Қазақстан Республикасының салық жүйесi: мәселелері мен даму болашағы

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСIНІҢ ДАМУЫ

1.1 Салық жүйесінің экономикалық мазмұны және құрылымы ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Қазақстан республикасының салық жүйесі: деңгейлері және
принциптері, қалыптасу кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУІН ТАЛДАУ

2.1 Қазақстан Республикасында салық салуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... .27
2.2 Тараз қаласы бойынша салық комитетінің ісіне талдау ... ... ... ... ... ... ... ...35

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ДАМУ БОЛАШАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..67
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..70
Зерттеу тақырыбының өзектілігі - Қазақстан Республикасында салық жүйесінің қалыптасуы және оның даму кезеңдері, сонымен қатар кезеңдерде еңгізілген өзгерістерді талдау, бюджеттің салықтық түсімдері және фискалдық саясатты ұйымдастыру тәсілдері болып келеді. Салықтар – белгілі бір көлемде және мерзімде алынатын, заң бойынша қарастырылған міндетті төлемдер. Ал оның экономикалық мәнісіне келетін болсақ, олар – шаруашылық субъектілерінен, азаматтардан ұлттық табыстың бір бөлігін алу жөніндегі өндірістік қатынастардың бір бөлігі. Оны мемлекет өзінің функциялары мен міндеттерін орындау үшін жинайды. Салықтар мемлекетпен бірге пайда болған және оның өмір сүруінің негізі шикізаты болып табылады. Мемлекетті қамтамасыздандыру үшін оның азаматтарының ақшалай формада тұрақты түрде төлейтін төлемдерге заң негізінде міндеттейді. Адамзаттың даму тарихында салықтың формалары мен әдістері мемлекеттің сұранымдары мен қажеттеріне қарай бейімделіп, өзгерістерге ұшырап отырды. Олардың қызмет ауқымы кеңейіп, әлеуметтік – экономикалық процестердегі ролі де өзгерді. Тауар – ақша қатынастар неғұрлым дамыған сайын салықтар да жақсы дамып, оларға мүмкіндігінше әсер етті.
Жалпы айтқанда диплом жұмысының бағыты, салықтың пайда болуы мемлекеттің пайда болуымен тығыз байланысты. Салықтың пайда болу тарихы бұл, мысалы, алғашқы қауымдық қоғамдық құрылыс кезінде мемлекет те, сыныптар да, салық та болған жоқ. Ақшалай салықтар тек құл иеленуші формациясында пайда болды. Ал феодализм кезеңінде салықтың тармақталған түрі дамыды. Капиталистік қоғам кезінде салық шағын кәсіпкерлердің бастамасы болды. Енді социалистік кезеңге тоқталатын болсақ, онда салық – мемлекеттік қордың қаржымен қамтамасыз ететін басты сала болған жоқ.
Жалпы адамзатқа «салық» деген сөз ежелгі заманнан бастап мәлім болды. Сол кезде бұл термин алым-салық деген сөздердің түрінде қолданылады. Ол негізінен, яғни салық мемлекетті асырау қажеттілігінің негізінен пайда болған.
Салықтар тауар-ақша қатынастарының ахуалына әсер ете отырып, олардың дамыған жүйесінде айтарлықтай өрбіді. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі әрқашан салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен қабаттаса жүреді.
Нарық қатынастары түзілуі жағдайындағы салық саясатының негізгі бағыты – халықтың нақты табыстарының едәуір бөлігін орталықтандырылған қоғамдық тұтыну қорлары арқылы қалыптастыру принциптерінен бас тарту. Бұл халықтың еңбекке қабілетті бөлігінің табыстарын еңбек белсенділігін арттыруға экономикалық мүдделігін арттыру арқылы көбейтуге мүмкіндік береді. Салық жүйесі арқылы қоғамның еңбекке қабілетсіз мүшелерін әлеуметтік қорғау қамтамассыз етіледі.
1. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы” Заңы. (Салық Кодексi). – Алматы, 2009ж.-232 б.
2. Сейдахметова Ф.С. "Налоги в Казахстане", Алматы, 2002 г.
3. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – СПб: Питер Ком, 2007. – 782 с.
4. Худяков А.И., Наурызбаева Н.Е. Налог: понятие, элементы, установление, виды. Алматы: - ТОО Баспа, 2005 – 160с.
5. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: - 2005. – 131 бет.
6. Ермекбаева Б.Ж. Жалпы мемлекеттiк салықтар. Алматы, Экономика, - 1997 ж. – 158 бет.
7. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2005. – 448 бет.
8. Елубаева Ж. "Салық жүйесін жетілдіру жолдары" "Қаржы-қаражат" Алматы, 2009ж. №5
9. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2010, №6, 22-25 стр.
10. Шеденов О. "Салық - экономиканы реттеу құралы " "Қаржы-қаражат"Алматы, 2009ж. №3
11. Сатыбалдин А.Е. Жеке табыс салығына қатысты мәселелер / Транзитная экономика.-2008.-Ю.-67.
12. Абдракимова Ж. Табыс салығы // Қаржы -қаражат.-Алматы. – 2010 ж.
13. Уровень жизни населения. Агенство РК по статистике информирует // Труд в Казахстане: проблемы, факты и коментарий; 2009 г.
14. Налоговое обозрение Франций.//Финансовая газета. – 2009г - № 1 – с. 23
15. О маркировке //Вестник предпринимателя. – 2010. - № 9. – С. 25
16. «О ситуации на финансовом рынке» //Банки Казахстана,№3, - 2009 г. 7 стр.
17. Айдаров Д.Б. Теоретические аспекты совершенствования подоходного налога в РК / Налоговый эксперт.-2008.-К9-12.-140 б
18. Рожнева Т. Налоговая система Германии // Финансы. –2009. – №5.
19. Тараз қаласының салық комитетінің мәліметтер базасы.
20. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. “Шет мемлекеттердің салықтары” / Алматы 2004 ж. “Экономика”
21. Джапарова Н. “Реформирование земельного налога как продолжение земельной реформы в Кыргызской Республике ” // Аль-Пари № 2, 2008
22. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009-2011 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы, 2009 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
23. Статистический ежегодник. Алматы. – 2010г.
24. Региональный статистический ежегодник Казахстана. //Агентство РК по статистике, Алматы, 2010, С.64-75.
25. «Жаңа онжылдық – Жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың халыққа Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2010 ж.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
...........................................3
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСIНІҢ ДАМУЫ
1.1 Салық ... ... ... және ... Қазақстан республикасының салық жүйесі: деңгейлері және
принциптері, қалыптасу кезеңдері
..........................................................................12
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА САЛЫҚ ... ... ... ... ... Республикасында салық салуды ұйымдастыру
.............................27
2.2 Тараз ... ... ... ... ... талдау
...............................35
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ... ... МЕН ДАМУ ... ... ... тақырыбының өзектілігі - Қазақстан Республикасында салық
жүйесінің қалыптасуы және оның даму ... ... ... кезеңдерде
еңгізілген өзгерістерді талдау, бюджеттің салықтық түсімдері және фискалдық
саясатты ұйымдастыру тәсілдері болып келеді. ...... ... және ... алынатын, заң бойынша ... ... Ал оның ... ... ... ... олар – шаруашылық
субъектілерінен, азаматтардан ұлттық табыстың бір бөлігін алу ... ... бір ... Оны ... ... ... ... орындау үшін жинайды. Салықтар мемлекетпен бірге пайда болған
және оның өмір сүруінің негізі ... ... ... ... үшін оның азаматтарының ақшалай формада тұрақты ... ... заң ... ... ... даму тарихында
салықтың формалары мен әдістері мемлекеттің сұранымдары мен ... ... ... ... ... Олардың қызмет ауқымы
кеңейіп, әлеуметтік – экономикалық процестердегі ролі де өзгерді. Тауар ... ... ... ... ... ... да ... дамып, оларға
мүмкіндігінше әсер етті.
Жалпы айтқанда диплом жұмысының бағыты, салықтың пайда ... ... ... ... ... ... пайда болу тарихы
бұл, мысалы, ... ... ... құрылыс кезінде мемлекет те,
сыныптар да, ... та ... жоқ. ... ... тек құл иеленуші
формациясында пайда болды. Ал ... ... ... ... ... ... ... кезінде салық шағын кәсіпкерлердің
бастамасы болды. Енді социалистік ... ... ... онда ... ... қордың қаржымен қамтамасыз ететін басты сала болған жоқ.
Жалпы адамзатқа «салық» деген сөз ежелгі заманнан бастап мәлім болды.
Сол кезде бұл ... ... ... ... түрінде қолданылады. Ол
негізінен, яғни салық ... ... ... ... ... ... ... ахуалына әсер ете отырып, олардың
дамыған жүйесінде айтарлықтай ... ... ... ... ... салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен қабаттаса
жүреді.
Нарық ... ... ... ... ... ... – халықтың нақты табыстарының ... ... ... тұтыну қорлары арқылы қалыптастыру принциптерінен бас ... ... ... ... ... ... еңбек белсенділігін
арттыруға экономикалық мүдделігін ... ... ... мүмкіндік
береді. Салық жүйесі арқылы қоғамның еңбекке ... ... ... ... ... қаржы ресурстарының бастапқы категориясы және мемлекеттiк
қызметтердi iске асырудың негiзi болып табылатын салықты жан-жақты ... салу ... ... етуiн, салықтың негiзгi элементтерiн және
осылардың басын қосып, ұйымдастырып ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен осы дипломдық жұмыстағы негізгі мақсат салықтардың мәнін, даму
тарихын ашумен қатар Қазақстан Республикасының салық жүйесінің ... ... ... және ... ... ... мен тәртіптер т.б
туралы мәліметтер мен теорияларды толықтай және жүйелі түрде беру. Жалпы
диплом жұмысы үш ... және ... ... ... ... жалпы салықтардың пайда болуы, салық жүйесінің
даму тарихы, салықтардың экономикалық мәні, ... ... ... ... түрлері туралы толықтай мағлұмат берілген, сонымен
қатар Республикамыздағы әрбір берілген ... ... ... ... және мәні ... ... ... берілген.
Екінші тарауда негізгі бөлім болғандықтан Республикамыздың салық
жүйесінің ... мен ... ... ... ... ... ... мен салық механизмі және олардың арасындағы өзара ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі заңдылықтары мен
тәртіптер толық әрі нақты мағлұмат береді.
Үшінші тарауда қорытынды бөлім болып табылады, ... ... ... ... ... ... заманға сай жаңа
заңдылықтар, ... ... ... одан әрі қалай жетілдіру керектігі
және осы бағытта қолданылатын ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСIНІҢ ДАМУЫ
1.1 Салық жүйесінің экономикалық мазмұны және құрылымы
Салықтар дегеніміз – мемлекеттің ... ... ... ... ... қажетті үзбесі. Мемлекеттік құрылымның дамуы мен
өзгеруі әрқашан салық жүйесінің өзгеруімен байланысты. Қазіргі өркениетті
қоғамда салықтар ... ... ... көзі ... табылады. Бұл
функциядан басқа мемлекет салық механизмін қоғамдық ... ... мен ... ... ... экономикалық ықпал
етуші құрал ретінде пайдаланады. [1]
Салықтардың сонау ерте кезден бастап пайда болуы алғашқы ... ... ... ... ... мен нысандарының дамуында негізгі үш ірі
кезеңді атап айтуға болады. Алғашқы кезеңде, ... ... ... орта
ғасырлардың басына дейін мемлекетте салық жинайтын және оны ... ... ... Ол тек ... ... қаражаттардың жалпы
соммасын анықтаған. Ал салықтарды жинауды қалаға немесе ... ... ... (XVI-XIX ғғ. басы ) елде бірнеше мемлекеттік мекемелер
пайда бола бастады. Сол кезде мемлекет функцияның бір бөлігін ... ... ... ... орнатады, салықтарды жинау процесін бақылайды. Осы
кезде салықтарды өтеп ... ... ... зор болды. [2, 45 б]
Үшінші кезең, осы заманғы кезең – ... ... және ... барлық функцияларын мемлекет өз қолына алған. Аймақтық билік
органдары, ... ... ... көмекші ролін атқарады.
Мемлекеттік мекеменің бастапқы даму сатысында салық салу ... шалу ... ... бұл ... ... ... ... жоқ.
Құрбандық шалу әрине заңсыз болды және төлемдерді ... ... ... ... ... ... ... анық болған. Моисейдің
Пятикнижінде былай жазылған: «жердегі ағаш жемістерінен ... ... ғана ... салықтың алғашқы ставкасы барлық алынған ... ... ... ... ... ... «светская» десятина пайда
болды. Бұл десятина шіркеу ... ... ... Бұл ... ғасырлар бойы әр түрлі елдерде өмір сүрді, атап айтқанда ... ... орта ... ... ... ... уақытта Мысырда жер
салығы алынған. Ол салық өте дәл болған. Мысырда Страбонның билік ... ... ... ... салықты есептеудің негізінде жатқан 2 нилометр
болған.
Ежелгі Грецияда б.э.д. VII – IV ғғ. ... ... ... құра ... ... 1/10 ... 1/20 бөлігін құрайтын
салықты енгізді. Сонымен бірге қақпа алдында алым түріндегі акциздер болды.
Осының ... ... ... ... ... ... ... құруға, шіркеулерді, қоғамдық ... су ... ... және ... ақша мен ... беру
және басқа да қоғамдық мақсаттар үшін ... ... ... ... ... бірге ежелгі заманда салық салуға қарсы әрекеттер болды.
Мысалы, Афиныда ерікті адам ... ... тиіс деп ... ... үшін жеке ... ... белгісі түрінде болған. Кейбір
адамдар мүліктік ... ... ... мемлкеттер өзінің бастауын Ежелгі Римнен алады. ... ... ... ... қарастырайық. Алғашқыда бүкіл мемлекет Рим
қаласынан және оған ... ... ... ... ... ... Қала мен мемлекетті басқару шығындары минималды болған. Өйткені,
сайланған магистраттар өздерінің қызметтерін төлеусіз ... ... ... олар ... ... ... Шығындардың басты бөлігін
қоғамдық ғимараттарды салу құраған. ... бұл ... ... ... ... ... ... арқылы жапқан. Бірақ соғыс уақытында
Рим азаматтарынан молшылықтарына байланысты салық алынып отырған.
Салық сомасын әрбір 5 жыл ... ... ... ... Римнің азаматтары цензорларға өздерінің мүліктік жағдайы туралы
және ... ... ... акт ... ... табыс туралы декларацияның
негізі сол кезден бастап жасала ... ... ... IV-III ғғ. Рим ... дамып, жаңа отар қалалар жаулап алына
берді. Салық жүйесінде де өзгерістер ... ... ... ... ... олардың мөлшері
азаматтардың жағдайына байланысты болды. Салықтардың белгілі бір сомасы
әрбір 5 жыл сайын ... ... ... тыс тұратын римдік азаматтар
мемлекеттің салықпен қатар, жергілікті салықтарды да ... ... ... кезеңiнде салық салу саясатының
негiзгi бағыттары - ... ... құру және оның ... ... ... ... салық механизмiн iске асыру.
Салық салудың әдiстерi мен жолдары, салық салудың ... ... ... ... ... ... ... ұғымымен «салық жүйесі» ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетке
алынатын салық түрлерінің, оны құру мен алудың нысандары мен ... ... ... жиынтығы әдетте мемлекеттің салық жүйесін
құрайды. Салық жүйесінтиімді ұйымдастыру ... ... ... ... ... /6, 87 ... мемлекеттер пайда болуымен бiрге ... ... ... ... ... ... салық жүйесiнiң қайта құрылуымен
және жаңаруымен қабаттаса жүредi.
“Салық” ұғымы әр ... ... ... әр ... ... көптеген экономикалық әдебиеттерде “салық” ұғымы
бюджет қорына белгiлi бiр көлемежәне белгiлi бiр ... ... ... ... қарастырылады. /3, 362 б/
Салықтар дегенiмiз мемлекеттiк бюджетке заңды және жеке ... бiр ... және ... ... мiндеттi төлемдер болып
табылады. Салықтар – шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң, жеке ... екi ... ... ... ... ... байланысты туындайтын қаржылық қатынастарды сипатайтын экономикалық
категория. Салықтардың экономикалық мәнi ... ... ... ... ... ... мен ... қалыптасуындағықаржылық қатынастардың бiр бөлiгiн көрсетедi.
2) Екiншiден, шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен халық табысының
белгiлi бiр ... ... ... жинақтап, жиынтықтардың қаржылық
қатынастарын көрсетедi.
Салықтар жалпы шығу тегi мемлекеттердiң пайда болуымен қатар өмiр
сүруi мен ... ... ... көзi ... ... ... ... оның құрылуымен, жаңаруымен бiрге қалыптасады. әрбiр
мемлекетке өзiнiң iшкi және сяртқы ... ... үшiн ... ... ... көздерi керек екенi белгiлi. Ал салықтар болса осы
мемлекет қаржысының негiзгi қайнар көзi. ... ... ... ... және экономиканың маңызды, ... ... ... ... ... ... ... /3, 325 б/
Осы салық салуға байланысты әр дәуiрде ... ... ... ... ... ... ... Мысалы,
Ф.Аквинский “Салықтарды ұрлаудың рұқсат етiлген нысаны” ретiңде анықтаса,
салық салу теориясының негiзiн салушылардың бiрi ... ... ... ... ... ... ... деп тұжырымдаған.
Салықтардың мәнiн толық түсiну үшiн олардың экономикалық маңызын
түсiну қажет. Ал ... ... ... ... ... ... ... салықтардың жалпы экономика дамуында атқаратын келесiдей үш
қызметтерi бар:
1) Фискалдық;
2) Реттеушiлiк;
3) Бақылаушылық.
Салықтардың бiрiншi ...... ... ... қызмет деп
аталады. Бұл салық қызметi ... ... ... кiрiс ... ... ... мiндетi құрылады. Себебi, салықтар
мемлекеттiк бюджеттiң ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау және тағы басқа да шаралардың iске ... ... ... 2010 жылы салық жүйесінде әділеттілікті, оның
тұрақтылығы және ... ... ... ... ... салық жүктемесініңбаланстылығын және салық жүйесінің экономикалық
процестерге қатысты бейтараптылығын қамтамасыз етуге ... ...... ... ... болды. /1/
Аталған заңнаманың негізінде салықтар мен басқа да міндетті төлемдер
санының қысқартылуы және салық салу ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің
экономика талаптарына ... ... ... ... ... ... ... тұрақталуына және
сәйкесінше мемлекеттік бюджетке түсімдердің жоғарлауына мүмкіндік жасады.
Кестеден ... ... ... келе, қазiргi кезде
елiмiздiң бюджетiнiң кiрiс көзiнiң 90%-ы салықтардан ... ... Ел ... ... ... ... кiрiс көзi ұлғайған
сайын салықтық түсiмдердiң де өсiп ... ... ... салықтың
экономикалық табиғаты өндiрiске байланысты. Өндiрiс бар жерде табыс та бар,
одан алынатын салықтар да бар. Сондықтан салық ... ... ... ... тигiзiп, өндiрушiлердiң ынтасын арттыруға жағай жасауы қажет.
Салықтардың екiншi маңызды қызметi ол реттеушiлiк қызмет. Реттеушiлiк
қызметi ... ... ... iске ... Оның ... ... салық ставкалары мен салық жеңiлдiктерi. Салықтық реттеудiң
тетiктерi тек қана ... ... ... қана ... ... қатар ақша
және баға саясаты, шетелдiк инвесторларды ынталандыру, шағын және ... ... және ... ... ... ... бар өндiрiстер
мен өнеркәсiп салаларын қолдау мақсатында қажет ... ... ... ... ... ... қызмет атқару үшiн олардың басқа да
экономикалық құралдармен және саясаттармен тығыз ... ... ... мөлшерiн көбейту мақсатында салық ставкаларын шектен тыс ... ... ... тоқтауына, өндiрушi кәсiпкердiң өз iсiне деген
ынтасын жоғалтуына және ... ... ... әкеледi. Мысалы,
әлемдiк тәжiрибе бойынша табыс салығын салғанда салық ставкасының деңгейi
35-40 пайыздан аспауы ... /4, 63 ... ... оның ... салық ставкаларының деңгейiн
зерттеген ғалымдардың тұжырымдароы ... ... Егер ... ... мөлшерi салық төлеушi табысының 50%-нан асып
кетсе, онда ол өндiрiстiң тоқтап қалуыа әкелiп ... ... ... өздерiнiң өндiрiс шығындарын жаба алмай
қалады.
2) Ешер салық мөлешi салық төлеушi табысының 45-50%-ы аралығында болса,
онда жай ... ... ... Егер ... ... ... ... табысының 35-40%-ы мөлшерi
аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндiрiске әкеледi.
Салықтардың ... ... ... ... ол бақылаушылық
қызметi, яғни салықтық бақылау. ... ... ... ... ... ... ... тиiмдiлiгi бағаланады, ... ... ... iсi жүргiзiледi, салық жүйесi мен бюджет
саясатының жетiлдiру жолдары қарастырылады.
Қандай да бiр механизмнiң құрамына ... ... мен ... Сол сияқты салық механизмi де белгiлi бiр салық элементтерiнен
тұрады. Салық салу элементтерiне келесiлер ... ... ... Салық көзi:
• Салық ставкасы;
• Салық өлшем бiрлiгi;
• Салық оклады;
• Салық жеңiлдiктерi;
• Салық төлеу мерзiмi мен тәртiбi;
• Салық төлеушiнiң және ... ... ... ... ... ... төлеуiн бақылау;
• Салықтық жазалау шаралары.
Салық төлеушi немесе салық субъектiсi – ... және ... ... да ... төлемдердi төлеу жөнiндегi заңды мiндетi ... ... ... төлеушiлерге:
• Резидент және резидент емес заңды тұлғалар;
... ... ... ... азаматтары және азаматтығы
жоқ адамдар болып табылады.
Салық объектiсi – заң жүзiнде негiзделген, салық салуға негiз ... ... ... ... ақшалай операциялар және т.б. ... ... көзi – ... ... ... ... салынатын табыс жылдық жиынтық
табыс пен ... ... ... ... ... базасы мыналар болып табылады:
• Табысқа салынатын салық. Бұған корпорациялық табыс ... мен ... ... ... ... салынатын салық. Олар қосылған құнға салынатын салықтар
және кеден ... ... ... салынатын салық. Оған жер салығы, мүлiкке салынатын салық
және басқалары жатады.
Салық ставкасы – бiр ... ... ... ... ... ... ... пайыз нысанында белгiленедi. Пайыздық салық
ставкасы прогрессивтiк, регрессивтiк және ... ... ... салықтар салық салынатын табыстың өсуiне сәйкес ұлғайып
отырады. Пропорционалды стакалар ... ... ... ... ... тұрақты пайызбен тағайындалады. Регрессивтi салық
ставкасы – салық салынатын табыс мөлшерiнiң өсуiне қарай салық ... /7, 211 ... ... ... ... ... көлемiнен тәуелсiз бiрынғай
сома түрiнде белгiленедi.
Салық өлшем бiрлiгi – ... үшiн ... ... ... ... оклады – салық төлеушiнiң белгiлi бiр щбъектiсiнен ... ... ...... ... ... ... бiртiндеп немесе
салық төлеуден босатылуы. Салық жеңiлдiктерiне салықтан толық босатылатын,
салық салынбайтын ... ... ... ... ... ... ... ұзарту болып табылады. Салық төлеушi шегерiмдердi жылдық
жиынтық табыс алумен байланысты шығыстарды растайтын құжаттары болған ... ... ... – салықтар мен басқа мiндеттердiң бюджетке ... ... ...... мерзiмде салықты төлеген ... ... ... ... ... керек екенiн, яғни төлеу кезiндегi
белгiлi бiр ... ... ... ... Қолданылып жүрген салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi
төлемдер туралы салық заңдарындағы өзгерiстер ... ... ... ... ... Салық қатынастары мәселелерi бойынша өз мүдделерiн қорғау және ... не өз өкiлi ... ... ... ... нәтижелерiн алу;
• Салық бақылауы нәтижелерi бойынша салық және ... ... ... ... ... есептеу мен төлеу жөнiндегi салық қызметi
органдарына түсiндiрме табыс ету;
• Жеке ... ... ... орындалуы бойынша бюджетпен есеп
айырысудың жай-күйi туралы көшiрме алу;
• Салық Кодексiнде және ... ... ... да ... белгiленген тәртiппен салықтық тексеру актiлерi ... және ... ... ... ... ... шағым жасау;
• Салық құпиясының сақталуын талап ету;
• Салық салуға қатысы жоқ ақпарат пен құжатарды табыс етпеу.
Салық ... ... /6, 57 ... ... ... дер кезiнде және олық көлемiнде орындау;
• Салық қызметi органдарының анықталған салық заңдарын бұзушылықтарды
жою ... ... ... ... сондай-ақ қызметтiк мiндеттерiн
атқаруы кезiндегi заңды қызметiне кедергi ... ... ... ... ... ... лауазымды адамдарының салық
салу щбъектiсi және салық ... ... ... ... ... ... жол ... Салық есептiлiгi мен құжаттарды заңға сәйкес тәртiппен ... ... ... ... ... ... ... көрсеткен кезде
тұтынушылармен ақшалай есеп айырысуды ... жады бар ... ... ... ... ... тұтынушының қолына бақылау
чегiе бере отырып жүргiзу.
Салық төлеудi бақылау – салық заңдарыынң ... ... ... мен ... да ... ... есептеу дұрыстығын және
олардың уақтылы төлену ... ... ... және жеке ... ... төлеудi басқаруды тек қана салық қызметi органдары жүзеге
асырады.
Салық салу қағидалары:
Салық механизмiнiң қызметi белгiлi қағидаларға ... iске ... ... ... ... ... iсiн ... қағидаларға
негiзделiп жүргiзiлуiн талап етедi:
1. мiндеттiлiк қағидасы бойынша салық төлеушi салықтық ... ... ... ... орындауы тиiс.
2. нақтылық қағидасы бойынша Қазақстан Республикасындағы ... ... мен ... нақты болуы тиiс.
3. әдiлеттiлiк қағмдасы бойынша Қазақстан Республикасында салық алу
жалпыға бiрдей және ... ... жеке ... ... жасауға
рұқсат етiлмейдi.
4. бiртұтастылық бойынша Қазақстан Республикасы аумағында жалпыға бiрдей
салық жүйесi қолданылады.
5. жариялылық қағидасы ... ... ... ... ... ... ... жарық көрiп отырады.
Салық iсiн тиiмдi ұйымдастыру мақсатында салықтарды белгiлi ... ... /8, 18 ... ... салу ... байланысты;
2. Қолданылуына қарай;
3. Салық салу органына байланысты;
4. Экономикалық ерекшелiгiне байланысты;
5. Салық салу объектiсiн бағалау ... ... салу ... ... ... ... және ... салықтар
болып бөлiнедi.
Тiкелей салықтар тiкелей табысқа немесе мүлiкке салынады. ... ... ... жатады:
• корпорациялық табыс салығы;
• жеке табыс салығы;
• жер салығы;
• көлiк құралдарына салынатын салық және т.б.
Жанама салықтарды тұтынушы төлейдi. ... ... ... бағасына алдын
ала салық енгiзiлгендiкте, iс жүзiнде оны бюджетке сатушы ... ... ... ... ... ... салынатын салық;
• Акциздер;
Бюджетке түскен соң қолданылатын белгiсiне қарай салықтар жалпы және
арнайы болып бөлiнедi.
Жалпы салықтар бюджетке тскен соң, жалпы ... ... ... ... ... және қосылған құнға салынатын салық жатады.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң, ... ала ... ... ... ... ... құраладыона салынатын салық жол қорын
құруға жұмсалады. Салық салу органына ... ... ... ... жергiлiктi болып бөлiнедi.
Табысқа салынатын салықтар салық төлеушiнiң кез келген салық
салынатын объектiсiнен ... ... ... ... салық салық төлеушi тауар немесе қызмет құнын
төлеген кезде төлейдi. Оған ... ... ... ... пен акциздер
жатады.
1.2 Қазақстан республикасының салық жүйесі: деңгейлері және принциптері,
қалыптасу ... салу ... ... белгілі бір принциптерді салық теориясының
басты элементі.
Салықтар жөніндегі ілімнің түңғыш ... ... ... ірі классиктері Адам Смит, Уильям Петти.
Адам Смит салық жүйесін құрудың төрт қағидасын ұсынған. Лар ... ... де ... ... ... ... ретінде қолданылады.
1-қағида. Салық әрбір салык төлеушінің тапқан табысына сәйкес алынуға
тиісті.
2- қағида. Салық мөлшері мен оны төлеу мерзімі заң ... күні ... дәл ... ... ... Ыңғалылық қағидасы, әрбір салық төлеушіге қолайлы уақытта және
осы салық төлеушіге ... ... ... ... ... қағидасы, салық алу кезінде салық төлеушінің
шығындары мейлінше аз ... ... [6, 48 ... салу ... ... ... пен негізділік; жалпыға
бірдейлік және нақтылық; тенділік пен әділеттілік; ыңғайлылық ... ... және ... ... және ... және ... ... пен бірдүркінділік болуы қажет.
Мемлекеттiк бюджеттiң кiрiс көзiн құрайтын негiзгi қаржылық ... ... ... табылады. Салықтар өз кзегінде олардың құрылымы мен ... ... және ... ... әр ... болып
келеді.
Салық Кодексіндегі 13 салық көрсетілген. [1]
Жаңа Салық ... ... ... ... ... ... табыс салығы;
• жеке табыс салығы;
• қосылған құн салығы;
• акциздер;
• экспортқа рента салығы;
• жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері мен ... ... ... көлік құралы салығы;
• жер салығы;
• мүлік салығы;
• ойын бизнесі салығы;
... ... ... жер ... қосылған құнға салық пен акциздер жанама салықтарға жатады. Ал
қалған салықтың жетi түрi тiкелей салық салу болып табылады. Ендi осы ... және ... ... ... ... ... Бұл салықты Ұлттық банк пен мемлекеттiк
мекемелердi қоспағанда Қазақстан ... ... ... ... Қазақстанда қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... ... салық режимiн қолданушы заңды ...... ... ... ... ... ... – ауыл шаруашылығы өнiмiн
өндiрушiлер, кәсiпкерлiк қызметтiң жекелеген ... ... ... ... ... ... салу ... заңды тұлғалар салықты
есептеу, төлеу тәртiбiн, алу шарттарын, жеңiлдiктер мен санкцияларды, төлеу
уақытын айқындайды.
Негiзгi шектерде бұл ... ... ... ... ... Салықты
табыс алатын заңды тұлғалар, резиденттер мен бейрезиденттер, соның iшiнде
кәсiпкерлiк қызметтен алатын табыстары ... ... емес ... ... ... да ... табыс салығында салық төлеушiлер болып Қазақстан
Республикасының Ұлттық ... мен ... ... ... ... ... ... тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда
қызметiн тұрақты ... ... ... ... ... республикадағы
көздерiн табыс алатын бейрезидент-заңды тұлғалар төлейдi. Арнаулы салық
режимiн қолданушы заңды тұлғалар – ... ... ... шаруа
қожалықтары, заңды тұлға – ауыл шаруашылығы өнiмiн өндiрушiлер, кәсiпкерлiк
қызметтiң жекелеген түрлерi корпорациялық табыс салығын ... ... ... ... ... келесi 1-ші суреттегiдей
көрiнiс табады:
20% 15% 10% ... 1 – ... ... салығын есептеу және өндiрiп алу
Ендi Қазақстан Республикасындағы соңғы бiрнеше жылдағы ... ... ... ... ... ... көре ... 1
ҚР-ның мемлекеттiк бюджетiндегi корпорациялық салықтардың үлесi
|Көрсеткiш мөлшерi |2008 |2009 |2010 |
| ... |% ... |% ... |% ... ... салығы |207354 |27,6 |272632 |28,9 |382814 |32,3 |
|Көзі: Қазақстан Республикасының Заңы «2010 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкi мен мемлекеттiк мекемелерiн қоспағанда,
Қазақстан ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстанда
қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе ... ... ... ... ... ... Арнаулы салық
режимiн қолданушы заңды тұлғалар – шағын ... ... ... ... тұлға – ауыл шаруашылығы өнiмiн өндiрушiлер, кәсiпкерлiк
қызметтiң жекелеген түрлерi корпорациялық табыс салығын төлейдi. /1/
Жеке ... ... ... бюджеттiң кiрiстерiiнң басты көздерiнiң
бiрi және де басқа салықтарға қарағанда ... ... ... ... салықтың бiр түрi болып табылады.
Осы табыс салығын төлеушi ... ... жылы ... ... салынатын
табысы бар Қазақстан Республикасының азаматтары, шетел азаматтары және
азаматтығы жоқ тұлғалар табылады. ... ... ... табыс салығын
өздерi тұрған жерi бойынша төлеудi жүзеге асырады. Жеке табыс салығын салу
объектiлерiне келесiлер жатады:
1) ... ... ... ... ... ... көзiнен салық салынбайтын табыстар;
Салық төлеушiнiң төлем көзiнен салық салынатын табыстарына ... ... ...... ... ... ... салық
шегерiмдерi сомасына азайтылған табыстары төлем көзiнен салық
салынатын табысы болып ... Бiр ... ... ... ... ... салу;
3) Жинақтаушы зейнетақы қорларына берiлетiн зейнетақы төлемдерi негiзiнде
орын алатын;
4) Дивидендтер, сыйақылар, ... ... ... Стипендиялар – бiлiм беру ұйымдарында оқып жүргендерге арналған ақша
сомасы, мәдени және ақпарат ... ... ... ... ... ... ... салынатын стипендия болып табылады;
Қазақстан Республикасының салық жүйесiнде табиғи ресурстарды, ... жер ... ... ... ... ... ... шартты түрде салықтық сипаты бар табиғи ресурстар үшiн төленетiн
төлемдер ретiнде бiр ... ... ... ... қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы ... ... ... ... ... ... Жер ... пайдаланушылардың арнаулы төлемдерi;
1) бонустар (қол қойылатын, коммерциялық табу)
2) роялти;
3) өнiмдi бөлу ... ... ... ... – жер ... ... ... төлемдерi болып
табылады және жер қойнауын пайдалануға жасалған ... ... және ... ... нысанда төленедi.
Роялти - пайдалы қазбаларды өндiру және техногендiк құрылымдарды
қайта өңдеу ... жер ... ... ... үшiн ... ... ... заттай нысанда төленедi.
Жер қойнауын пайдаланушылардың үстеме пайдаға салынатын ... ... ... табиғи жағдайлардағы қызметiнен алынған немесе рыноктық
салыстырмалы жағдайындағы шығарылған өнiмдi сатудан ... ... ... ... ... ...... алынатын салықтардың бiрi. Ол 1999
жылдан берi бұған дейiн қолданылып келген әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... сақтандыру, халықты
жұмыспен қамту қорларына аударылатын сақтық жарналары аударымдарының орнына
енгiзiлген. Аударымдардың жиынтық мөлшерлемесi еңбеккке ақы ... ... ... ... /1/
Әлеуметтiк салықтан түсетiн түсiмдер мемлекеттiк бюджеттегi үлесi
шамамен 17-19% құрайды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... заңды
тұлғалардың филиалдары мен өкiлдерi, сондай-ақ Қазақстанда қызметiн тұрақты
атқаратын ... ... ... ... ... ... жеке нотариустар, адвокаттар әлеуметтiк салық төлеушiлер болып
табылады.
Республикадағы жер ... ... ... ... жер ... ... заңдарында, Жер Кодексiнде
бейнеленедi. Жердi пайдалану және ... үшiн ... ақы жер ... қарастырылады.
Бұл салықтың мақсаты – жердi ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету және
жердi сақтау, құнарлығын арттыру, жергiлiктi аймақтардың ... үшiн ... ... iске асыру үшiн бюджетке ... ... ... ... салығы толығымен жергiлiктi бюджетке түседi, сондықтан ... ... ... аталған салықтыы жинауға мүдделерiн
арттырады.
Жерге салық салудың объектiлерiн атап өтетiн болсақ:
1) Ауыл шаруашылығы ... ... ... Елдi мекендi жерлер;
3) Өнеркәсiп, көлiк, байланыс және қорғаныс және өзге мақсаттағы жерлер;
4) Ерекше ... ... ... жерлер;
5) Орман қоры жерлерi;
6) Су қоры жерлерi;
7) Қордағы (запастағы) жерлер.
Салық салу объектiсiне қарай ... ... ... ... ... Белгiленген ставкаларды есепке ала ... ... ... ... ... ... салынатын салықты меншiк құқығында салық салу
объектiлерi бар жеке ... және ... ... ... ... ... ... салық салу объектiлерi бар заңды тұлғалар,
олардың құрылымдық бөлiмшелерi ... ... ... органдарда мемлекеттiк тiркеуге жататын және есепте ... ... ... ... ... салу ... ... Жүк көтергiштiгi 40 тонна және одан да асатын ... ... ... ... ... ... салу
объектiлерi болып есептелмейдi.
Ендi елiмiздегi 2007 және 2010 жылғы мемлекеттiк бюджеттiң кiрiсiндегi
жер салығы мен ... ... ... төмендегi 2-ші кестеден көре
аламыз: /9/
Кесте 2
Мемлекеттiк бюджеттегi жер салығы мен мүлiк ... ... |2008 |2009 |2010 ... ... |4644 |5506 |5855 ... ... |15210 |14763 |20944 |
|* ... көзі: Статистический ежегодник. Алматы. – 2010г. ... ... ... ... бюджетінің кірісіндегі
салықтық түсімдердің құрамы мен үлес ... ... ... ... ... бюджет кірістерінің негізін
салықтық түсімдер құрайды. Олардың ... ең көп үлес ... ... ... құн салығына тиесілі болып отыр. Ал кірістегі
бонустар мен роялтилердің үлес ... ... ... азайып отырғандығын
көре аламыз.
Кесте 3
2006-2010 жж. ... ... ... ... |2008 |2009 |2010 ... ... (млн.теңге) |807852 |1004566 |1305264 ... ... |752785 |947251 |1186137 ... ... ... ... % |91,6 |94,2 |91,3 ... табыс салығы |28,8 |26,6 |29,3 ... ... ... |9,1 |9,1 |7,5 ... |20,8 |22,6 |18,6 ... ... |15,8 |15,4 |12,8 ... |3,0 |2,6 |2,3 ... ... |4,8 |0,4 |0,8 |
|* ... ... ... ... ... – 2010г. ... ... субъектілердің қызмет етуінің тиімділігі ондағы
жұмыс істейтін қызметкерлердің жалақысының жоғарылауына мүмкіндік ... ... орта топ ... ... ... ... ... дамуына оң әсер береді. Оны төмендегі сызба түрінде келтіруге
болады:
Сурет 2 - ... ... ... және экономикалық үдеріске
тигізетін әсері
Жетілдірілген салық жүйесі ... ... ... ... ... ... қосымша қаржы көзі пайда
болады немесе керісінше. ... те ... ... ... көзі ... ... экономиканың дамуындағы және әлеуметтік мәселелердің
шешілуі кезіндегі инвестицияның атқаратын рөлін түсіндіріп жату ... ... ... ... тек қана ... ... көзі ғана емес,
олар экономиканы реттеу құралы ретінде қолданылады, табыстарды ... ... ... функцияны орындайды, тұлғалардың қоғамдық ... [11, 67 б/]. ... ... ... салық жүйесінің қайта
бөлу функциясы арқылы нарықтық экономикаға Германиядағы, ... ... да ... ... сияқты бюджеттен әлеуметтік салалар ... ... ... жұмсау арқылы әлеуметтік бағыттылық беруге
болатындығын айтады. Біздіңше, бұл біржақты пікірмен келісуге болмайды,
өйткені бұл ... ... ... ... халықтың әлеуметтік
қажеттілігіне жұмсау ... ғана ... ... ... ... ... әлеуметтік жағынан мұқтаж адамдарды салықтан босату
немесе кейбір ... беру ... да ... асырылады.
Жоғарыда айтылғандарды қорытындылай келе салықтардың ... ... ... рөлін төмендегі сурет түрінде келтіруге
болады (3-сурет).
Сурет 3 - Салық жүйесінің әлеуметтік рөлінің ... ... ... ... «салық жүйесі» ұғымы тығыз байланысты. ... ... ... құру мен алудың нысандары мен әдістерінің,
салық службасы органдарының жиынтығы әдетте ... ... ... [7, 215 ... ... мемлекет пен қаржы көздерін жасау үшін құраған. Ел
экономикасын ... ... ... ұлғайтып дамытуға және ... ... ... іске ... ... ... және басқа да төленетін бюджетке міндетті төлемдерді
белгілеу, енгізу және есептеу мен ... ... ... ... ... пен салық төлеуші арасындағы салықтық міндеттемелерді
орындауға байланысты қатынастар салық заңнамасыман реттеледі.
Нарықтық экономика мен ... ... ... қарым-
қатынастары тек заңды негізде құрылады. ... ... олар ... табыс
болып келмей, сонымен қатар қоғамды өзгертудің басты құралы болып табылады.
Ең басында біріншіден салық рефоромасын ... ... оның ... ... мерзімі мен бағыттарын анықтауымыз қажет. Салық жүйесі
дүниежүзі ... ... ... ... ... Олар:
әділдік, қарапайымдылық пен экономикалық бейтараптылық.
Яғни әділдік қағидасына келетін болсақ, онда ... ... ... ... ... тік
• көлденең
Тік әділдіктің негізгі белгісі ұқсас жағдайларда салық төлеушілерге
шамамен тең салық салуды қарастырады.
Ал көлденең әділдіктің ... ... ... салу ... өсуіне
байланысты прогрессивті қарастырады. Мұндай қағидат тек жеке ... ... ... ... ... ... шәкілді жағдайда салық
салынғанда адамдардың мөлшерлеме салығы жоғары ... ... ... пен ... ... ... негізі
бұл бюджетке тиімді төлемдердің әрдайым түсуінің басты себебі, ол – ... ... ... ... ... ... ... және
түсінікті болуы қажет. Бұл үшін төмендегі ... ... ... ... ең басты түрлеріне бірқалыпты мөлшерлеме орнату;
• салық салу базасының қарапайым ретін орнату;
• бюджеттік есептеу ... ... ... ... ... ... ... қысқарту, берілетін құжаттардың
мазмұнын жеңілдету;
• салықтың әрбір түріндегі ... ... ... қамтамасыз етудің басты белгісі бұл – төлеу орнының
қайнар көзінен алынатын салық тәртібін орнату. ... ... ... ... салық және пайыздары міндетті түрде қайнар көзде қалуы қажет.
Экономикалық бейтараптықтың ... ... ол – ... ... салық салудың теңдігі. Мысалы, бейтараптылық қағидаты қосымша
бағаға салықтың бірлік мөлшерлемесін қолдану, тауарды өткізу операциясына
қосалқы құн салығын ... ... ... ... бірдей салық
базасын қолдану.
Кеңестік кезеңді еске алатын болсақ, онда ол ... ... ... ... салықтардың, төлемдердің, алымдардың жетпістен астам
түрлері болған.
1991 жылға дейін, яғни КСРО ыдырағанға ... елде ... ... әміршіл-әкімшіл жүйесіне, бағаларға қатаң мемлекеттік реттеуге
сәйкес келетін салық жүйесі ... ... ... ... ... көздерінің
бірі болған айналым салығы тіркелген бөлшек сауда және көтерме сатып алу
бағаларын қолдануға және мемлекеттік ... ... ... болатын.
Қазақстан егемендікке ие болғаннан ... ... ... ... ... сәйкес республикада жаңа салық жүйесі қалыптасты.
Екінші кезең «Қазақстан Республикасының салық жүйесі туралы» заң ... 24 ... ... Сол ... заңына сәйкес республика
территориясында 45 салық жұмыс істеді.
Қазақстандағы салық реформасының үшінші кезеңі 1995 жылы 24 ... Бұл күні ел ... ... күші бар ... төленетін
салықтар мен міндетті төлемдер» туралы жарлық құрды. 1995 жылдың ... ... ... мүлдем тиімсіз және салық төлеушілерге салықты төлеу
өте ауыр болды. Осының бәрі ... ... ... өнеркәсіпке
кері әсерін тигізді. Қазақстан Республикасының тарихында алғаш ... ... ... ... Президентінің 3 жарлығынан және
45 заңынан тұрған. Осының ішіндегі 18 заңдық актлер ... ... ... және ... ... тәртібін реттейді. Қазіргі кезде
Қазақстан Республикасында салық ауыртпалығын төмендету ... ... ... ... істеп жатыр.
Салық төлеушіге ең бастысы ол салық жүйесінің ... ... ... Жаңа ... ... ... ... әдістемелік және
тұжырымдамалы негіздегі заңдық ... ... ... ... ... ... ... салынатын объектілерді және ... ... ... ... кедендік баждарды, алымдар мен төлемдерді
анықтайды.
1995 жылғы салық кодексі 12 бөлімнен ... ... ... 46 ... бап бар. 1995 ... ... ... 1996 жылдың 31 желтоқсанына
дейінгі аралықта Президенттің жарлықтары мен бірталай заңдарға өзгерістер
енгізді. ... ... ... қарағанда бұл салық кодексінде 5 жалпы
мемлекеттік және 6 жергілікті салықты ұсынды.
Төртінші кезең 2001 жылы 12 ... жаңа ... ... ... Бұл ... кодексі 2002 жылдың 1 ... ... ... кодексінде ҚР-да қолданылатын ... мен ... ... да ... ... атап айтқанда 9 салық, 13 ... ... 1 ... баж, 4 ... алым ... ... жүйесінің ерекшелігі жеңілдіктердің жоқтығы. Кодекстің
жетінші бабында ... ... ... сипаттағы салықтық жеңілдіктерді
беруге тиым ... ... ... мен ... ... ... ... құрушылар ондағы жеке және заңды тұлғалардан алынатын жеке салық
жеңілдіктерді минимумға дейін ... ... ... жаңа ... ... яғни кейбір жағдайларда ... ... ... ... кодексі өзгергенімен экономикалық тиімділікті арттыруға ешқандай
әсер етпейді. Ол кәсіпкерліктің дамуын ынталандырмайды. Қазіргі кезде жұмыс
істеп жатқан ... ... ... ... ... көп
бөлігін алуға арналған. Ол ... ... ... Кейбір
мәліметтер бойынша салықтық аударымдар табыстың 30-35 пайызынан көп ... мен ... ... өнімнің бағасына байланысты болады.
Бұл көбінесе қосалған құн салығына тиеді. Қосалған құн салығы күшті дамыған
елдерде ... ... ... құн ... пайдалануы төлем
қабілеттілігі бар сұранысты төмендетеді.
Біздің республикада салық ... ... 1991 ... салықтар
сұрақтар құжат пакеті қабылданған кезінде пайда ... ... ... ... ... ... басында бұл өзгерулер нарық саясатына
сай еш сипат ... ... ... ... түрлері мен бюджетке
міндетті төлейтін төлемдер өсе бастады. Осы ... ... ... ... ... Ақыр соңында осының бәрі ... ... ... ... және ... ... ... заңдық актілерге
кері әсер етті.
Қазақстан Республикасында салық жүйесінің дамуы 4 ... ... ... жж. ... – жаңа ... ... ... салық
кезеңінің өңделуі және іске қосылуы
2. 1996-1998 жж. – нарықтық экономика талаптарына сай келетін ... ... ... ... жж. – ... ... ... отырып, салық жүйесіне
өзгерістер мен толықтыруларды енгізу
4. 2001-2008 жж. – кезекті салық кодексі қабылданып, іске ... 2009 ... ... ... ... – 2009 ... Жаңа Салық
Кодексінің іске қосылуымен байланысты. ... ... ... түрлері мен алымдарына айтарлықтай өзгерістер енгізілді.
5-ші кезеңдегі салық жүйесінің дамуы 2009 жылы Жаңа Салық Кодексінің
қабылдануымен басталады. Бұл ... ... ... Республикасында
қолданылатын салықтар мен бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... 12 салық, 5 алым, 10 ... 1 ... баж ... алым ... [1]
Мемлекеттің салық саясатының басты міндеті болып, салық ставкаларын
үкіметтің мақсатына сәйкес өзгерту. Фискалдық саясатты жүргізу – ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетті қысқарту
және бекіту арқылы салық салуды және олардың жұмсалуын бақылайды. Сондықтан
да қаржы тұрақтылығының жалпы ... ... ... ... де ... мен ... ... қоғамның әлеуметтік-экономикалық
қажеттіліктері сәйкес болуы ... ... ... ... ... ... жалпы қоғамдық өнімнің
көлеміне байланысты. Ұлттық табыстағы әлеуметтік қажеттілік көлеміне ... ... ... минимумын; минималды тұтыну бюджетін; ... ... ... ақы, ... ақы, ... ақы және ... минималды мөлшері сиықты тұтынудың әлеуметтік нормативтерін
пайдалануға мұқтаждық ... ... ... ... өмір ... ... деңгейін сақтап тұруы үшін еңбек ақы мен ... ... ... ... ... ... ... халықтың әлеуметтік қажеттілігі мен оны қанағаттандырудың ... ... ақы ... ... мен ... ... және әлеуметтік
салықтардың ставкасы арқылы еңбек ... ... ... тұтынуға
бағытталған қордың өсімін немесе еңбек ақы төлеудің ... ... ... [9, 25 ... ... ... жылдары елдің индустриялық-инновациялық
дамуын ынталандыруды жалғастыруға, ... ... ... ... салық жүктемесінің ұтымды ... ... және орта ... ... ... ... ... салық
салудың төменгі ставкасымен ғана емес, сондай-ақ едәуір оңайлатылған
есептілігімен сипатталатын ... жүйе ... ... жылы ... құн ... ... 14 пайызға, 2009 жылы ... ал 2010 жылы ҚҚС 12 ... ... ... Бұл ... ... ... жұмсалған қаражатты айналымнан оны
кеңейтуге және дамытуға босатуға мүмкіндік ... ... ... ... ең төменгілердің бірі болған 10 пайыз
деңгейіндегі жеке табыс салығы ... ... ... ... кәсіпорындарды қаржылық дағдарыс кезінде
қолдау мақсатында корпоративтік ... ... ... 20 ... Бұл ... жатқан шаралар көптеген кәсіпорындардың
қызметін ынталандырып, тиімді қызмет етуін қамтамасыз етуге жол ашып ... ... және ... ... ... үшін ... мақсатында Қазақстанда 3 арнайы экономикалық аймақ құрылды, оларда
корпорациялық ... ... жер ... мүлікке салынатын салықтан,
қосылған құн салығынан және кеден баждарына босату жүзеге асырылады.
Салық саясатының 2009-2010 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... экономиканың қажетті ... ... және ... ... ... ... ... ретінде әлеуметтік маңызы бар салықтарды ... ... ... фискалдық саясаттың міндеттерін шешуге бағдарланған ... ... ҚҚС ... одан әрі ... ... ... ... жеңілділіктердің тиімділігін
арттыруды және ... ... ... ... ... Бюджеттің кірістерін қалыптастырудағы негізгі рөлді кәсіпкерліктен
біртіндеп халыққа ауыстыру шеңберінде жеке тұлғалардың ... ... ... жою.
Қосылған құн бойынша шартты шығындар 2010 жылы 67,9 млрд. ... ... 12%-ға ... ... қарастырылған. 2010 жылдан бастап
арнайы салық режимдері реформаланады – біржолғы талондарды қолдану ... ... ... ... декларация бойынша жеке кәсіпкер
және жеке тұлғалар ғана қызметін жүзеге асыратын ... Ірі ... ... өндірушілер арнайы салық режимдерінен ... [10, 9 ... ... Республикасындағы соңғы бiрнеше жылдағы мемлекеттік
бюджетегі салық түсімдерінің үлесін, ондағы ... ... ... кестелерден көре аламыз.
Республиканың мемлекеттік бюджетінің кірісіндегі салықтық түсімдердің
құрамы мен үлес салмағы ... ... ... ... ... түсімдердің мөлшері, мың теңге есебімен,
2008-2010 жылдары [23]
| ... ... ... ... жүйесiн басқару Қазақстан Республикасы
конституциясы бойынша Президентке, Парламентке, ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Қаржы
Министрлiгi Салық Комитетiнен және облыс, Астана, Алматы қалалары, аудандар
мен қалалар бойынша ... ... ... ... мемлекеттің нарықтық экономикасының қалыптасуы мен дамуы
мемлекеттің негізгі жақтарын, әсіресе экономикасын реттеу құралы ретінде
салықтық ... ... ... тікелей байланысты болмақ. Өйткені
елімізде ... пен ... және ... ... арасында қарым-
қатынасты қалыптастыруда фискалдық және реттеушілік қызметті ... ... ... жетілдіру бағытары өзекті мәселелердің біріне
айналып отыр.
Салық ... ... ... ... ... қызметін
ынталандыруға немесе шектеуге, бюджет кірісін қалыптастыруға, қоғам
мүддесін ... ... ... ... ... ... ... мен жеңілдіктерін енгізу, оларды дамыту ... ... ... ... ... ... өндіріс пен инвестицияны,
шағын және орта бизнесті жан-жақты ... мен ... ... ... ... ... кірістері салық заңнамасы, ... ... орта ... ... ... ... көрсеткіштері мен салық саясатының ел экономикасын одан
әрі дамытуға және инвестициялар тартуға ... ... ... 5-ші ... мемлекеттік бюджет кірістерінің 2009-2011
жылдарға арналған болжамын ... ... көре ... [11, 67 ... ... ... ... 2009-2011 жылдардағы түсімдерінің үлесі
пайызбен
|Атауы |2009 |2010 |2011 ... |22,3 |22,7 |23,2 ... ... |21,3 |21,5 |22 ... емес ... |0,6 |0,5 |0,5 ... ... ... ... |0,4 |0,7 |0,7 ... | | | ... ... ... ... ... ... жылдарға арналған |
|орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің |
|қаулысы, 2009 жылғы 29 тамыз, №754, ... ... Үйі. ... ... ... ... ... негізгі бағыттары әділ,
әрі сыннан өткен ... ... ... бағыттарының дамуын
ынталандырушы және ... ... ... орындауды қамтамасыз
етуші ретінде әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ескере
отырып, фискалдық саясаттың міндеттерін шешуге бағдарланған ... ... ... ... 2010 ... ... Жолдауында басты міндеттердің бірі
болып биылғы жылы Жаңа ... ... ... ... ... ... Кодексі еліміздің экономикалық өсуінде оңөзгерістерге
әсер етіп, экономиканың қарқынды рөль ... ... ... 170 түрінің барлығы болуы бүгінгі таңда ел экономикасы үшін
тіпті кері әсерін беруі ... ... осы ... ... ... өз ... ... осы аталған жеңілдікті салық төлеуге
бағыттап, ... ... ... жол ашып ... Жаңа ... Кодексі ең біірншіден осы аталған басы артық
салық жеңілдіктерін ... ... ... мен
диверсификациялауға, сондай-ақ бизнестің көлеңкелі экономикадан шығуына
бағытталуын бұйырды.
Жолдауда Салық Кодексінің ... ... ... ... ... елу
елінің қатарынан орын алуы үшін ең басты ... бір ... ... ... ... арылып, дамудың индустриялы-инновациялы
жолына көшу екендігін атап өтті. Осы ... ... ... ... емес ... ... ... төмендетуге, әсіресе шағын
және орта бизнеске салынатын салықтарды жеңілдету керектігін тапсырды. Ал
мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... өндіруші салалар
негізінде орнын толтыру керектігін көрсетті.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев шағын бизнестің дамуын өз жолдауында
атап ... ... ... ... ... оның нормаларын өз қалауларынша
түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімшілендіру сапасы мен салық төлеушілер
мүдделеріне үйлесетіндей тікелей іс-әрекет ету заңы ... ие болу ... ең ... ол ... ... емес секторы, әсіресе,
шағын және орта бизнес үшін жалпы салықтық ауыртпалықтардың төмендетілуін
қарастыруы керек. ... ... ... орны ... ... ... ... есебінен өтелуі тиіс.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУІН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасында салық салуды ұйымдастыру
ҚР-сының ... ... ... ... ... органдарының
мемлекеттік басқару жүйесіне кіреді және ҚР-сының Президентіне және де ҚР-
сының үкіметіне ... ... ... ... ... ... ... төлемдер, мемлекеттік салықтарды толығымен және ... ... ... ... ... салық туралы заңдарымен бақылау
болып табылады.
Қазақстанның салық салудың ... ... ... және ... әкімшілік территориялық бөлінуіне қатысты ... ... ... ... ... және ... ... бірдей есеп
жинағын шешу кезінде бір деңгейді басқару жүйесі кезінде мақсаттарды
қамтамасыз ... ... ... қызметтердің бірінші деңгейлері салық түрлері және
салық салуды бақылау жасау әдістемелік ... ... ... ... ... ... ( ... тұлғалар-
кәсіпорындар, ұйымдар, жеке тұлғалар, халық ) басқару объектілердің қарым
қатынасы 3-ші деңгейде ... ... ... ... ... қала аудандары, қалалар және аудандардың салықтық инспекциялары
көрсетілген, олар келесі қызметтерді ... ... ... және ... да ... ... төлемдер туралы
заңнаманы сақтауды бақылау;
- Бюджетке төленетін төлемдер және салық төлеушілердің есебі;
- Салықтың және төлемшілердің ... ... және ... ... ... ... ... төлемдер және салықтарды төлеумен байланысты
төлеушілерге бухгалтерлік ... және ... ... ... және оның ... тексеру;
- Мемлекеттің орындау органдарының өзара байланысы, яғни құқықтық
қорғау, қаржылық және несие ... ... ... және ... ... ... ... санкцияларды төлеу, бюджетке түскен төлемдердің және салықтың
соммасы туралы қалалық және аудандық қаржылық органдарға мәліметтерді
құру және көрсету;
- Жоғарыда ... ... ... ... ... құру және ... анализ беру;
- Іс жүргізу тәртібін орнату және т.б. қызметтер.
Жоғарыда ... ... ... ... ... органдарын басқару жүйесінде “Салық ” автоматизацияланған
ақпараттық жүйесін құрады.
“ Салық ” ... ... ... жаңа ... ... өңдеу әдістері және жаңа құралдар
базасына сүйене отырып, мемлекеттік салық қызмет органдарын ... ... ... Салық ” автоматизацияланған ақпараттық жүйесі ақпараттық ... ... және ... ... ... ... ... органдарда қолдануда басқару қызметтерін
жүзеге асыру және еңбекпен қамтуды төмендету, шешілетін ... ... ... табылады. Салық автоматизацияланған ақпараттық жүйесі
қызметтерінің мақсаттарын келесі түрде көрсетуге ... ... ... ... ... және
оперативтіленген есебіне қарай салық салу жүйесінің тиімді қызмет
етуін ... ... ... ... асыру және салық инспекторының еңбек
өнімділігін көтеру;
- салық заңнамасы ... ... ... оның барлық деңгейінде
салық инспекциясын қамтамасыз ету;
- салық заңнамасын сақтауды тиімді бақылау және ... ... ... ... сенімділігін көтеру;
- бухгалтерлік есептің оперативтілігі және қасиеттерін жақсарту;
- ... ... және ... да ... ... ... түсуі
туралы мәліметтерді алу;
- төленген салық соммасының динамикасының анализі және осы ... ... ... ... ... және төленген ... ... ... ... ... ... көлемін қысқарту.
Жобада маңызды орынды салық салу бойынша заңды және ... ... ... ... ... ... ... инструктивті
және әдістемелік мәліметтер базасы сияқты ақпаратты анықтайтын жүйелер
алады. Салықтық органдардың ... ... ... осы ... ... Бұл ... ... қолдайтын жүйелерге « Плюс », «Гарант
», « Юсис » ... ... ... ... ... жобалау
кезеңінде негізгі қадамы нақты тұтынушылардың қызметтеріне тәуелді болатын
функцияларды және ақпараттық құрамы, ... ... ... құрамын
және құрылымын анықтау болып табылады. Оларға әр түрлі ... ... ... есеп және ... мәліметтер базасын, әр түрлі ... ... ... ... ... салық заңнамасы
бойынша хаттар, жауаптар және т.б. жатқызуға болады. Мұндай ... ... ... ... және ... жобалау әдістері қолданылады.
Келесі кезең жұмысшы жобалау кезеңі болып табылады. Бұл ... ... ... ... және ... компоненттер, қажетті
құжат- тілмаштарды құру бойынша жұмыстарды орындау болып ... ... ... ... құжаттау компоненттерінің нәтижесінде
мәліметтер базасын қолданушылар комплексі салық ... ... ... ... ... ... ... құралдар,
программалық ресурстардың әр түрлілігінен ... яғни ... ... тіліне дейін осы құралдар қамтиды. Жұмыстық жобаның
аяқталуына өндірілген енгізу жұмыстары жүргізіледі. Енгізу ... ... ... күту нәтижесі, автоматизацияланған
ақпараттық ... ... ... ... әр ... ... ... жүзеге асырады. Енгізу әдістемелеріне қатысты
мәліметтерді енгізу үшін шығушы мәліметтер ... ... ... ақпаратты өңдеу технологиялық процесстеріне жайсыз жағдайларына
көңіл ... ... ... нәтижесі бойынша акт құралады, онда алынған
нәтижеге баға қою, ... ... оны жою, және т.б. ... ... қызметтері және басқа да ведомстволардың ҚР-сының
Үкіметімен шығарылған үкімдер, қаулылар, бұйрықтар және т.б. ... ... ... істеуге мүмкіншілікті қамтамасыз ететін
нормативті –құқықтық құжаттаманы жүргізуші жүйе асты ... ... ... барлық салық органдарының жұмыстары осы жүйе ... ... яғни ... жүйе астарының қызметтері осыған қатысты болады.
Ішкі ведомствалық мәселелер жүйе асты бөлек ұйымдық құрылымы сияқты
салық органдарының қызметтерін, ... және ... ... бухгалтерлік есеп, кадрлар, іс жүргізумен байланысты ... ... ... ... жеке тұлғалардан жиналған
негізгі ... ... ... ... ... және ... ... болатын функционалдық қамтамасыз ету бөлігінің жеке ... жүйе ... ... көрсетуге болады. Ол заңды тұлғалар
бойынша ақпаратты өңдеумен байланысты шешілетін барлық функционалдық ... ... Бұл жүйе ... ... қызметі салық қызметтерімен
заңды актілерді қолдана отырып, табыс салығын, жеке тұлғалардың ... жер ... және т.б. ... ... ... ... жасауды
жүзеге асырады.
Салық инспекциясының заңды қызметтерімен ... ... ... ... алу және тіркеу туралы ... ... Бұл ... ... ... ... ... қызметтеріне
сүйене отырып салық төлеушіден барлық қажетті құжаттарды ... ... ... ... ... барлық мәліметтерді қамтитын мәліметтер
базасын құрады және ... ... ... ... ... ұсынады.
Салық төлеушiлер корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдердi
Салық Кодексте белгiленген тәртiппен ағымдағы салық кезеңі ішінде ... ... ... салығының есептелу механизмі келесідей көрініс
табады:
1) егер осы тармақта өзгеше көзделмесе, түзетулер ескеріле ... ... ... ... ... кезеңіндегі жылдық жиынтық табысы
тиісті қаржы жылына ... ... ... ... ... ... есептік көрсеткіштің 325000 еселенген мөлшеріне тең сомадан аспайтын
салық төлеушілер;
2) жаңадан құрылған салық төлеушілер - ... ... ... тіркеу жүзеге асырылған салық кезеңі ... ... ... ... ішінде;
3) салық төлеушілер ретінде салық органдарында жаңадан тіркелген
Қазақстан Республикасында қызметін ... ... ... тұрақты мекеме
арқылы жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғалар - салық органдарында
тіркеу ... ... ... кезеңі ішінде, сондай-ақ кейінгі салық кезеңі
ішінде корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық ... ... ... ... ... ... ... салық кезеңі ішінде тең үлестермен
төленеді. Алдыңғы салық ... үшін ... ... салығы
бойынша декларацияны табыс еткенге дейiнгi кезең ... ... ... ... ... ... аванстық төлемдер сомасының есеп-қисабы
есепті салық кезеңінің бірінші тоқсаны үшін есептi салық ... ... ... ... ... ... ... салық органына
табыс етіледi. ... ... ... үшін ... табыс салығы
бойынша декларацияны табыс еткенге дейiнгi ... ... ... жататын
корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық ... ... ... ... үшiн ... ... ... есеп-қисабында есептелген
аванстық төлемдердің жалпы сомасының төрттен бірі мөлшерінде есептеледі.
Алдыңғы ... ... үшін ... табыс ... ... ... ... iшiнде төлеуге жататын
корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық төлемдер сомасының ... ... ... ... үшінші, төртінші тоқсандары үшін салық
төлеушi оны табыс еткен ... ... ... ... күн ... табыс
етедi. Алдыңғы салық кезеңінің қорытындылары бойынша залал шеккен ... ... ... жоқ ... ... ... салық кезеңі үшін
корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияны табыс ... ... ... ... күн ... ... ... ағымдағы салық кезеңіндегі
корпоративтік табыс салығының болжамды сомасын негізге ала ... ... ... ... ... ... ... төлеушілер есепті салық кезеңі ішінде алдыңғы салық кезеңі үшін
корпоративтік табыс ... ... ... ... еткеннен кейінгі
кезең үшін, есепті салық кезеңіндегі табыстың болжамды сомасын негізге ала
отырып, есепті ... ... ... ... үшін ... ... ... салығы бойынша аванстық төлемдер сомасының қосымша есеп-
қисабын ... ... ... ... салығы бойынша аванстық төлемдер сомасының қосымша
есеп-қисаптарында ... ... ... отырып, алдыңғы салық
кезеңі үшін ... ... ... ... ... ... еткеннен
кейінгі кезең үшін төлеуге жататын корпоративтік табыс салығы бойынша
аванстық ... ... ... мәні ... керек. Алдыңғы салық кезеңі
үшін корпоративтік табыс салығы бойынша декларацияны табыс еткеннен кейінгі
кезең үшін ... ... ... ... ... бойынша аванстық
төлемдер сомасының қосымша есеп-қисабы салық кезеңінің 20 ... ... ... ... ... ... үшін корпоративтік табыс салығы бойынша
декларацияны табыс ету ... ... ... ... төлеуші аталған
декларацияны табыс ету мерзімі ұзартылған кезең үшін аванстық төлем ... ... ... үшін ... ... ... ... аванстық
төлемдер сомалары есеп-қисабында есептелген аванстық ... ... ... орташа айлық аванстық төлем мөлшерінде төлейді.
Корпоративтік табыс салығын төлеу мерзiмдерi мен тәртiбi келесідей
жүргізіледі: [1]
1. ... ... ... ... ... ... орналасқан
жерi бойынша жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасында қызметiн тұрақты мекеме арқылы ... ... емес ... ... ... ... ... төлеудi
тұрақты мекеменің орналасқан жері бойынша жүргізеді.
2Салық кезеңi iшiнде бюджетке енгiзiлген аванстық төлемдер ... ... ... үшiн ... ... салығы
жөнiндегi декларация бойынша есептелген корпоративтік табыс салығын ... ... ... ... салық кезеңiнің қорытындысы бойынша корпоративтік табыс
салығы ... ... ... табыс ету үшiн белгiленген мерзiмнен
кейiн күнтізбелік он күннен кешiктiрмей жүзеге асырады.
1. Төлем көзінен ... ... ... жатады:
1) ұтыстар;
2) резидент еместердің тұрақты мекемесімен байланысты емес Қазақстан
Республикасындағы көздерден алған ... ... ... ... ... ... Мыналар:
1) мемлекеттік бағалы қағаздар мен агенттік ... ... ... зейнетақы активтері бойынша жинақтаушы зейнетақы
қорларына, өмірді сақтандыру саласында қызметін жүзеге ... ... ... және ... инвестициялық қорларға қорларға және
орналастырылған активтер бойынша Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... ... күні ... Республикасының аумағында жұмыс
істейтін қор биржасының ресми тізімінде болатын борыштық бағалы қағаздар
бойынша сыйақы;
4) ... ... мен ... ... ... және қадағалау жөніндегі
уәкілетті ... ... ... ... банктік қарыз
операцияларын жүзеге асыратын ұйымдарға төленетін кредиттер ... ... ... ... ... кредиттер (қарыздар) бойынша
сыйақы;
6) Қазақстан Республикасының секьюритилендіру туралы заңнамасына
сәйкес ... ... ... ... ... ... (қарыздар)
бойынша сыйақы;
7) резидент банкке төленетін кредит (қарыз), депозит бойынша сыйақы;
8) резидент лизинг берушіге төленетін ... ... ... сыйақы;
9) кәсіби қызметін бағалы қағаздар нарығында ... ... ... репо ... және борыштық бағалы ... ... ... ... ... ... ... сыйақы
төлем көзінен салық салуға жатпайды.
Корпоративтік табыс салығы үшiн 1 ... - 31 ... ... жыл ... ... ... табылады. 
Егер ұйым күнтiзбелiк жыл басталғаннан кейiн құрылса, оның құрылған
күнiнен бастап күнтiзбелiк ... ... ... ... кезеңi ол үшiн
бiрiншi салық кезеңi болып табылады. Қазақстан Республикасындағы ... қана ... ... ... ... жататын табыстар алатын және Қазақстан
Республикасында қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асырмайтын ... ... ... ... ... ... осы ... белгіленбесе, корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... ... кезеңiнен кейiнгi жылдың
31 наурызынан кешiктiрмей табыс етедi.
Корпоративтік табыс салығын төлеуші корпоративтік табыс салығы ... бір ... өзі ... ... салық органына қаржылық
есептіліктің халықаралық стандарттарына және бухгалтерлік есеп пен қаржылық
есептілік туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... есептілікті табыс етеді.
Бұл ретте бұрын ұсынылған жылдық қаржылық ... ... ... табыс салығын төлеуші осындай түзету жасалған
күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өзі ... ... ... ... жылдық қаржылық есептілікті табыс етеді.
Корпоративтік табыс салығы бойынша  декларация  салық салу объектiлерi
және (немесе) салық салумен байланысты ... ... ... ... ... ... және оған қосымшалардан тұрады.
Оңайлатылған декларацияның негізінде шағын ... ... ... ... ... ... салық төлеуші салық ... ... ... табыс салығы жөніндегі декларацияны табыс етпейді.
Жеке табыс салығы мемлекеттiк бюджеттiң кiрiстерiнің басты көздерiнiң
бiрi және де ... ... ... халықтың өмiрiне тiкелей әсер
ететiн салықтың бiр түрi болып табылады.
Осы табыс салығын төлеушi ... ... жылы ... ... ... бар ... ... азаматтары, шетел азаматтары және
азаматтығы жоқ тұлғалар табылады. Әрбiр салық ... ... ... ... жерi бойынша төлеудi жүзеге асырады. Жеке табыс салығын салу
объектiлерiне келесiлер жатады: ... ... ... салық салынатын табыстар;
4) төлем көзiнен салық салынбайтын табыстар;
Салық салу объектілері салық салуға жататын табыстар мен осы ... ... және ... ... ... ... ... ретінде айқындалады.
Салық ставкалары салық төлеушiнiң табыстарына 10 ... ... ... салынады. Салық агенттерінің төлем көзінен салық ... жеке ... ... есептеуі үшін күнтізбелік ай салық кезеңі
болып табылады. Қазақстан Республикасындағы және одан ... ... ... ... ... ... 5 ... ставка
бойынша салық салынады.
Төлем көзінен салық салынатын табыстарға олардың ... ... ... табысы;
2) жеке тұлғаның салық агентінен түсетін табыстары;
3) жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... түрiндегi табыс; 
5) стипендиялар;
6) жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша табыс.
Салық төлеушiнiң төлем кезiндегi салық ... ... ... ... табыс;
2) Жеке кәсiпкерлердiң салық салынатын табысы;
3) Адвокаттар мен жеке ...... ... нотариалдық iс-
әрекетер ақысын қоса алғанда, адвокаттық ... ... ... ... ... да ...... Республикасының шегiнен тыс жерлерден
алынған табыстар болып табылады.
Жеке табыс салығын төлеушiлер салық салу объектiлерi бар жеке тұлғалар
жеке ... ... ... ... ... Ойын ... ... салықты төлеушілер көрсетілген қызмет түрлерін жүзеге асырудан
түсетін табыстар бойынша жеке табыс ... ... ... ... ... фермер қожалықтары үшін арнаулы салық режимін қолданатын дара
кәсіпкерлер осы арнаулы салық режимі қолданылатын қызметті ... ... ... ... жеке ... ... ... болып табылмайды.
Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация
1) Қазақстан Республикасының резиденттері жеке тұлғалардан жеке ... және ... ... бойынша декларацияны және шетелдіктер мен
азаматтығы жоқ тұлғалардан жеке ... ... және ... ... декларацияны салық агенті есепті тоқсаннан кейінгі екінші
айдың 15-інен кешіктірмей, ... ... ... ... ... ... ... немесе фермер қожалықтары үшін және оңайлатылған ... ... ... субъектілері үшін арнаулы салық ... ... ... осы ... ... ... бойынша
жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация табыс
етпейді.
Жеке табыс салығы бойынша декларация.
      1. Жеке ... ... ... ... мына ... салық
төлеушілер:
    1) дара кәсіпкерлер;
2) жекеше нотариустар, адвокаттар;
3) мүліктік ... ... жеке ... басқа табыстар, оның ішінде Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерде
табыстар алған жеке тұлғалар;
5) ... ... ... ... ... банктердегі
банктік шоттарда ақшасы бар жеке тұлғалар табыс ... ... ... салық салынатын табысы жұмыс беруші
қызметкердің есебіне жазған, салық ... ... ... мен ... сомасы арасындағы айырма ретінде айқындалады. ... ... ... ... заттай нысанда алған кез келген ... ... ... ... ... алынған табыстар, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс беруші және үшінші тұлғалар
арасында ... ... ... ... ... ... табыстар қызметкердiң салық салуға жататын табыстары болып табылады.
2.2 Тараз қаласы бойынша ... ... ... ... да болмасын әрбір ұйымдар жұмыс жүргізу үшін өздерінің жалпы
заңдарын шығарып сол негізінде ұйымдастырып, ... ... Сол ... комитетініңде өздеріне тиісті жалпы ережелері, заңдары бар. Осы
заңдарда ережелерде ... ... ... мен ... ... және де құрылымдық бөлімдерге қойылатын талаптар да айталады.
Енді, осы Салық комитетінің жалпы ережелеріне және ... ... ... ... бойынша Салық комитетінің ... алу және ... ... ... атап ... ережелер ұйымның біртұтастығын қамтамассыз етеді және ... ... ... басқармасының қызмет етуін қамтамасыз етеді.
«Есепке алу және талдауң басқармасы Тараз қаласы бойынша Салық комитетінің
және Қазақстан ... ... ... ... ... бөлімі болып табылады.
Қызметін басқаруда бұл ... ... ... ... мен
конституциялары, Президенттің және Үкіметтің нормативтік – құқықтық
актілері, ... ... ... ережелер арқылы және Салық
комитетінің жалпы ережелері негізінде жұмысын жүргізеді.
Бұл басқарма өзінің ... ... ... ... ... ... байланыса жұмыс жүргізеді.
Есепке алу және талдау басқармасы үш негізгі бөлімдерден тұрады:
1. Талдау және болжау бөлімі.
1. Төлемдерді есепке ... Ірі ... ... ... бөлімі.
Бұл басқарманың негізгі міндеттері мен қызметтері:
• Салық және басқа да міндетті төлемдердің бюджетке ... ... ... ... ... ... ... белгілеген
есеп берулерді құру және ұсыну.
• Болжамдық көрсеткіштердің орындалуына талдау жасау және салық
және ... да ... ... ... түсуінің динамикасын көлемі
және соммасы бойынша көрсету, ... ... ... ... ... жүргізген мемлекеттік бюджетіне және Тараз
қалалық Маслихаттың жергілікті бюджетіне ... алу ... ... ... және ... да міндетті төлемдердің бюджетке түсуін есепке
алуды жүргізу және ұйымдастыру.
• Мемлекеттік және аймақтақ деңгейде ірі ... ... ... ... Ірі ... ... беретін мәліметтерді кешенді түрде талдау
және салықтық есеп берулермен салыстыру, бұл талдаудың ... ... ... және ... ... қосымша салық салу қоймасын
жасау.
• Осы ... ... ... ... және ... да міндетті
төлемдерді қарастыратын салық заңнамалары мен заң ... ... ... ... және ... да ... төлемдерді қарайтын заңнамалар мен
заң актілерінің тиімділігн анықтау және ... ... ... ... ... ... Салық қызметкерлерінің жұмыс істеу тәжірибелерін талдау отырып
Қазақстан Республикасының Салық Комитеті жұмыс тәжірибесін қорыту.
Басқарма ... ... ... Қазақстан Республикасы Қаржы
министрлігінің құзыреті шегінде мынадай функцияларды жүзеге асырады:
1) этил спиртi мен ... ... ... мен импортына, темекi
өнiмдерiнiң өндiрiсiне, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... және ... ... беру;
2) тексерулер жүргізу арқылы субъектілердің этил спиртінің, алкоголь
өнімінің және ... ... ... сондай-ақ Қазақстан
Республикасында лотерея (мемлекеттіктен (ұлттықтан) басқа) ... ... ... қызметке қойылатын біліктілік талаптарына сәйкестігін
анықтау;
3) Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңнамасына сәйкес
ақпараттық жүйелерді қолдана ... ... ... ... ... Республикасы салық төлеушілерінің Мемлекеттік тізілімін
жүргізу;
5) жер қойнауын пайдалануға арналған ... ... мен ... ... ... жер қойнауын пайдалануға арналған
келісім-шарттарға ... мен ... ... ... ... Этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірілуін және ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес
алкоголь өнiмiн белгiлi бiр түрге жатқызу;
7) этил спиртінің, алкоголь өнімінің және ... ... ... ... ... ... алуды, есептілікті ұйымдастыру;
8) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес темекі өнімдерінің
өндіріс паспорттарын қабылдауды және ... ... ... ... ... ... ... сәйкес салықтарды төлеу
бойынша салық ... ... ... ... ... қарау;
10) мұнай өнімдерінің өндірілуі мен айналымының ... ... ... ... жекелеген түрлерінің өндірісі мен айналымы
бойынша ... ... ... ... ... ... өндіріп алу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру
және жүзеге асыру;
12) өзге ... ... ... ... ... және
(немесе) олардың айналымының көлемi туралы мәлiметтердi және өзге ... ... ... ... берудiң нысандарын, тәртiбi мен
мерзiмдерiн айқындау;
13) мұнай өнімдерін өндірушілердің, мұнай жеткізушілердің және ... ... ... ... асыратын тұлғалардың, сондай-ақ темекі
өнімдерін өндіретін тұлғалардың қызметінің мониторингін жүргізу;
14) салық төлеушілерге ... ... ... ... ... ... ... күрес мәселелерi бойынша
Қазақстан Республикасының халықаралық мiндеттемелерiн орындау;
16) жеке және заңды тұлғаларға ... ... ... және ... ... түсіндіру бойынша ... және ... ... ... ... орындалуына бақылау жүргізу бойынша орталық және
жергілікті мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау;
18) этил спиртінің, алкоголь өнімінің, темекі ... және ... ... ... ... мен ... бақылауды жүзеге
асыру бойынша орталық мемлекеттік және ... ... ... ... жасау;
19) «Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндетті ... ... ... ... ... кодексiнде) белгiленген
тәртіппен салықтардың, ... мен ... ... ... ... ... ... органдары лауазымды тұлғаларының ... ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың шағымдарын қарау;
20) мыналарға салықтық бақылауды жүзеге асыру:
салық төлеушінің тіркеу есебіне;
салық салу объектілері мен ... ... ... ... түсімдердің есебіне;
қосылған құн салығын төлеушілердің есебіне;
салық тексерулеріне;
камералды бақылауға;
салық төлеушiлердiң қаржы-шаруашылық қызметiне мониторингіне;
фискалды жады бар ... ... ... ... ... жекелеген түрлерін таңбалауға және ... ... ... ... ... есепке алу, бағалау және сату
тәртібінің сақталуын, сондай-ақ мемлекет ... ... ... және ... берілуін тексеруді;
салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... толық өндіріп алу және уақтылы аудару мәселелері бойынша уәкілетті
және жергілікті атқарушы органдарға ... ... ... ... ... ... акцизделетін
өнімдер бойынша акциз таңбалары мен есепке алу-бақылау таңбаларының
жасалуын, сақталуын, ... ... ... ... және ... ... ережелерінің сақталуын бақылау;
22) мемлекет меншігіне алынған мүлікті ... алу, ... ... әрі ... және ... ... сақтауға, оның Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес тиісті уәкілетті ... ... ... ... сондай-ақ оны өткізген жағдайда ақшаның бюджетке толық
және уақтылы түсуіне бақылау;
23) этил спирті мен алкоголь өнiмдерiн өндіру және ... ... ... ... ... сондай-ақ лотереяларды
(мемлекеттіктен (ұлттыұтан) басқа) ұйымдастыру мен өткiзуге ... ... ... ... Қазақстан Республикасының лицензиялау туралы
заңының сақталуын бақылау;
24) халықаралық шарттарды әкімшілендіру және салық салу ... ... ... құзыретті органдары арасындағы ақпарат
алмасуды жүзеге асыру;
25) салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... сақталуын бақылау;
26) нормативтiк құқықтық актілерде белгiленген құзыретi шегінде салықтық
және салықтық емес түсiмдерді бақылау және талдау ... ... ... мемлекеттiк меншiк болып табылатын акциялардың
пакеттерiне дивидендтерден, "Байқоңыр" кешенiн пайдаланғаны үшін ... ... ... ... жалға беруден және сатудан,
мемлекеттiк меншiк объектілерiн жекешелендiруден ... ... ... ... ... түсiмдерден басқа);
27) нормативтiк құқықтық актілерде белгiленген құзыретi шегінде ... ... емес ... ... алу ... қайтару;
28) халықаралық іскерлік операцияларда трансферттік бағаларды қолдану
кезінде мемлекеттік бақылауды, ... ... ... ... бағасынан мәміле бағасының ауытқуы мәселесі бойынша ... ... ... ... ... ... анықтау кезінде салық
салу объектілерін түзету және олар бойынша трансферттік ... ... ... ... ... этил спиртінің, алкоголь өнiмдерiнің, темекі өнiмдерiнің және мұнай
өнімдерінің жекелеген түрлерінің өндiрілуі және ... ... ... есепке алуды және талдауды жүргізу;
30) мұнай ... ... ... жүкқұжаттары мен мұнай
өнімдерінің жекелеген ... ... мен ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
31) этил спиртiнің, алкоголь өнiмiнiң, темекi өнiмдерiнiң және мұнай
өнімдерінің жекелеген түрлерінің өндiрiсi мен ... ... ... ... ... және ... ... заңнамасына
сәйкес ықпал ету шараларын қабылдау;
32) этил спиртінің алкоголь өнімін өндірушілерге, фармацевтикалық
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... спиртін техникалық мақсатта және алкогольді емес өнімдерді өндіру ... ... ... этил ... мен ... өнімінің белгіленген ең төменгі ... ... өз ... ... ... этил ... алкоголь
өнiмiнiң, темекi өнiмдерiнiң және мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерінің
өндiрiсi мен ... ... ... технологиялық үрдістің,
сақтаудың және сатудың, техникалық регламенттер мен ... ... және ... ... ... ... тауарларды өндiрудi жүзеге асыратын ұйымдардағы акциз
бекеттерiнің жұмысын бақылау;
36) этил спиртін ... ... ... және алкоголь
өнімдерін құю желілерінің тиісті ... ... ... ... ... ... жарақтандырылуын, сондай-ақ мұнай өңдеу
зауыттарында, мұнай өнімдерінің ... және ... ... ... ... аспаптарын, және олардың жұмыс істеуін
бақылау;
37) алкоголь өнімдері мен темекі ... сату ... ең ... ... ... ... Республикасының заңнамасында көзделген өзге ... ... ... ... :
1) өз құзыреті шегінде салық міндеттемелерінің туындауы, орындалуы және
тоқтатылуы ... ... және ... ... ... ... заңнамалық актілерінде белгiленген
талаптарды сақтай отырып, салық мiндеттемелерiн орындауға байланысты салық
төлеушінің ... ... ... ... ... ... есептерiн, декларацияларын және өзге де құжаттарын
тексерудi жүргiзуге;
3) салық ... ... ... ... ... бойынша салық
және бюджетке төленетiн басқа да мiндетті төлемдердi ... және ... қалу мен ... жөніндегі құжаттарды, оларды толтыру ... ... ... және ... ... басқа да мiндетті
төлемдердiң, жинақтаушы зейнетақы қорларына мiндеттi зейнетақы жарналарының
және Мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... ... ... және ... ... (ұстап қалу және аудару) растайтын
құжаттарды, сондай-ақ резидент ... ... ... ... тыс орналасқан еншілес компанияларының ... ... ... оның ... ... есептілігін талап етуге;
4) салық және бюджетке төленетін басқа да мiндетті төлемдердiң толық
және уақтылы ... ... ... ... ... ... және ... әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік
аударымдардың толық және уақтылы аударылуын қамтамасыз ету, этил спирті ... ... ... және ... ... темекі өнімдерінің
өндірілуі мен айналымы, мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерінің мәселелерін
реттейтін нормативтік құқықтық актілерінің жобаларын қарауға;
5) салықтық ... ... ... ... ... ... ... айқындалған тәртiпте салық төлеушiден салықтық құқық
бұзушылықтар жасалғаны туралы куәландыратын құжаттарды алуды жүргiзуге;
6) ... ... ... қарамастан, кiрiстер алу үшін
пайдаланылатын кез келген салық салу ... және ... ... ... ... салық төлеушiнiң мүлкiн ... ... ... ... жүргiзуге;
7) Қазақстан Республикасының Үкiметi бекiтетiн тiзбе бойынша салық
төлеушiден заңнамада белгiленген ... ... ... ... алуға;
8) мыналарға:
салық салуға байланысты мәселелер бойынша тексерілетін салық төлеушіге -
заңды тұлға мен дара кәсіпкерге;
қаржы ... мен ... ... ... және ... жөніндегі
уәкілетті органмен келісім бойынша, уәкілетті орган белгілеген тәртіпте
әрекетсіз заңды тұлғаға;
заңнамада ... ... ... Республикасының
Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің және ... ... ... өзін-өзі басқару органдарының
мүшелігіне кандидат ретінде тіркелген тұлғаға және оның ... ... ... ... және заңмен қорғалатын өзге де құпияны
құрайтын мәліметтерді жария етуге Қазақстан ... заң ... ... сақтай отырып, банктерден ... ... ... ... ... ... ұйымдардан банк
шоттарының бар-жоғы және олардың нөмірлері ... осы ... ... мен ... ... ... ... «Салық және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... ... ... ... кодексi) көзделген жағдайларда
салық төлеушiнiң салық мiндеттемелерiн жанама тәсiлмен анықтауға;
10) салық тексерулеріне ... ... ... мамандарын
тартуға;
11) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес соттарға талаптар қоюға,
оның ішінде салық және бюджетке төленетін ... да ... ... ... бар ... ... деп тану ... Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес жарғылық капиталында мемлекеттің қатысуы
бар салық төлеуші ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің ... ...  1), 2) және 4) ...  көзделген негіздер бойынша
заңды тұлғаны тарату туралы сотқа талап-арыз беруге;
12) этил спиртінің, ... ... мен ... ... ... ... ... мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерінің айналымын
реттеу мәселелері бойынша тиісті мемлекеттік органдардың ... ... және ... ... жеке және ... ... кеңесшілер мен сарапшыларды тартуға;
13) өз ... ... ... этил ... ... темекi өнiмдерiнiң және мұнай өнімдерінің жекелеген түрлерінің
өндiрiсi мен айналымы ... ... ... ... және ... нормаларын, ережелерін және нұсқаулықтарын сақтауын
тексеруге;
14) этил спиртін ... ... ... және ... құю ... тиісті спирт өлшейтiн ... ... ... ... ... және ... жұмыс істеуін
тексеруге;
15) этил спиртін, арақ және ликер-арақ өнімдерін өндірудің ... ... ... ең төменгі көлемі бойынша талаптарының
сақталуы үшін олардың нақты өндірілу көлемін тексеруге;
16) акцизделетін ... ... ... ... және олардың
айналымын мемлекеттiк реттеу мәселелері бойынша субъектілерге ... ... ... ... ... ... бюджетке
төленетін мiндетті төлемдердi есептеудi және (немесе) жинауды қамтамасыз
етуге уәкiлетті Қазақстан Республикасының мемлекеттiк ... ... ... енгізуге;
18) заңнамада белгіленген тәртіпте Комитеттің негізгі міндеттері мен
функцияларын іске асыру үшін қажетті ақпараттар мен ... ... ... ... салық және бюджетке төленетiн басқа да міндетті төлемдердi ... ... алу және ... аудару мәселелері бойынша уәкілетті және
жергілікті органдарға тексеру жүргізуге;
20) Комитеттің аумақтық бөлімшелеріне орындау үшін ... ... ... және ... ... ... да ... төлемдер туралы»
Қазақстан Республикасы Кодексінде (Салық кодексі) белгіленген тәртіпте
салық ... ... ету ... ... туралы шешім қабылдауға;
22) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерiне сәйкес әкiмшілiк
жаза қолдануға;
23) қоғамның салық мәдениетін және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға және өткізуге;
Басқарманың жедел басқару құқығында оқшауланған мүлкi болады.
Комитеттiң өзiне бекiтілген мүлiк ... ... ... ... ... ... есебiнен құралады, және негізгі қорлар мен айналым
қаражаттарынан, сондай-ақ құны Комитеттiң ... ... ... ... тұрады.
Басқарманың өзiне бекiтілген мүлiктi өз бетінше иелiктен шығаруға
немесе ... ... ... етуге құқығы жоқ.
Заңнамада белгіленген жағдайларда және шектерде Басқармаға мүлікке
иелік ету құқығы берілуі ... ... ... ... ... асырады.
Басқарманы Қазақстан Республикасы Қаржы министрi қызметке тағайындайтын
және қызметтен босататын Төраға басқарады.
Басқарма Төрағасының ұсынуы ... ... ... Қаржы
министрлігінің Жауапты хатшысының келісімімен Қазақстан Республикасының
Қаржы министрі ... ... және ... ... ... екі ... ... бөлімшелерінінің басшыларын Басқарма Төрағасының ұсынуы
бойынша Қазақстан Республикасының Қаржы министрі қызметке ... ... ... ... ... ... және оған басшылық жасайды және
Басқармаға жүктелген функциялардың орындалуына дербес ... ... алу және ... ... ... ... талдау
жасайды және ауытқа динамикасын анықтайды. Қазақстан Республикасының Қаржы
министрлігінің Салық комитетінің белгілеген есеп берулер бойынша жедел ... да есеп беру түрі ... ... ... Осы есеп ... салық
және басқа да міндетті төлемдердің бюджетке түсуін соммалық және ауытқу
динамикасын көрсетеді. ... ... ... ... және ... да ... ... түсу жоспарын жүргізеді орындайды. Салық және басқа да
міндетті төлемдердің бюджетке түсу ... ... ... ... ... және ... ... талдайды. Салық төлеушілердің
мониторингі есеп беру түрі ... ... ... ... ... ... ... төлеушілердің хаттарын, өтініштерін және
үндеулерін қарайды және салық заңнамаларын жасауға қатысады. /1/
Аталған ережелер ... ... ... ... ... ... алу
және талдау басқармасының жалпы ережелері, яғни бұл басқарма үш ... ... және ... төлемдерді есепке алу, ірі салық төлеушілердің
мониторингі бөлімдері. Біз қарастыратын бөлім ... және ... ... оған ... ... тоқталамыз, қазір екі бөлімдерге қысқаша
тоқталсақ.
Есепке алу ... бұл ... ... Қаржы министрлігінің
Салық комитетінің белгілеген ... ... есеп ... ... дер кезінде салы төлеуін және салық қызметкерлерінің төленген
салық соммаларын салық қоймасына ... ... ... жасап отырады.
Сонымен бұл бөлім Тараз қаласы ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Ірі салық төлеушілердің мониторингі бөлімі мемлекеттік және ... ірі ... ... электрондық мониторинг жүргізеді және
ұйымдастырады. Қара және түсті металл саласындағы ірі кәсіпорындар ... ... ... ... ... Республикасының Қаржы
Министрлігінің Салық Комитеті тапсырады. Бұл ... ірі ... ... ... ... түрде қарастырып, есеп берулермен салыстырып
қосымша резервтік ... ... ... ... ... ... Кәсіпорындаға мониторинг жүргізуді және ұйымдастыру ... ... ... айналысады.
Ақпаратты қорғау дегеніміз – мәліметтер жүйесінде сақталатын орындалған
программаларға енуді басқаруға мүмкіндік беретін ... мен ... ... ... ... ... салықтарды және басқа да
бюджетке міндетті төлемдерді жинау бойынша жұмыстарының нәтижесі 6 кестеде
келтірілген. ... ... ... ... ... салықтар және басқа да төлемдер бойынша
кірістерді талдау, мың теңге
|Көрсеткіштер |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. ... ... ... ... ... ... ... |77936,8 ... ... |
|Әлеуметтік салық ... ... ... ... ... ... салығы |38465,0 |53827,9 |55859,8 ... ... ... |2729,7 |1394,5 |792,6 ... ... ... ... |15163,4 |14257,5 |13231,6 ... ... ... салығы |691,8 |655,2 |696,6 ... ... |45492,1 |31404,0 |39906,1 ... ... ... ... |2334,4 |3533,7 |3811,9 ... | | | ... ... ... ... |3325,1 |6056,5 |5502,0 ... | | | ... жер салығы | | |38,7 ... |164,8 |960,7 |1571,3 ... ... ... қаласы бойынша салық комитетінің есебі (Н1 және Н2) |
6 кестеден байқайтынымыз, 2010 жылы ... 757 039,5 мың ... яғни бір ... ... келеті ауыртпалық 31 543,3 ... ... жылы ... ... ... орындалуы 124,8% құраған, яғни
болжам бойынша салықтық түсімдер мен басқа да төлемдер 635703,0 мың ... ... іс ... 793 145,8 мың ... ... ... (республикалық
бюджеттің болжамы 241 61,0 – мың теңге, нақты – 328 138,9 мың ... ... ... ... 394 342,0 мың ... ... – 465 006,9
мың теңге).
2009 жылмен салыстырғанда түсімдер 302 115,1 мың теңгеге, ... ... ... ... ... ... түсімдер 141 659,9 мың теңгеге,
немесе 1,4 есе, ал республикалық бюджетке – 160 455,2 мың теңге, немесе ... ... ... 1 қаңтарындағы есеп бойынша бюджеттің табыстар бөлігінің
жоспардан артық орындалуы ... ірі ... ... салықтардың
есебінен болып отыр. Мысалға, «Қаратау Кен» АҚ тау кен ... ... 419831,6 мың ... ... немесе барлық түсімдердің 52,9%
мөлшерінде кіріс түскен. Бостандық ... ... ... 206 617,4 ... ... ... түсімдердің мөлшерінде13,4%, ал «Алтын Диірмен» ... 139 912,1 мың ... ... ... ... 17,6% ... ... кезеңнің көрсеткіштерімен салыстырғанда корпоративтік ... ... ... кірістерінің өсуі бірінші кезекте жоғарыда аталған үш
компанияның салық салынатын табыстарының өсуі нәтижесінде болып ... ... ... ... және ... салық түрі бойынша
түсімдерді жеке қарастыра отырып, 5 жылдар ... ... ... ... ... 7 7936,8 мың ... 194 498,2 мың теңгеге дейін,
жеке табыс салығының 38 465,0 мың теңгеден 5 5859,8 мың ... ... ... болады. /19/
Елімізде салықтардың түрлері бойынша ең жоғарғы орынды ... ... алып ... оның үлесі 2008 жылы 34% шамасында болды. Қосылған
құн салығы бұл кезеңде 19% шамасында, ал ... ... 17% ... ие ... Ал ... қарастырылған аудандық салық ... түсу ... ... ... ... ... қаласы бойынша салық комитетінің құзіретіндегі
салықтық түсімдер"
| |2008ж |2009ж |2010ж |
| ... ... ... ... | | | | | |% ... салықтық ... ... |100 ... |100 ... оның ... | | | | | | ... табыс салығы |8263485 |16,11 |11509903 |18,41 ... |17,25 ... ... ... ... |20,93 |19648991 |27,08 |
|салығы | | | | | | ... құн ... ... ... |20,49 ... |16,63 ... |353930 |0,69 |287748 |0,46 |654633 |0,91 ... ... ... |17515069 |27,79 |19638990 |26,58 |
|Басқа салықтық түсімдер|6293790 |12,27 |7506458 |11,92 |6728173 |9,25 ... ... ... ... ... ... комитетінің есебі (Н1 және Н2) |
Аталмыш салық органында салықтық түсімдер 2008 ... 2010 ... ... ... 51,3 ... ... 72,7 ... теңгеден астам сомаға дейін,
яғни 21,4 млрд. теңгеге өсті немесе өсу деңгейі 129%-ға тең ... ... ... ... 72,7 млрд ... құрады және салықтардың түрлері
бойынша ең жоғарғы орынды ... ... ... алып отыр, оның үлесі
27,08% шамасында болды. Ұқсас жағдайды салық комитетіне 2010 жылдға түскен
салықтарының құрылымынан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік деңгейдегі үлесі 2010 жылы ... ... ... ... ... түсімдер бойынша болжамды
көрсеткіштердің орындалуы қарастырылған уақыт аралығында барлық ... ... оң ... ... ... ... ... салықтық түсімдер бойынша 752,4 млн. теңгені, 2010 жылы ... ... ... ... іске асыруда үлкен мәнге сондай-ақ салық төлеушілер
санының өзгеру жағдайы ие, ... бұл ... ... қызметі органдарына
түсетін ауыртпалықты сипаттайды. Сондықтан еліміздегі және аудандық ... ... ... ... ... ... - "Тараз қаласының салық комитетіне 2010ж. түскен салықтардың
құрылымы"
Жоғарыдағы суреттен көріп отырғанымыздай Тараз қаласы бойынша ... ... ... ... корпоративтік табыс салығы, жеке табыс
салығы, ҚҚС салықтарының үлесі жоғары болса, ал жер салығы, акциз, мүлік
және ... ... ... аз ... табылады.
Тараз қаласы бойынша салық комитетіндегі барлық салық төлеушілер
санының динамикасы өсу тенденциясына ие ... ... 2010 ... тіркеуде
26890 салық төлеуші тұрды, оның ішінде 22765 заңды тұлғалар және 4125 жеке
тұлғалар. 2008-2010 жж. аралығында салық төлеушілер саны ... ... ... бюджеттегі қаржылай түсімдерінің ... бар. ... ... және ... басқа мемлекеттердің
қаржылық несие ... ... ... ... үшінде түсінікті.
Облыстағы жалпы әлеуметтік экономикалықжағдайын қарастырғаннан кейін
облысымыздың кірісіне және ... ... ... ... кірісі неден
қалыптасатынын және бюджет қаржысы неге жұмсалуын тереңірек қарастырамыз
(кесте 8).
Кесте 8
Жамбыл облысы бюджетінің кіріс ... ... |2008 |2009 |2010 |2009/ |2010/ |
| | | | |2008 ... | | | |өсу |су |
| | | | ... ... ... ... ... көрсеткіштерін қарастыра отырып,
ресми трансферттерден түскен түсімдерге ең үлкен үлес ... ... ... ... ... ... үлес ... 66,1% келеді.
2010 жылды 2009 жылмен ... бұл ... 2,2% ... ... ... ... кіріс бөлімінің жалпы құрылымындағы үлес
салмағы 2010 ж. 32,8% ... 2009 ж. ... 2,1% ... 2009 ... ж. салыстырғанда 6,6% артты. Салықтық емес түсімдерге және негізгі
капиталды сатудан ... ... ... жалпы бюджеттік түсімдердің
0,5% және 0,6% қаланады.
Облыс кірістері салықтық кірістерден ғана ... ... ... емес ... ... 9 ... салықтық емес кірістердің
динамикасы көрсетілген.
Кесте ... емес ... ... |2008 |2009 |2010 |2009 |2010 |
| | | | |2008ж ... | | | |өсу |у |
| | | | ... ... ... емес ... ... ең жоғары салмақ мемлекеттік
мүліктен түскен табысқа келеді. 2010 олардың үлес салмағы 23,0% болып ... тг ... 2009ж. ... ... түскен табыс 25,6% немесе 29476
мың тг ... бұл 2009ж. ... 5,3% ... 2010 ж. мемлекеттік
кәсіпорынның таза табысының бөлігінен түскен табысқа және ... ... және 44,5% ... 2008- ... ... емес кірістің тұрақты өсуі
болғанын көруге болады. Бюджет тек ... емес ... ... ... Келесі кестеде шығын негізгі статьялары көрсетілген. 10 кестеде
Жамбыл облысының шығындарының құрылымын қарастырамыз.
Кесте ... ... ... ... |2008 |2009 |2010 |2009/ |2010/ |
| | | | ... ... | | | |өсу |су |
| | | | ... ... ... ... отырып, бюджет шығындары жылдан жылға өсуде.
Бюджет шығындарында ең ... үлес ... беру ... келеді.
2008-2010 жж. аралығында салықтық емес ... ... ... болады. 2008 ж. шығындардың 30% білім беру саласының ... ал 2010 ж. бұл ... 38,1% ... ... ... ... өсуі ... Есепті жылы бұл саланың қаржыландыруына бюджет
қаржыларының 26,3% бөлінді, ал 2008 ж. бұл ... 17,9% ... ... және басқа шығындарға сәйкесінше жалпы шығындардың ішінде
3,8% және 23,5% ... ... ... ... ... қаржыларының
негізгі бөлігі білім беру және денсаулық сақтау салаларына келеді. 8
кестеде ... ... ... ... ... динамикасы
көрсетілген.
Соңғы жылдары облыстық бюджеттің орындалуы бойынша белгілі қаржылық
қадам жасаған. Облыс өндіру саласының ... ... ... ... ... алыс және ... шетелдермен іскерлік қарым-
қатынастарды ұлғайту және ... ... ... ... үшін ... жұмыстар атқарылуда.
Елімізде жергілікті билік органдарыныңағымды шығындарының үш бөлігі
әкімшілік – полициялық аппаратын қамту ... ... ... ... ... үштен бір бөлігі – білім беру, мәдениет,қалғаны
экономикалық инфраструктурасының ... ... ... ... ... салым жасауда-бұл барлық мемлекеттік қаржылық шығындарының
52% құрайды. Жергілікті әкімшілік органдарының жалпы шығындары жалпы ... 10% ... Ал, ... ... ... ... ... бюджетінің 60% құрайды. Жергілікті бюджеттің орындалуы ... ... ... жүргізіледі. Жергілікті қаржылық органдар
бюджет қаржылары ... және ... ... жағдайында қаржыландыруды
тоқтатуға және бөлінген бюджеттік қаржыларды қайтып алуға ... ... ... ... мекемелерді жергілікті
бюджеттен қаржыны бөлуге болмайды. Жергілікті бюджеттік ... ... ... ... ... және ... жергілікті деңгейдегі орындалуына бағытталған олар ... ... ... ... қаржылық жылға бекітілген.
Жергілікті бюджеттік бағдарлама даму және ағымдағы бюджеттерге ... ... ... және ... ... ... ... аумақ әлеуметтік экономикалық дамуына салынған қаржыларымен
байланысты салымдар кіреді. Ағымдағы ... даму ... ... ... ... беру ... ... қамтамасыздық,
ғылым, мәдениет және спорт, жергілікті басқару органдары ... ... ... және ... ... ... бұл ... билік және жергілікті
мемлекеттік басқару органдары арасындағы ... ... ... және ... бойынша бюджеттік процедураларын жүргізу ... ... ... ... ... қаржылылық жүйесінің маңызды бөлігі,
оларға жергілікті бюджеттен, арнайы бюджеттік емес ... және ... ... кіреді. Жергілікті қаржыларының құрылымы және
бағыты жергілікті билік және ... ... ... ... ... және жергілікті басқару органдарына
мемлекеттік әлеуметтік бағдарламаларын жүзеге асырылуы міндеттелген.
Жергілікті ... ... «ҚР ... ... туралы»,
«Республикалық бюджет туралы» заңдарымен реттеледі.
Қарастырылған салық органының салық төлеушілер бойынша мемлекеттік
деңгейдегі үлесі 2010 жылы 6% ... тең. ... ... ... тіркеуде тұрған салық төлеушілердің құрылымы заңды
тұлғалардың басымдығын айқындайды.
Кесте 11
"2008-2010ж. бірінші ... ... ... ... ... ... ... қызметін сипаттайтын негізгі көрсеткіштер"
|Атауы |2008ж |2009ж |2010ж ... ... | | | |/ ... |
|Тіркелген салық төлеушілер саны|22198 |24755 |26890 |5473 ... ... |2913 |3368 |4125 |1633 ... ... |19285 |21387 |22765 |3840 ... ... ... |154 |170 |28 ... ... ... ... |160 |158 |176 ... | | | | ... , оның ... |1725 |2011 |1985 |260 ... |331 |348 |262 |-69 ... |428 |615 |336 |-92 ... |416 |332 |635 |219 ... ... |1175 |1295 |1233 |58 ... |75 |64 |93 |18 ... |475 |512 |659 |184 ... есептеулер, мың теңге, |1647488,6 |788005,1 |1443445,9 |-204042,7 |
| | | | ... ... ... ... |733664,2 |1407626,6 |208628,3 |
| | | | ... ... ... |71506,3 |50989,1 |39691,3 |-31914 |
| | | | ... ... және басқа міндетті |3769684 |3351,8 |1128 |-3768556 ... | | | ... ... ... ... мың |617236 ... |691771,4 |74535,4 |
|теңге | | | ... ... алу ... |0,37 |0,64 |0,48 |0,11 (+30%) ... жұмысшымен жасалынған |11602 |5116,9 |8490,8 |3111,2 ... есеп ... мың тг | | | ... ... ... ... ... жұмысының нәтижелері |
|туралы №2-Н есебі, сондай-ақ өтілген өндірістік практиканың материалдары ... ... ... ... ... құрастырылған. ... ... 2008ж. және 2010ж. ... ... аралығында Тараз
қаласы бойынша салық комитетінде тіркелген салық төлеушілер саны ... ... яғни ... ... оның ... ... ... 19285-тен
23125-ке дейін, яғни 3840-қа өсті, ал жеке тұлғалар саны 2913-тен 4546-ғе
дейін, яғни 1633-ке ... ... ... бойынша салық комитетінің
штаттық кестесіне сәйкес комитетте 170 ... ... ... ... ... орташа жүктеме – бір қызметкерге 158 салық төлеуші. Ал
штаттық кестедегі ... ... саны ... ... аяғына
173, яғни 28 қызметкерге артты.
2008-2010жж. уақыт мерзімінде жүргізілген тексерулер саны ... ... яғни 260-қа ... ... ... кешендік тексерулер 331-
ден 262-ге дейін төмендеді, яғни 69 тексеруге; тақырыптық тексерулер ... 336-ға ... ... ... 92 тексерулерді құрады. Жалпы
тексерулер санының ... ... ... тексерулерді жүргізуден, яғни
олар бойынша тексерулер саны 416-дан 635-ке, яғни 219-ға ... ... ... орын алды. Нәтижесінде құжаттық тексерулер саны ... 2010 жылы ... ... саны 93 және ... тексерулер
саны 659 болғандықтан, жалпы тексерулер санының өзгерісі оң мәнге, яғни 260-
қа тең болды.
Республиканың жалпы шарап материалының ... ... ... ... күні ... шарап өндіруге лицензиясы бар 26 арнайы
кәсіпорын жұмыс істейді. 2009 жылы 1870,4 мың доллар ... яғни ... ... 516,0 мың ... ... Осы кезеңде өнім 589,3 ... аз ... ... ... ... басына облыс кәсіпорындарында
2114,7 мың сатылмаған дайын өнім қалдығы ... 2009 ... ... ... ... ... ... 1370,9 мың долларға ... ... ... ... ... – 479179 мың тг. ... ... – 536879 мың тг немесе 112%-орындалды, соның ішінде алкогольді
өнімдерге акциздердер бойынша ... ... ... ... жылмен
салыстырғанда түсімнің 125236 мың тг өскенін көреміз.
Тараз қаласында 11 ... ... ... ... оның 7
жұмыс істейді.
1) арақтар, винолар,коньякті өндіруші ЖШС “КДД”
2) шампан өндіруші ЖШС ... сыра ... ЖШС ... сыра ... ЖШС “Ак-нар”
5) сыра өндіруші ЖШС “СП Ирбис”
6) сыра өндіруші ЖШС “Алтын Орда”
7) сыра өндіруші ЖШС “Дербес”
Сонымен, ауданда арақ ... – 1 ... ... – 1 кәсіпорын,
шампан – 2 кәсіпорын, коньяк – 1 кәсіпорын, сыра – 5 кәсіпорын, мықты 6
сусындар 1 кәсіпорын.
12-кесте
31. 12. 2010 ж ... ... және 2009ж ... ... ... ... акциздер түскені*. (мың. тг)
|Салық түрі | 2010ж ... | 2009ж ... ... ... |46053,8 |48743,8 |-2690 ... |8445,9 |47946 ... ... |22292,2 |5071,6 |17220,6 ... |15506,1 |9892,2 |5613,9 ... |75067,2 |72329,4 |2737,8 ... ... |148721,4 |31086,1 |17635,3 ... ... |1244,5 |4158,9 |-2914,4 ... ... |13881,3 |8967,7 |4913,6 ... |162631,3 |68379,8 |94251,5 ... ... май |14793,4 |2475,9 |12317,5 ... |38304 |10963 |17341 ... ... |410014,4 ... ... ... ... қаласы бойынша Салық Комитетінің мәліметтері |
|негізінде ... ... ... ... ... ... акциздердер бойынша болжам 106,7%
орындалған немесе 209690 мың тг жоспар кезінде, нақты ... 223736 мың ... ... ... ... ... талдау түсімдердің 17771,2
мың тг қысқарғанын көрсетеді.
13-кесте
Алкогольді өнімдерге акциздер ... ... түрі ... ... ... ... мың|Өткізу көлемі мың|
| | |тг |тг |
| |2009 |2010 |2009 |2010 |2009 |2010 ... |53153 |72465 |89166 |213367 |85736 |151373 ... |139980 |86458 |231733 |159573 |268620 |169858 ... |61175 |83900 |327503 |591531 |319533 |541074 ... |119958 |106512 |257335 |267816 |234984 |256944 ... ... |115356 |158420 |246631 |449369 |228748 |474556 |
| ... көзі:Салық Комитетінің мәліметтері негізінде автормен |
|құрастырылған ... 8 ... ... ірі ЖШС ... ... ... ... шығаруы төмендеу салдарынан болжамның орындалмағанын
көреміз. Алкогольді өнімдерді шығару ... ... ... ... ... болды. Қазір бұл кәсіпорын уақытша қаржылық
қиыншылықтарды көруде және ... ... ... ... жоқ. ... ... төмен болуына байланысты өнімдерді өндіру төмендеді.
Арақ – болжам бойынша 74268 мың тг, ал нақты түсімі 46053,8 немесе 62%
мың тг ... 2009ж ... 2690 мың тг ... 5,5 % төмендеген.
Өндірістік көрсеткіштердің өсуіне қарамастан, түсімдердің ... ... ... Бұл арақ өнімдеріне салынатын акциздердер
қойылымдарының төмендеуімен айқындалады. Бұл акциздер ставкасының төмендеуі
арақ өнімінің 60%-дан 40тг төмендеуіне байланысты.
Коньяк - ... ... 15710 мың тг. ... ... нақты
түскені – 22292,2мың тг. болжамның орындалуы 141,9% ... ... ... ... ... өсуі де ең ... КДД ЖШС
өндірістік қуатын пайдаланудың ұлғаюымен байланысты. Егерде 2009ж. ... ... 73,3% ... ... уақытта-100,5%. Натуралды түрде
бұл көрсетілім 2009ж. 327503 мың. тг. сомасына 61175 далл ... ... ... тг. ... 83900 далл ... Егер де 2009ж. ... өндіру бойынша айналым 319533мың. тг. болған,ал ағымдағы жылда –
541074мың. тг. ,бұл ... ... және ... ... кеңеюін көрсетеді. Қазігі кезде ... ЖШС ... ... ... ... ... Себебі, қалада ол жалғыз коньяк
өндірумен айналысады.
Вино – болжам кезінде 11539мың. тг. ; ал ... ... ... ... және 72,9%. 2009ж. Түсім ... ... тг. ... ... ... едәуір қысқарулар байқалуда: өндіру көлемі – 31,1%-ке,
өткізілгені – 36,8%,ол тұтынушылардың ... ... ... - ... бойынша екі акциздер төлеуші тіркеуде тұр: «КДД»ЖШС
және «Ралко». 2010жылға болжам бойынша 13000м. тг. ... ал ...... тг. Болжам 19,3%-ке орындалды. 2009жылға түсім ... тг. ... ... ... және ... 5613,5м. тг.
-ге өсуіне бірден бір себеп, «КДД»ТОО өндіріс ... ... ... 2009ж. ... ... берілген түрі бойынша 257335мың.
тг. немесе ... ... және ... тг ... онда 2010ж.
ұқсас кезеңінде 267816мың. тг. ... ... өнім ... ... ... – 256944,3мың. тг. құрған. Көріп отырғандай, ... ... ... ... ... ... түрде өсім байқалады. Ол
өзіндік құнның өсімімен ескерілген.
Сыра – қазіргі кезде Тараз қаласында бес ... сыра ... ... ЖШС, «Динал»ЖШС, «СП Ирбис»ЖШС, «Алтын орда»ЖШС,
Дербес ЖШС. Олар ... ... ... ... табылады. 2010ж.
кәсіпорындармен 1292668,4 далл сыра ... ... далл ... ... 61649 м. тң. ал ... ... ... тг. сомасында
акциздер төленді ,немесе 121,8%. Өткен ұқсас кезеңінде ... ... ... ... ... ... далл ... бизнесі – болжам бойынша 10942м. тг. нақты түсім – 13881,3м. тг.
құрған және 126,9% 2009ж. ... ... ... тг. және 54,8%-ке
өскен. Түсімнің өнуі ең біріншіден ... ... ... ... 2009ж. ... ... ... төлеушілер 13 ұйым
болса, 2010ж. 16 ... Жаңа ойын ... ... ... Group LTD, Asia ЖШС, Рио ... ... салу объектісі де көбейді. Сонымен қатар, АЕК
өсімі 919 ... ... және ... ... – 01. 01. 2010ж ... “Салық және міндетті
төлемдер туралы” заңға өндірумен айналысатын кәсіпорындар бензинге ... ... ... ... ... ... салық комитетінің
бақылаунда 24 АЗС бар: “Эврика-1” Концерн “Сонар”, ... ... ... ... ЖШС“Икар”, АЗС“Баян Аул”,ЖШС
“Чингиз”, АЗС Шугла, ЖШС ... ... ... “Эллада”,ЧП
Степаненко, ЧП Ауельбеков, ... ... АЗС ... ЧП
Жансеитов, Сонар Нефтепродукты, АЗС Саяхат, Просистем Петролиум.
Бензиннің және ... оты ... ... ... ... ... ауданда, бөлшекті саудамен айналысатын 25 заңды және жеке
тұлғалар тіркелген: Дра ЖШС, Баско ЖШС, ... ЖШС және т. б. ... ... ... ... ... – 27868 мың тг, бюджетке
түсетіні – 28304 мың тг, болжамның орындалуы – 101,6%. Дизель отыны ... ... – 9380 мың тг ... ... – 14793,4 мың тг,
болжамның орындалуы 157,7%қамсыздандрылған.
Болжамның едәуір артық орындалуы және де ... ... ... түсімдердің көбеюі келесімен түсіндіріледі; яғни “Стандарт ойл” ЖШС
1 жолғы тәртіппен бензинге салынған акциздердерді – 6806,8 мың ... және ... ... – 3167,8 мың тг ... аударғанымен.
АПК-дан бөлек, электроэнергияға акциздердерді төлеушілер болып ГЭС ЖШС
саналады. Акциздер салу обьектісі болыпөз ... ... ... өз ... ... өндірілген
электроэнегия саналады. 2010ж үшін ... ... 53,3 мың ... ... Оған АПК кассалық әдісімен есептеу әдісіне көшуі себеп
болды. ... ... ... ... ... 118017,2 мың тг ... 2009 жж ... мың тг электроэнергия өндірілді, сонда ағымды
жылда 6468670,1 мың тг құрды.
Сонымен, Тараз қаласы бойынша салық ... ... ... ... ... ... 112% орындалды, нақты түскені 536,8 мың
тг құрды, болжам кезінде 479,1 мың тг, ол57,7 мың тг көп. ... ... 2010ж ... ... онда түсу ... 2010ж ең ... күшті сусындар мен электроэнергиядан түскен, яғни олар 148721,4
мың тг және 162631,9 мың тг ... Ал 2009ж ең көп ... ... мен сырадан түскен, яғни 723239,4 мың тг және 131086,1 мың тг.
Акциздердер бойынша жағдай ... ... ... ... ... ... болжанатын табыстар бойынша акциздердердің өсім қарқыны көрінеді,
әрине ол өсіп отыр, себебі: ... ... ... ... ... ... акциздер өте жақсы үйлесіп тұр, ол
үшін жаңа акциздерделетін тауарлар еңгізу жеткілікті және салық салу ... жж ... ... ... ... ... болжамның орындалуы* (млн. тг)
|Республика бойынша акциздер |2008ж |2009ж |2010ж ... | | | ... |7804,3 |10502,5 |22110,9 ... |7189,2 |10921,7 |16841,3 ... ... (%) |92,1 |104,0 |76,2 ... ... Министрлігінің салық комитетінің есеп беру |
|мәләметтері бойынша ... ... ... бюджеттегі акциздік түсімдер
2010ж акциздер салығының жоспарланған түсімінің ... ... Бұл 1999ж ... ... Президентінің “Салық және
басқа да ... ... ... ... ... Жарлығының
енгізілуімен байланысты. Ол салық ... ... ... ... 14-75% аралығында болса және акциздерделген тауарлардың 17
түрлері жанама, онда 2010ж ... 22 ... ... және
акциздер ставкалары үлкен шекара аралығында: 10%-дан - 100%-ға дейін.
2010 жылдың нәтижесі бойынша республикада жалпы саны 12635 ... ... ... ... ... ... әр қызметкеріне 20 заңды
тұлға келеді. Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
бойынша ... ... әр ... 2779,8 мың ... болады, ал 2003
жылы бұл көрсеткіш қызметкер саны 10604 бола ... ... ... 4392 ... ... жылы ... есептелген сомалардың күрт төмендеуі 2008 жылмен
салыстырғанда БҚО (80%), ... ... және ... облысы (60%) бойынша
салық комитеттерінде байқалады.
2010 жылы ең ірі ... ... ... Алматы қаласы бойынша
салық комитетінің қызметкерлерімен жасалған - 5447004 мың ... ... ... - 2985680 мың ... ... ... бойынша - 279613 мың
теңге, Павлодар облысы бойынша - 231849 мың теңгеге тең.
Салық органының бір қызметкерінің ... ... ... ... ... ең нашар көрсеткіштері Ақмола облысы - 817,7 ... ... ... - 977 мың ... ОҚО - 1198,6 мың теңге, Жамбыл облысы
- 1462,9 мың ... ... ... ... жылы ... ... бойынша 16354,1 мың теңге алынған, ал 2010
16205 мың теңге. Қосымша есептеулер бойынша төленуге тиіс ... ... ... 149 млн. теңгеге немесе 1%-ға төмендеді. Бірақ өндіріп алу
көрсеткіші (өндіріп ... ... ... есептеулерге қатынасы) 30%-
ға жоғарлады.
Салықтық бақылауды іске асыру қызметін ... ... ... ... ... ... ... бөлек қарастыруды дұрыс деп есептейміз,
себебі бұл ... ... іске ... ... ... ... ... талдауға мумкіндік береді. Сондықтан келесі сұрақ осы
мәселе төңірегінде болады.
Кәсіпкерлердің тіркелуіне өздері төлейді. ... ... ... ... 20 АЕК ... ... 4 есе еселенген АЕК-ке ... ... ... бойынша және тұлғалардың кәсіпкерлікпен айналысатындығын
келесі 15 кестеден көруге болады.
15 -кесте
2008-2010 жылы Тараз қаласы бойынша ... ... ... және ... ... ... жеке кәсіпкерлердің саны
|Саны |2008 |2009 |2010 |
| ... |( ... |( ... |( ... тіркелгендер |14566 |100 |15987 |100 |19865 |100 ... ... ... |13786 |94,6 |14786 |92,5 |18426 |92,7 ... ... |10785 |78,2 |12156 |82,2 |16453 |89,2 ... ... |3001 |16,4 |2630 |10,3 |19,73 |3,5 ... | | | | | | ... көзі: Тараз қаласы бойынша салық комитетінің есебі (Н1 және Н2)
Бұл кестеде ... ... жеке ... ... ... жыл ... ... байқаймыз. 2010 жылы патентпен жұмыс
жасап төлейтін ... ... жеке ... ... ... ... ... түскен салықтар және басқа міндетті төлеулер қала бюджетіне жеке
тұлғалардан түскен салықтардың үлессалмағы бар, дамуына үлес қосады. Келесі
кестеден жалпы ... ... ... ... бөлігі салық салу механизімі нарықта тауар
таратуын жинау құқығына ие, ... ... ... ... ... және
толығына құқық алды.
16-кесте
2008-2010 ж. Тараз қаласы бойынша шағын кәсіпкерлерден бюджетке түсетін
салықпен жинаулардың үлес ... ... ... |2008 |2009 |2010 ... | | | |
| ... |Млн. |( |Млн.тенг|( |
| |ге | ... | |е | ... ... жеке |2335 |100 |2879 |100 |3078 |100 ... ... төлемдер| | | | | | ... ... | | | | | | ... ... ... |1049 |45 |1139 |40 |12975 |46 ... азаматтардың жеке| | | | | | ... ... | | | | | | ... жеке кәсіпкерлерден |28 |1,2 |111 |3,9 |186 |5,7 ... ... ... |2,7 |0,1 |16 |0,6 |24 |0,9 ... ... тарату |813 |35 |1030 |35 |1276 |38 ... ... ,алу | | | | | | ... ... ... |396 |17 |486 |16 |546 |20 ... мен ... да | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... ... ... салық комитетінің есебі (Н1 және Н2)
16-шы кестеден көргеніміздей жергілікті бюджетке түсетін табыстар Тараз
қаласы ... ... ... ... салықтар маңыздырақ рөл
атқарады.
Қазақстанда кәсіпкерлік қызметтің ... ... мен ... 2009 ... ... 9 айға ... ... субъектілерін
салықтық тексеруге моротори енгізілді. Қаржы ... ... осы ... ... ... ... қол қойған “Салық
органдарына 2009 жылдың 1 қантарынан бастап 1 қазанға дейін, акцизделетін
өнімдерді өндіруді және ... ... ... ... асыратын салық
төлеушілерді қоспағанда, шағын кәсіпкерлік субъектілерін тексеруді тоқтата
тұру тапсырылады ”-делінген осы ... ... ... мороторий
жасау кезеңінде қарсы тексеру хронометражды ... ... ... прокуратура органдарының тиісіт актсі қылмыстық іс қозғау,
салық төлеушілердің өтініштері немесе шағымдары болған жағдайда ... ... ... ... ЖҮЙЕСІНІҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ДАМУ БОЛАШАҒЫ
Салықтар елдегі әлеуметтік жағдайға қалай әсер етеді? Әлеуметтік
артықшылығы бар ... ... ... ... ... қадамдар жасалынды
деген сұрақтарға жауап толығымен берілген жоқ. Аталған сұрақтарға жауап
беру үшін ... ... ... және ... ... ... жан- жақты қарастыруға бет бұру керек. Ол, үшін мемлекеттің
әлеуметтік-экономикалық жағдайына ... ... ... ... ... ... оған баға береміз.
Дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғанындай, экономиканың
тиімділігіне ... ... ... төмендетуге және қоғамдағы
әлеуметтік ымыраға жеткізетін адам капиталына және ... ... ... ... ... аумақты инвестиция салу арқылы ғана
жүзеге асырылуы мүмкін. ... ... ... ... міндеті
экономикалық тиімділік пен салық механизмі арқылы қайта бөлу, әлеуметтік
трансферттер және әсер ... ... да ... ... ... ... ету. ... жақсаруы елдегі экономикалық өсуге
тығыз байланысты. Ал, өндірістің ... ... бірі ... сұранысының
төмен болуы. Кедейлікті төмендету бойынша ... ... ... ... отырып, тұтыну сұранысын жоғарылатады, ол өз ... ... ... және сол ... ... ... мүмкіндік ашылады. [20, 49 б ]
Салық жүйесінің әлеуметтік бағыттылығына баға беру үшін, ең ... ... ... ... ... ... Оны қарастыру
үшін жалпы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... салықтық түсімдердің өсу қырқынын
және жан басына шаққандағы әлеуметтік ... мен ЖІӨ - дегі ... ... ... ... ... қатынастарды қолдай отырып, мемлекеттің әлеуметтік
функциясы жиынтық сұраныстың құрылымы мен ... ... ... және ... түрде көрінеді:
­ әлеуметтік субсидия халықтың төлем қабілеттілігін қамтамасыз
етеді;
­ мемлекеттің әлеуметтік- мәдени салалардағы мекемелерді ұстап
түру үшін тауарлар мен ... ... алуы ... ... ... пен сұранысты теңестіруге
мүмкіндік береді;
­ ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
және тұрғын үй құрылысына мемлекеттік дотация беру тек ... ... ... сұранысты жоғарылатып қоймай,
сонымен бірге құрылыс индустриясының өнеркәсібі үшін аумақты
рынок құрады және ұзақ ... ... ... ... ... ... үш ... кезеңге арналған орта мерзiмдi фискалдық
саясатты айқындау процесі келесідей ... ... Орта ... ... ... ... үш ... кезеңге арналған
салық-бюджет саясатын, соның iшiнде:
1) мемлекеттiк, республикалық және жергiлiктi ... ... ... бағдарламалардың өткен кезеңнiң iшiнде iске ... ... ... ... қаражатын жұмсаудың басым бағыттарын;
4) республиканың немесе аймақтың әлеуметтiк-экономикалық дамуының
негiзгi бағыттарын iске асырудың тәсiлдерiн;
5) бюджетаралық ... даму ... ... және ... ... берген қарыз алу мен борыш
саласындағы саясатты;
7) ықтимал фискалдық тәуекелдердi айқындайтын құжат ... ... Орта ... ... ... республиканың немесе аймақтың орта
мерзiмдi әлеуметтiк-экономикалық даму жоспары негiзiнде, өткен ... ... орта ... ... ... мемлекеттiк, салалық
(секторлық), аймақтық бағдарламалар, өткен қаржы жылы iшiнде ... ... мен ... ескерiле отырып, оның негiзгi бағыттары жыл
сайын түзетiлiп үш жылдық кезеңге әзiрленедi.
Тиiстi қаржы жылына арналған ... ... ... ... ... ... ... жөнiндегi орталық уәкiлеттi орган
Республикалық бюджеттiк комиссия қабылдаған шешiмдердiң ... ... ... ... ... ... жобасының түпкiлiктi нұсқасын
жасап, оны Республикалық бюджеттiк комиссияның ... ... ... ... арналған республикалық бюджет жобасының түпкiлiктi нұсқасын
қарау және айқындау жоспарланып отырған ... ... ... ... ... кешiктiрiлмей аяқталады.
Индустриялық-инновациялық даму стратегиясын іске асыру, сондай-ақ
инвестициялар көлемін өсіру және ... ... одан ... ... ел ... ... дамытуды қамтамасыз ету
мақсатында орта мерзімді кезеңде ... ... ... ... ... /10, 23 ... шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолдану
аясын кеңейиу және ... ең ... ... ... ... ... тарту үшін шаралар қолдану;
2) Салықтық әкімшілендірк процесін одан әрі жетілдіру;
3) Салық салу және оның механизмін акпараттандыру және ... ... ... ... қабілеттілігін күшейту мақсатында
2010 ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың кірістеріне біртіндеп ауыстыру
мүмкіндігін ... ... ... деп ... ... ... салық заңнамасы, Әлеуметтік-экономикалық
дамудың орта мерзімді жоспары жобасының ... ... мен ... ... ел ... одан әрі ... ... тартуға бағдарланған бағыттары негізінде айқындалады.
2009-2010 жылдары бюджет саясаты жедел әлеуметтік-экономикалық ... мен ... ... ... және ағымдағы міндеттемелерді бір
мезгілде орындауға негізделетін болады. Тұтастай алғанда орта ... ... ... ... саясатының жалпы бағыты сақталады және
мыналарға:
1) Денсаулық сақтауды реформалауға және дамытуға;
2) Білім беруді ... ... ... одан ... ... ... ... Аграрлық секторды дамытуға; Жаңа тұрғын үй саясатын іске асыруға;
6) Шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға;
7) Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... фискалдық саясаттың негізгі мақсаты әлеуметтік-
экономикалық дамудың басым ... шешу үшін ... ... ... атап ... Қазақстанды әлеуметтік және экономикалық
жедел жаңғыртуға бағытталған ел ... ... ... ... ... /2, 166 ... мерзімді кезеңде бұл мақсатқа қол ... үшін ... шешу ... Бюджеттік заңнаманы және жоспарлауды жетілдіру;
2) Мемлекеттік шығыстардың тиімділігі мен нәтижелігін арттыру;
3) Жүргізіліп жатқан ... ... ... қамтамасыз ету;
4) Перспективалы бюджеттік жоспарлаудың рөлін жоғарлату;
5) Көлеңкелі ... ... ... ҚР Ұлттық қорын қалыптастыру және пайдалану тетігін жетілдіру;
Кез келген мемлекеттің нарықтық экономикасының қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... құралы ретінде
салықтық саясатты кеңінен ... ... ... ... ... бюджет пен халықтың және шаруашылық субъектілерінің арасында қарым-
қатынасты қалыптастыруда ... және ... ... ... ... реттеуді жетілдіру бағытары өзекті мәселелердің біріне
айналып отыр.
Салық саясаты арқылы ... ... ... ... ... ... ... кірісін қалыптастыруға, қоғам
мүддесін қолдауға болады. ... ... ... ... ... мен ... енгізу, оларды дамыту арқылы реттеушілік
қызметін ... ... ... ... ... пен инвестицияны,
шағын және орта бизнесті жан-жақты ... мен ... ... асыруымыз
керек.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009-2011 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... ... 28 ақпандағы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуының маңызды
көрсеткіштерінің және үш жылдық кезеңге арналған мемлекеттік реттеуіштердің
болжамы, мемлекеттік салалық ... мен ... ... ... ... ... әзірленген.
Әлеуметтік- мәдени шараларға мемлекеттік шығындар жұмсау – білікті және
денсаулығы мықты жұмыс ... ... ... салу ... ... ... шығындарын азайту үшін қолданылатын шаралар және
кәсіпкерлік ортаны қорғау болып табылады.
Бюджетті жоспралау мен ... ... ... ... ... ... Стратегиялық, орта мерзімді мақсаттармен, республиканың әлеуметтік-
экономикалық дамуының және ... ... ... ... ... үйлестіру;
2) Корпоративтік басқару;
3) Мемлекеттік органдар мен ұйымдардың ағымдағы және күрделі шығыстарын
қалыптастырудың объективтілігіне қол ... ... ... және ... жөніндегі рәсімдерді ықпалдастыру;
5) Ақпараттық жүйелерді оңтайлы қолдана отырып, бюджетті жоспарлау және
атқару кезінде еңбек өнімділігін арттыру. /13/
Нәтижелерге бағдарланған ... – бұл ... ... ... ... мен ... қаражатын пайдаланудың
күтілетін нәтижелерінің қоғамдық маңыздылығын ескере отырып, мемлекеттің
мақсаттары, міндететрі мен ... ... ... ... ... жоспарлау, атқару және атқарылуын бақылау әдісі.
2009 жылдан бастап үш жылдық бюджеттік жоспарлауға көшу іске асырылды.
2009-2011 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... ткірістері мен ... орта ... бар ... және ... процесінің жетілдірілген әдістеріне
негізделетін және қолданылатын болады.
Кірістер саясаты 2009-2011 жылдары елдің индустриялық-инновациялық
дамуын ... ... ... ... ... ... ... жүктемесінің ұтымды теңгерімін ... ... ... режимінің қолданылуы жағдайында шағын бизнес
субъектілерінің қызметін ... ... оң ... ескере отырып,
патент негізінде АСЖ-дағы салық ставкасының мөлшері 3-тен 2%-ға дейін
төмендетілді, оңайлатылған ... ... жеке ... мен ... ... бөлетін прогрессивтік негіздегі 3%-дан 5%-ға дейінгі
ставкалар тиісінше 3% ... ... ... ... /13/
2009 жылы қосылған құн салығының ставкасы 12 ... ... Бұл шара ... ... ... жұмсалған
қаражатты айналымнан оңы кеңейтуге және дамытуға мүмкіндік береді.
Салық саясатының 2009-2011 ... ... ... ... ... ... ... құрал, экономиканың ... ... ... және ... ... ... орындауды қамтамасыз
етуші ретінде әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ескере
отырып, фискалдық саясаттың міндеттерін шешуге бағдарланған ... ... ҚҚС ... одан әрі ... ... ... секторындағы жеңілділіктердің тиімділігін
арттыруды және ... ... ... ... ... ... кірістерін қалыптастырудағы негізгі рөлді кәсіпкерліктен
біртіндеп халыққа ауыстыру шеңберінде жеке тұлғалардың ... ... ... ... құн ... ... шығындар 2010 жылы 67,9 млрд. теңгені
(ставканы 13%-дан 12%-ға дейін төмендету) қарастырылған. 2010 жылдан ... ... ... ... – біржолғы талондарды қолдану аясы
тарылды, патенттер жойылды, ... ... ... жеке ... жеке ... ғана ... жүзеге асыратын болды. Ірі ... ... ... ... ... ... шығарылатын
болды.
Елдегі отандық кәсіпорындарды бүкіләлемдік қаржы дағдарысы тұсында
қолдау мақсатында корпоративтік табыс салығы ... 20%-ға ... ... отандық кәсіпорындарға көп көмек болып, олардың ... ... жол ... бір ... ... - ҚҚС ... уақытында өтеу.Тау-кен
компаниялары, егіншілер, машина жасаушылар, мұнайшылар және т. б. ... ... ... ... қарыз 2009 ж. Қазанына 100 млрд теңгені ... ... ... қолданыстағы заңнамаларына сәйкес экспортермен
төленген салық алпыс күн ішінде қайтарылуы тиіс. ... ... ... бабы ... ... Осы ... ... төлеушілер айналымдағы
заттарды несиелеуге банктерге бет бұрады және үлкен пайызда несие алуға
мәжбүр болады, ал бұл ақша ҚР ... ... ... мекемесінің
шотында жатыр. Нәтижесінде өндірушілерге қосымша жүктеме айналымдық ... алып ... ал ... ... өнімнің өзіндік құнына әсер
етеді. /22/
Экономика ... ... ... шаруашылық субъектілерді орнын
барып кешенді тексеруді жоспарлауда ... ... ... қолданады. Орнына барып кешенді тексеруге сай ... ... үшін ... ... ... ... қызметіне және
салықтық міндеттердің орындалу деңгейіне алдын-ала ... ... ... ... ... ... ... ауытқудың әртүрлі сызбаларын
пайдаланудың жеке ... ... ... ... алаңдатуы тиіс.
Мысалға, азайтулардың жоғары үлестік салмағы; салық төлеушімен ҚҚС қайтарып
алуға үнем талап етулері, ал қайтару ... ... ... ... сәйкес емес; салық төлеушіде кадрлық құрамның, негізгі заттың
және өзге ликвидті ... өсіп ... ... және несиелік
қарыздың болмауы; жеткізушілерге немесе кедендік органдарға ҚҚС төлеудегі
нақты шығындардың, қосымша ... ... ... ... ... ... пайдалануы.
Осындай белгілердің саны өте көп, оларға келесілерді жатқызуға болады:
1. берілген салық төлеушіде салық жүктемесі нақты саладағы ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік және салықтық есептілікте бірнеше салықтық кезендер
мерзіміндегі шығындардың сипатталуы;
3. салықтық есептілікте белгілі бір ... ... ... сипаттау;
4. тауарларды (қызметтерді, қызмет көрсетулерді) айналымға салудан
түскен табыстың өсу жылдамдығынан ... өсу ... бір ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
субъектінде экономикалық қызметі бойынша орташа деңгейден төмен;
6. жеке ... ... ... ... ... максималды жақындатылған шығын сомасын сипаттауы;
7. контрагенттер-алып-сатушылармен, иә болмаса ... ... ... себептерсіз (іскерлік мақсат) делдалдармен
(контрагенттер шынжыры) ... ... ... қаржы-шаруашылық
қызметті құру;
1. салық төлеушінің салық органымен анықталған қызмет көрсеткіштеріне
сәйкессіздігі туралы ескерту хатына түсініктеме ұсынбауы;
2. салық ... ... ... байланысты салық органдарының
есебінен бірнеше рет алу және ... қою ... ... ... ... есеп ... ... рентабельділік деңгейінің
статистика бойынша осы қызмет аясындағы рентабельділік деңгейінен
едәуір ауытқуы.
Демек, ... ... ... және ... көрсеткіштеріне
әрдайым мониторинг, сапалы алдын-ала талдау, яғни аналитиқалық құралдарға
талдау жүргізуге көңіл аудару қажет.
ӘСҰ-на кіру ... ... ... ҚР ... мен бюджеттік жоспарлау мамандарының капитал табысына
жеңілдікті салық салуды жою ... ... деп ... Сонда бұл дәрежеге
жарна бойынша дивиденттер немесе инвестфондтар акциялары, қарыздың ... ... ... және ... мен облигациялар бойынша бағаның
өсімі түседі.
Алдыңғы қатардағы шет елдік тәжірибеге ... ... және ... ... салық салудың қолданыстағы жүйесінде жетілдіру қажет.
Біздің ойымызша, жеке тұлғалар мүлігіне салық, мекемелердің мүлігіне ... ... мен ... ... ... жерге деген салықтар
қозғалмайтын мүлік салығына өзгертілуі ... ... және онда ... ... ... бір ... ... жөн. Соның өзінде
қозғалмайтын мүлік салығы жергілікті бюджеттердің негізгі табыс көзіне
айналуы тиіс.
Сыбайлас ... ... ... бірі ... бір орында ұзақ
уақыт отырып, сыбайласып, тамыр жайып кетуіне, бармақ бастым, көз қыстымға
жол бермеу мақсатында, ҚР ҚМ СК ... ... ... лауазымды
тұлғаларын қызметтік ауыстыру (ротация) ережесі бекітілді және ... бір және сол ... 3 ... ... уақыт жұмыс істеген ... ... ... ... артта қалып қойған салық
комитеттерінің жұмысының ... ... үшін ... ... қызметін бағалауды талдау негізінде салық органының
басшыларын ауыстыру ... ... ... баға түзу ... жайында айтайық. «Трансфертті
бағаларды қолданудағы мемлекеттік бақылау туралы» заң елімізде 2001 ... ... ... ... ... баға ... реттеу
тәжірибесінің дамуында басқа да ТМД елдерінен озды. Мысалы, Азербайжанда,
«Делойт» ақпараты бойынша, трансфертті баға ... ... ... ... ... ... салық органдары бағаны тек келісімде
көрсетілген баға ... ... ... ... ... ғана ... трансфертті баға түзу туралы заңнама бар, бірақ жеке заң түрінде
емес.
Бизнес-құрылымдар трансфертті ... ... ... ... жету үшін өз ... ... ... Мәселен, трансұлттық
компаниялар немесе өзара байланысты мекемелер өз тобы ... топ ... ақша ... ... бас ... ... табыстылықтың
көрінуі жеке мемлекеттерде валюталық немесе бағалық бақылау үшін арнайы
коммерциялық шарттарды қолдана алады. Осы кезде олар ... ... ... трансферттік бағалар салық жүктемесін азайту үшін де
қолданылады. Мысалы, байланысқан компаниялар, егер мұнай ... ... ... ол ... ... едәуір үлкен болса,
жасанды түрде мұнайдың экспорттық бағасын түсіре алады.
Алайда ... ... ... ... әлемдік тәжірибеде
қабылданған трансферттік бағаны ... ... ... ... және ... ұйымы (ЭЫДҰ/ОЭСР) анықтауымен бұл тауарларды алып-
сату, материалдық емес ... ... ... ... қызметтердің бағалары. Қазақстандағы трансферттік баға - бұл
нарықтықтан өзгешеленетін баға және экспортты-импортты операция байланысқан
немесе байланыспаған ... ... ... операцияның жүргізілгендігіне
қарамастан бағалармен теріс пайдаланушылыққа ... ... ... заң ... ... ... және кері жағдайды дәлелдеуі тиіс.
Сонымен қатар, Қазақстанның әлеуметтік-нарықтық дамуы жағдайындағы
басты әрі ... ... ... ... салық жүйесінің
ұйымдастырылу және экономикалық-құқықтық тәтібі, салық төлеушілер мен ... ... ... ... ... жауапкершіліктер,
салықтық әкімшілік жүргізу тәртібі мен тәсілдері жатады.
Қазақстан ... ... ... және ... ... ... типтегі экономикалық жүйеге айналдыру кезінде:
- салық салуды реттеу механизімін жетілдіру концепцияларының маңызды
бағыты салық жүйесі мен ... ... ... ... ... ... ... салықтар жүйесін жаңадан құрылымдау процестерін экономикалық даму
(макроэкономикалық көрсеткіштер) нәтижелеріне негіздеу;
- салықтардың жиынтық ... ... ... ... ... ... жаңа ... бойынша салық
төлеушілердің барлық түрлеріне тиісінше бөлу;
- салық салу саласының нормативтік құқықтық ... ... ... ... отыру;
- салық төлеушілердің салық ... ... ... ... ... ... ... корпоративтік салықтық
жоспарлаудыжүзеге асыру және өздерінің жеке меншіктерін мемлекет
тарапынан заңсыз салық салудан қорғау ... ... ... сондай-ақ оларды іске асыру механизімін қалыптастыру;
- салық органдары мен ... ... ... және ... ... деңгейде қалыптастыру арқасында мемлекеттік
және корпорациялық материалдық мүдделерін мүмкіндігінше баланысты
болуын көздеу;
- ... және ... ... аясының салық салу климатын
жақсарту, инвестициялық салық преференцияларын беру және ... ... пен ... ... ... ... ... өзекті мәселелердің оң шешімін тапқаны дұрыс болар
еді.
Қазіргі кездегі мемлекеттің ... ... ... ... ... ... аса ... ішкі инвестициялар көздерін, яғни
шаруашылық субъектілері тарапынан капиталдырылған ... ... ... ... сыңайлы. Осындай тұйықталған тығырықтан
тек Қазақстан экономикасының әлеуметтік-саяси дамуының ... ... ... ... ... ... ... айқындау және мемлекеттік
кірістерді мұқият ревизиялау
арқылы шығуға әбден болады.
Сондықтан салық салу жүйесінің әділеттілік, ... ... ... ... ... ... ... шынайы және тұрақты көрініс табуы үшін;
1) түсінікті, айқындалған және ақтаңдақтарсыз салық заңдарын
қабылдау;
2) ... ... ... тәртібін жақсарту және салықтық құқық
бұзушылық үшін жауапкершілік қолдану жүйесін жетілдіру жолымен ... ... ... ... ... фискальды қызметіне басты
салмақты түсірудің дұрыс еместігін өміркөрсетеді, ло ... ... ... сол ... ... салу ... мен ... салмағын азайтуы
мүмкін.
3) мемлекеттің салық жүйесін нарықтық-әлеуметтік талаптарға сай
үтымды – ... ... ... ... ... және
корпоративтік-жекеше мүдделерді ұштастыру және олардың мүмкіндігінше
теңдестірілуін қамтамасз ету;
5) салық ... ... ... ... мен ... ... ... мен салық төлеушілердің құқықтық
жағдайларын өте мұқият белгілеу;
6) салық заңдарын жетілдіру арқылы нарықтық экономиканың бастамасы,
ажырамас бөлігі және арнайы аясы ... оның ... ... және ... ... ... салық режимін белгілеу, сондай-ақ
арнайы экономикалық ... мен ... ... қызмет аясыда
жеңілдетілген салық салу жүйесін қалыптастыруға байланысты жаңаша сипаттағы
заңдар қабылдау;
7) ... ... ... мол ... өкелетін салық салу объектілері
мен салық салуға байланысты объектілерді ... ... ... және
салықтық бақылауды тиімді, пәрменді әрі ... ... ... ... ... ... барынша жақындауын
қамтамасыз ету тәрізді міндеттерді жүзеге асыру қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... мәселелерін
шешуге септігін тигізеді.
Мемлекеттің салық жүйесінің ... ... ... ... ... салу аясындағы экономикалық субъектілердің, яғни салық
төлеушілердің экономикалық – қаржылық мүдделерін сақтау;
2) шағын ... ... ... ... ... ... ... құралдар мен жаңа технологиялар енгізетін шетелдік және
отандық инвесторларға ... ... ... ... ... инвестициялық салық преференцияларын
беру;
4) ... ... ... ... ... қалыптастыру
тұрғысынан әр салық жылында нақтылы қолданылатын тікелей және ... ... ... ... ... ... ... жүргізуді жетілдіру;
6) салық жүйесінің фискальдық және реттеуші функцияларының паритетіне
қол ... ... және т.бт ... шешу ... басшысы да салық органдарына өзара байланысты үш ... ... ... ... ... және ... салу ... күшейту;
салықтық әкімшіліктендіруді жеңілдету; салық органдардағы ... ... ... ... ... Бүл ... жүйелі шешімі
салықтық бақылаудың жаңа технологияларын ... ... ... ... қазіргі заманғы салық жүйесін
ұйымдастырудың экономикалық және заңи принциптерінің кешені экономикалық ... ... ... және ... ... ... ... көздейді,
сондай-ақ салық әкімшілігінің ұтымды жүргізілуін және салықтық құқықтық
қатынастардың фискальдық ... ... ... ... ... ... ... маңызды экономикалық категория болып табылады.
Ұлттық табысты қайта бөлу факторы бола отырып, ... мына ... ... бөлу ... ... ... қателiктердi жоюға мүмкiндiк
туғызады, адамдардың экономикалық әрекеттерiн ынталандырады, мемлекеттiң
маңызды саясаттары мен ... iске ... ... ... ... және ... ... инновациялық салаларды мемлекеттiк
қолдауды жүзеге асырады, ... ... орта ... ... ... ... ... заңдылық актiлерiне негiзделедi. Салық жүйесiн
мемлекет пен ... ... ... ... ... анықтайтын
салықтар, салық механизмi яғни, салық салу ... мен ... ... ... мен ... қатысты кесiмдердiң, салық қызметi органдарының
жиынтығын құрайды. Салық жүйесi мемлекет қаржы көздерiн жасаудың ең негiзгi
құралы болуымен қатар, ел ... ... ... өндiрiстiң ұлғайып
дамуына және саяси әлеуметтiк шаралардың толығымен iске ... ... 2030 ... ... даму стратегиясында болашақтағы
мемлекетіміздің негізгі байлық көзі шикізатты, соның ішінде ең біріншіден
мұнайды ... ... ... Осыған сәйкес, салық жүйесінің алдында
тұрған ... ... бірі ... ... ... ... ... болып табылады.
Осындай көлеңкелі экономиканың келеңсіз әрикеттерінен еліміздегі
күнделікті тұрмыстық қажеттіліктерге аса зәру ... ... ... көп ... ... Екініші жағынан, салық салынатын базаның
кемуіне, экспорттаушы емес экономиканың басқа ... ... ... ... ... ... ауыртпалығы арта түсуде. Аталған
кемшіліктерді жою үшін, ең алдымен салық заңына жаңадан өзгертулер енгізу
аса ... ... ... үшін ... ... ең ... ... жылға
дейін тұрақты болып қалуы аса ... шарт ... ... Тұрақсыз
экономика жағдайында бұлай болу әрине ... ... ... ... ... ... ... бағаға тәуелді жағдайында бұл өте қиынға
соғады.
Жер ... ... ... ... табыстары әлемдік
бағаға байланысты екенін ескере ... ... ... табыс салығына
прогрессивті ставканы енгізген дұрыс болар еді. Егер шикізаттың қалыптаскан
бағасы орта көрсеткіштен жоғары болып ... онде ... ... ... ... артық мөлшеріндегідей пайызда қосымша
табыс табады. Бұл артық табыс ... ... ... ... ... ... нормаларына сәйкес үстеме пайда салығы арқылы алып отыр. Бұл
аталған салықтың кемшілігі мынада: ... ішкі ... ... ... оның ... әр түрлі себептер мен субъективті ... ... ... ... ... нормасын қайта-қайта қарастырып отыру қажет,
өйткені шикізаттын әлемдік бағасы күн сайын өзгерістерге ұшырауы мүмкін.
Аталған кемшіліктерді жою үшін ... ... ... ... ... ... ішкі пайда нормасынан шикізаттың сатылу
уақытындағы қалыптасқан әлемдік бағасы мен ... ... ... ... ... ... ... керек. Бұл арада
неліктен шикізаттың сатылу бағасы емес, сатылған уақыттағы ... баға ... ... Оған себеп, кез-келген шикізатты болсын, ... ... ... ... ... ... ... келсім
шарттарында төмендетіп жазып, сөйтіп табыс мөлшерін азайтып көрсетуі ... ал ... бір ... ... ... ... кемітіп көрсетуі
мүмкін емес және оның ... ... онша ... ... ... ... өзіндік құны мен тасымал шығынын анықтау кей жағдайда
тұрақты болып қалады. Бұл арада ... ... ... орын алуы ... ... Қазақстан шикізатының сапасының
төмендігі. Шын мәнінде туындайтын қайшылықтарды реттестіру қиын емес.
Егер ... ... ... ... күрт ... ... ... қалай шешілмек деген сұрақтың қойылуы сөзсіз. Оған жауап
беру үшін, мұндай экспорттың еліміз үшін маңыздылығын сарапқа ... Егер ... ... ... ... шикізатты экспорттау
еліміз үшін аса маңызды болып қала берсе, онда өндіруші ... ... ... ... аса қажет. Салық салу жағынан шикізатты
экспорттаушылар үшін көмекті табыс салығының ... ... ... түрде табыс салығының ставкасын азайту қажет. Мұндай әрекет
шикізатты өндірушілер мен экспорттаушылар үшін едәуір ... ... ... ... ... ... бір шегі ... тиіс, егер экспортталатын
шикізаттың әлемдік бағасы белгілі бір ... ... ... болса,
онда мұндай шикізатты өндіруді тоқтату қажет болар еді.
Жалпы алғаңда, біздің ойымызша, салық жүйесін жетілдірудің негізгі
бағыттарын ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
2. салық жүйесін ... ... ... және біркелкі емес
түсіндірмесі бар ... ... ... ... ... ... ... ставкаларын төмендету жолымен жеңілдету,
салық алудың орынды деңгейін қамтамасыз ету;
4. ... және ... емес ... ... үйлесімі.Нарықтық
экономикасы дамыған елдерде соңғы жылдары тікелей ... ... ал ... емес салықтарға сүйену салықтық әкімшіліктердің
тікелей салықтарды жинаудың нәтижелі салықтық бақылауын ұйымдастыра
алмайтынын көрсетеді;
5. аймақтық және жергілікті салықтардың ... ... ... ... ... мен төлеу тәртібіне қалайда тиісті зандардың салық
заңнамасымен сәйкестігін іске асыру;
7. шаруалық ... ... ... ... ... ұсталымдарына салық салуды максималды есепке алу;
8. жеке ... жеке ... ... ... ... ... ескеріп, салық салудың иілгіш шкаласын іңдеу;
9. салықты төлеудегі еріктілік ... ... ... ... ... заңнамасының өзгерістері жайлы салық
төлеушіні уақытында ... ету, ... ... мен төлөуде кеңестік
қызмет көрсету.
Осылайша ҚР салық жүйесін ұзақ перспективада дамытудың негізгі мақсаты
экономикалық ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз ететін бәсекеге қабілетті салық жүйесін қалыптастыру.
Сонымен қазіргі кезде ... ... ... мемлекеттік
бюджеттің кіріс көзі ұлғайған сайын ... ... де ... ... ... салықтың экономикалық табиғаты өндіріске
байланысты. Өндіріс бар жерде табыс бар, одан ... ... да ... ... ... ... ... өз ықпалын тигізіп өндірушілер
ынтасын арттыруға жағдай жасауы қажет. Салық саясаты дұрыс ... ... ... өсу ... ... ... мен ... жұмысты орындау барысында ... ... мен ... ... ... келе, салық жүйесiнiң ұлттық
экономика дамуындағы орнының ерекше және ... ... ... ... ... ... дамуы ендi ғана рыноктық қатынастарға өтiп,
дамудың тиiмдi ... ... ... ... ... және осы ... басым бағыттарын қолдау саясатын жүзеге асыруда салықтық
жүйенiң, оның ... ету ... орны ... ... ... ... әдебиеттер
1. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа ... ... ... Заңы. (Салық Кодексi). – Алматы, 2009ж.-232 б.
2. Сейдахметова Ф.С. "Налоги в Казахстане", Алматы, 2002 г.
3. Мэнкью Н.Г. ... ... – СПб: ... Ком, 2007. – 782 ... ... А.И., Наурызбаева Н.Е. Налог: понятие, элементы, ... ... - ТОО ... 2005 – ... Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: ... – 131 ... ... Б.Ж. ... мемлекеттiк салықтар. Алматы, Экономика, - 1997
ж. – 158 бет.
7. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ... ...... 2005. – 448 ... ... Ж. ... жүйесін жетілдіру жолдары" "Қаржы-қаражат" Алматы,
2009ж. №5
9. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның ... ... ... ... // ... 2010, №6, 22-25
стр.
10. Шеденов О. "Салық - экономиканы реттеу құралы " "Қаржы-қаражат"Алматы,
2009ж. №3
11. Сатыбалдин А.Е. Жеке ... ... ... ... / ... ... Ж. ... салығы // Қаржы -қаражат.-Алматы. – 2010 ж.
13. Уровень жизни населения. Агенство РК по ... ... // ... ... ... ... и ... 2009 г.
14. Налоговое обозрение Франций.//Финансовая газета. – 2009г - № 1 – ... О ... ... ... – 2010. - № 9. – С. ... «О ... на ... ... //Банки Казахстана,№3, - 2009 г. 7
стр.
17. ... Д.Б. ... ... ... налога в РК / Налоговый эксперт.-2008.-К9-12.-140 б
18. Рожнева Т. Налоговая система Германии // Финансы. –2009. – ... ... ... салық комитетінің мәліметтер базасы.
20. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. “Шет мемлекеттердің салықтары” / ... ж. ... ... Н. “Реформирование земельного налога как ... ... в ... ... ” // ... № 2, ... «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009-2011 жылдарға арналған ... ... ... ... - ... ... Үкіметінің
қаулысы, 2009 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
23. ... ... ...... ... ... ежегодник Казахстана. //Агентство РК ... ... 2010, ... «Жаңа онжылдық – Жаңа экономикалық өрлеу – ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың
халыққа Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2010 ж.
-----------------------
Оңтайлы құрылған салық жүйесінің нәтижесі
Инвести
ция көлемінің
жоғары болуы
Мемлекет
тің өз функцияларын толық қанды атқаруы
Түрлі ... ... мен ... емес қорлардың толықтығы
Азаматтар
дың материал
дық жағдайы
ның жақсаруы. Орта топ өкілдерінің құрылуы
Шаруашы
лық жүргізуші субъектлер
дің ... ... ... ... ... және ... ... шешілуі
Халықтың әлеуметтік қамтамасыз етілуі мен әлеуметтік төлемдердің өңірлер
арасында ... ... ... ... және ... жеке ... ... жүйесінің әлеуметтік ортадағы атқаратын рөлі
Әлеуметтік топтардың қоғамның жиынтық табысын бөлу және қайта бөлу ... ... ... ... ... ... арқылы
Салықтардың атқаратын рөлі көрінетін әлеуметтік салалар
Мемлекеттік бюджеттің ... мен ... ... пен ... ... және ... мен ... өсуін шектеу
Мемлекетте және әрбір өңірлерде жоғары деңгейдегі әлеуметтік инфро –
құрылымның қалыптасуы
Орта және шағын кәсіпкерлік қызмет саласын дамыту және ... ... ... ... денсаулық сақтау, мәдени қажеттіліктерді қамтамасыз ету
Жаңа жұмыс орындарының қалыптасуына мүмкіндік жасау
Мемлекеттiк ... ... ... ... ауыстыру (-)
Салық салынатын табысты түзету
Салық салынғаннан кейiнгi табыс
Салық сомалары
Салық салынатын табыс
Шегерiмдер (заңнамамен ... ... ... ... ... түзету
Жылдық жиынтық табыс
БОЛЖАМ ... 2009 2010

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай-газ саласының бәсеке қабілеттілік жағдайын арттыру жолдары, мәселелері және дамыту болашағы7 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердегі депозиттік саясаттың даму болашағы және өзекті мәселелері113 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
"ҰБТ психологиялық дайындық" (Жасөспірімдердің суйцидімен күресу,мазасызданудан қалай айырылуға болады?)8 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
«Достық» станциясы арқылы халықаралық көлік қызметінің болашақтағы даму жолдары5 бет
«Жасыл» құрылыс дамуының болашағы65 бет
«Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»4 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Азнагүл алаңының геологиялық құрылысы, мұнайгаздылығының болашағы және мұнай мен газ шоғырларын іздестіру жобасы80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь