«австро-венгрия монархиясы (1870-1914)»

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1 ДУАЛИЗМ ЖҮЙЕСІНДЕГІ АВСТРИЯ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Дуализм жүйесінің нығаю кезеңі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Австриядағы ұлттық қарама.қайшылықтардың дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.3 Австриядағы жұмысшы және социалистік қозғалыстар ... ... ... ... ... ... ... ...7
2 ДУАЛИСТІК МОНАРХИЯ ҚҰРАМЫНДАҒЫ ВЕНГРИЯ ... ... ... ... ... .11
2.1 1867.1899 жж. Дуализм жүйесіндегі Венгрия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.2 Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы монархияның құлдырауы ... ..13
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басы аралығындағы кезең Автро-Венгрия империясының хронологиялық шеңберін қамтиды. 1867 жылы ымыраласу негізінде құрылған дуалистік монархия Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңілген елдер қатарынан орын алды. Берілген жұмыста Австро-Венгрияның жартығасырлық дәуіріндегі маңызды саяси оқиғалары мен әр мемлекеттің дуализм жүйесіндегі дамуы қарастырылады. Әскери, экономикалық және әлеуметтік жағынан жақсы дамыған ұлы держава неліктен қысқа мерзім ішінде күйреді және оған нақты қандай факторлар әсерін тигізді? Осы және өзге мәселелер берілген еңбекте толығымен қарастырылады.
1. Василевский Л.М. Австро-Венгрия. Политический строй и национальные вопросы. Очерк. Санкт-Петербург, 1906
2. Пристер Е. Краткая история Австрии. Москва, 1952
3. Галкин И.С. Австро-Венгрия (1867-1914). Москва, 1940
4. Ватлин А.Ю. Австрия в XX веке. Москва, 2006
5. Зубок Л.И. Австрия, Венгрия, Чехословакия, Болгария 1918-1923. Москва, 1939
6. Ласло Контлер Тысячилетие в центре Евпоры. Москва, 2002
7. Краткая история Венгрии с древнейшего времени до наших дней, Москва «Наука» 1991
8. Исламов Т.М., Пушкаш А.И., Шушарин В.П. История Венгрии, 2-том, Москва «Наука» 1972
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДЫҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ФАКУЛЬТЕТІ
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖӘНЕ ӘЛЕМДІК ... ... ... ... ... ... ... Д.
Оқытушы: Бюжеева Б.З.
Алматы, 2014
ЖОСПАР
КІРІСПЕ..............................................................................................................3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ...................................................................................................4
1 ДУАЛИЗМ ЖҮЙЕСІНДЕГІ АВСТРИЯ........................................................4
1.1 Дуализм жүйесінің нығаю кезеңі.....................................................................4
1.2 Австриядағы ұлттық қарама-қайшылықтардың ... ... ... және ... ... ДУАЛИСТІК МОНАРХИЯ ҚҰРАМЫНДАҒЫ ВЕНГРИЯ.....................11
2.1 1867-1899 жж. Дуализм жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... құлдырауы......13
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................15
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР..............................................................16
КІРІСПЕ
XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басы аралығындағы кезең Автро-Венгрия империясының хронологиялық ... ... 1867 жылы ... негізінде құрылған дуалистік монархия Бірінші дүниежүзілік соғыста ... ... ... орын ... Берілген жұмыста Австро-Венгрияның жартығасырлық дәуіріндегі маңызды саяси оқиғалары мен әр мемлекеттің дуализм жүйесіндегі дамуы қарастырылады. Әскери, ... және ... ... жақсы дамыған ұлы держава неліктен қысқа мерзім ... ... және оған ... қандай факторлар әсерін тигізді? Осы және өзге мәселелер берілген еңбекте толығымен қарастырылады.
1 ДУАЛИЗМ ... ... ... ... ... ... ... - 1867 жылы құрылған ортақ монарх пен екі мемлекеттің ішкі істерін қамтыған күрделі ... ... ... ... Франция мен Пьемонт және 1866 жылғы Пруссиямен жүргізілген соғыстағы ... ... ... ... ... дағдарысқа тап болып, бірқатар реформаларды қабылдауға мәжбүр болды. Өзгеріс барысында империяның басым бөлігін алатын венгрлерге басты ... ... ... ... ... елеулі өзгерістерге ұшырады. Нәтижесінде 1867 жылы 8 ақпанда Австрия мен Венгрия арасында екі ... ... ... ... қол ... ... ... мәні бойынша бұрынғы Австрия немесе Габсбург монархиясы ресми түрде ... ... ... ... ... ... тең ... егеменді мемлекет ретінде танылды. Екі мемлекет жеке уния ... ... бір ... - ... ... ... ... арқылы басқарылды. 1867 жылы ол австриялық және венгриялық император титулын иеленді.
Империяның территориялық бөлінісі бойынша ... ... ... ... ... ... ... Словакия, Хорватия және Трансильвания аймағы (Транслейтания) кірсе, Австрия құрамы өз ... ... ... ... ... Силезия, Истрия, Далмация, Буковина, Крайна, Галицияны (Цислейтания) қамтыды. Екі мемлекеттің шекарасы Лейта өзені арқылы бөлінді.
Дуализм ... ... ... екі мемлекеттің ішкі құрылымында көп өзгерістер байқалмады. Ресми түрде мемлекеттер жер аристократиясы мен ірі буржуазияның қолында болды. Әр мемлекеттің өз ... жеке ... ... ... ... - ... ... - сейм деп аталды. Австриялық рейхсрат екі ... яғни және ... ... ... ... ... өз бетінше дворяндар мен клерикалдар ішінен тағайындап отырған. ... 1873 ... ... ... империяның 14 облысынан (Чехия, Галлиция, Далмация, Тироль, т.б.) жанама түрде сайланды. Венгриялық парламент те қос палатадан ... ... ... - ірі жер ... ... ... - ... мүлік цензі арқылы сайланатын ірі венгр помещиктері.
Империяның сыртқы саяси мәселелерін шешуде екі мемлекеттің де ... ... рөл ... ... ұсынылатын интерпелляцияларда қос мемлекеттің де парламент депутаттары түсініктеме енгізуді талап ете алды. Парламент сессияларында көбіне ... ... ... ... ... ... ... немесе жалпы сыртқы саяси бағыттағы шешімдерді қабылдау мәселелері қаралды. ... заң ... және іс ... ресми статуты абсолютизм мен конституциялық құрылымның қоспасы ретінде қарастырылды. Мемлекеттік механизмдегі абсолютизм ... екі ... ... тенденцияларды тудырды: австриялық централистік ұстаным және венгрлік егемендікке ... Тең ... ... бұл екі ағым ... ... саяси әрекеттерде көрініс табады. Мәселен, империя бойынша ортақ сыртқы істер ... мен ... ... күштер сақталды. Саяси-қоғамдық өмірде Габсбургтер монархиясы басым бола тұра, заңды түрде Венгрияның да империяның ішкі және сыртқы істеріне араласып, әсер ... ... ... болды. 1867 жылғы ымыра негізінде империялық саяси істер тек екі мемлекет басшылығының бірдей келісімі арқылы іске ... деп ... ... Австро-Венгрия контитуциясына сәйкес император шексіз билікке ие болды, ол министрлерді өз бетінше тағайындап отырды. Монарх бекіткен министрлер екі ... де ... ... және ... сол ... ішкі ... ...
Империядағы тағы бір жоғарғы орган Император делегаттарының Кеңесі болып ... ... ... ... қызметі тағайындалмағанымен, бұнда көбіне мемлекеттік маңызы бар істер қаралатын болды. Кеңес мүшелігіне жалпы ... екі ... ... банк төрағасы, әскери штаб басқармасы және екі парламенттен арнайы тағайындалған 60 депутат кірді. Мемлекеттердің қаржы, экономикасы, сауда-саттық қатынастары ... ... ... ... ... ... екі мемлекеттің үлесі пайыздық мөлшермен тағайындалды: 1867 жылы Австрия - 70 %-ды ... ... - 30 % ... ... шығындарына ие болды. Кейін Венгрияның үлесі 35 %-ға дейін көтерілді.
Осылайша дуализм жүйесіндегі ... және ... ... ... ... іске ... ... 1867 жылғы келісім нәтижесінде орнаған монархиядағы буржуазиялық және конституциялық құрылым дағдарыс жағдайындағы капиталистік ... ... жол ... ... ... арқылы жүзеге асқан дуализм саясаты Австрияның артта қалған монархиясын біршама деңгейге жақсартты. Бұл өз кезегінде Австро-Венгрия ... ... ... ... ... ... ұлттық қарама-қайшылықтардың дамуы
Австро-Венгрияның дуалистік жүйесінің ерекшелігі оның ... ... ... еді. ... ... және ... славян халқының өкілдерінің басын қосқан дуалистік империя тек екі ұлттың ... ... ... дәл осы жағдай мемлекеттің ең өзекті тақырыбы - ... ... ... ... ... ... саяси және экономикалық элементі болып табылды. Алайда 1848 жылғы ... ... ... ... деп ... ... ... ресми жариялау тек теория жүзінде қалды. Австриялық немістер қоғамдағы басым күшті қолынан шығарғысы келмеді. Өз кезегінде бұл азшылықты құрайтын славян ... үшін ... еді. ... Австро-Венгриялық монархиясының көпұлттық құрамы мемлекеттің саяси өміріндегі елеулі маңызға ие болды. Ұлттық мәселе империяның ... осі ... еді. ... ... ... қарсылықтар қауқары басым австриялық немістер мен венгрлер және олардан славян тектес халық арасында орын ... ... ... тереңдеген сайын қос тараптың буржуазиясы империяның саяси тыныштығына қаупін төндіре түсті. ... мен ... ... ... одан өзге ... мен жер аристократиясы арасында сипатталды. Соңғылары мемлекеттік аппаратта айтарлықтай басым рөл ойнады, өйткені Австрияда да, ... да ауыл ... өте ... ... ... Оның өзі жер иеленуші аристократтардың мүддесін бір саты жоғары көтеріп тастаған болатын.
1867-1870 жылдары Австро-Венгрияның билік басына ... пен ... ... ... ... ... ... келді. Осы кезеңде ел ішіндегі ұлттық қарама-қайшылықтар шарықтау шегіне ... ... ... өкілдері, әсіресе чехтар австриялық үкімет пен конституцияға ашық қарсылық көрсетті. 1870 жылы чех өкілдері дуалистік монархиядағы ... ... ... ... ... Онымен шектеліп қоймай, олар ортақ монарх арқылы басқарылатын славян халықтары мен ... ... ... ... ... бұндай ұсынысымен Австрия да, Венгрия да келіспейтіні айтпастан белгілі.
Империяда болып жатқан шиеленістерді ... ... ... ... тарапы өз бақылауында ұстады. Германияның бұл мәселеге қатысты қызығушылығын келесідей түсіндіруге болады: ... ... ... ... ... ... ... қатысты саясатын жүргізуді жеңілдетер еді; екіншіден, славян халықтарының федерациясын құру ... ... ... ... алмады, өйткені Германия құрамының өзінде славян халықтары, әсіресе поляк өкілдері аз емес еді; үшіншіден, Отто фон Бисмарктың басты үрейіне ... ... - ... ... есебінен Ресей ықпалында қалуы. Шын мәнісінде империяның ұлттық үлесінің басым бөлігін славян тектес халықтар құрған болатын. 1900 жылғы ... ... ... ... бойынша келесі нәтижелер алынған [1]:
1-кесте
Ұлты
Млн
Пайыздық көрсеткіш %
Неміс
9,2
36
Чех
5,9
23
Поляк
4,3
16,8
Русин
3,3
13
Словен
1,2
4,7
Серб
0,7
2,73
Итальян
0,7
2,8
Румын
231 мың
0,9
Мадияр
9500
Кестеде ... ... ... ... ... сан түрлі. Тіпті сандық мөлшері жағынан славян халықтары немістерді басып та кететінін аңғару қиын емес. Осы жағдайда ... ... ... ... түрде шара қабылдауы тиіс болатын. Олардың арасында ең елеулі үлесін қосқандар австро-неміс ... ... ... және ... ... істер министрі, венгр магнаты Андраши еді. Ауэрсперг үкіметі билікке келісімен Чехия саясатында ... ... ... чех ... ... клубтар, мәдени-ағарту шаралары жабылды. Чехия ескішіл партиясы қоғам өмірінен алыстатылды. Билік тарапынан көрсетілген қорлыққа шыдамаған чехтар ереуілдер мен ... ... ... ... ... ... ішкі ... бұзған болатын. Ел экономикасы мен сауда-қатынастары құлдырап кетті. Австро-Венгрия империясының саяси жағдайы өте қауіпті ... ... ... ... ... қалпына келтіру мақсатында Ауэрсперг 1873 жылы сайлау құқығы ... ... ... Ол бойынша Австрия рейхсратының мүшелер саны 203-тен 353-ке өсті. Басты ... ... ... өсімнің басым бөлігін неміс буржуазиялық өкілдері иеленді және парламенттегі славян халықтарынан сайланатын дворяндардың мүддесі төмендеді. ... ... ... ... ... ... ... Ауэрсперг саясаты Австро-Венгрия империясының мемлекеттік аппаратын орталықтандыруды көздеді. 1873 жылы сайлау туралы заң ... соң ... чех ... қарсылығы байкот сипатына ұласты. Бұл жағдай 1878 жылға дейін жалғасты.
70-жылдардың аяғына таман Чехияда капитализм ерекше деңгейде дами ... Елде ауыр ... ... ... және ... ... жақсы дамыды. Чехияның дамуы оның саяси деңгейіне әсерін тигізбей қоймады. Ендігі жерде чех ... ... ... ... ... бас тартып, уақытша кезеңге болса да ұлттық қайшылықтар тыйылған болатын.
1.3. Австриядағы жұмысшы және социалистік ... ... ... австриялықтар мен славян халықтарының арасындағы қарсылықтардың бәсеңдеуіне белгілі бір деңгейде Австриядағы жұмысшы және социалистік қозғалыс себепші болды.
Негізінен 1848 ... ... ... ел ... жұмысшы қозғалысы баяу дамыды. Жұмысшы таптарынан құралған ұйымдардың әрекеті полицияның бақылауында болды, ал бұқаралық ақпарат құралдарына басылатын мақала-жазбалар қатал цензураға ... Тек 1867 ... ... ғана империяда шектеулі жағдайда сөз бостандығы жарияланған соң ... ... ... ... ... 1867 жылы ... Вена жұмысшы ағартушылық қоғамы құрылды. Қоғамның мүдделері саяси ... ... деп ... Оның ... ... ... тапқа жалпы білім беру және қоғамдық жағдайды жақсарту техникалары болатын-ды. Алайда шын мәнісінде астарында саяси мағына жатқаны белгілі еді, ... ... ... ... ... ... нақты, атап айтқанда, кәсіподақтарды құру құқығы және жалпыға бірдей сайлау құқығын беру туралы талаптар бекітілген болатын.
Көп ... ... ... ... комитеттері, демонстрациялар және жұмысшы конгресстері құрыла бастады. Бұл бірте-бірте жұмысшы қозғалысының ... ... ... ... келе жатқан кезең еді. 1868 жылы жұмысшы ... ... ... ... манифест қабылданды. Ол келесідей мәселелерді қамтыды: демократиялық негіздегі мемлекетті қайта құру, жалпыға ... ... ... ... ... ... жұмысшы тапқа беру және де ең бастысы ... ... жол ... Делегаттардың мәлімдемесі бойынша, ұлттық жікшілдікке қарсы тұратын мемлекеттің әр ... ... ... ... ұйым құру қажет.
[2]
Аталмыш манифест венгр, чех, поляк, итальян және румын тілдеріне аударылды. Алғашқы рет империя құрамындағы ... ... ... бір іске ... ... басын қосты. Ел ішіндегі жұмысшы қозғалысы бірте-бірте социалистік бағытқа ұласып, өз бағытын жаңа арнаға бұрып жіберді.
Жарты жылға жуық уақыт ... соң, 1868 жылы ... ... түрде жұмысшылардың алғашқы социал-демократиялық партиясы құрылғаны жарияланды. Партияның қабылдаған бағдарламасында: ... ... ... ұлт өзін-өзі билеу құқығына ие болуы қажет деп мәлімдеді. Бұған сәйкесінше келесі талаптарды жария етті:
* Одақтар мен жиналыстардың шексіз құқығы, ... қоса ... ... бостандығы;
* Жалпыға бірдей тікелей сайлау құқығы;
* Дін бостандығы;
* Тұрақты әскердің орнына жалпы халықтық қарулы күштер құру.
Партия бағдарламасы жеке ... ... ... ... ... тіл мәселесі сияқты бөлек ұлттық мәселелерді қамтымады. Делегаттардың ұстанымы демократия Австрия ... өз ... өзі шешу ... ... ... негізде дамыды.
1869 жылы 11 ақпанда социал-демократтардың алғашқы апта сайын шығатын газеті жарық көрді. Австро-Венгрия империясы аз ... ... ... ... ... ... 70-жылдар үкімет пен анархистер есебінде қабылданған социалистік топ арасындағы күрес кезеңі деп бағаланды. Ендігі жерде билік басындағылар ... ... ... ... ... ... оның ел ... орнығып кетуіне қалай жол берді деген сұрақтар орынды болады. Әрине, оны ... ... ... деу ... ... ... бағытты белгілі бір деңгейде өзінің ішкі саясатын жүргізу үшін пайдаланды. Империядағы көпұлттық жағдайға байланысты ел ... ... ... ... ие топ ... ... билігі кезінде және одан кейін де мемлекет басшылары соцалистік-жұмысшы тапты өз ... ... ... ... ... ... ... қарсы пайдалану немесе чех пен поляк жұмысшыларын славян оппозициясындағы есебінде пайдалану үкіметтің негізгі мақсаты болатын. ... ... ... ... ... шиеленіскен шағында, үкіметтің шарасыз жағдайында өте орынды болды. Ұлтшылдық социализмге жат нәрсе болғандықтан, империя тұрақтылығын сақтайтын бірден-бір ... жол осы ... ... ... ... аралығында австриялық социалистік қозғалыс терең дағдарыс кезеңіне бойлады. Социал-демократиялық партияның саяси ұстанымдары тым ... ... ... ... ... ... ... оның әуелгі басшылары өз бағыттарынан бас тарта бастады. Қыруар халықтың басын қосқан мұндай партиялық жүйе өзінің тиімсіздігін ... ... жылы ... үкімет социализмді тұншықтыру саясатына көшті. Германиядағы Бисмарктың үлгісі негізінде австриялық басшылық социалистік топтраға қарсы заң шараларын қабылдады: жұмысшы баспасөздерінде ... ... ... ... ... ... мүше ... үшін қуғын-сүргін саясаты жүргізілді. Жұмысшы қозғалысының қайраткерлері ... ... ... ... ... азаматтар айдауға ұшырады. Дегенмен Австрия үкіметінің репрессиялары социалистік қоғамды басып тастай алмады, тіпті керісінше жаңа күш берді деуге ... 1889 жылы ... ... ... ... ... ... Аталмыш ұйым II Интернационалдың Конгресі жариялаған марксизм бағытын ұстанатынын мәлімдеді. Жаңадан қайта құрылған социал-демократиялық партияның төрағасы Виктор Адлер болды. Оның ... ... ... ірі ... ... 1890 жылы 1 мамыр демонстрациялары ұйымдастырылды. Социал-демократиялық партия басқаруымен шыққан жұмысшы ... әлем ... ... ... ... ашық түрде білдірді. Барлық қалада бірдей ұйымдастырылған біркүндік ереуілдің ... ... ... бірдей сайлау құқығын беру болатын.
90-жылдарға таман Австриялық социал-демократиялық партия өкілдері ... ... ... ... ие ... Екі жыл ... ғана партия мүшелерінің саны он мыңнан астам халықты құрады. Энгельс 90-жылдардың екінші жартысында Австриядағы осы социал-демократиялық қозғалысқа ... мән ... ... ... ... онсыз да ушығып тұрған елдегі социализм күллі Еуропалық револициялық төнкеріске тежегіш болуы мүмкін еді.
1889 жылғы Гайнфельдегі партия ... ... ... ... ... ... кезіне сай келді. Жұмысшылардың біріккен құрылымы мен нақты социалистік бағдарламасы партияның саяси және ұйымдастырушылық өмірінде ерекше ... ... 1889 жылы ... ... ... ... ... 1897 жылдан бастап чехтардың орталық органы күнделікті газеті жарық көрді. 1890 жылы ... ... ... әрі ... ... 1 мамыр демонстрациясы өтті. Халықтың әлеуметтік мәселесі - сегізсағаттық жұмыс уақыты енгізілмекші болды. 1893 жылы австриялық кәсіподақтарының алғаш ... ... Және ... қозғалыстың ең басты жетістігі 1893 жылы үкімет рейхсратқа өзгерістер енгізіп, сайлау құқығын беру жобасы қарастырлды. 1897 жылы ... ... ... партияның 14 мүшесі депутат болды. Бұл Австриядағы ұзаққа созылған социалистік қозғалыстың ең бір нәтижелі әрі маңызды әрекеті болғаны сөзсіз.
2 ДУАЛИСТІК ... ... ... ... жж. ... жүйесіндегі Венгрия
1867 жылғы Австро-Венгрия арасында қабылданған келісім венгрлік династия мен дворяндықты түпкілікті жойып, Венгрияны ұлттық егемендігінен айырды. Австро-Венгрия империясына ... ... екі ойлы күй ... ... ... қос ... де ... бұл бірігудің тарихи маңыздылығын ұғына тұра, көп артықшылықтарынан айырылғанын білді. Австрия орталықтандырылған ... ... ... ... өзін өзі билеу саясаты шектеліп қалды. Сондықтан қоғамда концепциясы қатаң ... ... ... кей ... жанжалдың ортасында қалып отырды.
Венгриядағы билік жер иеленуші аристократияның қолына өтіп, қала буржуазиясы саяси ... ... ... ... ... ... ... ресми теңдік дәрежесін қамтамасыз етті. Алайда іс жүзінде монархияның басым бөлігі Австрияның қарамағында қала ... Бұл ... ... ... ... ... Венгрлер империя әскерінің Австриялық ту астына бірігіп, мемлекеттік және ... ... тек ... ... жүргізілетініне қатты наразы болды. Ұлттық жасақ - гонведтер жүйесінің сақталуы ғана венгр халқына жұбаныш бола алды. Автро-Венргияның өзара ... тағы бір осал жері - ... ... ... ... ... сауда келісімдері, жалпы ақша валютасы, ортақ пошта қызметі мен транспорт жүйесі және мемлекет ... ... ... ... ... болатын. Мәселен, Венгрияның жоғарыда айтып өткен мемлекет шығындарының 30 %-дық үлесі ел-жұртты мазаламай қоймады. Империяның ... ... ... реформалар тек он жылда бір ұйымдастырылуы тиіс еді, ал бұл өз кезегінде қосарланған экономика жүйесін артта қалдырып, даму үрдістерін тежеп ... ... ... ... кемшіліктер мен Венгрияның ұлттық мүдделерінің қажет деңгейде сақталмауы венгр оппозициясының басты қозғаушы күшіне айналды. 51 жыл уақыт өмір ... ... ... ... бұл ... түпкілікті шешімін таба алмады.
Әлбетте, екі мемлекеттің бірігуі қос тарапқа да бірқатар қиындықтар тудырғанымен, бірігуден келетін артықшылықтар да жоқ ... ... ... ... үшін ... ... ... ұлы держава статусынан айырылмаудың бірден-бір жолы болатын. Венгрия үшін бұл тарихи келісім мемлекеттің өзін-өзі билеу мүмкіндіктерін арттыру мен Австро-Венгрия империясы ... алып ... бір ... ... ... Шын ... Венгрияның империядағы беделі айтарлықтай зор болмады: империяның қорғаныс министрлігіне венгр өкілі тағайындалмады, дипломатиялық корпустың 30 %-ы ғана венгрлерді құрады, ... ... ... 10 ... 4-і ғана венгриялық таптан тағайындалды. Дегенмен мемлекеттің ұлттық мүддесінің зор келешегінен үміттенген венгриялық қоғам империяның басым күшін иеленуден қол үзбеді.
Дуализм ... ... ... даму ... аясында либерализм бағытын таңдаған болатын. Венгрия либерализмінің басты ерекшелігі - отандық және ағылшын конституционализміне сүйеніп дамуы. Бұл ... ... мен ... ... ... ұстанымдары жанасады: шексіз абсолютизмді жойып, орнына либералды, сайлау жүйесіне негізделген басқару нысанын құру болып ... ... қос ... ... ... ... тарлығы және ұлттық мәселелер дуализм кезеңіндегі Венгрияның жағдайын шиеленістіріп жіберді.
1867 жылдың ... ... ... ... ... ... келесідей ерекшеліктері болған еді: біріншіден, партиялардың дворяндық қоғамға бейім келуі. Аталмыш ... ... ... ұстанымдары болмады. Ұйымдастырушылық тәртіп болмағандықтан қоғам үшін олардың тигізген пайдасы көрінбеді. ... ... ... ... мен ... ... ... аса мән бермеді, керісінше Австро-Венгрия ымыраластығын алға тартып, ... ... ... тыс ... де Венгрияның қоғамдық саяси өмірінде елеулі орын алған партияның біріне немесе жатқызуға болады (1867-1875 жж). ... ең ... ... Андраши, Этвеш, Лоняи және Болдижар Хорват болып табылады. Олардың оппонентері ретінде мүшелері - Калман Тиса мен ... ... ... ... ... үкіметі алдағы уақытта осы екі партияның арасында алма-кезек ауысып отырды.
Андраши үкіметі Венгрияның заң саласындағы конституциялық тәуелсіздігін пайдалана ... жаңа ... ... ... ... ... ... қабылдады. Реформаларды жүргізу нәтижесінде мемлекеттің саяси құрылымы консервативтік сипат алды. Азаматтық бостандыққа қол сұғылмаушылық, баспасөз еркіндігі, халықтың заң ... ... және т.б. ... ... ... ... ... ұстанымы Венгрияның сыртқы саяси шешімдеріне зор үлесін тигізді. Олай дейтін басты себеп Австро-Венгрия империясының дуализм жүйесін қабылдауы осы ... ... ...
60-жылдары Германияның ұлттық бірігу үрдісі белең ала ... ... ... ... ... көрсеткен фактор Австриядағы Габсбургтер әулеті еді. Австриялық император Франц Иосиф және оның төңірегіндегі ... тап ... ... ... ... ... келмеді. Ендігі жерде Германияда австриялық ұстанымды саяси жағынан оқшаулау саясаты жүргізілетін болды. Бұл саясат екі ... ... - ... пен ... ... ... ... Әр тарап өз мемлекетінің ұлттық мүддесін ойлады, дегенмен көп жағдайда ... де ... ... үйлесімін тапқан болатын. Венгриялық билеуші таптың мақсаты барынша Пруссияның әлсіздігін болдырмау еді, өйткені империяға біріккелі ... ... ... ... немістердің қауқары арта түсіп, венгрлердің өзін-өзі билеу құқығы шектеліп қалуы мүмкін еді. Әйтсе де Венгрия үшін Австрияның әлсіздігі де ... ... ... ... ... болашақ құрылғалы отырған империя да өз аяғына келеді деген сөз еді. Венгрия басшылығына Шығысқа сүйенетін, Ресейге қарсы тұра ... ... ... ... ... ... күші жететін мықты монархия қажет болды. Ал Бисмарктың бар көксегені Автриялық ... ... елге ... герман-прусс қақтығысына қарсы пайдалану болатын. Егер Вена бұл әрекетке әлі де дайын болмаса, Будапешт арқылы ... ... ... ... үкіметі габсбуртердің Германиядан біржола қол үзуі үшін ... ... ... қажет екенін ұғына білді. Ондай реформалар Андраши тарапынан ... ... ... ... ... осы ... Австро-Венгриялық дуализм саясаты өзінің бастамаларын алған болатын. 1866 жылы шілдеде ... ... ... орындауды тапсырады. Венгрия Австрияның Пруссияға қарсы соғысуын тежеуші ... ... ... ... ... барысында, көптеген күрделі келіссөздер нәтижесінде Австро-Венгрияда дуализм жеңіске жетеді. Жаңадан құрылған империяның алғашқы ... ... ... ... ... тағайындалды. Оның кейінгі кездегі ұстанымы Балкан теңізіндегі ... ... ...
Жоғарыда баяндалған мәліметтерге сүйене отырып, Венгрияның австро-венгриялық дуалистік монархиясына тигізген әсері зор екенін байқау қиын емес. Әуелгі ... ... ... ғана ... ие ... мемлекет кейінгі кезде үкімет басшылары көксегендей алып империяның беделді күшіне айналды.
2.2. Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаныдағы монархияның құлдырауы
XX ғасырдың басында Австро-Венгрияның ... ... ... жарты ғасырлық мерейтойы атап өтілді. Монархияның билігі барысында Франц Иосиф саяси және ... ... оңай ... құтылып, аристократиялық элитаны жасырын жағдайда ұстады. Нәтижесінде монархтың айналасында саяси жағынан сауатсыз, Дунай монархиясын қайта жаңғыртуға ... ... ... тап ... ... артта қалған мемлекет саналса да, Франц Иосифтың мұндай билеу саясаты ешкімге кедергі ... ... олқы ... кесірінен Австро-Венгрия мемлекетінің жұлдызы сөнетін шақ жақындай түсті.
Герман ұлттарының ... ... орын ... ... ... ... ... оңтүстік-шығыс аймағындағы елдер есебінен қайтармақшы болды. Балкандағы мүддесін жүзеге асыру барысында Австро-Венгрия славян халықтарының қорғаушысы - Ресейге тап ... Бұл ... ... ... ... ... сәті болды деуге де әбден болады.
XX ғасырдың басында монархияның сыртқы саяси дағдарысынан өзге ... ... да ... тапқан болатын. Либералдардың саяси бағдарламасының іске асырылуы мемлекет тыныштығына емес, керісінше елдің әлеуметтік қақтығыстарының шиеленісуіне әкелді. Либерализм өкілдері қаланың орта ... ... таба ... сонымен қатар саяси клерикализмнің бейтарап жағдайына септігін тигізуге шарасыз ... ... ... нәтижелі саясат жүргізе алмаған соң либералдардың бір бөлігі неміс националистеріне қосылып кетті.
Австро-Венгрия монархиясының құлауына себепші болған ең ... ... ... мен ... ... ... еді. ... социал-демократтарға ұлттық мәселені пролетарлық революцияға дейін шешу қажеттілігі туды. 1898 жылы Австро-Венгрия империясының социал-демократиялық партиясы федеративті ... ... ... ... ... атқарушы комиссиясына 6 ұлттық бөлімше өкілдері жіберіліп отырды. Бұл ... ... шара ... ... ... ... ... тығыз байланысты болатын.
Аталған жағдайларды есепке ала отырып, Австро-Венгрияның империясы неліктен құлдырағанын түсіндіруге болады. Мемлекеттің шет аймақтарындағы ұлт-азаттық ... мен ... ... ... монархия дағдарысының айқын көрінісі болып отыр. Австриялық билеуші топ қанша ... ... шығу ... іздестіргенімен еш нәтиже шықпады. 1908 жылғы Босния мен Герцеговинаны аннекциялау және өзге де ... ... ... қайта жандануы империядағы ұлттық қақтығыстарға әкеп соқтырды.
Габсбургтық ... ... ... ... одан ... тәуелді етті. Германия басшылығы Австро-Венгрия империясын Ресейге қатысты пайдаланып, осы ... екі ... ... ... ... ... Ақыры Франц Иосифтың ресми мұрагері австриялық эрцгерцог Франс Фердинандтың өлімінен кейін күллі әлем державаларының қатысуын қамтыған бірінші дүниежүзілік ... ... ... ... аталған кезең аралығындағы Австро-Венгрия империясын жан-жақты қарастыра келіп, ... ой ... ... жүйесі саяси деңгейдегі екі мемлекеттің бірігу үрдісі болып ... Қос ... ... монархы, ортақ билеуші таптары, әскери қарулы күштері және сыртқы ... ... ... ... ... екі ... бір-бірінен дербес жағдайда өз бетімен жеке дамиды. Жалпылама түрде қарағанда дуализм қоғамдық-саяси ... аса ... ... ... ... ... Алайда тарих тәжірибесі көрсеткендей, дуалистік бағытта дамитын мемлекеттердің тағдыры әлдеқашан белгіленіп қойған. Күрделі саяси субъект ... ... ... ... ғасырға жуық уақыт өмір сүрді. Осындай ұзақ мерзім ішінде екі ... ... ... ... ... таппай кеткен ұлттық мәселе, социалистік қозғалыстар, партиялық жікшілдіктер сияқты кемшілік ... ... ... деңгейде мемлекет өзінің ұлттық егемендігін жоғалтпауы тиіс. немесе концепциясы арқылы өмір ... ... ... ... ... ... тап болуы ықтимал. Соңғы түсініктеменің жарқын мысалы ретінде қазіргі ... ... ... ... ... ... түйетін ой - мемлекеттік дуализм нысаны жағынан әлсіз, толығымен қалыптаспаған жүйені құрап отыр.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Василевский Л.М. ... ... ... и ... ... ... Санкт-Петербург, 1906
* Пристер Е. Краткая история Австрии. Москва, ... ... И.С. ... ... Москва, 1940
* Ватлин А.Ю. Австрия в XX веке. Москва, 2006
* Зубок Л.И. Австрия, Венгрия, Чехословакия, Болгария 1918-1923. ... ... ... ... ... в ... Евпоры. Москва, 2002
* Краткая история Венгрии с древнейшего времени до наших дней, Москва 1991
* Исламов Т.М., Пушкаш А.И., ... В.П. ... ... ... ... 1972

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1870 ж. Маңғыстаудағы көтеріліс23 бет
1890-1914 жж. АҚШ социалистік қозғалыс51 бет
А. Г. Серебренников мұрағаты, патшалық Ресейдің Түркістан өлкесін отарлау саясатының тарихи дерек көзі (1840-1870 жж. )50 бет
Венгрия14 бет
Венгриядағы Бела ІУ кезіндегі Алтын Булла заңдар жинағының басылып шығуы22 бет
К.Д.Ушинский – орыстың ұлы классик-педагогы (1824-1870)6 бет
Орта ғасырлардағы венгрия9 бет
Қазақстан Республикасы мен Венгрия мемлекетінің байланыстары19 бет
1840 – 1860 ж Франция13 бет
Ж.Баласағұн. "Құдағу біліг" шығармасына тақырыптық-идеялық, мазмұндық талдау . Насреддин Рабгузи "Рабғузи қиссалары", Х.Дулати "Тарих и Рашиди", Ш.Жәңгірұлы нәзира дәстүрі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь