Нарықтық экономикадағы кәсіпорын баға белгілеуін басқарудың мәні және оның негізгі концепциялары. «Рахат» АҚ мысалында

Кіріспе
1 Нарықтық экономикадағы кәсіпорын баға белгілеуін басқарудың мәні және оның негізгі концепциялары
1.1 Баға белгілеудің мәні, мағынасы және принциптері
1.2 Баға белгілеуге әсер етуші факторлар
1.3 Маркетингтегi баға қалыптастыру саясаты
2 «Рахат» АҚ.ның баға белгілеуді басқару саясаты
2.1 «Рахат» АҚ.ның өндірістік жағдайын талдау
2.2 «Рахат» АҚ.ның маркетингтік қызметін талдау
2.3 «Рахат» АҚ.ның қаржылық жағдайын талдау
3 «Рахат» АҚ.ның баға белгілеу саясатын дамытудың жолдары
3.1 «Рахат» АҚ.ның тиімді баға белгілеу жолдарын арттыру шаралары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Нарықтық механизмнің негізгі элементтерінің бірі – баға. Нарықтық баға өндірушілердің және тұтынушылардың өз арасындағы бәсеке нәтижесінде қалыптасады. Бұған бәсекеден басқа да көптеген факторлар әсер етеді. Жалпы нарық бағасына нарыққа қатысушылардың бәрі де әр түрлі деңгейде тәуелді болады, әсіресе сұраныс пен ұсыныс нарықтық баға әсерінен қалыпты жағдайдан тез ауытқиды. Сондықтан да нарықтық бағаның құрылуын, қалыптасуын және оның ауытқу заңдылықтарын біліп отыру, әр фирманың табысты тұрақты алуына және өндіріс бағытын жетілдіруге негіз бола алады. Міне, әр салада, әр сферада және әр тауар түрі бойынша бағаның құрылуының маңызы мен маңыздылығы осында десек, артық айтқан емес.
Бағаның құрылуы пәні жоғары оқу орындарындағы көптеген мамандықтар бойынша оқу бағдарламасына еніп отыр. Бұл пәннің негізгі міндеттері: өндіріс, тауарды өткізу, құнның қалыптасуы, жалпы ішкі өнім мен ұлттық табыстың өндірілуі, оның бөлінуі және пайдаланылуы, баға түрлері, олардың негізгі принциптері мен есептеу жолдарын анықтау. Жалпы баға – күрделі экономикалық категория. Сондықтан да баға теориясын түсіну және оны нақты практикада іс жүзінде қолдана білу болашақ мамандар үшін аса қажет. Өйткені, Қазақстан Республикасы жағдайында бағаның құрылуының өзіндік ерекшеліктері бар. Атап айтсақ, бағаның құрылуы өндіріс және айналым шығындары негізінде және бағаның нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың өзара әрекеті негізінде құрылуы, бағаның нарықтық қатынастардағы орны, баға құрылымының механизмі және оның өзіндік сипаты тұрғысындағы өзекті мәселелер бәсекелестік ортаға тікелей әсер етеді. Сондай-ақ экспорт және импорт тауарлары мен қызмет көрсету түрлерінің сыртқы сауда бағасы және ұлттық баға жүйесі, сыртқы сауда бағасының жіктелуі, экспорт және импорт тауарларының ішкі бағасы және оның қалыптасу тәсілдері мен принциптері, сонымен қатар экспорттық және импорттық қосымша, сараланған валюта коэффициенті, оның мәні және есептеу тәсілдері, Қазақстан Республикасына ТМД елдерінен әкелінген тауарлар бағасын есептеу әдістемесі де экономикадан өзіндік орын алады [1, 27 б.].
Баға микро-макро экономикалық мағынасында мемлекеттің экономикалық, саяси-әлеуметтік көрінісі болып табылады және объективті нарық факторларымен анықталады. Сонымен бірге нарық өндіріс факторлары мен нарықтағы тауарды өткізу арқылы да анықталады. Нарықтық баға қалыптасудың теоретикалық базасына еңбектік және еңбектік емес құн теориясы жатады. Құнның еңбектік теориясы баға субстанциясын анықтайды, бірақ заңдылықтарының қалыптасу деңгейін көрсете алмайды, нарық шартында тауар айырбасы еңбек құнынан ауытқитын баға арқылы қалыптасады. Құн теориясы мне бірге баға теориясының дамуына үлкен үлес қосқан А.Маршал. Ол сұраныс пен ұсыныс категорияларының бір-біріне әсерін және заңдылықтары қалыптасуына талдау жасай отырып жаңа түсінік қалыптастырды. Егер неоклассик теория өкілдері А. Маршал, Л. Вальрас, В.Паретто. Дж. Хикс және т.б. нарық шаруашылығының құндық байланысын түсіндіргенде бағалық құралдарды пайдаланған болатын. Ал маржиналистер болса, баға түсінігін тауардың шекті пайдалылығымен түсіндіреді. Бірақ бұл теория өкілдері шекті шығындарды пайдалану арқылы көлемін өлшеуде сенімді әдістердің жоқ болу салдарынан, баға көлемін анықтау мүмкін емес деді.
1. К.Ә. Ахметова «Фирманың маркетингтік қызметі» - Астана, 2004 жыл.
2. Ө. Н. Нурғалиев «Кәсіпкерлік негіздері» - Қарағанды, 2002 жыл.
3. Котлер «Маркетинг негіздері» - 2000 жыл
4. Ш. Қашықов, Ө. Нурғалиев «Кәсіпкерлік және маркетинг негіздері» - Қарағанды, 1995 жыл.
5. Положение о составе затрат по производству и реализации продукции (работ, услуг) и о порядке финансовых результатов, учитываемых при налогообложении прибыли. // Казахстанская правда – 1994 – 1 июля.
6. Изменения и дополнения к «Положению о составе затрат по производству и реализации продукции (работ, услуг) и о порядке финансовых результатов, учитываемых при налогообложении прибыли». // Казахстанская правда – 1995 – 27 июня.
7. Экономика переходного периода / Под ред. Радаева В.В., Бузгалина А.В. – М.: Издательство МГУ, 1995 г.
8. Райзберг Б.А. Рыночная экономика (учебное пособие). – М.: Деловая жизнь, 1995 г.
9. Афанасьев М. П. Маркетинг: стратегия и практика фирмы. - М.: Ао "Финанстатинформ", 1995.
10. Ахметова К. Ә. Қаменова М. Ж. Нақыпова Г. Н. Фирманың маркетингтік қызметі. Астана 2004.
11. Голубков Е. П. Маркетинг. стратегии, планы, структуры. 1998.
12. Пешкова Е. П. Маркетинговый анализ в деятельности фирмы. 1996.
13. Шаекина Ж.М. Нәбиева Е.Н. Базарова С.Қ. Маркетинг негіздері. - Астана 2003 жыл.
14. Теория потребительского поведения и спроса / Под ред. Гальперина В.М. – ПСБ: Экономическая школа, 1993 г.
15. Дюсембаев А.Д. Маркетинговые исследования: методологические, методические и практические подходы. Караганда, 2001г
        
        Кіріспе
Баға -
таңба күші ғана емес, үлкен табыстың кілті.
Тим Амблер.
Нарықтық ... ... ... бірі – ... Нарықтық баға
өндірушілердің және тұтынушылардың өз арасындағы бәсеке ... ... ... ... да көптеген факторлар әсер етеді. Жалпы
нарық ... ... ... бәрі де әр ... деңгейде тәуелді
болады, әсіресе сұраныс пен ұсыныс нарықтық баға әсерінен ... ... ... ... да нарықтық бағаның құрылуын, қалыптасуын және оның
ауытқу заңдылықтарын біліп отыру, әр ... ... ... ... ... ... жетілдіруге негіз бола алады. Міне, әр салада, әр сферада
және әр тауар түрі ... ... ... ... мен ... десек, артық айтқан емес.
Бағаның құрылуы пәні жоғары оқу ... ... ... оқу ... еніп ... Бұл ... негізгі міндеттері:
өндіріс, тауарды өткізу, құнның қалыптасуы, жалпы ішкі өнім мен ... ... оның ... және ... баға түрлері, олардың
негізгі принциптері мен есептеу жолдарын анықтау. Жалпы баға – ... ... ... да баға ... ... және оны ... іс жүзінде қолдана білу ... ... үшін аса ... ... ... жағдайында бағаның құрылуының өзіндік
ерекшеліктері бар. Атап айтсақ, бағаның ... ... және ... ... және ... ... ... пен ұсыныстың өзара
әрекеті негізінде ... ... ... ... ... ... механизмі және оның өзіндік ... ... ... ... ортаға тікелей әсер етеді. Сондай-ақ экспорт және
импорт тауарлары мен қызмет көрсету ... ... ... ... және
ұлттық баға жүйесі, сыртқы сауда бағасының жіктелуі, экспорт және импорт
тауарларының ішкі бағасы және оның ... ... мен ... қатар экспорттық және импорттық ... ... ... оның мәні және ... тәсілдері, Қазақстан Республикасына
ТМД елдерінен әкелінген тауарлар бағасын ... ... де ... орын алады [1, 27 б.].
Баға микро-макро экономикалық мағынасында мемлекеттің ... ... ... ... және ... нарық
факторларымен анықталады. Сонымен бірге нарық өндіріс ... ... ... ... ... да ... Нарықтық баға қалыптасудың
теоретикалық базасына еңбектік және еңбектік емес құн теориясы жатады.
Құнның ... ... баға ... анықтайды, ... ... ... көрсете алмайды, нарық шартында тауар
айырбасы еңбек құнынан ауытқитын баға арқылы қалыптасады. Құн теориясы ... баға ... ... ... үлес ... А.Маршал. Ол сұраныс пен
ұсыныс категорияларының бір-біріне әсерін және ... ... ... ... жаңа ... ... Егер ... теория
өкілдері А. Маршал, Л. Вальрас, В.Паретто. Дж. Хикс және т.б. ... ... ... ... ... ... ... Ал маржиналистер болса, баға түсінігін тауардың шекті
пайдалылығымен түсіндіреді. Бірақ бұл теория өкілдері ... ... ... ... ... ... әдістердің жоқ болу салдарынан,
баға көлемін анықтау мүмкін емес деді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... баға
формуласы шекті пайдалылыққа сәйкес келсе екінші жағынан шекті шығындарға
сәйкес келіп сұраныс пен ұсыныс қисығының ... ... ... келіп
тұр.
Баға және оның қалыптасуындағы көптеген теориялық және ... ... ... экономикасы және ғылымы үшін бұл мәселе
маңызды болып отыр.
Нарық жағдайында баға және баға ... ... ... ... ... табылады, сонымен бірге есепсіз баға
саясатын және ... ... ... ... ... нақты баға таңдау
оны талдаудан және бағалаудан туады, оның негізгілері: ... пен ... ... ... ... бағамдары мен ақша бірлігінің жылжуы,
бәсекелестік, тар сапасы, ... ... ... ... ... қызметінің маркетнгтік бөлігі болып табылады
және нарық жағдайына сәйкес өзгеретін баға икемділігін түсіндіреді. Баға -
өңделген көп ... ... ... ... элементі. Жіберілген бағаның
өзгеруі немесе қалыптасуы маркетингтік қызметтің ... ... ... ... ие болу үшін ... бәсекелестер арасында жүреді. Бұл
жағдайда таяныш бәсекелестік баға қалыптасуға түседі. ... жиі ... ... баға ... ... алып ... ... мақсаты, фирма тауарларына баға қою, баға ... және баға ... ... ... ... табуға ұмтылыс
және мемлекеттік нарықтық саясатының мазмұнын талдау.
Жұмыстың негізгі міндеттері:
- маркетинг жүйесіндегі қызмет ... мен ... алға ... ету ... ашып ... маркетингтегі баға саясатының тауар мен қызмет көрсетудің дамуында
кері әсер туғызатын факторларды көрсету;
- маркетинг ... ... мен ... көрсетудің қалыпты деңгейде
дамуы үшін баға саясатының мазмұнын ... және оны іске ... ... ... ... баға белгілеуін басқарудың мәні
және оның негізгі концепциялары
1. Баға белгілеудің мәні, мағынасы және принциптері
Қазақстан Республикасының нарықтық қатынасқа ... ... ... ... баға ... негізгі мақсаты аман қалу болса,
қазір ағымдағы пайданы көбейту және нарықта бөлікке ие ... ... ... ... бірге өнеркәсіп орындарының баға қалыптастырудағы
мақсаттарының өзгеруі. Егер ... жаңа ... ... ... ... оның баға қалыптастыруындағы негізгі мақсаты болады. Нарық
бөлігіне ие болу үшін ... ... ... ... Бұл жағдайда
таяныш бәсекелестік баға қалыптасуға түседі. ... жиі ... ... баға дифференцациясының жоғалуына алып келеді [2, 67 б.].
Маркетингтің ... ... ... нақты баға орнатумен мақсатқа
жету жолдарын анықтайды, ол шығынға, сұранысқа, бәсекеге, ... цикл ... ... байланысты қалыптасады. Баға
қалыптасудың бұл стратегиясы баға саясатының ... ... ... ... ... өнеркәсіп орындарының баға қалыптастыру әдісі шығындарға және
инфляциялық күтімге бейімделген, содан ... ... пен ... ... негізделген баға саясаты шығынды жабу принципінен ... ... ... ... ... ... онда ... пен бәсекелестікке
негізделген әдістер тәжірбиелік қолдануда қиың және белгілі білгірлікті,
мамандар күшін ... ... ... ... ... ... заңды және
ақпаратта қажет.
Нарықтық экономикада нарықтық баға өзгеруіне әсер етуші негізгі ... ... Оның ... ... ... ... жағдайына әсер етеді.
Тәжірибеде сұраныс заңы ... ... ... ол баға ... ... бір уақытта өсуі арқылы көрінеді.
ХІХ ғасырдың соңында ... ... ... британ көміршілерінің
тұтыну бюджетін зерттей келе арзан мен салыстырғанда күнделікті тұтынатын
азық-түліктер, мысалы, нан, сүт т.б. баға ... ... ... жоқ, ... өсіп ... Нан, май және басқа азық-түліктермен
балама түрде брилянттың, ... ... ... өсуі ... ... алып ... жоқ, ... оларға деген
сұранысты ынталандырды. Экономикалық ... ... ... әр
түрлі түсініктемелер берілген, солардың бірі: Жанұя бюджетінде ... ... ... жоқ, ал қымбат тағамдарға, мысалы, етке,
майға, жемістерге т.б. сатып алу ... ... ... баға
өзгертуге шешім қабылдар алдында ... ... ... ... білу керек. Соңғысы Қазақстан сатып алушыларының тұтыну
корзинасына сипатты. 1996 ... бері ... нан ... ... ... шаққанда 136кг жетті. Тамақтану Иниституты бұл ... ... ... ... ... ... ... баға қалыптасудың әдісін кең қолдану өнеркәсіп
орындарына бағаны маневрлауға және ... ... ... зор ... ... ... тәжірибелерінде кең таралған «қаймағын қалқып алу»
стратегиясы, ол жаңа тауарды жоғарғы бағамен ... ... ... ... икемсіз. Бұл нарықты ... ... ... бөлуге
мүмкіндік береді, бірінші бағаға икемділігі төмен тұтынушылардан ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп орындары көп
қолданбайды.
Тағамдарға баға орнату үшін ... ... ... ... ... ... ... толықтырушы және
бірдей сұранысқа ие тауарларға. Бұл стратегия фирмалық тауарларға ... ... ... ... барысында тұтынушының
эстетикалық жәнге эмоционалдық құндылықтарын ескеру қажет. ... ... ... ... олар тек ... арқылы ғана
білінеді. Бұл стратегияны тұтынушының талғам қасиетінен бөлек, ... ... ... ... талап ететін кондитерлік тауарлар
үшін ... ... [3, 97 ... әр ... ... және ... негізделген тауар
екі немесе одан көп сегментінде әр ... ... ... баға
стратегиясы шеңберінде жүзеге асырылады. Екінші нарық үшін және ... үшін ... ... ... кезінде бір сегмент тауарды
жоғары бағамен сатып ... ... ... ... бір ... ... ... сегментте төменгі бағамен сатуға мүмкіндік ... Бұл ... ... ... адамдар тобын ынталандырады және мұндай
қатынаста ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді талап етеді.
Отандық кәсіпорындар тәжірибесінде шетелдік психологиялық қабылдауға
негізделген маркетингтік ... ... баға ... ... ... ... ... бір саннан психологиялық баға
төменгі ... ... сол ... ... ... ... нарықта нарық құрылымына, бәсекелестердің көлемі мен
саясатына байланысты келесі ... ... ... нарыққа ену,
баға лидерына бейімделу, бәсекелестерге ... ... ... ... баға ... басқа бәсекелестеріне қарағанда төменгі
бағаға негізделеді. Кейбір мемлекеттер оған мынадай жағдайда рұхсат ... ... ... бағаланбаса және бәсекелесуші сатып алушыларға
дискредитация жасамаса. Бұл ... ... ... көп ... да монополияға қарсы заң шығарушы органдар баға деңгейіне
қатысты бәсекелестермен келісуге ... ... ... ... ... ... келісім сөздер жүргізіліп жатады.
Бағаны реттеу ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілерге мемлекеттік әсер
етудің, фермерлер мен ... ... ... ... ... ... ... басты аспабы болып табылады.
Нарықтық экономикада нарықтық баға өзгеруіне әсер етуші негізгі фактор
- сұраныс. Оның ... ... ... ... ... әсер ... ... заңы принциптерінің бұзылуы кездеседі, ол баға ... ... бір ... өсуі ... ... [4, 109 ... мерзімді бағаны тоқтату - бұл инфляцияның көтерілмеуіне жол
бермеу және ... күрт ... ... ... үшін ... ... туралы заң мемлекетке соғыс, не оның шығу қаупі, не ... өсу ... ... бағаға тікелей әсер ету жөніндегі шараларды іске
асыру құқын ... ... ... үшін ... баға ... ... орнату мүмкіндігіне ие. Бұл кезде бағаны жоғарлатуға, осы жөнінде
алдын ала ескерту ... ... және ... жоғарлату мөлшері
дәлелденгеннен соң ғана рұқсат беріледі.
Ауыл шарушылық өнімдерінің бағасының 90%-ы реттеледі. Сонымен мемлекет
азық-түлік ... ... ... ... және деңгейіне жанама ықпал
етеді.
Бағаны реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік құрылым, экономика және
жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... және минималды баға деңгейін ... ... ... баға белгілеу облысындағы баға жеңілдіктер ... ... ... ... мен ... ережелерді орнатады.
Қалыптасқан отандық өнеркәсіптер тәжірибесінде нарыққа өту ... баға ... ... ... ... ол бәсекелестерге негізделе отырып
жүзеге асып отыр. Отандық өнеркәсіп орындары жиі қолданатын баға ... ... ... ... ... ... ... Баға
белгілеу проблемасына фирмалар әртүрлі жолдармен келеді. Шағын фирмаларда
бағаны басшылар ... Ірі ... баға ... ... ... және ... ассортиментінің басқарушылары айналысады.
Бірақ бұл жағдайларда да жоғарғы басшылар баға саясатының жалпы бағытын
және ... ... ... көпшілік жағдайда төменгі эшелон
басшыларының ... ... ... Баға факторы шешуші роль
атқаратын салаларда ... ... ... ... ... ... т.б.) фирмалар көбіне баға қалыптастырушы ... және олар ... ... ... ... басқа бөлімшелерге осы
сұрақ бойынша көмек көрсетеді.
1.2 Баға белгілеуге әсер етуші факторлар
Баға – ол айырбас ... ... ... ие болу мақсатында тұтынушы
қиюға дайын ақшаның саны, немесе игіліктердің, ... ... ... ... ақша ... ... Баспа-бас айырбас натуралдық
айырбастаудың ерте уақыттағы түрі.
Баға белгілегенде, маркетологтар ескеретін, баға ... ... ... ... ... белгілегенге дейін компания өзінің тауарлық стратегиясын анықтауы
тиісті. Егер компания мақсатты нарығын ... ... және ... ... онда ... ... ... сонымен қатар
белгіленген бағалар туралы мәселелер туындамайды. Сонымен қатар компания
қосымша мақсаттарды да ... ... ... компания өзінің мақсатын
айқын көре алса, соғұрлым ... баға ... ... ... ... кең
тараған мақсаттарды мысалға келтіруге болады: компанияның өмір ... ... ... ... ... ... және сапа ... жету [5, 98 б.].
| Тұтынушылар |
1-cурет – Баға қалыптастыруға әсер етуші факторлар
Баға – ... ... ... жету үшін ... ... бір ... ғана болып есептелінеді. Жүйелі және ... ... ... үшін баға қалыптастыру туралы
шешім ... ... ... ... ... және ... ... тиісті. Маркетинг кешені элементінің кез-келгенін
өзгерту компанияның барлық баға саясатын қайта ... ... ... ... А ... жағдайда компания тауарларын баға жайғастырымынан бастайды, ал
қалған ... ... ... бойынша шешімдерді өздеріне ұнаған
бағамен байланыстырады. Бұл жерде баға тауар нарығы, оның бәсекелестері ... ... ... ... ... ... айналады. Көптеген
компаниялар жоспарлы өзіндік құн калькуляция тәсілін – қуатты стратегиялық
қару ретінде қолданып, бағаға ... ... ... ... Бұл ... ... ... үш кезеңдерінің орындарын
алмастырады, онда, алдыменен жаңа тауарды әзірлеу іске ... ... ... анықталады, содан соң ғана «Осындай бағамен сата аламыз
ба?» деген сұрақ шешіледі. Ал, ... ... құн ... тәсілінде
тауарды жоспарлау нарықтың бағасын (тұтынушылар тұрғысынан) анықтаудан
бастайды, ... соң ... ... белгілеген бағамен сатуға мүмкіндік
беретін жаңа тауар әзірлейді [6, 150 ... баға ... ... ... ал минимальды -
шығындарға ... ... ... орта ... баға ... бағалары және олардың нарықтық реакциялары ықпалын
тигізеді. Фирма өз ... ... ... және бағасын білуі қажет.
Оны бірнеше тәсіл арқылы орындауға болады. Фирма тауарларды өзара және баға
жағынан салыстыру үшін өз өкілдеріне ... ... алу ... ... ... ... Ол бәсекелестер тауарының сапасын және ... ... ... ... ... ... ... сұрауына
болады.
Бәсекелестердің тауары және бағасы жөніндегі білгендерін фирма өз баға
тағайындауының бастапқы нүктесі ретінде ... ... Егер ... ... ... ... ұқсас болатын болса, ол бәсекелес тауар
бағасына жақын баға ... ... ... Өйтпеген жағдайда, оның
тауары өтпейді. Егер тауар сапасы төменірек болса, онда ол бәсекелес ... баға ... ... ... ... тауар бағасынан жоғары баға
тағайындау үшін оның тауар сапасы жоғары ... ... ... өз ... үшін ... ... салыстырмалы баға белгілеуі
керек.
Максимальды баға ... ... ... ал ... -
шығындарға байланысты болса, фирманың орта диапазондағы баға ... ... және ... нарықтық реакциялары ықпалын
тигізеді. Фирма өз бәсекелестерінің тауар сапасын және бағасын ... ... ... ... ... ... болады. Фирма тауарларды өзара және баға
жағынан салыстыру үшін өз өкілдеріне салыстырмалы ... алу ... ... ... болады. Онда бәсекелестердің прейскуранттарын алдыруына,
олардың құрылғыларын сатып алып бөлшектеуіне болады. Ол ... ... және ... ... қабылдайтындығы туралы сатып
алушылардың пікір айтуын сұрауына ... ... ... ... ... ... шығынның есептеу сомасын
және бәсекелестер бағаларын білгеннен кейін, ... өз ... ... даяр ... ... Бұл баға ... ... өте төмен және
сұраным құрастыруға кесірін тигізетін өте жоғары баға ... ... ең ... баға өнімнің ... ... ... - баға ... ... ... ... құндылығымен
анықталады. Бәсекелестер тауар құны және ... ... ... ... ... ... керекті орта баға деңгейін көрсетеді.
Фирмалар баға тағайындау проблемасын шешу үшін ең кем ... осы ... ... ескеретін баға есептеу әдісін пайдаланады. Фирма таңдалынып
алынған әдіс нақтылы бағаны дұрыс санауға ... ... деп ... тағайындаудың келесі әдістері бар: «орташа шығын плюс ... ... және ... ... ... ету; бағаны тауардың
құндылығын сезіну арқылы тағайындау; ... ... баға ... ... ... ... ... негізінде тағайындау.
Бағаны «орташа шығын плюс табыс» әдісімен есептеу. Баға тағайындаудың
ең жай тәсілі - тауардың өзіндік құнына ... құн ... ... сатушы өндірушіге әр тостер үшін 20 долл. төлеп, оның құнына 50%
қосымша баға қосып, оны 30 долл. сатуына болады. ... ... ... ... ... табысы 10 долл. болады. Егер дүкеннің жұмысын ұйымдастыру
шығыны әр сатылған ... үшін 8 ... ... ... онда сатушының таза
табысы 2 долл. болады [7, 48 б.].
Тостерді өндіруші де бағаны ... ... ... плюс ... ... ... керек. Егер бір тостерға деген өндіріс шығыны 16
долл. тең ... ... ... ... 20 долл. сатқан кәсіпкер 25 %
қосымша құн ... ... ... ... ... ... ұсыныстарын
жобаның толық құны плюс табысқа стандартты қаржы бөлуді ұсынады. ... ... ... ... адамдары бағаны өз шығындарына стандартты
қосымша құн қосу ... ... ... ... сатып алушылардан
өздерінің шығындар сомасы плюс белгіленген үстеме баға ... ... ... ... ... ... тап осы әдіспен бағаны
есептейді.
Үстеме баға ... ... ... кең ... түрде өзгеріп
отырады. Міне, бірқатар әмбебап дүкендердің типтелінген үстеме бағалары
(өзіндік құнына емес, ... ... ... ... - ... - 28 %, ... - 38%, әйел ... - 41%, көйлек
безендіргіштері - 46%, әйел бас киімдері - 50%. Бөлшек ... ... ... сүт өнімдеріне және қантқа қосатын үстеме ... ... ... ... ... және ... ... баға жоғары болады. Үстеме баға шегі өте кең болады.
Мысалға, тоңазытылған азық-түліктер ... ... ... үстеме
баға 13% - тен 53% - ке дейін жетеді. Үстеме баға айырмашылықтары ... ... ... ... ... ... қорларының айналымын
және өндірушілер маркасымен жекеменшік маркалары арақатынастарын көрсетеді.
Дегенмен, үстеме баға негізінде бағаны ... ... ... ... ... ... Біріншіден, сатушылар
сұранымнан гөрі шығын ... ... ... ... ... ... сатушы баға тағайындауды өзі үшін жеңілдетеді. Ол ... ... ... жиі өзгертпейді. Екіншіден, егер баға
тағайыңдаудың осы ... ... ... фирмалар пайдаланатын болса,
олардың бағасы көбіне ұқсас болады. Сондықтан баға бәсекелестігі минимумға
түседі. Үшіншіден, «Орташа шығын плюс ... ... ... көпшілік сатып
алушылар үшін де және ... үшін де әділ деп ... ... ... ... ... сатып алушылардың есебінен кенеліп байымайды және
сонымен қатар жұмсалған қорына әділ табыс нормасын алуға ... ... ... ... және мақсатты табысты қамтамасыз ету
негізінде есептеу. Шығындар ... баға ... тағы бір ... арқылы мақсатты табыс келтіру болып саналады. Фирма өзіне ... ... ... ... баға ... ... Мұндай әдісті
«Дженерал моторс» компаниясы қолданады. Ол өз автомобильдеріне ... ... ... 15-20% ... ... ... Бұл
әдісті табыс норма мөлшері шектелетін коммуналдық қызмет ... ... [8, 77 ... ... ... ... арқылы баға белгілеу әдісі ... ... ... ... ... ... және сату көлемі
деңгейінің әртүрлі жағдайындағы жалпы төсім көрсетіледі. Өткізу көлеміне
қарамастан тұрақты ... 6 млн. ... тең. ... ... (тұрақты және
өзгермелі шығындар сомасы) өткізудің өсуіне ... өсіп ... ... ирегі нөл отметкасынан басталып сатылған ... ... ... бірте-бірте жоғарылайды. Валдық төсім ирегінің тік - еңкістігі
тауар бағасына байланысты. Біздің мысалымызда тауар данасының ... ... тең (800 мың ... ... ... ... 12 млн. ... бағада шығынсыздықты қамтамасыз ету үшін, демек, валдық шығынды
төсіммен өтеу үшін, фирма кем ... 600 мың ... ... сатуы керек.
Егер ол 2 млн. долл. ... ... ... ... кем дегенде 800 мың дана
тауардың әрқайсысын 15 ... ... ... Егер ... өз ... жоғары
баға алатын болса, әр данасы 20 долл. делік, онда мақсатты табысты табу
үшін соншама көп ... ... сату ... ... ... ... жоғары
бағада нарықтағы сатып алу мұндай көлемде болмауы мүмкін. Көп нәрсе баға
бойынша сұранымның икемділігіне ... ... ... ол шығынсыздық
графигінде көрсетілмейді. Мұндай баға тағайындау әдісі фирманың әр ... ... ... ... ... ... мақсатты табыс
табуда қажетті өткізу көлеміне ықпалын талап етеді және тауардың әрбір баға
мүмкіндігі үшін осы ... ... ... ... ... үш ... ... алмастырады, онда, алдыменен жаңа
тауарды әзірлеу іске асырылады, оны өндіру ... ... ... баға ... ... ... ... баға қалыптастыру өте күрделi процесс.
Өнiмге қойылған баға табыстың дұрыс түсуiн қамтамасыз етуi керек және ... ... ... пайда әкелуі тиiс.
Өз еркiмен бағаны көтерiп, нарықтан тыс қалған фирмалар, ал ... ... ... ... ... ... ... фирмалар iс-
жүзiнде көптеп кездеседi [9, 89 б.].
Баға – өндiрушiлер мен сатушылар тұрғысынан тұтыну ... ... деп ... Бұл ... үш ... ... ... оған енген қоғамдық қажеттi еңбек шығындарымен емес
тауардың тұтыну ... ... баға ... мен ... өндiрушiлер мен немесе тауар
сатушылардың ұсынуы және бағалауымен ... ... ... ... тұтыну құнының бағасын ескереді және ол факторлардың
әсерімен анықталатын максималдық шекарадан ... ... ... мөлшерi тауардың немесе оларды ұсынушылардың
тұтынушыларға қаншалықты жақындағанына байланысты. ... ... ... арасындағы кез-келген аралық өткiзу арналары құнды
ұлғайтады.
Компания өзінің тауары үшін ... ... ... ... ... ... ... Компания өндіріс ... ... ... және ... сатуға кететін шығындарынын
орнына келтіретін ғана емес, тәуекелділік пен күш-жігері үшін жеткілікті
пайда әкелетін баға ... ... Баға ... ... маңызды элемент ретінде қарастырылады. Көптеген компаниялар ... өте ... ... жетуге талпынады, себебі онда ол төменгі
баға белгілей ... да, ... ... сату мен ... ... [10, 107 б.].
Шығындардың екі түрі болады: тұрақты және өзгермелі.
Тұрақты шығындар – өндіріс көлемімен ... ... ... ... өндіріс көлеміне тікелей байланысты.
Баға белгілеу проблемасына фирмалар ... ... ... Шағын
фирмаларда бағаны басшылар тағайындайды. Ірі компанияларда баға ... ... ... және тауар ассортиментінің
басқарушылары айналысады. ... бұл ... да ... ... ... ... бағытын және мақсатын анықтаумен қатар, көпшілік
жағдайда төменгі ... ... ... ... ... ... ... роль атқаратын салаларда ... ... ... ... ... ... т.б.) фирмалар көбіне баға
қалыптастырушы бөлімдерді құрады және олар тиімді ... ... ... ... осы ... бойынша көмек көрсетеді.
Нарық типтеріне байланысты сатушы баға қалыптастырғанда ... ... ... Экономистер нарықтың төрт ... ... және ... баға ... ... өз ... ұсынады.
1. Таза бәсекелестік нарығы ұқсас тауар өнімінің, мысалға, бидайдың,
мыстың, бағалы қағаздардың көптеген сатушыларынан және сатып ... ... - бір жеке ... алушы не сатушы нарықтағы күнделікті
тауардың баға деңгейіне ... ... ... ... ... ... ... баға да сұрамайды, себебі сатып алушылар қажетті ... ... осы ... ... ... ... бағасымен сатып
ала алады. Сатушылар нарық ... ... баға да ... ... ... ... бағамен сата алады. Бұл нарықта маркетингтік
зерттеу, тауарды ... баға ... ... және өткізуді
ынталандыру минимальды болады, бірақ та ... ... ... [11, ... ... ... ... келісімді біркелкі нарықтық бағамен
емес кең диапазонды бағалармен ... ... ... ... Баға ... болуы сатушылардың, ... ... әр ... ... ... мүмкіншілігінде. Реалды бұйымдар
бір-бірінен сапа, касиеті, сырт безендіруі бойынша айырмашылықта ... ... ... ... ... де ... ... Сатып
алушылар ұсыныстардың айырмашылығын көретіндіктен әр түрлі тауарға әр түрлі
баға төлеуге ... ... ... кейбір айырмашылықта болу үшін сатушылар
әр түрлі тұтынушылар сегменттеріне түрлі ұсыныстар дайындауға тырысады жєне
тауарларға ... атау беру ... ... және жеке ... ... ... ... көп болуына байланысты
олардың маркетингілік стратегиясы әр фирмаға ... ... ... ... ... болады.
3. Олигополистикалық нарық баға белгілеу саясатына және бір-бірінің
маркетингілік стратегиясына өте сезімтал ... ... ... бір-біріне ұқсас та (болат, алюминий), ұқсас емес те болуы мүмкін
(автомобильдер, компьютерлер). Жаңа талапкерлердің нарыққа енуі өте ... ... саны көп ... Әр ... ... және ... дереу қарсы әрекет көрсетеді. Егер қайсы бір
болат ... ... өз ... 10 % төмендетсе, сатып алушылар ... ... ... ... ... болат өндірушілер бұл жағдайды ескеріп
не бағаны төмендетуі, не атқаратын кызмет санын, не ... ... ... ... ... ... ұзақ ... созылатын нәтижеге
жететініне ылғи сенімде бола алмайды. Екінші ... ... ... оның ... оған ... ... ... жағдайда ол
бағаны не бірынғы қалпына келтіруі керек, не өз клиенттерінің бәсекелестер
жағына ауысуына дайын болуы керек.
4. Таза ... ... ... тек қана бір ... ... ... мекеме (мысалға, Қазақстанда темір жол ... ... ... (мысалға, «Қарағанды-Жылу») не жүйеленбейтін
монополия (мысалға, ... ... ... ... ... Әр ерекше
жағдайда баға белгілеу әр түрлі болып ... ... ... баға
саясаты көмегімен әр түрлі мақсатты көздеуі мүмкін. Ол ... ... үшін өте ... ... ... олар оны ... бағасына сатып ала
алмайтын жағдайда, оның бағасын өзіндік ... ... ... ... тек шығындарды қайтару, не ... ... ... көздеуі мүмкін.
Тұтынысты жалпы қысқарту мақсатында өте жоғары баға белгіленуі де мүмкін.
Жүйеленген ... ... ... ... ... ... табыс»
келтіретін, соның нәтижесінде мекемеге ... ... ... ал
қажетті жағдайда оны ... ... ... баға ... ... Оған ... ... монополия жағдайында фирма
нарық көтеретін кез келген бағаны белгілей ... ... ... ... ... ... ... бағаны
тағайындамайды. Бұл әрі мемлекеттік жүйелеуді ... ... ... ... әрі ... ... ... - нарықты игеруді
тереңдете түсу [12, 66 б.].
Беделді тауарлар үшін сұранымның қисығы басқаша ... ... ... ... ... ... сапасы да соғұрлым жоғары болады деп
есептейді. Бірақ бағаны шектен тыс ... ... ... ... ... артық. Мысалы, өндiрiстiк тауарлардың шетелдiк
түрлерiне сұраныстың өсуi, ... ... ... күрт ... ... ... өсуi ... өнiмдiлiгiнiң өсуiнен немесе тауар мен қызметтi
өндiруден артық болса.
Сатушының талабы әсер еткен жоғары ... ... ... оның ... ... ... келмейтiн өте жоғары бағамен ұсынады, және бұл жағдай
өте жиi кездеседi. ... баға ... ... шешу үшін ең ... осы үш ұғымның бірін ескеретін баға есептеу ... ... ... ... әдіс ... бағаны дұрыс санауға мүмкіншілік
береді деп сенеді. Баға тағайындаудың келесі әдістері бар: ... ... ... ... талдау және мақсатты табысты ... ... ... құндылығын сезіну арқылы тағайындау; бағаны күнделікті ... ... ... ... ... ... негізінде тағайындау.
2. «Рахат» АҚ-ның баға белгілеуді басқару саясаты
2.1 «Рахат» АҚ-ның өндірістік ... ... ... қоғамы 60 жылдан артық тарихы бар, Қазақстандағы
кондитер өнімдерін шығаратын ірі өндіріс орындарының бірі.
Кондитер өнімдері алғаш рет 1942 жылы ... ... ... және ... ... кезінде әкелінген жабдықтармен өндірілді.
«Рахат» АҚ-да 3500-ге тарта адам жұмыс ... ... ... ... ... және Шымкент қалаларында орналасқан.
Өндірістің жан-жақты сипаты, ауқымдылығы және какао ... ... ... жеке өз ... ... компанияның отандық өндірушілер
арасында кондитер өнімдерінің кең көлемдегі сұрыпталымына ие ... ... ... күні ... ... ... ... 250-ден
астам атауға ие, 10 түрлі топқа жататын әр алуан кондитер өнімдеріне толы.
«Рахат» АҚ диабетпен ауыратын ... ... ... өнім ... ... ... ... Бұл сұрыпталымға калориясы төмен
және табиғи шикізатпен тең қант алмастырғышы бар шоколад, кәмпит, печенье
және вафлидің бірнеше ... ... ... шығаратын өндірушілер арасында «Рахат» АҚ өнімінің
айрықша ерекшелігі - әр алуандығымен ... ... ... ... ... ... ... жүйесі және бірыңғай
жауапкершілікке негізделген ішкі сапа ... ... және ... Бұл жүйе ... әр ... ... пен өнім ... бақылауға
негізделген.
Республиканың басқа аймақтарына «Рахат» АҚ өнімін жеткізу фирмалық
сапалы өнім ... ... ... дистрибьюторлық желі ... ... ... етіледі. Осылайша «Рахат» АҚ-ның ... ... ... және компанияның еншілес сауда ұйымы бар көрші
Қырғызстанды қамтиды. Өнімді сыртқа шығару ... ... жоқ ... ... ішкі ... кедергі келтірмейтін орталық-азия
өңірлеріндегі елдермен (Ауғанстан, Әзірбайжан, Қырғызстан, Тәжікстан)
жүргізіледі. ТМД-ның басқа республикалары және алыс шет ... ... АҚ ... ... ... ... ... компания
өндіріс көлемін арттыруды және экспорт көлемін ұлғайту жолымен ... ... ... отыр.
Компания тұтынушылардың мүддесін ғана емес, өз қызметкерлері туралы да
ойлайды. Компания ... үшін ... және ... ... ... ... ... жағдайлар жасайды. Бірінші және екінші ауысым
қызметкерлері үшін ыстық тамақпен қамтамасыз ... ... ... істейді,
жоғары санатты дәрігерлер қызмет істейтін санитарлық бөлім бар, ... ... залы бар ... орталығы қызмет көрсетеді. Түрлі сала
мамандарының біліктілігін көтеру бойынша ... ... ... ... бар, ... тілді үйрету курстары ұйымдастырылған.
Компания мақсаты – ... ... ... ... қуанышпен
сыйлау. Компания қызметі көне дәстүрді сақтай отырып, қазіргі ... сай ... көп ... ... ... сапалы кондитер
өнімдерімен жоғары деңгейде қанағаттандыруға бағытталған. Компания керемет
кондитер өнімдерін қалай шығаруды біледі және сол мақсатта қорды ... мен оның шет ... әр ... өз еліміздің байлығы пен
қонақжайлылығын бейнелей отырып, ... және ... ... № 1 компания болуға ұмтылады.
Компания өз қызметкерлеріне серіктес болғылары келеді, сол себепті әр
қызметкерін бағалайды, жұмысқа ... ... ... ... толық қанағаттанарлық әрі беделді жұмыс орны болуын қалайды.
Тұтынушыларға: қазақстандық және шетелдік тұтынушылардың кең шоғырының
қажеттілігін ... ... ... ... ... бизнестің тұрақты, ашық түрде дамуын қамтамасыз ету және
табыс табу үшін ... ... және ... ... ... ... ... қойылған міндеттер мен жауапкершілікті бөліп беру
арқылы ... ... ... ... ... ... ... орындауы мен компанияның жұмыс нәтижесіне байланысты
оларға ынталандыру жүйесін енгізу. Бірыңғай мәдениет ... ... ИСО 9000 ... ... ... сапа ... (СМЖ) әзірленді және ... АҚ ... ҚР СТ ... ... «Ұлттық сараптама және сертификаттау орталығы» АҚ АФ
сертификатымен расталған. Сапа менеджменті ... - ... ... ... ... тұтынушы тауарға ғана емес, оны өндіретін компанияға да
назар аударады. ... ... ол ... ... және жақсы
басқарылатын компания жақсы өнім шығарады» принципіне жиірек сүйенеді.
Дұрыс жолға қойылған және дұрыс ... ... ... өнім ... ... ... процесстердің басқарылатындығына;
- компания қызметі сапаны қамтамасыз етуге бағытталғандығына.
Сапа менеджменті ... өнім ... ғана ... ... ... ... барлық саласын қамтиды. Бұл - ... ... ... ... да, ... мәдениеті де, кәсіпорынның әр
жұмыскерінің өз міндеттерін сапалы орындау жауапкершілігі де, ... және ... ... де, ... ... кіру және
дайын өнімнің шығу сапасын тұрақты және үздіксіз ... ... ... ... ... мамандандырылған
маркетингтік басқару бөлімі айналысады, сол себептенде олар ... ... ... отыр. «Қарағанды» АҚ, «Баян-Сұлу» қоғамдарының бағалық
саясатын экономикалық-жоспарлау бөлімінің қызметкерлері жүргізіп отыр,
нәтижесінде олар ... ... ... алмай отыр. Маркетинг
қызметінде нақты бағаны белгілеу жауапты кезең болып ... ... ... ... айқындайды. Босатылған баға өзгерту
немесе қалыптастыру кезінде маркетинг мақсатын, бәсекелестер ... баға ... ... ... ... ... ... ұстап тұрады, сондықтанда босатылған бағаларды орналастырғанда
нарық ... ... ... ... ... ... аймақ үшін бірдей баға
орнатылған, периодты талдау ішкі және сыртқы фактор әсерлерін, жағдайларын
есептей отырып қалыптасады. Кәсіпорын әр ... ... өз ... ... ... отырады, қажет болғанда коррекция жасап
отырады.
Жоғары шығын салмағы құрылымдағы бағаның анықталған ... ... ... ... оны ... жолдарын іздеу қажет.
Осы мақсатпен өзіндік құнды толық және баптар бойынша ... ... ... оның ... әсер ... ... ... факторларды бағалау
қажет.
Материалды шығын өнеркәсіптің өзіндік құн құрылымында үлкен орынды
иеленеді, ол өнімнің материалдық ... ... ... және ол басқа
шығындарға қарағанда тез ... ... ... және шикізатты
экономдайтын, өзіндік құнды төмендететін қор ... ... ... алғашқы кезеңдерінде пайда табудың басты көзі бағаны ... одан ... ... өмір ... басты мәселесі табиғи
ресурстарды тиімді пайдалануболып табылады. Бәсекелестер ... ... ... ... ... туралы сатып алушылардың пікір ... ... ... өнеркәсіптер өндіріс шығынын экономдау жұмысын қор
үсті арқылы ... ... ... ... көп ... ... ... кететін өсуге бағытталған шығындар алады. «Рахат» АҚ
көрсеткіштері бойынша 2007жылғы өзіндік құн 48% ... 2008ж - 64,6%, ... 70% ... Бұл ... пен ... ... жиі өсіп отыруымен
сипатталды. Соңғы көтерілу теңге бағамының толқуымен байланысты.
Кондитерлік өндірісте ... ... ... 70%-і таяу және
шалғай шет елдерінен алып келінеді. Баға - ... мен ... ... ... ... өлшемі деп есептелiнедi. ... үш ... ... ақы шығыны және өнімнің өзіндік құнының үлес салмағын қоса
есептеу, ... ... ... салықтың азаюына байланысты төмендеу
бағыты ... 31,5 тен 2008 ... ... ... 2007 ... 21%-ға азайды.
Өнім өндіруге кеткен шығындардың деңгейі мен динамикасы, тауар өнімінің
1-теңгеге шығынданатынын көрсетеді, яғни «Рахат» АҚ шығындары 1995ж - ... ал 2000ж - 92,46 тиын ... Бұл ... ... ... ... оған ... өнім көлемінің көбейіп, отынға, еңбек ... және ... ... ... ... ... 2009ж. ... көлемі 2008ж. салыстырғанда 1,5 есеге өсті,
2007ж. салыстырғанда 2 есеге өсті.
Кондитерлік өнімдерге баға деңгейі ... көру үшін ... АҚ ... баға ... ... есепелу құрылымын көрейік.
1-кесте – «Рахат» АҚ-ның 2008 ... ... ... ... ... ... |Карамельд|Конфетт|Иристі |Бисквитті|Шокаладты |
| | |і |і | | | ... және |80,1 |84,8 |72,9 |84,7 |83,9 |76,3 ... | | | | | | ... және |3,7 |4,1 |3,4 |3,4 |2,9 |3,8 ... | | | | | | ... |2,3 |2,1 |2,2 |2,2 |2,5 |2,5 ... |6,3 |1,9 |16,2 |16,2 |1,6 |7,9 ... ... |2,9 |2,9 |3,0 |3,0 |3,0 |2,8 ... |98,8 |98,2 |100,4 |100,4 |98,3 |97,8 ... құн | | | | | | ... ... |21,2 |21,8 |10,6 |10,6 |21,7 |22,2 ... ... |8,5 |7,2 |7,7 |7,7 |9,3 |9,4 ... ... |110 |110 |110 |110 |110 |110 ... ... құны ... көп ... ... цехтарда
материалдарға, шикізатқа, еңбек ақыға кеткен шығындар құрайды. Конфет, ... ... ... ... үлес ... ... алады, яғни
жаңа технологияны енгізу. Ең көп материалды қажет ететін – ... ... ал ... көп ... ... ... және ... цехтар. Бұл
карамельді және иристі өндірісте материалды, бисквитті және ... ... ... ... жолдарын іздеуді көздейді.
2.2 «Рахат» АҚ-ның маркетингтік қызметін ... АҚ ... ... ... ретінде Алматыда құрылған.
Қазақстан Республикасы өз алдына тәуелсіздік жариялауымен ... 1991 ... ... ... ... көшіп, көптеген салаларға өзгеріс
жасады. Ал 1992 жылы кәсіпорын ... ... ... ... ... еңбек коллективімен кәсіпорын жекешелендіру жүргізіп, акционерлік
қоғам құрылды.
Ал 1994-95 жылдары кәсіпорын мүлдем жаңа және ... ... ... ... ... жүргізілді. Кәсіпорын орналасқан өндіріс көлемі
5,3 гектардан тұрады. Ал 1996 жылы мемлекет экномикалық реттейтін заңдылық
жүйеде ... алға ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, кәсіпорын ішінде де ... ... ... ... 1996 ... алғашқы айларында-ақ сату көлемі
бұрынғы жылдармен салыстырғанда 2,5 есе ... ... ... негізгі
түрі кондитерлік өнімдер өндіру және оларды сату болып табылады.
«Рахат» АҚ кондитерлік тағамдарын ... ... ... ... қатар дәстүрлі тағам – тәттілер шығарады: шоколад, карамель,
печенье, вафли, мармелад, зефир ... ... ... ... кезде
кәсіпорынның алты цехы жұмыс істейді. ... ... ... ... кәмпиттері, зефир, драже цехтері бар. Өзінің өнімінің тең жартысын
Алматы қаласы мен ... ... ... ... өз ... одан ары ... ... көңіл бөліп,
маркетингтің функциялы қызметінің бөлім құрылымын құруды ойластырып, ... ... ... ... маркетиг бөлімі құрылды. Кәсіпорын
мақсатына жетуі көбінесе факторлар мен ... ... ... ... сол ... ... мақсатты жеке тұлғасы, немесе
тұлғалар тобы белгілі жауапкершілікті өзіне артуын белгілейді.
2-кесте – ... ... ... директоры
Маркетингті Баға ... ... ... ... ... маркетинг құрылымы бес бөлімнен тұрады:
- маркетингті зерттеу бөлімі
- баға бөлімі
- өткізу бөлімі
- жарнама бөлімі
- маркетингті бақылау
Маркетинті зерттеу бөлімі, ... ең ... ол ... ... ... ... ... зерттеу, нысаналы рынокты таңдап алу
үшін тауарға бүгінгі және болашақтағы ... ... ... рынокқа
жаңа тауарды дайындау, оны өңдеп, шығаруда маңызды орын алады.
Баға бөлімінде тұтынушының, тауардың, сату орнының ерекшелігіне ... ... ... оның ... ... ... факторларына
қарай анықтайды. Сонымен қатар тұтынушыларға баға арқылы ... ... ... ... ... және тұтынушылардың қажеттеріне
байланысты, өткізу кезінде тұтынушының талғамы мен ... ... ... ... ... ... жету үшін ... өткізу каналдарын
ұйымдастырады. Мысалы: көтерме сауда, бөлшек сауда, т.б.
Жарнама бөлімінде ... ... ... ... ... ... тауарды тартымды көрсету барысында, жарнама тарату ... Оған көп ... ... ... ... ... ... үшін баспа, электронды ақпарат тарату құралдарын, сыртқы жарнама
түрлерін қолданады.
Маркетингті бақылау бөлімінде бұл әдіс ... өз ... жету ... ... барлығын бақылайды. Бұл бақылау үш жағдайда
жүргізіледі: жылдық жоспардың орындалуы, пайда деңгейі және ... ... ... ... ... ... жүргізу арқылы
тұтынушыларын түсінбеушілік шығады.
«Рахат» Акционерлік Қоғамның өндіретін ... ... оның ... ... ... ... жағдайына байланысты.
Неғұрлым кәсіпорын жұмысы күрделі болса, солғұрлым құрамы да көп болып,
тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мен ... ... ... ...... өндірген белгілі тауардың барлық
түрлерінің жиынтығы. Оған әр ... ... ... ... ... ... ... зефир, т.б.) функционалды айырмашылықтарына, сапасына,
бағасына ... әр ... ... ие ... жылы ... АҚ ... ... көркемдеу жағынан ынталана жұмыс
істеуде. Кондитер тағамдардың барлығы ... ... ... ... ... үшін ... буылған орам қолданылады, қораптардағы өнімдердің
дизайын мен әшекейленуі өзгеріп отырады.
Қазіргі кезде дайын конфеттері ғана емес, көтерме және ... ... ... ... қабілетті өнім өндіріс тәжірибе жүзінде
жетілген.
«Рахат» Акционерлік Қоғам жарнама іс-әрекетінің ... ... ... ... АҚ бейнесін қалыптастыру, тауарлық жарнама,
нарық ақпараттану деңгейін дамыту.
«Рахат» АҚ бейнесін қалыптастыру баспа сөз ... мен ... ... ... ... ... үшін ... ақпаратты
қолданды.
Тауарлық жарнама келесі бағыттарда белсенділікті енгізеді:
1. «Рахат» Акционерлік Қоғам өнімі ассортименті, бағалары, ... ... ... үшін ең көп ... ... кезінде үш
басылымда айына төрт рет жарияланады. Жаз айларында өнім ... кең ... ... бір рет ... Жалпы сипаттағы ақпарат модульдері түрінде тауарлық жарнама; Алматы
қаласы үшін айына 4-5 рет; Республикалық газеттерде айына екі рет ... ... ... ... ... бір жариялымнан
тұрады.
3. Өнімнің жеке түрлерін жылжыту бойынша тауарлық жарнама; Баспасөзде
арнайы ... ... ... ... қатар қосымша құралдар
пайдаланады. Оларға ... ... ... ... ... ... қызметтер, төлем квитанциялары жатады.
«Рахат» АҚ туралы нарықтың ақпараттану мақсатында иландыру, еске
түсіру ... ... ... Оны жүргізу бейне және аудитороликтер
арқылы кондитер тағамдарына ең көп мөлшердегі ... ... ... ... жеке ... мен ... қоспалар арқылы, мұндай
жарнаманы жыл бойы негізінен демеушілік іс-әрекет бойынша орындау ... ... ... ... үшін ... ... объектілері тиімді.
Плакаттық және басқа да полиграфиялық бұйымдар ... ... ... ... Осы мақсатқа үш өлшемді
плакаттар, екі деңгейлі корпоративті папкалар, ... ... ... ... ... ... шектерінде фирмалық киім немесе оның
элементтерін жасау қажет.
Тұтынушылармен тікелей жұмыс істейтін фирмалық ... ... ... ... үшін ... ... Алматы қаласының
тұтынушылары арасында кең ... ... АҚ өнім ... ... көлемін алып жатқанын есепке ала отырып, ... ... ... бір ... әсер ету үшін жарнама шығындарын
алғашқы кезде Республикалық ... ... ... ... ... ... өнімдерге сатып алушыларды
жұмылдыруға тікелей әсер ... ... ... ... ... ... ... болып, өнімдердің нақтылығын растайды. Бұл он
жыл бойы қалыптасқан жолдары сапа салттары, сатып алушылар арасында жоғарғы
бедел мен ... ... ... ... жөніндегі кәсіпорын іс-әрекетін талдау
нарықтағы белсенділігін қамтамасыз ететін ынталандыру, ... ... ... ... әрекет және басқа да құрамдастарын енгізетін
маркетингтік кәсіпорындардың күрделі жүйесін ... ... ... АҚ-ның қаржылық жағдайын талдау
Фирманың стратегиясы қалыптасатын ... бір ... ... ... ... ... түрін бағалау болып табылады. Қазақстандағы ... ... ... мен ... ... бәсекелес түріне
жатады, егер бір тауардың бірнеше ... ... ... ... ... қасиетімен, сыртқы түрімен және т.б. мінездемелерімен
ерекшеленеді. Бұл түрге баға қалыптасуда әр түрлі жолды ... ... ... нарық жатады. Сұраныстың шектілігіне ғана макросаясаттың
бейімделуін, ... 1-ші, 2-ші ... ... ... баға
қалыптастырудың әртүріне көңіл аударды. Нәтижесінде бағалар экономикада өз
қызметін атқаруды доғарып, өндіріс дамуына кедергі ... , ... ... бәсекелестік қабілеті жоғары өнімді шығаруды ынталандырмай ... ... ... әсер етуші баға деңгейінде көрінді және де өнеркәсіптің
экономикалық көрсеткіштеріне, жалпы экономика салаларына әсер ... ... және ... жеке ... ... деңгейінің өзгеруі
динамикасы мысалында көруге болады.
3-кесте – Қазақстан Республикасындағы қантқа және конфетке орташа бөлшек
бағаның өсуі және ... түрі |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... |5,52 |51,66 |66,,44 |56,81 |68,35 |68,25 |68,0 ... |18,52 |136,71 |194,50 |203,60 |208,05 |212,60 |200,7 ... |18,10 |137,91 |181,69 |187,77 |191,94 |205,70 |199,5 ... | | | | | | ... |32,68 |138,21 |181,75 |194,86 |204,06 |207,48 |216,5 ... | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |8,17 |87,45 |133,76 |12738 |130,01 |132,84 |134,6 ... | | | | | | | ... ... ... ... ... ... бастап әлемдік нарықта қант бағасының ... ... бүл ... ... елдерінен қант тасу көлемін жоғарылауына алып
келді. Оған қарамастан қанттың ішкі бағасы әлемдік ... ... ... жылы қант ... ... орындары әлемдік бағаны 34%-ке көтеріп
жіберді, ал 2009 жылы ... және ішкі ... қант ... 15пайызға
төмендеді.
Көрсеткішерге сүйенсек 2003-2009 жылдары аралығында қантқа, кондитерлік
бұйымдардың орта ... ... ... ... бұйымдар ішінде баға өсуі
печеньеге 17, плиткалы шокаладқа-2,7 есе ... ... 9,1-12,8 ... өсіп ... ... ... ... келесі өндіріс шығындарын
азайту үшін және тиімділікті арттыру үшін ... ... ... зор. ... ... құнының өсуі негізінен шикізатқа,
материалдарға, жүк тасымалдауға ... ... ... өсуімен
тығыз байланысты. 2006 жылы 1 кг. какао-май 246тг. болса, 2007 жылы-460тг.,
ал жаңғақ –какаоның 1тоннасы 1400,1600 АҚШ ... ... ... шикізат
пен материал бағалары да өсті.
4-кесте – «Рахат» АҚ-ның 2007-2009 ... ... ... ... мен ... ... және |2007ж. |2008ж. |2009ж. |2009ж. ... | | | |%, ... ... | | | | |
| | | | |2007ж. |2008ж. ... | | | | | ... |207 |207 |222 |117,6 |107,6 ... | | | | | ... |47 |47 |52 |113,5 |113,5 ... |52 |48 |44 |81,0 |89,5 ... сүт |130 |123 |141 |109,2 |115,9 ... сүт |260 |231 |231 |88,4 |100,0 ... |1200 |690 |690 |61,8 |100,0 ... | | | | | ... ... |740 |570 |46,7 |76,7 ... | | | | | ... |376 |508 |191,5 |136,1 ... | | | | | ... майы |77 |102 |93 |123,9 |90,2 ... |52 |70 |70 |142,9 |100,0 ... |132 |135 |135 |102,5 |100,0 ... шикізаттың жоғарғы пайын есептей отырып- өнімдегі қанттың
өзіндік құнын ... ... ... өнімнің бір бірлігінің
өзіндік құнының ... ... ... ... ... өз
өнімнің бағасын көтеріп отыратын «Қант орталықтарынан» алады. ... ... ... шарт ... ... ... олар ... салдарынан толық қуатты жұмыс істейді.
Өзіндік құн төмендеуінің негізгі факторы тұрақты ... ... ... өнім түрлеріне қолданбалы ... ... ... ... ... өнімнің бір бөлігіне өндірістік ... ... және ... ... ... ... сонымен бірге
сұраныстың жоқ болуынан қалып қалған өнімдерге кеткен шығындар әсер етіп
отырады.
Қазіргі ... ... ... мен ... өнеркәсіп өндірісінің
қуаттылығын көрсетеді. «Қарағанды» АҚ конфетінің өндіріс ... ... АҚ 50-70% жыл ... ... өнімдер арасында пайдалылықтың жоғарғы деңгейі Қораптағы
конфетке, вафлиге, печенья және жартылай фабрикаттарға тән. ... ... ... ирис ... бір ... өндіруге кететін
еңбектік және материалдық шығындардың ... ... ... ... көп ... өндіру пайдасыз
болды. Өнеркәсіптер күшті бәсекелес жағдайында да, пайдасыз өнім түрін
төмен бағамен ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптердің бағалық саясатының ерекшеліктерін кондитер
өнімдері ... ... ... ... ... оқу негізінде
көрсетуге болады.
2008жылғы көрсеткіш бойынша карамельдің «Корова», «Му-Му» деген
түрлеріне ... ... ... байқалады.
5-кесте – 2008жылғы «Рахат» АҚ-ның карамельге деген көтерме-жіберілген
бағаның қалыптасуы, кг. тг.
|Көрсеткіштер ... ... ... |«Му-Му» |
| | ... | | ... құны |120,3 |113,3 |116,2 |115,3 ... |20,5 |22,5 |46,3 |47,2 ... баға |130,8 |125,8 |152,5 |152,5 ... (12 ... |34,2 |33,2 |38,5 |38,5 ... |155 |149 |181 |181 ... | | | | ... ... ... әсер ... ... жинақ, салык
төлемдері, өнімнің өзіндік құны.
Шілде де өнімнің ... ... ... 20%-ті ... ... ... жер салығы -35 тг (1шар.шақырым аудан үшін).
3 «Рахат» АҚ-ның баға белгілеу саясатын дамытудың жолдары
3.1 «Рахат» АҚ-ның ... баға ... ... ... ... орналастырудың маңызды себептерін ескере отырып, оның этаптарын
сипаттайық. Біріншіден баға қалыптасудың мақсаты мен себептері анықталады,
қазіргі және ... ... және ... сегменттері талданады.
Отандық кондитерлік өнеркәсіптердің бағалық саясаты нарықтағы ... ... ... қамтамасыз ету мақсатына тәуелді.
Баға қалыптасудың екінші ... ... ... белгілейтін
сүраныныс тауарын анықтау қажет. Осы ... әр ... баға ... ... ... арқылы сұраныс икемділігі анықталады, сұраныс пен
тұтыну қатынасының графигі құрылады, ғылыми-техникалық алға ... емес ... ... ... ... ... өзгеруі
және т.б. Сұраныстың және коэффициенттің икемділігі ... ... баға ... ... шешім қабылдауға көмектеседі. Тағам өнімнің
көп түріне сұраныстың баға және тұтынушылардың кірісі бойынша тәуелділігі
жоғары. «Бахус» АҚ ... ... ... ... ... 1 теңгеге
көтерілуі , оның өтуін төмендетіп қана қоймай, өндірісінің мүлдем тоқтауына
алып келді. Бұл оның ... ... ... ... ... ... мамандары сұраныстың әр түрлі тауар бағаларына
қаншалықты әсер ететінін білулері қажет [13, 39 ... ... көп ... ... ... ... ... жасау
негізінде анықтайды.
Баға қалыптасудың келесі кезеңі тауардың минималды бағасын ... ... ... Оған дұрыс жақындау «қиысу» және өзін -
өзін ақтау нүктелерінің ... ... ... және ... ... және
бағаға мемлекеттің әсер ету дәрежесін қажет етеді.
Тұрақты және өзгериелі деп шығындардың бөлінуі өнімнің ... ... ... әсер ету ... ... болуына алып келді, олөдіс
фирманың пайдалылық деңгейін бақылайтын ... ... ... кең
қолданылатын тиімді қару болды. Бұл жағдайда бағаны анықтау
пайдасыз нүкте есебіне негізделген, ... ... ... ... , ... ... мүмкіндік беретін, таза пайда алып келетін келесі өткізу
болып табылады. Берілген әдіс АҚШ ... ... ... ... ... қағидатына қолдануға негізделген, сонымен бірге ол
тауарды сатудан түскен ... және ... ... ... шығындар
арасындағы айырмашылық арқылы анықталады. ... ... ... ... жұмсалады, және кәсіпорын пайдасын қалыптастырады. Тура
шығын әдісі ... ... ... ... ... шығындар
бағаға енген кезде қолданылуы мүмкін, және өндіріс қуатының қолданылмаған
қоры болады.
Отандық кәсіпрындар бағаны тура ... ... ... әдіспен),
нарық жағдайын талдау негізінде ... ... ... ... ... барлық шығындар мен пайда көлемін есептей ... ... ... ... ... ... бәсекелестік
нарықтағы барлық бағаны білу болып табылады, баға ... ... ... және ... ... ... баға ... келесі кезеңі
болып табылады [14, 99 б.].
Алматы қаласындағы кондитерлік өнім нарығындағы бәсекелестер бағасын
талдау, бәсекелестердің әсер ... ... ... ... ... 2006 ... тамызында Алматы нарығында «АВК» Донецк өнімімен
салыстырғанда басқа өндірушілердің ... 30-35% ... ... Бабаев
фабрикасының жеміс-жидек карамельі баламалы «Рахат» АҚ өнімінен 5%-ке ... ... ... ... жергіліктілерге қарағанда 29,8%-ке арзан
болды. «Баян-Сұлу» карамельінің бағасы «Рахат» АҚ өнімі бағасына қарағанда
1,5-10,6%-ке ... ... ... ... ... ... мәскеу
өндірушілерінен баламалы «Рахат» АҚ өнімдері 2 ден 25%-ке арзан болды.
6-кесте – ... ... ... ... ... АҚ-ның өнімі
бағасымен салыстырғанда басқа бәсекелестердің өнім бағасы
|Ассортимент |«АКФ» |«Россия» ... ... |
| | | ... | ... |
| | | ... | | ... | | | | | ... |200 |250 |230,5 |250 ... |200 |199 |210 |230 |265 ... |230 |232 |221 |250 |180 ... |298 |296 |245 |300 |280 ... | | | | | ... |302 |299 |345 |320 |300 ... | | | | | ... |297 |301 |333 |330 |320 ... |381 |298 |350 |380 ... | | | | | ... |350 |- |302 |300 |280 ... | | | | ... | | | | | ... |- |400 |387 |400 |- ... ... нарықта «АВК» Донецк және «Баян-Сұлу» төмен
бағамен қалыптасты, бұл ... ... ену ... ... ... байланысты. Алматы қаласындағы кондитерлік өнім нарығындағы
бәсекелестер бағасын ... ... әсер ... ... Алматы қаласындағы кондитерлік өнім нарығындағы бәсекелестер
бағасын талдау, бәсекелестердің әсер ... ... ... қатты
толқуда емес.
Баға есептеудің келесі кезеңі баға қалыптасудың және баға ... ... ... ... ... ... минималды бағасы
шығындармен, максималы сұраныспен анықталынады.
Кондитерлік кәсіпорындардың баға қалыптастыру тәжірибесін үйрену,
өндіріс ... ... ... және ... ... іздеген пайда көлемін
болжайтын «пайда+шығын» деген олар дәстүрлі әдісті қолданады. Бұл әдіс ... ... ... ... ... және ... ... қолдану
арқылы. Кондитерлік кәсіпорындарда бағаны орнату негізіне ... ... ... ... ... ... жеке және ... есептейтін толық шығындар қабылданған.
Баға қалыптасудың соңғы ... ... ... ... ... ... ... Өнімге бағаны орналастыру ... ... ... тұтынушылар талабын, нарықтағы сұранысты, өндіріс
шығындарын, бәсекелестер бағасын және тауар орнын басатындар, мемлекеттің
бағалық саясатын, сапасын, ... ... ... және т.б. ... ... ... да бір көлемде өнер болып табылады [15,
199 б.].
Тәжірибеге баға қалыптастырушы стратегияны ... ... ... ... отырып, нарық жағдайына тұрақты ... ... ... ... ... ... пайда болуына және шегеру, есеп
жүйелерінің ... ... ... Скидка шкаласы ... және ... ... ... жағдайына байланысты
орнығады. Барлық кондитерлік кәсіпоорындардағы скидка көтерме саудагерлерге
қатысты орнатылады.
Жүргізілген ... ... ... ... ... саясаты дамуының негізгі бағыттарын айқындау.
Бағаның маңызды элементі ретінде өзіндік құнды айтуға ... ... ... құрылымы әлі күнге дейін құрылмаған. Өтпелі ... ... ... ... және ... ... төмен
болған жағдайда барлық күшті оның бағасының ... ... ... кондитерлік өнімдердің көп болуы халықтың төмен төлем қабілеттілігі
кезінде тұтына алатын баға өнім ... ... ... ... Бұл өнімнің өзіндік құны төмендеуінің маңызды мәселесін
көрсетеді, сонымен қатар, ... да ... ... ... үшін факторлық
анализді жүргізу қажет, жаңа технологиияларды енгізген кездегі оның
бағасының ... ... ... еңбектің басқарылуының,
ұйымдастырылуының жақсаруын қадағалау.
Сонымен қатар халықтың сұранысы үшін ... ... ... бұл өнім ... ... себеп болады, және тұрақты шығынды
үнемдеуге көмектеседі.
Тұтынушылар отандық кондитерлік өнім ... өте ... ... ... ... ... оның шет елдердегі шығаратын өнімдермен
бәсекелестігін жоғарылатады. ... пен ... ... ... бағасын төмендетуге болады. Ол үшін сатып ... ... ... ... ... ... өтегендегі максимум пайданы
алу үшін ... ... ... ... ... тұтыну мерзімдік
сипатқа ие, сонымен бірге олардың сақталу мерзімі ұзақ емес, сондықтан да
осы ... ... ... ... ... ... ... кондитерлік өнімдердің бағасын төмендету сатып алушылардың ойында
негативті ... ... олар ... саясатты тауардың төмен
сапасымен немесе өнімнің мерзімінің өтуімен байланыстырады.
Нарықтық баға ... ... ... ... болуы керек. Өнімнің
босатылған бағасын маркетинг мамандары ғана дұрыс орнатуы ... бұл ... ... ... ... ... бағалық саясаты лидерді қуумен ғана ... ... ... ... ... ... ... керек. Мұндай қадам нарықты
зерттеуді, сұранысты талдауды, бәсекелес ... ... ... ... ... ... ... және психологиялық
факторларды алдын-ала болжайды.
Қорытынды
Қорытып айтатын ... ... ... ... ... құрылуына қолданылатын әдістер. Маркетингтік баға ... ... ... ... шығындар және ағымдағы баға
деңгейі ... ... ... ... ... және өндірілетін
өнімдердің бәсекелестік қабілеттерін анықтау кәсіпорынның мүмкіндіктерін
зерттеуде айырықша орын алады. Бұл бағыттағы маркетингтік ... ... ... номенклатурасында (өндірістік ... ... ... анықтаумен байланысты. Осы мақсатпен тауарлардың
топтары, түрлері және ... ... ... ... ... ... ... түсінігі – барынша ауқымды және ... Бұл ... ... ... ие және ... үш ... техникалық, экономикалық және әлеуметтік – ұйымдастырушылық.
Тауарды маркетингтік тұрғыдан ұсыну келесі ... ... ... ... ... ... ... қалдырылуы; икемді
баға саясаты; жұртшылықпен байланыс.
Техникалық параметрлер ... ... Оған ... ... ... анықтайтын стандарттар, ережелер, заң актілері ... ...... өндіруге кететін шығындар, ... ... ... ... ... ... ... оқытуға кететін шығындар көрсеткіштерімен берілген. Бұл
жерде мынаны есте ... ... ... ... етуі кезіндегі сатып алушылар
үшін, тұтыну бағасы ең ... ... ... ... ... ... саналады.
Тауар ассортименттерін маркетингтік зерттеулер фирманың ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Маркетингтің бағалық стратегиясы фирманың нақты баға ... ... ... ... ол шығынға, сұранысқа, бәсекеге, тауарлардың
өмірлік цикл ... ... ... қалыптасады. Баға
қалыптасудың бұл стратегиясы баға ... ... ... ... Қазіргі
кезгі отандық өнеркәсіп орындарының баға қалыптастыру әдісі шығындарға және
инфляциялық күтімге бейімделген, содан ... ... пен ... ... ... баға саясаты шығынды жабу принципінен шықса және
өнімнің өзіндік ... ... ... онда ... пен ... ... ... қолдануда қиың және белгілі білгірлікті,
мамандар күшін талап етеді, сонымен ... ... ... ... және
ақпаратта қажет.
Компания өз қызметкерлеріне серіктес болғылары келеді, сол ... ... ... ... ... ... ... жасайды,
компанияның толық қанағаттанарлық әрі беделді жұмыс орны болуын қалайды.
Тұтынушыларға: ... және ... ... кең ... ... ... (көтерме, бөлшек) қанағаттандыру.
Қызметкерлерге: нақты қойылған міндеттер мен жауапкершілікті ... ... ... ... тиімділігін арттыру. Қызметкерлердің алға
қойған міндеттерін орындауы мен ... ... ... байланысты
оларға ынталандыру жүйесін енгізу. Бірыңғай мәдениет қалыптастыру.
Нарықтық экономикада нарықтық баға өзгеруіне әсер етуші ... ... ... Оның деңгейі, өсуі, икемділігі нарық ... әсер ... ... заңы ... бұзылуы кездеседі, ол баға ... ... бір ... өсуі ... көрінеді.
Фирмалар баға тағайындау проблемасын шешу үшін ең кем дегенде осы үш
ұғымның бірін ескеретін баға ... ... ... ... ... әдіс ... бағаны дұрыс санауға мүмкіншілік береді деп ... ... ... ... бар: ... ... плюс табыс»,
шығынсыздықты талдау және мақсатты табысты ... ету; ... ... сезіну арқылы тағайындау; бағаны күнделікті баға деңгейі
негізінде тағайындау; ... ... ... ... ... ... ... плюс табыс» әдісімен есептеу. Баға тағайындаудың
ең жай тәсілі - тауардың өзіндік ... ... құн ... ... ... ... әр ... үшін 20 долл. төлеп, оның құнына 50%
қосымша баға қосып, оны 30 долл. сатуына ... ... ... ... ... ... табысы 10 долл. болады. Егер дүкеннің жұмысын ... әр ... ... үшін 8 ... ... ... онда сатушының таза
табысы 2 долл. болады.
Жоғары шығын салмағы құрылымдағы бағаның ... ... ... ... сондықтанда оны төмендету жолдарын іздеу қажет.
Осы ... ... ... толық және баптар бойынша өсуін талдау қажет,
және оның көлеміне әсер ететін ... ... ... ... жағдайында баға және баға ... ... ... нәтижесі болып табылады, сонымен бірге есепсіз баға
саясатын және ... ... ... ... Сондықтан нақты баға таңдау
оны талдаудан және бағалаудан туады, оның ... ... пен ... ... ... ... бағамдары мен ақша бірлігінің жылжуы,
бәсекелестік, тар сапасы, жеткізу шарты т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. К.Ә. ... ... ... ... - ... 2004 ... Ө. Н. ... «Кәсіпкерлік негіздері» - Қарағанды, 2002 жыл.
3. Котлер «Маркетинг негіздері» - 2000 жыл
4. Ш. Қашықов, Ө. Нурғалиев «Кәсіпкерлік және ... ... ... 1995 жыл.
5. Положение о составе затрат по производству и реализации продукции
(работ, услуг) и о ... ... ... учитываемых при
налогообложении прибыли. // Казахстанская правда – 1994 – 1 июля.
6. Изменения и ... к ... о ... ... по ... ... продукции (работ, услуг) и о порядке ... ... при ... ... ... правда – 1995 – 27 июня.
7. Экономика переходного периода / Под ред. Радаева В.В., ... ... М.: ... МГУ, 1995 ... ... Б.А. ... экономика (учебное пособие). – М.: ... 1995 ... ... М. П. ... стратегия и практика фирмы. - М.: Ао
"Финанстатинформ", 1995.
10. Ахметова К. Ә. Қаменова М. Ж. ... Г. Н. ... ... ... 2004.
11. Голубков Е. П. Маркетинг. стратегии, планы, структуры. 1998.
12. Пешкова Е. П. ... ... в ... ... ... ... Ж.М. ... Е.Н. Базарова С.Қ. Маркетинг негіздері. -
Астана 2003 жыл.
14. Теория потребительского поведения и ... / Под ред. ... ... ПСБ: ... ... 1993 ... Дюсембаев А.Д. Маркетинговые исследования: методологические,
методические и ... ... ... 2001г
Қосымша А
Дамыған елдердегі баға белгілеу
Шет елдердегі баға белгілеу мен бағаны реттеу тәжірибесін зерттеу, оның
заңдылығы мен тенденциясын түсінуге, Қазақстан ... ... ... баға ... ... алған білімді пайдалануға
мүмкіндік ... Олар ... ... ... алған және олардың
экономикасы көптеген ерекшеліктерге ие, сонымен қатар шет ... ... ... ... білу ... етпейді. Сондықтан төменде дамыған
елдердегі баға белгілеу мен бағаны реттеу ... ... ... ел ... баға ... мен баға ... ... болсақ, АҚШ-
та 70-жылдары көтерме және бөлшек сауда бағалары қарқынды ... ... ... ... ... Мемлекеттің жасаған алғашқы қадамы ... ... тура ... арқылы жеңу болды. 1971 жылы тамызда АҚШ
президенті Р.Никсонның ұсынысымен ... ... ... Ең ... экономикалық жағдайды қоғамдық пікірлердің қысымы
президентке шұғыл ... ... ... ... ... күрт ... ауыр
жағдайға – жұмыссыздыққа әкелу қаупі болды. Қысқа мерзімді жоспарда АҚШ-
тағы бағаны ... ... ... ... ... ... ... және бөлшек сауда бағасы төмендеп, жұмыспен қамтамасыз ету
біраз өсіп, ЖІӨ тез өсе ... ... ... ... ... салдарлары да көрініс берді. Баға мен жалақыны тоқтату капиталдың
салааралық құйылуын шектеді, ... ... ... іскерлік
белсенділік деңгейі төмендеді, табыс өсімі азайды. 1972жылы ... ... тура ... бас ... ... ... ... бағасын тура
реттеудің кейбір түрлерін және мемлекет тұрғысынан қаржыландыруды ... ... ... ... мен ... ... белсенді пайдаланды, себебі
елдегі жалпы экономикалық жағдайды жақсарту керек болды.
Бағаны ... ... ... ... ... ... саясаты, федералды резервтік жүйенің
есептік мөлшерлемесін реттеу;
- тауарлар мен қызмет ... ... ... ... ... ... ... тапшылығын қысқарту;
- рационалды салық саясаты.
Мұндай мемлекеттік макроэкономикалық саясатты жүргізу арқасында АҚШ
ішкі нарықтағы ... пен ... ... ... түрде өзгерістер
енгізді және баға деңгейі мен базалық айырбастау пропорциясын ... ... ... ... және ... ... өсу ... елеулі
профицитпен сөзсіз қосылатын мемлекеттік бюджеттің тапшылық мәселелері
жойылды. Қазір бағаны ... ... ... тек жоғары монополияланған
салаларда ғана қолданылады. АҚШ-та мемлекет тұрғысынан бағалық 5%-дан ... ... ғана ... экономикасындағы баға мәселесіне тоқталар болсақ, Франция
өнеркәсібі дамыған елдердің бірі болып табылады. Бұл елде ұзақ ... ... ... ... ... тәртібінде болды. 40жыл бойы (1947- 1986)
бағаны жартылай мемлекеттік реттеу, осы уақытқа ... ... ... ... ... ... табылады.
Бағаны либеризациялау 1973жылдан 1980жылдың екінші жартысына дейін
созылды. 1986жылы мемлекеттік бақылаудан өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... салалар кәсіпорындары өнімінің бағасын
реттейді: газ, электр энергиясын, көлікті, ауыл шарушылық өнімдерін.
Тауарлар мен ... ... және ... бағалары арасындағы арақатынас
мынадай: бағаның 20%-ын мемлекет ... ал ... 80%-ы ... ... тәртібінде реттеледі.
Бағаны реттеу ауыл шаруашылық өнімдерін өндірушілерге мемлекеттік әсер
етудің, ... мен ... ... ... көрсету жұмысшылары
табыстарындағы паритетті сақтаудың басты ... ... ... ... өнімдерінің бағасының 90%-ы реттеледі. Сонымен мемлекет
азық-түлік өнімінің бөлшек бағасы динамикасына және ... ... ... ... ... ... ... құрылым, экономика және
жоспарлау министрлігінің бәсеке бойынша департаменті болып табылады.
Швеция. Бұл елде бағаны бақылау мен ...... ... ... ... мен бағаны мемлекеттік басқармасы сияқты
арнаулы орган іске асырады. Швецияда бағаны реттеу заңы мен ... ... ... ... ұсыну міндеттігі туралы заң қабылданған ... ... ... бағаны тоқтату - бұл инфляцияның көтерілмеуіне жол
бермеу және нарықтағы күрт дисбаланстарды ... ... үшін ... ... ... заң мемлекетке соғыс, не оның шығу қаупі, не бағаның
жалпы өсу қаупі кезінде ... ... әсер ету ... ... іске
асыру құқын береді. Жекелеген тауарлар үшін ... баға ... ... ... ... ие. Бұл кезде бағаны жоғарлатуға, осы ... ала ... ... ... және бағаны жоғарлату мөлшері
дәлелденгеннен соң ғана рұқсат беріледі.
Баға деңгейіне ықпал ету, ... ... және ... арқылы ғана іске асырылады. Швецияның ауыл шаруашылығына
бағалық субсидиялаудың ... көзі - ... ... ... ... Олар ішкі нарықпен сыртқы нарықтың ең жоғарғы бағалары
арасындағы айырмашылық мөлшерінде орнатылады.
Баға белгілеуді мемлекеттің ... ... ... ... ... үй ... ... өте қымбат екенін ескере отырып, мемлекет тұрғын
үй субсидиясы мен қарыздар береді.
Даниядағы баға белгілеу мен баға ... ... бұл елде ... жүйесі нарық факторларының ықпалымен құрыларды. Бағаны
қалыптастыруға ... әсер аса ... Бұл ... мемлекет
функциясы сұраныс пен ұсыныс арақатынасының өндірістік шығындары мөлшері
сияқты критерийлерден шыға отырып, өз өнімі ... ... ... ... ... ... үшін максималды жағымды жағдайлар орнатуда
болып табылады.
Мемлекеттің ... ... ... емес ... мен ... және муниципалдық өкімет, фолькетинг (парламент) орнатады.
Тікелей мемлекет орнататын немесе реттелетін бағалардың үлкен салмағы ... ... баға ... ... ... актісі, 1989 жылы 1 маусымда
фолькетинг қабылдаған бәсеке туралы заң ... ... ... ... ... ... қадағалайтын мүшелер,
өнеркәсіп министрі төрт жылдық мерзімге тағайындайтын мүшелерін ... ... ... іске ... Ауыл шаруашылық өнімдеріне баға
белгілеу процесі, Дания мүше болып ... ... ауыл ... саясаты
механизмінің ықпалымен құрылады. Сонымен ... ... ... ... құрылыс үшін, суландыру жұмыстарын жүргізуді, энергия
сақтаушы жүйені негіз үшін қарыз беру мен ... ... ... Елдегі бағаны мемлекеттік реттеудің, 1995жылғы бекітілеген
баға пайда мен бәсекені шектеудің негізі сонымен қатар осы заң ... ... ... ... бақылау заңы, резолюциялар болып табылады.
Кәсіпкерлік пен баға белгілеу сұрақтарын реттеуші заңдардың орындалуын
бақылауды баға белгілеудің мамандандырылған ... іске ... ... маңыздылары: Баға бойынша кеңес, Баға бойынша директорат, Баға
бойынаша мемлекеттік инспекция.
Мемлекет ... және ... баға ... ... ... ... баға ... облысындағы баға жеңілдіктер ... ... ... ... мен басқа ережелерді орнатады.
Норвегия ішкі бағаны белгілеудің негізі әлемдік баға болып есептеледі.
Норвегия экономикасының сыртқы ... ... ... ... ... ... саясатын, соның ішінде ішкі және ... ... мен ... сәйкестігін бақылауды жүргізеді. Егер
импорт ішкі ... ... ... ... онда үкімет импортты
шектеуге ұмтылады.
Австрия. Бағаны ... ... баға ... заң, ... туралы
демпингке қарсы заң негізінде жүзеге асады. Мемлекет бағаның ... ... ... ... жасалатын бұйымдар, тұз бағаларын,
пошталық алымдарды, телефонға, телеграф және ... ... ... ... министрлігі спирт ішімдіктеріне баға белгілейді.
Австрияның экономика министрлігі кез келегеен тауарлар мен көрсетілетін
қызметтерге 6айға дейін бағаны реттеуді енгізуге құқылы. Егер бір ... ... ... ... ... не ... өндіруге жұмсалған
шикізат пен материалдар бағасы төмендегеніне қарамастан, ... ... ... ... ... дейін олар бағаны орната алады. Бағалардың
экономикалық дәлелі жеке алған кәсіпорын ... ... ... құны
тұрғысынан емес, ... мен ... даму ... Ауыл ... ... бағаның тең жартысының жуығына
заңды түрде реттеледі. Мемлекеттік реттеу ... және жем ... ... сүт ... ... Етек ... баға ... Тоқыма
тауарларын, киімді, ойыншықтарды, музыкалық аспаптарды бақылау ... ... ... ... ... Швейцарияда мемлекет қорғайтын немесе
жәрдем ақша бөлетін тауарлар ... ... Бұл елде баға ... бағаны бақылайтын Федералдық ведомство болып саналады. Баға белгілеу
процесі тауардың бағасын қорғау туралы, сонымен қатар өнім түрлері мен ... ... ... ... мен ... ... ... үкіметтің
қаулысы бойынша жүзеге асады.
Испания. Бағаны мемлекеттік реттеу мен ... ... ... ... ... және қаржы министарлігі жанында баға
жөніндегі Жоғарғы ... баға ... ... айналысады.
Мемлекет тікелей реттейтін және орнатылатын бағаның үлес ... ... ... саны 10%-ын құрайды. Бағаны мемлекеттік реттеудің
механизмі ... ... ... ... ... ... баға,
жергілікті және хабарлаушы баға.
Шешілуші баға. Нақты тауарға немесе қызмет көрсету бағасын жоспарлайтын
мемлекеттік немесе жеке ... Баға ... ... ... өтініш
жасайды және үкімет комиссиясынан рұқсат алғаннан кейін бағаны көтереді.
Бағалар соялық ... ... ... ... және ... ... ... дизельдік отындарға, фармацевтік тауарларға, пошта
мен телеграф ... жүк және ... ... ... ... Бұл жоғарғы кеңес хабарынан кейін оның жүзеге асуынан
бір ай бұрын жоғарылайтын бағалар.
Жергілікті ... Бұл ... ... ... ... ... қалалық темір жолмен тасымалдыауға, халықты
сумен қамтамасыз етуге қойылады.
Елдің жалпы ... ... ... ... ... ... ... тауарларының бағаларын реттеу жүргізіледі.
Австралия. Бұл елде арнаулы баға ... ... жоқ. Нан, сүт, ... бақылауды бірқатар штаттарға, осы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Өкілетті ұйымдар,
бұл тауарлар бағасының максималды деңгейін қайта қарап отырады. Ал ... ауыл ... ... ... кепілді баға қойылды.
-----------------------
Баға
Нарықтық орта
Тауар қозғалысы арналарына қатысушылар
Мемлекет

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ойын терапиясы7 бет
АҚ “Рахат” даму жолдары35 бет
Кәсіпорын басқару жүйесіндегі маркетингтің ролі30 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігінің теориялық негіздері28 бет
Кәсіпорындағы маркетинг25 бет
Кәсіпорындағы маркетингтің мәні, міндеттері және дамыту жолдары71 бет
Кәсіпорынды басқару жүйесіндегі маркетингітің рөлі18 бет
Кәсіпорынның тауарлық стратегиясын құру жолдары29 бет
Макроорта, микроорта және медиаорта туралы мәлімет11 бет
Маркетинг жүйесіндегі тауар ассортименті22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь