"Банк Центркредит" АҚ-ы мысалының негізінде проблемалық несиелерді талдау және оларды ҚР-да шешу жолдары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2.3
1.ПРОБЛЕМАЛЫҚ НЕСИЕЛЕРДІҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ
1.1. Проблемалы несиенің мәні және оның пайда болу
себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.13
1.2. Банктік несиенің түрлері және несиелердің жіктелінуі ... ... ..14.19
1.3. Несиелік бақылау (мониторинг) және несиенің
рейтинг жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20.26
2."БАНК ЦЕНТРКРЕДИТ" АҚ.ы МЫСАЛЫНЫҢ
НЕГІЗІНДЕ ПРОБЛЕМАЛЫҚ НЕСИЕЛЕРДІ ТАЛДАУ
2.1. "Банк ЦентрКредит" АҚ.ң несиелеу ұстанымдары ... ... ... ...27.33
2.2. Қарыз алушының несие өтеу. қабілеттігін бағалау ... ... ... .34.41
2.3. Несиелердің бар болуы, қамтамасыз етілуі, өтелу
формалары және .таңдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42.46
3. ПРОБЛЕМАЛЫҚ НЕСИЕЛЕРМЕН БАНКТІҢ ЖҰМЫС
ІСТЕУІН ЖЕТІЛДІРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚР.ДА
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Проблемалық несиелермен банктің жұмыс
істеуін жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47.69
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...70.71
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...72.73
Ақшадан кейін ізінше несиені ойлап шығару - адамзаттың данышпандық табысы. Себебі несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық қажетін және жеке қажеттілікті өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы кәсіпорын несие алу арқылы өз өндірісін кеңейтуге, ал жеке тұлғаның өз ісін ұлғайтуға, не болмаса қажетті заттарды болашақта емес қазір алуға мүмкіндігі туады.
Несие - үдайы өндірістің ажырамас бөлігі. Тауарлы өндіріс - несие қатнастарының пайда болатын табиғи негізі. Себебі тауардың пайда болуына маңызды екі жағдай әсер етеді.
1) өнім тауар болуы үшін оның заттай түрі және,қүны болуы қажет.
2) өнім бір өндірушіден екінші өндірушіге ауысуы қажет, ал ауысу тек айырбас кезінде, яғни, нарықта болады. Сонда тауар айырбасы несиенің пайда болатын ортасы. Бірақ несиенің пайда болатын ортасын өнімді өзі қолданатын өндірістен емес, өнімдерді бір-біріне алмастыратын айырбас ортасынан іздеу керек. Себебі: тауарлар қолдан қолға өтетін айырбас процесі -несие қатнастарының туындайтын көрінісі.
Қазақстан Республикасының барлық коммерциялық банктері несие беру жэне қайтару туралы барлык сұрактарды өз еріктерімен шешуге толық құқылы. Әр несие берілу кезінде тәуекел элементі орын алады. Қазіргі кезде несиенің қайтарылмауы өзекті проблема болып отыр. Банк осыны ескере отырып тәуекелді бақылай алады:
1. Тұлғалар мен мекемелерді несиелендіру кезінде банк қол жеткізе алатын олардың адалдылығы мен мінездемесі жолы арқылы;
2. Әр проблемалы несиеге терең эрі жүйелі жүмыс жүргізе отырып;
3. Қарыздың рәсімделуіне аса назар аудара отырып;
4. Портфельге терең мониторинг жүргізу арқылы;
5. Проблеманы бастапқы кезеңінде әшкерелеу;
6. Жөндеу жүмыстарын ерте қол дану;
7. Эр талданған проблемалы несиеге шұғыл жұмыс жүргізу арқылы;
Проблемалы несие болып өтелуі - Банк деңгейін қанағаттандырмайтын кез-келген несие болуы мүмкін. Корпоративті несиелендіру шоттарының менеджерлері несие бойынша төлемдердің, клиент мүмкіншілігі деңгейінде және Банк саясаты шегінде болуын аныктай отырып, несие бойынша шарттарды таңдайды.
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.
2. Ұлттық Банктің Басқармасы бекіткен 2002 – жылдың 16 – қарашасындағы № 456 қаулысы.
3. ҚР – ғы Банктер және банктік қызмет туралы Заң.
4. Давлетова М.Т. «кредитная деятельность банков Кахстане», Алматы, 2001г.
5. Досымов Б.С. «Современные проблемы ипотеки» Банки Казахстана, №8 2001г.
6. Зиябеков Б. «Несие бюросы несімен тиімді?» Алматы Ақшамы 19-қараша 2002 ж
7. Көшенов Б.А. «Ақша, несие, банктер», оқу құралы,- Алматы: Экономика 2000 ж.-328б
8. Калиева Г.Г. «Кредитное дело ». Алматы 1998 ж
9. Калкабаева Г.М. Методы обоснования графиков погашения банковских ссуд. № 11 2001 ж
10. Кудрявцева В.А. , Кудрявцева Е.В. «Основы организаций ипотечного кредитования». Высшая школа. Москва 1998 г
11. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие ». Оқу құралы.-Алматы, 2000ж 129б
12. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие » Оқу құралы 2-ші басылым,- Алматы, 2004 ж.-248б
13. Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктер операциялары ».- Алматы. Қазақ Университеті 2002 ж.-229б
14. Мақыш С.Б. Ілияс А.Ә. Банк ісі: Оқу құралы.-Алматы: Қазақ Университеті, 2004 ж
15. Мақыш С.Б. Туенбаев Ж.О. Несиелік бюро – несиелік тәуекелдің алдын алу құралы. ҚазҰУ жаршысы 2004 ж
16. Мелкумов Я.С., Румянцева В.Н. Кредитные ресурсы: Расчеты и анализ.-Москва 1995 ж
17. Под ред. Лаврушина О.И Банковское дело.-Москва 1998 г
18. Под ред. Жукова Е.Ф. Банки и банковские операций:-Москва 1997 г
19. Панова С. «Кредитная политика коммерческого банка». Москва 1997 г
20. Сейткасымов Г.С. «Деньги, Кредиты, Банки». Алматы 1999 г
21. Сейкасымов Ғ.С. «Ақша, Несие, Банктер». Оқулық/ Алматы: Экономика, 2001 ж- 466б
22. Усоскин В.М. Коммерческий банк: операций и управление.- Москва.
23. Филипченко Л. Риск с шампанским и без. Банковское обозрение. 2003 г
24. Эдвин Дж. Доллан и др. Деньги, банковское дело и денежно- кредитная политика.- Москва 1991 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
..................................2-3
1.ПРОБЛЕМАЛЫҚ НЕСИЕЛЕРДІҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАЗМҰНЫ
1.1. Проблемалы несиенің мәні және оның пайда болу
себептері..............................................................
.................................4-13
1.2. Банктік несиенің түрлері және несиелердің жіктелінуі..........14-
19
1.3. Несиелік бақылау (мониторинг) және ... ... АҚ-ы ... ... ... ТАЛДАУ
2.1. "Банк ЦентрКредит" АҚ-ң несиелеу ұстанымдары...............27-
33
2.2. Қарыз алушының несие өтеу- қабілеттігін бағалау……….…34-41
2.3. Несиелердің бар болуы, ... ... ... ... ... ... ... ЖҰМЫС
ІСТЕУІН ЖЕТІЛДІРУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚР-ДА
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Проблемалық ... ... ... ... ... ... ізінше несиені ойлап шығару - адамзаттың данышпандық
табысы. Себебі несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық ... ... ... өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы кәсіпорын несие алу
арқылы өз өндірісін ... ал жеке ... өз ісін ... ... ... ... болашақта емес қазір алуға мүмкіндігі туады.
Несие - үдайы өндірістің ажырамас бөлігі. Тауарлы өндіріс - несие
қатнастарының ... ... ... ... ... ... пайда болуына
маңызды екі жағдай әсер етеді.
1) өнім тауар болуы үшін оның ... түрі ... ... ... өнім бір ... ... ... ауысуы қажет, ал ауысу тек
айырбас кезінде, яғни, нарықта болады. Сонда тауар айырбасы ... ... ... ... ... пайда болатын ортасын өнімді өзі қолданатын
өндірістен емес, өнімдерді бір-біріне алмастыратын айырбас ортасынан ... ... ... ... ... ... айырбас процесі -несие
қатнастарының туындайтын көрінісі.
Қазақстан Республикасының барлық ... ... ... беру ... ... ... сұрактарды өз еріктерімен шешуге толық құқылы. Әр
несие берілу кезінде тәуекел элементі орын ... ... ... ... өзекті проблема болып отыр. Банк осыны ескере отырып ... ... ... мен ... несиелендіру кезінде банк қол жеткізе
алатын олардың адалдылығы мен мінездемесі жолы арқылы;
2. Әр проблемалы несиеге ... эрі ... ... ... ... ... рәсімделуіне аса назар аудара отырып;
4. Портфельге терең мониторинг ... ... ... ... ... ... Жөндеу жүмыстарын ерте қол дану;
7. Эр талданған проблемалы несиеге шұғыл жұмыс жүргізу арқылы;
Проблемалы несие болып өтелуі - Банк ... ... ... ... ... мүмкін. Корпоративті несиелендіру шоттарының
менеджерлері несие бойынша төлемдердің, клиент ... ... ... ... ... ... аныктай отырып, несие бойынша шарттарды
таңдайды.
Белгілі клиент несиені өтеу графигіне сәйкес ... ... және оны ... ... ... ... несие проблемалы болып табылады.
Проблемалы несиелерді ... ... оны шешу ... ... ... Шот ... проблемалы несиелерді бастапқы кезеңінде
әшкерелейтін банктегі жалғыз адам ... ... ... ... ... ерте танып білу және ... есеп беру ... ... ... ... Банк проблемалы несиені ешқашан жеке
шот менеджерлерінен басқа адамдардан білмеуі тиіс. ... ... ... әлі ... және ... ... ... корпоративті портфелінен іздемеуі керек. Мен осы ... ... ... ... жүмысымда қарастырдым.
Бірінші бөлімімде проблемалы несиенің экономикалық мазмұнын, ... ... ... ... және ... болу ... ... сонымен қатар проблемалы несиелерді әшкерелеуді және де несие
рейтингінің жүйесін қарастырдым.
Екінші бөлімімде проблемалы несиелерді басқаруды ... ... ... механизмдерін, проблемалы несиені ... ... ... және ... Элем Банк" акционерлік қоғамы
негізінде проблемалы несиені талдауды қарастырдым.
Ал, үшінші бөлімімде банктік несиені қайтарудағы проблемалар және ... ... шешу ... ... ... ... ... МАЗМҰНЫ
1.1. Проблемалы несиенің мәні және оның пайда болу себептері.
Несиелік мәмілеге екі субъект катысады - кредитор жэне қарыз ... ... ... ... ... болып табылады. Несиені
қайтаруды үйымдастыру механизмі, осы процестің орындалу ... ... ... ... ... несие процесінің ұйымдастырушысы
болып табылады. Қарыз каражатын салғанда өз мүддесін ... ... ... ... және ... қайтарылуын куәләндыратын қарыз колемінің
кол жетерлігі, оны өтеу ... ... ... ... ... таңдайды. Дегенмен, қарыздың кері қозғалысы, қарыз алушының несие
қабілеттілігіне, оның ... ... ... ... ... ... жэне ... келісімде
қарастырылғандай кепілмен, гарантиямен, тапсырушылқпен қамтамасыз етіліне
алады".
Банк Несие келісімі шарттарының ... ... ... ... максаты - қарызды өтеудегі қезекті жарналардың және қарыз бойынша
пайыздардың ... ... ... ету. ... ... ... өтей ... тәуекелі туындайды. Банк өз несиелендіру бағдарламасына
қосқан сақтандыру элементтеріне қарамастан, ... ... ... ... ... ... — бұл қайтарылуы күмән тудыратын және ... ... ... нәтижесі болып табылатын несиелер. Сондықтан,
банк несие бергеннен ... ... ... ... ... шаралар
қолдануы қерек.
Банк тек сенімді қарыз алушыларға несие беру саясатын ... ... ол ... пайдалы мүмкіншіліктерден айырылады. Егер, несиені
қайтару қезінде қиыншылықтар ... ... ол ... өте ... ... ... ... несиелік саясат, табыс әкелетін ресурстардың
барлық ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етуге бағытталған.
Қарызды өтеудегі қиыншылықтар кездейсоқ және бірден пайда болмайды.
Бұл ... ... бір ... ... дамиды. Банктің тәжірибелі
жұмысшысы клиенттің қаржылық процесіндегі қиыншылықтарын бастапқы кезеңінде
байқап, банк мүддесін қорғау ... ... ... ... ... Бұл ... ... бақылаудан шықпайынша және шығындар бірқалыпты
болмайынша неғұрлым ертерек қолдану керек.
Өйткені несиенің қайтарылмауы ... ... ... жэне жаңа ... ... берілуінің деңгейін төмендетеді.
Банктік несиенің қайтарылмауы капитал айналымының аяқталмауымен, барлық
ақшалай түсімнің және ... ... ... ... үшін ... негізделеді. Осыған орай банк шығындары тек ... ... ... ... ... ... Банкке келтірілген
залал әлде қайда көп әрі басқа жағдайлармен ... ... ... қезеңі. өтқен жэне өтелмеген ... ... ... ... ... байланысты,
банк ... ... ... шығындар ұлғаяды, себебі проблемалы несиелер несие
персоналының ерекше назарын және ... ... ... ... ... етеді;
• білікті кадрларды ынталандыратын пайдалы операциялар деңгейінің
төмендеуі, олардың кету ... ... ... ... ... алу ... банкротқа ұшарағаны туралы кері
шағымдану қаупі туады;
Осы шығындардың барлығы банкке өте қымбат түсуі және қарыздың өтелмеу
шығындарынан әлде ... ... ... ... ... төлем мерзімі келгеннен кейін барлық мерзімі өткен
берешектер екі ... ... ... ... ... ... өтеу ... төлем қабілеттігі жоқтығынан -
төлей алмайды;
2. қарыз алушы алдын-ала қарызды ... ... ... ... бойынша төлем қабілетсіздігінің туындауы несие офицерінің талдау
кезінде ... ... ... несие берілгеннен кейін туындаған
қаржылық жағдайлармен ... ... ... алушының несие бойынша төлемдерді төлегісі келмейтінін, несиені
беру кезінде анықтау өту қиын әрі күрделі(төлегісі келмейді). Қарыз ... ... ... оның о ... қарызды төлеуге ниетінің болмауымен
түсіндіріледі. Мүндай жағдайды болдырмау үшін қүжаттарды ... ... ... ... ... жеке ... , ... несие
алуға көз-қарасына, несиені қайтарудағы әртүрлі пиғылдарына және т.с.с
назар ... ... ... ... ... ... төменде көрсетілген:
Несие сүранымын қарастырғанда, келісім шарттарын жасағанда және ... ... банк ... ... қателері. Қарыз алушы мен
банк арасында Несиелік келісімге кол ... ... не ... ... ... өтеу мерзімі келгенше және қарыз ... ... ... одан ... тиіс пе? Банк ... ... бүл ... емесі
айқын. Өйткені, несие берілген кездегі шарт әрдайым ... ... ... ... ... жағдайына және несие өтеу мүмкіншілігіне әсер
етеді. ... ... ... ... фирмалардың позициясын
әлсіздетеді және басқалардың несиелік қажеттіліктерін үлғайтады: ... ... ... немесе денсаулықтарының нашарлауы, олардың несие
өтеу мүмкіншілігіне кері әсер етуі мүмкін.
Банктің Несиелік басқармасы мүндай өзгерістерді ... ... ... әлі ... барлық несиелерді тексеруі керек. Несиелерді тексеру
молшылық емес, банктік несиелендірудің бағдарламасын жасаудағы қажеттілік.
Бүл менеджерлерге проблемалы ... тез ... ... ғана ... ... ... ... қызметі банктің несиелік саясатына
сәйкес келуін тексеруге септігін тигізеді. Әлсіз менеджмент бірқатар ... мен ... ... ... ішінде көбі-несиелендірудегі
қателіктер, ішкі бақылау, бизнес, ... ... ... күні ... ... несиелік тексерудің әртүрлі әдістерін
қолданғанымен, қауіпті несиелік саясат жүргізу немесе тәртіп ... ... ... кездеседі:
- қарыз алушылармен ... ... ... ... ... дүрыс жүргізілмеуі);
- болашақта мүмкін ... ... ... ... ... ірі ... шығару уәдесімен берілген несие;
- несие жүмысшысы кәсіпорын қажеттілігімен және сала ... ... ... ... ... ... ... алушыға аса ірі сома беру;
- банк қызмет ... ... тыс ... ... берілген несиенің жоғары үлес салмағы;
- ... ... ... ... ... ... ... (қызметкерлерге, директорларға, акционерлерге)
- қарыз алушыға катал көзқарастың болмауы ... ... ... ... ... ... құжаттық қате немесе несиелік істегі
сандық жетіспеушілік (мысалы, банк мүддесін қорғауды ... ... ... ... ... ... клиенттің қаржылық есеп
беруінің болмауы);
- ... ... ... ... ... қате, демек бүл
кепілді өткізудегі заңсыздық;
- несиелендіру ... ... ... қарызды қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі (мысалы, ... ... .
- ... цикл ... өзгеруі кері әсер етуін елемеу;
- бәсекеге аса қызу реакция беру ... ... ... ... ... ... сападағы несиенің берілуі);
- спекулятивті мүліктенуді несиелендіру (алыпсатарлық);
- ... ... ... ... ... несиелердің барлық себептерін тізу мүмкін емес, демек,
олардың басымы ... ... ... ... үшін ... іс-әрекеттер - банк проблемаларының
көптеген себептерінің бірі болып ... Бүл ... өз ... ... алу үшін пайдаланатын директорларға, ірі акционерлерге
және солармен байланысты түлғаларға берілген несиелер. Олар бүл ... ... ... түрінде алады (қаламақы, ақшалай сыйақы, тауарлар мен
көрсетілген қызметтер үшін ... ... ... ... ... ... сайланған лауазымды қызметкерлер объективті
бағалауға жэне осындай ... ... бас ... ... ... басшылык әдетте банкке таңылған залал әкелетін өзінің жеке
меншігін, несиенің қисынсыз берілуін және ... ... ... ... ... ... мәміле жасау кезінде проблеманың
қайнар көзі де, себебі де банк ішінде тамыр алады.
Пайда маңызын ұлғайту. Несиелік портфель әдетте пайда ... ... көзі ... табылады. Алайда, рентабельділікті көтерудегі
пікір , өзіне қанағаттандырмайтын шартпен берілген немесе ақталмаған
тәуекелі бар несиедегі саналылықты қайта ... ... ... Қисынсыз
берілген несиелер әдетте, олардан түскен түсімнен ... ... ... ... ... Банк ... тәуекелі
ақталмайтын несиелерді немесе қанағаттандырылмайтын ... ... тек, ... мөлшерде қисынды несиелендіру принциптерін бұзатынын
ескере отырып, бере алады. Заңдарға сүйене ... ... ... ... ... ... ... бұзылуының негізгі себебі болып беделді
адамдармен келісімге отырудағы жалтақтық, мүдде арасындағы конфликт және
достық ... ... ... пайда көрудегі құмарлық,
бәсекедегі қысым да ... ... ... ... ... ... ақпараттың толық болмауы. Толық несиелік досье қарыз
алушының қаржылық жағдайын анықтаудың қол жеткізерлік және дәл ... ... ... мәліметтердің, жұмыстың ағымдағы жағдайының
мағұлматтарының және басқа да ... ... ... ... ... ... ... себебі болып
табылады. Сонымен ... ... істе ... да ... ... керек. Олар: несиенің мақсаты, технико-экономикалық
негіздеулер, ... ... өтеу ... ... ... ... ... туралы есеп беру, инспеқторлық ... ... ... ... ... ... және ... бойынша
меморандум. Несиелерді басқару және несиеге тура баға ... осы ... ... ... ... ... ... орындалуы. Ең көп таралган
қолайсыз жағдай — бүл банктің қарыз алушымен ... ... ... ... ... келісімнің болуы.
Мүндай қарыздар проблемаларға айналады. Қарыз алушы жасауға келіскен
несиелік шығындарды талдау, амортизация еш уақытта ... ... ... ... ... ... ... сызбалары қарыз
өтеудегі тізбектікті қарастырады.
Өз күшін тым артық бағалаушылық. Әрдайым ... ... ... ... және ... ... қарыз алушыларды тиісті
қадағалаудың болмауы;
-қарыз алушының ... ... ... орнына
ауызша ақпаратқа сүйену;
-алдында тәуекелді бірнеше рет жеңгеніне негізделе ... ... ... ... ... ... ... қадағалаудың болмауы. Көптеген бастапқы кезде сәтті
несиелер, банктің несиелік бөлімі ... ... ... ... ... ... және ... туындауына әкеліп
соқтырады. Бұл көп жағдайда несие кезеңінде қарыз алушы қызметі ... ... ... ... ... ... әрі ... қаржылық есеп беруде, несие жайлы басқа да ақпараттарды жинауда
және баға беруде, банктің займдарды орналастыру және ... ... ету ... ... білімді болулары қажет.Персонал
компетентсіздігі әдетте ақталмайтын шығындарды әкеледі және бұл ... ... ... директорлар кеңесіне хабарлау керек.
Тәуекелмен байланысты қарыздардың нашар іріктелуі. Көптеген банктерде
кейбір жетіспеушіліктері бар кіші және ірі ... ... ... Банк ... өз ... саясаты ережесі есебінен ерекше деп
мойындайды, бірақ жалпы оларды қол ... деп ... Банк ... ... ... ауытқуын және олардың сомалық көлемі
көп емес деп санағандықтан, қадағалау инспеторына аса алаңдаудың қажеті
жоқ. ... ... ... ... бүл ... ... айналатын
болса, банк үлкен проблемаларға үшырауы мүмкін. Төменде нашар іріктелген
және ... ... ... категорияға кіретін
қарыздардың жинақталған тізімі берілген:
... ... ... ... ... ... ... бар капитал деңгейінен айтарлықтай
жоғары;
• несие ... ... ... бұрын, кәсіпорынның
ойдағыдай аяқталу болжамымен ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру үшін берілген;
• кепілмен жеткіліксіз қамтамасыз етілген несиелер;
• кішігірім ... ... ... ... байланысты операциялар үшін берілген несие;
• банктегі ірі ... ... ... артықшылық
үшін берілетін несие;
• моральді тәукекелмен түйіндес несие;
... ... ... ... қамтамасыз етілген қарыз.
Егер мұндай қарыздар аз және банк ... ... ... ... деп санаса, онда бұл жерде проблема туындамайды. ... ... ... берілуі тәртіпке айналса, банк қатерлі ... ... ... ірі ... берілуі. Кей мағынада бұл техникалық ... ... ... ... ... ... бойынша аса
ірі қаражаттың сенімсіз қарыз алушыларга берілуі қалай ... ... ... ... ... ... ... да берілуі қауіп туғызады. Қарыз
алушының берешекті өтеу мүмкіндігі шегінен шығатын ... ... ... ... алушыга берілетін несие көлемін анықтау кезіндегі
техникалық компетентсіздік басқа еш жерде дәл осылай бағаланбайды.
Бәсекелестік. Банктер ... осы ... ... ... үшін ... ... және ... несие беруге қатысты компромисті
шешім қабылдауына әкелуі мүмкін. Қисынсыз ... ... ... кез-
келген уақытша ұтыстан жоғары болады.
Әлбетте маңызды рөлді банк бакылауынан тыс факторлар атқаруы мүмкін:
экономикалык және әлеуметтік ... ... ... ... түсуі, саясаттық ығысулар, заңдардың өзгеруі, технологиялық
олкылық және тағы басқалар.
Қарыз алған компанияның ... ... ... Фирмалык күйреулердің басымы -нашар
ұйымдастырылған менеджменттің нәтижесі. ... ... ... ... және ... ... ... және бухгалтерлік қызметтер, жалпы
компетентсіздік. Жеткіліксіз ... ... ... келе ... , шаруашылык процестің барлық детальдарын қамти алмайтын, мықты
орталықтандырылған басқарманың ақауымен ... ... ... ... бастапқы капиталы. Шағын компаниялар бастапқы
салымдары жетпеу проблемасымен жиі ... Бұл, осы ... озу ... ... ... ... және ... алу мерзімін дұрыс бағаламауының
нәтижесі. Бұл проблема ... ... ... ... ... кредиторлар косымша қаржыландырудан бас ... ... ... ... ... және ... коэффициенттің жоғары
деңгейі. Қаржылық коэффициент - ... ұзақ ... ... ... капиталына қатынасын бейнелейді. Жоғары каржылық
коэффициент және өткізу көлемінің төмендеуі кезінде, карызды күту ... ... ... коэффициенті орнатылған шығындардың жалпы шығындарға
қатнасымен түсіндіріледі. Сәйкесінше, жоғары коэффициент және ... ... ... компания пайданың кенет азайғанын сезеді.
Өткізілетін өнім өсімінің жоғары қарқындылығы. Компания өз ... ... ... ... оның төленбеу тәуекелі де ұлғаяды. ... ... ... ... ... кезде , олардың ... ... ... өз ... ... ... жағдайда банк,
фирма төлем қабілеттігі күмән туғызатын сатып ... өнім ... ... ... өсімін тоқтатуға бағытталған рестриктивті шаралар
қолданады.
Бәсекелестік. Жаңа компаниялар нарыққа шығу ... ... ... Бәсекелестік күресте фирма әрі шабуыл әрі
қорғаныс тактикасын таңдайды алады. Шабуыл тактикасы тіпті уақытша ... ... ... ... ... төмендету, өткізу көлемін
ұлғайту және тағы басқа) көмегімен нарықты жаулауымен байланысты. ... ... - ... ... ... ... ... табысты
түрақтандыру.
Егер, фирма бәсекелестік күрес шартына бейімделмейтін ... ... ... ... түрлері және несиелердің жіктелінуі
Несиенің түрі - бүл несиелік қатнастар қүрылымының, олардың негізгі
қызметтерінің, яғни әр ... ішкі және ... ... ... толық
сақталатын көрінісі.
Несие берушілер мен қарыз ... ... ... ... де, несиенің түрі сол күйі сақталады.
Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне әр түрлі несиелер береді.
Оларды ... ... ... ... Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Қаржылық институттарға берілетін несиелер:
- мақсатты қорларға;
- банктерге;
- қаржы -несиелік мекемелерге;
2. ... емес ... ... ... ... ... ауыл ... саудаға;
- дайындау ... ... - сату ... ... жеке ... ... ... берілетін несиелер.
II. Мерзіміне қарай:
- қысқа мерзімді (1 жылға дейін)
- орта ... (1 ... 3-5 ... ... ұзақ мерзімді (5 жылдан жоғары)
III. Тағайындалуы және пайдалану ... ... ... ... ... ;
- ... қаражатына жұмсалатын;
IV. Қамтамасыз етілу дәрежесіне қарай:
1.қамтамасыз етілген:
- ... ... ... ... ... ... ... (бланктік) несие
V. қайтарылу дәрежесіне қарай:
1) Стандартты несие - ... ... ... ... ... ... жоқ ... Күмәнді несиелер - қайтарылу уақыты кешіктірілген, мерзімі
ұзартылған және банк үшін ... ... ... Соңғы қабылданған
активтерді жіктеу ережесіне ... ... ... ... ... ... 2 -санатты күмәнді, 3-санатты күмәнді, 4-
санатты күмәнді, ... ... ... несиелер - қайтару уақыты кешіктірілге, мерзімі өткен
ссудалар шотына жазылған несиелер.
VI. ... ... ... үлттық валютамен;
- шетел валютасында;
VII. ... ... ... ... - бүл жеке түлғаларға тұтыну тауарларын сатып алу
үшін және тұрмыстық қызметтерді ... ... ... ... - бүл ... ... (түрғын үйді, өндіріс
ғимараттарын, жерді жэне т.е.с.) кепілге ала отырып, үзақ ... ... ... ... - ... ... ... шегеру, дебеттік
қалдық бойынша берілетін қысқа мерзімді ... ... ... ... - ... қолдау мақсатында бір ... ... ... ... ... - кредитордың алғашқы талабы бойынша өтелетін қысқа
мерзімді несие.
6.Банкаралық несие - банктердің бір-біріне беретін несиесі.
7.Ломбардтық ... - тез іске ... ... заттарды
немесе бағалы қағаздарды кепілге алып берілетін несие.
8.Лизингтік несие - құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... - шикізаттарды ішке алып кіру және ... және ... ... ... ... тәжірибесінде пайдаланылатын
несие.
10.Сенім несиесі — банктің сеніміне кірген, төлем қабілеті жоғары
клиенттерге берілетін несие.
11 .Маусымдық ... - ... ... ... мен түсімді
алу мерзімі арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға арналған несие.
12. ... ... - ірі ... ... ... банктердің
өзара қосылып беретін несиелері.
Несиелердің жіктелінуі
Несиелік портфель сапасын бақылауды банк несиелерді жіктеу арқылы
қамтамасыз етеді. ... ... ... өзі ... ... ... және қадағалау органдары қолданатын несиелер жіктемесі
әр елде әр қалай болуы әбден заңды. Мысалы: АҚШ- та ... ... 4 ... ... аталатын несиелер - "потенциалды әлсіз" болып ... ... ... келісім, қарыз қисынды несиелік саясатқа кескінді
берілген және т.б
П.Стандартты емес - банк ... ... анық ... ... - ... ... ... несиенің
барлық сомасын шығындану ықтималдығы ... ... ... ... ... - ... ... Осы кезде, "заңдық нормалар бойынша
нашар несиелер" деген ұғым пайда болады. Берілген категория ... 6 аи ... ... ... ... ... бар ... қосады.
Егер, полыпалық әдісті қарастыратын болсақ, онда несиені жіктеу келесі
модельмен беріледі:
1.Жай шоттар - анық және қатерлі проблема жоқ.
2.Өтелмеген несиелер - III.IV ... ... ... ... несиелер
З.Проблемалы — 3 айдан асқан, қарыз бойынша мерзімі өткен төлемдер, ... аса ... ... ... IV ... ... және ... несиелер - барлық несиелер банкрот-клиенттерге
немесе төлету процесіндегі ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінің базасына сүйене отырып,
Қазақстан ... ... ... ... 2002 ... №456 қаулысымен бекітілген "Активтердің, шартты міндеттемелердің
жіктелуі жэне оларды күмәнді және үмітсіз санаттарға ... ... ... ... құру" туралы ережесіне сәйкес, банктер Ұлттық банкке ай
сайын ... ... ... ... банктің Банктерді қадағалау
департаментіне активтерімен шартты міндеттемелерінің жіктелуі мен ... ... кұру ... ... ... ... ... және жеке түлғаларға қатысты, сондай - ... ... ... ... талаптары жатады.
Аталған ережеге сәйкес, активтер мен шартты міндеттемелер стандартты
және жіктелген болып бөлінеді.
Жіктелген ... ... ... ... ... ... ... мен шартты міндеттемелер күмәнді (5 санатты
күмәнді) және үмітсіз ... ... ... ... ... , ... етілуіне, қарыз
алушының қаржылық жағдайына, оның несиелік тарихына, несиелердің жіктелу
санаттарына ... ... ... ... ... ... депозит сияқты жіктеледі.
Заңды жэне жеке түлғаларға берілген несиелердің ... ... ... ... ... ... және оларға провизиялар қүру
мың теңге
|Жіктелуге байланысты несиелер тобы ... ... ... (мониторинг) және несиенің рейтинг жүйесі
Несие бойынша төлемдердің және оған ... ... ... ... - ... несиелеу процесінің маңызды сатысы болып табылады.
Оның мәні несиелік істі ... ... ... ... ... ... ... несиелердің жағдайын бағалаудан және аудиторлық
тексерулерді өткізуден тұрады.
Несиелік мүрағат (архив) - несиелік бақылаудың ... Онда ... ... ... - ... есеп ... хат ... несие
қабілеттілігі туралы сараптамалық қараулар және т.б.
Әрбір ... ... іс ... өз ... бар. ... ... тарауларға топтастырылған:
-несие бойынша құжаттар (несиелік келісімнің, қарыздық міндеттемелер,
кепіл-хаттардың көшірмелері, ... қол ... ... куәлік);
-қаржылық және экономикалық ақпарат (баланстар, кіріс пен шығыс жайлы
есептер, сараптамалық кестелер, ақша түсімдері ... ... ... ... ... ... ... мен есеп берулер
(несие ... ... ... хат ... ... ... материалдар (иелікке алуға
құқық беретін құжаттар, кепіл туралы қаржылық ... ... және ... ... беру құжаттары және т.с.с.)
-хат алмасулар мен басқа да мәліметтер (клиентпен несиеге байланысты
хат алмасу, ... ... ... ... жағдайы туралы анықтамалар);
Басында айтылып өткендей, несиелік портфель банктің табыс ... ... ... ... қана ... сонымен бірге активтерді
орналастыру кезінде ... ... көзі ... Банк ... ... құрылымына көбінесе банктің беделі мен ... ... ... ... ... ... несиелердің сапасына айрықша көңіл
бөлініп, ... ... ... тәуелсіз сараптама, несие саясатында
қабылданған стандарттардан ауытқу фактілерін анықтау ... ... ... және ... қызметкерлер несиелердің шектен тыс белгілі
бір салаларда ғана шоғырлану фактілерін болдырмау немесе банк ... ... ... ... ... анықтау мақсатымен портфель
құрамын мұқият сараптамаға алады.
Несиелік портфельге бақылау ... банк ... ... несие қабілеттілігін анықтау әдістеріне байланысты болып
келеді. Мысалы, өндіріс ... ... ... ... ... сала
кәсіпорнына коп несие берген банк өз қарыз алушылары үшін (осы ... 2-3 аи ... ... ... тексеру жүргізе алады. Дифференциалды жол
көбінесе қолданылады: ең сенімді ... ... ... бір рет ... ал ... ... ... бақылауды және сараптауды қажет
етеді. Тағы бір жол: ірі несиелер бойынша ... ... және ... - ... деңгейден төмен несиелер бойынша тексерістер жүргізу.
Несиені тексеру қаржылық есеп беруге қайта сараптама ... ... ... ... құжаттаманы, кепілді тексеру т.б. тұрады. Аралық ... тағы да осы ... ... ... саясатына сай келуі
тексеріледі., ... ... ... және ... тұрақтылығы қабілеттілігі
сараптамаға алынып, операцияның рентабельділігі қайтадан тексеруге алынады.
Көптеген банктер кезекті аралық бақылау кезінде несиелерге рейтинг
белгілейді. ... ... ... ... ... беріледі,
қалай айтса да бұл әдіс банк үшін пайда ... ... ... ... ... ... бойынша жіктеу банкке несие ... ... ... ... ... ... тексерістер қорытындылары бойынша
"шекті ссудалар" барлық ... 5% ... ал олар ... дейінгі
периодта тек 1,5% ғана болған делік. Ол үшін ... ... ... және ... ... шаралар қолдану керек. Егер,
шекті ссудалардың өсуі белгілі бір ... ... ... белгілі салаға
берілген несиелерге байланысты болса, бұл ссудаларды беруді шектеу керек.
Тексеру негізінде жекелеген несие инспекторларына және банк ... ... ... аудиторлық тексеру банк бақылаушысына бағынушы арнайы
бөліммен жүргізіледі. Бұл ... тура ... ... ... ... ... ... келеді, бірақ ол, әдетте несие бөлімімен байланысты
емес тәуелсіз қызмет жұмысшыларымен жабық түрде жүргізіледі.
Аудиторлық бақылау келесі ... ... ... ... ... етіп
қояды:
- банк мұрағаттарының жағдайы қалай және оларды жаңарту ... ... ... ... басшылары және қызметкерлері несиелік портфельді
зерттеу жұмыстарын үнемі жүргізе ме;
-рейтинг дұрыс анықталған ба;
-несие бөлімінің жұмысы несие саясаты туралы жазбаша ... келе ... ... ... ... ... қалай;
- үмітсіз несиелер ... ... ... ... ... ... ... ма;
Аудиторлық тексеру нәтижелері арнайы есеп беруде көрсетіліп, ол
директорлар кеңесіне, сәйкес банк комитеттеріне, банк ... ... аға ... ... ... Есеп беруде тексеру уақытына
барлық ... ... ... ... ... бөлімдері персоналының
және басшылықтың жұмысының тиімділігіне баға берілуі ... ... ... ... ... және банкте қалыптасқан несиелеу нысандары
мен әдістерін өзгертуге және ... ... өз ... ... ... жүйесі
Несие рейтингі жүйесінің сапасы несиелік тәуекелдің деңгейін ... ... ... ... ... ... тәуекел - бұл негізгі
қарыздың және ол бойынша пайыздардың төленбеу және ... ... ... ... ... ... ... алушы мерзімдер мен
шарттарды ... ... сай өз ... ... ... болады. Бұл жағдай келесі себептермен айқындалуы
мүмкін:
-қарыз алушының конъюнктура өзгерісіне байланысты болашақ ... ... құра ... ... ету түрінде қабылданған кепілдің сапасына және болашақ
қүнына күдіктенуі;
-қарыз алушының іскерлік репутациясының жоғалуы;
Несиелік тәуекелді басқару процесінде банк, әрбір жеке ... ... оған ... ... ... ... ... анықтауға тырысады.
Өйткені бұл жерде банк қарыз ... өз ... ... ... салымшылардың ақшаларын береді. Банкирлердің банкир ретінде қызмет
етуі салымшылардың қаражаттарын пайдамен ... бере ... алу ... ... ... ... берген несиелік ұсынымды бағалау, несиені ... ... ... ... ... ... табылады. Несиелік
тәуекелдің көлемі: қарыз алушы ... ... және ... ... ... және ... басқару мүмкіншілігі аспектісіндегі
жемісті репутациясына тең; несиелік ұсынымды дайындау деңгейіне, іскерлік
және экономикалық ... оның ... банк ... ... сәйкестігіне байланысты.
Сонымен қатар, банк несие сомасына, ұсынылған қарызға қызмет көрсету
графигіне (пайыздарды және ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратқа, несиенің бағытталуына байланысты қарыз
алушы толтыратын стандартты ... ... ... ... ... негізінде қарызды тексеру және активтерге мониторинг
жүргізу үшін банктер кеңінен қолданатын несие рейтингінің жүйесі ... ... ... қолдану туындаған тәуекелге байланысты несиеден
түсетін пайданы ... ... ... ... ... ... ... жүйені өздері құрады. Сонымен қатар, кейбір банктер қарапайым
кестелерді, ... - ... ... ... ... бір ... - ... беру және оның бағасын қою ... ... ... бөлімі қабылдайтын шешімдерді жеңілдетеді. Ереже бойынша, ... ... ... ... бір сандарды немесе әріптерді
қою арқылы тәуекелді жіктеу жолымен ... ... ... ... жүйенің түрлі модельдері қосымша түрінде көрсетіледі. Басқа ... жүйе ... ... жүйе ... ... ... тәуекел
облысына, әр облысқа салмақ беруге және де рейтингтерге балл ... ... ... ... ... құру ... келесі факторлар ескеріледі: несиенің
мақсаты; қарыз алушымен байланысты несиенің көлемі және залал мүмкіндігінің
жалпы көлемі; қарыз алушы ... ... ... ... ... ... жағдайы және несиесі.
Көрсеткіштерді талдау және несие сапасы бойынша рейтинг құру сенімді
және үнемі жаңарып отыратын ақпаратты талан етеді. Ол ... ... ... ... банк және ... клиенттер туралы қаржылық
ақпараттың жүйелі жинағын; банктің өзі туралы қаржылық ақпараттың жүйелі
жинағы және ... ішкі ... және ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда, көрсеткіштерді талдау басқарудың аса
маңызды құралы болып ... ... ... ... келесі көрсеткіштердің қолдануын
қарастырады:
1. Ағымдағы өтімділік = ағымдағы активтер
ағымдағы пассивтер
Берілген көрсеткіш қарыз алушы өзінің ағымдағы ... ... ... ... және өтімділігі бойынша жақын активтерін
қолдана ... ... ... ... жүргізуін қарастырады.
Өнеркәсіптік кәсіпорын үшін ... ... 1,5 және одан ... ... ... ... жағдайының жақсы екенін бейнелейді.
2. Левеража теңсіздігі:
а) жалпы ұзақ мерзімді берешек
жай және артықшылықты акциялар және ... ... ... ұзақ ... ... ... ... қарыз алушы өз операцияларын жүзеге ... ... ... "қаржылық рычагпен" қамтамасыз еткенін көрсетеді. Берілген
теңсіздіктер фирма иесінің қаржылық міндеттемелерінің және ұзақ мерзімді
несиелерге ... ... ... иелерінің көлемін
мінездейді.
З. ... ... ... З және 4 ... ... алушының табысы қаншлықты қарызға
қызмет көрсету бойынша міндеттемені немесе ... ... ... ... ... ... 3 ке және одан ... тең (қарыз
алушының қызмет циклы закымдалған сайын, ақша ағымы тұрақтылығы темен
болады, сәйкесінше ... ... ... ... ... Бұл, ... құрал-жабдық ж2не қарыз алушының мүлігі ұзақ
мерзімді берешекпен қаржыландырылғанын көрсетеді. Әдетте, жағымды
қатнас 1 ден аспайды.
6. Бұл ... ... ... ал оның ұзақ ... ... ... жабу ... кіргізеді.
Қаржылық жағдайды бағалау 4 ішкі ... ... ... ... ... ... Қаржылық жағдайды бағалау
|Көрсеткіш ... ... ... |Күмәнді |Шығынды |
| ... ... ... |қарыз ... |
| | | ... | | ... |1,5 тен |1,2-1,5 |1,0-1,2 |1,0 |1,0 нен ... ... | | | | ... ... |1,2-1,5 |1,0-1,2 |1,0 | ... ... | | | |1,0 нен ... жэне|1,2 ден |0,8-1,2 |0,5 -0,8 |0,5 | ... ... ... | | | | ... | | | | |0,5 тен ... және | | | | | ... |0,2 ден ... |0,4 -0,6 |0,6 | ... | | | | | ... | | | | |0,6 дан ... | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... С.Б , Туенбаев Ж.О «Несиелік бюро – ... ... ... алу құралы» ҚазҰУ жаршысы, 2004 ж негізінде жасалған. ... ... ... АҚ-ы ... ... ПРОБЛЕМАЛЫҚ НЕСИЕЛЕРДІ
ТАЛДАУ
2.1 «Банк Центр Кредит» АҚ – ң несиелеу ұстанымдары
Қаржыландыру үшін жобаларды таңдаудың ... ... ... ... ... мақсаттылық, техникалық қалып, коммерциялық
тиімділік, қаржылық тиімділік, қарыз ... өзге де ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік, несиені
қайтарудың сенімді ішкі кепілдігі.
Жобаның сараптамасына қатысушы департаменттер ... ... мен ... ... ... ... тәуелсіз (халықаралық) эксперттерді тарту арқылы
сараптама жүргізілуі мүмкін.
Жоғарыда ... ... ... беру ... жеке ... бар.
Жеке комитеттің өкілеттігі:
- Жеке несиелер бойынша несиелік өтініштерді қарау (жеке несие беру
бойынша ... ... ... ... ... туралы шешім бөлімшенің несиелік комитетінің
қарауына ұсынылады.
- ... ... ... ... ... ... ... мақұлдау;
о қабылдамау;
о қайта ... ... ... ... оның ... толық қатынасқан жағдайда ... ... ... ... комитет отырысына қатыса алмаған ... ... ... қызметкеріне бөлім Директорының бұйрығы бойынша
берілді.
- Дүрыс ... ... ... ... қолдаған жағдайда
қабылданды деп саналады.
Комитет ... ... ... Комитет отырысын Комитет басқарушысы ашады.
• Несиелік Комитет ... ... ... күн тәртібімен
таныстырады.
• Қаралып жаткан сұрақ туралы мәлімет баяндамашылармен қысқа түрде
негізгі ... ... ... ... ... ... банктің тиісті мамандары
шақырылуы мүмкін.
• Шешім ашық дауыс ... ... ... ... ... ... хаттамамен жазылады.
• Хаттамаға отырысқа қатысқан ... ... ... ... ... ... түпнұсқасы арнайы папкаға тігіліп, сейфте
сақталады.
• Бір жыл ... соң ... ... мұрағатына беріледі.
• Отырыс хаттамасының көшірмесі ... ... ... ... ресурстарды беру туралы ... мына ... егер ... ішкі ... ... сай ... құжаттарды иеленбесе;
-нашар несиелік тарихы болса;
-негізгі қарызды және оның пайыздарын жабуға жеткілікті табыс ... ... - офис ... ... жеке ... ... ... тартуға, жекелеген
несиеніі сатуды үйымдастыруға және Бэк-офис үшін ... ... ... ... ... жұмыс жасау - жеке ... ... ал есеп ... бөлімінде - есеп менеджеріне жүктеледі.
Менеджерлердің міндеті:
• Клиенттерді банктің жеке ... ... мен ... ... ... ақпараттандыру;
• Клиенттерді алдын ала жіктеу:
Клиент банк бөліміне немесе банктің Бас ... ... ... ... кредит офицері оған мына жағдайларды анықтайды: айлық жалақы
немесе зейнетақының осы банкте ашылған ... ... ... есепке
аударылатындығын, қарыздың ... ... ... ... ... ... төлемді алдын ала
есептейді, клиенттің қарызды хаттау кезінде болуы ... ... ... ... ... алу үшін ... ... құжаттар пакеті туралы кеңес:
- Займ ұсынуға қажетті негізгі кұжаттар тізімі (жоспар бойынша
сараптама ... ... мен ... ... берілетін займға өтініш.
- Бөлімнің қауіпсіздік қызметімен ... ... ... ... және ... ).
- Неке ... ... ... ... ... ... . ... растайтын құжат.
- Резюме.
- Еңбек туралы куәліктің көшірмесі (егер бар ... ... жеке ... не ... ... орнындағы кадрлар бөлімімен
расталған жұмысқа ... ... ... ... ... ... ... орнынан анықтама (ең кем дегенде ... ... ... ... ... ... жасаушы жеке түлғалар
бойынша - Ж.К. тіркелу куәлігіне болмаса ... ... ... ... ... ... ... растайтын құжат, салық комитетінен уақтылы
төлемдер туралы анықтама және де ... ... ... (12 айдан кем
емес) бар екенін растайтын өзге де құжаттар.
- Отбасы мүшелерінің кірісі жайлы ... ... ... ... ... ... және өзге де ... туралы түбіртектердің көшірмесі.
- Түрғылықты жер мен ... ... ... ... ... ауылдық
аймақ) анықтама (№ 3 түр).
- Нарко-диспансерден анықтама.
- Қамсыздандыру бойынша заң ... ... ... ... ... бағалаушылар жүргізген
кепілдегі мүлікті бағалау актісі.
- Көлік кепілдігі бойынша: барлық ... ... ... ... ... нотариалды расталған ... ... ... сол ... ... ... туралы арызы, көлік күралының
сақтандыру шарты (ЖКА-дан және қуғыннан), ... ... ... техқараудан өткендігі туралы куәлік, техпаспорттың көшірмесі.
- ... ... ... ... ... тиісті түрде'
құжатталған жэне кіріске ... ... ... қабілетті жеке түлғаның кепілдігі.
- Қарыз алушының қарызды уақтылы қайтаруын қамтамасыз етуі бойынша
жылдам міндеттілігі.
- ... ... ... ... ... өзге де ... ... Ұсынылған құжаттар көшірмесі міндетті түрде ... ... ... ... ... мен оны есептеу процедуралының келісімі.
• Егер қарыз беру шарттарымен ... ... онда ... ... ... ... және ... хаттауды ұсынады. Несие офицері
Клиент өтінішін әзірлейді және өтініштерді есептеу ... ... ... ... күні мен ... нөмірі койылады.
• Кепілдегі мүлікке сактандыру полисін құжаттау;
• Несие беру ... қол ... ... ... берумен байланысты құжаттарды хаттау үшін Клиент
шақырылады. Клиенттен қайтарылуға жататын жеке ... ... және де ... ... ... Несие беруші қызметкерлерімен алынған немесе
олар тұпнұсқамен салыстырған құжаттардың көшірмесіне көшірме дұрыс» деген
белгі қойылады және несие беруші қызметкерімен расталады.
Қабылданған құжаттар мен ... ... екі ... құрастырылады.
Тізімнің екінші данасы несие офицерінің қол қоюымен Клиентке тапсырылады.
... ... оның ... ... ақпараттандыру;
• Жеке несие алушы клиенттерді тарту, ... ... ... ... іріктеу мәселелері ... ... ... ... істеу;
• Жеке несиелеу сұрақтары бойынша ЕАКБ (РКО) есептері ... ... ... ... ниеті бар клиентпен бірінші қарым-катынаста менеджер
жасайды. Әңгімелесу барысында клиенттің қажеттілігі мен ... ... алу ... мен оның ... ... ... ... толық
ақпарат алған соң, менеджер банк өнімдері мен байланысты ... ... ... ... банк ... ... ... банк
менеджері клиенттің жүмыс орнын, оның отбасы мүшелерін, ... ... ... пен ... онын ... тарихын т.б. анықтайды.
Алынған мәліметтер негізінде менеджер клиенттің банктің несие саясаты
талаптарына сай келетіндігіне алдын-ала ... ... ... ... бен несие уақытына байланысты келісім ... ... ... айльқ төлем соммасын есептейді.
Клиентті алдын-ала квалификациялау нәтижесінде ... ... ... жұмыс жасау мүмкіндіктері туралы қорытынды жасайды.
Егер несие алуға клиентің кірісі немесе банктің өзге де талаптарын
орындау ... сай ... онда ... ... беру ... ... түсіндіреді.
Егер қосымша факторлары жоқ болса, менеджер сыпайы түрде ... ... ... ... ... ... алуға мүмкіндігі болса
клиентке несие алуга толтырылатын анкета беріледі..
Менеджер несие алуга қажетті ... ... ... ... ... ... қай ұйымдар беретіндігін және олардың қай жерде
орналасқандығын түсіндіреді.
Клиенттермен құжаттар пакетін құрастыру уақыты мен кезекті кесдесудің
уақыты мен күні келісіледі.
Клиент ... ... мен ... алып келген соң, менеджер қүжаттар
пакетінің толықтығын және оның банк ... ... ... ... алу негізінде клиентпен ұсынылған мәліметтердің. растығы
анықталады, ал ... ... ... ... ... рет ... ... жүргізіледі.
Құжаттар пакетінің толықтығы жағдайында менеджер оны клиенттен
қабылдап, Бэк-офистің қарауына береді және ... ... ... ... ... ... ... пакетімен қоса клиент бөлім
кассасына несие өтінішін қарағаны үшін комиссияга белгіленген тариф бойынша
ақша ... ... ... ... ... соң, кепілдегі мүлікті сараптау
үшін бағалаушы барады. Менеджер клиент пен бағалаушының кездесу уақытын
белгілейді.
Осы ... ... ... жүмыс қызметі аяқталды деп
есептеледі. Несиелеуге арналған құжат пакеті Бэк-офиске беріледі.
2.2 Қарыз алушының несие өтеу ... ... ... ... ... түскен өтінішті қарау барысында
өтініш берушінің төлеу қабілеттілігі мен несие ... көз ... Осы ... ... негізгі қарыз бойынша белгіленген сыйақы бойынша
қарызды өтеудің бірінші және екінші көздеріне сараптама ... ... не ... ... ... уақтылы төлемеу өтініш
берушінің қарызды өшіруге деген негативті қатынасын куәландырады: Жоғарыда
атап қөрсеткен төлемдерді 30 қүннен аса ... ... ... ... ... ... ... түрде түсіндіруін талап ету керек.
Жүйелі түрде уақтылы төленбеген ... ... ... бас ... ... бұл ... несие тәуекелімен байланысты. Ұсынылған
қарызды өтеудің алғашқы қөзі ретінде өтініш берушінің және өзге де ... ... жеке ... және ... ... ... қірісі қаралады.
Бұл кірістердің негізгі қарызды және қарыз қүралдарын пайдалану ... ... ... ... ... қажет, сонымен қатар
несиелеу қезеңінде жанұяда ... ... ... ... есепке алу
қажет. Сонымен бірге кірістің уақтылы алынуын да ескеру ... ... ... ... ... ... ... түрақты кірісінің болуы оң,
фактор болып табылады.
Жанұя мүшелері мен ... ... ... ... ... ... шығындары өтініш берушінің кірістері мен шығындарынан есептеледі.
Өтініш ... ... мен ... ... ... орны берген кіріс
туралы анықтамадан (кем дегенде соңгы 12 айға) және сол ... ... ... ... ... ... қарыз алушы хабарлаған өзге
де шығындарға қатысты мәліметтерден анықталады. Басқа көздерден ... ... ... ... ... ... салық үйымдарынан
расталған СТД туралы Декларацияны ұсына алады. Сол ... және ... мен ... ... ... ... ... кезеңіндегі
қаржылық ағымының болжамын құрастыру керек.
Өтініш төлеушінің төлем қабілеттілігін ... ... оның ... мен ... ... және алғашқы жарнаны төлеуге ... - ... ... ... ... нақты соммасының бар екендігіне көз
жеткізу керек. Мұндай қайнар көздер ... ... ... ... және ... ... сатудан түскен ақша,
мұрагерліктен түскен қор, жұмыс берушінің ... ... ... ... т.б. ... ... бірге өтініш берушінің жанұялық жағдайын да ескеру (електен
өткізу) керек, ол банк қарызын өшіруге он, немесе ... әсер етуі ... ... ... көзі ... ... ... тиімділігі
мен окшаулығы каралады.
Кепіл ретінде мыналар қабылданады:
• Қозгалмайтын мүлік
• Көлік қүралдары
• Ұзақ ... ... ... Банктің несие саясатына сай ... және ... ... тәртіпке мүлік кепілдігі бойынша заң орнататын
құжаттарға заң сараптамасы ... ... ... ... баға беріледі, кепіл бағасы бойынша ең ... ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігі бойынша ұсынылған талаптар.
Қ.Р. заңы бойынша ... ... ... 50 % - дан ... ... сайынғы несие төлемдерінен қалған ақша қарыз алушының отбасының
өмір сүруіне жеткілікті болуы керек. Мұны ... ... ... ... ... офицері анықтайды. Жүргізілген сараптама негізінде
қарыз беруге Эксперттік (сараптамалық) қорытынды құрастырылады.
Сонымен қоса жеке ... ... алу ... ... сараптама қорытындысының жалпы ұсынысын қараймыз.
1. Заңды тұлғалық білімі жоқ жеке ... ... ... үшін "SMALL CREDIT" атты ... ... ... тиіс - оның мөлшері
125 мың АҚШ ... ... Алты ... кем емес қаржылық-шаруашылық
қызметін жүзеге асырған жеке кәсіпкер "әрекет етуші ... ... бүл ... ... ... ... ... категориясына
түседі.. Жеке тұлғаға, ережеге сәйкес, бухгалтерлік баланстың және өзге ... ... ... ... ... құжаттардың (түбіртектер,
накладнойлар т. б.) жоқтығы тән болып табылады.
2. Жеке кәсіпкерлерге атқарушы заңға сәйкес формальды ... ... ... оның ... коры мен жеке ... ... олар
кәсіпкердің айналымдағы шағын қаржысының аз мөлшерін қүрайды. ... ... ... ... ... үй шаруашылығымен тығыз
байланысты. Тауар қоймасы, офис, шеберхана көп жағдайда жеке үйде немесе
пәтерде болады. Сондықтан кәсіпкердің үй ... мен ... ... ... ... Көбінесе өзінің жанұялық шығындарын айналымдағы қаржы
есебінен қанағаттандырады. Сараптама жүрғізу барысында несие қызметкеріне
кәсіпкердің бизнесін ... ... тура ... ... шаруашылық пен
бизнес.
3. Жеке кәсіпкер ... ... әлі ... мәлімет
несиені қайтармау сенімсіздігін ... ... ... ... ... маманына несие алуға өтініш ... ... ... мол ақпарат алу қажет. Ол бірінші кезекте мына
сауалдарға жауап алуы тиіс:
... ... жеке ... сол ... тұра ... Ол қашаннан бизнеспен айналысады (сауда - 3 ай, ... - 6 ... ол ... ... ... ... ме
• Клиент жеке тұлға және кәсіпкер ... ... ... ... ... жеткілікті кепілдемесі бар ма және ол ... ... ... келісе ме
• Клиенттің өзінің жеке бизнесі туралы шынайы көзқарасы
• Клиентпен үсынылған мәлімет нақты ... ... ... ... ... өзінің қарыз алушы туралы
бақылауында анықтаған фактілеріне сүйене отырып, ... ... ... ... ... ... алушының сөздерінен алынатындықтан, несие
офицерінің қабілеттілігіне ... ... ... Кіршіксіз жағдайы ол
кәсіпкер ретінде ойланып, мүмкіндігінше өзін клиенттің орнына қойып көріп,
клиенттен ... ... ... ... ... ... керек.
Әрі қарай несие офицері бизнес құрылымын меңгеруі тиіс, дәлірек
айтқанда:
... ... ... ... сатып алушылар бойынша.
Одан кейін несие офицері келесі бөлімдер бойынша қарыз алушының
қызметіне ... ... ... ... ... белгілер бойынша тығыздалған балансты құрастыру және
сараптама жасау:
... ... ... ... ... жеке ... ... санау (активтер-міндетті)
2. Кірістер мен шығандар туралы есепті сараптау. Бұдан сон, несие
офицері жобалардың ... ... ... ... яғни, кәсіпкердің
қаржы қорының әрекетінің болжамы жайлы сызба құрастыруы керек.
Ссуда алушының қаржылық ... ... оның ... ... ... де ... Бүл оның төлеу қабілеттілігі
мен тиімділігіне, ссуданы ... ... ... ме ... аздығы
бойынша шараларға басқару жүйесіндегі кемшіліктер әсері бағалауға мүмкіндік
береді. Мұндай сараптамаға жекелеген жағдайда ұшырайтындар:
- ... ... ... ... белгілі уақытқа ... есеп ... ... ... ... ... қорларының әрекеті;
- өнімнің өзіндік құны;
- кіріс;
- негізгі және айналымдағы ... ... ... ... екі ... сипатталуы мүмкін:
қаржылық жағдайы позициясынын және оның ... ... ... бұл екі жағы ... байланысты мүліктің тиімсіз
құрылымы, оның сапасыз ... ... ... ... ... және
керісінше болуы мүмкін. Сөйтіп, дебиторлық қарыздағы өтпейтін тауар
қорларының өлуі ... ... ... ... әсер етуі мүмкін, ал
қарыз қорының ұлғаюы мекеме мүліктерін несиемен есеп айыру үшін қысқарту
қажеттігіне әкелуі ықтимал.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... жоба бойынша ... ... ... ... ... тұжырымдармен сызба
түрінде келтіру керек.
Қаржы коэффициенттері сараптамасына ұсыныстар. Банк ... ... ... ... ... үшін ... ... төрт
тобы қабылданған:
• өтімділік коэффициенті;
... ... ... ... үшін ... тәуелділік коэффициенті;
• компания ресурстарын пайдалану тиімділігі сараптамасы үшін айналым
коэффициенті;
• пайда (кіріс) коэффициенті 1. Өтімділік коэффициенті
Төменде осы ... ... мен ... ... ... ... ... коэффициенті = ... ... ... ... активтер - бұл кассадағы ақшалар және банк ... ... ... ... ... ... өзге де
ағымдағы активтер (алдағы кезеңдер шығындары, жоғары құнды қағаздарға ... т.б.) бүл ... ... ... ... қарыздарды
жабуға дебиторлық қарыз ... ... ... ... яғни ... ... сипаттағы дебиторлық қарыз алынады.
Тауар-материалдық ... ... ... ие ... керек (бір жыл
аумағында).
• Ағымды ... ... ... өшірілетін ссуда (1 жьл
аумағында), өтелмеген талаптар ... ... ... ... ... т.б.), өзге де ... міндеттер.
Ағымды өтімділік коэффициенті «жабын коэффициенті» деген атпен де
белгілі. Бұл ... ... ... сипаттайды және ағымды
міндеттердің қандай ... ... ... ... көрсетеді.
Бұл көрсеткіштің ұсынылған мәні 0,70 - 1,20 құрайды.
Мысалы:
• Егер ағымды өтімділік коэффициенті жоғары, яғни, 1,20 ... бұл ... ... ... ... ... ... Коэффициентің ұдайы төмендеуі төлем ... ... ... ... ... ... компаниялар топтары бойынша салыстыру
орынды.
Анықтама: ... ... ... ... ... ... деңгейі келтіріледі, 3-кесте қарыз алушының несие қабілеттілінің
класын анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... ... қабілеттілік класын анықтау
|Класс ... ... ... несие қабілеттілігін бағалауда әлемдік
банк тәжірибесі ағымды ... ... ... ... ... I, II, III ... IV ... - 1,5
• V-VІ класс-1,25
Коэффициент неғұрлым ... ... ... да ... ... Бірақ оның өте жоғары
деңғейі де несие маманына өсу көрсеткішінің себептерін ... ... ... ... = ... ... - тауарлы матер, қор)
коэффициенті ... ... ... қарыз алушы тауарлы-материалдық қорларын тез сата
алмаған жағдайда қысқа мерзімді міндеттерді ... ... ... коэффициенттің мәні 0,4 - 0,6 шамасында ұсынылады.
Жеке тауар компанияларында ол 0,3 -0,4-ке дейін төмендеуі ... ... ... ... ... өте ... болуы мүмкін.
2. Қаржы ... ... ... үшін ... ... ... бұл коэффициенттердің сараптамасы қарыз алушының жеке
қаржысымен қамтамасыз ... ... және ... көздерге қатысты жалпы
тәуелділігін бағалауға мүмкіндік береді.
Төменде олардың ... мен ... ... келтіріледі:
а) Міндеттердің активтерге = кезең бойындағы қарыздың орт.сомасы қатнасы
кезеңдеғі активтердің орт. ... және ... ... ... барысында банкпен, жабдықтаушымен
(поставщикпен), бюджетпен- және т.б. қарыздың ... ... ... ... және ұзақ ... ... жеке ... = кезең бойындағы қарыздың орт, сомасы
қатынасы ... жеке ... ... ... ... қарыз бен жеке капитал арасындағы қатынасты
көрсетеді. Мысалы, 2,0 коэффициент әр 2 ... ... 1 ... ... келетінін білдіреді, яғни, активтер қарыз есебінен 6,7 %, 33 %
-жеке капиталдан қаржыландырылады.
2.3. Несиелердің бар болуы, ... ... ... ... ... Бұл ... әлемдік банк
тәжірибесіндегі нормативті деңгейі:
• I ... - ... II ... 1,00;
• III класс- 1,10;
• IV ... ... V ... - ... VI ... - ... ... жоғарыда көрсетілген екі қаржы коэффициенттері топтарын
(өтімділік коэффициенті, қаржы тәуелділігі коэффициенті) сараптау барысында
олардың нормативті деңгейін келтіру қажет. Бүл ... ... ... ... ... ... ... деңгейлердің әрбір несие
маманымен есептелінінін ескеру қажет.
Қарыз алушылардың бір ... ... ... ... деп ... ... болуы мүмкін, ал екіншілері үшін -жоғары,
мүның бәрі ... ... ... ... оның ... ... дебиторлық және кредиторлық қарыздарының жағдайына байланысты
болады. Сондықтан, жоғарыда көрсетілген коэффициенттерді ... ... ... салыстыру жолымен бағалау әр қарыз алушығы жеке
әдістемемен келу керектігін талап етеді.
3. ... ... ... ... сараптамасы үшін
айналым коэффициенті.
Олар бірнешеу, жекелеген жағдайда, төмендегідей:
... ... ... ... ... ... ... айналым кезеңі (күндермен);
• ТМЗ айналымдық кезеңі (күндермен).
1) Дибеторлық ... ... ... ... ... ... (үзақтығы) = қарыздың жалпы
сомасы х кезеңдегі күндер саны
реализациядан түсім'
Өтеу кезеңі ... ұзақ ... оны ... ... ... ... бұл ... қарау барысында мына жағдайларды сараптау
қажет:
... жеке және ... ... бойынша дебиторлық қарыздың
сапасы мен құрылымы;
• оның пайда ... мен ... ... және себептері;
• есептесу талаптары мен шарттары (валюта, айырбас).
-Бұдан баска, ... ... ... (соммасын) айналым қорының жалпы
көлемінде анықтауға болады (бұл үлес ... ... ... компания
мүлкінің құрылымы соғүрлым кішкентай).
-Көрсеткішті есептеу кезінде, сонымен қатар, күдік тудыратын және
үмітсіз қарыздарды да есепке алу ... Ол ... ... ... (оның өсуіне тенденция өтімділіктің төмендегенін кәуландырады).
-Сараптама үшін дебиторлық қарызға сәйкес есеп ... ... ... ... ... ол ірі және ұзақ ... бойынша
алғашқы құжаттар (тауар-көлік накладнойлары, төлемдік ... ... ... ... айналымының (кезең бойындағы несиелік
күндік уақыты (үзақтығ) = ... ... ... ... күндер саны
өткізуден түскен түсім)
-Осы көрсеткіштері қарау барысында дебиторлық қарыздағы секілді
сараптама жүргізу ... ... ... ... мәні ... ... ... орындау уақытын бағалау үшін «Банктен қарыз алушылардың
несие рейтингін анықтайтын ішкі әдістемеге» қараңыз.
-Бұдан бөлек, несиелік қарызды күндермен ... ... ... ... қарызды өтеу уақытын қаржы ... ... мен ... ... ... үшін салыстыру.
-Балансты және айналым ... ... ... ... ... ... жіберілмегендігін анықтау қажет.
-Компанияның өз сатып алушыларына тауар ... ... ... ... ... уақытқа ұсынуына жол бермеу қажет.
в) ТМЗ айналымыныц = ... ... ... орт, ... х
кезеңдегі кұн ... ... ... ... өзіндік құны
-Бұл көрсеткіштің өсуі кезінде ТМЗ корлары ұлғаяды деп айтуға болады,
жекелеген ... ... ... тұрмыстағы қиыншылықтармен
байланысты дайын өніммен жабдықтанады және соған сәйкес оларды ... ... ТМЗ ... өсу ... ... ... шикізат не
материалдарға бағаның өсуін күту кезінде.
-Екінші жағынан, бүл ... ... ... ... нұсқайды, ол оның бизнестің белгілі даму жағдайларна
тежеу болуы ықтимал.
-Бүл көрсеткіштің анағүрлым объективті сараптамасы үшін ... ... оның ... ... ... ... ... шарттары мен
жағдайларын, олардың тұтынушылық сұранысқа және таратылуға ... ... ... ... коэффициенттері.
Олар кіріс пен тиімділік деңгейін сипаттайды және (реализациядан)
өткізуден түскен кіріс пен ... ... ... ... ... ... жалпы кіріс нормасы,
• таза кіріс нормасы.
а) Жалпы кіріс нормасы = ... ... ... Таза ... ... = таза ... ... кірістің есептелген нормасы кейінгі кезеңдер көрсеткіштерімен
салыстырылады, содан соң ... ... сату ... ... түжырым
жасалады. Бүл ... ... ... ... ... құлдырауын куәландырады, яғни, оның өніміне, тауарына және
қызметіне сұраныстың кемуін болжауға мүмкіндік береді.
Z - талдау (анализ)
Ірі компаниялардың банкке ... ... ... қарамастан
несие офицеріне банкроттык мүмкіндіктерді бағалауды есептеудің жалпы
әдістемесін білу ... ... (2). ... батыс экономисті Эдвард
Альтманның формуласы негізіндегі ... ... екі, бес және одан ... факторлы модельдерде негізделген. ... ... бес ... алуға болады, ол банкроттықты алдын ала болжайтын бес қаржылық
коэффициентен тұрады.
Z = 3,3 К 1 +1,0 К 2 + 0,6 К 3 + 1,4 А 56 ... Z - ... ... ... ... К 1 - активтердің тиімділік коэфициенті
• К 2 - барлық активтердің қайырымы, ... ... ... ... ... ... ... К 3 - жеке қаржы қорының нарықтық бағасы бойынша жабын
коэффициенті, яғни, ... ... ... ... ... ... ... қатынасы (қарыздың
баланстық ... ... ... ... көпшілік
компаниялардың акцияларының нарықтық бағасы жайлы толық негізделген
ақпарат жоқ, сондықтан оның ... ... ... заем қорының жалпы ... ... ... К 4 - ... ... ... шағарылған активтер
тиімділігі коэффициенті яғни, бөлінбеген ... ... ... қатынасы. ... ... бұл ... ... ... ... ... жекешелендіру;
кейінгі көптеген мекемелердің қызметі, АҚ ... ... ... ... К 5 - активтегі айналым қорының үлесі, яғни, ағымды активтер ұзақ
мерзімді және ... ... ... сомасына қатысы.
Z-тен алынған болжам бойынша банкроттық мүмкіндіктері: батыстық
жағдайларда (шарттарда):
• егер Z аз ... 1,81 ... ... ... 1 ... сон, 95%
мүмкіндікпен, 2 ж. соң - 72 %, 3 ж. кейін - 48 % мүмкіндікпен;
• егер Z ... тең ... - 2,99 ... ... ... егер Z 2,99 көп ... - ... сөзсіз сенімді.
Қазақстан және ТМД елдері жағдайында:
• егер Z мэні 1,81 ... ... ... мүмкіндік өте жоғары;
• егер Z 1,81 тең болса — 2,66 банкрот болу мүмкіндігі жоғары,
• егер Z 2,7-ге тең ... - ... ... 2,9-ға ... егер Z 3,0 ... ... - банкрот болу ... ... ... ... ... ... сенімді
болу үшін, қарыз алушыға барып, оның ... және ... ... ... көз ... ... ... несиені қайтарудағы проблемалы несиелер және оны
Қазақстан Республикасында шешу ... ... ... ... ... ... талдау
Ипотекалық түрғын үй несиесі бойынша несие қабілеттілігі ... ... ... ... бірі секілді, өзіне келесі кезеңдерді
осады:
- несие ... ... ... ... ... жағдайда ол қарыз ... ... ... ... ... ... ... өзге де қайнар көздерден
сұралған және алынған мәліметтерден кұрылуы мүмкін, соның ішінде: клиенттің
несие берушіге ... ... ... және ... үй ... ... ұстаушылардың коммуналдық кызмет көрсетуші, жылу беруші
телефон байланысы қызметін ұсынушы компаниялар, ... ... ... ... ... ... ... алушының туыстары болып келмейтін
тұлғаларға жеке қарыздарын қайтару т.б. туралы мәліметтер.
- қарыз алушының несие тарихын қүру ... оның ... 12 ... үй несиесін алу кезінде сараптау қажет. ... ... ... алу ... ... ... төлем қарыздары болмауы тиіс.
- несие тарихын ... ... ... төлем міндеттерін өз
уақытында толық төлегендігінде ерекше көңіл аудару қажет. Аталған 12 ай
ішінде 30 ... ... кез ... ... ... ... үшін ... алушы
жазбаша түрде түсінік беруі тиіс. 30 күннен асқан мерзімі өткен бірнеше
төлемнің болуы және ... ... ... ... ... ... үшін
қызмет көрсетудің тоқтатылу фактілері ипотекалық тұрғын үй несиесін
ұсынудан бас ... ... ... бола ... егер несие тарихын талдау барысында қарыз алушы оған дейінгі
қарызын немесе өзге де ... ... ... ... оған ... бас ... ... Бүл ақпарат несие беріліп қойған соң анықталса,
қарыз алушыдан несиені алдын ала жылдам өшіруді талап ету ... ... 12 айға аз ... ... ... ... болса және өзге де
маңызы аз теріс жағдайлар ... ... ... ... ... егер ол қарыз алушыда бар болса, ... ... ... ... ... ... ақша ... айтарлыктай көлемі -
айлық кірістен бөлек қосымша қаржы қорлары, ... ... жас ... ... ... ... жұмысқа орналасу тұрақтылыгы, қарыз
алушының бір мекемеде 18 айдан аз емес ... ... 10 % -дан кем ... қарыз алушы жұмыс жасайтын саланың өсу ... ... ... ... ... ... 3 факторды талдаудан өткізу керек: ... ... ... ... ... құны мен ипотекалық тұрғын үй несиесінің
ара қатынасы және ... ... ... ... ... банк ... құқық орнататын құжаттарға лицензиясы бар ... ... ... ... бағалауға тексеру жүргізу.
Бағалау қорытындысы ... ... ... ... есеп» формасы бойынша құрастырылуы ... Бүл ... ... бар: жер ... ... ... ... сараптамасы іргелес аймақтың сараптамасы, салыстырмалы
үйді сату ... ... ... нарықтык құнды
анықтау. Осы ... ... ... банк ... ... критериялар бойынша жүргізеді: ... ... ... ... ... ... ... ма;
2. Қозғалмайтын мүлікті банктің келесі минимальді ... ма: а) үйді ... 50 ... асып ... тозығы
жеткен үлесі сонымен ... ... ... ... ... ... және кесек қабырғалы ... б) ... - ... кұралдарсыз (су ... газ, ... ... ... ... ... жатпайды; 3.
Бағалау ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... ... 30 ... күннен бүрын ... ... 4. ... ... ... ... ... 5. Бағалаушының мәліметі банк мәліметіне сәйкес келе ... ... ... ... саналатын барлық объектілері
санитарлық-гигиеналық қызметі орнатқан стандаттарға сай, ... мен ... ... ... ... ... қажет. Жылжымайтын ... ... ... ... ... бар жағдайда хаттауға келесі талаптар
койылады: ипотекалық келісімге ... ... ... ... және ... ... несие қорына алынған
Қозғалмайтын мүлік ... ... заем ... бойынша
қарыз алушының міндеттерді орындай алмаған жағдайында алынған ... ... ... ... ... алып ... тиіс.
Мұндай рұқсат баланы басқа пәтермен қамтамасыз еткенде немесе туыстарының
үйіне орналастырғанда ... ... ... ... ұсынылып, ... ... ... ... ... қамқоршы және қорғаншылық ұйымына өткізеді. Алынған
рұқсат пен келісім сауда- ... және ... ... келісімдерінің қорытындысына дейін банкке ұсынылуы қажет.
- ... ету ... ... ... ... ... ... бойынша шешім қабылдау.
- Несие комитетә жалпыға ортақ орнатылған тәртіпте банктің ... ... ... ... ... ... қарайды және қарыз алушыға ипотекалық тұрғын
үй ... беру ... ... ... ... ... шығарады. Қабылданған
шешіммен ... ... мен ... ... ... қатар, қарыз алушының ипотекалық тұрғын үй несиесін өтеу
мүмкіндігін ... ... ... алушының ипотекалық тұрғын үй несиесін өтеу ... ... ... ... ... ... үй несиесі бойынша айлық төлемдердің қарыз
алушының кірісіне катынасы - (П/Д) 35 % -дан ... ... ... алушының дәл сол кезеңдеғі кірісіне ... ... ... (О/Д) - 40 %-дан ... ... Ипотекалық тұрғын үй несиесі соммасы мен кепілдегі ... ... ... (К/3) - 70 %-дан ... ... ... = ... тұрғын үй несиесі бойынша ай
сайынғы төлем
_____________________________________
х 100
қарыз алушының айлық ... ... ... ... ... ... кірісінде үйге жіберетін
барынша көп ... ... ... (35 %). Бұл ... ... ... алушының несиені уақтылы және толық өтеу қабілеті
тұрғысынан, ... ... үй ... ... ... ... ... көрсетеді.
О/Д коэффициенті = міндетті айлық төлемдердің жалпы сомасы
_____________________________________ х 100
қарыз алушының айльқ жиынтық
сомасы
Бұл ... ... ... ... ... ... ... мүмкін үлесін анықтайды (40%). Бұл коэффициенттің аса
жоғарылауы, ... ... өз ... ... және ... есеп айырысу
қабілеті тұрғысынан, ипотекалық тұрғын үй несиесін ұсыну ... ... ... көрсетеді.
К/3 коэффициенті = ипотекалық тұрғын үй несиесінің соммасы х100
кепілге ... ... ... ... ... ... ... үй несиесінің барынша көп
мөлшердеғі өлшемін (размер) анықтайды (70 %). Аталған ... банк ... ... ... ету ... ... әсер ... К/3 неғүрлым
жоғары болса, тәуекел ету қаупі де жоғарылайда.
Ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... ... мен үлгілері.
КИК-тің қатысуынсыз ұсынылған ипотекалық тұрғын үй несиесі бойынша
келесі мөлшердеғі коэфиценттер ... ... ... ... ұсыну мен өтеу тәртіптерін талдау
|п/д коэффициенті |40% |45% |50% ... ... |45% |50% |50% ... ... |65% |60% |50% ... ... |35% |40% |50% ... ... Г.М «Методы обоснования графиков погашения |
|банковских ссуд» № 11, 2001 ж ... ... ... ... ... ұсыну мәселелері:
- 400 (төрт жүз) мың АҚШ долларына дейін - соңғы шешімді Бас офистің
несие ... ... және ... 400 (төрт жүз) мың АҚШ долларынан 1 (бір) млн. АҚШ долларына дейін -
соңғы шешімді банк ... ... 1 (бір) ... АҚШ долларынан астам несиені банк Баскармасы банктің
Директорлар Кеңесімен келісе отырып қабылдайды;
- Банк ... ... ... ... ... ... ... барлық несиенін 25 %-ын құрайды.
Жалпы тәртіп.
Оң нәтиженің болуында (несие бөлімінің, заң ... ... ... ... ... ... қарыз бен сыйақыны өтеуге
арналған жеткілікті және тиімді қамсыздандырудың ... ... ... ... ... ... филиалдың Несие қомитетінің қарауына
ұсынылады.
Қарыз беру ісі өқілетті несие комитетінің оң шешімі негізінде, қарыз
алушымен ... ... ... ... сай барлық қажетті ... соң ... ... ... мен төлем графикасында қарызды ұсыну тәртібі, негізгі
қарызды, сыйақыны өтеу тәсілдері мен мерзімі ... ... ... тілегіне орай, қарыз беру қелісімінде белгіленген
мерзімде жеке - жеке, қаржыны ссудалық есептен тауар ұйымдары есеп ... ... ... ... ... қарыз бен сыйақыны өтеу ... ... ... қарыз алушының немесе үшінші тұлғаның кез- қелген банктік есебінен
аудару жолымен, қарыз ... ... ... үсынған ақшамен не болмаса қарыз
алушының қелісімі бойынша - ... ... ... ... ... бірге, ҚР атқарушы заңдарына қарсы келмейтін өзге де жолдармен
жүзеге асырылады.
Объективті ... орай ... ... ... уақытша қиындықтардың
пайда болуына байланысты, оған қарыз Келісіміндегі шарттары мен атқарушы
несие саясатына ... ... ... негізгі қарызды өтеуге ... ... ... ... ... көрсетілген мерзім ішінде негізгі
қарызды немесе сыйақыны бөлінген соманы өтей ... ... және ... мен кепілдік келісіміне сәйкес өзге де міндеттерді орындай
алмағанда, ақшаны әрі ... беру ... ... алушының барлық
есептеріне акцепсіз тәртіпте төлемдік Талап - ... ... ... ... ... мүлікті
соттық емес немесе соттық тәртіпте өндіруге, қарызды гарантией, кепілмен
төлеу талаптары ұсынылады.
Ұсынылған қарыздардың маниторингі ... ... ... ... ... жеке ... қолданылатын бөлімде жүзеге асады.
Қарыз беру шарттары.
Тұтынушылық қажеттілікке ұсынылатын қарыздар ... ... ... қайтарымдылылық, ақылық, қамтамасыздық негізінде жүзеге
асырылады. Займ теңге немесе АҚШ долларында ... (Бас ... ... жеке келісіміне
сэйкес). Займның ең көп соммасы займ ... 30 000 АҚШ ... ... ... ... эквиваленті), көлік құралына ұсынылатын қарыз займ
бойынша 15 000 АҚШ ... ... ... ... жедел
қажеттіктерге және өзге де тұтынушылық мақсатқа ұсынылатын ... ... ... 5000 АҚШ ... ... тиіс.
Займ несиелеу кезеңінде қарыз алушының ... 50 %-нан ... ... атқарушы заңға сәйкес жеке тұлганың айлық жалақысын ұстау
тұлға кірісінің 50 %-нан аспауы тиіс.
Займ қарыз ... ... ... ұсынылады, бірақ 1 жылга -500 АҚШ
долларына (немесе теңге эквиваленті) дейін және заем бойынша 2 ... ... ... ... Бас ... ... ... орнатылады.
Қарызды өтеу негізгі қарыз бен сыйақыны аи ... ... өтеу ... немесе формулада есептелгендей ... ... ... ... ... = ... х ___i____ - ... - сыйақы мөшелері
n - несиелеу мерзімі
Өтеудің қосымша немесе өзге шарттары мен көлемі Бас ... ... ... ... ... ... ... "Банк ЦентКредит" ААҚ-нан ашқан ағымды немесе
жинақ шотына несиелеу уақытында оның айлық ... ... өзге ... аудару шарттарымен ұсынылады.
Негізгі қарыз бен несиелеу кезеңіне тиесілі сыйақы қамсыздандырудың
тиімді түрлерімен толық сомада ... ... ... ... ... сатып алуға қарыз ұсыну. Қарыздар ірі компаниялардан сатып
алынатын автомобильдерге беріледі, яғни автомашина (әрі ... ... ... банк пен ... ... қол. қойылған
біріккен қызмет тұралы келісімге сай ұсынылады. Бұл ... ... ... беру ... меңгеруде банкке жағымды жағдай туғызады, ал
Сатушыға - сату ... ... ... ... пен ... ... қызмет түріне жарнама жүргізгенде, біріккен
қызмет туралы келісім бойынша серіктерінің атын атап өтуге міндетті.
Біріккен қызмет тұралы ... бірі ... ... Банк ... ... ... есеп шотының болуы табылады, ол ... ... беру мен ... ... ... дәл
ұйымдастыруға және өзара тығыз қарым-қатынас үшін қажет.
Сатушы ... ... ... ... ... ... ... кіріс көлемі бойынша іріктеуге көмектеседі, оларға қарыз
беру шарттары мен сызбасы ... ... ... және ... ... аталған қарызды ұсынатын банк бөлімшелерінің телефондары мен
мекен жайын хабарлайды.
Қарыз алушының ... ... 30 %-дан кем емес ... ... алғашқы жарна төлеуі - ... ... ... ... ... ... ... құны негізгі қарыз бен несиелеу
кезеңіндегі ... ... ... ... ... ... ... тәртіп бойынша қолайлы қосымша қамсыздандыру не болмаса алғашқы
жарна үлесін көбейту ... ... ... ... ... ... қарыз алушыдан қажетті құжаттар пакетін алған сон
орнатылған тәртіп ... ... ... және ... ... ... ... жайлы оң шешімімен сатушы мен қарыз алушы жазбаша ... ... ... ... ... ... үшін алғашқы жарнаны
сатушының кассасына ... ... есеп ... ... ... төлемді
растайтын түбіртектің тұпнұсқасын және сатушыдан алынған ... ... оның ... көрсетілген анықтаманы ұсынады.
Сатушы бұл кезеңде қарыз алушыға автомобильге ... ... ... ... ... ... ол ... қарыз келісімі мен
автомобиль кепілдігі келісімінде орнатылған тәртіп бойынша құжаттау ... ... ... ... ... ... тіркеумен бірге, қарыз алушы өз қаржысы ... ... ... компаниясында көлік құралын түрлі қуғыннан немесе ЖКА
жағдайларынан сақтандыру келісімін құжаттайды.
Сақтандыру ... мен ... ... ... ... құжатты қарыз алушы банкке өткізеді, банкте қарыз
алушының негізгі ... ... займ және ... келісіміне сәйкес өзге
де төлемдерді толық өтегенше банкте сақталады.
Қарыз алушымен банкке займ және кепіл келісіміне сай ... ... ... келісімі, сонымен бірге атқарушы несие саясатына
сәйкес қажетті құжаттар ұсынылғаннан кейін, банк бірлескен ... ... 3 ... күн ... ... қарыз соммасын сатушының есеп
шотына аударады және ... ... ... сатушыға жібереді.
Автомобильді қарыз алушыға беру мерзімі мең автомобиль сапасының ... ... ... ... келісімінде орнатылады.
Автомобильді банк бірлескен қызмет туралы келісімге отыратын ірі
импорттаушы компаниялардан емес, жеке тұлғалардар алса да, ... ... және ... ... ... өтеуді қамтамасыз ететін өтімді
кепілмен қамсыздандырылуы тиіс. Қарыз алушының алдын ала ... ... ... ... ... ... сұрақтар жалпы жағдайға сәйкес, банктің
несие саясатына орай шешіледі.
Ұзақ қолданыстағы тауарларды сатып алуға ... ... ... ... мен жеке ... ... мақсатында қарыз
алушыларға ұзақ қолданыстағы тауарларды сауда үйлерінен сатып алуға несие
беру қарастырылып ... пен ... ... қызметтестік тәртібі бірлескен қызмет
келісімінде белгіленеді. Келісімнің бір ... - ... ... ... ... ... ... есеп шотының болуы ... ол ... ... беру мен алмасу бойынша жұмыстың нақты ұйымдасуына
және анағүрлым тығыз ... ... ... үйі ... ... іздеуге, алғашқы кезеңде оларды
іскерлік имиджі, кіріс көлемі бойынша іріктеуге көмектеседі, ... ... ... мен ... ... кеңес береді және мүмкіндігі бар
клиенттерге аталған қарызды ... банк ... ... ... хабарлайды.
500 АҚШ долларына (теңге эквиваленті) дейінгі ... займ ... ... ... ... ... жеке тұлғаның
кепіллігімен немесе жұмыс берушінің кепілдігімен берілуі мүмкін.
500 АҚШ долларынан жоғары сомадағы ... беру ... бірі ... алушы ұзақ мерзімді қолданыстағы заттың құнының 30 % аз ... ... ... өз ... ... Сонымен бірге, 1000
АҚШ долларынан ... ... ... беру ... бірі - ... ... ретінде ұсыгіылған тауарға кепілдікке төлеуге
қабілетті жеке тұлғаның ... ... АҚШ ... ... ... тек қана ... ... беріледі,
ол негізгі қарыз бен сыйақының толық сомасын қамсыздандыратын ... ... 30 % ... алғашқы жарнасын төлеу міндетті емес.
Банк потенциалды қарыз алушыдан қажетті құжаттар пакетін алған ... ... ... ... ... және ... ... комитетінің
шешімді қабылдауы туралы оң шешімімен сауда үйі мен ... ... ... ... ... өтініш беруші ұсынылған тауарға алғашқы
жарнаны сауда үйінің кассасына ... ... есеп ... ... ... ... түбіртектің түпнұсқасын және сауда үйінен таңдалынған
тауар мен оның ... ... ... ... және ... ... ... орнатылған тәртіпте тіркелуі мен
құатталуы болған соң, сонымен бірге ... ... ... ... қажетті
құжаттар ұсынылғаннан кейін, банк бірлескен келісім негізінде 3 банктік күн
ішінде ұсынылған қаржы соммасын ... ... тек қана ... ... ... есеп ... ... Тауарды қарыз алушыға беру мерзімі
мен тауар ... ... ... ... ... ... ... мерзімді қолданыстағы тауарларға қарыз ұсыну банкпен қызметтес
сауда үйлерінен болмаса, онда қарыз ... ... және ... ... ететін өтімді кепілмен қамсыздандырылуы тиіс.
Бұл бөлімде айтылмаған барлық сұрақтар жалпы жағдайға сәйкес, ... ... орай ... үйді ... ... ... үйді ... қарыздар, ережеге сәйкес, мамандандырылған
құрылыс-жөндеу компаниялары арқылы (әрі қарай компания) ... ... ... ... жағдайларды көздейтін бірлескен қызмет ... ... ... ... ... ... бірі ... "Банк
Центр Кредит" АҚҚ-да ағымдық есеп шотының ... ол ... ... беру мен ... жұмыстарының нақты ұймдастырылуына
және анағүрлым тығыз өзара тиімді жұмыс ... ... пен ... ... ... ... жарнамалау барысында бірлескен
қызмет келісімі бойынша серіктерінің (партнер) атын ... ... ... ... ... ... кезеңде олардың
іскерлік имиджі, кіріс көлемі бойынша іріктеуге көмектеседі, оларға қарыз
беру шарттары мен ... ... ... ... және мүмкіндігі бар
клиенттерге аталған қарызды ұсынатын банк бөлімшелерінің телефондарн ... ... үйді ... ... ... ... ... және банкке ұсынады.
Банк қарыз алушыны өз күшімен тартқанда оларды берлескен қызмет ... ... ... ... ... және осы ... ... түрлері мен қарыз ұсыну сызбасымен таныстырады.
Займ берудегі міндетті шарт болып кепілге өтімді мүлік ұсыну табылады,
ол негізгі қарыз бен бүкіл ... ... ... ... ... толық соманы қамсыздандыруы тиіс.
Жалпы орнатылған тәртіпте өтініш берушінің несие қабілеттілігі мен
төлем қабілеттіліген қарап болған соң, банк ... ... ... ... сараптамасы бойынша жұмыс жүргізеді. Жалпы орнатылған
тәртіп бойынша кепілді және қарыз бойынша басқа да ... ... ... бағалаушылармен жүргізіледі.
Қарыз беру туралы ... ... ... ... қабылдаған
қорытындысы бойынша шешімімен ... ... мен ... ... ... қабылданған жағдайда қарыз және кепіл келісімдері
құжатталады. Банк пен ... ... ... және ... ... қол
қойған соң, қарыз алушы жалпы орнатылған тәртіп бойынша кепілді өз қаржысы
есебінен тіркейді.
Қарыз және ... ... ... мен ... ... соң, сонымен
бірге қарыз беруші барлық қажетті құжаттарды ұсынғаннан кейін, ... ... ... 3 ... күн ... банк ... есеп шотына
қаржының жұмсалуына орай бөліктермен каржы қорын ... Бұл ... ... ... ... ... жағдайға сәйкес, несие саясатына орай
шешіледі.
Тұтынушылық тауарларды алумен қатысты емес қарыз беру. Тұтынушылық
тауарларды ... ... емес ... ... ... оқу ... ... демалыс, туризм және өзге қызмет түрлері жатады.
Қарызды қамсыздандыруға тиісті түрде тіркелген өтімді кепіл ұсынылуы
керек, ол ... ... ... ... және ... ... ... соммасын қамтамасыз етуі тиіс.
Мұндай қарыздардың ұсынылуы қызмет көрсетуші фирманың немесе мекеменің
есеп шотына ақшалай түрде ... ... ... ... мүмкін.
Басқа сұрақтардың барлығы банктің несие саясатына сәйкес ... ... ... қарыздар. Жеке тұлғаларға жедел қажеттілікке
берілетін қысқа мерзімді қарыз тек қана өтімді ... ... ... карыздарға қарағанда жедел қажеттілікке берілетін қарыздар қарыз
алушының өтініші негізінде, оның ... ... ... ... қажеттілікке ұсынылатын қарыздар жеке тұлғаларға 3 айдан артық
емес уақытқа ... ... ... ... ... ... сыйақы көлемі
бір айға ұсынылған қарыздың ... ... ... кем емес ... құрауы керек (немесе 48% жылдық) . Қарыз ... ... ... ... ... ... бөлімшенің он, шешімі бар жағдайда (өз бетінше несиелеу лимиті
аймағында) және заем мен кепіл келісімдерінің ... ... ... ... ... ... ... мақсатты сипатты көздемейді және банк
оның қандай мақсатқа жұмсалатынын бақылауға міндетті емес, оны қарыз алушы
банк ... мен ... ... ... ... емес ... қажеттілігіне
жарата алады.
Заңды тұлғалардың жедел қажеттілігіне жеке тұлғаларға қарыз ... ... ... жеке ... бір ғана ... ... беруге жол
берілмейді.
Банктің ірі корпоратвті клиенттерінің депозиттері немесе кепілдемелері
негізінде қарыз ұсыну.
Банктің ірі корпоратвті клиенттерінің депозиттері немесе кепілдемелері
негізінде қарыз ... ... ... өзғе ... - Бас ... ... ... қанағаттанарлық екендіғін растайтын шешімі
бойынша, банк пен ... ... ... одан ... ... ұйымының кепілдемені ұсынуға негізделген шешімі қажет.
Гарант - мекемк оған түскен өтініштер негізінде ... ... ... бағалауды өз бетінше жүргізеді және әрбір ... ... ... ... ... ... қарызды қарыз алушының төлем қабілеттілігін талдамай-ақ гарант -
мекеменің басшылары бекіткен және мөрленген тізімі ... ... ... ... хаттың ажырамас бөлігі болып саналады.
Несие алу кезінде қарыз ... ... жеке ... ... ... ... несиені өтеу бойынша жедел міндеттерін ұсынады.
Банк пен ... ... ... жалпы тәртіпте қарыз және төлем
кестесінің келісімі ... және қол ... ... ... - ... айлық жалақыны төлеу уақытымен ұштастыру орынды. Қарыз
алушылардың ... ... үшін ... ... ... гарант -
мекеменің бухгалтериясына беріледі.
Ұсталынған сома (негізгі қарыз және ... ай ... ... ... ... ... онда ... алушылардың тізімі мен әрқайсысының
өтеген сомасы көрсетілген қосымша болады. Қарызды ... ... ... ... өтелмеген сома гарант-мекемеде ... ірі ... ... ... ... негізінде қарыз ұсыну жоғарыдағыдай тәртіпте жүргізіледі,
бірақ бұл жагдайда ... ... ... ... ... ... ... ашқан депозиті саналады. Депозит сомасы негізгі қарыз бен ол
бойынша сыйақыны түгелдей жабуы керек. ... ... ... ... ... Банк пен ... ... аталған мекеменің жұмысшыларына
ұсынылатын қарызды қамсыздандыратын ... ... ... ... ... ... ... жағдайда, өтелмеген сома кепіл құралы
болып саналатын мекеменің тікелей депозит есебінен алынады.
Кіріс көздері анықталмаған ... ... ... ... және тұлғаларға қарыз ұсыну ерекшеліктері.
Жеке кәсіпкерлер мен шағын мекеме иелері бойынша келесі шарттардың
біреуін сақтағанда қарыз ... ... ... ... ... ... 40 % - 50 %-ьш ... керек және негізгі қарыз бен ол бойынша
сыйақыны жабатын өтімді кепіл ұсынылуы тиіс.
Қажетті шаралар:
1. Жеке ... ... ... ... ... ... ... бойынша эксперттік ... ... ... ... қатысты талдау жүргізу:
- өтініш берушінің төлем қабілеттілігінің сараптамасы, ... ... емес ... ... ... ... ... берушінің ағымды қызметі ... ... ... сонымен қатар заңды тұлғаның сараптамасының болуы мүмкін.
2. Кіріс/шығыс ... ... және ... Оның ... туралы кез келген жанама мәліметтер ескеріледі:
- жеке меншігі ... ... ... ... ... ... пәтерлер/үйлер, жиһаз, зергерлік
бүйымдар және т.б.
- шығындары: кұрылыс, ... жол ... ... алу, ... және ... ... ... төлей алмаған жағдайда несие бойынша қаразды төлеуге
кепілдік/келісім ... ... ... ... ... ... ... мен қарыз алушының ... ... ... ... ... ... керек.
4. Болашақта қарыз алушыда болуы мүмкін өрі ... ... ... ... алу.
Алынған мүлік қүнының 30 %-нан кем емес ... ... және ... бен ... ... ... ... ұсыну, одан бөлек, мүлік құнының
ақшалай баламасының 20-30 пайыздайын жедел ... құю ... ол ... ... 6-12 айдан соң, негізгі қарыз бен сыйақы ... ... ... ... сай ... Қажетті шаралар - алынған мүлік
қүнының 40 % - 50 %-на тең алғашқы жарна және негізгі ... бен ол ... ... өтімді кепіл ұсыну.
Алынған мүлік қүнының 30 %-ынан кем емес алгашқы жарна және негізгі
қарыз бен ол бойынша ... ... ... ... ... ... ... шаралар:
1. Қосымша кепіл: жылжымайтын мүлік, автомобиль ... ... ... ... бар екі жеке ... жеке ... не ... ... ... кепілдігі.
Жеке тұлға бойынша қарыз ұсыну келесі шарттардың біреуін сақтаған
жағдайда мүмкін болады:
Алынған мүлік құнының 40 % - 50 %-на тең ... ... және ... бен ол ... ... жаба ... ... кепіл ұсыну. Қажетті
шаралар:
1. Бүкіл жанүяның кірісі мен шыгынын есептеу, қаржы қорының ағымының
есебін кұрастыру:
- өтініш ... 12 ай ... ... кіріс сомасы
туралы сөзінен ... ... ... Бұл ... ... ... ... Өтініш берушінің
жұмыс орнынан анықтама ... және ... ... ... ... міндетті ... ... ... ... ... ... да ... етіледі.
- 12 ай мерзіміндегі шығын бөлігіне: тұрғын үйге, ... ... ... алуға және т.б. кеткен шығындарды қосу керек.
- 12 ай мерзіміндегі таза кіріске талдау ... ... ... беруші
(талданған кезеңде) шығыннан ... ... ... туралы мәлімет беруі тиіс, бұл ... ... ... ... және ... бар ... куә ... олар мына ... үйді ... ... ... алу ... бойынша көз жеткізу);
- мүлік алу: тұрмыстық техника ... ... ... ... ... (тех. ... ... мүлік, хаттау уақыты);
- жинақ (олардың шындығында бар ... көз ... ... ... (келісімді хаттау уақыты);
- қозғалмайтын ... ... ... және ... ... өзге ... салу ... түрде дәлелденғен); -өзге
мақсаттар үшін.
... ... жеқе ... не бар ... ... ... ... бойынша 12 айға ақша қорының жылжуы туралы есеп
жасау керек және тұтынушылық қарыз беру мүмкіндіктеріне баға беру ... ... ... ... рас ... көз жеткізу үшін талданған
кезең аяғындағы ақша қорының қалдығы мен өтініш берушінің ... ... ... керек.
2. Қарыз алушы төлей ... ... ... бойынша
қарызды төлеуге кепілдік/келісім алудың шынайы мүмкіндіктерін бағалау үшін
бірлесіп ... ... мен ... ... ... ... және отбасы
мүшелерінің кірісін ескеру керек.
Алынған мүлік қүнының 30 %-нан кем емес алғашқы жарна және ... бен ... ... ... ... ... одан ... мүлік кұнынын
акшалай баламасының 20-30 пайыздайын ... ... құю ... ол ... ... 6-12 ... соң, ... қарыз бен сыйақы бойынша уақтылы
және толық ... сай ... ... - ... ... құнының 40-50 %-на тең алғашқы жарна
және негізгі қарыз бен ол бойынша сыйақыны ... ... ... ... ... ... 30 %-нан кем емес алғашқы жарна және
негізгі қарыз бен ол ... ... ... ... өтімді кепіл ұсыну:
1. Қосымша кепіл.
2. Екіден кем емес төлем ... бар жеке ... ... тұлғаның кепілдігі.
Ипотекалық қарыздарды ұсыну шарттары.
Тұрғын үйге берілетін қарыздарды ұсыну коммерциялық негізде жылдамдық,
қайтарымдылық, ақылық, қамтамасызыдық және мақсатты ... ... ... жүзеге асады. Қарыз теңгемен және
АҚШ долларымен 5 жылга дейін мерзімге ... ... ... ... Ұсынылатын қарыздың максималді сомасы қарыз алушының кірісіне
орай анықталады, бірақ 30,000 АҚШ ... тең ... ... ... ... Бас ... несие комитетінің шешімі бойынша бұл ... АҚШ ... ... тең ... мүмкін.
Сыйақы мөлшерін Бас офистің өкілетті ұйымы орнатады және ол ... және ... ... ... ... ... ... мөлшерін белгілегенде, қарыз бойынша төлем сомасы
мен есептесу еш өзгеріссіз ... және ... ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерін белгілегенде қарыз алушының
төлемдері қалған несиелу уақыты мен ... ... ... өтелмеген
қалдықтарының есебімен әрдайым қайта есептеліп отырады.
Қарыз беру мына шарттарда жүзеге асады: қарыз ... ... ... жерде
негізгі қарыз бен сыйақы бойынша аи сайынғы төлем мөлшерінен кем ... ... ... ... есеп ... ... бен ... өтеу, ережеге ... ... ... олар аннуитетті төлемдердің келесі ... ... ... ... ... = ... х ___i____ ... + і)
і - пайыздық
n - несиелеу мерзімі
Ай сайынғы аннуитетті төлем қарыз ... ... ... ... ... сонымен бірге бекітілген (фиксированный) пайыздық
ставкадағы барлық айлық төлемдерді қарызды пайдалану қезеңіне теңдей бөлуге
есептелген несие ... ... ... немесе өзге де шарттары мен мөлшері өқілетті несие
қомитетінің шешімімен орнатылуы мүмкін.
Соңғы жылдары ... ... үшін ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік ұрақсыздық, өзара ... ... ... ... ... ... ... жоғары
табыс табу жолында банктің аңғырт агрессивті несиелік саясат жүргізуі ықпал
етті. Несиелік - тәуекелді ... ... ... ... мәміле
бойынша келісім шарттарын орындай алмаған, активтерді ұстаушы ... ... ... ... тәуекелмен анықталады. Несиелік тәуекелдің типті
және айқын мысалы, ... ... өтей ... ... ... ... тиімді басқару тәуекелді минимизациялауға және ссудалық
операцияның пайдалылығына септігін ... ... ... ... ... ... ... арқылы осы жерде мынандай қорытынды
жасауға болады. Банк қызметі тиімділігін ... бас ... ... тәуекел — бұл несиелік тәуекел. Оның аукымына жоғарыда атап
өткендей ... және ... ... ... төлемеушіліқ,
өндірістің түсуі, қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауы, несиелерге
тиімсіз мониторинг ... ... ... табу ... ... ... ... саясат жүргізуі несесе несиелендіру стандарттарын
жұмсартуы ықпал етеді. Туындаған ... ... ... ... ... ... түбегейлі шаралар ... ... ... ... элементтері жақсы дамыған несиелік саясат және
процедуралар: берілген қарыздардың және ... ... ... ... ... ... ұзақ несиелік тарихы жоқ ... ... ... туралы таразыланған шешім қабылдау; ... ... және ... ... ... бағалау жөнінде жұмыстарды
уақытылы орындау; берілген несиелер бойынша ... және ... ... ... ... ... стратегия шегінде жетуді бірінші кезектегі
шаралар және артықшылықтарды беру ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті - ол
ссудалық ... ... ... және оны ... ... ұстап тұру.
Ол үшін барлық банктерге ең алдымен Несиелендіру Департаментінің қызметін
және филиалдардың несиелік ... ... ... ... ... ... тікелей қабілеттілік сұрақтарынан басқа стратегиялық
мәселелерді шешу жолдарына бөлу керек.
Атап айтсақ:
- несиелендіру лимитімен орнатылған, банктің ... ... ... ... ... ... ... жүргізу, несиелік
сұранымдардың және берілген несиелерге мониторинг жүргізу ... ... ... ... ... ... жұмысшыларының біліктілік деңгейін жоғарлату, Несие
Департаментінің мамандарын, басшыларды және несие ... ... ... ішінде, Департамент қызметкерлері күшімен кепілдегі мүлікті
бағалау бойынша арнайы ... ... , ... мамандарды
дайындау;
- несиелік қызметте кейбір мәселелерді шешуде консультативті және
тәжірибелі көмек көрсету, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... және реттеу, оларды үнемі қарап
отыру, жетпеген процедураларды ... және ... ... ... ... жаңа ... және ... жасау және енгізу;
1993-1995 жылдардағы ресей банктерінің жұмыс ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратпен
анықталатынын көрсетті. Көптеген мәскеу банктерінің деректері, ... ең ... ... алушы банк (егер мәселе банкаралық несие туралы
болса) ... ... ... ... ... ... ... несиелік
тарихына қатысты Орталық Банк басшылыгына багынатынын көрсетеді.
Батыста серіктес ретінде, қарыз алушы немесе банктің қаржылық жағдайы
туралы ақпарат беретін ... ... ... ... ... ... әр клиент үшін қол жетерлік және оларды әлі Ресей мен Қазақстанда құру
қажет. Біздің республиканың банктерінің жұмысына ең ... ... ... ... ... ... ... күрделі әрі жиі
ауысып ... ... ... ... немесе туындаған, бірақ,
тиісті назар аударылмаған ... ... ... болатын банк
қызметінің нормативті құқыктық базасына бейімделуіне мәжбүр.
Алайда, көптеген коммерциялық банктер қандай да бір банк ... ... ... ... ... қарыз алушылар туралы
ақпаратты Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... шетелдік неселердің 95% -тен ... ... ... ... қайтаруды камсыздандыру бойынша жұмыс
істейтін Эксимбанк ... ... өз ... валюталы- қаржылық
бақылау бойынша Мемлекеттік Комитетпен, Бас ... ... ... ... комитетімен бірігіп жұмыс істейді.
Дербес секторға қызмет көрсететін Ұлттық Банк және ... ... ... ... анық ... ... және жалпы мақсаты: өмір
сүруге қабілетті ... ... ... есте ... ... ... ... және жеке тұлғалардың несиелік тарихын тексеретін несиелік
агенствалар құру қажет (тұрғын үй салуға арналған ірі несиелер және ... ... ... ... ... ... ... да қызығушылығын
және қажеттілігін туғызады. Өйткені, егер ... ... ... ... бар және ... алмаған сауда фирмасы түсетін болса, ол салық
инспекциясынан кірістерін ... ... ... ... істейді деп
күмәндануы мүмкін.
Қазақстанда "банктік қүпия" туралы заң қабылданғандықтан, ... ... ... ... көптеген банктер ары қарай несиелік сферада жұмыс істеуге
қиналады. ... ... бұл ... ... ... ... сенімді ағымдағы ақпараттың жоқтығына байланысты, демек қарыз алушы
осыдан екі жыл бұрын несие ... оны ... ... туралы жайлы
ақпарат бүгінгі күні ... аз. Осы ... ... ... ... несиелік мәміле оның "ұзын" және "қысқа" ақша
болуына қарамастан белгіленіп ... Атап ... ... жүйе ... ... ... тексеріп отыруы қажет , тек осындай нұсқауда
ғана ... ... ... ... портреті бейнеленеді.
Қорытынды
Банк қарызды қарыз алушыныңтөлем қабілеттігін талдамай-ақ, ... ... ... және ... тізімі негізінде ұсынады, бұл
тізім кепілдемелік хаттың ... ... ... ... алу кезінде қарыз алушы банкке жеке басының куәлігін және ... ... ... ... өтеу ... ... ... ұсынады.
Банк пен қарыз алушы ... ... ... ... және төлем
кестесінің келісімі хатталады және қол қойылады. Төлемдерді жұмысшыларга
гарант-мекеменің айлық жалақыны ... ... ... ... Қарыз
алушылардьщ жалақысын ұстау үшін ... ... ... ... ... беріледі.
Банк пен қарыз алушы арасында жалпы тәртіпте қарыз және ... ... ... және қол ... ... ... айлық жалақыны төлеу уақытымен ұштастыру орынды. Қарыз
алушылардьщ жалақысын ... үшін ... ... ... ... бухгалтериясына беріледі.
Ұсталынған сома (негізгі қарыз және пайыз) аи сайын гарант арқылы
банкке аударылуы ... онда ... ... тізімі мен әрқайсысының
өтеген сомасы көрсетілген ... ... ... кестеде көрсетілген
уақытта өтемеген жагдайда, өтелмеген сома ... ... ірі ... ... ... немесе
кепілдемелері негізінде қарыз ұсыну жоғарыдагыдай тәртіпте ... бұл ... ... ... аталған клиенттің «Банк Центр
Кредит» ААҚ-да ... ... ... ... сомасы негізгі қарыз бен ол
бойынша сыйақыны ... ... ... ... ... ... ... енбейді. Банк пен клиент арасында аталған мекеменің жұмысшыларына
ұсынылатын ... ... ... кепілдігі келісімі жасалады.
Қарыз белгіленген уақытта өтелмеген жағдайда, өтелмеген сома ... ... ... ... ... ... ... алынады.
Кіріс көздері анықталмаған немесе толықтай ... ... және ... ... ... ... ... мен шағын мекеме иелері бойынша келесі шарттардың
біреуін сақтағанда қарыз ұсынылуы ... ... ... ... ... 40 % - 50 %-ын құрауы керек және негізгі қарыз бен ол ... ... ... ... ұсынылуы тиіс.
Пайдалынған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.
2. Ұлттық Банктің Басқармасы бекіткен 2002 – жылдың 16 – ... ... ... ҚР – ғы ... және ... қызмет туралы Заң.
4. Давлетова М.Т. «кредитная деятельность банков Кахстане», Алматы,
2001г.
5. Досымов Б.С. «Современные проблемы ипотеки» Банки Казахстана, №8
2001г.
6. ... Б. ... ... ... ... Алматы Ақшамы 19-қараша
2002 ж
7. Көшенов Б.А. «Ақша, несие, банктер», оқу құралы,- ... ... ... Калиева Г.Г. «Кредитное дело ». Алматы 1998 ж
9. Калкабаева Г.М. Методы обоснования ... ... ... ссуд.
№ 11 2001 ж
10. Кудрявцева В.А. , Кудрявцева Е.В. ... ... ... Высшая школа. Москва 1998 г
11. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және ... ». Оқу ... 2000ж ... ... С.Б. «Ақша айналысы және несие » Оқу құралы 2-ші басылым,-
Алматы, 2004 ж.-248б
13. Мақыш С.Б. ... ... ... ».- ... ... 2002 ж.-229б
14. Мақыш С.Б. Ілияс А.Ә. Банк ісі: Оқу құралы.-Алматы: Қазақ
Университеті, 2004 ... ... С.Б. ... Ж.О. ... бюро – несиелік тәуекелдің алдын алу
құралы. ҚазҰУ жаршысы 2004 ж
16. Мелкумов Я.С., Румянцева В.Н. Кредитные ресурсы: Расчеты и ... 1995 ... Под ред. ... О.И ... ... 1998 г
18. Под ред. Жукова Е.Ф. Банки и ... ... 1997 ... ... С. ... политика коммерческого банка». Москва 1997 г
20. Сейткасымов Г.С. «Деньги, Кредиты, Банки». Алматы 1999 г
21. Сейкасымов Ғ.С. ... ... ... Оқулық/ Алматы: Экономика,
2001 ж- 466б
22. Усоскин В.М. Коммерческий банк: ... и ... ... ... Л. Риск с шампанским и без. Банковское обозрение. 2003 г
24. Эдвин Дж. ... и др. ... ... дело и ... ... ... 1991 г.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеу ерекшеліктері48 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Несиелік тәуекелді басқару туралы45 бет
.«Банк Центркредит» АҚ қызметін ұйымдастыру24 бет
«Kaspi bank » АҚ-ның қызмет ету және несиелерді ұйымдастыру25 бет
«Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамы25 бет
«Банк ЦентрКредит» АҚ90 бет
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
«ЦентрКредитБанкі» АҚ ұйымдық экономикалық сипаттамасы және қаржы жұмысының ұйымдастырылуы29 бет
Азаматтық сот ісін жүргізуге адвокаттың қатысуы: проблемалық мәселелері63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь