Жетібай мұнай кенішінің топырақ, өсімдік құрамындағы мұнай және мұнай өнімдерін, ауыр металдарды анықтап, қоршаған ортаны ластау деңгейін зерттеу

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Маңғыстау облысындағы Жетібай мұнай кеніші орналасқан жердің физико . географиялық, климаттық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Топырақ жамылғысының ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.3 Өсімдіктер мен жануарлардың әралуандылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.4 Мұнайдың физико . химиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
1.5 Мұнаймен ластану көздерінің мінездемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2. Мұнай және ауыр металдардың тірі ағзаларға әсері ... ... ... ... ... ... 16
2.1 Адам ағзасына тигізетін әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.2 Өсімдіктер және жануарлар дүниесіне әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.3 Топыраққа әсері 22
2.4 Атмосфералық ауаның ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
3. Зерттеу нысандары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3.1 Зерттеу нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
3.2 Зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
3.3 Топырақ құрамындағы мұнайды анықтау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
3.4 Мұнайдың химиялық құрамын анықтау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
3.5 Топырақ құрамындағы ауыр металдар мөлшерін анықтау әдістері ... ..30
3.6 Өсімдік үлгісін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36
4. Зерттеу нәтижелері және оларды талқылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38
4.1 Топырақ құрамындағы мұнай қалдықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
4.2 Топырақ құрамындағы ауыр металдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
4.3 Өсімдік құрамындағы ауыр металдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40
4.4 Зерттеу нәтижелерін талқылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46
Қазіргі кезде ғылыми – техниканың қарыштап алға басуы, адамзат өмірін жақсартуға тікелей игі ықпал етумен қатар, қоршаған орта - табиғатқа орны толмас зор зиян тигізіп отыр.
Бүгінгі танда экологиялық жағдайдың нашарлауы мұнай және газбен ластану есебінен де жүріп отыр. Жылу - энергетикалық ресурстарды тым артық пайдалану, соның бірі - мұнай, қоршаған ортаның ластануына, яғни экологиялық жағдай қаупі дәрежесінің артуына әкеліп отыр.
Мұнай кеніштерін өңдеу барысында топырақ және ландшафтарға әсер ету факторлары механикалық бұзылу және химиялық ластану болып табылады. Топырақ жамылғысының механикалық бұзылуы іздеу, үңғілерді барлау және технологиялық объектілер қүрылысы кезінде жүреді. Нәтижесінде өсімдік түрлері жойылады, топырақ горизонттарының жоғарғы бөлігі тығыздалады және бұзылады, ал ол өз кезегінде эрозия үрдісінің дамуына әкеліп, екінші ретті тұздалуының себебі болады.
Қазақстан - мұнай және табиғи газға бай елдердің бірі. Мұнай қоры бойынша әлемде 12 - ші орында, ал мұнайды өндіру бойынша 23 - орынды алып отыр. Республикамызда қазіргі кезде 208 - дей мұнай кеніштері бар, олар территориямыздың 62% - ын алып жатыр. Осы мұнай кеніші қатарына Маңғыстау облысы да жатады.
Ластанудың негізгі себептері:
• Ластаушы заттармен атмосфераның, жер бетіндегі және жер астындағы сулардың, топырақтың ластану.
• Технологиялық құрал - жабдықтардың төменгі сапасы мен олардың апатқа ұшырау мүмкіндігінің жоғарлылығы.
• Топыраққа түсетін ауыр техниканы пайдалану
• Шөл зонасы топырағының төменгі өнімділігі,және антропогенді әсерлерге төзімсіз
1. Бикмухаметов М.А. Пустынные почвы северо - западной части Кызыл - Ординской области // Почвенно - географические мелиоративные иследования в Казахстане / Труды Института почвоведения АН КазССР. - Алматы, 1962. 114 - 129с.
2. Почвенная карта Кызыл - Ординской области. Масштаб 1:300000. -Алматы, 1959.
3. Казахстан. Общая физико - географическая характеристика, 1950. -492с.
4. Рамзов К.М. Почвы пустынной зоны Казахстана. Алматы, 1983. - 239с.
5. Методы оценки и картографирования современного состояния пустынных экосистем. - Улан - Батыр, 1990. 52с.
6. Жакбасова А. Сайыкова Г.А. Экология. Алматы, 2003. 84 - 2806.
7. Бижанова Г.К. Картографирование антропогенной трансформации псаммофитной растительности // Материалы международной научной конференции, посвешенной 700 - летию Института Ботаники и фитоиндустрии, Алматы, 2002. 227с.
8. Птицы Казахстана. Алматы: Наука, 1960 - 1974.
9. Млекопитающие Казахстана. Алматы: Наука, 1969 - 1985. Ю.Губкин И.М. Учение о нефти. Москва: Издательство. 1937. 89 - 126с. П.Суербаев Х.А., Шалмагамбетов К.М., Қоқанбаев Ә. Қ. Мұнай өңдеу
өнеркэсібінің каталитикалық процестері. Алматы: «Қазақ
университеті», 2004ж. 12.3вегинцев Д. Г., Гусев В.С., Левин С.В, Селецский Г.И.
диагностические признаки уровней загрязнения почвы нефтью //
Почвоведение. 1969. 72 - 78с. ІЗ.Пиковский Ю.И. Трансформация техногенных потоков нефти в
почвенных экосистемах // Восстановление нефтезагрязненных
почвенных экосистем. М: Наука, 1988. 1 - 12с.
Н.Мелешкин В.Н. Промышленные отходы и окружающая среда. Киев:
1980. 561-578с. 15.Панов Е.Е., Петряшен Л.Ф. Охрана окружающей среды на
предприятиях нефтяной и газовой промышленности. Москва: Наука,
1986. 329-414с.
16. Джарбусынов Б.У., Сарсенбаев Е.К. Нефть: Экология и здоровье. Алматы: Ғылым. 1993, 103 - 108с.
17. Протеев В.Ф. Экология, здоровье и охрана окружающей седы. Москва: 2000г.
18.Сарсенбаев Е. Заболеваемость злакачественными опухолями населения некоторых нефтяных районов Заподного Казахстана и экологические проблемы Казахстана. Алматы: Наука, 1990г. 36 - 37с.
19.Белов П.С., Голубева И.А., Назарова С.А. Экология производства химических продуктов из углеводородов нефти и газа. Москва: Наука. 1998. 123с.
20. Надиров И.К. Высоковязкие нефти и природные битумы./ Добыча. Подготовка. Транспортировка. Алматы: Ғылым 2001г.
21. Викторова Т.В. Частоты хромосомных аббераций и состовление ядрышкообразных действий металлов. / Гигиена и санитария. 1986г. №2 18-21с.
22. Белозеров Э.С., Хасыбаев Т.С. Социально - экологические аспекты здоровья человека. Алматы: Ғылым 1993г. 3 - 111с.
23. Тулебаев Р.К. хроническая свинцовая интоксикая. Алматы: Ғылым 1995г.9-11с.
25. Леина Э.Г. Общая токсикология металлов. Л - 1972г 183 с. 26.Кесельман Г.С. Защита окружающей среды при добыче, транспортировки и хранений нефти и газа. М : Наука 1981 г. 256 с. 27.Сергейчих С.А. растения и промышленная среда, Днепропетровск . Алматы : Наука, 1990 г. 244 с.
28.Панов Г.Е., Петрягин Л.Ф. Охрана окружающей среды на
предприятиях нефтеной и газовой промышленности / М : Недра. 1986г
244с.
29.Акиянова Ф.Ж., Нурамаганбетовам Э.И. и др. Опыстывание
Казахстанской части Прикаспия. // Проблема освоения пустынь. 2001. № 2
38с.
30. Ізһагоуа М, Ві§а1іеу А.В. Есо1§іса1 аззеззтепі оі* те ітрасі оі" оіі роіііііоп оп Іһе зоіі оі* Теп§іг сіерозіт: ог" Аилгаиз ргоуіпсе // \Уогкзһор Есо1о§іса1 ргоЫетз оі" Сазріап 8еа апсі есо1о§іса1 есіисаііоп іп Сазріап Соитгіез7 Вакиб АгегЬауап7 1987. 18-20 МоуетЪег. Р. 50-517
31. Лавриенко И.А., Лавриенко О.В. Аккумуляция растениями тяжелых металлов в условиях нефтезагрязнения. Новосибирский экологический журнал, 1988 г № 3-4 299-309с.
32.Мокрый Е.Н и др. Охрана окружающей среды в
нефтеперерабатывающей промышленности / Львов 1989 г 158 с /
33. Смирнов Л.А. Животный мир Казахстана. Алматы : Наука. 1995 г. 56с.
35. Габбасова И.М., Абдрахманова Р.Ф. и др. Изменение свойств почв и состава грунтовых вод при загрязнении нефтью и рпомысловыми сточными водами в Башкарии // Почвоведение, 1997 г № 117 362-372 с7
36. Нефтегазовый комплекс Казахстана // Нефть и газ. Надиров И.К. 2001г.-29с.
37. Ахмедова З.А., Бахшиева Ч.Т. Экология и охрана почв засушливых территории Казахстана. Алматы: Наука. 1991 г. 171 - 180с.
38. Солонцева И.П. Общие закономерности тролеформации почв в районах добычи нефти. / М: 1988г. 23 - 42с/.
39. Асанбаев И.К. Антропогенное изменение почв и их экологическое последствия. Алматы, 1998г.
40. Алексеев Ю.В. Тяжелые металы в почвах и растениях. Л: - 1989г. 204с.
41. Сборник методик по расчету выбросов вредных веществ в атмосферу различными производствами . Л., 1987г.
        
        Реферат
Бітіру жұмысы 48 беттен тұрады, оған 6 ... және ... ... ... 41 ... көзі кіреді.
Негізгі түйінді сөздер: мұнай, ШРК, атомдық - ... ауыр ... ... өсімдік.
Жұмыстың мақсаты: Жетібай мұнай кенішінің ... ... ... және ... ... ауыр ... анықтап, қоршаған
ортаны ластау деңгейін зерттеу.
Зерттеу объектісі: Жетібай мұнай кен орны аймағынан бес ... ... және бес ... ... ... ... нәтижелері: Топырақ және өсімдік құрамындағы ауыр металдар
мөлшері шекті концентрациядан ... ... ... ... да ... және ... өнімдерінің концентрациясы жоғары екендігі
анықталды. Зерттеу жұмыстары экология және топырақтану кафедрасында ... ... ... ... ... ... әсер ... ең
негізгісі техногендік бұзылу және мұнай химиялық ластану. Техногендік ... ... ... бұзылып, генетикалық топырақ қабаттары
араласып, ... ... және ... да ... ... ... ... эрозиясына ұшырайды.
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...........................................4
1. ... ... ... ... ... ... орналасқан жердің физико
- географиялық, климаттық жағдайы......................................6
1.2 ... ... ... мен ... ... ... - ... ... ... ... ... және ауыр ... тірі ... Адам ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Топырақ ... ... ... ... химиялық құрамын ... ... ... ауыр металдар мөлшерін анықтау әдістері......30
3.6 ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... кезде ғылыми – техниканың қарыштап алға басуы, адамзат өмірін
жақсартуға тікелей игі ықпал етумен қатар, қоршаған орта - ... ... зор зиян ... ... ... ... ... нашарлауы мұнай және газбен
ластану есебінен де жүріп отыр. Жылу - энергетикалық ресурстарды тым артық
пайдалану, ... бірі - ... ... ... ... яғни
экологиялық жағдай қаупі дәрежесінің артуына ... ... ... өңдеу барысында топырақ және ландшафтарға әсер ету
факторлары механикалық ... және ... ... ... ... ... ... бұзылуы іздеу, үңғілерді барлау және технологиялық
объектілер қүрылысы кезінде жүреді. Нәтижесінде өсімдік ... ... ... ... ... ... және ... ал ол өз
кезегінде эрозия үрдісінің ... ... ... ... ... ... - мұнай және табиғи газға бай елдердің бірі. Мұнай қоры
бойынша әлемде 12 - ші ... ал ... ... ... 23 - ... ... ... қазіргі кезде 208 - дей мұнай кеніштері бар, ... 62% - ын алып ... Осы ... ... ... ... да жатады.
Ластанудың негізгі себептері:
• Ластаушы заттармен атмосфераның, жер бетіндегі және жер ... ... ... ... ... - ... төменгі сапасы мен олардың ... ... ... ... түсетін ауыр техниканы пайдалану
• Шөл ... ... ... ... ... ... Ластанудың алғы шарты болып табиғи ... ... ... әсері,
климат аридтілігінің жоғарғы ... ... ... ... құнарлы қабаттарының жұқалылығы жатады.
Жұмыстың мақсаты: Жетібай мұнай кенішінің қоршаған ортаға тигізер әсерін
зерттеп, оның ластану деңгейін ... ... ... Алынған үлгілерге зерттеу жүргізу арқылы мұнаймен бүлінген топырақтың,
өсімдіктің ластану деңгейін анықтау.
• Топырақ және ... ... ... ауыр ... ... ... ... анықтау.
1.1. Маңғыстау облысының Жетібай мұнай кеніші орналасқан жердің физико -
геогафиялық ерекшеліктері мен ... ... ... кешенді аумағы Маңғыстау облысының Қарқия ауданының
шегіндегі Қазақстан Республикасының оңтүстік-батысында ... ... ... с.е және ... ш.б.
айқындалады. Аумақ 15 км дейін солтүстіктен оңтүстүкке ... және 50 ... ... қарай созылып жатыр. Кен орын ... ... ... ... ... ... – Түйесойған құм алқабы мен аласа
таулы Маңғыстаудың түйіскен жеріндегі шоқы – жазықта орналасқан. Мұндағы
мұнай-газ кен ... ... ... ... ... ... өңір (94). Өнімді қабаттарда 25-ке жететін мұнай қорлары 210
млрд.тоннаға бағаланылатын, жылдық ... ... 3 ... ... ... ... 1,2 ... 3 және кондесаты-40 мың тоннаға жуық. Бұл
өңірдің ... ... ... дамуына қосатын үлесі орасон зор.
Заттардың жалпы ШРК - сы төменгі 4 - кестеде көрсетілген.
|Заттардың аты |ШРК р.з |ШРК м.р |ШРК с.с мг/м3 ... |
| ... ... | ... ... |10 |0,5 |0,005 |3 ... | | | | ... ... |2 |0,085 | |3 ... ... | |0,008 |2 ... ... |1,5 |0,01 0,2 |0,1 |2 3 2 4 ... Аммиак |0,6 | |0,6 | ... |0,003 | |0,003 | |
| |0,1 | |0,04 | |
| |0,2 | |0,2 | ... ... ... ... су ... ... мутагенді
қасиеті өте жоғары, цитогенді дезаминдейді. Натрий дисульфиді -канцероген,
ол ДНҚ - ның бір ... ... ... цитогенді урацилге айналдырады.
Көмірқышқыл газының (СО)- адам ... ... ... Ол гемоглобинмен әрекеттесіп, карбоксигемоглобин түзеді. ... ... ... ... ... ... газы (СОг)- ауада 4-5% болғанда тыныс алу ... ... ... әсер ... оның іс - әрекетін өзгертеді
және қандағы адреналин мөлшерін көбейтеді.
Күкіртсутек организмге тыныс алу мүшелері арқылы кіріп, орталық жүйке
жүйесіне әсер ... Көп ... ... ... сал ауруын туғызады,
тотығу процестерінің механизмін бұзады, қанның ... ... ... (15%) ... ауыр металдар әсеріне келетін болсақ, олар өз әсерін әр түрлі
мүшелерде жиналуы ... әсер ... ... ауыр ... ... хром, мышьяк үлесіне тиеді. Ауыр металдар тыныс алу, ас ... ... ... ... ... жэне ... ... сұйықтықтарға
таралады. Металдардың клетка мембранасының өткізгіштік ... ... ену ... бар.
Мысалы, қорғасынмен уланған адамдарға жүйке жүйесі, ас қорыту ... Бұл ... ... - ... деп ... ... ... сұр түске өзгеріп, ағзада әлсіздік, тез шаршау, тәбеттің төмендеуі
байқалады. Бұл элемент көбінесе бауырда , ұйқы ... ... ... ... дәрежелі лейкоциттерде, эритроциттерде, біраз бөлігі
қанның белоксіз фильтратында жинақталады. Сонымен қатар ... үсті ... асты безі және ұрық ... ... ... өз ... тірі ағзаға
тигізнді.
Кадмий тірі ағзаларға бүйректе, сүйектерде, ішкі ... ... жэне ұрық ... ... Бұл элемент адамда трахит, бронхит,
демікпе ауруларын тудырады /24,25/.
3.Зерттеу нысандары мен ... ... ... ... ... Топырақ құрамындағы мұнай мөлшерін анықтау әдістері
3.Зерттеу нысандары. Бұл тауда, Каспи өңіріндегі ... ... ... дейінгі табиғи жағдайда қалыптасқан шөл дала
топырақ жабындықтарының ... ... және ... ... ... ... және жер ... туралы толық мағлұматтар
беріліп, алынған мәліметтерге байланысты зерттеулердің нәтижелері ... ... ... ... ... жер ... және
топырақ түзуші аналық тау жыныстарына сипттама;
2.климаттық, гидрогеологиялық және геологиялық ... ... ... мен ... ... ... ... тұжырымдалды.
3.1 Зерттеу
әдістері
Зерттеу процесінде салыстырмалы –экологиялық, тәжірбие-
эксперименталдық, статистикалық және графикалық әдістер пайдаланылды.
Топырақ ... ... ... ... атындағы Топырақтану және
агрохимия ғылыми-зерттеу институтының химия зертханасында талданды: гумус
–Тюрин, жалпы азот-Къелдал, гидролизделетін азот –Тюрин-Кононова, жылжымалы
фосфор-Мачигин, жылжымалы калий-Гусейнов-Протасов, ... ... ... және Шейблер , сіңірілген кальций және
магний –Шмук ... ... ... ... фотометрде , су
суспензиясының рН—электрометрінде , топырақтың су ерітіндісі-Гедройц
бойынша , механикалық құрамы – ... ... ... және ... ... топырақты пирофосфорқышқылды натриймен
өңдеу арқылы анықталды. Ауыр металдардың мөлшерін зерттеу эмиссиондық –
спектриальдық талдау және ...... ... ... ... ... мұнай-газ аймағының өсімдік жамылғысы өте қатаң
топырақ жағдайларында болады: климттың құрғақтығы, жылу ресуртарының
көптігі , буланудың жоғарлылығы және ... ... ... ... және топырақтүзуші жыныстың тұздылығымен үйлесімдегі
ылғалдың жетіспеушілігі негізінен сораң-жусанды шөл өсімдіктерінен тұратын
ксерогалофитті және гиперксерофильді ... кең ... Олар ... түр ... ... және бір ... өсімдік жамылғысының сиректігімен , эфемерлер және эфемероидтардың
аздығымен өзгешеленеді. Аумақтың көп бөлігінде сұр-құба шөл топырақтарында
өсімдік жамылғысы бұйырғын- жусан және ... ... ... ... ... ... ... түйесіңір, мортық, ебелек, таспашөп, сораң, қарасоған, қоңырбас
және басқалар кездеседі.
Топырақ құрамындағы мұнай ... ... ... ... ... жэне
полярсыз көмірсуларды топырақ үлгісінен органикалық еріткіштермен бөліп
алып, ... ... ... анықтауға негізделген.
Кең таралған еріткіштер арасынан диэтил эфирі, гексан, пентан,
петролий эфирі, ... төрт ... ... көп ... ... - ... ... болмағандықтан суда аз ериді, еріген
көміртегіні де, органикалық және минералды ... ... де ... ... Сонымен қатар төрт хлорлы көміртегі,
салыстырмалы түрде, бөтен заттарды аз экстракциялайды./43/.
Гравиметриялық әдіс.
Гравиметриялық әдістің маңызы органикалық еріткіштермен ... ... ... ... ... ... ... қайнау температурасынан шектеулер бар. Әдіетің ... ... ... жеке ... ... ... үлгілерінің әрқайсысынан 30 г топырақ ... ... ... ... кептіреді. Сосын фарфорлы келіде (ступкада) үгітеді
және 0,50 мм елегіштен ... ... ... 150 мл ... ... ... хлороформен
ылғалдайды да бір тәулікке бөлме температурасына ... ... ... соңғы бөлігіне дейін 10 - 15 мг хлороформ қосу арқылы бірнеше
рет экстрациялайды. ... ... ... байланысқан 250 мл
колбаға ауыстырады. Одан ... оны ... үшін су ... ... 20-25 мл экстрат қалғанда отгонканы ... да ... ... құйып, тяганың астына қойып, хлороформды буландырады.
Алынған экстракты тазалау үшін ... 10-15 см, ... 1 см, ұшы ... ... ... Колонканың төменгі жағына қалыңдығы 1 ... етіп ... ... ... Сосын колонкаға 600°С-та
сусызданған алюминий тотығын (полярлы байланыстар ... 2-8 ... ... (мөлшері мүнайдың сапасына тәуелді) да 4 сағатқа
қалдырады. Дайын болған ... ... ... оған 3-5 мл ... ... ... 50 мл- лік салмағы тұрақты стакан қояды.
Хлороформның буланудан қалған түнбасын 5-10 мл ... ... ... ... ... кейін колонканы 2-3 мл-ден 2-3 рет шаяды.
Полярлы байланыстардан ... ... ... ерітіндісін бөлме
температурасында ауа ағынымен буландырып гексаннан айырады. Гексан толық
ажыратылғаннан ... ... ... ... мұнай өнімдерінің мөлшерін
анықтау үшін келесі формуланы пайдаланамыз:
С = (а-в) / с х 1000
Мұнда - С топырақтағы ... ... ... ... а-
мұнай өнімдері бар стакан салсағы, мг в- стаканның тұрақты салмағы, мг ... ... үлгі ... г 1000-1 кг ... коэффициент /43/.
3.4 Мұнайдың химиялық құрамын анықтау әдістері.
Мұнайды сандық жағынан бағалау үшін көптеген ... ... ... ... ... қарапайымдылық жэне нақтылық жағынан
талаптарға сәйкес ... Ең көп ... ИҚ- және ... ... және ... хромотографиялық әдістер
болып саналады /43/.
Хромотографиялық әдіс.
Мұнайды басқа химиялық кластардан бөлуде ... ... ... және жұқа ... хромотографиялық әдіс пайдаланылады.
Колонкалы хромотографиялық әдіс экстрактты алдын-ала дайындықсыз ... ... ... ... ... Жұқа ... ... сезімталдылығы жоғары болғандықтан, аз ... алу үшін ... ... ... олар ... ... кіретін басқа да қосылыстары туралы қосымша ... ... ... ... ... ... үшін ... әдісі аз мөлшерде (1-2) полициклдік ... ... ... Бұл әдістің спецификалылығы төмен және
мұнай құрамының ауытқуына тәуелді болғандықтан, қауіпті және ... ... ... ... ... - эмульцияланған, еріген және мұнаймен
сорбцияланған төрт хлорлы көмірсумен экстракциялау. Әдіс топырақ, ... ... ... ... ... ... 0,1- ден 50 ... дейін болған жағдайда қолданылады. Әдіс еріткішті ... ... ... ... ... қайнау температурасы төмен
көмірсуларды шығындамайды. УК- ... әдіс ... ... көмірсуларды сіңіруге негізделген. Олар жалпы көмірсу мөлшерінің
30% үлесін күрайды. Ароматты және қанықпаған көмірсуларды анықтау үшін 270
нм ... ... ... ... спектрометриялық әдіс
ИҚ - спектрометриялық әдіс алифатикалық, ... ... ... ... ... 70-90%) ... және универсалды болып
табылады.
Зерттелген мұнайдың ИҚ- спектрінде ондаған СН2 топтарынан және соңғы
топтары - СНз ... СН2- ОН ... ұзын ... алифатикалық
көмірсуларды сіңіру сызықтары көрсетіледі. ... ... ... 1728 см _1 ... ... ... ... сақталу уақытына қарай оның химиялық құрамы өзгереді.
Артыкшылығы - стандарт есебінде ... ... ... ... ... ... негізделген.
Топырақтағы мұнайды сезгіштік ... ... ... 0,02 ... ... құрамындағы ауыр металдар мөлшерін анықтау
әдістері. Эмиссиялық әдіс
Эмиссиялық әдіс- металдарды анықтау жалындық фотометриялық ... ... және ... газ ... ... Талдауға арналған
ерітіндінің өте ұсақ тамшыларынан құралатын аэрозольді газ жолындағы
атомдар ... ... ... ... ... металдардың
оңай иондалатын атомдары белгілі толқын ... бар ... ... ... ... ... ... элемент мөлшерін
анықтауға мүмкіншілігі бар.
Жалындық фотометриялық әдісі ... ... ... ... Осы әдіс арқылы рубидий, цезий, стронцийді анықтауға болады.
Әдістің кемшіліктері : аспаптың ... ... ... ... ... ... ... (бұл 25%-ті құрайды). Осы жерде
белгілі элементті анықтау үшін басқа элемент кедергі келтіруі ... ... ... ... ... анағұрлым жоғары
болған кезде) /41/
Полиграфиялық әдіс
Элементтерді және олардың концентрациясын полиграфиялық ... ... ... ... ... Олар ... кезінде алады. Бойында электрді қалпына келтіретін және
электр тотқықтырғыш заттар бар. Бұл ... ... ... ... іске ... ... іс ... металдардың барлық иондары бой
ұрады.
Артықшылығы: біріншеден, ... ... ... ... ... элементтерді аналитикалық
жолмен анықтауға мүмкіншілік береді; екіншіден, бір ... ... ... қайталанған анықтауларды жүргізіп ала беруге болады. Себебі талдау
процесінде жоғалмайды, ... ... ауыр ... ... негізінде пайда болған ауыр
металдардың және радионуклеотидтердің радиоактивтілігі бар. ... ... ... лаптонид жэне рубидийді жатқызуға ... ... ... олардың атомдарының ұсақ бөлшектер мен
кванттарға ыдырау сәтінде энергия бөлу арқылы ... ... ... ... ... ... ... жатады: альфа, бетта, гамма
жэне нейтрондық сәулелер. Табиғи радиоактивті ... ... ... ... бар, ... ... ... сәуле бөлу екпенділігі өте төмен.
Олардың табиғи минералдарда жоғарғы ... ... ... топырақтарда, суларда, шашырап тараушылық тэн, ал бүл сәулеленудің
сандық - сапалық қасиетін анықтауға біршама қиыншылықтар тудырады.
Аквитациялық талдау
Әртүрлі органикалық және ... ... ауыр ... өте ... ... осы ... қолданады. Бүл әдістің мәні мынада: талдауға
түсетін үлгіні біршама уақыт жоғары кинетикалық энергиясы бар ... ... ... ... ... кезінде ядролық
реакциялардың белсенділігі жоғарлайды /41/.
Рентген - флуресценттік әдіс
Бұл ... ... ... бар. ... ... ... ерітуді
қажет етпейді, үлгілерді көптеп пайдаланбайды, үлгінің химиялық құрамын
өзгертпейді, бұл ... бір ... ... көп рет ... ... береді.
Кемшілігі басқа қарастырылған әдістермен салыстырғанда ... ... ... негізінде рентгендік сәулелердің әсерінен
электрондарды ... ... ... ... талдаудың алдында
үлгіні мүқият үнтақтау керек.
Атомдық - абсорбциялық әдіс
Атомдық - абсорбциялық спектрометрия еркін атомдарды жарықты ... ... ... ... анатомиялық әдіс.
Атомдардың әртүрлі формадағы энергиямен қарым-қатынасы үш ... ... ... Бұл ... ... маңыздылығының
лабораториялық талдау техникасында дәлелденген алғашқы ... ... 1802 жылы ... ... Ол Күн ... қара ... анықтаған, бүл соңынан «+фрагофер» деген атаққа ие ... ... және ... 1860ж ... ... анықтады: эмиссия жэне
сіңіру кезінде бақыланған атомдық спетрлер ... ... ... жаңа ... ... ... деп ... кезеңнен бері химиялық техника өзінің жоғарғы дамуына ие болады.
Эмиссиялық техника талдау мақсатында арналып ... ... ... ... ... ... ... фотометр формасынан 20-30
сек аралығында бір үлгі ... 20-30 ... ... ... ... ... ... болады. Мұндай ... ... 1950 жылы ... болды. Аспаптың ... ... және ... ... ... ... түрінің дамуы бұл
әдіспен периодтық жүйенің барлық элементтерін анықтауға болады /44/.
Басқа әдістерден ... . ... - ... ... басқа да әдістермен салыстырғанда бірнеше артықшылығы бар. Льюс
атомдық- абсорбциялық әдістің барлық ... ... ... ... ... ... жасауға әмбебап әдіс екенін айтты. Бұл
әдістің таңдамалы ... өте ... бір ... бірнеше элементтерін
анықтауда, төменгі шектерін табуда маңызы зор. ... ... бұл ... ... ... ... ... бірлігі бейнеленген ретінде
анализдік белгінің ... ... ... де ... ... бір ... - ... болмсаса да оның барлық ... ... ... ... ... ... ... құрылымдық үлгісі
Атомдық-абсорбциялық спектрометрия әдісімен ... үшін ... ... анықталған элементті атомдық күйіне келетіндей
етіп ... ... ... ... резонанстың сәулесін алынған
атомдық бу қабатының сіңірген сәулесін толқын ұзындығын ғана ... ... ... ... ... ... үлгісі төмендейді, сөйтіп
олардың өлшеу сезгіштігін азайтады.
Атомдық абсорбциялық спектрометриянық құрылымдық үлгісі 1 ... ... ... ... бір ... сызықты спектрін шығарып ... ... ... ... ... оған ... ... аэрозоль
ерітіндісін жіңіщкелеп бүркейді. Спектр аймағына ... ... ... ... монохроматордың көмегімен айқындалады.
Айқындалған ... ... ... ... бағытталады,
көбіне фотокөбейткішке, сосын шығатын сызықты белгі күшейтілгеннен кейін,
гальванометрде сандық көрсеткіші бар ... ... ... ... ... ... ... бүркегенге дейін содан кейін ... ... ... екі ... ... ... өлшемі болып табылады
және анықталатын элементтің де өлшеміне сәйкес. Атомизатордағы (жалындағы)
қоздырылған атомдар сәулесіндегі айқындалатын ... ... үшін ... көзін 50 немесе 100 Гц жиілікке ауыстырады. Ал күшейткіш қызметін
жиілік дәлдігінде ... ... ... тұрақты құраушы белгіні
жалынның өзіне тән сәуле шығаруына байланыстырнып алуға мүмкіндік туады.
Анықталатын элементтің ... мен ... ... деңгей
аралығындағы байланыс калибрлеу процесі кезінде қалыптасады. Теория жағынан
алып қарағанда сәуле шоғыры аймағында Ламберт- Бер заңы ... ... ... - ... ... ... тек ... бір
шектеулер аясында ғана мүмкіндік бар.
Калибрлік қисықтың сызықтық бағыты жуық шамада ... ... ... Егер Т жалынды жіберу тарқылы, ал 10 және 1 түсетінт және сәуле
жалыны ... ... ... болса, онда анықтауды төмендегідей
жүргіеді:
Формула 2.
А=І8(1/Т) = ... ... ... оған ... Е- ға ... яғни Т - ... ... Т - дан А - ға өту қажет, ... жолы ... ... аспаптың сызықтық емес ... ... ... аспаптардың сіңіру ... ... оның ... ... ... ... ... -
абсорбциялық спектрометрия аппаратурасы ... ... бар ... ... ... ... - талданатын үлгінің негізгі пішінінде тұрған
атомдарды атомды буға айналдыру үшін, ол спектрометрден және ... ... ... ... және реактив ерітінділерін дайындау
Калибірлі ертіндіні дайындау үшін ... ... ... салыстырмалы
түрде концентрациялы ертіндісі жасалынады. Сосын бастапқы ертіндіні белгілі
бір жүйемен сұйылту арқылы ... ... ... ... ... ... 0,1 % - тік концентрациялы ертіндісін алу ... ... тұз ... ... дайындауда мүмкіншілігінше таза
металдарды пайдаланған жөн, әсіресе, тұз сақтау кезінде ... ... ... ... Калибірлі жэне а ертінділеріне қосылатын заттардың
ертінділері жатады. Бұл ... ... ... ... Сондықтан да бұл ... ... ... ... ұқыптылыққа көп көңіл бөлу қажет. Сулы ертінділер анализдеуші
сынамалар органикалық сұйықтықтарда ериді, ал ... ... үшін ғана ... Көп жағдайда мақсатқа сай метилизобутилкетон
немесе уайт - спирт қолданылады, өйткені олардың физикалық қасиетіне ... ... ... ... ... ... металорганикалық
қосылыстар пайдаланылады. Мұнай өнімдерін жэне бояуларды анализдеуде уайт -
спиртте оңай ... ... ... кең ... ... ... бөгде қосықтардан толық тазартып, соңынан араластырып, оның
орташасын алады. Қалыпты жағдайда толық кептіріп, келіде (ступкіде) күл
тәріздес ... ... ... аналитикалық таразыда оның 1 гр салмағын өлшеп алады. 1 гр ... ... ... ... ... ... ... колбаға салып, оны
тазартылған сумен дымқылдайды да, соңынан 10 мл қойылтылған тұз қышқылын
қосады. Ертіндіні (5-10 мин) қыздырады да, ізінше суытады. Сонан соң оған ... ... азот ... ... үлгінің тұнбасынан түсі толық ағарғанша
қайта қыздырып қайнатады.
3.6 Өсімдік үлгісін ... ... ... ... ... ... ... жататын түрлері алынады.
Өсімдік үлгісін дайындау үшін зерттелетін аймақтан мөлшері 300 г - ға
жететіндей етіп өсімдіктерді ... ... ... ... Майда ұнтақтарынан 1гр болатын өсімдіктер үлгісін аналитикалық
таразыда өлшеп алады. Алынған ... ... ... оның ... 10 - 15 ... ге ... кептіріп буландырады. Осындай шамаға жеткен кезде, үстіне 5 - 10
мл таза дистильденген су құйып, ішіндегі ... ... 10 мл ... ... оның ... ... ... дистильденген сумен толтырады.
Үлгілердің анализі.
Үлгілердің анализі атомдық - ... ... ... ... газ ... ... ... атомдардың жарық
сәулелерін сорып алу арқылы атқарылады.
Элементтің «булануы» немесе газ күйіне айналуы газ ... ... ... ... газ білтесіне ауа арқылы жанғыш газбен (пропан) араласқан
үлгі шашырамдысы беріледі. Газ ... ... ... ... ... ... газ күйіне айналады. Осы атомдар қуыс катодты шамнан
шыққан жарық сәулелерін сіңіріп алады. Сосын сәуле ... ... да, шыға ... ... элементке ие аналитикалық сызық пайда
болады. Бұл сызық фотоэлектрондық арттырғыштың фотокатодына ... ... ток ... аспапта тіркеуге алынады. Анықталған элементтердің
жарықты сіңіруі фототоктың азаюына себеп болады. ал бүл ... ... ... ... ... Оның ... өсінде белгілі
ерітінді концентрациясы тұрғызылады, ал ординат өсінде спектрограмма шыңы
көрсетілді.
Әрбір үлгідегі ... ... ... ... 3/
есептеледі.
Формула 3.
С%=ахУ/рхп
Мұндағы - а табылған концентрация, мг/мл V - соңғы көлем, мл р - ... п - үлгі ... ... кен ... ... ... антропогендік
әсердің күшті қарқынмен әсер етуі сол өңірдің жағдайын ... ... ... - ... ... ... жамылғысының
деградациялануына, жайылымдардың азып - тозуына, өсімдік түрлерінің жойылып
кетуіне себеп болып отыр. Қоршаған ортаның ... әсер ету ... ... ... әсер ... ... мұнай кен орнының ластануына барлау, жөндеу, бүрғылау
жұмыстарын жүргізген кезде ұңғы сағасынан мұнайдың ... ... ... қысымды құбырлардың жарылуы кезінде болатын апаттар себеп болады.
Мұнай өңдеу кезінде мұнайдың ... жиі ... Сол ... ... ... ауыр ... қанығуы мұнай - химиялық
ластаушы заттарға байланысты.
Қорыта келсек, зерттеу нәтижелерінің мәліметтері бойынша Жетібай ... ... ... мұнай және мұнай өнімдерімен ластануы жоғары
болғандықтан, бұл жағдай топырақ жамылғысының ... ... ... ... ... тепе - ... күрт
өзгеруіне алып келеді.
Кеніш орнында өсімдік жамылғысының прогрессивті формада шөлдену
үрдісі әсіресе ... және ... газ ... ... ... ... мұнаймен ластанған территорияларды жиі тазалау
кезінде өсімдік ... ... ... ... ... ... ... қысым нәтижесінде өсімдік жамылғысы құрамында әрқилы
арамшөпті түрлер ( адыраспан, ... ... ... ене ... Бұл
жағдайда ландшафт өзінің индикациялық кұндылығын жоғалтады. Сонымен,
1. Маңғыстау облысындағы ... ... ... топырағы мен
өсімдіктеріндегі ауыр металдар ... ... ... ... ... ... және өсімдік үлгілерін
жинау, анализге дайындау әдістері игерілді.
3. Зерттеу үлгілерінде ауыр ... ... ... үшін
атомдық - абсорбциялық спектрометрия зерттеу әдісі меңгерілді.
4. Өсімдіктер және топырақ ... ауыр ... ... ... ... ... анықталды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Бикмухаметов М.А. Пустынные почвы северо - западной части Кызыл -
Ординской области // ... - ... ... ... ... / Труды Института почвоведения АН КазССР. - Алматы, 1962. 114 ... ... ... ... - ... области. Масштаб 1:300000. -Алматы,
1959.
3. Казахстан. Общая физико - географическая характеристика, 1950. ... ... К.М. ... ... зоны ... ... 1983. - 239с.
5. Методы оценки и картографирования современного состояния пустынных
экосистем. - Улан - Батыр, 1990. 52с.
6. Жакбасова А. ... Г.А. ... ... 2003. 84 - ... ... Г.К. ... антропогенной трансформации
псаммофитной растительности // Материалы международной научной конференции,
посвешенной 700 - летию Института Ботаники и фитоиндустрии, Алматы, 2002.
227с.
8. ... ... ... ... 1960 - ... ... ... Алматы: Наука, 1969 - 1985. Ю.Губкин И.М.
Учение о нефти. Москва: Издательство. 1937. 89 - 126с. П.Суербаев ... К.М., ... Ә. Қ. ... ... ... процестері. ... 2004ж. ... Д. Г., ... В.С., ... ... ... признаки уровней загрязнения почвы ... ... 1969. 72 - 78с. ... Ю.И. ... ... ... в
почвенных экосистемах // ... ... ... М: Наука, 1988. 1 - 12с.
Н.Мелешкин В.Н. Промышленные отходы и окружающая среда. Киев:
1980. 561-578с. 15.Панов Е.Е., ... Л.Ф. ... ... ... нефтяной и газовой промышленности. Москва: Наука,
1986. 329-414с.
16. Джарбусынов Б.У., ... Е.К. ... ... и ... ... 1993, 103 - 108с.
17. Протеев В.Ф. Экология, здоровье и охрана окружающей седы. Москва:
2000г.
18.Сарсенбаев Е. Заболеваемость злакачественными опухолями населения
некоторых ... ... ... ... и ... ... Алматы: Наука, 1990г. 36 - 37с.
19.Белов П.С., Голубева И.А., Назарова С.А. Экология производства
химических продуктов из ... ... и ... ... ... ... Надиров И.К. Высоковязкие нефти и природные битумы./ Добыча.
Подготовка. Транспортировка. Алматы: Ғылым 2001г.
21. Викторова Т.В. ... ... ... и ... действий металлов. / Гигиена и санитария. 1986г. №2 18-21с.
22. Белозеров Э.С., ... Т.С. ... - ... ... ... ... Ғылым 1993г. 3 - 111с.
23. Тулебаев Р.К. хроническая свинцовая интоксикая. Алматы: Ғылым 1995г.9-
11с.
25. Леина Э.Г. ... ... ... Л - 1972г 183 с.
26.Кесельман Г.С. ... ... ... ... ... и ... ... и газа. М : Наука 1981 г. 256 с.
27.Сергейчих С.А. растения и промышленная среда, Днепропетровск . ... ... 1990 г. 244 ... Г.Е., ... Л.Ф. ... окружающей среды
на
предприятиях нефтеной и газовой промышленности / М : Недра. 1986г
244с.
29.Акиянова Ф.Ж., ... Э.И. и др. ... ... Прикаспия. // Проблема освоения пустынь. 2001. № 2
38с.
30. ... М, ... А.В. ... ... оі* те ітрасі оі" оіі
роіііііоп оп Іһе зоіі оі* Теп§іг ... ог" ... ... //
\Уогкзһор Есо1о§іса1 ргоЫетз оі" Сазріап 8еа апсі есо1о§іса1 ... ... ... ... ... 1987. 18-20 ... Р. ... Лавриенко И.А., Лавриенко О.В. Аккумуляция растениями тяжелых металлов
в условиях нефтезагрязнения. Новосибирский экологический журнал, 1988 г № 3-
4 ... Е.Н и др. ... ... среды
в
нефтеперерабатывающей промышленности / Львов 1989 г 158 с /
33. Смирнов Л.А. ... мир ... ... : ... 1995 г. ... ... И.М., Абдрахманова Р.Ф. и др. Изменение свойств почв ... ... вод при ... ... и ... сточными водами
в Башкарии // Почвоведение, 1997 г № 117 362-372 с7
36. Нефтегазовый комплекс Казахстана // Нефть и газ. ... И.К. ... ... З.А., Бахшиева Ч.Т. Экология и охрана почв ... ... ... ... 1991 г. 171 - ... ... И.П. ... закономерности тролеформации почв в районах
добычи нефти. / М: 1988г. 23 - 42с/.
39. Асанбаев И.К. Антропогенное ... почв и их ... ... ... ... Ю.В. Тяжелые металы в почвах и растениях. Л: - 1989г. 204с.
41. Сборник методик по ... ... ... ... в ... ... . Л., ... жұмыста атомдық - абсорбциялық эдістің негізінде Маңғыстау
облысының Жетібай мұнай компаниясының орналасқан жердің ... ... ... ... дана ... ... территории компании Жетыбай
мунай в Мангисауский области с помощью атомно -абсорбционного метода
анализа.
SUMMARY
Тһе using of atomic- ... has the ecology ... ... Jetibai munay company of ... on Mangistau area.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоғам қайраткері Д. Қонаевтің өміржолы4 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Бизнес жоспардың тұрпаттамасы8 бет
Денсаулық және жеке бас тазалығы7 бет
Диспансеризация туралы мәлімет5 бет
Мектеп психологының іс қағаздар жүргізу4 бет
Оңтүстік Кореяның қазіргі кездегі халықаралық қатынастардағы жүйесі19 бет
Темперамент түрлері және олардың ерекшеліктері17 бет
Туғанан кейінгі аурулар Аналықтардың бедеулігі . Аталықтардың белсіздігі3 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстан ауыр өнеркәсібіне инженер кардларды даярлау63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь