіптік банкі алды. Оның
бөлімдері ... ... ... ... Павлодарда ашылды.
Қазақстан облыстары арасында кредиттік мекемелер саны жөнінен бірінші
орында Ақмола ... ... ... аса ірі комерциялық банкі арасынан
1879 жылы құрылған Сібір сауда банкінің Қазақстан аймағындағы ... көп ... 1950 – 1960 жж. ... ... ... ... ... дамуы сауданың өркен жаюына ... ... ... сауда капиталы өлкенің ең шалғай аудандарына өтіп
жатты, мұның өзі мал өсіретін жергілікті ... ... ... Батыс Еуропаның рыноктарымен бұрынғыдан да тығыз ... ... ... ... ... мал болды. Әр жазда Сарысу уезі
арқылы Ресей орталығына Ақмола, Қарқаралы және Сарысу ... 60 ... ... ірі қара мал, және 200 ... дейін қой айдап әкелінді. Сыртқа
шығарылатын астықьың көлемі үстемелеп артты. Орал, ... ... ... сауда жасаудың ірі орталықтарына айналды.
ХІХ ғасырдың 80-жылдарында тек ... ғана 380 мың ... ... ... 500 мың ... ... бидай ұны, Павлодарда – 200 мың пұтқа дейін астық
жинақталды. Астық сатумен қанатас аудандарға ... ... ... ... ... өз қаржыларын дәл осы ұн ... ... ХХ ... ... бұл ... ... ең ... қол жетті.
ХІХ екінші жартысы мен ХХ ғасырдаң басында жергілікті көпестер сауда-
саттықтың ... ... ... ... ... екінші жартысында Ресейдің капиталистік өнеркәсібі мен
Қазақстандағы ауылшаруашылық ... ... ... ... ... өсімқорлық капиталы Ресейдің орталық ... мен ... ғана емс, ... ... ... өз ... де ... айналысының
өсуін шапшаңдатты. Өлкеде ... ... ... ... ... ... шаруашылығының рынокпен байланысының ұлғаюына патша өкіметінің
салық саясаты үлкен ... ... ... ... көптеген салықтардың
салынуы, олардың өнімдерінің бір бөлігін рыноктар ... ... ... ... Мал мен астық барған сайын тауарға айналды.
Бұл кезде ... ... ... ... көлемі
қысқарды, өлке өнеркәсіп тауарларын ... ... және ... ... ... қайнар көзі ретінде капиталистік Ресейге ... ... ... ... ... ... тоқыма өндірісінің шапшаң ... ... ... Ресейден мата көп келетін ... ... ... ... бірқатар шығыс ... ... ... ... ... бірге күнделікті тұрмыста
қолданылатын бұйымдар көтеріңкі бағамен сатылды. ... бұл ... мал мен мал ... ... ... ... ... екінші жартысында Ресейге мал шаруашылығы өнімдерін жеткізу шапшаң
өсті. Көптеген мал мен шикізат Сеиейдің, Петропавлдвң,Оалдың, Орынбордың
қасапханаларында, ... тоң май, тері ... ... қайнату зауыттарында
өңделіп, қырға тон, аяқкиім ретінде қайтып оралып отырды.
Қазақ халқы айырбас шартының қандайына болса да келісуге ... ... ол ... ... тауарларды еш жерден ... ала ... ... ... ... ... өткізе алмады.
Ресей саудагерлері Қазақстанда сауданың жаңа түрін жәрмеңкелік сауданы
енгізді.Халқы сирек, ұшы-қиырсыз жері бар, қатынас жолы дамымаған, халқының
дені ... ... ... ірі ... қолайлы түрі еді.
Қазақстандағы тұңғыш жәрмеңке 1832 жылы Бөкей ... Хан ... ... ... ... ... түрде енуімен өлкеде сауданың
тұрақты формалары: дүкендер, көтерме сауда қоймалары ... ХІХ ... ... Қазақстанда өсімқорлық сауда жаппай тараған кез еді. Момын
қазақ ... ... ... ... ... болды, өсімқорлар
көшпелі қазақ халқына аямай тұсау салды. ... ... ... ... сайын өсімқорлықпен қатар, банктер мен басқа да ... ... ... ... формалары орын ала бастады.
Ресей мен Орта Азиа арасында ... ... ... ... ішкі рыноктың
өсуі,өлкеде сауда буржуазиасы әлеуметтік тобын ... ... ... ... ... өсіп ... Мысалы,саудагер Деевтердің,
Путиловтардың, Оглотковтың, Хрупиннің Орынборда, Тройцкде, Орскіде және
басқа ... ... және ... тауарларын сататын ондаған дүкендері
қызмет етті.
Қазақстанда капиталсттік түрдегі сауда-саттықтың күшеюі жергілікті
сауда ... ... ... ... ... Осы кезде,
Қазақстанда 30-дан астам қалалар мен 400 қазақ-орыс поселкалары ... ... ... ... ... мен өсуі Ресейдегі
капиталистік қатынастардың дамуымен тығыз байланысты еді. Қалаларда әскери
абамдар, құрметті ... мен ... ... ... ... ... көпшілігі кедейленген ... мен ... ... ... ... ... Ресей капиталистері ... ... ... мұнда өздерінің қаржылығы әкеле бастады. Оған
өлкеде қолайлы жағдайлар болды: жермен шикізат ... еді, ... ... басы ... күші ... өндіру өнеркәсібі өлкенің өнеркәсіп өндірісінің маңызды саласы бола
бастады. 1896 жылы бір ғана ... ... 70-ке жуық ... мыс, ... 3 темір, т.б. рудниктері жұмыс істеді. Осындай кен ... және ... ... де ... бастаған болатын. ХІХ
ғасырдың аяғында Жайық өзені мен Каспий теңізі жағалауында ... ... ... ... ... ... пен Түркістанда
негізінен мақта тазалайтын бірнеше зауыт ... ... Арал ... ... Қарабас көлінде, Орал обылысы Басқұншақ кәсіпшілігінде
тұз кен орындары ашылды.
ХІХ ғасырдың 70-жылдары ішкі Ресейден Қазақстанға ... жол ... ... ... Орынбор темір жолы салынып, ол ... ... ... ... ... ... 1880-1890 жылдарында Каспий
теңізінің шығыс жағалауынан Ташкентке дейін темір жол салу ісі ... ... ... ... ... жол, су және ... қатынасы
Қазақстан Мәскеумен, Петербургпен, Орталық ... ... ... Орта ... ... да қаларымен тікелей ... ... ... ... өзара байланысын тездетіп, тауар айналымының
дамуына кең жол ашты.
Сонымен, капиталистік қатынастардың ... ... енуі ... мал ... ... ... және жартылай көшпелі
халықтың патриархалдық-феодалдық қатынастарының ыдырау процесін жеделдетті.
Елде өнеркәсіптің жаңа салаларын ... ... ... ... ... табы ... шығуына себебін тигізді.
Жұмысшы табының қалыптасу қарқыны мен оның ... өсуі ... ... ... жоқ. ... кен өнеркәсібі дамыған аудандарда
жұмысшылар саны көп болғанымен ... ... ... аз еді.
Қазақстанның өндіріс орнындағы жұмысшы табы көп ұлтты болған еді.
Өйткені, олар ... ... ... ... ... шаруа-
жұмыскерлерінен, патша чиновниктері алып келген маман жұмыскерлерден және
жергілікті кедейленген шаруалардан ... ... ... ... ... өте ауыр, еңбек ақысы да төмен ... ... ... кәсіпорындарындағы басқа ұлттардың
өкілдерінің, әсіресе қазақ ... ... ерік ... ... ... шығуына ықпал жасады. Қазақстанда ... ... 80-90 ... ... ... ... ... капиталистік қатынастардың қазақ даласында дамуы
күшейе түсті. Өлкеде өнеркәсіптің жаңа ... ... ... ... ... одан әрі ... жұмысшы табы қалыптасты.
Патша өкіметінің ... ... ... орыс ... ... ... жаппай сипат алды. Сөйтіп, қазақ еңбекшілерінің
жерлерін басып алу ... ... ... ... тонауды патша
өкіметі “қоныстанушы”, “жер қоры” деп аталатын желеумен іске ... ... ... үшін ... ... жайлы қоныстарн тартып алып отырды.
Шаруалардың Ресейден Қазақстанға Шұбыруы ... да ... ... толық емес дерегі бойынша ХХ ғасыр басына дейін бір
ғана Жетісу облысына мың ... ... ... 1905 жылы ... 28 ... ... ... жағдай қазақстанның басқа өлкелерінде де
байқалды. ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың дамуы, сауда жүйесінің кеңеюі, қалалардың
қалыптасуына барынша ықпалын тигізді.
ХХ ғасырда ... қала ... саны ... ... ... ... 1903 жылы 27 334 адам ... 1909-10 жылдары 31 382, 1914
жылы 35 мыңңа жеткен. Бұл кезде қалалар болып ... ... 47,5 ... мен ... 43,2 ... адам ... Қала ... саны
негізінен Ресейден көшіп келген қоныс аударушылар есебінен өсті. Құрамына
қарай олар ... ... ... офицерлер, саудагерлер және
қазақтардың дәулетті бөлігі және жай еңбекшілерге бөлінді.
Қазақстанға капитализмның енуі ... ... ... ... ... ... қазақ ауылында
капиталистік ... ... ... ... ... ... ... әкелді, еңбектің қоғамдық бөлінісінің ... ... ... ... ... ... ... етті. Натуралдық
шаруашылықтың ыдырауы қазақ шаруаларының ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарында жұмыс істеу олар
үшін ақша ... күн ... ... айналды. Қазақстан жұмысшы табы
ңегізінен 1860-1890 жылдары ... ... ... ... бола
бастады. Бірақ бұл процестің қарқыны мен жұмысшы ... өсуі әр ... ... ... ... ... ... аудандарда 1855 жылы
1,5 мыңға жуық болса, 1890 жылы 11 мыңға жетті. ... ХХ ... ... ... 15 мыңға жуық жұмысшы істеді. 1917 жылы
олардың саны 65 мыңға жетті. ХІХ ... ... ХХ ... ... ... ... даму ... сатыға көтерілді. Бірақ Ресейде
имперализм елдің экономикасы мен саяси құрлысында феодалдық-крепостниктік
қалдықтардың сақталуы жағдайында дамыды.
Қазақстанға ... ... енуі мен ... ... ... ... айналымының, несиелік жүиенің орнығуы, жұмысшы ... ... ... ... мен ... көрумен бірге
қалыптасты. Бұл Қазақстанның экономикасына, мал ... ...... ... өзгерістер енгізді. Өлкеде
үлкен және кіші көптеген жәрмеңкелер ашылды. Көп ... ... енді ... ... ... төмендеп кетті. Ресейден келген
алыпсатарлсардың айтқанына көне берген ... ... ... ... ... ... ... жіберді.
Менің ойымша, капиталистік қатынастардың Қазақстанға енуі процессінде
көптеген ... ... ... жайында сауат алып, бір пайдасымен бір
зияны ... ... ... ... ... ... өзгеріп, тек мал мен
егін шаруашылығы мен айналысатын қазақ сауданы да, алыс-берісті де ... ... ... ... ... көзі ... ... мен қарыз
орындары ашылды. Мұндай банктер Қазақстанның көптеген облыстарында қанат
жайды. Әртүрлі ... мен ... ... ... ... зиян ... келер болсақ, ол кезде шаруалардың жағдайы күрт
төмендеп күн ... ... ... ... ... ... істейтін адамдардың жалақысы төмен, жұмыс сағаты ұзақ болды.
Сондықтан, елде көп ... ... пен ... ... ... жұмыс істейтін адамдар жұмыс ... ... ... талап етті. Осының арқасында кей өнеркәсіптерде жұмыскерлер
жалақысы көбейді. “Кемшіліксіз адам болмас”,- дегендей әр ... ... оның зиян ... да болады.
Қорытынды
Еліміздегі әлеуметтік жұмыстың әрбір саласы халықты ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстың
нормативтік-құқықтық базасы құрылып, әлеуметтік жұмыстың кәсіби ... ... ... ... ... әлеуметтік
қызметкерлер тек қана әлеуметтік қорғау мен әлеуметтік қамсыздандыру
әрекетімен ғана ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерінің
шектелгендігін игерудегі, өз ... ... ... ... жағдайда жол таба ... оны жеңе ... ... ... ... ... ... мемлекет
тарапынан қолдау көрсетілсе деген ойдамыз. Сол қоғамдық өмірдегі ... ... ... ... ... мұң-мұқтажы
шенеуніктердің құлағына жеткізеді ... ... Ата ... ... мұқтаждың жоқтаушысы бар маман - әлеуметтік
қызметкерлерді жан-жақты ... ... көп ... ... көрсетер.
Жалпы әлеуметтік жұмыстардың шетелдік тәжірбиесін оқып-үйренуге
бірқатар әдістерді пайдалану ұсынылады. ... ... ... (тарихи,
жүйелік талдау, салыстыру және т.б.) сыртында әдістерді бөліп алуға болады.
Осындай ... әдіс ... ... және даму ... қалай жүргізілген, әлеуметтік жұмыс кәсібі қалай пайда болып,
дамығанын ... ... оны өз ... ... ... береді. Ал
салыстыру әдісі салыстыру объектілерін бөліп алуға, соның ... ... және ... даму ... ескере отырып, елдерді
бөліп қарауға мүмкіндік береді.
Әлеуметтік жұмыстарды салыстыру шаруашылық жүргізудің нарықтық немесе
жоспарлы ... ... ... іске ... мүмкін. Осы жағдайда тегін
білім беру, медициналық қызмет көрсету, демалыс және т.б. қамтамасыз ... ... ... ... қолдау көрсетуде қоғамдық тұтыну
қорлары барынша маңызды орын алатын қазіргі ... және ... ... ... Жүйелі әдіс әлеуметтік жұмыстардың объект,
субъект, мазмұн, ... ... ... ... ... мен ... элементтерін өзіне қоса отырып, ... жүйе ... ... ... жүзінде іске асыруға мүмкіндік береді. Осы жағдайда жалпы
жекелеген елдердің әлеуметтік қорғалу жүйесі және ... ... ... ... ... ... қажет.
Әлеуметтік жұмыстардың шетелдік тәжірибесін оқып-үйренудің жоғарыда
аталған жалпы әдістерімен қатар міндетті ... ... және әр ... ... жеке ... ... құжаттарыды талдау және т.б.)
пайдаланылады.
Сонымен ... ... ... бар отбастарымен жүргізілетін
әлеуметтік жұмыстар соның ... ... ... ... көрсететін
арнайы мекемелер төмендегі қызметтерді (аз қамтылған отбастарына ... ... ... ... үшін ... оқудың әлеуметтік топтарын
ұйымдастыру, еңбекке орналастыру жөнінде көмекпен қамтамасыз ету; күндіз
және кешкі ... ... ... ... ... ... ... қалалық денсаулық сақтау орталықтары жанынан күйеуге ... ... ... ... ... тарапынан зорлыққа ұшыраған балаларды
қорғау қызметін құру және ... бала ... ... отбастарымен жұмыс,
баланың жаңа отбасына бейімделуін бақылау. Балалардың әлеуметтік ... ... ... асырап алу мәселесін қолға алу және т.б.
Қазақстанда табысы төмен отбасыларының саны ұдайы өсіп отыр, ... ... ... ... ... ... ... демалыстағы,
жұмыссыздығы жөнінде жәрдемақы алу құқын жоғалтқан отбастары қосылып отыр.
Әлеуметтік қызметкердің пайда ... ... ...... өмір ... сақтау және халықтың әлеуметтік әлсіз тобына көмек көрсету. Бұл
үшін кедей және өте ... ... ... ... және «кім ... анықтау қажет.
Республикада нарықтық өзгерістерге байланысты жұмыссыздар армиясы
едәуір өсіп, ертеңгі күнге деген сенім төмендеуде және т.б. Бұл ... және ... ... ... ... әлеуметтік саясат жүргізуді
талап етеді. Демек, әлеуметтік саясат арқылы әлеуметтік араласудың қандай
да бір түрі ... ... ... ... ... және ... жаңа заңдары мен жаңа түрлері болуы тиіс.
Сонымен қоса, тұрмысы төмен азаматтарға көмек көрсету жөніндегі жалпы
ұлттық қорлардың санын және сапасын ... ... ... ... ... ... күнкөріс жайы төмендеген
шарасыздықтан шаршаған жандар бар. Солардың бірқатарына ... ... Осы ... ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген мәселелерді іске асыру үшін ерекше маман
иелері әлеуметтік қызметкерлерді дайындау мақсатында, презентация, дөңгелек
столдар, ... ... және де ... оқу ... ... ашу және ... ... ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының халықты ... ... ... ж. 9 ... №481 ... бекітілген.
2. Қазақстан Республикасының Заңы. «Қазақстан Республикасындағы жастар
саясаты туралы»: 2004ж. 4-шілдедегі №581-ІІ ... ... ... Заңы ... атаулы әлеуметтік көмек
туралы». //Егемен Қазақстан, 2001 жылғы 10 тамыз
4. ... ... Заңы ... балаларды әлеуметтік және
медициналық педагогикалық түзету арқылы қолдау туралы». //Егемен Қазақстан,
2002 жылғы 23 шілде
5. ... ... Заңы «ҚР ... ... ... // ... ... 2005 жылғы 26 сәуір
6. Кожамкулова Л.Т., Демеуова М.Е. Әлеуметтік жұмыстағы қайырымдылық ... ... ... ... ... ... Ж.Н. Әлеуметтік жұмыс: Оқу құралы – Алматы, 2004ж.
8. Жаназарова З.Ж. ... ... с ... ... ... ... гуманитарных факультетов высших учебных заведений. – Алматы:
Қазақ университеті, 2003г.
9. ... Л.Т. ... ... ... ... и ...
Алматы: Қазақ университеті, 2003г.
10. Абдираимова Г.С. Социальная работа с молодежью: Учебное ... ... ... ... ... Мүгедектерді оңалтудың 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламасын іске
асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары: 2003ж. 15 ... №20 ... ... бюджеттеріндегі әлеуметтіліктілікті қоғамдық тұрғыда қолдау –
Қаржы-қаражат – 2004.-№2.
13. ... ... ... ... – Заң ... ... қаңтар.
14. Жәрдемақылар мен жеңілдіктер - /Астана хабары – 2005- 4қыркүйек.
15. Қазақстандағы ... ... ... ... 2003-24 ... ... социальной работы: Москва-2003г. Учебное пособие: под редакций
И.В. Мартынова.
17. Агафанов А.Н., Менлибаев К.Н. Социальная работа с молодежью: ...... ... ... ... П.Ф. Павленок. Теория история и методика социальной ... ... ... С. В. ... в ... работу. Учебное издание – Москва
2003г.
20. Блинков Ю.А., Ткаченко В.С., ... Н.Г. ... лиц с ... возможностями / Серия «Учебники, учебные
пособие»- 2002г.
21. Мельников В.П., Холостова Е.И. История ... ... ... 2-е изд. – М.: ... – книготорговый центр «Маркетинг»;
2002г.
22. Холостова Е.И., Деменнтьева Н.Ф. Социальная ... ... – 3-е изд. – М.: ... ... ... и К»,
2004г.
23. Пантелеева Т.С., ... Г.А. ... ... ... учебное пособие для студентов высших учебных ...... ... центр ВЛАДОС, 2004г.
24. Уровень жизни ... в ... ... ... ... Ю. К. ... – Алматы, 2004г.
25. Қарағусова Г. «Әлеуметтік көмектің әлуеиі әлсіремейді» // Егемен
Қазақстан, 2002 ... 1 ... ... көмек: оның бүгіні мен болашағы // Егемен Қазақстан. 2002 жылғы
10 ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет
XX ғ. 50 жж. Қазақстанның саяси-әлеуметтік жағдайы және экономикасы мен мәдениеті6 бет
Геодезия және картографияның даму тарихы7 бет
Геодезияның даму тарихы5 бет
Жұмабай Шаяхметовтің өмірі мен қызметі6 бет
Менеджмент ғылым ретінде8 бет
Р. коуз және оның трансакционды шығындар жайлы теориясы5 бет
Халық банк31 бет
Экономиканың даму үлгісі10 бет
Қазақ фольклорының тарихы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь