Ақша және ақша жүйесінің теориялық негіздері. ҚР ақша жүйесі

Кіріспе
І тарау. Ақша және ақша жүйесінің теориялық негіздері.
1.1 Ақшаның пайда болуы, мәні және атқаратын қызметі.
1.2.Ақшаның түрлері.
1.3.Ақша жүйесінің түрлері.
Ақша массасы.
ІІ тарау. Қазақстан Републикасының ақша жүйесі.
2.1 Экономикасы дамыған елдердің ақша жүйесі.
2.2. Қаржы және қаржы жүйесі.
Фискальдық және бюджеттік . салық саясаты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Пайдаланылған әдебиеттер.
Ақша дегеніміз – тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны бетіне қайнасқан ерекше тауар. Яғни ақша – тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауарлардан бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі – барлық тауарларға ортақ балама (эквивалент) рөлін атқару. Осыдан келіп ақшаның жаппай күші болады. Ақшаның қоғамдағы мәнін Карл Маркс «Жеке адам өзінің қоғамдық билігінде, қоғаммен байланысында өзінің қалтасына салып жүреді» деген афоризммен сипаттады. Ол мынадан айқын көрінеді:
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар қоғамдық еңбектің нәтижесі екенін анықтауға болады. Мысалы, ақшаның тауар айрбасында делдалдық етуі арқылы қоғамдық еңбектің сапалық деңгейі айқындалып, сандық есебі жүргізіледі.
Екіншіден әр адамның еңбектегі, яғни қоғамдық өндірістегі үлесінде ақша арқылы анықтауға болады. Себебі адам қоғамдық еңбегіндегі үлесін жалақы ретінде алғанда, ақша төлем-құралы қызметін атқарады.
Үшіншіден, айырбас үрдісінде ақшаның делдалдықетуімен тауардың ішкі қайшылықтары шешіледі. Тек ақшанаң пайда болуына байланысты бүкіл тауарлар тұтыну құны ретінде айырбас қатынасының бір жағында тұрады да, ал екінші жағында бүкіл тауарларға қарама-қарсы ақша тұрады.
1. Райымқұлов: /экономикалық теория негіздері/.
2. Қрымова: /экономикалық теория негіздері/.
3. Ақша Несие Банк /экономикалық теория./
        
        Аннотация
Мен бұл курстық жұмыста «ҚР ақша жүйесін» қарастырдым.
Оның ішінде ақшаның пайда болуы, мәні мен атқаратын қызметін және даму
деңгейімен ... ... ... ... 28 ... екі ... бес тақырыпшадан тұрады.
Кіріспе
Ақша дегеніміз – тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі,
құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны бетіне қайнасқан ... ... ақша – ... ... мен оны ... ... ... тауарлардан
бөлініп шыққан ерекше тауар, оның айрықша қызметі – барлық тауарларға ортақ
балама (эквивалент) рөлін ... ... ... ақшаның жаппай күші
болады. Ақшаның қоғамдағы мәнін Карл ... ... адам ... қоғамдық
билігінде, қоғаммен байланысында өзінің қалтасына ... ... ... ... Ол ... ... көрінеді:
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар ... ... ... ... ... ... ақшаның тауар айрбасында
делдалдық етуі арқылы қоғамдық еңбектің сапалық деңгейі айқындалып, ... ... әр ... ... яғни ... ... үлесінде
ақша арқылы анықтауға болады. Себебі адам ... ... ... ... ... ақша ... ... атқарады.
Үшіншіден, айырбас үрдісінде ақшаның делдалдықетуімен тауардың ішкі
қайшылықтары шешіледі. Тек ақшанаң ... ... ... ... ... құны ретінде айырбас қатынасының бір жағында ... да, ал ... ... тауарларға қарама-қарсы ақша тұрады.
І тарау. Ақша және ақша жүйесінің теориялық негіздері.
1.1 Ақшаның пайда болуы, мәні және атқаратын қызметі.
Тауарлар дүниесінің тауар және ақша ... ... ... ... құнымен құнының, яғни тауардың ішкі қарама-қарсы ... ... жол ... Өйткені егерде тауар сатылса, оның тұтыну
құнының біреудің қажетін өтеу керек болғандығы. Бұл бір ... ал ... оның ... бар ... ... ... құн енді ... тауар өндірушінің қолына түседі. Сөйтіп, тауар өндірушіге ... ... ... өз өндірісіне басқа кез келген қажетті тұтыну құнын
алуға мүмкіндік туады.
Экономикада сатылған тауарлар бағасынан айналыста ... ... ... ... ... ... ... болуынан. Ол кезде Ү
мөлшері теріс сан болады. Бірақ бұл Қазақстанда және басқа да ... ... ... ... ... ... кездесіп отырған
кәсіпорындар арасындағы төлемеушілік проблемасы жай ақша ... ... ... ... ... төлемеушіліктік көптеген себептері
бар: Төлем тәртібінің босаңдығы, төлемеушіліктің ... ... ... ... тиімді тәжірибесінің болмауы, жеке
меншіктендіру үрдісінің аяқталмауы, төлем құралдарының дамымауы және ... ... ... ақша ... ... даму жағдайларына
әсер ететін көптеген факторларға: айналыстағы тауар мөлшеріне, тауарлар ... ... ... және т.б. ... ... ... ақша мөлшері ақша айналысының жылдамдығына кері ... Ал ақша ... әсер ... ... ... несиенің даму деңгейі, егер тауардың көп бөлігі несиеге
сатылса, айналысқа сонша мөлшерде кем ақша қажет;
- қола – қол ... есеп ... ... ақша ... санының өсуі.
Айналысқа ақша екі түрде шығарылады, эмиссияланады: қолма-қол
ақша, яғни ... ... және ұсақ ... ... айналымдағы
ақша түрі, яғни банктегі шоттарға жазылған ... Екі ... ... ... ... түрін, яғни қолма-қол ақшаны монополиялы құқық
пен орталық банк ... да, ... емес ақша ... ... жүйесі шығарады. Ақшаның екі түрі бірімен-бірі тығыз
байланыста жүреді. Егер банк клиенті – шоттағы ақшаның иесі өз ... ақша ... ... онда ... айналымдағы ақша белгілері нақты
қолма-қол банкнотқа айналады. Керісінше, ... ... жазу ... ... сомасын салуы қолма-қол ... ... ... ақша түріне
айналуын көрсетеді.
Ақша айналымының екі ... ... ... бір ... ... ... ақша ... құрамын анықтауды қажет етеді. Себебі
ақша жйыны айналымның ақша айналымының сандық ... ... ... аралығында және белгілі бір күнге ақша ... ... ... ... сол ... ақша жиынының көлемін және өсу
қарқынын ... ... ... үшін әр ... ... ... ... нақты әр мемлекеттің өзіне тән ақша ... ... ... АҚШ та ақша жиынын анықтау үшін-төрт, ... ... – үш, ... – бес, ... – екі ақша ... ... Республикасының ақша жиынының құрылымына томендегі
ақша агрегаттары ...... ... ақша;
М2 – құрамына М1 агрегатын және шаруашылық ... ... мен ... ... ... ... күрделі қаржыландыру
шотының ұзақ мерзімді несиелеу және ... ... ... ... ... ... ... және үкіметтік емес ұйымдар
шоттраының ... және ... пен ... ... талап етіп алатын
салымдарын біріктіреді.
Ақша агрегаттарының құрылымы тұрақты ... ... Ол ... ... дамуына байланысты өзгереді.
Ақша жиыны бірнеше жолмен өсуі ... ... мен ... ... ... ... банктен комерциялық банктердің несие алуымен;
- мемлекеттік бюджеттің кешілігін жабу үшін орталық банктың
үкіметке несие беруімен;
- ... ... асыл ... ... валютасын және
мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алумен;
- чек шығаруы мен немесе комерциялық банктердің ... ... ... ... айнылысы заңы – құн заңының айналыс аясындағы ... ... – ақша ... ... ... қоғамдық формацияларға тән.
Айналыстағы ақшаның саны К.Маркс ашқан ақша айналысы заңымен реттеледі.
Тауар айналысына ... етуі үшін ... ақша ... екі ... бір ... айталық бір жылда сатылуға тиіс ... ... ... ақша айналысының жылдамдығына баланысты
өзгереді. Ақша айналысы заңы мына формуламен өрнектеледі:
М = Р·Ү/V
Ақша айналысы ... мәні – ... ... ... ... үшін ... ақша мөлшері сатуға тиіс ... ... бір атас ақша ... айналым санына (айналым жылдамдығы)
бөлгенге теңесуі керек.
Ақша тек ... ... ғана ... ... ... төлем құрал
қызметін де атқаратындықтан айналысқа қажетті ақша мөлшері де несиеге
сатқан ... ... ... ... ... міндеттемелерінің бір
сыпыра қолма-қол ақшасыз есеп-қисап айырысқанда өтеледі, яғни олар ... мен ... ... ... ... де өтеледі. Сөйтіп
несиенің даму ... ақша ... кері ... ... тауардың
неғұрлым көп бөлігі несиеге сатылса, айналысқа ... аз ақша ... Одан ... ... шығарылған әлдеқандай ақша мөлшері
шаруашылықтың және халықтың ... ақша ... ... ... даму заңдылықтарын тексеру, ақшаның шығуы тауар
айырбасының ... ... ... ... деген қорытынды жасауға
мүмкіндік береді.Ақшаның шығу себебі тауар ... ... ... тереңдеуінде. Ақша – жоғарыда айтылғандай жалпылама ... ... ... ... Ақша да, ... да қоғамдық еңбектің
өнімдері. Бірақ өндіріс құрал-жабдықтарына жеке меншік жағдайында барлық
тауарлар нарықта ... жеке ... ... ... саналады, ал ақша –
тікелей қоғамдық еңбектің (жалпылама эквивалет бейнесі ретінде болады). Тек
ақшаға айырбастауға арқылы ғана ... шын ... ... ... ... ... мүмкіндік болады. Басқаша айтқанда, нарықта қоғамдық
еңбекте сан және сапа жағынан жүргізіледі, ал ақша оның ... ... ... ... ... өндірушілер арасындағы қатынастар
айырбас процесінде жүзеге асады. Ақша ... ... ... шеше ... сонымен қатар, тауар шаруашылығы қайшылықтарының
онан әрі тереңдеуіне жағдай жасайды.
Тауар мен ақша арасында үнемі болып ... ... пен ... Ол ... құны арқылы көрініс табады.
Ақша – затта емес, байлықта емес, өндірістік қатынас. Бұның мазмұны
мен мәнін ... ... ... яғни ... міндеттерінен анық
байқауға болады.
Ақшаның құн мөлшері қызметі деп оның өзінен басқа ... ... ... ... ... ... ақшаның бұл қызметінің
адамдардың ойлау қабілеттерінің нәтижелерінен ... ... ... ... ... бұл ... ... құны болатын заттар ғана яғни
алтын атқарды. Алтынның құнымен бейнеленген тауардың құны оның ... ... ... құны жоғары болса онда ол алтынның көп мөлшеріне
теңестірілген болады. ... ... ... ... ... тәуелді.
Бірақта тауардың бағасы тек ғана таурдың құнына емес. Ол ... ... ... ... ... ... алтынның бағасы қымбаттаса, онда тауардың
бағасы арзандайды; егер алтынның бағасы арзандаса, онда тауардың бағасы
қымбаттайды. Жоғарыда ... ... ... ... еңбек теориясының
басты ерекшеліктері осындай.
Ақшаның айналыс ... ... ... формуласы Т-А-Т
бойынша оның делдалдық рөлін атқаруда байланыста:тауар айырбасы екі ... ... Т-А және ... ... А-Т ... ... тауар сатып, жаңа тауарды іле-сала сатып алмай ақшаны
өзінде қалдыру мүмкін. Демек, ақшаның осы ... ... ... ... ... ... болуы ықтимал.
Ақша өзінің айналыс құралы қызметін монеталар мен қағаз ақшалар
түрінде атқарады.
Монета деп ... тән ... бар және ... ... ... ... ... өзі құн болмайды, сол себепті олар құн өлшемі
қызметін ... ... ... ол ... ... ... болады. Қағаз
ақшалар алғашқы рет Қытайда ХІІ ... ... ... ал ... ... ... ІІ ... қағаз ақшалар мөлшері айналысқа қажет алтын мөлшеріне
сәйкес болуы тиіс. Егерде айналастағы қағаз ақшаладың ... ... ... көп ... онда қағаз ақша құнсызданады, олардың
төлемпаздық қабілеті төмендейді, ал тауарлар бағалары ... ... ... байланысты ақшаның құнсыздану
процесін инфляция деп ... ... ... ... ... ... тауарлар
бағаларының жиынтығын ақша өлшемдерінің ... бөлу ... Ақша ... ... ... ... және өтімділігі
жоғары, яғни оның тез сатып өткізуді жүзеге асыратын қабілеті бар.
Егер бір тауарды сатып ... ... ... ... ... онда алтын айналыс сферасына өз уақытында қайта оралмайды, және
ол қазынағы (қорға) ... ... ... ... ... ... мен ... алтын немесе күмістен жасалған әсемдік бұйымдар
атқарады.
Ақша жүйесі – қандайда бір елде ақша ... ... ... ... ... ... ... өркениеттегі ақша
жүйелерінің жекелеген элементтері ежелден белгілі әрі олар ... ... ... ... ... ... Ұлттық ақша жүйесі ХV – ХVІІ
ғасырлардан қалыптаса бастады.
Ақша жүйесі өз ... ақша – ... ... даму деңгейіне
тікелей тәуелді болғандықтан ... ... ... ... өзақша жүйесі бар. Ол мынадай элементтерді қамтиды.
- ақша жүйесін ұйымдастырудың принципі;
- ақша бірліктерінің ... ақша ... ... ... ... тәртібі және
қамтамасыз ету сипаты;
- ақша айналымын ақша-несие ... ... ... ... ... ... оны шетелдік валютаға айырбастаудың
тәртібі.
Ақша жүйесінің ұйымдастырудың принциптері мыналар:
- ақша жүйесінің ... ... ... көбнесе
шаруашылық жүргізуші субъектілердің уәждемесіне ... ... ... ... ... ... ... негізінде ақша айналымын жоспарлау
принципі;
- ақша айналымының ... және ... ... ақша
айналымы экономиканы ақшалай қаражатпен қамтамасыз ету керек,
алайда инфлацияның дамуына жол бермеуі қажет;
- ақша ... ... ... ... жүзеге
асырылатынын білдіреді;
- эмиссияланған ақшаның қамтамасыз ету принципі;
- орталық банк тәуелсіздігінің приципі.
1.2.Ақшаның түрлері.
Ақша бес түрлі қызмет атқарады. Олар: құн ... ... ... ... ... жинау, дүниежүзілік ақшалар.
Ақша бірліктерінің атауы. Ақша бірлігі – барлық тауар бағаларын
өлшеуге және ... ... ... заңмен бекітілген ақша белгісі.
Орталық банк монополялық тұрғыдан эмиссиялайтын барлық ақша белгілері заңды
төлем құралы болып ... яғни бұл ... ... ... заң ... міндетті түрде қабылданатын ақша белгілері:
Ақша бірлігі (ұлттық ... ... жүз ... ... ... болып табылады.
Теңге мен алтын немесе басқа да құнды металдар арасында ресми
арақатынас белгілейді.
Ақша ... ... ... ... тәртібі және қамтамасыз
ету сипаты. Барлық төлем түріне олардың көрсетулі құны бойынша міндетті
түрде қабылданатын банкнотпен тиыннан ... ... ... ... Ақша ... шығаруды олардың айналымын ұйымдастыруды және
айналымнан ... ... банк ... ... ... алу арқылы банкнот
пен монетаны сату түріне тек бір өзі ғана жүзеге асырады. ҚР ... ... мен ... ... банктың сөзсіз (даусыз) міндеттемелері
болып табылады. әрі оның барлық активтерімен қамтамасыз етіледі. ... ...... ... ... туралы хабарламаларды бұқаралық
ақпарат құралдарында ұдайы жариялап отырады.
Ақша түрлері. Заңды төлем құралдары: ... және ... ... ... ... жатады.
Ақша-несие айналымының тетігі – ақша несиелік реттеу (тікелей және
жанама) құралдарының, ақша-несие тұрғысынан реттеуші ... ... ... ... ... ... ... құралдарына мыналар жатады:
- ҚР Ұлттық банктың банктерге ... ... ... ... ... ... депозиттелген ең аз шамадағы міндетті резервтердің
нормативтері;
- мемлекеттік құнды қағаздарды сату және сатып алу ... ... ... ... ... ... ... интервенция;
- айрықша жағдайларға жекелеген түрлердің несиелік операциялардың
деңгейі мен ... ... ... шектеулерді қою;
- ресми есептік (дисконттық) мөлшерлеме.
Ұлттық валюта бағамы, оны шетелдік валютаға айырбастаудың ... ... - бұл ... ... ақша ... ... бір елдің ақша
бірлігінің бағасы. Валюталарды шетелдік валютаға ... ... ... ... ҚР ... белгіленген. Валюта бағамы баға
белгілеудің негізінде анықталады. Валютаның ресми және ... ... ... ... ... ... көбнесе «қоржынға» кіретін
басқа ... ... ... ... баға белгілеу тәсілі
пайдаланылады.
1.3.Ақша жүйесінің түрлері.
Ақша ... ... ... даму ... ... ақша ... ... отырады. Ақша жүйесінің түрлері ақшалардың қандай ... ... ... ... ... ... немесе құн белгісі ретінде
ме? Ақша жүйесін құру ... ... ... ... ... айналым жүйесінде және несие мен қағаз ақшаларының айналым
жүйесінде жатыр. Металдық айналымға ақша ... ... ... деп ... екі ... ... баламаның жалпыға бірдей құнның рөлі айналымда болатын
екі металл – алтын мен күміске заңмен ... ақша ... үш түрі ... ... ... жүйесі. Мұнда алтын мен ... ... ара ... ... ... құнына сәйкес нарықта
берекесіздік (стихиялы) түрде белгіленеді:
- егер мұнда ара ... ... ... ... ... ... ... «ақсақ» валюта жүйесі. Онда алтын мен күміс бірдей негізде ... ... ... ... күміс монеталар алтын белгілерінеп айналды.
Биметаллизм ХVІ –ХVІІ ғасырда кеңінен таралды, ал батыс Еуропа
елдеріне ХІХ ... ... ... ... ... ... өндірісінің экономикалық қатнасқа
қоятын талаптарыныа сәйкес келмейді, өйткені екі ... бір ... ... ретінде пайдаланылуы осы ақша қызметінің табиғатына қайшы келді.
Құнның ... ... ... тек бір ... ғана қызмет ете алады.Оның
үстіне мемлекет белгіленген алтын мен ... ... ... ... ... ... ... құнына сәйкеспейді.ХІХ ғасырдың соңында күміс
өндірісінің артуы мен олардың құнсыздануы ... ... ... ... кете ... Түпкі есебінде құн заңының стихиялы
әрекет екі ... құн ... ... ... ... )биметализмді
ығыстырады.
Монометализм – ақша жүйесі. Онда бір металл (алтын немесе күміс )
балама жалпыға бірдей ... ... әрі ... ... ... монеталар белгілерді функциялаитын ақша айналымының негізі
ретінде қызмет етеді. Алтын монометализмі алғаш рет ... ... ... ... -1990ж ... ... ... монометализм жүйесі 1839-1843жж ақша реформасының нәтижесінде
енгізілді және бұл жүйе 1852жылға дейін қолданыста ... құн ... ... ... қарай алтын
монометализмның үш түрі бөліп көрсетіледі: алтын монета стандарты,
алтын ... ... ... ... ) ... ... ... еркін бәсекелестік кезеңінің талаптарына көп
сәйкесіп, өндірістің, несие ... , ... ... ... ... шетке шығарылуына ықпал етті. Оның негізгі белгілеріне
мыналаржатады: толық ... ... ... ел ... ... ақша ... ... болады,
-жеке тұлғалар үшін тіркелген алтын құрамды алтын монеталардың
еркін шақалуы ... ... ... емес ... ... ... ... құны бойынша еркін әрі
шектеусіз айырбасталады.
- алтын мен шетелдік валюталарды еркін ... мен ... және ... ... ... істеуі ұйғарылды.
Алтын монетаны стандарттың ... ... үшін ... ... ... ... ... қызмет ететін, банкноттың алтынға айырбастылуын
қамтамасыз ететін, әлемдік ақшаның резерві болып ... ... ... ... ... дүниежүзілік соғыс ақша жүйесінің дамуына өз ... Бұл ... ... ... ... ... ... бюджет
тапшылығы несйе ақшасын айналымғашығарумен және қарыз есебінен жапты. Бұл
алтынның ... ... ... жол ... күмәнді айналымдағы ақша
массасының шамасымен орталық банктердегі алтын қорларының ... ... ... ... аяқталғаннан кейін барлық елдер алтын
монетаны стандарттан бас ... (ақш – та ол 1933 ... ... ... ... ... ... енгізілді: алтын құйма стандарты
(ұлыбританиядағы, ... және ... ... ... ... ... және ... құйма стандартына мынандай белгілер тән:
- айналымда алтын монеталар мен олардың еркін шақалуы болмайды;
- толыққұнды емес ақша ... тек ... ... дивиздік стандартта алтын монеталар айналымда
болмайды, банкноттармен толыққұнды ақшалар алтынға тен шетелдік волюталарға
(дивиздерге) айырбасталады, орлардың айырбасталуы ... ... ... ... ... ... 1929 – 1933 ... алтын
монометллизмнің барлық жүйесі ... ... ... айналым
дәуірі басталды. Барлық елде (ақш 1917 жылға ... ... ... ... ... жалпыға бірдей рөлі – несйелік ... ...... – бір ... ... ... жылы ... Әлемдік Бреттон волюта жүйесі мәнің бойынша
еркін айырбасталуына волюталы ... үшін ... ... ... болып
табылатын. Мемлекетарлық алтын дивиздік стандарт жүйесін білдіреді. Алтын
доллорлық стандарттың ерекшелігі мынада: ол ... ... ... ... тек бір ғана ... – ақш доллоры – алтынмен ... ... ... ... байланыста ақш үкіметі 1971 жылдан бастап
алтын құймаларын доллорға ... ... ... ... осылайша алтын
доллорлық стандар жойылды.
1976 жылдан бастап Бреттондық ақша жүйесінің орнын Ямаикалық ақша
жүйесі басты. Осы жүйе ... ... ... ... ... Ол өз
қызметін түдегейлі жоғалтты. Алайда, алтыне мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... қалды.
Халықаралық волюта қорының (ХВҚ) халықаралық өтімділік мәселелерін
оңайлату мақсатында халықаралық есептік ақша бірліктерін құру үшін ХВҚ – ... ... ... ... ... ... ресми резервтерді
және есеп айырысуларды толықтыруларды, сондай – ақ ... ... ... жаңа резерв әрі төлем құралы – арнаулы алыс- беріс
құқығы (ААБҚ) енгізілді.
Евролпалық валюта жүйесіне (ЕВЖ) ... ... үшін 1979 ... айынан бастап аймақтық халықаралық есеп бірлігі – ЭКЮ енгізілді.
ЭКЮ-дің құны СДР секілді мүшелердің орташа ... ... ... Бүгінгі таңда ЭКЮ- дің орнын басқа валюта – Евро –
құрамына Батыс және Шығыс Европаның 24 елі ... ... одақ ... ... ... ... ақша ... мыналар тән:
- үеімет ақша өлшемінің құрамындағы алтынды белгілемейді ... ... ... қалуы);
- алтынға айырбасталмайтын несие ақшаға көшу аяқталды.
- Қағаз және ... ... ... ... ... Ақша ... қолма-қол ақшасыз айналым пайда болды.
- Ақша айналымы мемлекеттік тұрғыдан реттелді:
- Мемлекеттің қажеттілігін өтеу үшін әрі ... ... ... ... ... аясында шаруашылықтарды несиелеу тәсілі
тәртібіне айналымға ақша шығару.
ІІ тарау. Қазақстан Републикасының ақша ... ... ... ... ақша жүйесі.
Қазақстан осы заманғы ақша жүйесінің басқа елдердің ақша жүйесінен
көп айырмашылығы жоқ, ол ... ... ... әрі оған осы
заманғы әлемдік ақша жүйесінің жоғарыда аталған белгілері тән.Ол 1995ж 30-
наурызында қабылданған, ... 1-ші ... ... ... ҚР ... банкі туралы зағына сәйкес жұмыс істейді.
Оны осы заңға сәйкес былайша сипаттауға болады:
- ресми ақша өсіміне (валютаға) жүз тиыннан ... ... ... ... мен ... ... арақатнасы белгіленбейді;
- қолма-қол ақшаны шығарудың айрықша құқығына ... банк ... ... ... айналымын ұйымдастыру және
айналымнан алуда ұлттық банктің мойнында. Ұлттық банк ... ... ... алумен банктерге банкноттарды және
монеталарды сату ... ... ... ... мен ... ... ақша ... шығарылуына тийм
салынған;
- заңды төлем күші бар ақша түрлеріне банктің барлық ... ... әрі ҚР ... банктің сөссіз міндеттемелері
болып табылатын банкноттармен ұсақ металл монеталар жатады.
Мынаны айта кету ... 1994 – 1998 ... ... көп ... ... ұсақ ... ... мүлдем шығып қалады әрі олар
айналамда жоқ.
ҚР Ұлттық банк банкноттармен металл монеталардың үлгілерін, олардың
наминалдық ... ... ... ... ... ... аталмыш сипаттамаларын баспасөзде жарияланды.
Ұлттық банк айналымға шығарған банкноттармен монеталар барлық көлем
түрлері бойынша ҚР бүкіл ... ... ... құны ... ... ... сондай – ақ банк шоттарна оларды аудару үшін
және ақша аударымдары үшін олардың көрсетілуі құны ... ... ... шектеусіз айырбасталады және ҚР барлық ... банк ... ... ... жаппай қызмет
көрсетулерді ұйымдастыру бойынша негізгі талаптарды, сондай – ақ банктердің
қолма – қол ... ... ... оларды сақтау, тасмалдау талаптарын
белгілейді.
Экономикасы ... ... осы ... ақша ... ...... ... ақшаларына бөлінбеген жүеге негізделген. Олардың ... ... бойы ... ... әрі ... ... ие болса да, олар көп
жағынан бір – біріне ұқсас.
Сонымен ақтар әрбір дамыған елдің осы ... ақша ... ... ... ... ... тек ... ғана тән ерекшеліктері бар.
АҚШ-тың ақша жүйесі. АҚШтың ақша ... ... 1786 ... АҚШ ... ... ... атауы бірқатар Еуропалық елдерде
айналыста болған ... ... ... белгісі - $. Бір
доллар 100 ценке тең. ... ... ... 1, 2, 5, 10, 20, 50, ... құны бар купюралар мен 1, 5, 10, 25, 50 цнеттік құны бар ... 1 ... ... ... – қол ақша эмиттенттеріне Қаржы Министірлігі
(қазына мекемесі) және федералды ... ... (ФРЖ) ... ... ... 1 – ден 10 ... дейін қүұны бар ұсақ купюрлі ақша
белгілерін сондай – ақ 100 долларды ... ... ... никельден
және мыстан дайындалды. Қазына мекемесі шығарған ... ... ... ... ... ... ... жазу, - UNITED STATES NOTES жатады.
Қолма – қол ақша ... ... ... ... ФРЖ ... Онда
«FEDERAL RESERBE NOTES» дейтін жазу болады, сондай – ақ оларды ... ... ... ... ... АҚШ – тағы ... –қол
ақшасыз ақша эмисиясы басқа шетелдерге және комерциялық банктерге жүзеге
асырылады. Олармен айналымға ... ... ... карточкалар,
электрондық ақшалар шығарылады. Экономикалық айналымда қолма – қол ақшасыз
ақшаның үлес салмағы көп әрі бұл үлес ... өсу ... ие. АҚШ- ... ... классикалық ақша – несие ... ... ... ... ... ашық ... ... банктің
есептік мөлшерлемелерінің өзгерісі, коммерциялық банктермен ... ... ... ... талаптарының өзгерісі.
2.2. Қаржы және қаржы жүйесі.
Фискальдық және бюджеттік – салық саясаты.
Қаржы дегеніміз қоғамның ақшалай ... ... құру мен ... ... қатнастар жиынтығы. Бұл жерде ажыратып ... ол ... мен ... ... ... –жеке тұтынушыларға
қызмет етпейді,ол экономиканың дамуы мен ... ... ... ... бағытталған, ал ақша – жеке тұтынушыларға да қызмет етеді.
Қаржының атқаратын қызметтері:
1) Шоғырландыру -мемлекеттің экономикалық қызметін ... оның ... ... ... ... ... ... салық,
займдар, ақша эмиссиялары арқылы жүргізіледі. Ерекше жағдайда, дағдарыстан
шығу кезінде ұлттық байлықты да ... ... ... ... ... сату ... ... қаржы арқылы ЖҰӨ және ЖҰТ –ты әлеуметтік топтардың,
қоғамдық өндіріс салаларының, ... және ... емес ... ... және ... бөледі.
3) Реттеуші- қаражат бұл қызмет ін ... ... ... ... прапорцияны реттеудің негізгі құралы ... ... ... ... ... ... ... негізгі бөлігіне айналады.
4) Бақылау – ақша , ... ... ... , ... нормаларға
сәйкес реттей отырып оның қозғалысын бақылайды.
Аталған қызметтерді өзара байланыста болып, белгілі бір жүйені
құрайды.
Қаражат жүйесі ... ақша ... ... ... ... сонымен қатар оны ұйымдастыру органдарымен ... ... ... ... ... ... ... қаражат
жүйесін тек қаражат мекемелерімен институттар жиынтығы деген анықтамаларда
кездеседі. ... ... ... ... ... қызметін
қамтымайды, сондықтан оның мазмұнын толық ашпайды.
Қаражаттың функционалдық ішкі жүйесіне ... ... ... ... ... жоспары (болжау), сметалық қаражаттандыру, қаражат
көрсеткіштері тсс.
Қаражат жүйесін қаражат қатынасыгна қаптысушыларға ... ... ... үш ішкі ... ... ... кәсіпорындар
(фирмалар) және халықтық (үй шаруашылығы).
Мемлекеттің қаржысы – ақша ... ... Ол ... ... кепілдігін қамтамасыз етуге, заңдылықпен құқықты
сақтауға, қорғаныспен қоғамдық шаруашылықты ... ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік
несие, экономиканы тұрақтандыру қоры, зейнеткерлік, тұрғындарды жұмыспен
қамту қоры, ... және ... ... ... ... қор,
мемлекттік қоғамдық ұйымдардың қаржысы, мемлекеттік салалық министірліктің
ведомствоның қорлары енеді.
Кәсіпорынның ... ... және ... ... ... ... қаржылар, ғылыммен техника қорының ақшалай қаражаты,
әлеуметтк – мәдени даму мен ... ... ... ... ... және ... қоры ... (үй шаруашылығының) қаржысы – шаруашылық, еңбек қызметтерінің
(жалақы, акция дивиденті, пай жарнасымен банк ... ... т.б ... ... және ... банктегі сақталған қаржылардың,
зейнеткерлік қорды мемлекеттік іске қосуының нәтижесінде ақшалай қаражатты
құрайды.
Бұл ... ... ... қатнастар жиынтығын туғызып,
ақша қаражатын ұлғаймалы ұдайы өндірісте құру, бөлу, пайдалануды жүзеге
асырады. Және ... ... ... ... жұмсалады.
Қаржы жүйесінің негізгі буыны мемлекеттік бюджет болып табылады.
Мазмұны
Кіріспе 5
І ... Ақша және ақша ... ... ... 6 - ... пайда болуы, мәні және атқаратын қызметі. ... ... ... ... ... массасы.
21-23
ІІ тарау.Қазақстан Републикасының ақша жүйесі.
24-25
2.1.Экономикасы дамыған елдердің ақша жүйесі. 26-27
2.2. ... және ... ... Фискальдық және
бюджеттік – салық саясаты. 28-29
Қорытынды. 30
Пайдаланылған ... ...... ... ... ... түрі,
құнның эквиваленттік формасы мен тұтыну құны ... ... ... ... ақша – ... ... мен оны айырбастау үрдісінде басқа ... ... ... ... оның ... ...... тауарларға ортақ
балама (эквивалент) рөлін атқару. Осыдан келіп ақшаның ... ... банк – ... ... құралын, банкноттарды шығаруға эмиссиялық құқығы
бар жалғыз мемлекеттік орган. Олар Ұлттық банктің эмиссиялауымен шығарылады
және банктерге сатып, ... емес ... алу ... ... ... ... ақша бірлігі – теңге болып табылады.
Ұлттық банк банкноттармен тиындардың қажетті мөлшерін ... ... ... етеді, сақтау, жою және қолма – қол ... ... ... Республикасында шығарылған банкноттар мен тиындардың атаулы
құрылымы, айшықталған пішіні болуы керек. Банкноттар мен ... ... ... ... ... тек қана Қазақстан Республикасының Парламентінің
құқығы бар. Ұлттық валютаның қызмет ету ... , ... ... ... ... ... Президентіне жүктеледі.
Ұлттық банк Қазақстан Республикасының ... шет ... ақша ... ... ... анықтау тәртібін
белгілейді.
Қолма –қол ақшаның айналымы олардың банк ... ... ... ... ... ... ... ақша банкноттарын өндіру және коммерциялық
банктерге ақша ... ... беру ... өз ... ... ... қол ақшаның жағдайы 1996ж ... ... ... ... ... ... ... шоттағы
қаражаттарының қалдығы шегінде қолма – қол ақша ... ... ... ... ... ... қолма – қол ақша жағдайына шек
қойылмайды.
Эмиссия – ... ... ... ... ... Ол ... ... түрінде де қолма – қол ақшасыз түрінде де ... ... ... ... ... ... ... негіздері/.
Ақша Несие Банк /экономикалық теория./

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншік ұғымы,түрлері және меншік қатынастарының дамуы. Экономикалық жүйелер ,ұғымы,типтері және салыстырмалы сипаттамасы. Сұраныс және ұсыныс икемділігі оның түрлері. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсеке модельдері,жетілген және жетілмеген бәсеке сипаттамасы17 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша айналымы21 бет
Ақша айналысы және оның дамуы31 бет
Ақша айналысы заңы4 бет
Ақша айналысы, заңы, ақша массасы және ақша жүйесі31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь