Шығыс мәселесіндегі англия тарапы

Шығыс мәселесі XVIIІ- XX ғасыр аралығындағы балкан халықтарының «түрік қанауына» қарсы күресі мен ұлы державалардың (Ресей, Австрия, Ұлыбритания, Франция, кейіннен Италия мен Германия) әлсіреген Осман империясын бөлудегі бақталастығын қамтитын халықаралық қақтығыстардың күрделі кешені болып табылады.
XVII ғасырдың орта тұсында Осман империясы ішкі және сыртқы саяси терең дағдарысқа бойлады. Империяның әлсіреген күйін пайдаланған балкан халықтары (молдаван, валах, болгар, серб, черногор, албан, грек) ұлт-азаттық қозғалыс шығарудың тиімді сәтін күтті. Оның үстіне осы аймақтағы ықпалынан айырылғысы келмеген Англия мен Францияның өзге державалардың (әсіресе Ресей мен Австрия) империяны бөлісу үрдісі мен балкан халықтарының азаттығына түбегейлі қарсылығы жағдайды шиеленістіріп жіберді. Осман империясының басты қарсыласы Ресей болды. Орыс-түрік соғыстарындағы Ресей басымдылығы оның Түркиядағы христиан халықтарына ықпалын арттырып, аймақтағы мүддесінінің өсуіне әкеліп соқты. Ендігі жерде Осман империясының сөзсіз ыдырауына көзін жеткізген Батыс елдері оны өзара тиімді бөлісу үдерісіне көшті. Тарихтағы мұндай күрделі мәселе Ресей, Ұлыбритания, Франция және Австрия сынды ұлы державалардың Жерорта теңізіндегі мүддесін тоғыстырды. Бір кездері Осман империясы аталған ұлы держава бірте-бірте халықаралық субъект болмысынан өзге державалардың территориалды, сауда-экономикалық және саяси бөліністерінің объектісіне айналды.
ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Шығыс мәселесі одан әрі шиеленіскен сипат алды. Босния мен Герцеговина, кейіннен Болгарияда түріктерге қарсы жаппай көтерілістер ұйымдастырылды. Осман империясындағы осындай тұрақсыздықтар державалар тарапынан оң қабылданды. «Балкан халықтарын түріктер қанап жатыр» деген желеумен Ресей империясы 1877 жылы 24 сәуірде ресми түрде Түркияға соғыс жариялады.
Соғыстың бастапқы кезеңінде лорд Биконсфильд бастаған Ұлыбритания үкіметі барынша қатаң саясат ұстанып, соғыс қимылдарынан тайынбайтынын көрсете білді. Ресей тарапынан ағылшындардың бұл әрекеті үреймен қабылданды. Ұлыбританияның Ресей империясына жіберген ресми нотасында үш шарт көрсетілді: Ресей Суэц каналына қол сұқпайды, Ресейге Египетті уақытша болса да оккупациялауға рұқсат етілмейді және Константинополь мен бұғаздар мәселесі Англияның шешімімен реттеледі. Ресей императоры бұған жауап ретінде Ұлыбритания үкіметіне бейбіт келісімшарт ұсынады, ол келесідей мәселелерді қамтыды: Болгария оңтүстігінде Адрианополь мен Родоп тауларына дейін созылып, автономия статусын иеленеді; Ресейге Бессарабияның оңтүстік-батыс бөлігі мен Батум беріледі. Дегенмен Британ үкіметі бітім шартты жоққа шығарып, байланыс орнатуды орынсыз көреді. Бұл кезде Осман империясы орыс әскерінен ойсырай жеңіліп, Ұлыбританиядан қолдау көрсетуін сұрайды.
1. Потемкин В. П. История дипломатии. Том 2. // Москва-1945
2. Чихачев П. А. Великие державы и Восточный вопрос // Москва 1970
3. Костяшов Ю.В., Кузнецов А.А., Сергеев В.В., Чумаков А.Д. / Под редакцией В.В.Сергеева. Восточный вопрос в международных отношениях во второй половине XVIII - начале ХХ вв. Учебное пособие. Калининград: изд. Калининградского ун-та. 1997. С.
4. Н. С. Кинапина, Восточный вопрос во внешней политике России, Москва – 1978.
        
        Рыскалиева Дамиля, аймақтану, 3-курс
Шығыс мәселесіндегі Англия тарапы
Шығыс мәселесі XVIIІ- XX ғасыр аралығындағы балкан ... ... ... мен ұлы ... ... ... Ұлыбритания, Франция, кейіннен Италия мен Германия) әлсіреген Осман империясын бөлудегі бақталастығын қамтитын халықаралық қақтығыстардың күрделі кешені болып табылады.
XVII ... орта ... ... империясы ішкі және сыртқы саяси терең дағдарысқа ... ... ... күйін пайдаланған балкан халықтары (молдаван, валах, болгар, серб, черногор, албан, ... ... ... ... ... сәтін күтті. Оның үстіне осы аймақтағы ықпалынан айырылғысы келмеген Англия мен Францияның өзге ... ... ... мен Австрия) империяны бөлісу үрдісі мен балкан халықтарының ... ... ... ... шиеленістіріп жіберді. Осман империясының басты қарсыласы Ресей болды. Орыс-түрік соғыстарындағы Ресей басымдылығы оның Түркиядағы христиан халықтарына ықпалын арттырып, аймақтағы ... ... ... ... ... ... ... империясының сөзсіз ыдырауына көзін жеткізген Батыс елдері оны өзара тиімді ... ... ... ... ... күрделі мәселе Ресей, Ұлыбритания, Франция және Австрия сынды ұлы державалардың Жерорта теңізіндегі мүддесін тоғыстырды. Бір ... ... ... ... ұлы ... ... ... субъект болмысынан өзге державалардың территориалды, сауда-экономикалық және саяси бөліністерінің объектісіне айналды.
ХІХ ғасырдың соңғы ширегінде Шығыс ... одан әрі ... ... алды. Босния мен Герцеговина, кейіннен Болгарияда түріктерге қарсы жаппай көтерілістер ... ... ... ... ... ... тарапынан оң қабылданды. деген желеумен Ресей империясы 1877 жылы 24 сәуірде ресми түрде Түркияға соғыс жариялады. ... ... ... лорд ... бастаған Ұлыбритания үкіметі барынша қатаң саясат ұстанып, соғыс қимылдарынан тайынбайтынын көрсете білді. Ресей тарапынан ағылшындардың бұл әрекеті үреймен қабылданды. Ұлыбританияның ... ... ... ... нотасында үш шарт көрсетілді: Ресей Суэц каналына қол сұқпайды, Ресейге Египетті уақытша болса да ... ... ... және ... мен ... мәселесі Англияның шешімімен реттеледі. Ресей императоры бұған жауап ретінде Ұлыбритания үкіметіне ... ... ... ол ... ... ... ... оңтүстігінде Адрианополь мен Родоп тауларына дейін созылып, автономия статусын иеленеді; Ресейге Бессарабияның оңтүстік-батыс бөлігі мен Батум беріледі. ... ... ... ... шартты жоққа шығарып, байланыс орнатуды орынсыз көреді. Бұл кезде Осман империясы орыс әскерінен ойсырай жеңіліп, Ұлыбританиядан қолдау көрсетуін сұрайды. Ақыры екі ... ... ... ... ... ... ... қатынастарында делдал қызметін мойнына артады.
1878 жылы 3 наурызда Ресей мен ... ... ... ... ... ... уақытша сипаттағы Сан-Стефано бейбіт келісімшартына қол қойылды. Келісім нәтижесінде Болгарияның шекарасы ... ... Эгей ... ... Оның үстіне Түркия Черногория, Сербия, Румынияның тәуелсіздігін мойындап, территориялық бөліністерді ... ... мен ... реформалар өткізуге міндеттелді. Ресей иелігіне Түркиядан Батум, ... ... ... және ... Бессарабия өтті. Алайда Британ үкіметін алаңдатқан аймақ Болгария болып қала берді. Өйткені Болгария Ресей ықпалына өтсе, оның жаңа ... ... таяу ... ... Ал бұл өз ... ... империясы үшін ұдайы қауіп-қатерге айналды. Қалыптасқан жағдайларға байланысты Сан-Стефано келісімі Англия тарапынан теріс қабылданды.
Түркия үшін ауыр нәтижелермен ... ... ... ... ... ... ... Англия мен Австро-Венгрия тараптары жаңа конгрестың шақырылуын талап етті. Ресей басшылығы бұл талаптармен келісуге ... ... ... ... әсер ... ... ... үкіметінің әскери қимылдарын жандандыруы болатын. Әйтсе де конгресс ... ... ... ... іштер миністірлігі отставкаға кетіп, саясаты өзгеше сипатқа ие болады. Дербиді алмастырған Солсбери ағылшын-орыс ... ... ... жетеді. Бұған дәлел ретінде 1878 жылғы 30 мамырда қол қойылған ағылшын-орыс келісімдері болды. Келіссөздер келесідей ... ... ... ... ... ... жотасына дейін шегерілді; Англия Ресейдің Батум, Карс және Бессарабиядағы иеліктеріне қарсы болмауы тиіс. Есесіне Британ үкіметі ... де ... ... ол бойынша Ресей Батум, Ардаган, Карс жерлерін ұстап қалатын болса, Англия әскери жағынан Осман империясына көмек көрсетеді деп ... Бұл ... ... ... айырылмады: Түркияға қолдау көрсеткені үшін оған Кипр аралын беру көзделді. Бұл жерде ағылшын үкіметінің екі жақты ... ... ... атап ... жөн. ... шарт ... Ресей аталған аймақтардан бас тартатын болса, Кипр аралы да Түркияда қалатын ... ... ... мен ... ... ... ... ортақ саяси ұстанымдар жөнінде келісімге қол қойылды. Қос үкімет те ... ... ... ... қарсы болып, Ресейдің Болгариядағы оккупациясын алты ай ... ... ... ... ... Босния мен Герцеговинадағы мүддесін қолдауға міндеттелді.
1878 жылы 13 маусымда Берлин конгресі ашылды. Конгреске ұлы ... ... ... ... ... ... ... Лорд Биконсфильд бастаған Англия тарапы шекара мәселесін түпкілікті шешуді көздеді. Алайда Берлин конгресі барысында дау тудырған бірнеше ... ... ... ... ... ... бөлігіндегі аймақта сұлтанның билік ету құқықтары қарастырылды. Конгресс нәтижесінде бұл аймақта Осман империясы қарамағындағы Шығыс Румелия автономды провинциясы құрылды. ... ... ... ... ... 9 айға ... ... болды. Үшіншіден, Босния мен Герцеговина Австро-Венгрияның оккупациясына ұшырады. Төртіншіден, Батум, Карс, Ардаганғ Бессарабияны ... ... ... ... ... ... ... Сербия мен Румынияның егемендігі сол қалпында қалды.
13 ... ... ... ... қол ... ... Нәтижесінде Ресей бірқатар иеліктерінен айырылып, Осман империясының Англия Кипрді сақтап қалып, елеулі артықшылықтарға ие болды.
... ... ... ... өте зор. Конгресс нәтижесінде онсыз да саяси оқшауда болған Ресей империясы ... ... ... ... ... ... ... берді. Келіссөздер көрсеткендей Англия мен Австро-Венгрия тараптары басым болып, Германияның ... ... ... ... өз қолында ұстап қалды.
Пайдаланылған әдебиеттер
* Потемкин В. П. История дипломатии. Том 2. // Москва-1945
* Чихачев П. А. ... ... и ... ... // ... ... Костяшов Ю.В., Кузнецов А.А., Сергеев В.В., Чумаков А.Д. / Под редакцией В.В.Сергеева. Восточный вопрос в международных ... во ... ... XVIII - ... ХХ вв. ... пособие. Калининград: изд. Калининградского ун-та. 1997. С.
* Н. С. Кинапина, Восточный вопрос во внешней политике России, Москва - 1978.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Англияның әлемдiк экономикалық дағдарыс кезiндегi сыртқы саясаты24 бет
Ежелгі мемлекетер тарихы37 бет
Оңтүстік-Шығыс Азия7 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)8 бет
Ауыл адамдарының да жағдайын ойлай келетін болсақ4 бет
Ніл өзені мен Жерорта теңізі9 бет
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдік6 бет
Орамды коммутатор есебі10 бет
Түркі атауының шығуы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь