Шығыс мәселесіндегі англия тарапы


Шығыс мәселесі XVIIІ- XX ғасыр аралығындағы балкан халықтарының «түрік қанауына» қарсы күресі мен ұлы державалардың (Ресей, Австрия, Ұлыбритания, Франция, кейіннен Италия мен Германия) әлсіреген Осман империясын бөлудегі бақталастығын қамтитын халықаралық қақтығыстардың күрделі кешені болып табылады.
XVII ғасырдың орта тұсында Осман империясы ішкі және сыртқы саяси терең дағдарысқа бойлады. Империяның әлсіреген күйін пайдаланған балкан халықтары (молдаван, валах, болгар, серб, черногор, албан, грек) ұлт-азаттық қозғалыс шығарудың тиімді сәтін күтті. Оның үстіне осы аймақтағы ықпалынан айырылғысы келмеген Англия мен Францияның өзге державалардың (әсіресе Ресей мен Австрия) империяны бөлісу үрдісі мен балкан халықтарының азаттығына түбегейлі қарсылығы жағдайды шиеленістіріп жіберді. Осман империясының басты қарсыласы Ресей болды. Орыс-түрік соғыстарындағы Ресей басымдылығы оның Түркиядағы христиан халықтарына ықпалын арттырып, аймақтағы мүддесінінің өсуіне әкеліп соқты. Ендігі жерде Осман империясының сөзсіз ыдырауына көзін жеткізген Батыс елдері оны өзара тиімді бөлісу үдерісіне көшті. Тарихтағы мұндай күрделі мәселе Ресей, Ұлыбритания, Франция және Австрия сынды ұлы державалардың Жерорта теңізіндегі мүддесін тоғыстырды. Бір кездері Осман империясы аталған ұлы держава бірте-бірте халықаралық субъект болмысынан өзге державалардың территориалды, сауда-экономикалық және саяси бөліністерінің объектісіне айналды.
ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Шығыс мәселесі одан әрі шиеленіскен сипат алды. Босния мен Герцеговина, кейіннен Болгарияда түріктерге қарсы жаппай көтерілістер ұйымдастырылды. Осман империясындағы осындай тұрақсыздықтар державалар тарапынан оң қабылданды. «Балкан халықтарын түріктер қанап жатыр» деген желеумен Ресей империясы 1877 жылы 24 сәуірде ресми түрде Түркияға соғыс жариялады.
Соғыстың бастапқы кезеңінде лорд Биконсфильд бастаған Ұлыбритания үкіметі барынша қатаң саясат ұстанып, соғыс қимылдарынан тайынбайтынын көрсете білді. Ресей тарапынан ағылшындардың бұл әрекеті үреймен қабылданды. Ұлыбританияның Ресей империясына жіберген ресми нотасында үш шарт көрсетілді: Ресей Суэц каналына қол сұқпайды, Ресейге Египетті уақытша болса да оккупациялауға рұқсат етілмейді және Константинополь мен бұғаздар мәселесі Англияның шешімімен реттеледі. Ресей императоры бұған жауап ретінде Ұлыбритания үкіметіне бейбіт келісімшарт ұсынады, ол келесідей мәселелерді қамтыды: Болгария оңтүстігінде Адрианополь мен Родоп тауларына дейін созылып, автономия статусын иеленеді; Ресейге Бессарабияның оңтүстік-батыс бөлігі мен Батум беріледі. Дегенмен Британ үкіметі бітім шартты жоққа шығарып, байланыс орнатуды орынсыз көреді. Бұл кезде Осман империясы орыс әскерінен ойсырай жеңіліп, Ұлыбританиядан қолдау көрсетуін сұрайды.
1. Потемкин В. П. История дипломатии. Том 2. // Москва-1945
2. Чихачев П. А. Великие державы и Восточный вопрос // Москва 1970
3. Костяшов Ю.В., Кузнецов А.А., Сергеев В.В., Чумаков А.Д. / Под редакцией В.В.Сергеева. Восточный вопрос в международных отношениях во второй половине XVIII - начале ХХ вв. Учебное пособие. Калининград: изд. Калининградского ун-та. 1997. С.
4. Н. С. Кинапина, Восточный вопрос во внешней политике России, Москва – 1978.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Рыскалиева Дамиля, аймақтану, 3-курс
Шығыс мәселесіндегі Англия тарапы
Шығыс мәселесі XVIIІ- XX ғасыр аралығындағы балкан халықтарының түрік қанауына қарсы күресі мен ұлы державалардың (Ресей, Австрия, Ұлыбритания, Франция, кейіннен Италия мен Германия) әлсіреген Осман империясын бөлудегі бақталастығын қамтитын халықаралық қақтығыстардың күрделі кешені болып табылады.
XVII ғасырдың орта тұсында Осман империясы ішкі және сыртқы саяси терең дағдарысқа бойлады. Империяның әлсіреген күйін пайдаланған балкан халықтары (молдаван, валах, болгар, серб, черногор, албан, грек) ұлт-азаттық қозғалыс шығарудың тиімді сәтін күтті. Оның үстіне осы аймақтағы ықпалынан айырылғысы келмеген Англия мен Францияның өзге державалардың (әсіресе Ресей мен Австрия) империяны бөлісу үрдісі мен балкан халықтарының азаттығына түбегейлі қарсылығы жағдайды шиеленістіріп жіберді. Осман империясының басты қарсыласы Ресей болды. Орыс-түрік соғыстарындағы Ресей басымдылығы оның Түркиядағы христиан халықтарына ықпалын арттырып, аймақтағы мүддесінінің өсуіне әкеліп соқты. Ендігі жерде Осман империясының сөзсіз ыдырауына көзін жеткізген Батыс елдері оны өзара тиімді бөлісу үдерісіне көшті. Тарихтағы мұндай күрделі мәселе Ресей, Ұлыбритания, Франция және Австрия сынды ұлы державалардың Жерорта теңізіндегі мүддесін тоғыстырды. Бір кездері Осман империясы аталған ұлы держава бірте-бірте халықаралық субъект болмысынан өзге державалардың территориалды, сауда-экономикалық және саяси бөліністерінің объектісіне айналды.
ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Шығыс мәселесі одан әрі шиеленіскен сипат алды. Босния мен Герцеговина, кейіннен Болгарияда түріктерге қарсы жаппай көтерілістер ұйымдастырылды. Осман империясындағы осындай тұрақсыздықтар державалар тарапынан оң қабылданды. Балкан халықтарын түріктер қанап жатыр деген желеумен Ресей империясы 1877 жылы 24 сәуірде ресми түрде Түркияға соғыс жариялады.
Соғыстың бастапқы кезеңінде лорд Биконсфильд бастаған Ұлыбритания үкіметі барынша қатаң саясат ұстанып, соғыс қимылдарынан тайынбайтынын көрсете білді. Ресей тарапынан ағылшындардың бұл әрекеті үреймен қабылданды. Ұлыбританияның Ресей империясына жіберген ресми нотасында үш шарт көрсетілді: Ресей Суэц каналына қол сұқпайды, Ресейге Египетті уақытша болса да оккупациялауға рұқсат етілмейді және Константинополь мен бұғаздар мәселесі Англияның шешімімен реттеледі. Ресей императоры бұған жауап ретінде Ұлыбритания үкіметіне бейбіт келісімшарт ұсынады, ол келесідей мәселелерді қамтыды: Болгария оңтүстігінде Адрианополь мен Родоп тауларына дейін созылып, автономия статусын иеленеді; Ресейге Бессарабияның оңтүстік-батыс бөлігі мен Батум беріледі. Дегенмен Британ үкіметі бітім шартты жоққа шығарып, байланыс орнатуды орынсыз көреді. Бұл кезде Осман империясы орыс әскерінен ойсырай жеңіліп, Ұлыбританиядан қолдау көрсетуін сұрайды. Ақыры екі жақты келісімнен кейін Англия ресми түрде орыс-түрік қатынастарында делдал қызметін мойнына артады.
1878 жылы 3 наурызда Ресей мен Осман империялары арасында орыс-түрік соғысын тәмамдаған уақытша сипаттағы Сан-Стефано бейбіт келісімшартына қол қойылды. Келісім нәтижесінде Болгарияның шекарасы кеңейіп, қарамағына Эгей теңізі берілді. Оның үстіне Түркия Черногория, Сербия, Румынияның тәуелсіздігін мойындап, территориялық бөліністерді қарастырып, Бония мен Герцеговинада реформалар өткізуге міндеттелді. Ресей иелігіне Түркиядан Батум, Карс, Ардаган, Баязет және оңтүстік-батыс Бессарабия өтті. Алайда Британ үкіметін алаңдатқан аймақ Болгария болып қала берді. Өйткені Болгария Ресей ықпалына өтсе, оның жаңа шекаралары Константинопольге таяу орналасатын болды. Ал бұл өз кезегінде Осман империясы үшін ұдайы қауіп-қатерге айналды. Қалыптасқан жағдайларға байланысты Сан-Стефано келісімі Англия тарапынан теріс қабылданды. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«шығыс мәселесі»
Жаңа замандағы Англия
Англия дипломатиясы
Англия XX ғасырдың басында
XI-XV ғасырлардағы Англия
Кейінгі орта ғасырлардағы Англия
11-15 ғасырлардағы Англия
Жаңа дәуірдегі Англия
ХІ-ХV ғасырлардағы Англия
Шығыс мәселесi
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь