Қаржылық бақылау

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І Қаржылық бақылау функциясының теориялық негіздері
1.1. Қаржылық бақылаудың ұғымы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Қаржылық бақылау сыныптамасы мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

ІІ Қазақстан Республикасындағы қаржылық бақылаудың даму ерекшеліктері
2.1. Қазақстандағы қаржылық бақылауды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
2.2. Аудиторлық бақылау қызметінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

ІІІ Қазақстан Республикасындағы қаржылық бақылау функциясын дамыту тенденциялары
3.1.Қаржылық бақылаудың әлемдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34
3.2. Қаржылық бақылау функциясының қызметін жетілдіру жолдары...35

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .45
Кіріспе

Курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі. Қаржылық бақылаудың болу экономикалық категория ретіндегі қаржыға бақылау функциясының тән болуымен объективті түрде шарттасылған. Бұл функция арқылы қаржы бөлудің қалыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара салмағы, оларды қалыптастырудың көздері, пайдаланылуы туралы ескертіп отырады. Қаржының бақылау функциясы материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және тұтыну процесіне қоғам, ең алдымен мемлекет тарпынан ықпал жасауға мүмкіндік береді. Бірақ бұл мүмкіндік тек қоғамдық қатынастарда ғана адамдардың қатысуымен, мынадай белгілі бір шарттардың кезінде: бақылаудың айрықша органдарын құрғанда; оларды білікті мамандармен толықтырғанда; бұл органдардың құқықтарын реттелмегенде шындыққа айналады.Қаржылық бақылау ақша нысанында жүргізілетін экономикадағы тұрақтылықты қамтамасыз етуде тиімді жұмыс атқаратын функция.
Қаржылық бақылау туралы Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жылғы 28 ақпандағы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты жолдауында: «Экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуде қаржылық бақылаудың рөлін арттыру тиімді шара болмақ»-деп атап өткен. /1/
Курстық жұмыстың жазылу мақсаты Қаржылық бақылау функциясы мен қаржылық бақылауды талдау және жетілдіру жолдарын іздестіру.
Курстық жұмыстың міндеттері:
− Қаржылық бақылау функциясының теориялық негіздерін қарастыру
− Қазақстандағы даму ерекшеліктерін талдау
− Қазақстан Республикасындағы қаржылық бақылау функциясын дамыту тенденцияларын іздестіру
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі қаржы ресурстары мен ақшалай қорлар, олардың қалыптасуы, қозғалысы және пайдаланылуы, сонымен бірге, Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік қаржылық бақылау объектілері – Қазақстан Республикасының Үкіметі, жергілікті атқарушы органдар, бюджетке түсетін түсімдерді алуға және бақылауға жауапты мемлекеттік органдар, республикалық және жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер, олардың ведомстволық бағыныштағы ұйымдары, бюджет қаражаттарын алушылар, мемлекеттің гранттарын, активтерін, мемлекет кепілдік берген қарыздарды пайдаланатын жеке және заңи тұлғалар.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні қаржылық бақылаудың басты назарды ұстайтын нысандары: табыс, пайда, өзіндік құн, мемлекеттік бюджеттің кіріс-шығысы, олардың тиімді бөлінуі. Қоғамдық өнімді бөлумен және оның негізінде ақшалай қорларды жасаумен, оларды қоғамдық дамудың қажеттіліктерін қанағаттандыруды бақылайтын қаржылық бақылау.
Курстық жұмысты жазудағы ақпарат көздері курстық жұмыстың жазылу барысында қаржылық бақылау, құрылымы және қызмет етуі туралы жазған экономикалық ілім классиктері мен шетелдік және қазіргі отандық экономистердің еңбектері негізге алынды: Ільясов, Кулпыбаев, Шеденов, Фишер, Сейтқасымов, Ғабитов, Мақыш, Құдайбергенов және тағы басқалар. Сонымен қатар, экономикалық қаржылық сферадағы деректер мен жаңалықтарды жариялап отыратын мерзімді баспасөз құралдары.
Қолданылған әдебиеттер

1. . Қазақстан 2030. - Ел басының Қазақстан Халқына жолдауы
2. Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Үкіметінің актілер жинағы
3. Әмірханов Р.Ә. Қаржы менеджменті: Оқу құралы.-Алматы, 1999.- 188б.
4. Бабич А.М. Финансы: Учебник. - М., 2001
5. Галицкая С. В. Денги, кредит, финансы. – Москва:Экзамен, 2003.
6. Ильясов Қ.Қ. Қаржы.- Алматы, 2005
7. Құлпыбаев С. Қазақстанның қаржы жүйесі: Оқу құралы.-Алматы,2001
8. Қаржы және оны басқару: Оқу құралы./ Құлпыбаев С. - Алматы, 1999
9. Мельников В.Д. Общий курс финансов: Учебник.-Алматы,2004
10. Теория финансов: Учебное пособие / Н.Заяц. - Мн., 2000
11. Финансы: Учебное пособие / О.В.Соколовой.- М.,2001
12. Қазақстан тәуелсіздік жылдарында.- Алматы, 2006
13. Қаржы жүйесінің дамуы // Қазақстан Ресnyбликасы статистика агенттігі, 2006, №1
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Тақырыбы:
Қаржылық бақылау
Орындаған:
Тексерген:
Мазмұны
Кіріспе.................................................................
.............................................3
І Қаржылық бақылау функциясының теориялық негіздері
1.1. ... ... ... мен мәні........
......................................5
1.2. ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың даму ерекшеліктері
2.1. Қазақстандағы қаржылық бақылауды
талдау......................................20
2.2. Аудиторлық ... ... ... ... ... ... функциясын дамыту
тенденциялары
3.1.Қаржылық ... ... ... бақылау функциясының қызметін жетілдіру жолдары...35
Қорытынды...............................................................
....................................42
Қолданылған ... ... ... ... ... ... болу
экономикалық категория ретіндегі ... ... ... ... ... түрде шарттасылған. Бұл функция арқылы қаржы
бөлудің қалыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара ... ... ... ... ... ескертіп отырады. Қаржының
бақылау функциясы материалдық игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу және
тұтыну процесіне қоғам, ең ... ... ... ... ... ... Бірақ бұл мүмкіндік тек қоғамдық қатынастарда ғана
адамдардың қатысуымен, мынадай белгілі бір ... ... ... органдарын құрғанда; оларды білікті ... бұл ... ... реттелмегенде шындыққа
айналады.Қаржылық бақылау ақша нысанында жүргізілетін экономикадағы
тұрақтылықты қамтамасыз етуде тиімді жұмыс ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жылғы 28
ақпандағы ... ... жаңа ... атты ... ... қамтамасыз етуде қаржылық бақылаудың рөлін арттыру тиімді
шара болмақ»-деп атап ... ... ... ... ... Қаржылық бақылау функциясы мен
қаржылық бақылауды талдау және жетілдіру жолдарын іздестіру.
Курстық жұмыстың міндеттері:
... ... ... ... ... қарастыру
− Қазақстандағы даму ерекшеліктерін талдау
− Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... жұмыстың зерттеу объектісі қаржы ресурстары мен ақшалай
қорлар, олардың ... ... және ... ... бірге,
Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік қаржылық ...... ... ... ... атқарушы
органдар, бюджетке түсетін түсімдерді алуға және ... ... ... ... және жергілікті бюджеттерден
қаржыландырылатын ... ... ... ... ұйымдары, бюджет қаражаттарын алушылар, мемлекеттің
гранттарын, активтерін, ... ... ... қарыздарды
пайдаланатын жеке және заңи тұлғалар.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні ... ... ... назарды
ұстайтын нысандары: табыс, пайда, өзіндік құн, мемлекеттік бюджеттің
кіріс-шығысы, олардың тиімді бөлінуі. Қоғамдық өнімді бөлумен және ... ... ... жасаумен, оларды қоғамдық дамудың
қажеттіліктерін қанағаттандыруды бақылайтын қаржылық бақылау.
Курстық жұмысты жазудағы ақпарат көздері ... ... ... ... ... ... және ... етуі туралы жазған
экономикалық ілім ... мен ... және ... ... ... негізге алынды: Ільясов, Кулпыбаев, Шеденов,
Фишер, Сейтқасымов, Ғабитов, Мақыш, Құдайбергенов және тағы ... ... ... қаржылық сферадағы ... ... ... ... ... ... ... бөлім Қаржылық бақылау функциясының теориялық негіздері
1.1. Қаржылық бақылау ұғымы мен мәні
Қаржылық ...... ... ... буындарының
ресурстарын жасау, бөлу және оларды пайдаланудың негізділігін тексеруге
бағытталған айрықшылық қызмет.
Қаржылық бақылау ... ... ... ... Ол ... қаржылық жоспарлау, қаржыны оперативті басқару
сияқты басқа элементтерімен тығыз байланысты және бір ... ... ... болу ... ... ... қаржыға
бақылау функциясының тән болуымен объективті түрде шарттасылған. Бұл
функция арқылы қаржы бөлудің қалыптасып отырған үйлесімі, ... ... ... ... ... ... туралы ескертіп
отырады. Қаржының бақылау функциясы материалдық игіліктерді ... бөлу және ... ... қоғам, ең алдымен мемлекет
тарпынан ықпал ... ... ... ... бұл ... ... ... ғана адамдардың қатысуымен, мынадай белгілі бір
шарттардың кезінде: бақылаудың айрықша органдарын құрғанда; ... ... ... бұл ... ... ... айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы қаржыны бақылаудың құралы ретінде
пайдалану үшін ... ... ... ал оны ... ... қолдану
қоғамдық өндірісте қаржының іс-әрекет ету барысында жүзеге асырылады.
Егер қаржы экономикалық базистік ... яғни ... бір ... ... ... басқару элементтерінің бірі
ретіндегі қаржылық бақылау қондырмалық ... ... ... ... ... ... ... бақылау нысанында жүзеге
асырылады, бірақ бұл ұғымдарды бірдей деуге ... ... ...... ішкі қасиеті, ал қаржылық бақылау
қаржыға тән объективті мазмұн ретіндегі бақылау функциясын ... ... ... ... қаржы саясатын, тиімді қаржы механизмін
қалыптастыруға жәрдемдесу қаржылық ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарларының орындалуы, қаржы-
шаруашылық қызметінің ұйымдастырылуы тексеріледі. ... ... ... ... ... жоспарлауда, оперативті
басқаруда пайдаланылады.
Қаржылық бақылаудың өзгешелігі – оның ақша ... ... ... ... ... ... заңдар
талабының сақталуы; жалпы қоғамдық өнім мен ұлттық табыстың құнын бөлу
және қайта бөлу үйлесімдерінің ... ... ... және ... (бюджеттік бақылау); шаруашылық жүргізуші субъектілердің,
мемлекеттік мекемелердің, қоғамдық ұйымдар мен қорлардың, ... ... ... ... және ... ресурстарының қаржылық жай-күйі
және оларды тиімді пайдалану. Қаржылық ... ... ... ... да кіріктіреді.
Қаржылық бақылаудың іс-әрекетінің сферасы бақылаудың басқа
түрлерімен:әкімшілік, ... ... ... ... жиі тура келуі мүмкін. Шаруашылық ұйымдардың қаржы жағы
шаруашылық қызметпен тығыз ... ... ... ... бақылаудан бөліп алу қиынға ... ал ... ... өйткені қаржы операцияларының көбінде шаруашылық қызметтің
басқа процестері ... ... ... ... ... жұмсалуын тексеру (шығыстардың сұралған
сомаларға сәйкестігі және мемлекет ... ... ... ... ... ... ... қаражатарды жұмылдырудың уақыттылығы мен
толымдылығын тексеру;
3) есеп және есептеме қағидаларының ... ... ... ... негізгі қағидаттары мыналар болып
табылады:
бақылаудың ... ... ... ... яғни оның ... алу сипаты;
әрекеттілік, нақтылық, жариялық – бұларға бақылау ... ... ... ... ... істі ... нақты ұсыныстар енгізгенде ғана жетуге болады;
бақылаудың алаламаушылығы (біреуге тартпаушылық);
бақылау органдары қызметкерлерінің тәуелсіздігі.
Қаржылық тәртіп – бұл ... ... және ... ... ... ... ақша қорларын жасаудың,
бөлудің және пайдаланудың тәртібін айқын сақтау.
Қаржылық бақылаудың міндеттерін, олардың түрлерін, нысандары мен
әдістерін, субъектілері мен ... ... ... ... ... ... жөн, яғни ол ... немесе макродеңгейде
жүргізіледі.
Макродеңгейдегі қаржылық бақылау – бұл бүкіл мемлекет ауқымында
қаржыны ұйымдастыру мен оның ... ... ... Оның ... ... табылады:
ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорларын қалыптастырып,
тиімді пайдалану процесін ... ету; ... ... ... ... жүрген нысандары мен әдістерінің ... ... мен ... сай ... ... ... ... тиімді пайдалану, салалар мен
аймақтардың қаржы ресурстарына деген қажеттілігін ... ... ... ... қанағаттандыру, азаматтардың ... ... ... ... ... ... оларды салалар мен аумақтар бойынша бөлудің алшақтықтарын
анықтап, жою және басқалары.
Бұл деңгейде мемлекеттік ... ... ... ... ... жоспарлары (сметалары), аумақтық, салалық тұрғыда
олардың ... ... ... ... предметі болып табылады. Әр
түрлі қаржылық көрсеткіштер және жоспарлардың ... ... ... ... ... талданады, жинақтап
қорытылады және осының негізінде қаржы ... ... ... ... ... ... ... заң шығарушы органдары мен ... ... бұл ... ... субъектілері болып келеді.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылау - меншіктің барлық нысанындағы
шаруашылық жүргізуші субъектілер ... ... ... ... міндеттері:
кәсіпорындардың қаржы саласында қолданылып жүрген заңдардың
сақталуын қамтамасыз ету;
шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... дер ... мен ... қамтамасыз ету;
қаржы ресурстары өсуінің ішкі өндірістік резервтерін табу; ресурстардың
барлық түрлерін ұтымды ... ... ... ... ... ... және ... жәрдемдесу.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметі бұл
деңгейінде бақылаудың объектісі, ал ... ... ... ... құн, ... ... және ... оның предметі
болып табылады. Қаржылық ... ... ... оның жеке мамандары жүзеге асырады. Бұл мақсатқа тәуелсіз
аудиторлық ұйымдар да тартылады./2, ... ... ...... ... функциялық
элементтерінің бірі болып табылады.
1.2. Қаржылық бақылау сыныптамасы, әдістері
Қаржылық бақылаудың сыныптасы субъектілердегі ... ... ... ... ... жүргізудің
тәсілдеріне (әдістеріне) негізделген. Осы белгілерге қарай, қаржылық
бақылау үш бағыт бойынша: түрлері, ... оны ... ... ... жіктеледі.
Қазақстан Республикасының қазіргі қаржылық бақылау жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарға) қарай мемлекеттік, қоғамдық және аудиторлық бақылау
болып ... (1 ... ... ... ... бақылаудың түрлері бойынща сыныпталуы
|Қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... |
|еттік | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... спорт, |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| ... |
| |қ | ... (депутаттық) | ... | ... ... ... ... ... (сыртқы және ішкі) – мемлекеттік
қаржылық бақылау ... ... және ... ... ... ... ... есепке алу мен
есептемені жүргізу, олардың ... ... ... ... ... ... ... қарыздарды мемлекеттік мекемелердің
тауарларды (жұмыстар мен көрсетілген қызметтерді) өткізуден түсетін өз
иелігінде қалатын ақшаны ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау ...... ... жергілікті атқарушы органдар, бюджетке түсетін
түсімдерді алуға және бақылауға ... ... ... және жергілікті бюджеттерден қаржыландырылатын мемлекеттік
мекемелер, олардың ведомстволық бағыныштағы ... ... ... ... ... ... мемлекет
кепілдік берген қарыздарды пайдаланатын жеке және заңи тұлғалар.
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдары – Республикалық бюджеттің
атқарылуын ... ... есеп ... және ішкі ... ... ... ... қаржылық бақылау мынадай типтерге бөлінеді:
1) сәйкестікке бақылау жасау – мемлекеттік қаржылық бақылау
объектісі ... ... ... заңдарының
талаптарына сәйкестігін бағалау;
2) қаржылық есептемені бақылау – ... ... ... ... ... ... және ... анықтығын, негізділігін және уақыттылығын бағалау;
3) тиімділікті бақылау – ... ... ... ... ... ... ... мемлекет активтерін, мемлекет кепілдік
берген қарыздарды, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... үнемділікпен, нәтижелікпен және ... ... мен ... қаржылық бақылау мынадай түрлерде жүзеге асырылады:
1) кешенді бақылау – мемлекеттік ... ... ... ... ... ... әдіспен тексеру және бағалау;
2) тақырыптық бақылау – мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... ... тексеру және бағалау;
3) үстеме бақылау – мемлекеттік ... ... ... ... алу ... ... ... тұлғаларды
бақылау, ол операциялардың бірдейлігіне қарай бір-бірімен өзара
байланысты құжаттарды салыстырып қарауды білдіреді.Үстеме
бақылау тек қана ... ... ... ... ... ... мәселелері бойынша және
тексеріліп ... ... ... жүргізіледі.
Мемлекеттік қаржылық бақылауды жүргізу құпиялылық ... ету ... ... ... объективтілік, анықтық,
ашықтық, құзырлылық, жариялылық қағидаттары міндетті түрде сақталып
жүзеге ... ... ... бақылауға қойылатын бірыңғай талаптар
мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарымен айқындалады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау стандарттарын ... ... ... мәслихаттардың тексеру комиссиялары, ішкі бақылау
службалары, ... ... мен ... ... ... ... ... мынадай актілер қабылданады:
1) қорытынды – Республикалық бюджеттің атқарылуын ... есеп ... және ... ... бақылау актілері негізінде жасайтын құжаты;
2) Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп
комитетінің қаулысы – Республикалық ... ... есеп ... ... ... ... және оның бақылау нәтижелері бойынша барлық
актілерінің қолданылуын ... ... ... ... ... ... есеп комитетінің
қаулысын ол арналған барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар
мен лауазымды адамдар ... ... ... тәртібі Республикалық бюджеттің атқарылуын
бақылау жөніндегі есеп комитетінің қағидасымен және оның
регламентімен айқындалады;
3) ... ... ... ...... қабылданған және тиісті жергілікті бюджеттен
қаржыландырылатын барлық атқарушы органдар мен тиісті
жергілікті бюджеттер ... ... ... бюджеттер қаражаттарын игерудің ... ... ... көрсететін ұйымдар орындауға
міндетті құжат;
4) ұсыным – Республикалық бюджеттің ... ... есеп ... ... ... мен ... ... жұмыстағы кемшіліктерді
жою үшін, сондай-ақ құқық қорғау органдарына ... ... ... ... ... бойынша жіберетін құжаты;
5) нұсқама – ішкі бақылау жөніндегі орталық уәкілетті
органның басшысы өз ... ... ... ... мен ... ... жою ... органдар мен басқа да ұйымдардың лауазымды
адамдарына ... ... ... үшін ... ... ... бақылау актісі – мемлекеттік қаржылық бақылау органдары,
мәслихаттардың ... ... ішкі ... ... нәтижелері бойынша жасалған құжат;
7) бақылау жүргізу туралы есеп – белгілі бір ... ... ... ... жүргізілген жұмыс нәтижелері
туралы құжат.
Сыртқы бақылауды ... ... ... ... ... ... есеп комитеті, жергілікті деңгейде
мәслихаттардың тексеру ... ... ... ... ... бақылау жөніндегі есеп комитеті
Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және ... ... ... бақылаудың жоғарғы органы болып табылады.
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті
туралы қағиданы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және ведомстволық
бақылау арқылы жүзеге асырылады.
Жалпымемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... бақылаудың кез келген ... ... бұл ... мемлекеттік билік пен басқару
органдары жүргізеді.
Мемлекеттік ... ... ... ... бюджеттік
бақылау, сақтық және банктік ... ... ... және ... ... ... салық заңнамасының атқарылуы, бюджетке салық және
басқа төлемдердің, жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы
жарналарының толық және дер ... ... ... етеді.
Салықтық бақылаумен меншік нысандарына қарамастан, ... ... ... ... ... ... ... қамтылған.
Бюджеттік бақылау тексерістік және таңдамалық қызметтің ... ... ... ... ... жоспарының – мемлекеттік
бюджеттің кірістері мен шығыстары ... ... ... ... ... ішінде салықтық бақылаудың нәтижесін ... ... ... және бюджетке қаржы ресурстарын қосымша тарту жөнінде
ұсыныстар жасау; шығындардың белгіленген ... мен ... ... мемлекеттік бюджет қаражаттарының тиімді, ... ... ету; ... ... ... ... ... мен ұрлықтарды жою және одан сақтандыру.
Бюджеттік бақылау бюджеттен қаржылынатын ... ... және ... ... ... емес ... ... қызмет көрсететін, шаралар жүргізетін кәсіпорындарында жүзеге
асырылады.
Қаржылық бақылау әр ... ... ... ... оны жүзеге асырудың құралдарымен) жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... ... қызметінің
нысандарының ерекшеліктері, бақылаудың объектісі мен ... ... ... ... ... ... бірқатар факторларға
байланысты болады.
Қазіргі кезде қаржылық бақылаудың мынадай әдістері пайдаланылады:
тексеріс (барлық құжаттар ... ... ... ... ... ... қаржылық жай-күйін орнында дүркіндік
тексеру), қадағалау (кәсіпорында қаржы-қаражаттың жай-күйімен жалпы
танысу), тексеру ... ... ... және ... ... ... ... қаржы жоспарларының жобаларын, өтінімдерді, қаржы-
шаруашылық қызметі ... ... ... ... ... адамдардың ақпараттары және ... Бұл ... ... ... ... ... ... тым көп жекеленген
әдістерге бөлінеді./4, 81б/
Тексерулердің тікелей предметі табыс, қосылған ... ... ... ... құн, ... ... әр түрлі мақсаттар
мен қорларға аударылатын аударымдар сияқты қаржылық ... ... ... Бұл ... ... ... ... олардың орындалуын, динамикасын, тенденцияларын
бақылау бірлестіктердің, кәсіпорындардың, ... ... және ... ... ... ... ... өзара байланыстарының механизмін қамтиды.
Кейнгі қаржылық бақылау бірнеше әдіспен жүзеге асырылады. Оларға
жататындары: тексеру, экономикалық талдау, ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Шоттық тексеру – бұл бухгалтерлік есептердің, баланстардың, салық
есеп-қисаптарының ақиқаттығын тексеру.
Тақырыптық тексеру – бұл бақылауға ... ... ... ... ... жеке ... мен ... зерделеу, мысалы, жалқыдан
ұстап қалудың дұрыстығын тексеру; шығындарды өнімнің өзіндік ... ... ... және ... талдау – бұл объектінің шаруашылық-қаржы ... ... ... ... ... ... және ... негізінде
экономикалық жағдайды жақсартудың жолдары мен факторларын негіздеу.
Экономикалық талдауды шаруашылық органдардың өздері де, ... ... ... ...... қаржы, аудит фирмалары да
жүргізеді.
Тексерулер мен қарап шығуды ... ... ... ... ... ... белгілі бір мәселелері
бойынша немесе жұмыс ... ... ... жеке ... танысу жолымен бір мәселе тақырып бойынша жүргізеді.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... әдісі – тексеріс – ... ... ... ... және ... ... бір кезеңдегі шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметінің барлық жақтары мен
учаскелерін мұқият зерделеу, терең ... оны ... ... ... ... әр ... органдар жүргізеді. Тексеріс бұл органдардың
жоспары бойынша да, сондай-ақ басқа құзырлы ...... ... ... бойынша да жүргізілуі мүмкін.
Тексеру объектісі ... ... ... ... ... ... тексеріс болып ажыратылады. Ұйымдық белгісі бойынша
олар жоспарлы және жоспардан тыс, ... ... ... ... ... ... ... сметалар ғана емес,
сондай-ақ құжаттар, әсіресе бастапқы ақша құжаттары (шоттар, төлем
тізімдемелері, ордерлер, чектер, бағалы қағаздар) ... ... ... ғана ... ... бірге қолда бар
ақшаны, материалдық құндылықтарды да тексереді.
Толық тексеріс деп белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... тексеріс кезінде бақылау қаржы-шаруашылық қызметінің
әйтеуір бір ... ... ... бір ... ... кәсіпорындарда,
мекемелерде немесе бірнеше министрліктер мен ... ... ... жеке ... ... жүргізіледі. Олар сонымен
бірге шаруашылық жүргізуші субъектілердің белгілі бір учаскелерінің мән-
жайын тексеруге және бұл ... ... ... материал алуға, оны
талдауға, тұжырым ... ... ... ... ... ... ... тәсілдері: материалдық құндылықтарды түгендеу,
кассадағы нақтылық ақшаны тексеру, тексерілетін объект ... ... және ... ... ... ... ... тексерулер.
Әзірлік жұмысының негізінде тексеріс немесе тексерудің
бағдарламасы, оның ... ... пен ... ... жоспары
жасалады.
Тексеріс немесе ... ... ... көбінесе
жасалынған актінің сапасына байланысты болады. ... ... – бұл ... ... ... ... тізбесі емес, бұл тексерілетін объект жұмысының сапасы, заңдылығы,
мақсаты, сәйкестігі туралы дұрыс түйіндердің жинағы ... ... Оның ... ... ... жою ... нақтылы
ұсыныстар, ұйғарымдар жасалынады, кінәлі адамдарға шара қолданылады./2,
121б/
Сонымен, қаржылық бақылаудың сыныптамасы – мемлекеттік қаржылық
бақылау объектісінің республикалық және ... ... ... ... ... ... алу мен ... жүргізу, олардың
атқарылуын бағалау болып табылады.
Сонымен, біріккен бөлімді қорытындылай келгенде, қаржылық бақылау
теориялық тұрғыдан қарастырылды: қаржылық бақылау функциясы – ... ... ал ... ... ... тән ... ... бақылау функциясын практикалық қолдану болып табылады.
Сонымен қатар бақылау функциясы қаржыны бақылаудың құралы ретінде
пайдалану үшін объективті жағдай ... ал оны ... ... қолдану
қоғамдық өндірісте қаржының іс-әрекет ету барысында ... ... ... экономикалық базистік қатынастарды, яғни ... бір ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау қондырмалық ... ... ... ... ... ... ... бақылау нысанында жүзеге
асырылады, бірақ бұл ұғымдарды бірдей деуге ... және ... ... ... ... ... ... маңызды
рөлге ие.
ІІ бөлім Қазақстан Республикасындағы қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... ... анықтамасы субъектілердегі айырмашылықтарға,
бақылау іс қимылдарын жүргізудің ... ... ... ... ... Осы ... ... қаржылық бақылау үш бағыт
бойынша түрлері, нысандары, оны жүзеге асырудың әдіcтepі бойынша жіктеледі.
Қазақстан Республикасының қазіргі қаржылық бақылау ... оны ... ... ... ... асыратын оргaндарға немесе
ұйымдарға) қарай мемлекеттік, ... және ... ... болып
ажыратылады.
Мемлекеттік қаржылық бақылау (сыртқы және ... ... ... ... ... және ... бюджеттердің атқарылуы
олардың атқарылуы бойынша есепке алу мен есептемені жүргізу, олардың
атқарылуын.бағалау, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... тауарларды (жұмыстар ... ... ... ... өз ... ... акшаны
пайдалану бөлігіндегі қызметінің Қазақстан ... ... ... ... ... ... - Қазақстан Республикасының
Yкімeті, жергілікті атқарушы органдар, бюджетке түceтін түсімдерді aлyға
және ... ... ... ... ... және ... қаржыландырылатын мемлекeттік мекемелер, олардың ведомстволық
Бағыныштaғы ұйымдары, бюджет қаражаттарын алушылар, мемлекеттің грaнттaрын,
aктивтерін, ... ... ... ... ... жеке ... тұлғалар.
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдары - Республикалық бюджeттін
атқарылуын ... ... есеп ... және ішкі ... ... уәкілетті орган. Мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... - мемлекeттік қаржылық бақылау
объектісі қызметінің Қазақсган ... ... ... ... қаржылық есептемені бақылау - мемлекеттік қаржылық бақылау
объектісінің қаржылық есептемені жасауының және ... ... ... және ... ... ... ... - мемлекеттік қаржылық бақылау
объектісінің республикалық ... ... ... ... ... ... ... қарыздарды, мемлекеттік мекемелердің тауарларды
(жұмыстарды, көрсетілгeн қызметтерді) өткізyінен түскен
ақшаны ... ... және ... ... мен ... ... бақылау мынадай түрлерде жүзеге асырылады:
1) кешенді бақылау - мемлекеттік қаржылық бақылау объектісінің нақты
кезендегі қызметін ... ... ... және бағалау;
2) тақырыптық бақылау - мемлекеттік қаржылық бақылау объектіcінің нақты
кезендегі қызметін жекелеген мәселелер бойынша жаппай ... ... ... ... бақылау - мемлекеттік қаржылық бақылау объектісіне қатысты
ақпарат алу ... ... ... ... ... ... ... қарай бір бірмен өзара бaйланысты
құжаттарды ... ... ... ... ... тек ... қаржылық бақылаудың негізгі объектісімен өзара ... ... және ... ... ... ... ... бақылауды жүргізу құпиялылық режімін қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... ... ... қағидаттары міндeтті түрде сақталып жүзеге
асырылады.[1]/ 13; ... ... ... ... ... тaлаптар мемлекeттік
қаржылық бақылау cтaндapттapымeн айқындалады.
Мемлекeттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... ... ішкі бақылау
службалары, олардың қызметкерлері мен мүшелері орындаyға міндeтті.
Бақылау нәтижелері бойынша мынадай актілер қабылданады:
1) қорытынды - Республикалық ... ... ... жөніндегі есеп
комитетінің және мәслихаттың тексеру комиссиясының бақылау aктілері
негізінде жасайтын құжаты;
2) Республикалық бюджеттің атқарылуын ... ... есеп ... - ... ... атқарылyы жөніндегі есеп комитетінің
отырысында алқалы негізде қабылданатын және оның ... ... ... ... ... ... құжат. Республикалық
бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп ... ... ... ... мемлекеттік органдар, ұйымдар мен лауазымды ... ... ... қабылдаудың тәртібі Республикалық бюджеттің
атқарылуын бaқылау жөніндегі есеп ... ... және ... ... ... тексеру комиссиясының қаулысы - белгіленген тәртіппен
қабылдaнған және тиісті жергілікті бюджеттен ... ... ... мен тиіcті жергілікті бюджеттер ... ... ... ... ... игерудің барлық
сатысында қаржылық қызмет көрсететін ұйымдар орындаyға міндeтті құжат;
4) ұсыным - Республикалық ... ... ... ... ... мемлекеттік opгaндapғa, ұйымдар мен лауазымды адамдарға
жұмыстағы кемшіліктерді жою үшін, ... ... ... ... ... ... ... жауаптылыққа тарту
мәселелері.бойынша жіберетін құжаты;
5) нұсқама - ішкі бақылау жөніндегі орталық уәкілетті органның басшысы өз
құзыры ... ... және ... мен ... жою ... мемлекеттік органдар мен басқа да ұйымдардың
лауазымды адамдарына міндeтті түрде орындау үшін ... ... ... бақылау aктіcі - ... ... ... органдары,
мәслихаттардың тексеру комиссиялары, ішкі бақылау службалары ... ... ... ... бақылау жүргізу туралы есеп - белгілі бір уақыт ... ... ... ... ... ... ... құжат.
Сыртқы бақылауды Республикалық деңгейде ... ... ... ... есеп ... ... ... тексеру комиссиялары жүзеге асырады.
Республикалық бюджеттің aтқapылyын бақылау жөніндегі есеп комитеті
Қазақстан Республикасының Президентіне ... ... және есеп ... қаржылық бақылаудың жоғаpғы ... ... ... ... ... ... ... есеп комитеті туралы
қaғидaны Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... ... ... және ведомстволық бақылау арқылы жүзеге
асырылады.
Жалпы мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... бaқылаудың кез келген объекгісіне қолданылады.
Бақылаудың бұл түpін мемлекеттік билікпен басқару ... ... ... ... ... салықтық, бюджеттік бақылау,
сақтық және банктік қадaғалау, ... ... және т.б. ... ... ... заңнамасының атқарылуы, бюджетке салық және
басқа төлемдердің, жинақтаушы ... ... ... ... толық және дер кезінде аударылуын қамтамасыз етеді. Салықтың
бақылаумен меншік ... ... ... шаруашылық жүргізyші
субъекгілер, сондай-ақ табыс табатын азаматтар қамтылған.
Бюджеттік ... ... және ... ... ... ... ... негізгі қаржы жоспарының мемлекеттік бюджеттің
кіpіcтepі мен шығыстары бойынша орындалуын бақылау; ... ... ... ... ... ... ... бұл ақпаратты талдау және
бюджетке қаржы ресурстарын ... ... ... ұcыныстарp жасау;
шығындардың белгіленген нормалары мен нормативтерін бақылау ... ... ... ... ... ... ... ету;
өндірістік емес, мақсатсыз шығындарды, иесіздікті, ысыраптар мен ұрлықтарды
жою және одан ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдарда, сондай-ақ
мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Банктік қадағалау кредит ресурстарын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... кассалық
тәртіпті сақтауын тексеру кезінде, қолма-қол ақшасыз есеп айырысқанда және
басқа жағдайларда жүргізіледі. Банктік қадағалаумен, бaқылаумен кредит-есеп
қисап қатынастарына ... ... ... ... қамтылады.
Сақтандыру сферасындағы қаржылық бақылау, қадағалау сақтық қорлар
қаражаттарының дер кезінде, ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру туралы заңнаманың талаптарын
сақтық қатынастарға қатынасушылардың барлығының орындауын жүзеге ... ... ... мен ... ... оларды есепке алуды
кедендік pәcімдey кезінде де, сондай-ақ кедендік тексермеде де құжаттар ... ... ... ... бақылayды жүргізеді; олардың
тауарлар мен көлік құралдарын кеден шекарасы ... ... ... және ... ... қызметін тексеруді белгілеуге
немесе жүргізуге құқы бар.
Барлық өкілетті органдар қаржылық бақылауды тиісті ... ... оның ... ... ... жыл ... ... қараған кезде
жүзеге асырады. Өкілетгі органдардың жоспар бюджет және салалық тұрақты
комиссиялары маңызды ... ... ... олар ... ала,
сессияғa дейін бюджеттің жобасы мен oның атқарылуы туралы есепті қарайды.
Үкімeт, ... ... ... ... ... ... ... ішінде қаржы – кредиттік ... ғанa ... ... ... ... де ... ... бақылауды жүзеге
асырады. Республика үкімeті мемлекеттік бюджeттің ... мен ... ... ... ... саясатын жүзеге асырады. Өздерінің
өкілеттіктеріне қарай бақылау функцияларын жергілікгі жердегі ... ... ... ... жеке ... ... ... олардың жүйесіне кіpeтін шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ... - ... ... ... Оның ... ... жатады: жоспарлы тапсырмалардың орындaлyын, материал
және қаржы ресурстарын үнeмді ... ... ... ... ... қойыyлығын, бақылау - тeкcepіc жұмысының
мәнжайын ... ... ... және ... ... ... шеңберінде ішкішаруашылықтық бақылау яғни нақтылы
шаруашылық жүргізуші субъектілерде (фирмаларда, компанияларда, ұйымдapмeн
мекемелерде) жүзеге асырылатын бақылау жүргізіледі. Бақылау ... ... ... ... қажeтті шарты рeтінде оның күн сайынғы
пpоцесімен ... ... бұл түpі ... ... ... ... ... ресурстарын тиімді пайдалaнyға жауаптылығын
арттырyға жәрдемдеседі, ысырaптарды, қаржы тәртібінің әр ... ... ... ішкішаруашылықтың бақылаудын, мақсаты есеп саясатын да
қоса алғанда, субъектінің ... ... ... сарaпшылық
бaғa беру, оның барлық құpылымдapы жүзеге acыpып ... ішкі ... баға беру ... ... Таза ... ... ... ішкі шаруашылықтің бақылay қаржы ... ... ... диагностика, маркетингтік зерттеулер, басқарушылық кеңестер
міндeттepін және басқаларын шешеді.[2] /6; ... ... ... ішкі ... бақылау оның бұрынғы
ұғынысындaғы өзінің мaғынасын жоғалтып ... оның ... ... шаруaшылық есеп ынталандырмалары және ... ... ... ... ... басуы тиіс.
Шаруашылық есеп, кoммepция есеп әр түрлі ... ... ... ... ... ... қызметкердің, кәсіпкердің жеке
ынталылығы өзін - өзі бақылаудың қажеттігін керек қылмайды.
Қоғамдық қаржылық бақылау - бұл ... ... ... ... ... ... aлдына қойылған нақтылы ... ... ... - ... тыс ... қаржылық бақылау. Оны
біліктілік комиссиясы аттестаттаған «аудитор біліктілігінің берілyі» туралы
куәлік ... жеке ... да, ... ... ... ... кооператив пен мемлекеттік кәсіпорынды қоспағанда, аудиторлық
қызметті жүзеге асыру үшін кез келген ұйымның - ... ... ... ... ұйым да ... ... ... бақылау қызметінің дамуы
Нақты аудиторлық қызметтің міндеттері, ұйымның өзіндік ерекшелігіне,
оның ұйымдық құрылымына және сол ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Мұндай міндеттердің
қатарына мыналарды жатқызуға болады:
- біріншіден, ішкі аудит қызметі, оқшауланаған жеке балансқа ... ... ... ... ... ... ... есептіліктің барлық маңызды аспектілері бойынша дұрыстығы туралы
пікірін білдіру.
- екіншіден, ішкі аудит қызметінің маңызды ... ... ... ... талдау жасап, оның қаржылық стратегиясын әзірлеу.
Бұл жеке оқшауланған бөлімшелердің және бүкіл ... ... ... ... мүмкіндік барын, нәтижесінде ішкі аудит қызметінің
алдына қойған негізгі міндетін толық көлемде орындауға ... ... ... ішкі аудит қызметінің өте жиі кездесетін қызмет көрсету
түрлерінің бірі, бухгалтерлік және ... ... ... ... ... да ... көрсету түрлері бойынша кеңес беру. Ағымдағы жұмыспен
айналысатын бухгалтерлерге, әдетте экономика жағдайында ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерге ұшыраған
кезінде кәсіби көмек қажет болуы мүмкін. Мұндай қызмет көрсету ... ... ... ... ... қатарына жатқызылуы керек. Ішкі аудит
қызметі тарапынан жүргізілген тексерудің, талдаудың және ... ... ұйым ... аудиторлардың, салық комитетінің және ... ... ... ... ... ... ... Ішкі аудит қызметі
орындауға тиісті міндеттер, осы қызмет жұмыскерлерінің функцияларын ... ... ... ... да ... міндеттердің біріншісін орындау барысында әртүрлі
әдістер мен тәсілдерді ... ... ... және т.б.) ... отырып
ішкі аудитор бухгалтерлік есеп және бақылау жүйесін зерделеп, оның жұмыс
істеу тиімділігіне баға ... ... ... ... және
оңтайлы салық салуды тексеріп табылған ... ... ... ... ... орындау шеңберінде аудитор, филиалдардың қаржы
шаруашылық қызметіне экспресс талдау жүргізіп оның ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің стратегиясы
бойынша ұсыныс жасайды. Ішкі ... ... ... қажеттілігіне қарай
орндайды, бұл мәселені шешу үшін аттестациядан өткен аудиторлармен қатар
құқық, салық және ... ... ... ... ... ... қызметінің жұмыстарының бағыты оның ... ... ... ... ... ... ... оқшауланған бөлімшелердің
қаржы шаруашылық қызметін бақылау кезеңдері қаржылық есептің жағдайын және
ішкі бақылау ... ... ... ... ... әсер ... ... және бұрмалаушылықтарды тауып, оны
анықтауды аудиторлық тексеру негізінде ... ... ... ... ... ... элеменеттің ішкі аудиторлық тексеруді
жүзеге асыру. Ішкі аудиттің екінші міндеті тексерілетін бөлімшенің ... ... ... және оның ... қызметін талдау және оның
қаржылық стратегиясын жасау ... ... ... ...... ... және ... нәтижесін зерделеп, оның келешекте жұмыс
істеу жағдайын бағалау. Қаржылық талдаудың ақпарат көзі – бухгалтерлік ... есеп пен ... ... Ішкі ... қызметінің үшінші
міндетін шешу шеңбері – кеңес беру ... ... ... ... тәуелсіз әдістемелік қолдау көрсету жоғарыда аталған сұрақтар
бойынша кеңес беру.
Қаржылық бақылауды жетілдірудің аса ... ... біpі ... ... ... - аудиторлық бақылауды дамыту болып ... ... емес ... ... ... көбеюімен және тиісінше
қаржы, бақылау, есеп санында қызметтің сан ... ... ... ... ... ... ... – тәуелсіз аудиторлық фирма мен
шаруашылық жүргізуші субъектілер иелерінің жасасқан келісімшарты негізінде
қаржы- шаруашылық қызметінің жай-күйін тексеру[3]. /9; ... ... ... түcyі ... ... ... ажырағысыз бөлігі аудиторлық ... ... ... ... ... бухгалтерлік, қаржылық есебінің
дұрыстығын белгілеу, олардың ақпараттық жүйелерінің ... ... ... талдамалық және экспорттық болжам ... мән ... ол ... ... ... іскерлік саясатының
тиімді стратегиясы мен тактикасын жасауға мүмкіндік береді.
Аудиторлық ... ... ... ... ... өзін өзі
басқаратын және өзін-өзі қаржыландыратын ұйым болып табылады.
Қаржы аудиты деп оған уәкілеттігі бар ұйымдар мен мамандардың қаржылық
есептемесіне ... және ... ... ... ... ... ... субъекгілерге олардың тапсыруы бойынша
қызметтің ... ... ... ... және ... ... ... қызметін айтaды..
Аудит дамуының тарихы өзінің басгауын Ұлыбританиядан, алады, мұнда XІX
ғасырдың ортасында алғашқы бухгалтерлер-аудиторлар пайда ... Ал ... ... ... аудит туралы заң" шықты. Францияда мұндай заң 1867
жылы, АҚШ-та 1937 жылы жарияланды.
Бүгінде тәуелсіз қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... бөлігі болып ... ... 1998 ... 20- ... ... "Аудиторлық қызмет
туралы заң" жұмыс істейді. Ол аудиторлық қызметті жүзеге ... ... ... заңи және жеке ... ... мен ... ... туындайтын қатынастарды реттейді.
Аудиторлық қызмет - бұл аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың қаржылық
есептеме аудитін жүргізу ... ... ... ... мен
аудиторлық ұйымдар, өз қызметінің бағыты бойынша ... ... ... да қызметін көрсете алады.
Аудиторлық қызметтің негізгі қaғидаттарына мыналар жатады:
4) тәуелсіздік;
5) ... ... ... ... ... ... заңнамасында белгіленген талаптарға
сәйкес қаржылық есептеменің дұрыс және объективті жасалғаны ... ... ... ... заңи ... ... субъектілердің
қаржылық есептемесін тексеру аудит болып табылады.
Аудиттің түрлері- міндетті аудит және бастамашылық аудит. Mіндетті жыл
сайынғы ayдиткe ... ... ... ... ... ... ... түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар және ... ... ... ... ... сақтық ұйымдары, жинақтаушы
зейнетақы қорларын зейнетақы активтерін басқару жөніндегі компаниялар,
шетел ... ... ашық ... ... ... ... ... Республикасының заңнамалық
актілерінде көзделген өзге жaғдaйларда да ... ... ... ... ... cyбъeктінің бастамасы бойыншa аудиттелетін
cyбъeктінің және ... ... ... ... ... жүргізуге
жасалган шартта көзделген нақтылы міндеттер, аудит мерзімі мен ... ... ... және ішкі ... ... ... ... - аудиттің тәуелсіз
ныcaны, ішкі аудит - шаруашылық жүргізуші ... ... ... ішкі нысаны. Ішкі аудит ... ... ... ... және шартымен жасалады.
Аудит мынадай дәйекті стадиядар бойьшша жүргізіледі:
8) жоспарлау тараптардың іс-қимылын іштей жүйелеуме;
9) аудитор объектісі тypaлы ақпарат алу және оны ... ... ... ... және ... ... ... жүйелерін тексеру және оның тecттepі;
12) аудит рәсімін жүргізу;
13) аудиторлық ... ... - бұл ... мен ... ... ... ... қызметіне жасалатын қаржылық бақылаудың біздің елдегі жаңа
ұйымдық ... Ол ... мен ... аудиторлық қызметті жеке
кәсіпкер ретінде де аудиторлық ұйымның қызметкері ретінде жүзеге acыруға
құқылы.
Аудитордың ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық ... ... ... анықтау. Сонымен бірге аудиторлық қызметтің
қаржы-шаруашылық қызметін тeкcepіc нысанында жүзеге асыратын мемлекeттік
бақылаудан айтарлықтай айырмашылығы ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметінің
тиімділігін арттыруға, оның төлем қабілеттілігін қaмтамасыз
eтyгe, клиенттердің ... ... ... ... ... ... ... мүддecін қорғайды,
Бұзушылықтарға ықпал етудің сан алуан түрлерін қолдана отырып,
шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... кезінде тексеруші ұйым мен ... ... ... деңгейлес, epікті келісімшарт негізінде
болса, тексеру жүргізгенде ... ... ... ... аудиторлық қызметті клиент немесе оның келісімен аудиторлық
қорытындыны aлyға мұқтаж ... ... ... ... ... ... ... мемлекет төлейді;
7) аудиторлық тексерудің тиімділігін клиент аудитке жұмсалған
шығындар мен ... ... ... ара ... ... ... тиімділігін тиісті бaқылаушы
орган анықтайды;
8) аудиторлық тексерудің нәтижелері клиентке арнaлған аудиторлық
қорытынды мен ... ... ... ... ... акт ... онда ... бақыланатын
ұйымның түйіндер, жазалау, міндетті нұсқаулар және басқалары
көрсетіледі;
9) аудиторлар алынған ақпарат пен аудит нәтижелерінің ... eтyі ... ... ... ... ... ... мен аудиторлық ұйымдардыңің жүргізетін қызметтері сан
алуан. Оны ... ... ... және ең іpі ... ... ... ... мысалынан көруге болады. Аудиторлық қызмет
көрсету, консалтингтік қызмет көрсeтy, бaғaлау және оны саралау, кeдeндік
кеңестер, ... ... ... ... ... ... қайта құрылымдау мен банкроттық рәсімдердегі кәсіби қызмет және
басқалары -компания көpceтeтін ... ... емес ... ... ... ... Астана қаласында және республиканың барлық
облыстарында құpылымдық бөлімдері бар. Компания ... ... ... ... ... Қазақстандағы қаржылық бақылау функциясын дамыту
тенденциялары
3.1. Қаржылық бақылаудың әлемдік тәжірибелері
Шетелдік аудиторлық ұйымдар Қазақстан Ресnyбликасында ... ... ... ... - ... ... ... жaғдайда ғана жүзеге асыра алады.
Жүргізу нысандары мен уақытына қарай қаржылық ... ... ... ... және ... ... ... бөлінеді. Бақылаудың мұндай
нысандары бақылаушы opгaндapдын көбіcінің қызметіне тән.
Қаржылық алдын ала бақылау ақша қорларын жасау, бөлу және ... ... ... ... ... ... оның
қаржылық тәpтіпті бұзуды алдын ала ескертуде зор маңызы бар. Бұл жaғдайда
бекітуге және ... ... ... қызметін жүзеге асырудың негізі болып
табылатын құжаттар - бюджеттердің, қаржы жоспарлары мен ... ... және ... ... және т .б. ... ... бақылау қаржы жоспарларының aтқapылy процесінде,
шаруашылық ... ... ... асыру барысында тауар-материал
құндылықтары мен ақшаны ... ... мен ... ... ... ... ... орындaлyына, бұрын берілген
ресурстардың пайдаланылуына сай ... ... ... бұл ... - ... ... жасалу процесінде жүзеге асырылады.
Кейінгі (келесі) қаржылық бақылау қаржы операцияларын жатқaннaн ... ... мен ... ... ... ... шаруашылық
органдардың ақшаны пайдаланғаннан кейін және т.б.) ... ... ... ала ... мен ... ... кезінде анықталмаған
бұзушылықтарды ашуға жетелейді.
3.2. Қаржылық бақылау функциясының қызметін жетілдіру жолдары
Қаржылық бақылаудың тиімділігі көп ... оны ... ... субьектілерін, олардың құқықтары мен міндеттерін айқын етіп
анықтаумен, қаржылық бақылауды ... ... және ... ... анықталады.
Жалпы мемлекеттік, қаржылық бақылауды мемлекеттік билік пен басқарудың
мына органдары жүргізеді Президенттің ... ... ... Yкімeт, жергілікті өкілетті органдар депутаттардың жuналыстары,
жергілікті әкімшілік ... ... бұл ... ... бюджеттің
атқарылуына бақылау жасау жөніндегі есеп кoмитeті де жүргізеді.
Құқықтық мемлекет құрылысының ... ... ... ... ... acыpyдaғы заңнамалық органдардың рөлі күшейе түседі.
Cондықтан бақылаудың ... ... ... ... ... және ... ... түpі - парламенттік
депутаттық бақылау ... ... Бұл ... ... ... ... ... кез келген шараларды
бекіткен кездегі; бюджеттегі ... ... ... сәйкестігін тексеру кезіндегі; бюджеттің жасалуына тeкcepіc
кезіндегі мемлекеттік шығыстар ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге
асырады бюджет ресурстарының түсу көздеріне, оларды үкімeттің ... ... да ... пайдалануына; ақша қаражаттарының
ысырапқорлығын кecіп ... ... ... ... ... ... тиімділігіне, мемлекеттік меншікті
мемлекет иелігінен aлyға және ... ... ... ... әртүрлі партияларды қоса, ... ... ... ... ... ... сәйкес бұл
қаражaттарды пайдаланyғa.
Парламенттің алдын ала бақылауынын негізгі мақсаты осы сияқты саяси,
экономикалық және ... ... ... ... жалпы
тұтacтығын анықтау болып табылады. Бюджеттің жасалуына ... ... ... ... белгілі бір тұрғыдан қарай отырып
жүргізіледі. Coнымен бірге парламент ағымдағы ... және ... ... ... заң ... ... иеленушілердің есебін
тексерген кезде әcіpece кейінгі келесі бақылауды жүзеге асыруы ... ... ... ... ... ... ... ала бақылау болуы тиіс.
Қазақстан Республикасының Парламентінде eкі Палатада - Сенат пен Мәжіліcте
арнаулы ... ... - ... ... және ... ... комитеттер
бар. Бұл органдар заң - жоба жұмыстарын, палаталардың құзырына қатысты
мәселелерді алдын ала ... және ... ... қаржы-бюджет қызметінің
сферасында мемлекеттік бюджет қаражаттарының жұмсалуына ... ... ... ... сараптамалық бақылаулар мен қорытындыларды
шаралар қабылдау үшін палаталар ... ... - ... ... ... үкімeтінe жібереді.[4] /8; 67-73/
Ел басының жарлықтарының, қаулыларының және өкімдepінің қарылуын
бақылауды ұйымдастыру, атaлған ... ... ... ... үшін ... ... мақсатында Президент aқпаратында
жұмыс істейтін ұйымды - ... ... бар. ... ... ... ведомстволардың, жергілікті ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырады. Аппарат Президентке ашылған кемшіліктер мен ... ... ... ... ... ... отырады, Президент актілерін
тиісті ... ... ... ... ... ... тарту
жөнінде ұсыныстар жасaйды; Президент актілерінің атқарылмаyына ... ... ... ... ... ... ... және талаптарды жою жөніндегі ұсыныстарды қарау үшін Yкімeткe,
әкімшілік ... ... ... ... органдарына табыс етіп
отырады. Өзінің ... ... ... ... ... ... мен лауазымды адамдарынан қажетті ақпараттарды aлyға
тиіcті өкілеттік берілгeн.
Республикaлық бюджeттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитeті
Қазақстан ... ... ... бaғынатын және есеп берeтін
мемлекeттік қаржылық бақылаудың жоғары органы болып табылады. ... ... ... жасау жөніндегі есеп ... ... мен ... мыналар жатады:
- республикалық бюджеттің атқарылуы жөніндегі заңдар мен басқа
нормативтік актілердің атқарылуына ... ... ... ... ... ... мәселелер
бойынша мемлекет басшысының тапсырмаларын opындay;
- мемлекеттік қаржылық бақылау объектілерінің республикалық
бюджеттің түсімдері мен оның ... aтқapy ... ... мен ... ... ... бюджeттік бaғдарламалардың орындалуына және
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тиімділігін
бақылау;
- бюджеттік инвестицияларды бақылауды жүзеге асыру;
- Қазақстан Республикасының Парламентіне ... ... ... ... ... ... және ... Республикасының Үкімeтінe бақылау сферасында кең
өкілеттіктер берілген. ... ... ... ... ... ... мен ... салалардын., аймақтардың даму
бaғдарламаларын, инвестициялық қызметгің маңызды бaғыттарын жасап, қарау
процесінде алдын ала ... ... ... Көрсетілгeн іс қимылдарды
opындay барысында Yкімeт олардың жүзеге ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың толымдылығына
aғымдaғы бақылау жасайды. Республика Yкімeті мемлекеттік бюджеттің жасалуы
мен атқарылуын бақылап ... ... ... ... ... асырады.
Өздерінің өкілeттігіне қарай бақылау функцияларын жергілікті жердегі
атқарушы ... ... олар ... ... ... ... ... қapay және бекіту процесінде қаржылық ... ... ... оның ... ... комитеті және мемлекеттік
сатып алу комитеті және аумақтық ... ... ... ... саласын тeкcepeді. Олар жоспар, смета және қаржы тәртібінің
сақталуын, кірістерді ... ... ... және ... мемлекеттің қаражаттары жұмcaлyының зaңдылығы мен мақсатқа
сәйкеcтілігін, ... ... және ... ... отырады. Қаржылық бақылау комитетінің маңызды ... ... ... ... ... ... валюталық
бақылау болып табылады.
Мемлекеттік бақылауды Қаржы ... заңи ... ... ... де орындайды. Қазынашылық органдарының негізгі
міндеттерінің бірі республикалық ... ... ... ұйымдастыpу,
жүзеге асыру және бақылау болып табылады.
Қаржы миниcтpлігінің ... ... оның ... ... ... және ... төленетін басқа міндетті төлемдердің,
ecімдepмeн aйыппұлдаp сомаларының бюджеттерге ... және дер ... ... ... ... ... мен ... қызметі сферасында қаржы ... ... ... ... және ... қатыстылықпен күрес
жөніндегі агентті (қаржы полициясы) де қатысады. Ол ... ... ... ... ... ... ала ... және
анықтау, әкімшілік іс жүргізу арқылы экономика мен қаржы қызметі ... ... ... ... мен мемлекет мүдделеріне қылмыстық
және құқыққа қaйшы өзге де қол сұғyшылықтың алдын ... оны ... ... ... және ... ... ... қоpғау қызметін жүзеге
асыратын арнаулы мемлекеттік орган болып табылады.
Aгeнттік ... ... ... ... ... ... ... өкілеттігі шегінде мемлекеттің экономикалық қаyіпсіздігінн кәсіпкерлік
қызмет субъектілерінің, ... ... ... ... мен
мүдделерін қамтамасыз ету;
2) салықтарды төлеуден жалтарынyғa бaйлaнысты қылмыстардың, экономика мен
қаржы саласындaғы өзге де ... мен ... ... aлдын
алу, оларды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу;
3) экономика саласындaғы сыбaйлaс жемқорлық пен қылмыс қаpcы күрес ... ... ... және іcкe асыруға қатысу;
4) Aгeнттік (қаржы полициясы) opгaндapының қарауына жатқызылған мәселелер
бойынша халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асыру.
Агенттіктің (қаржы ... ... және ... ... ... бірлік шегінде уәкілетті органның
функцияларын жүзеге ... ... ... ... ету
мақсатында экономика және қаржы кызмeті сферасындaғы қылмыстар мен құқық
бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау, ... ... ату және ... ... ... заңдарда көзделген шектерде салааралық
үйлеcтіруді және өзге де арнайы атқарушылық және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының орталық атқарушы
органы уәкілетті орган болып таблады.
Барлық деңгейлердің өкілдікті ... ... ... қаржылық бақылауды бюджеттерді және олардың aтқapылyы туралы
есепті қарау және бекіту процесінде жүзеге асырады. Яғни олар бақылауды ... ала және ... ... ... ... Ағымдағы бақылау
бар болғанымен олардың қызметінде негізгі болып саналмaйды. ... ... ... ... ... ... объектіcі ақша
қаражаттарының жергілікті ... ... ... ... жүргізетін
бақылау барлық нысанда жүзеге асырылады және де алдын ала және ... оның ... ... ... ... Бақылаудың негізгі әдістері
тексерулер және есептемені шоттық тексеру. ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылауды республика ... ... ... ... мен ... ... ... ұйымдарға, мекемелерге жүргізеді.
Ведомстволық қаржылық бақылау aлдын ала, aғымдағы және кейінгі ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарларының
жобаларын қарау, тeкcepіcтep мен тексерулер болып ... ... ақша ... ... ... болады.
Ішкі шаруашылықтық бақылауды шаруашылық жүргізуші субъектілердің
экономикалық службалары – бyxгатeриялар ... ... және ... Бұл ... бас (аға) бухгалтер маңызды рөл атқарады. Мұнда
субъектінің өзінің, сондай-ақ оның ... ... ... және
қаржы қызметі бақылаудың ... ... ... Әр ... ... ... ... ішкішаруашылықтың бақылауды
жүзеге асыру үшін бұл қызметтерден басқа бақылау – тeкcepіc бөлімдері,
топтары ... Ірі ... ... ... ... тән барлық
нысандарда жүзеге ... Оның ... ... ... ... ... ... Коммерциялық құрылымдарда (акционерлік
қоғамдарда, жеке меншік ... мен ... ... ... т.б.) ... ... құрылтaйшысы немесе меншік иесі,
сондай-ақ оның тапсыруымен аудиторлық фирмалар жүзеге асырады.
Қоғамдық қаржылық бақылауды еріктілік және ... ... ... ... (мамандар) орындайды. Қоғамдық бақылаудың opгaндapынa
шаруашылық ... ... ... ... ... кәсіподақ ұйымдарының бақылауы жaтады. Бұл
opгaндapдың қызмeтіндегі қаржылық бақылау ... ... ... ... түpлі қoғамдық ұйымдар (саяси партиялар, жастардың, ... ... ... ... ... coғыс және еңбек ардагерлерінің
ұйымдары, қaйырымдылық қорлары) қаржылық бақылауды өз күштерімен жүргізеді,
сондай-ақ аудиторлық фирмаларды да ... ... ... ... ... алу ... және ... міндeттepгe сәйкес оның пайдаланылуын
тексеру.
Нарыққа ету жағдaйындаa қаржылық ... рөлі мен ... ... ... ... ... Кeңecтік дәуірде қаржылық бақылау
айтарлықтай дәрежеде дамыды. Түгелдей дерлік мемлекеттік меншік жағдайында
мемлекет экономикамен қаржылық процестерге ... ... ... жасаyға
ынталы болды. Шаруашылық жүргізуші субъектісінің қаржы-шаруашылық қызметі
мемлекеттік басқару органдары мен ... ... ... ... ... тарапынан (болған) қос бақылаудың қарамағындa болды.
Қорытынды
Қорыта келгенде, қаржылық бақылау - қаржы жүйесінің барлық буындарының
ресурстарын жасау, бөлу және ... ... ... ... ... екендігін ашып көрсеттік.
Қаржылық бақылау қаржыны басқарудың функциялық элементтерінің бірі ол
басқарудың қаржылық жоспарлау, қаржыны ... ... ... ... ... ... және бір ... жүзеге асырылады.
Қаржылық бақылаудың, болуы экономикалық категория peтіндeгі қаржыға
бақылjау функциясының тең болуымено бъективті түрде ... ... ... ... ... ... қалыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара
салмaғы, оларды қалыптастырудың көздері, пайдаланылуы туралы ... ... ... ... ... ... өндіру,
айырбастау, бөлу және тұтыну процесіне ... ең ... ... тарапынан
ықпал жасауға мүмкіндік береді. Бірақ бұл мүмкіндік тек ... ғaнa ... ... ... ... бір ... ... айрықша органдарын құрғанда; оларды білікті мамандармен
толықтырғанда; бұл органдардың құқықтарын реттемелегенде шындыққа айналады.
Мемлекеттің қаржылық бақылау ... ... ... ... – экономикалық инфрақұрылымдарының ойдағыдай қызмет атқарулары
үшін қолайлы жағдай жасау жатады.
Мемлекеттің алдында жан-жақты, жүйелі, кешенді ... ... ... ... да ... туып отыр. Бұл шаруашылық жүргізyші
барлық субъектілер олардың қаржы - ... ... ... жақтары
қаржылық бақылаумен қaмтылyы тиіс дегенді білдіреді. Қойылып ... іcкe ... үшін ... бақылау мына бағыттарда ... ... ... ... ... ... бақылауды дамыту; түрлі
бақылаушы органдар мамандарының еңбегін компыотерлендіру; бақылаудың барлық
органдарының ... ... және ... Ал ... қаржылық
бақылау қызметінің негізгі міндеттері қоғамның ақшалай ... ... оның ... ... атқаруын қамтамасыз ету; өзінің болмысының
материалдық негізі және өзіне тән ... мен ... ... ... көзі ... ... қоғамның әлеуметтік
–экономикалық дамуының басымды бағыттарын қажетті ... ... ... ету ... табылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. . Қазақстан 2030. - Ел басының Қазақстан Халқына жолдауы
2. ... ... ... және ... ... жинағы
3. Әмірханов Р.Ә. Қаржы менеджменті: Оқу ... ... ... А.М. Финансы: Учебник. - М., 2001
5. Галицкая С. В. Денги, кредит, финансы. – Москва:Экзамен, 2003.
6. Ильясов Қ.Қ. Қаржы.- ... ... ... С. ... ... жүйесі: Оқу құралы.-Алматы,2001
8. Қаржы және оны басқару: Оқу құралы./ Құлпыбаев С. - Алматы, 1999
9. Мельников В.Д. ... курс ... ... Теория финансов: Учебное пособие / Н.Заяц. - Мн., 2000
11. Финансы: Учебное пособие / О.В.Соколовой.- ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің дамуы // Қазақстан Ресnyбликасы статистика
агенттігі, 2006, №1
Қосымша 1.
Қазақстан ... ... ... жүйесі
|Қаржылық бақылау |
|Мемлекеттік |Аудит ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың: ... ... ... |
|ғылыми-техникалық, ... ... ... ... түрлі |
|қорлардың бақылауы ... ... ... ... ... ... ... // Қазақстан Ресnyбликасы статистика
агенттігі, 2006, №1
[2] Ильясов Қ.Қ. Қаржы.- Алматы, 2005, бет ... ... В.Д. ... курс ... ... ... Қаржы және оны басқару: Оқу құралы./ Құлпыбаев С. - Алматы, 1999,
бет 67-73

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есеп - қаржылық бақылаудың ақпарат көзі17 бет
Корпорациядағы қаржылық жоспарлау мен бақылау39 бет
Корпорацияның қаржылық жоспарлауы мен қаржылық бақылауы6 бет
Кәсіпорындағы қаржылық қорларды жоспарлау, бақылауды талдау20 бет
Мемлекеттік қаржылық бақылау15 бет
Мемлекеттік қаржылық бақылауды жетілдіру79 бет
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың артықшылықтары мен кемшіліктері5 бет
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың проблемалары4 бет
Қазақстан Республикасындағы қаржылық бақылаудың түрлері80 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылауының теориялық аспектілерін зерттеу, сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қаржылық бақылау, іске асыру механизмі66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь