Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы

Мақатаев Мұқағали (Мұқаметқали) Сүлейменұлы (1931жылғы, Алматы облысы Райымбек ауданы Қарасаз аулы – 27.3.1976ж.Алматы қаласы)–ақын.
Балалық шағы сұрапыл соғыс жылдарына тұстас келді. Ол XX ғасырдың екінші жартысындағы қазақ поэзиясының дамуына үлкен үлес қосқан ақиық ақыны.Әкесі соғыста қаза тауып, анасы мен әжесінің тәрбиесінде өсті. 1948-1949 жылдары ҚазМУ-дың филология факультетінде оқыған. К.Маркс атындағы кеңшарда (қазіргі «Текес») ауылдық кеңес хатшысы, мектепке мұғалім болды. 1952-1962 жылдары Қарасаздағы бастауыш мектепте орыс тілінің мұғалімі, Қазақ радиосында диктор, Шалкөде ауылында Қызыл отау меңгерушісі, Нарынқол ауданында «Советтік шекара» газетінің (қазіргі «Хан-тәңірі», жауапты хатшысы, «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінде, «Мәдениет және тұрмыс» (қазіргі «Парасат»), «Жұлдыз» журналдарында әдеби қызметкер. Жазушылар одағында поэзия бөлімінің кеңесшісі қызметтерін атқарды.1970 жылы Жазушылар одағына мүшелікке қабылданып, 1973-1974 жылы Мәскеудегі Әдебиет және өнер институтында оқыды. Ақынның тұңғыш өлеңдері «Қырман басында», «Қойшы бала - Әкітай» аудармасы «Советтік шекара» газетінде жарияланды (1949ж). «Інімнің ойы», «Шебер» өлеңдері «Жастық жыры» атты жинаққа енді (1951ж). Мұқағали шығармалары оқушының жүрегіне сәуле түсіреді. Өйткені ақын туған жерін, туған халқын, ана тілін жанындай сүйді.Оның кез келген шығармаларынан жердің, елдің биік рухы сезіледі. Алғаш Мұқағали талантын бағалаған Ә.Тәжібаев: «Өзіңнен де жігерлілеу, оттылау жас жеткіншек жеткенде, мақтанбасқа бола ма?!»-деген еді («Қазақ әдебиеті», 18.3.1960ж.). Мақатаевтың «Ильич», «Ақ қайың әні», «Ару-ана», «Мавр», «Аққулар ұйықтағанда», «Қырандастар», Чили-шуағым менің», «Шекарада», «Большевиктер», «Өмірдастан», «Арман», «Шолпан», «Досыма хат», «Отаным, саған айтам», «Райымбек! Райымбек!»,«Қашқын», «Моцарт.Жан азасы» атты поэма-толғаулары бар. 650-ден астам лирик. өлеңдерінде адам өмірінің мәні, әсемдік пен сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең толғаған.
        
        
Мақатаев Мұқағали (Мұқаметқали) Сүлейменұлы (1931жылғы, Алматы облысы
Райымбек ауданы Қарасаз аулы – ... ... шағы ... ... ... тұстас келді. Ол XX ғасырдың
екінші ... ... ... ... ... үлес ... ... соғыста қаза тауып, анасы мен әжесінің тәрбиесінде өсті. 1948-
1949 жылдары ҚазМУ-дың филология факультетінде ... ... ... ... ... ауылдық кеңес хатшысы, мектепке мұғалім болды.
1952-1962 жылдары Қарасаздағы бастауыш мектепте орыс ... ... ... диктор, Шалкөде ауылында Қызыл отау меңгерушісі, Нарынқол
ауданында «Советтік шекара» ... ... ... жауапты
хатшысы, «Социалистік Қазақстан» (қазіргі «Егемен Қазақстан») газетінде,
«Мәдениет және тұрмыс» (қазіргі «Парасат»), «Жұлдыз» ... ... ... ... поэзия бөлімінің кеңесшісі қызметтерін
атқарды.1970 жылы Жазушылар одағына мүшелікке қабылданып, ... ... ... және өнер ... оқыды. Ақынның тұңғыш өлеңдері
«Қырман басында», «Қойшы бала - Әкітай» аудармасы ... ... ... ... ... ... «Шебер» өлеңдері «Жастық жыры»
атты жинаққа енді (1951ж). Мұқағали шығармалары оқушының жүрегіне сәуле
түсіреді. Өйткені ақын ... ... ... ... ана тілін жанындай
сүйді.Оның кез келген шығармаларынан жердің, елдің биік рухы ... ... ... ... ... «Өзіңнен де жігерлілеу,
оттылау жас жеткіншек жеткенде, ... бола ... еді ... 18.3.1960ж.). Мақатаевтың «Ильич», «Ақ қайың әні», «Ару-ана»,
«Мавр», «Аққулар ұйықтағанда», ... ... ... ... «Өмірдастан», «Арман», «Шолпан», «Досыма хат»,
«Отаным, саған айтам», «Райымбек! ... ... ... ... бар. ... ... ... өлеңдерінде адам өмірінің
мәні, әсемдік пен сұлулық, тазалық, ерлік, елдік, туған жер турасында терең
толғаған. Ақын ... ... ... жазған «Моцарт.Жан азасы» реквиемі
пәлсапалық мазмұны, психологиялық тіні өзгеше туынды. «Табыт үні», «Халық
үні», «Жесірлер ... ... ... ... 4 бөлімді туындының әрбір
бөлімінде бірде табыт, бірде жесір-Ана, бірде ... ... Өмір ... ... ... ... ... Ақын Моцарт тағдырын тілге
тиек ете отырып, өмір туралы өз жанының оптимистік ... ... ... ... ... ... Ақын қай тақырыпта жазса да жалған
сезім, жылтырақ сөзге әуес болмады.,ол туралы: «Мен ... ... бір ... ... жыр қосағын. Келмейді ... ... ... де мен ... «Мен ... Өзгенің жаны-сырын
ұғу үшін. Өзімді зерттегенді жөн көремін»-дейді. Мұқағали шығармашылығының
тіні «өзін-өзі» зерттеуден ... ... ... ... ... асыл
сезіммен байланыстыра қабылдайды.Өмірдегі жақсылық, махаббат атаулының
негізі де осы аяулы сезімінде:
Поэзия!
Менімен егіз бе ... сені ... бе, неге ... ... сені ... таулардан сені іздедім.
Мақатаевтың «Өмірдастан» атты ... ... ... ... ... ... ... өмірі мен адамдық , азаматтық, адалдық , ар-
намыс, рух пен нәпсі арасындағы толассыз ... ... ... ... ... ... шеберлігі өзі өмірден көрген-
білгенін көңіл елегінен ... ... ... ... ... ... ол ... интонация, инверсия, мазмұн,
тұрғысынан жаңалық енгізген.
Асқар тауы қазақтың
Мұқағали өлеңдерін сүйіп оқымайтын қазақ жоқ. ... ... ... де ... ... алған.
Ақынның қалам тартпаған тақырыбы қалмапты.Ана мұңын, әже зарын,
жетім-жесір қайғысын, ердің ... пәк ... ... ... қосты.Халқым, елім деп еңіреп өтті.
Иә, ақын бір күндік сәуледей ағып өткен қысқа ... ... мұра ... деп мен ... айта ... өзі айтқанын қайталадым,
Күпі киген қазақтың қара өлеңін,
Шекпен жауып өзіне қайтарамын,-
деп ақынның өзі айтқандай, Мұқағали мен ... ... ... ... ... ... ақын ... Мақатаевқа арналған
музей бар.
Мұражайды ақынның туысы, тай құлындай тебісіп кеткен досы Әбдіке
Асанов ... ... өте бай. ... ... ... ... сурттері жинақталған. Өзі ойнаған дойбысы, аңға шыққанда атып алған
түлкісінің ... ... ... ... ... мақалалар, тұрған
үйінің макеті көзге ыстық басылады. Әбдіке Асанов ерінбей-жалықпай әрбір
заттың тарихы туралы сыр ... келе ... оның ... өлең ... ... ... заман!
Даласына қаласы жарасуы-ай...
Айналып Ақмоланы қимай барам,
Аман бол, айналайын, мидай далам.
Мұқаң сол кезде-ақ ... ... ... жырға қосқан.Нағыз өнер
құдіреті деген осы.Мұндай ақыны болған халық – бақытты халық.
Менің бір досым
Ана бір жыл Алматыға келгенде,
Өз ... ... ... деп ... ... да ... ақын ... келеді.
Былтырғы жыл Алматыға келгенде,
Былай деген сөзің ұқтым батырдың:
-Шалқар ойым сыймайды екен өлеңге,
Алты актілі пьеса ... ... тағы ... ... ... менің барлығын да тастапты.
Ақысы мол, өзі қалың, жолы кең,
Екі томдық романын бастапты.
1958ж.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мақатаев, Мұқағали Сүлейменұлы17 бет
Мұқағали Мақатаев Сүлейменұлы5 бет
М. Мақатаев өлеңдеріндегі лирикалық кейіпкер тұлғасы76 бет
М.Мақатаев поэзиясындағы символизм42 бет
М.Мақатаев поэмаларының идеялық- көркемдік ерекшелігі13 бет
М.Мақатаев шығармашылығы6 бет
Мұқағали Мақатаев поэзиясындағы отаншылдық рух31 бет
Мұқағали Мақатаев поэмаларындағы лирикалық кейіпкер және тарихи тұлға59 бет
Мұқағали Мақатаев туралы9 бет
Мұқағали Мақатаев – ғасыр ақыны8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь