Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару

Жоспар:

Кіріспе

I Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару
II Мемлекеттің қаржысын басқару
III Қаржылық бақылаудың мәні мен маңызы
IV Каржылық бақылаудың сыныптамасы
V Аудиторлық бақылау (аудит)

Қорытынды
КІРІСПЕ
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономи-калық және әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жүмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығі Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы механизмі.— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты — қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістерімен тәсілдері пайдаланылады. Қаржы жүйесінде оны басқаруды арнаулы аппарат ерекше тәсілдер мен әдістердің, соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және санкциялардың көмегімен жүзеге асырады.
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет профицитінде, мемлекетгік борыштың аза-юында, ұлттық валютаның беріктігінде, ақырында, мемлекет пен қоғамның барлық мүшелерінің экономикалық мүдделерінің үйлесуінде (ұштасуыңда) көрінетін қаржының тұрақтылығы мен қаржының тәуелсіздігі болып табылады.
Қаржыны басқарудың негізіне мына қағидаттар қойылған:
басқарудағы демократизм;
қаржы мәселелеріне саяси тәсіддеме (көзқарас);
басқарудағы экономикалық және әкімшілік әдістердің оңтай-лы үйлесуі (үштасуы);
басқарудың ғылымилығы;
орталықтандырылған, салалық және аумақтық басқарудагы келісушілік;
басқарудағы жауапкершілік;
шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны басқарудыц екі аспектісін ажырата білген жөн: біріншіден, мемлекет қаржыны, оның нысандарын экономика мен әлеуметтік сфераны басқарудыңтетігі, түтқасы ретінде пайдалана-ды және сейтіп, қоғамдық өндірістің бүкіл процесіне ықпал жа-сайды; екіншіден, қаржының өзі басқарудың объектісі болып та-былады: қаржы қатынастарының нысандары, ақша қорлары, қаржы аппараты, яғни қаржы мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруга гылыми көзқарас қаржы қатынастарының әрбір сферасында, олардың әрбір буынында оны басқаруға көп жоспарлы сипат пен жүйелі көзқарасты айқындайды. Заңи заң-дарда, қаржылық болжамдар мен жоспарларда, қаулыларда және басқаларда ресімделетін қаржылық сипаттағы басқару шешімдерін әзірлеген кезде экономикалық және заңи зандардың талаптарын, өткен шаруашылық кезеңнің қорытындыларының ғана емес, сонымен бірге келешекті экономикалық талдаудың нәтижелерін, экономикалық-математикалық әдістер мен қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесін, басқарудың экономикалық және әкімшілік әдістерінің ұтымды үйлесуін ескерген жөн. Қаржыны ғылыми басқару іс-қимылға жаңа қаржы әдістері мен түтқаларын енгізу немесе ескілерінің күшін жою жолымен келеңсіз қүбылыс-тарды уақтылы жеңіп отыруды қажет етеді. Сонымен бірге айқын және уақтылы экономикалық ақпарат, ғылыми негізделген көрсеткіштер, жоғары сапалы перспективалық және ағымдағы қар-жылық жоспарлау талап етіледі.
Қаржы қатынастарының әрбір сферасы мен әрбір буынында бас-қару субъектілері қаржыға мақсатты ықпал етудің өзіндік әдістері мен нысаңцарын пайдаланады. Мәселен, қаржыны басқаруда мына-дай бірнеше өзара байланысты нақтылы функциялық элементтбрді бөледі: ақпарат, жоспарлау (болжау), үйымдастыру, реттеу, бақылау.
Қаржылық ақпараттық ғьшыми негізделген жоспарлау мақса-ты үшін де, сондай-ақ бүкіл қаржы процесін оперативті басқару үшін де зор маңызы бар. Жоспарлау процесіндегі басқару шешімдері қаржы ақпаратына талдау жасау негізінде қабылданады, ол осыған байланысты жеткілікті толық өрі ақиқат болуы тиіс. Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен уақытгылығы негізделген шешімдер қабыл-Дауды қамтамасыз етеді. Қаржылық ақпарат бухгалтерлік, статис-тикалық және оперативтік есеп беруге негізделеді.
Жоспарлау (болжау) қаржыны басқарудың жүйесіңде маңызды орын алады. Бүл — жоспарлы тапсырмаларды орындауға қажетті ақша қаражаттарының мөлшерін және оның көздерін анықтау; орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ақша қорлары арасында, ұлтгық шаруашылықтың салалары мен әюмшілік-аумақ-тық бірліктері арасында қаражаттарды белудің оңтайлы үйлесімін (пропорциясын) белгілеу; ресурстарды пайдаланудың нақты бағыт-тарын анықтау және т.б.
Үйымдастыру — басқарудың барлық буывдарының жөнге са-лынғандығын, айқындығын, қаржы ақпаратының жоғары нәтижелілігін, басқару қызметкерлерінің жауапкершілігі мен тәртіптілігін білдіреді.
Қаржыны басқаруды дүрыс үйымдастырудың маңызы зор. Көбінесе қаржыны оперативті басқарудың нәтижесі қаржы субъектілерінің — қаржы органдарының, салық комитеттері мен қаржы полициясының және үлггық шаруашылық салаларындағы қаржы бөлімдерінің толып жатқан аппаратының жүмысының қалай үйымдастырылып отырғанына байланысты болады. Қаржы аппа-ратының үйымдастырылу дәрежесі жоғары болуы тиіс. Бүл қаржы қүрылымдарының барлық қызметкерлерінің біліктілігі мен жеке білгірлігіне жоғары талаптар қояды.
Қаржылық реттеу — бүл жоспарлы тапсырмалардың орында-луы үшін қаржы ресурстарын икемді, шебер жүмсау, белгіленген нәтижеден теріс ауытқулардың барлық түрін алдын алуға және жоюға баштталған; мүның өзі резервтік (сақтық) қорлары, жос-пардан тыс қаржы ресурстары, паңцаланылмаған қаржылар есебінен қызметтердің барлық түрлерінде арақатынас пен үйлесімділікті қамтамасыз етуді білдіреді.
Бақылау- басқарудың элементі ретінде жоспарлау процесінде де, сонымен бірге оперативтік басқару стадиясында да жүзеге асы-рылады. Ол қоғамда барлық қаржы процестерін (операцияларын) жүргізудің дүрыстығы мен зандылыган тексеру және қамтамасыз ету жөніндегі қаржы қүқығының нормаларын басшылыққа алып отыратын қаржы аппараттарының қызметін қамтиды. Бақылау қаржы ресурстарын пайдаланудың нақты нәтижелерін жоспарлы көрсеткіштермен салыстыруға, қаржы ресурстарын өсірудің резервтерін айқындауға, шаруашылықты неғүрлым тиім.ці жүргізудің жолдарын белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржыны басқаруда басқа кез келген басқарылу жүйесіндегідей басқарудың объектілері мен субъектілері бөлінеді. Объектілер ретівде қаржы қатынастарының сан алуан түрлері бола алады, басқаруды жүзеге асыратын үйымдық қүрылымдар субъектілер болып табы-
лады. Қаржы қатынастарын олардың сфераларына сөйкес объектілердің екі тобын бөледі: шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы, мемлекеттің қаржысы. Оларға басқару-дың мына субъектілері сәйкес келеді: қаржы службалары (шаруа-шылық жүргізуші субъектілердің бөлімдері), қаржы және салық органдары. Қаржыны басқаруды жүзеге асыратын барлық үйым-дық қүрлымдардың жиынтығы қаржы аппараты деп аталады.
Кәсіпорыңцарда және ұлттық шаруашылық саласында қаржы-ны басқаруды кәсіпорындардың, үйымдардың және мекемелердің қаржы бөлімдері мен службалары, сондай-ақ сақталып отырған министрліктер мен ведомстволардың қаржы белімдері мен басқар-малары жүзеге асырып отырады.
Нарықтық экономиканың қалыптасып, дамуы жағдайындағы қаржыны басқару қаржы бойынша басқару шешімдерін негіздеуді, бүгівде нашар пайдаланып жүрген әдістерді іске асыруды, басқару функцияларының — реттеудің, қаржы рыногын қалыптастыру әдістерінің бір элементі ретіндегі қаржы ресурстарын есебін тауып пайдалануды күшейтуді талап етеді. Бүл жағдайда нарықтық экономикаға көшкен Шығыс Европа елдерінің де, сонымен бірге өлеуметтік жағынан бағдарланған нарықтық экономика жағдайында көп жыдцар бойы өмір сүріп отырған капиталистік елдердің де тәжірибесін ескерген жөн.
Өткен кездің оңтайлы тәжірибесіне келеңсіз қарау қаржының дамуына, оны басқаруға қайшы келді: бюджетке төленетін төлемдердің салық нысандары жеткіліксіз пайдаланыдцы; бюджет-тен төленетін субвенциялардан (мақсатты жәрдем қаржьщан) бас тарту болды және т.б. Осы және басқа себептерге байланысты қар-жының рөлі төмендеді. Экономиканы басқаруды қайта қүру жаңа қаржы саясатын жасап, жүзеге асыруды, қаржыны басқарудың қағидалы жаңа әдістеріне көшуді талап етті. Бүл әдістер экономи-каға қаржының реттеуші ықпалын күшейтуді қамтамасыз етуі, қоғамдық ендірістің тиімділігін өсіруге, әлеуметтік саланы дамы-туға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мемлекеттің қаржысын басқа-рудың қолданылып жүрген жүйесінің айтарлықтай кемшіліктері бар. Олардың бастыларына мыналарды жатқызуға болады.
Біріншіден, өкіметтік операцияларды қамтудың толық еместігі.
Қазіргі кезде өкіметгік операциялардың едәуір бөлігі, биліктің аймақтық жөне жергілікті органдарының барлық операциялары Қаржы министрлігі тарапынан болатын тиімді бақылаудан тыс қалып қояды. Ең алдымен бүл толып жатқан бюджеттен тыс қор-лардың қаражаттарын, шетелдік субсидиялар мен нәтижелерді пай-
далану жөніндегі операцияларға, шетел валютасындағы бюджет операцияларына, сондай-ақ мезгілі өткен сыртқы берешекке қыз-мет ету жөніндегі операцияларға қатысты.
Екіншіден, түсімдерді уақтылы алуға жеткілікті бақылау жа-самау.
Қаржы министрлігі, Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі бұл проблемаларды ойдағыдай шеше алатыны, мемлекеттік басқарудың деңгейлері арасывда салықтық түсімдерді, шығыстарды түзету жүйесіндегі икемділікті бөлуге бақылауды жолға қояры сөзсіз.
Үшіншіден, мемлекеттік бюджет тапшылыган қаржыландыру жүйесінің кемшіліктері. -
Бүрынғы КСРО-да мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қар-жыландырудың дәстүрлі көзі үзақ жылдар бойы Мемлекеттік банктің пайызсыз кредиттері, сондай-ақ Жинақ банктеріндегі ха-лықтың салымдары болып кедці. Қазірп кезде бүл кездерді пай-далану қиын мәселе болып қадды.
Мемлекеттік бюджет тапшылығын жабудың баламалы қаржы көзі ретінде пайдалануға болатын мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару бүгінге дейін кеңінен таралмай отыр. Мүның экономика-лық дағдарыстар мен инфляция жағдайында завды екенін мойын-дауға тура келеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару
Бүл буынның қаржысын басқаруды министрліктердің, ведом-стволардың, концерндердің, ассоциациялардың, қоғамдардың, серіктестіктердің қаржы департаменті (басқармалары) мен бөлімдері, шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы бөлімдерімен қаржы службалары жүзеге асырады.
Қоғамдық үйымдардың қаржысын осы үйымдардың қаржы бөлімдврімен топтары басқарады.
Министрліктер мен басқа жоғарғы органдардың қаржы бас-қармаларының аппараты жиынтық қаржыны болжау (жоспарлау), кірістер мен шығыстардың жиынтық балансын бақылау жөніндегі жүмыстарды жүзеге асырады, ведомствога қарасты кәсіпорындардьщ қаржы бөлімдерінің жүмысын үйлестіреді.
Қаржы жүйесінің бүл буынында нарық жағдайында басқару қаржы менеджменті деп аталады және көсіпорындар мен үйым-дардың кәсіпкерлік қызметі арқылы және соның Іпеңберінде әлеуметтік-экономикалық процестерді басқарудың нысаны болып табылады. Қаржы менеджментінщ мөні тиісті службалар тарапы-
нан қосымша қаржы ресурстарын ең тиімді етіц тартуға, оларды неғүрлым үтымды етіп жүмсауға, қаржы рыногында бағалы қағаз-дарды сатып алып, қайтып сатып пайдалы операциялар жасауға мүмкіндік беретіндей етіп қаржыны басқаруды үйымдастыру.
Кәсіпорындарда қаржы менеджментінің объектілері мыналар болып табылады: жылжымайтын және жылжымалы мүлік, мүліктік қүқыктар. жүмыстар және қызметтер, ақпарат, зияткерлік (интел-лектуалдық) қызметтің нәтижелері, материалдық емес игіліктер.
Қаржы менеджменті уәждемелерге — адамдардың немесе үжым-дардын қажеттіліктері мен тиісті қылықтарын анықтайтын мақ-саттарды іске асыру жөніндегі қызметке негізделеді. Уәждеме іскерлік белсенділікті, еңбек өнімділігі мен сапасын ынталандыру процесінде көрінеді.
Шаруашьшық жүргізуші субъектілердің қаржы бөлімдері (служ-балары) кредит және есеп айырысу операцияларының (акциялар-дың, вексельдердің, факгоринггің және басқалардың) жаңа нысан-дарын пайдалана отырып, оперативті қаржылық жоспарлауды, қаржы ресурстарымен оңтайландыруды жүзеге асырады.
Шаруашылық серіктестіктерінде қаржыны басқаруда басқа функциялармен қатар, жоғарғы оргавдар — олардың қатысушыла-рының жалпы жиналысы (өкілдіктердің жалпы жиналысы), акционерлік қоғамдарда — акционерлердің жалпы жиналысы үйлестіріп отырады. Атқарушы орган — басқарма өзінің лауазым-. ды адамдарының, соның ішінде қаржыны басқару жөніндегі лауа-зымды адамдардың қүрамына мыналарды қосады: қаржы жөнівдегі вице-президентті (басқарушыныңорынбасарын); ол серіктестікгің (қоғамның) тиісті белімшесіне — қаржы бөліміне, топқа, секторға жетекшілік етеді немесе оның бағынышындағы жеке қызметкер-лер - шаруашылық жүргізуші субъекгісінің қаржылық қызметінің бағыттары жөніндегі қаржы менеджерлері жүмыс істейді.
Қаржы бөлімінің қүрылымы әдетте болжаңды-талдамалық, есеп-қисап, шағым, оперативтік-қаржылық жүмыстың бағыттарына негізделеді.
Қаржы-өтім бөлімдері бюджетпен, банктермен, жоғарғы үйым-дармен есеп айырысу жөніндегі, кассалық сияқты топтарға белінеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы службалары-ның маңызды міндетгері мыналар болып табылады:
табысты немесе пайданы өсірудің жолдарын іздсстіру жөне рентабелділікті арттыру;
ендіріс, күрделі қаржылар, жаңа техниканы ендіру және басқа жоспарлы шығындар жөніндегі тапсырмаларды қаржы ресурста-рымен қамтамасыз ету;
Мемлекеттің қаржысын басқару
Қаржыны басқару стратегиялық, яғни қаржыны жалпы басқа-ру және оперативтік басқару болып ажыратылады. Стратегиялык, басқару қаржы ресурстарын келешекте болжау арқылы анықтауда,
мақсатты бағдарламаларды және басқаны іске асыруға арналған қаржы ресурстарының ауқымын белгілеуде көрінеді. Оны дәстүр бойынша мемлекеттік биліктің және басқарудың жоғарғы орган-дары — Президент аппараты, Парламент, Үкімет, Қаржы министрлігі, Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Президентіне көп жағдайда Прези-дент аппараты арқылы қаржыны басқаруға үлкен өкілетгік берілген:
республикалық бюджетті әзірлеу және оның атқарылуы туралы есеп беру төртібін айқындайды;
Республикалық бюджет комиссиясын қүрады, ол туралы қағвданы бекітеді, оның қүрамын айқыңдайды;
Қазақстан Республикасының аумағында төтенше мемлекетгік бюджет енгізу туралы шешім қабылдайды және оны әзірлеу тәртібін айқындайды;
мемлекеттегі жағдай мен республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағытгары туралы Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауда аддағы жылға арналған Қазақстан Республикасының қаржы-кредит және бюджет саясатының негізгі бағыттарын айқьшдайды;
5) Қазақстан Республикасының Үлттық қорын басқаружөніндегі кеңес қүрады және ол туралы қағиданы бекітеді; Үлттық қорды қалыптастыру және пайдалану тиімділігін арттыру жөнінде, сондай-ақ оны пайдаланудың келемі мен бағыттары жөнінде шешімдер қабылдайды. Үлттық қорды қалыптастыру және пайдалану туралы есептерді бекітеді;
6) Қазақстан Республикасындағы төтенше немесе соғыс жағдайларында тиісті қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған республикалық қаржы жоспарын бекітеді және Қазақстан Республикасының зандарына сәйкес өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Қаржыны жалпы басқару Қазақстан Республикасының заң шығару қызметін жүзеге асыратын елдің ең жоғарғы өкілді орга-ны — Парламентке жүктелген. Палаталардың бірлескен отыры-сында Парламент Үкімет пен Республикалық бюджеттің атқа-рылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерін бекітеді, республика-лық бюджетті, сондай-ақ республикалық бюджетке өзгерістер мен толықтырулар енгізеді, бекітеді, салықтар мен алымдарды белгілейді және оларды алып тастайды, мемлекеттік қарыздар мен республиканьң экономикалық және өзге де көмек көрсетуі туралы мәселелерді шешеді.
        
        Жоспар:
Кіріспе
I Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару
II Мемлекеттің қаржысын басқару
III Қаржылық бақылаудың мәні мен маңызы
IV Каржылық бақылаудың сыныптамасы
V Аудиторлық бақылау (аудит)
Қорытынды
КІРІСПЕ
Қаржыны ... — бұл ... және ... ... және
әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ... ... және ... ... ... ... ... жүмыс істеуіне
жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету
жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) ... ... ... басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы
механизмі.— бұл ... ... ... ... ...... басқарудың
тиісті процесінің түпкілікті қорытынды ... Бұл ... ... жету үшін ... ... ... жасаудың әдістерімен тәсілдері
пайдаланылады. Қаржы жүйесінде оны басқаруды ... ... ... мен ... ... ... әр түрлі ынталандырмалардың ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет
профицитінде, мемлекетгік борыштың аза-юында, ... ... ... ... пен ... барлық мүшелерінің
экономикалық ... ... ... ... ... мен ... ... болып табылады.
Қаржыны басқарудың негізіне мына қағидаттар қойылған:
басқарудағы демократизм;
қаржы мәселелеріне саяси тәсіддеме (көзқарас);
басқарудағы экономикалық және ... ... ... ... ... ... және ... басқарудагы келісушілік;
басқарудағы жауапкершілік;
шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны басқарудыц екі аспектісін ажырата білген жөн: біріншіден, мемлекет
қаржыны, оның нысандарын экономика мен әлеуметтік ... ... ... пайдалана-ды және сейтіп, қоғамдық ... ... ... ... ... ... өзі басқарудың объектісі
болып та-былады: қаржы қатынастарының нысандары, ақша ... ... яғни ... мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруга гылыми көзқарас қаржы қатынастарының ... ... ... ... оны ... көп ... ... пен жүйелі
көзқарасты айқындайды. Заңи заң-дарда, қаржылық болжамдар мен жоспарларда,
қаулыларда және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық және заңи зандардың ... ... ... ... ғана ... ... бірге
келешекті экономикалық талдаудың нәтижелерін, экономикалық-математикалық
әдістер мен қаржыны басқарудың ... ... ... және ... ... ... үйлесуін ескерген жөн.
Қаржыны ғылыми басқару іс-қимылға жаңа қаржы әдістері мен ... ... ... ... жою ... ... қүбылыс-тарды уақтылы жеңіп
отыруды қажет етеді. Сонымен бірге айқын және уақтылы экономикалық ақпарат,
ғылыми негізделген көрсеткіштер, жоғары сапалы ... және ... ... талап етіледі.
Қаржы қатынастарының әрбір сферасы мен ... ... ... ... мақсатты ықпал етудің өзіндік әдістері мен нысаңцарын
пайдаланады. Мәселен, қаржыны басқаруда мына-дай бірнеше ... ... ... ... ... ... жоспарлау (болжау),
үйымдастыру, реттеу, бақылау.
Қаржылық ақпараттық ғьшыми негізделген жоспарлау мақса-ты үшін де, сондай-
ақ бүкіл ... ... ... ... үшін де зор маңызы бар.
Жоспарлау процесіндегі басқару шешімдері қаржы ... ... ... ... ол ... ... ... толық өрі ақиқат
болуы тиіс. Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен ... ... ... ... етеді. Қаржылық ақпарат бухгалтерлік,
статис-тикалық және оперативтік есеп беруге негізделеді.
Жоспарлау (болжау) ... ... ... ... орын ... ... ... тапсырмаларды орындауға қажетті ақша ... ... оның ... ... ... және ... ... арасында, ұлтгық шаруашылықтың салалары мен әюмшілік-аумақ-тық
бірліктері арасында қаражаттарды белудің оңтайлы ... ... ... пайдаланудың нақты бағыт-тарын анықтау және т.б.
Үйымдастыру — басқарудың барлық ... ... ... ... ... жоғары нәтижелілігін, басқару
қызметкерлерінің ... мен ... ... ... дүрыс үйымдастырудың маңызы зор. ... ... ... нәтижесі қаржы субъектілерінің — қаржы органдарының,
салық комитеттері мен ... ... және ... шаруашылық
салаларындағы қаржы бөлімдерінің толып жатқан аппаратының жүмысының ... ... ... ... Қаржы аппа-ратының
үйымдастырылу дәрежесі жоғары болуы ... Бүл ... ... барлық
қызметкерлерінің біліктілігі мен жеке білгірлігіне жоғары талаптар қояды.
Қаржылық реттеу — бүл жоспарлы тапсырмалардың ... үшін ... ... ... ... белгіленген нәтижеден теріс ауытқулардың
барлық түрін алдын алуға және ... ... ... өзі резервтік
(сақтық) қорлары, жос-пардан тыс қаржы ресурстары, паңцаланылмаған қаржылар
есебінен ... ... ... ... пен үйлесімділікті
қамтамасыз етуді білдіреді.
Бақылау- басқарудың элементі ретінде жоспарлау процесінде де, сонымен
бірге ... ... ... да ... асы-рылады. Ол қоғамда
барлық қаржы процестерін (операцияларын) ... ... ... ... және ... ету ... ... қүқығының нормаларын
басшылыққа алып отыратын қаржы аппараттарының қызметін қамтиды. Бақылау
қаржы ресурстарын пайдаланудың ... ... ... ... ... ресурстарын өсірудің резервтерін айқындауға,
шаруашылықты ... ... ... ... ... ... басқаруда басқа кез келген ... ... ... мен ... ... ... ретівде қаржы
қатынастарының сан алуан түрлері бола алады, басқаруды жүзеге ... ... ... ... табы-
лады. Қаржы қатынастарын олардың сфераларына сөйкес объектілердің екі тобын
бөледі: ... ... ... ... ... қаржысы.
Оларға басқару-дың мына субъектілері сәйкес келеді: қаржы службалары (шаруа-
шылық жүргізуші субъектілердің ... ... және ... ... ... ... ... барлық үйым-дық қүрлымдардың жиынтығы
қаржы аппараты деп аталады.
Кәсіпорыңцарда және ... ... ... ... ... ... және ... қаржы бөлімдері мен
службалары, сондай-ақ ... ... ... мен ... белімдері мен басқар-малары жүзеге асырып отырады.
Нарықтық экономиканың қалыптасып, дамуы жағдайындағы қаржыны ... ... ... ... ... бүгівде нашар пайдаланып жүрген
әдістерді іске асыруды, басқару функцияларының — реттеудің, ... ... ... бір ... ... ... ... есебін
тауып пайдалануды күшейтуді талап етеді. Бүл жағдайда нарықтық ... ... ... ... де, сонымен бірге өлеуметтік жағынан
бағдарланған нарықтық ... ... көп ... бойы өмір ... ... ... де тәжірибесін ескерген жөн.
Өткен кездің оңтайлы тәжірибесіне ... ... ... ... ... ... келді: бюджетке төленетін төлемдердің салық нысандары
жеткіліксіз ... ... ... субвенциялардан (мақсатты
жәрдем қаржьщан) бас тарту болды және т.б. Осы және ... ... ... рөлі ... ... ... қайта қүру жаңа
қаржы саясатын жасап, жүзеге асыруды, ... ... ... ... ... талап етті. Бүл әдістер экономи-каға қаржының реттеуші
ықпалын күшейтуді ... ... ... ендірістің тиімділігін өсіруге,
әлеуметтік саланы дамы-туға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мемлекеттің қаржысын басқа-рудың қолданылып
жүрген жүйесінің ... ... бар. ... ... ... ... ... операцияларды қамтудың толық еместігі.
Қазіргі кезде өкіметгік операциялардың ... ... ... ... ... органдарының барлық операциялары Қаржы министрлігі
тарапынан болатын тиімді ... тыс ... ... Ең ... бүл ... бюджеттен тыс қор-лардың қаражаттарын, шетелдік ... ... ... ... ... шетел валютасындағы бюджет операцияларына,
сондай-ақ ... ... ... ... қыз-мет ету жөніндегі
операцияларға қатысты.
Екіншіден, түсімдерді уақтылы ... ... ... ... ... ... және бюджеттік жоспарлау министрлігі ... ... шеше ... ... ... ... салықтық түсімдерді, шығыстарды түзету жүйесіндегі икемділікті
бөлуге бақылауды жолға қояры сөзсіз.
Үшіншіден, ... ... ... қаржыландыру жүйесінің
кемшіліктері. -
Бүрынғы КСРО-да мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қар-жыландырудың дәстүрлі
көзі үзақ ... бойы ... ... пайызсыз кредиттері, сондай-ақ
Жинақ банктеріндегі ха-лықтың салымдары болып кедці. ... ... ... ... қиын ... болып қадды.
Мемлекеттік бюджет тапшылығын жабудың ... ... көзі ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарды шығару бүгінге дейін
кеңінен таралмай отыр. Мүның ... ... мен ... ... ... ... тура келеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару
Бүл буынның ... ... ... ... ... ... серіктестіктердің қаржы
департаменті (басқармалары) мен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Қоғамдық үйымдардың қаржысын осы үйымдардың қаржы бөлімдврімен топтары
басқарады.
Министрліктер мен басқа жоғарғы ... ... ... ... ... ... (жоспарлау), кірістер мен шығыстардың жиынтық
балансын бақылау жөніндегі жүмыстарды жүзеге ... ... ... ... ... жүмысын үйлестіреді.
Қаржы жүйесінің бүл буынында нарық жағдайында басқару ... ... ... және ... мен үйым-дардың кәсіпкерлік қызметі арқылы және
соның Іпеңберінде ... ... ... ... ... ... ... мөні тиісті службалар тарапы-
нан қосымша қаржы ресурстарын ең ... етіц ... ... ... етіп ... ... ... бағалы қағаз-дарды сатып алып, қайтып
сатып пайдалы операциялар жасауға мүмкіндік беретіндей етіп ... ... ... ... объектілері мыналар болып табылады:
жылжымайтын және жылжымалы мүлік, мүліктік қүқыктар. ... ... ... ... ... ... нәтижелері,
материалдық емес игіліктер.
Қаржы менеджменті уәждемелерге — адамдардың ... ... мен ... ... ... ... іске ... қызметке негізделеді. Уәждеме іскерлік белсенділікті, еңбек
өнімділігі мен ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің қаржы бөлімдері (служ-балары) ... есеп ... ... ... вексельдердің,
факгоринггің және басқалардың) жаңа нысан-дарын пайдалана ... ... ... ... ресурстарымен оңтайландыруды жүзеге
асырады.
Шаруашылық серіктестіктерінде қаржыны ... ... ... қатар,
жоғарғы оргавдар — олардың қатысушыла-рының жалпы жиналысы (өкілдіктердің
жалпы жиналысы), акционерлік қоғамдарда — ... ... ... ... ... ... — басқарма өзінің лауазым-. ... ... ... ... басқару жөніндегі лауа-зымды адамдардың
қүрамына мыналарды қосады: қаржы ... ... ол ... ... ... ... қаржы бөліміне, топқа, секторға ... ... ... оның
бағынышындағы жеке қызметкер-лер - шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... істейді.
Қаржы бөлімінің қүрылымы әдетте болжаңды-талдамалық, есеп-қисап, ... ... ... ... бөлімдері бюджетпен, банктермен, жоғарғы үйым-дармен есеп
айырысу жөніндегі, кассалық сияқты топтарға белінеді.
Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... болып табылады:
табысты немесе пайданы өсірудің жолдарын іздсстіру жөне ... ... ... жаңа техниканы ендіру және басқа жоспарлы
шығындар жөніндегі тапсырмаларды қаржы ресурста-рымен қамтамасыз ету;
Мемлекеттің қаржысын басқару
Қаржыны ... ... яғни ... ... басқа-ру және оперативтік
басқару болып ажыратылады. Стратегиялык, басқару ... ... ... ... ... ... және басқаны іске асыруға арналған ... ... ... ... Оны ... бойынша мемлекеттік
биліктің және басқарудың ... ...... ... ... ... ... Экономика және бюджеттік жоспарлау
министрлігі жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Президентіне көп ... ... ... ... басқаруға үлкен өкілетгік берілген:
республикалық бюджетті әзірлеу және оның атқарылуы туралы есеп ... ... ... ... ... ол ... ... бекітеді, оның
қүрамын айқыңдайды;
Қазақстан Республикасының аумағында төтенше мемлекетгік бюджет ... ... ... және оны ... ... ... жағдай мен республиканың ішкі және сыртқы саясатының негізгі
бағытгары туралы ... ... жыл ... ... ... ... ... Республикасының қаржы-кредит және бюджет саясатының
негізгі бағыттарын ... ... ... Үлттық қорын басқаружөніндегі кеңес қүрады
және ол туралы қағиданы бекітеді; Үлттық қорды қалыптастыру және ... ... ... сондай-ақ оны пайдаланудың келемі мен
бағыттары жөнінде шешімдер қабылдайды. ... ... ... және
пайдалану туралы есептерді бекітеді;
6) ... ... ... ... соғыс жағдайларында тиісті
қаржы жылының бірінші тоқсанына арналған ... ... ... және ... Республикасының зандарына сәйкес өзге де
өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Қаржыны ... ... ... ... заң ... ... ... елдің ең жоғарғы өкілді орга-ны — Парламентке ... ... ... ... ... пен ... ... бақылау жөніндегі есеп комитетінің ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджетке өзгерістер мен толықтырулар енгізеді,
бекітеді, салықтар мен алымдарды ... және ... алып ... ... мен ... экономикалық және өзге де көмек
көрсетуі туралы мәселелерді шешеді.
Қаржылық бақылаудың мәні мен маңызы
... ... - ... ... ... буындарының ресурстарын
жасау, бөлу және оларды пайдаланудың негізділігін тексеруге бағытталған
айрыкшалық ... ... ... ... функциялық элементтерінің бірі. Ол
баскарудың каржьшық ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты және бір мезгілде жүзеге асырылады.
Қаржылық бақылаудың болуы экономикалық категория ретіндегі каржыға бақылау
функциясының тән болуымен объективті түрде ... Бұл ... ... бөлудің калыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара салмағы, ... ... ... ... ... ... ... функциясы материалдык игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және
тұтыну ... ... ең ... ... ... ... ... береді. Бірак бүл мүмкіндік тек қоғамдық кдтынастарда ғана
адамдардың ... ... ... бір шарттардың кезінде: бақылаудың
айрыкдіа органдарын ... ... ... ... ... бұл
органдардың кұқыктарын реттемелегенде шындыккд айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы каржыны бақылаудың құралы ретінде пайдалану ... ... ... ал оны саналы түрде колдану қоғамдык, өндірісте
қаржының іс-әрекет ету ... ... ... Егер ... ... ... яғни өндірістік қатынастардың бір бөлігін білдірсе,
қаржыны баскару элементтерінің бірі ретіндегі қаржылық ... ... ... ... ... ... бақылау функциясы қаржьшық
бақылау ... ... ... ... бұл үғымдарды бірдей деуге
болмайды.
(Бакылау функциясы — каржының ішкі касиеті, ал ... ... ... ... ... ретіндегі бақылау функциясын практикалық қолдану болып
табылады^
Ғылыми негізделген каржы ... ... ... ... ... ... ... максаты болып табылады. Қаржылық бақылаудың
көмегімен қаржы ... ... ... ... тексеріледі. Баскд жағынан, қаржылык бакьілаудың нөтижелігі
каржьыык жоспарлауда, оперативті баскаруда пайдаланьшады.
Қаржьшык бақылаудың өзгешілігі — оның ақша ... ... ... ... тексереді: экономикалық заңдар талабының
сақталуы; жалпы қоғамдық өнім мен үлттық табыстың ... бөлу және ... ... ... ... ... және оның атқарылуы
(бюджеттік бақылау); шаруашылык жүргізуші ... ... ... ... мен ... ... заңи ... еңбек,
материал және қаржы ресурстарының каржылық жай-күйі және ... ... ... ... сонымен бірге салықгық бақылауды да
кіріктіреді.
Қаржылық ... ... ... ... ... түрлерімен:
әкімшілік, күкықтык, әлеуметтік, техникалык, саяси бакылауменжш тура келуі
мүмкін. ... ... ... жағы ... ... тығыз
байланысты болатындыктан каржылык бақылауды шаруашылық бақылаудан бөліп алу
қиынға түседі ал кейде мүмкін болмайды, ... ... ... ... кызметтің баска процестері камтып көрсетіледі. Каржылык
бақылаудың функциялары:
1.қаражаттардың жүмсалуын тексеру (шығыстардың ... ... және ... ... ... ... ... буындары бойынша ... ... ... ... мен ... ... және есепте мекағидаларының сакгалуын тексеру
Бақылауды жүзеге асырудың негізгі кагидаттары мыналар болып табылады:
бакылаудың реттвлілігі, жаппайлылығы, әмбебаптылыгы,
бакьілаудың превентивтілігі, яғни оның ... алу ... ... ...... ... ... дүрыс
үйымдастырғанда, негізделген әдістерді қолданғанда, істі ... ... ... ... ғана ... болады;
бақыладудың алаламаушылығы ... ... ... ... ... тәртіп — бұл белгіленген үйғарымдардың және мемлекеттің, ... ... ... ақша ... ... ... және
пайдаланудың тәртібін айқын сақтау.
Қаржьілық бақылаудың міндеттерін, олардың ... ... ... ... мен ... ... ... асырудың
деңгейіне карай
кдрастьгоған жен, яғни ол микро- немесе макродеңгейде жүргізіледі.
Макродеңгейдегі кяржылық бакылау - бұл ... ... ... қаржыны
үйымдастыру мен оның іс-әрекет етуін бақылауі/Оның міндеттері мыналар
болып табылады:
ақшалай қаражаттардың орталыктандырылаған қорларын калыптастырып, ... ... ... ету;
қаржы кдтынастарын іске асырудың колданылып жүрген нысандары мен әдістернің
объективті ... ... мен ... сай келуін бақылау;
каржы ресурстарын неғүрлым тиімді пайдалану, салалар мен аймактардың қаржы
ресурстарына ... ... ... ... және саралай отырып
канағаттандыру, азаматтардың әлеуметтік-мәдени сферасының ... ... ... ... ... ... ... мен
аумакгар бойынша бөлудің ал Бұл деңгейде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... (сметалары), аумакгык, салалық түрғыда олардың
аткарылуы туралы есептер баісьшаудың ... ... ... Әр ... көрсеткіштер және жоспарлардың (сметалардың) және ... ... ... ... ... ... жөне
осының негізінде қаржы кдтынастарының нысандары мен ... ... ... жасалады.
Биліктің заң шығарушы органдары мен басқарудың мемелкеттік органдары бұл
деңгейде бақылау субъвктілері болып ... ... ...... ... ... шаруашьшық
жүргізуші субъектілер деңгейіндегі бақылау.
Микродеңгейдегі каржылык бақылаудың міндеттері:
1.кәсіпорындардың каржы саласындағы қолданылып жүрген заңдардың сакгалуын
кэмтамасыз ету;
2.шаруашылык ... ... ... алдындағы міндеттемелерін
орындауының дер кездігі мен толымдылығын қамтамасыз ету;
3. қаржы ресуртстары өсуінің ішкі өндірістік резервтерін табу;
4.ресурстардың ... ... ... ... ... есепті
дұрыс жүргізуге, есептеме жасауға және баскаларға жәрдемдесу.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің каржы-шаруашылык, қызметі бұл деңгейде
бакьілаудың объектісі, ал ... ... ... ... ... ... және баскалары) оның предметі болып табылады.
Каржылык бақылауды ... ... ... оның ... жүзеге асырады. Бұл мақсатка тәуелсіз аудиторлық ұйымдар ... ... ... бақылаудың сыныптамасы субъектілердвгі айырмашылықтарга, бакылау
іс-кимылдарын жургізудің уакытына, ... ... ... ... Осы ... карай, каржылық бақылау үш бағыт
бойынша: ... ... оны ... ... ... ... ... казіргі каржылык бақылау жүйесі оны жүзеге
асыратын ... ... ... ... ... немесе
ұйымдарға) карай мемлекеттік, ... және ... ... ... ... ... (сыртқы және ішкі) — мемлекетгік каржылык,
бакылау ... ... және ... ... олардың атқарылуы бойынша есепке алу мен есептемені жүргізу,
олардың аткарылуын бағалау, мемлекеттің гранттарын, ... ... ... ... ... ... тауарларды (жұмыстар
мен көрсетілген қызметтерді) өткізуден түсетін өз ... ... ... ... ... Казақстан Республикасының зандарына
сәйкестігін тексеру.
Мемлекеттік қаржылық бақылау объектілері — ... ... ... ... ... бюджетке түсетін түсімдерді алуға
және бақылауға жауапты мемлекеггік органдар, республикалық және жергілікті
бюджеттерден каржыландырылатын мемлекетгік мекемелер, ... ... ... ... ... ... ... гранттарын,
аістивтерін, мемлекет кепілдік берген кдрыздарды пайдаланатын жеке жөне
заңи ... ... ... ...... ... ... жөніндегі есеп комитеті және ішкі ... ... ... ... ... ... мынадай типтерге бөлінеді:
1.сәйкестікке бакьілау жасау — ... ... ... ... ... ... ... талаптарына сәйкестігін
бағалау;
2.каржылык есептемені бакылау — мемлекеттік қаржылық бакылау объектісінің
қаржылық есептемені жасауының және табыс ... ... ... ... ... ... — мемлекетгік каржьшық бақылау объектісінің
республикалық немесе жергілікті бюджет ... ... ... ... берген карыздарды, мемлекеттік мекемелердің тауарларды
(жұмыстарды, көрсетілген қызметтерді) өткізуінен ... ... ... және өнімділікпен пайдалануын тексеру мен
бағалау.
Мемлекеттік каржылык ... ... ... ... ... ... — мемлекеттік каржылық бақылау объектісінің нақгы кезеңдегі
қызметін жаппай әдіспен тексе такырыптык ...... ... ... ... ... ... жекелеген мәселелер бойынша
жаппай әдіспен тексеру және бағалау;
үстеме бақылау — мемлекеттік қаржылық бакылау ... ... ... ... ... үшінші тұлғаларды бақылау, ол операциялардың
бірдейлігіне ... ... ... ... қүжаттарды салыстырып
қарауды білдіреді. Үстеме бақылау тек кдна мемлекеттік қаржьшық бақылаудың
негізгі ... ... ... ... ... және тексеріліп
отырған мәселе шеңберінде жүргізіледі.
Мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу құпиялылық режімін қамтамасыз ету
ескеріле отырып, тәуелсіздік, ... ... ... ... кағидаттары міндетті түрде сақталып жүзег Мемлекеттік қаржылық
бакылауға койьшатын бірыңғай талаптар мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қаржылык бакылау
оргаидары, мәслихатгардың тексеру комиссиялары, ішкі бақылау службалары,
олардың ... мен ... ... ... ... бойынша мынадай актілер кабылданады:
1 қорытынды — Республикалык бюджеттің аткдрылуын бакылау жөніндегі есеп
комитетінің және ... ... ... ... актілері
негізінде жасайтын қүжатты;
2 Республикалык бюджеттің аткарылуын ... ... есеп ...... ... аткарылуы жөніндегі есеп комитетінің
отырысында алкалы негізде кабылданатын және оның бақылау нәтижелері бойынша
барлык ... ... ... ... Республикалык бюджеттің
аткдрылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің кдулысын ол ... ... ... ... мен ... ... ... міндетті.
3 мәслихаттың тексеру комиссиясының кдулысы — белгіленген ... және ... ... ... ... ... ... мен тиісті жергілікті бюджеттер қаражаттарын пайдаланатын
немесе жергілікті бюджеттер қаражаттарын игерудің барлық сатысында каржылық
кызмет көрсететін ұйымдар орындауға міндетті күжат;
4 ...... ... аткдрылуын бақылау жөніндегі есеп
комитетінің мемлекеттік ... ... мен ... ... жою ... сондай-ақ құкық қорғау органдарына Кдзақстан
Республикасының зандарында көзделген ... ... ... ... ... нүскама — ішкі бақылау жөніндегі орталық ... ... ... ... шегіңце кдбылдаған және бүзушылыктар мен жұмыстағы кемшілікгерді
жою туралы мемлекеттік органдар мен баскд да ... ... ... ... ... ұшін ... белгіленген нысандағы
қүжат;
6 бақылау актісі — мемлекеттік қаржьшық бакылау органдары, мәслихаттардың
тексеру комиссиялары, ішкі ... ... ... ... ... ... ... жүргізу туралы есеп — белгілі бір уақыт кезеңі ішіндегі бақылау
бойынша ... ... ... туралы кұжат.
Сыртқы бакылауды:
1 республикалык деңгейде — ... ... ... ... есеп комитеті;
2 жергілікті деңгейде мөслихаттардың тексеру комиссиялары жүзеге асырады.
Республикалық бюджеттің аткдрылуын бақылау ... есеп ... ... ... тікелей бағынатын және есеп
беретін ... ... ... ... ... ... табылады.
Республикалық бюджеттің аткарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті туралы
ережені Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.
Мемлекеттік каржылық бақылау ... және ... ... ... ... ... ... ведомстволык бағыныштылығы мен меншік
нысанына ... ... кез ... ... қолданьшады.
Бақылаудың бұл түрін мемлекеттік билік пен баскару органдары жүргізеді.
Мемлекеттік каржылар жүйесінде ... ... ... бакылау, сақтық
және банктік кдцағалау, кедеңдік бакылау және т.б. болып ажыратылады.
Салыктык, бақылау салық заңнамасының аткарылуы, бюджетке салық және ... ... ... ... міндетті зейнетақы жарналарының
толық және дер кезінде аударылуын қамтамасыз етеді. Салыкгық бақылаумен
меншік нысандарына кдрамастан, ... ... ... ... ... ... азаматтар қамтылған.
Барлык өкілетті органдар қаржылық бақылауды тиісті бюджеттің жобасын және
оның аткдрылуы туралы есепті жыл ... ... ... ... ... ... ... жоспар- бюджет және ... ... ... ... ... ... олар ... ала,
сессияға дейін бюджеттің жобасы мен оның атқарылуы туралы есепті кз Үкімет,
жергілікті әкімшіліктің аппараты оларға қарасты ... ... ... ... ... ғана ... ... сонымен бірге
өздері де тікелей каржылык бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... мен ... бақылап отырады, мемлекеттің
каржылық саясатын жүзеге асырады. Өздерінің өкілеттіктеріне қарай бақылау
функцияларын жергілікті жердегі аткарушы ... ... ... бакылау жеке министрліктің, ведомствоның өкілдіктері
шегінде олардың жүйесіне кіретін шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... Оның ... ... мыналар жатады:
жоспарлы тапсырмалардың орындалуын, материал жене каржы ресурстарын үнемді
пайдаланылуын, меншіктің сақгалымдығын, ... ... ... ... - ... жұмысының мән-жайын бакылау, қырсыздык,
ысырапкорлық және нысапсыздық фактілерін бұлтартпау.
Ведомстволық бақылау шеңберінде ішкішаруашылыкгьщ ... яғни ... ... ... ... компанияларда, ұйымдар мен
мекемелерде) жүзеге асырьшатын бақылау жүргізіледі. Бақылау функциялары бұл
жағдайда қаржы-шаруашылық қызметінің ... ... ... оның ... ... байланысты. Бақылаудың бұл түрі ... ... ... капиталды, қаржы ресурстарын тиімді ... ... ... ... ... тәртібінің әр түрлі
бұзылуларын азайтуға бағытталған.
Ішкішаруышылыкгык бақылаудың мақсаты есеп саясатын да коса ... ... ... ... ... баға беру, оның
барлык күрылымдары жүзеге асырып келген ішкі бакылаудың жұмысына баға беру
болып табылады. Таза бакылау сипатындағы ... өзге ішкі ... ... ... ... ... экономикалық диагностика,
маркетингтік зерттеулер, баскарушылық кеңестер міндеттерін және ... ... ... ... ... оның ... өзінің мағынасын жоғалтып барады: оның ... ... ... есеп ... және ... ... ... коммерциялық ынталандырмалар басуы тиіс.
Шаруашьшық есеп, ... есеп әр ... ... ... ... береді, ейткені жетістіктердегі қызметкердің, кәсіпкердің жеке
ынталылығы өзін өзі бақылаудың кажеттігін керек қьшмайды.
Кргамдык, ... ... — бұл ... ... үйымдардың бақылауы.
Бақылаудың объектісі тексерушілер алдына қойылған нақгылы ... ... ...... тыс ... қаржылық бақылау. Оны
біліктілік комиссиясы аттестаттаған "аудитор білікгілігінің берілуі" ... ... жеке ... да, ... ашык ... ... ... кооператив пен мемлекеттік кәсіпорынды қоспағанда, аудиторлық
қызметгі жүзеге асыру үшін кез келген ұйымдық- ... ... ... аудиторлъщ уйым да жүргізе алады.
Шетеддік аудиторльщ уйымдар Қазақстан Республикасында аудиторлык, қызметті
тиісті ... ...... ... ... ... ғана жүзеге асыра алады.
Бақылаудың мұндай нысандары бақылаушы органдардың көбісінің қызметіне тән.
Қаржъшык алдын ала ... ... ... ... бөлу және пайдалану
жөнінідегі операциялар істелінгенге ... ... ... ... ... ... ... ала ескертуде зор маңызы бар. Бұл жағдайда
бекітуге және орындауға жататын ... ... ... ... негізі болып
табылатын күжаттар — бюджеттердің, каржы жоспарлары мен ... ... және ... ... және т.б. тексеріледі.
Агымдагы каржылық бакылау ... ... ... ... ... операцияларын жүзеге асыру барысында тауар-материал
құндылықтары мен акдіа қаражаттарын ... ... мен ... ... ... ... ... орындалуына, бұрын
берілген ресурстардың пайдаланылуына сай келуін ... ... ... шаруашылык-каржы операцияларының жасалу процесінде ... ... ... ...... ... ... кейін
(бюджеттің кірісі мен шығыс бөліктерінің орындалуынан кейін, шаруашьшық
органдардың акдда каражаттарын пайдаланғаннан ... және т.б.) ... және ... ала ... мен ... бақылау кезінде аныкгалмаған
бұзушылыктарды ашуға жетелейді.
Аудиторлық ... ... ... ... аса ... бағыттарының бірі каржылық
бақылаудың тәуелсіз нысаны — ... ... ... ... ... мемлекеттік емес шаруашылық органдар санының көбеюімен және ... ... есеп ... ... сан алуан түрлерінің өсуімен
байланысты болып отыр. ... ...... ... ... ... жүргізуші субъектілер иелерінің жасаскан келісімшарты негізінде
қаржы-шаруашьшық кызметінің жай-кұйін тексеру.
Нарықгық реформалардың терендей түсуі ... ... ... ... ... аудиторлық бақылаудың негізгі ... ... ... бухгалтерлік (каржылык) есебінің
дұрыстығын белгілеу, олардың ақпараттык жүйелерінің ... ... ... ... және экспорттық болжам қызметіне үлкен мән
беріледі, ол тапсырыс берушілерге ... ... ... ... мен ... ... мүмкіндік береді.
Аудиторлық палата коммерциялық емес, тәуелсіз, кәсиби, өзін-өзі баскаратын
және өзін-өзі қаржыландыратын үйым болып ... ... деп оған ... бар ... мен ... ... ... және талдау жүргізу, каржы-шаруашылык қызметін
бақылау, ... ... ... ... ... ... баска түрлерін көрсету жөніндегі және ... ... ... ... ... дамуының тарихы өзінің бастауын Үлыбританиядан алады, мүнда XIX
ғасырдың ортасында алғашкы бухгалтерлер-аудиторлар ... ... Ал ... ... ... ... ... заң" шыкты. Францияда мүндай заң 1867
жылы, АҚШ-та 1937 жылы жарияланды.
Тексеріс кызметі ... ... ... ... ... ... ... сан алуан түрлерін қолдана отырып, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің зандарды, ... ... ... ... кезінде тексеруші ұйым мен ... ... ... ... ... келісімшарт негізінде болса, тексеру
жүргізгенде сатылас, әкімшілік ... ... ... ... ... ... оның ... аудиторлык корытындыны
алуға мұктаж болып отырған орган төлейді. Тексерістерді жоғары ... ... ... ... ... ... аудитке жүмсалған шығындар мен
аудиторлық тексеру нәтижелерінің ара ... ... ... ... тиісті бақылаушы орган анықтайды;
аудиторлық тексерудің нөтижелері юіиентке арналған ... ... ... ... көрсетіледі. Тексерістің нәтижелері бойынша акт
жасалынады, онда орындалуы бакыланатын ұйымдық тұйіндер, ... ... және ... ... ... акдарат пен аудит нәтижелерінің құпиялығын Ісамтамасыз
етуі тиіс, ревизорлардың оларды жария етуіне құкы бар.
Аудиторлар мен ... ... ... ... сан ... ... Республикасындағы алғашқы және ең ірі ... ... ... ... ... болады. Аудиторлык, қызмет
көрсету, консалтингтік қызмет көрсету,бағалау және оны ... ... ... ... талдау, кұрылтайшылардың құжаттарын
жасау, кайта ... мен ... ... ... ... және
баскалары — компания көрсететін қызметтердің толық емес тізбесі осындай.
"Казақстанаудит" компаниясының Астана қаласында және ... ... ... ... бар. ... ... қызметтің
кағидаттарын бұлжытпай сактайды.
Қаржылық бақылаудың ... ... ... кезекте
мемлекеттің мүддесін қорғайды, бұзушылыктарға ықпал етудің сан ... ... ... ... ... субъектілердің зандарды,
нормативтік актілерді сактауын камтамасыз етеді;
аудит кезінде тексеруші ұйым мен ... ... ... ... ... ... ... болса, тексеру
жүргізгенде сатылас, әкімшілік белгілеу ретінде ... ... ... ... оның ... ... ... мұктаж болып отырған орган төлейді. Тексерістерді жоғары орган немесе
мемлекет төлейді;
аудиторлық ... ... ... ... ... шығындар мен
аудиторлық тексеру нәтижелерінің ара салмағы ... ... ... ... ... орган анықтайды;
аудиторлық тексерудің нөтижелері юіиентке арналған аудиторлық қорытынды мен
ұсыныстарда ... ... ... ... ... акт
жасалынады, онда орындалуы бакыланатын ұйымдық тұйіндер, жазалау, міндетті
нұскдулар және баскалары көрсетіледі;
аудиторлар алынған акдарат пен ... ... ... ... ... ... ... жария етуіне құкы бар.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың жүргізетін ... сан ... ... ... алғашқы және ең ірі ... ... ... ... ... ... ... қызмет
көрсету, консалтингтік қызмет көрсету,бағалау және оны саралау, кедендік
кеңестер, каржы-шаруашьыык қызметін ... ... ... ... ... мен ... рөсімдердегі кәсіби қызмет және
баскалары — компания көрсететін қызметтердің ... емес ... ... компаниясының Астана қаласында және республиканың барлық
облыстарында кұрылымдык бөлімдері бар. Компания ... ... ... ... ... ... жатқызудың дұрыстығын тексеру және т.б.
Экономикалык талдау — бұл объектінің шаруашылық-қаржы қызметіне баға ... ... ... анықгау және осының негізінде экономикалық
жағдайды жақсартудың жолдары мен ... ... ... ... ... ... де, ... бірге
бақылаудың сырткы органдары - банктер, қаржы, аудит фирмалары да жүргізеді.
Тексерулер мен қарап шыгуды бақылау ... ... ... ... қызметінің белгілі бір мәселелері бойынша
немесе жұмыс орнында ... ... жеке ... ... ... бір мәселе (тақырып) бойынша жүргізеді. Соңцықтан тексерулер
негізінен тақырыптык болып келеді.
Қаржылық бақылаудың негізгі ......... ... ... ... және өткен белгілі бір кезевдегі шаруашылык, ... ... ... ... ... мен ... ... терең тексеру, оны неғұрлым толык кдрап шығу. Тексерісті
әр тұрлі органдар жүргізеді. Тексеріс бұл органдардың ... ... ... ... ... органдар — жоғарғы, тергеу ... ... да ... мүмкін.
Тексеру объектісі бойынша құжаттык,, нақгылы, толық (жаппай), іріктемелі
(ішінара) тексеріс болып ажыратылады. Үйымдық белгісі бойынша олар ... ... тыс, ... ... ... ... жүргізген кезде есептер, сметалар ғана емес, сондай-ақ
күжаттар, әсіресе бастапқы ақша қүжаттары (шоттар, телем ... ... ... кдғаздар) тексеріледі.
Накгьшы тексеріс кұжаттарды ғана емес, сонымен бірге қолда бар ... ... да ... ... деп ... бір ... ... жүргізуші субъектілерің
бүкіл қызметін тексеруді айтады.
Іріктемелі тексеріс кезінде бакылау каржы-шаруашылык кызметінің әйтеуір ... ... ... ... әр ... ... ... мен
шығыстарды тексеру) бағытталады.
Экономикалык талдау — бұл объектінің шаруашылық-қаржы ... баға ... ... ... ... және осының негізінде экономикалық
жағдайды жақсартудың жолдары мен факторларьш негіздеу.
Экономикалық талдауды шаруашьшык ... ... де, ... бірге
бақылаудың сырткы органдары - банктер, қаржы, аудит фирмалары да жүргізеді.
Тексерулер мен қарап ... ... ... ... жүргізуші
субъектілердің қаржы-шаруашыльщ қызметінің белгілі бір ... ... ... ... қаржылық қызметтің жеке жағымен (учаскесімен) танысу
жолымен бір мәселе (тақырып) бойынша жүргізеді. ... ... ... ... ... бақылаудың негізгі әдісі — тексеріс — кейінгі (келесі) бакылаудың
кешенді ... және ... ... бір ... ... ... ... қызметінің барлық жактары мен ... ... ... тексеру, оны неғұрлым толык кдрап шығу. Тексерісті
әр тұрлі органдар жүргізеді. Тексеріс бұл органдардың жоспары бойынша да,
сондай-ақ ... ... ...... тергеу органдарының нұскауы
бойынша да жүргізілуі мүмкін.
Тексеру объектісі бойынша құжаттык,, ... ... ... ... тексеріс болып ажыратылады. Үйымдық белгісі бойынша олар жоспарлы
және жоспардан тыс, кешенді болуы ... ... ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ
күжаттар, әсіресе бастапқы ақша ... ... ... ... чектер, бағалы кдғаздар) тексеріледі.
Накгьшы тексеріс кұжаттарды ғана емес, сонымен бірге ... бар ... ... да ... ... деп белгілі бір кезендегі шаруашылык жүргізуші субъектілерің
бүкіл ... ... ... ... кезінде бакылау каржы-шаруашылык кызметінің әйтеуір бір
жағына (мысалы, іссапардың шығындарын, әр ... ... ... ... ... ... ... бір үлгідегі бірнеше кәсіпорындарда, мекемелерде
немесе бірнеше ... мен ... ... қызметінің
жеке мәселелері бойынша жүргізіледі. Олар сонымен ... ... ... ... бір ... мән-жайын тексеруге және
бұл мәселе бойынша көлемді материал алуға, оны талдауға, ... ... ... жөнінде ұсыныстар әзірлеуге мүмкіндік береді.
Тексерістердің тәсілдерг. материалдық құндылыктарды түгендеу, кассадағы
нақтылық ақша ... ... ... объект кызметінің
жоспарлы, нормативтік және есептік көрсеткіштерін салыстыру, күжаттык және
ыңғайласпа тексерулер.
аттык және ыңғайласпа текс ... ... пен ... ... әзірленуі
тиіс, өйткені олардың сапасы осыған байланысты ... Бұл үшін ... ... ... оқып ... зерделейді; бүларға тексеріс
пен тексерудің материалдарымен, анықгалған ... ... ... акпарат органдарының сын материалдарын, өндірістік
кызметтердің ерекшеліктерін зерделейді және т.т.
Әзірлік ... ... ... ... ... бағдарламасы, оның
негізінде тексеріс пен тексерудің жүмыс жоспары жасалады.
Тексеріс немесе ... ... ... ... ... кезендерден
тұрады: өкілділіктерді көрсету; тексерілетін ... ... ... ... ... ... жүргізу; тексерілетін
объектімен, оның кызметінің технологиясымен жеке өзінің танысуы; ... ... ала ... ... ... ... ... тексеру;
тексеріс немесе тексерудің материалдарын жүйеге келтіру; акт ... ... ... ... жойылуын тексеру.
Тексеріс немесе тексеруді жүргізудің ... ... ... ... ... болады. Тексеріс актісі (аныктамасы) — бұл
қаржы-шаруашылық қызметінде жіберілген бұзушьшыктың жай ... ... ... объект жүмысының сапасы, зандылығы, мақсаты, сәйкестігі туралы
дұрыс түйіндердің жинағы болып ... ... Оның ... ... жою ... нактылы ұсыныстар, ұйғарымдар жасалынады, кінәлі
адамдарға шара қолданылады.
Каржылық бақылауды ұйымдастыру.
Қаржылық бақылаудың тиімділігі көп ... оны ... ... ... олардың кұқықгары мен міндеттерін айқын етіп
аныкгаумен, каржылык ... ... ... және әдістерін дұрыс
ұйымдастырумен анықгалады.
Жалпымемлекетгік каржылык, бакылауды мемлекеттік билік пен баскарудың мына
органдары жүргізеді: ... ... ... ... ... жергілікті өкілвтті ... ... ... ... ... Бақылаудың бұл түрін
Республикальщ бюджеттщ аткарылуына бақылау жасау жөніндегі есеп комитеті ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы заңнамалык органдардың рөлі күшейе түседі.
Сондықтан бақылаудың ... ... ... ... ... жөне ... ... түрі - парламештік
(депутаттык) бақылау бөлектеліп көрсетіледі. Бұл бакылаудың ... ... ... шамдандыратын кез келген шараларды
бекіткен кездегі;
бюджеттегі шығыстарды кэбылданған ... ... ... ... жасалуына тексеріс кезіндегі мемлекеттік шығыстар болып табылады.
Қазақстан Республикасы Парламенті ... ... ... асырады:
бюджет ресурстарының түсу көздеріне, оларды үкіметтің де, ... да ... ... ... ... ... кесіп
тастауға;
мемлекеттік меншікті пайдаланудың, мемлекеттік кәсіпорындардың жүмыс
тиімділігіне, ... ... ... иелігінен алуға жөне
жекешелендіруге;
арнаулы корлар кдражаттарының ... ... ала ... ... мақсаты осы нақгы саяси,
экономикалык және әлеуметтік жағдайлардағы карастырылған шығыстардың жалпы
тұтастығын ... ... ... ... ... ... сметаларға
кдмтылған цифралардың дұрыстығын белгілі бір тұрғыдан карай ... ... ... ... ағымдағы бақылауды және Республикалық
бюджет туралы кдбылданған заң бойынша каражаттарды ... ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыруы тиіс. Бұл
орайда ... ... ... ... алдын ала бақылау болуы тиіс.
Кдзақстан Республикасының ... екі ...... пен ... ... ... ... каржы жөне бюджет жөніндегі комитеттер
бар. Бұл органдар заң - жоба ... ... ... ... ... ала карау және әзірлеу процесінде қаржы-бюджет қызметінің
сферасында мемлекеттік ... ... ... бакылау жүргізеді.
Қаржы-бюджет мәселелері бойынша сараптамалық бағалаулар мен корытындыларды
шаралар кдбылдау үшін палаталар ... ...... ... ... үкіметіне жібереді.
Ел басының жарлыктарының, каульшарының және ... ... ... ... актілердің талаптарын лауазымды адамдардың
аткзрмағаны үшін жауапкершілігін күшейту мақсатында ... ... ... ... ... бөлімі бар. Жалпы Президент аппараты
министрліктердің, ведомстволардың, жергіліісгі әкімшіліктердің ... ... ... ... қызметін бақылауды жүзеге
асырады. Аппарат Президентке ашылған ... мен ... ... ... ... ... ... отырады, Президент актілерін
тиісті тәртіппен орындамаған кінәлі лауазымды адамдарды жауапқа тарту
жөнінде ... ... ... ... ... ... тәртіппен аткдрылмауына мүмкіндік тұғызатын ашьшған бұзушылықгарды,
себептерді және талаптарды жою жөніндегі ұсыныстарды қарау үшін ... ... ... басқарудың баскд органдарына табыс етіп
отырады. Өзінің ... ... ... Алпараткд тексерілетін
органдардың басшылары мен ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің аткарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті
Кдзакстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің аткарылуына бақылау жасау жөніндегі есеп
комитетінің негізгі міндеттері мен функцияларына ... ... ... ... ... заңдар мен баска нормативтік
актілердің аткдрылуына бақылау жасау;
еншікті ... ... ... жөне ... республикалык бюджеттің
аткарылуымен байланысты мәселелер бойынша мемлекет басшысының тапсырмаларын
орындау;
мемлекеттік ... ... ... республикалық бюджеттің
түсімдері мен оның шығыстарын атқару сәйкестігіне, ... ... ... ... ... ... орындалуына және мемлекеттің
кажеттіліктерін каржьшандыруға бөлінетін республикалык бюджет кдражатының
пайдаланылу тиімділігін бақылау;
бюджеттік инвестицияларды ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің
орындалуы туралы есепті тапсыру және т.б.
Қазакстан Республикасының ... ... ... кең ... Үкімет республика дамуынын, индикативтік жоспарын, экономиканың
сфералары мен ... ... ... даму ... қызметтің маңызды бағыттарын жасап, карау процесівдеалдын ала
бақылауды жүзеге ... ... ... орындау барысында
Үкімет олардың жүзеге асырылуының, ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы бақылау
жасайды. Республика Үкіметі мемлекеттік бюджетгің жасалуы мен атқарылуын
бакылап отырады, ... ... ... ... ... ... карай бақылау функцияларын жергілікті
жердегі аткдрушы органдар ... олар ... ... олардың
аткдрылуы туралы есепті кдрау және бекіту процесінде қаржылық ... ... ... оның ... бакылау комитеті және ... ... ... - ... ... ... саласын тексереді. Олар
жоспар, смета және ... ... ... кірістерді есептеудің
дұрыстығын, толымдылығын және дер кезділігін, мемлекеттің каражаттары
жүмсалуының ... мен ... ... ... есеп-
қисаптың және есептеменің дұрыстығын бақылап отырады. Қаржылық бақылау
комитетінің ... ... ... және ... ... ... ... бакңлау болып табьшады.
Мемлекеттік бакылауды Қаржы министрлігінің заңи тұлға ... ... де ... ... ... ... бірі ... бюджеттің кассалық аткарылуын ұйымдастыру,
жүзеге асыру жөне ... ... ... ... ... комитеті, оның аумақтық органдары есептелген
салық жөне бюджетке теленетін баскд ... ... ... ... ... ... толық және дер кезінде түсуіне салықгык
тексерулерді жүзеге асырады.
Экономика мен қаржы қызметі сферасында каржы ... ... ... ... және ... қылмыстьшықпен күрес
жөніндегі агенттігі (каржы полициясы) де катысады. Ол заңмен белгіленген
өкілеттіктері шегінде жедел-іздестру ... ... ала ... ... ... іс ... арқылы экономика мен каржы қызметі сферасында
адам мен азаматтың құкықгарына, қоғам мен мемлекет ... ... ... ... өзге де қол ... ... ... оны аныктаға,
жолын кесуге, ашуға және тергеуге бағытталған құқық корғау қызметін жүзеге
асыратын арнаулы мемлекеттік орган болып ... ... ... органдарьшың негізгі міндеттері мыналар болып
табьшады:
екілеттігі шегінде мемлекеттің ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттің занды ... ... ... ... ... ... қылмыстардың, экономика мен
қаржы саласындағы өзге де кылмыстар мен кұкық бұзушылыктардың
аддын алу, оларды аныктау, жолын кесу, ашу және ... ... ... жемқорлық пен қылмысқа қарсы күрес ісінде
мемлекеттік саясатты әзірлеуге және іске асыруға кдтысу;
Агенттік ... ... ... ... ... мәселелер
бойынша халыкаралық ынтымақгастыкгы жүзеге асыру.
Агенттіктің (каржы ... ... және ... ... ... ... шегінде уәкілетті органның функцияларын
жүзеге асырады.
Экономикалык қауіпсіздікті камтамасыз ету мақсатында ... және ... ... ... мен кұкық бұзушылыкгардың алдын алу, оларды
анықтау, жолын кесу, ашу және ... ... ... сондай-ақ
зандарда көзделген шектерде салааралық үйлестіруді және өзге де ... және ... ... ... ... асыратын Кдзакстан
Республикасының орталык аткарушы органы уәкілетті орган болып таблады.
Барлық деңгейлердің өкілдікті органдары ... ... ... ... ... және ... аткарылуы туралы
есепті карау және бекіту поцесінде жүзеге асырады. Яғни олар ... ... ала және ... ... жүзеге асырады. Ағымдағы бақылау
бар болғанымен олардың қызметінде негізгі болып ... ... ... ... ... ... Бақылаудың объектісі ақша
каражаттарының жергілікті корлары ... ... ... ... ... ... ... асырылады және де
алдын ала және ағымдағы бакылау оның айрықша нысаны ... ... ... ... ... және ... шоттық тексеру.
Салалық баскармалардың (бөлімдердің) мамандары тексеріске ревизиялык
бригадалар құрамында тартылады.
Ведомстволык ... ... ... ... ... ... баскармалары мен бөлімдері ведомстволарға карасты
көсіпорындарға, ұйымдарға, мекемелерге жүргізеді. Ведомстволық ... ... ала, ... және ... бақылау нысанында ... ... ... ... каржы жоспарларының жобаларын қарау,
тексерістер мен тексерулер болып ... ... ... ... ... корлары болады.
Ішкішаруашылыктык бақылауды ... ... ... ... ... ... ... және т.с.с.)
жүргізеді. Бұл орайда бас (аға) ... ... рөл ... ... ... ... оның ... бөлімдерінің өндірістік және
қаржы қьізметі бақылаудың объектісі болып табылады. Әр ... ... ... ... ішкішаруашылыкгық бақылауды
жүзеге асыру үшін бұл қызметгерден ... ...... ... ... Ірі ... ... каржылық бакылауға тән барлык
нысандарда жүзеге асырылады. Оның ... ... ... ... ... ... Коммерциялык кұрылымдарда (акционерлік
қоғамдарда, жеке меншік кәсіпорындары мен ... ... ... т.б.) ішкішаруашылықгык бақылаудың құрылтайшысы немесе меншік иесі,
сондай-ақ оның ... ... ... ... ... ... бакылауды еріктілік және ақысыз негізде ... ... ... ... Қоғамдық бақылаудың органдарына
шаруашылық жүргізуші субъектілердегі, ведомстволардағы ... ... ... ... ... ... ... кызметіндегі қаржылық бақылау негізі бақылау болып ... ... ... ұйымдар (саяси партиялар, жастардың, шығармашьшық
одақтардың, ғылыми, ... ... ... ... және ... ұйымдары, кдйырымдылық қорлары) каржылық бақылауды өз
күштерімен жүргізеді, совдай-ак ... ... да ... алады.
Бақылаудың объектісі — табысты алу ... және ... ... оның ... ... өту ... ... бақылаудың рөлі мен маңызы артпаса ешқандай
кемімейді. ... ... ... ... ... ... дәрежеде дамыды. Түгелдей дерлік мемлекеттік меншік жағдайында
мемлекет ... мен ... ... катаң, жан-жақгы бақылау
жасауға ынталы болды. Шаруашылык, жүргізуші субъектісінің каржы-шаруашыльщ
қызметі мемлекеттік баскару ... мен ... ... ... ... ... ... (болған) кос бақылаудың карамағында
болды.
Баскарудың әкімшілік ... ... ... ету кезеңіндегі қаржылық
бақылау ... ... ... ... ... жойылды,
ведомстволық бакылау іс жүзінде қыскарды, мемлекеттік орган тарапынан
болатын қаржылық бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... ... экономикалық тұтқалар мен ынталандырмаларға
жақсы бақылаушылар деген сенім біддірілді. Алайда мұңдай көзкарас салық
төлеуден ... ... ... ... ... ... ... беру немесе символикалық сомаға ... ... ... және ... ... ... экономиканың, жеке шаруашылык жүргізуші субъектінің
қаржылық бақылауды қоғам дамуының басқа ... де ... ... шет ... ... республиканың өзіндік тәжірибиесі
көрсетіп от
Қорытынды.
Баскару адам қызметінің барлық
аясына, соның ... ... ... де тән нәрсе. Ол белгілі бір нәтижеге
жету үшін субъектінің ... ... ... ... ... мен
әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі ... ... ... заңцылықтары мен талапта-рына негізделген. Осы
зандардың талаптарын танып білуге ... ... және ... пайдаланудың
нысандары мен әдістерін жасай отырып, мемлекетгік, шаруашылық жөне қоғамдық
орган-дар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы ... ... ... нысандарын саналы түрде басқарады.
Қаржыны ... — бүл ... және ... және ... ... оларды жетілдіру және дамыту
мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының
тиімді ... ... ... жөне ... негізінде тиісті қаржы саясатын
жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары ... ... ... ... - қаржы жүйесінің барлык буындарының
ресурстарын жасау, бөлу және оларды пайдаланудың негізділігін тексеруге
бағытталған айрыкшалық қызмет.
Қаржылық бақылау ... ... ... ... ... Ол
баскарудың каржьшық жоспарлау, каржыны оперативті баскару ... ... ... ... және бір мезгілде жүзеге асырылады.
Қаржылық бақылаудың болуы экономикалық ... ... ... ... тән ... объективті түрде шарттасылған. Бұл функция арқылы
қаржы бөлудің калыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара ... ... ... ... ... ... ... Каржының
бақылау функциясы материалдык игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және
тұтыну процесіне ... ең ... ... тарапынан ықпал жасауға
мүмкіндік береді. ... бүл ... тек ... ... ... ... мынадай белгілі бір шарттардың кезінде: бақылаудың
айрықша органдарын кұрғанда; оларды білікті мамандармен толықтырғанда; бұл
органдардың ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың құралы ретінде пайдалану үшін
объективті жағдай жасайды, ал оны саналы түрде колдану ... ... ... ету ... жүзеге асырылады. Егер қаржы экономикалық
базистік кдтынастарды, яғни өндірістік қатынастардың бір бөлігін білдірсе,
қаржыны баскару элементтерінің бірі ... ... ... ... ... табылады. Практикада қаржының бақылау функциясы қаржьшық
бақылау ... ... ... ... бұл ... бірдей деуге
болмайды.
1. Бақылау функциясы бұл:
А) - қаржы жүйесінің барлык буындарының ресурстарын жасау, бөлу ... ... ... ... бағытталған айрыкшалық қызмет.
Б) - каржының ішкі касиеті, ал каржыльщ бакылау қаржыға ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
С) - бұл түрлі коғамдык үйымдардың бақылауы.
Д) - бұл объектінің шаруашылық-қаржы қызметіне баға беру.
2. ... ... неше ... бар:
А) – 2 С) - ... – 3 Д) – 5
3. ... ... негізіне қанша қағидаттар қойылған:

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын ұйымдастырудың негіздері. Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қорлары8 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын басқару туралы30 бет
Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің39 бет
Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы28 бет
Коммерциялық негізде жұмыс істейтін шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы30 бет
Коммерциялық негіздегі қызмет ететін кәсіпорынның қаржысы29 бет
Коммерциялық негіздерде жұмыс істейтін шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы27 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы24 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің сыныптамасы24 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы туралы түсінік31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь