Қаржыны басқару және қаржы менеджменті

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1. Қаржыны басқару ұғымы
2. Шаруашылық жүргізуші субъектілердін қаржысын басқару
3. Мемлекеттін қаржысын басқару
4. Қаржыны басқарудын автоматтандырылған жүйесі
5. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері
6. Бәсекелестік қабілетті қамтамасыз етудегі қаржы менеджментінің ролі
7. Қаржы менеджменті және маркетингтік саясаттың өзара байланысы

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

Басқару адам қызметінің барлық аясына, соның ішінде қаржы қызметіне де тән нәрсе. Ол белгілі бір нәтижеге жету үшін субъектінің объектіге нысаналы ықпал етуінің тәсілдері мен әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі басқару экономикалық заңдардың объективті заңдылықтары мен талаптарына негізделген. Осы зандардың талаптарын танып білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың нысандары мен әдістерін жасай отырып, мемлекеттік, шаруашылық және қоғамдық органдар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса, өндірістік қатынастардың нысандарын саналы түрде басқарады.
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономикалық және әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жұмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығы. Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы механизмі.— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты — қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістерімен тәсілдері пайдаланылады. Қаржы жүйесінде оны басқаруды арнаулы аппарат ерекше төсілдер мен әдістердің, соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және санкциялардың кемегімен жүзеге асырады.
Отандық экономикалық теорияда және тәжірибе жүзінде кәсіпорын қызметін стратегиялық басқару мәселелері әлі де болса жеткіліксіз қарастырылып келеді. Мұның басты себебі – еліміздегі экономикалық бетбұрыстардың басталуына дейін стратегиялық басқару мемлекеттің өз қолында болып келді. Мемлекет өзінің экономикалық саясаты шеңберінде елдің дамуы мен келешегінің стратегиясын қалыптастырып, салалар мен кәсіпорындардың өзекті стратегиялық мақсаттарын анықтап келді. Алайда, нарықтық қатынастардың қалыптасуы және дамуы бәрін де өз орнына қойды. Қазіргі таңда кәсіпорындардың өміршеңдігі, табыстылығы, бәсекелестікке жарамдылығы өз қолдарында, яғни олардың өз қаржылық және шаруашылық жағдайын нығайту кәсіпорынның қаржы менеджментінің стратегиялық міндеті балып табылады.
Жалпылай айтқанда қаржы менеджменті дегеніміз – бұл кәсіпорынның табыс табудың және өндірісті дамытудың стратегиялық мақсаттарын жүзеге асыру үшін қажетті ақша ағындарын қамтамасыз етумен, қаражаттар мен ақша қорларын қалыптастырумен және қолданумен байланысты кәсіпорындардың басқару қызметі болып табылады
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 1998
2. Демеуов Б., «Финансовая конкурентоспособность компаний и пути ее повышения», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
3. Джумагельдиева Т.А., «Конкуренция: теория и механизмы развития», Алматы – 2003
4. Ковалев В.В., «Финансовый анализ», Москва – 1998
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
6. Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Сәрсенбаев А., «Тұтыну тауарлары нарықтарындағы табыстық стратегиялық факторлар», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
9. Слепов В.А., «Финансы и цены», Москва – 1999
10. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
        
        Тақырыбы:  Қаржыны басқару және қаржы менеджменті.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. Қаржыны ... ... ... жүргізуші субъектілердін қаржысын басқару
3. Мемлекеттін қаржысын басқару
4. Қаржыны басқарудын автоматтандырылған жүйесі
5. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері
6. Бәсекелестік қабілетті қамтамасыз етудегі ... ... ... ... ... және маркетингтік саясаттың өзара байланысы
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Басқару адам қызметінің барлық ... ... ... ... ... ... нәрсе. Ол белгілі бір нәтижеге жету үшін субъектінің объектіге ... ... ... мен ... жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі басқару экономикалық
заңдардың объективті заңдылықтары мен ... ... ... ... танып білуге сүйене отырып және ... ... мен ... ... ... ... ... және қоғамдық
органдар арқылы қоғам қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса,
өндірістік қатынастардың нысандарын саналы түрде басқарады.
Қаржыны ... — бұл ... және ... ... және
әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ... ... және ... ... ... ... ... жұмыс істеуіне
жетуді және мұның негізінде тиісті ... ... ... ... ... ... (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығы. Сөйтіп,
қаржыны басқару — бұл тиісті ... ... ... ... қаржы
механизмі.— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы ...... ... ... ... ... нәтижесі. Бұл орайда ... жету үшін ... ... ... ... ... ... Қаржы жүйесінде оны басқаруды арнаулы ... ... мен ... соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың ... ... ... ... ... теорияда және тәжірибе жүзінде кәсіпорын қызметін
стратегиялық басқару ... әлі де ... ... қарастырылып
келеді. Мұның басты себебі – еліміздегі экономикалық бетбұрыстардың
басталуына ... ... ... ... өз ... болып келді.
Мемлекет өзінің экономикалық саясаты шеңберінде елдің дамуы мен ... ... ... мен ... ... ... анықтап келді. Алайда, нарықтық қатынастардың қалыптасуы және
дамуы бәрін де өз орнына қойды. Қазіргі таңда кәсіпорындардың ... ... ... өз ... яғни олардың өз
қаржылық және шаруашылық жағдайын нығайту кәсіпорынның қаржы менеджментінің
стратегиялық міндеті балып табылады.
Жалпылай ... ... ... ... – бұл ... табыс
табудың және өндірісті дамытудың стратегиялық мақсаттарын жүзеге асыру ... ақша ... ... ... ... мен ақша ... және ... байланысты кәсіпорындардың басқару қызметі
болып табылады.
1. Қаржыны басқару ұғымы
Қаржыны ... екі ... ... білген жөн: біріншіден,
мемлекет қаржыны, оның нысандарын экономика мен ... ... ... ... ретінде пайдаланады және сөйтіп, қоғамдық
өндірістің бүкіл процесіне ықпал ... ... ... ... объектісі болып табылады: қаржы қатынастарының ... ... ... ... яғни қаржы мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруға ғылыми ... ... ... ... олардың әрбір буынында оны басқаруға көп жоспарлы сипат пен
жүйелі ... ... Заңы ... ... ... мен
жоспарларда, қаулыларда және басқаларда ресімдслетін қаржылық сипаттағы
басқару шешімдерін ... ... ... және заңи ... откен шаруашылық кезеңнің қорытындыларының ғана емес, сонымен
бірге келешекті экономикалық ... ... ... ... мен қаржыны басқарудың антоматтандырылған жүйесін,
басқарудың экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... басқару іс-қимылға жаңа қаржы әдістері мен тұтқаларын
енгізу немесе ескілерінің ... жою ... ... құбылыстарды уақтылы
жеңіп отыруды қажет етеді. Сонымен бірге айқын және уақтылы экономикалық
ақпарат, ғылыми негізделген ... ... ... ... ... ... ... талап етіледі.
Қаржы қатынастарының әрбір сферасы мен ... ... ... ... ... ... ... өзіндік әдістері мсн нысандарын
пайдаланады. Мәселен, ... ... ... бірнеше өзара байланысты
нақтылы ... ... ... ақпарат, жоспарлау (болжау),
ұйымдастыру, реттеу, бақылау.
Қаржылық, ақпараттың ғылыми негізделген жоспарлау ... үшін ... ... ... процесін оперативті басқару үшін де зор маңызы бар.
Жоспарлау процесіндегі басқару шсшімдері қаржы ... ... ... ... ол ... ... жеткілікті толық әрі ақиқат
болуы тиіс. Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен ... ... ... ... стеді. Қаржылық ақпарат бухгалтерлік,
статистикалық және ... есеп ... ... ... ... ... ... (болжау) қаржыны басқарудың жүйесінде маңызды орын алады.
Бұл — жоспарлы тапсырмаларды орындауға қажетті ақша қаражаттарының мөлшерін
және оның ... ... ... және ... ... ... ... шаруашылықтың салалары мен әкімшілік-аумақтық
бірліктері арасында қаражаттарды бөлудің оңтайлы үйлесімін ... ... ... ... ... анықтау және т.б.
Ұйымдастыру — басқарудың барлық буындарының ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі мен тәртіптілігін білдіреді.
Қаржыны басқаруды дұрыс ұйымдастырудың маңызы зор. Көбінесе ... ... ... ... ... — қаржы органдарының,
салық комитеттері мен ... ... және ... шаруашылық
салаларындағы қаржы бөлімдерінің толып жатқан аппаратының жұмысының қалай
ұйымдастырылып отырғанына ... ... ... аппаратының
ұйымдастырылу дәрежесі жоғары болуы тиіс. Бұл қаржы ... ... ... мен жеке ... ... ... қояды.
Қаржымық реттеу — бұл жоспарлы тапсырмалардың орындалуы үшін қаржы
ресурстарын икемді, шебер ... ... ... ... ... ... алдын алуға және жоюға бағытталған; мұның өзі резервтік
(сақтық) қорлары, жоспардан тыс ... ... ... ... қызметтердің барлық түрлерінде ... пен ... ... ... ... ... ретінде жоспарлау процесінде де, соньшен
бірге оперативтік басқару стадиясында да жүзеге асырылады. Ол ... ... ... ... ... дұрыстығы мен
зандылығын тексеру және қамтамасыз ету жөніндегі қаржы құқығының ... алып ... ... ... ... ... Бақылау.
қаржы ресурстарын пайдаланудың нақты нәтижелерін жоспарлы көрсеткіштермен
салыстыруға, қаржы ресурстарын ... ... ... ... ... жүргізудің жолдарын белгілеуге мүмкіндік
береді.
Қаржыны басқаруда ... кез ... ... ... басқарудьщ
объектілері мен субъектілері бөлінеді. Объектілер ... ... сан ... ... бола ... ... жүзеге асыратын
ұйымдық құрылымдар субъектілер болып табылады. ... ... ... ... ... екі тобын бөледі: шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қаржысы, ... ... ... ... ... ... ... қаржы службалары ... ... ... ... және ... ... ... басқаруды
жүзеге асыратын барлык, ұйымдық қүрлымдардың жиынтығы қаржы аппараты деп
аталады.
Кәсіпорындарда және ұлттық шаруашылық ... ... ... ... және ... ... ... мен
службалары, сондай-ақ сақталып отырған министрліктер мен ... ... мсн ... ... асырып отырады.
Нарықтық экономиканың қалыптасып, дамуы жағдайындағы қаржыны басқару
қаржы бойынша басқару шешімдерін негіздеуді, ... ... ... ... іске ... ... функцияларының — реттеудің, қаржы
рыногын қалыптастыру әдістерінің бір элементі ретіндегі қаржы ... ... ... ... ... етеді. Бұл жағдайда нарықтық
экономикаға кешкен Шығыс Европа елдерінің де, сонымен ... ... ... ... ... жағдайында көп жылдар бойы ... ... ... ... де ... ескерген жөн.
Өткен кездің оңтайлы тәжірибесіне келеңсіз қарау қаржының дамуына, оны
басқаруға ... ... ... ... төлемдердің салық нысандары
жеткіліксіз пайдаланылды; ... ... ... ... қаржыдан) бас тарту бодды және т.б. Осы және ... ... ... рөлі ... ... басқаруды қайта құру жаңа
қаржы саясатын жасап, жүзеге асыруды, қаржыны басқарудың ... ... ... ... ... Бұл ... ... қаржының реттеуші
ықпалын күшейтуді қамтамасыз етуі, қоғамдық өндірістің тиімділігін өсіруге,
әлеуметтік ... ... ... ... тиіс.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мемлекеттің қаржысын ... ... ... ... кемшіліктері бар. Олардың
бастыларына мыналарды ... ... ... ... ... ... еместігі.
Қазіргі кезде өкіметтік операциялардың едәуір бөлігі, биліктің
аймақтық және ... ... ... ... Қаржы министрлігі
тарапынан болатын тиімді бақылаудан тыс қалып қояды. Ең адцымен бұл толып
жатқан ... тыс ... ... шетелдік субсидиялар мен
нәтижелерді пайдалану жөніндегі операцияларға, шетел валютасындағы бюджет
операцияларына, сондай-ақ мезгілі ... ... ... ... ... ... ... түсімдерді уақтылы алуға жеткілікті бақылау жасамау.
Қаржы министрлігі, Экономика және бюджеттік жоспарлау ... ... ... шеше ... мемлекеттік басқарудың деңгейлері
арасында салықтық түсімдерді, ... ... ... ... бақылауды жолға қояры сөзсіз.
Үшіншіден, мемлекеттік бюджет тапшылығын ... ... ... мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қаржыландырудың
дәстүрлі көзі ұзақ ... бойы ... ... ... ... Жинақ банктеріндегі халықтың салымдары болып келді. Қазіргі кезде
бұл көздерді пайдалану қиын ... ... ... ... тапшылығын жабудың баламалы қаржы көзі ретінде
пайдалануга ... ... ... ... ... ... ... таралмай отыр. Мұның ... ... мсн ... ... екенін мойындауға тура келеді.
2. Шаруашылық жүргізуші субъектілердін каржысын басқару
Бұл буынның қаржысын басқаруды ... ... ... ... ... қаржы
департаменті (басқармаларъі) мен бөлімдері, ... ... ... ... ... службалары жүзеге асырады.
Қоғамдық ұйымдардың қаржысын осы ұйымдардың ... ... ... ... мен ... жоғарғы органдардың қаржы басқармаларының
аппараты жиынтық ... ... ... ... мсн ... ... ... жөніндегі жұмыстарды жүзсгс асырады, ведомствоға
қарасты кәсіпорындардың қаржы бөлімдерінің жұмысын үйлестіреді.
Қаржы жүйесінің бұл ... ... ... ... ... деп ... және ... мен ұйымдардың кәсіпкерлік
қызметі арқылы және соның шеңберінде әлеуметтік-экономикалық процестерді
басқарудың ... ... ... Қаржы менеджментінің мәні тиісті
службалар тарапынан қосымша қаржы ... ең ... етіп ... ... ... етіп ... қаржы рыногында бағалы қағаздарды сатып
алып, ... ... ... ... ... ... беретіндей етіп
қаржыны басқаруды ұйымдастыру.
Кәсіпорындарда қаржы менеджментінің ... ... ... ... және жылжымалы мүлік, мүліктік құқықтар, жұмыстар
және қызметтер, ақпарат, зияткерлік (интеллсктуалдық) ... ... емес ... менеджменті уәждемелерге — адамдардың немесе ұжымдардың
қажеттіліктері мен тиісті қылықтарын ... ... іске ... ... ... ... ісксрлік белсөнділікті, еңбек
өнімділігі мен сапасын ынталандыру процесінде көрінеді.
Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... және есеп айырысу операцияларының (акциялардың, вексельдердің,
факторингтің және басқалардың) жаңа ... ... ... ... ... ... ресурстарымен оңтайландыруды жүзеге асырады.
Шаруашылық серіктестіктерінде қаржыны басқаруда ... ... ... ...... ... жалпы жиналысы
(окілдіктердің жалпы ... ... ... — акционерлердің
жалпы жиналысы үйлестіріп ... ... ... - ... өзінің
лауазымды адамдарының, соның ішінде қаржыны басқару жөніндегі ... ... ... ... ... жөніндегі вице-президентті
(басқарушының орынбасарын); ол серіктестіктің (қоғамның) тиісті бөлімшесіне
— қаржы бөліміне, топқа, ... ... ... немесе оның
бағынышындағы жеке қызметкерлср — шаруашылық ... ... ... бағыттары жөніндегі қаржы менеджерлері жұмыс істейді.
Қаржы бөлімінің құрылымы (3.1 сызбаны ... ... ... ... ... оперативтік-қаржылық жұмыстың бағыттарына
негізделеді.
Қаржы-өтім бөлімдері бюджетпен, ... ... ... ... ... ... ... топтарға бөлінеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы ... ... ... ... ... немесе пайданы ... ... ... ... арттыру;
өндіріс, күрделі қаржылар, жаңа техниканы өндіру жәнс басқа жоспарлы
шығындар жөніндегі тапсырмаларды қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету;
1 сызба. Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... субъектінің қ a p ж ы бөлімі ... және ... ... ... бюросы |
|бюросы ... ... | ... 0 П Т A P ... ... |- |к. ... |алушылар-ме|лермен |ап тобы |
|жоспарлау |жоспарлау | |н есеп ... | |
| ... | ... ... | |
| ... | ... | | ... ... ... жеткізушілер, жоғарғы ұйымдар алдындагы
қаржылық міндеттемелерді орындау;
есеп айырысуларды ұйымдастыру;
өндірістік капитал мен күрделі жұмсалымды ... ... ... ... ... ... айналым қаражаттарының
сақтапымдылығы мен тездетілген айналымдылығын ... ету ... ... ... банк ... ... ... деңгей
банктері кәсіпорындар мен ұйымдарға есеп айырысу-кассалық қызмет көрсетуді
жүзеге асырады, ақшаға деген уақытша қажеттіліктерді несие өндіреді.
Шаруашылықты жүргізудің нарықтық ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ
басқарудың әкімшіл-әміршіл әдістері ... ... рөл ... ... да рөлі ... арта ... Кәсіпорындарды дамытудың қаржы
көздерін, қаржы ресурстарын неғұрлым тиімді инвестициялаудың бағыттарын
іздестіру, бағалы ... ... ... және ... ... ... нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорындардың қаржы
службаларының негізгі мәселелері болып отыр.
3. Мемлекеттін қаржысын басқару
Қаржыны ... ... яғни ... ... ... ... басқару болып ажыратылады. Стратегиялык, ... ... ... ... ... ... мақсатты бағдарламаларды
және басқаны іске асыруға арналған қаржы ресурстарының ауқымын ... Оны ... ... ... ... және ... жоғарғы
органдары — Президент аппараты, Парламент, ... ... ... және ... жоспарлау министрлігі жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Президентіне көп жағдайда Президснт ... ... ... ... ... ... республикалық бюджетті әзірлеу және оның атқарылуы туралы есеп беру
тәртібін айқындайды;
2) ... ... ... ... ол ... қағиданы
бекітеді, оның құрамын айқындайды;
3) Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... туралы шешім қабылдайды және оны әзірлеу тәртібін айқындайды;
4) мемлекеттегі жағдай мен ... ішкі және ... ... ... ... ... ... жыл сайынғы жолдауда алдағы
жылға арналған Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын басқару жөніндегі ... жөне ол ... ... ... ... қорды қалыптастыру және
пайдалану тиімділігін арттыру жөнінде, сондай-ақ оны пайдаланудың ... ... ... ... қабылдайды. Ұлттық қорды қалыптастыру ... ... ... ... ... ... төтенше немесе соғыс жағдайларында
тиісті қаржы ... ... ... ... ... ... бекітеді және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес езге де
өкілеттіктерді жүзеге асырады.
Қаржыны жалпы басқару Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ең ... ... органы — Парламентке жүктелген.
Палаталардың бірлескен отырысында Парламент ... пен ... ... ... ... есеп ... ... атқарылуы туралы есептерін бекітеді, республикалық ... ... ... ... мен ... ... ... мен алымдарды белгілейді және оларды алып тастайды,
мемлекеттік қарыздар мен республиканың ... және өзге де ... ... ... ... ... ... проблемаларын шешу заңнамалық актілерді
— Қазақстан Республикасының заңдары мен Парламент қаулыларын талқылауға
және ... ... ... ... ... заңнамалық бастама құқында жүзеге
асырылады. Парламент аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін зандар
шығарады, негізгі ... мен ... ... ... ... ... мен басқа да міндетті төлемдерді белгілеуге, республикалық
бюджстке, білім беруге, денсаулық ... және ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік органдар
мен жергілікті басқару органдарын ұйымдастыру мен ... ... ... ... меншік рсжіміне және озге де мүліктік
құқықтарға қатысты.
Парламенттің ... ... ... ... жұмыс істейтін сенат пен
мәжілістің тұрақты комитеттері — Экономика, қаржы, бюджет комитеттері болып
табылады. ... ... ... ... ... ... ... снгізгенге дейін анықталады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі — Министрлер Кабинеті Республика
Президенті белгілейтін тәртіппсн Парламентке ... ... ... атқарылуы туралы жылдық есепті табыс етеді. ... ... ... ... ... ... жөніндегі есеп комитетіне де
табыс етеді, қарыз алуды жүзеге асырады, Ұлттық қорға ... ... ... пайдалану тәртібін айқындайды, төменгі бюджеттерден жоғарғы
бюджетке бюджеттік алынымның және жоғарғы бюджеттен ... ... ... ... ... мен ... айқындайды,
Қазақстан Республикасының зандарына және Президенттің актілеріне сәйкес
өзге де ... ... ... мен ... саланы басқару жүйесін түбірлі қайта құрудан
туындап отырған жаңа мәселелерді ... ... және ... ... ... ... етуіне орай қаржыны басқару
саласында "Қазақстан Республикасының мсмлекеттік басқару жүйесін одан ... ... ... ... ... Президентінің Жарлығына
сәйкес қайта құрылған Қаржы ... және оның ... рөлі ... ... ... Қаржы министрлігімен оған қосылған
Мемлекеттік кіріс ... ... ... және мемлекеттің
кірісін жоспарлау саласындағы функциялары мен өкілеттіктері ... ... ... ... берілді
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 3 қыркүйектегі №962
қаулысымен бекітілген Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ заңнамада көзделген шекте
мсмлскеттік бюджеттің атқарылуы жене ... ... ... ... ... алу және пайдалануын бақылау, банкроттық
рәсімдерінің және ... ... ... соттан тыс рәсімінің
жүргізілуін бақылау, бухгалтерлік есеп жүйесін жөне ... ... ... ... ... үйлестіруді жүзеге асыратын Қазақстан
Республикасының орталық атқарушы органы ... ... ... ... мыналар болып табылады:
республикалық бюджеттің атқарылуын жөне жергілікті бюджеттердің
атқарылуына ... ... ... ... ... алымдардың және бюджетке ... ... да ... ... және бюджетке түсетін езге де түсімдерді, міндетті
зейнетақы жарналарының толық және ... ... ... секторы
ұйымдарынан бюджетке түсетін түсімдер бөлігінің Қазақстан ... ... ... қамтамасыз ету;
республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... және ... ... ... басшылық жасау;
өз құзыры шегінде республикалық және жергілікті бюджеттер қаражатының
тиімді және мақсатты пайдалануын ... ... ... ... арттыру;
мемлекеттік салық саясатын әзірлеуге және іске асыруға қатысу;
банкроттық рәсімін жүргізуге (банктерді және сақтандыру ... ... ... ... соттан тыс рәсімде дәрменсіз
борышкерді таратуға мемлекеттік бақылау жөне оған заңнамамен жүктелген өзге
де міндеттер.
Министрлік ... ... ... ... ... ... асырады:
тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... және өзге де ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... эзірлеуге қатысу;
бюджетке түсетін түсімдерді болжауіа және мемлекетгік ... ... ... ... ... ... мен
басымдықтарын нақтылауға қатысу;
өз құзыры шегінде мемлекеттің ... және ... ... мемлекеттік саясаттың мақсаттары мсн басымдықтарын анықтауға
қатысу;
мсмлекет қаржысы, фискалдық саясат және мемлекепік меншік ... ... ... талдау және қорытындылау, оны жетілдіру
жөнінде ұсыныстар әзірлеу;
ұтымды үкіметтік және мемлекет кепілдігімен ... ... ... ... ... ... ету;
мемлекеттік меншікті пайдалану мониторингі жүйесін жетіддіру;
заңнамада белгіленген тәртіппен шикізат секторы ұйымдарынан бюджетке
түсетін түсімдердің бөлігін Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... жөнівдегі нормативтік құқықтық
актілердің, бухгалтерлік есеп пен ... ... ... және
мемлекеттік меншікті басқарудың жобаларын әзірлеу жәнс дайындау (немесе
қабылдау);
өз құзыры ... ... ... ... ... ... ... кслісімдері мәселелерінде уәкілеті органның функциялары;
жср қойнауын пайдалануға арналған кслісімшарттардың салық сараптамасы,
сондай-ақ келісімшарттық талаптардың орындалу барысына тексеру жүргізу;
мемлекеттік мекемелердің ... ... ... өз ... ... және ... бюджеттердің атқарылуы туралы
есептемені жүргізу және іске асыру тәртібін ... ... ... мсмлекеттік мекемелердің шоттарын
жүргізу және ... ... ... операцияларды жүзеге асыру;
республикалық бюджетті қаржыландырудың жиынтық жоспарын бекіту және
оларға өзгерістер енгізу;
республикалық бюджеттен ... ... және ... ... ... ... кредит беру;
Ұлттық қордың қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылуы туралы жылдық
сссптерді, мемлекеттік бюджеттің атқарылуы барысы ... ... ... ... ... ... сондай-ақ мемлекет қаржысы бойынша
статистикалық ... ... ... ... ... ... сметасының дұрыс жасалуын және Пскітілуін, сондай-ақ республикалық
бюджет қаражатының, үкімсттік қарыздар, ... ... ... емес қарыздар қаражатының және кейіннен үкіметтік қарыз алуға
байланысты гранттардың және мемлекеттік ... өзге де ... ... ... ... ... сондай-ақ жергілікті бюджеттердің
атқарылуын бақылау және таддау;
бухгалтерлік есеп пен аудит саласында, оның ... өз ... ... ... ... ... уәкілстті органның функцияларын
анықтау;
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкіндегі ... ... ... ... ... мекемелсрдің валюталық операцияларын
жүргізу және есепке алу, заңнаманы ... ... ... ... ... ... емес қарыздардың және
жергілікті атқарушы органдар қарыздарының шарттарына қаржылық сараптама
жүргізу;
үкіметгік қарыздардың қаржылық шарттарын ... ... ... ... ... келісу;
Қазақстан Республикасының Үкіметі беретін екілсттіктергс сәйкес
келіссөздер жүргізу, үкіметтік қарыздардың ... қол қою, ... ... бағалы қағаздарын шығару, Қазақстан Республикасы
рсзиденттерінің мсмлекеттік емес қарыздары бойынша үкіметтік кепілдіктер
беру;
үкімсттік ... алу, ... өтеу және ... ... ... ... ... мемлекеттік смсс қарыздарының
мемлекеттік кепілдсрі бойынша міндеттемелердің орындалуын ... ... ... ... және ... шешімдеріне сәйкес
инвестициялық жобаларга, мемлекеттік багдарламаларға жәнс өзге де ... ... ... ... ... ... келісімдсрді бекітуге қажетті
құжаттарды дайындауға қатысу;
түпкілікті қарыз алушылар мен ... ... ... ... ... және ... ... қаржыландыру үлесін
республикалық ... ... ... ішкі ... ... ... ... бірлесіп республикалық ... ... ... алу ... ... ... ... ұйымдастыру және жүргізу;
төлемдердің бюджетке түсуін көздейтін заңнаманың сақталуын, міндетті
зейнетақы жарналарының толық және уақтылы аударылуын бақылау;
мемлекеттің кірістері ... ... ... ... мен тәсіддерін жетілдіру;
Ұлттық банкпен келісім бойынша конкурстық ... ... ... ... бар ... емес кдрыздарға және
кейіннен үкіметтік қарыз алуға байланысты гранттарға қызмет көрсету үшін
екінші деңгей ... ... ... ... ... ... қағаздарды шығару жөніндегі басқа да әріптестерді
іріктеу;
заңнамада ... ... ... ... ... жөне ... байланысты қызметті және озінің құзырына
жатқызылған өзге де қызмет түрлерін лицензиялау;
салық және ... ... ... да міндетті төлемдер бойынша
берешекті мәжбүрлі түрде өндіріп алу жөнінде жұмысты ұйымдастыру;
өз ... ... ... ... бұзушылыққа қарсы күрес мәселелері
бойынша ... ... ... ... ... ... жүргізілуін (банктерді және сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымдарын қоспағанда) мемлекеттік бақылау, ... ... ... ... ... ... және оған заңнамамен жүктелген өзге де
функциялар.
Қаржыны ... ... сан ... ... ... Қаржы
министрлігіне үлкен құқықтар берілген.
Министрліктің негізгі міндеттерін іске асыру және өз ... ... үшін ... ... ... ... өзге де ... және жеке тұлғалардан
Министрлікке жүктелген функцияларды жүзеге асыру үшін қажетті ақпараттарды
сұратуға және алуға;
өз ... ... ... ... органдардың, өзге ... және жеке ... ... үшін ... ... ... актілерді шығаруға;
Министрліктің қарауындағы комитеттер мен мемлекеттік ... өзге де ... ... ... тоқтата тұруға;
акционсрлік қоғамдардағы мемлекеттік үлеске және республикалық басқа
да мүлікке иелік етуіе, пайдалануға, соңдай-ақ заңнамалық ... ... ... жағдайларда билік етуге;
өз құзырындағы мәселелер бойынша ... ... ... асыруға;
бірыңғай қазынашылық шоттағы және ... ... ... ... қалдықтарды Үкімет белгілеген
тәртіппен тиімді ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда бюджет каражаттарын қайтарып
алуға, қаржыландыруды тоқтата түруға;
қымбат бағалы металдар мен асыл тастарды басқаруды, есебін ... ... ... және ... ... ... ... жекслеген
түрлерін және озінс зандармен жүктелген өзгс дс құқықтарды ... ... ... ... орталық аппараттарында бслгілі міндеттер мен
функцияларды атқаратын бірқатар ... ... бар, ... мен міндеттерінің өзгсруі, аппараттар функцияларының дамуы,
жұмысты жетілдірудің қажеттілігі ескеріле отырып бұл ... ... ... үнемі езгеріп отырады.
Қазіргі кезде Қаржы министрлігінің орталық аппараттарында ... мен ... ... орын ... ... ... ... саясат пен болжам департаменті;
Макроэкономика және қаржы статистикасы департаменті;
Мемлекеттік органдарды ... ... ... ... мен кслісімшарттар департаменті;
Элсктронды мониторинг департаменті;
Жұмыстарды ұйымдастыру және қаржылық қамтамасыз ету департаменті;
Құжат айналымы және кадр жұмыстары департаменті;
Акциздерді реттеу департаменті;
Заң ... ... ... департаменті;
Мониторинг және трансферттік баға белгілеу департаменті;
Мемлекеттік органдарды қаржыландыру департаменті;
Бухгалтсрлік есеп және аудит әдіснамасы ... ... алу ... ... және ... ... ... жәнс кредит беру дспартаменті;
Халықаралық қаржы қатынастары департаменті;
Халықаралық салық салу департаменті және т.б.
02-1 ... өз ... ... ... ... ... ал олар бөлімдерден тұрады.
Министрліктің мынадай ведомствалары бар: ... ... ... ... ... бақылау және мемлекеттік сатып алу
комитеті, ... ... ... мүлік жене жекешелендіру комитеті,
Дәрменсіз борышкерлермен жұмыс жөніндегі комитет.
Қазынашылық комитетінің ... ... ... ... ... орталық аппаратынан және оған бағыныштағы аймақтық
бөлімшелерден ... ... ... ... мен ... ... бюджетті ұйымдастыру, оның кассалық атқарылуын жүзеге
асыру, жергілікті бюджеттерге есеп-қисаптық-кассалық қызмет көрсету ... ... ... ... бірлігі қағидатын негіздей отырып, қазынашылықтың шоттарындагы
ақша қаражаттарын басқару;
республикалық және ... ... ... ... есеп ... және жергілікті бюджеттер арасында салықтарды және басқа
міндетті төлемдерді бөлуді қамтамасыз ету және оларды түрлі ... ... ... ... операцияларын басқару және есепке
алу, оларды жүргізген кезде заңнамалықтың сақталуы жөнінде ... ... ... ... ... жинау, өндеу және
талдау;
республикалық бюджеттің ... ... ... ... ... ... жәнс ... кепілдігі бар
мемлекеттік емес ішкі ... өтеу және ... ... ... ... ... ... есеп пен бюджет жүйесіндегі есептемені жөне қазынашылық
органдары жүйесіндегі ішкі аудитті дамыту және ... ... ... мәселелер бойынша ... ... ... ... ... және ... ... қызметкерлерінің мемлекеттің қаражаттарын пайдаланатын
мсмлскеттік көсіпорындардың, мемлекеттік билік пен ... ... ... ... ... ... ... құқы бар.
Олардың лауазымды адамдардан қаржы заңнамасын бұзуды жоюды талап етуге құқы
бар. Қазынашылық ... ... ... ... орындалуын
тоқтата тұруға, бюджет ақшасын ... ... ... ... оны қайтарып алуга және жұмсауға тиым салуға, ақшаны бюджетке
өндіріп алуға
(қайтарып алуға) құқық ... ... ... ... ... үнемді жұмсауға мүмкіндік туғызуы тиіс.
Қаржылык, бақылау комитеті бақылау саласындағы ұйымдық-әдіснамалық
және ... ... ... асырады. Оның органдары мемлекеттік
кәсіпорындарға ... ... ... ... және ... ... ұйымдарына, әлеуметгік сфера мен халықты қорғаудың
мемлекеттік ұйымдары мен мекемелеріне, ... ... ... мен ... және ... ... қорғауға тсксеріс
жүргізеді. Олар сонымен қатар ... және ... ... ... ... бойынша заңнамалардың орындалуын бақылайды.
Мемлекеттің кірістерін жұмылдыру жөніндегі аса ... ... ... ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдердің толық түсуін, міндетті зейнетақы ... ... дер ... ... ... ету жөніндегі, сондай-ақ салық
төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауына салықтық бақылауды жүзеге
асыру жөніндегі негізгі ... ... ... жүйесіндс ең көбі жергілікті қаржы ... ол ... ... ... қаржы басқар-малары мен
бөлімдерін, салық комитеттерін қамтиды. Олар басқару жөніндегі жұмыстарды
жүргізеді, яғни ... ... ... ... ... және ша-руашылық кешенінің және әлеуметтік-мәдени
сфераның барлық буындарында ресурстарды үнемдеуді іздестірумен айналысады,
шаруашылық органдарды қаржыландыруды ... ... және ... ... бақылап отырады. Қаржы және салық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қаржы тәртібін
сақтауды бақылау кіреді. Осы мақсатпен олар ... ... ... жасаған жоспарлар мен сметалардың дұрыстығы мен ... ... ... ... ... ... ... қарайды.
Салық заңнамасына сәйкес салық органдарына облыстар, республикалық
маңызы бар ... ... ... комитеттері, ауданаралық салық
комитеттері, аудандар, қалалар және қалалардағы аудандар ... ... ... ... тиісті жоғарғы салық службасы органына төменнен жоғары
қарай тікелей бағынады және жергілікті атқарушы органдарға жатпайды.
Мемлекеттің қаржысын басқаруға ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір түрде қатысады.
Ұлттық банк ақша-кредит саясатын жүргізгснде, ақша ... ... ... ... ... қатынастарына тікелей де, сонымен бірге
жанама түрде де ықпал жасайды; ол ... ... ... мсмлекеттік
валюта-қаржы қатынастарына, экономиканың қажеттіліктерін қаржыландыруға
арналған сырттан ... ... ... ... ... ... ықпалының тиімділігі мсмлекеттің бірыңғай қаржы-кредит
саясатын жүргізген субъектілер қаржысының жай-күйіндс ... ... ... ... және ... жоспарлау министрлігі мен
Стратегиялык, жоспарлау жөніндегі агенттігі де қатысады. Олар ... ... ... мемлскеттің кірістерін жоспарлау ... ... ... ... ... және
үйлестірумен бірге бұл органдар республикалық және жергілікті ... ... ... ... ... ... ... бюджет жобасының негізгі корссткіштерін белгілейді; Қаржы
министрлігімен бірлесе отырып, республикалық және жергілікті ... ... ... ... жоне реттеуге қатысады;
Қаржы министрлігімен және Ұлттық банкпен бірлесе отырып ... ... ... оның ... ... және т.б.
Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінде ... ... ... ... Салық саясаты және болжамдар
департаменті; Бюджет процесінің әдіснамасы және ... ... ... ... және ... департаменті; Мемлекеттік
қарыз алуды және кредит беруді жоспарлау департаменті; Аймақтық саясат және
бюджетаралық қатынастар департаменті; Халықаралық экономикалық және ... ... ... ... және ... ... Экономикалық саясат және индикативтік жоспарлау департаменті;
Мемлекеттік ақпарат, қорғаныс, қоғамдық тәртіп және ... ... ... ... ... ... департаменті жәнс
басқалары.
Елімізде Республикалық бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... бақылау
жөніндегі есеп комитеті айналысады, ол ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын сыртқы бақылауды жүзеге
асыратын ... ... ... ... ... құқықтық жағдайы Қазақстан ... ... ... Республикасы прсзидентінің
актілсрімен, сондай-ақ осы комитет туралы Қағидада ұшқындалған.
4. Қаржыны басқарудын автоматтандырылған жүйесі
Қазіргі ... ... ... ... - бұл ... жүйелерді жасап, оларды қаржыны басқаруға ендіру ... ... ... ... ... әдістер мен
электронды-есептеу техникасына исгіздслген ... ... (БАЖ) ... ... басқарудың бір бөлігі болып табылады. Қаржыны
Оасқарудың автоматтандырылған ... деп ... ... ... тиімді
басқаруға мүмкіндік жасайтын есептеу және ұйымдық техниканың, байланыс
құралдарының ... ... ... ... ... Ол ... алу, ... және ұлттық шаруашылықты басқару үшін
ақпаратты жинау мен ... ... ... ... жүйесінің
қосалқы жүйесі ретінде көрінеді.
Қаржыны басқаруда қаржы есеп-қисаптарының автоматтан-дырылған жүйесі
(ҚЕАЖ) қолданылады. Ол ... ... ... ... ... қамтамасыз етуші, технологиялық қосалқы жүйелерден тұрады.
Ұйымдық тұрғыдан ҚЕАЖ дегеніміз бір-бірімсн өзара ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
2) ақпараттық қамтамасыз ету;
3) бағдарламалық қамтамасыз ету;
4) техникалық қамтамасыз ету;
5) ұйымдық-құқықтық қамтамасыз ету;
6) технологиялық қамтамасыз ету;
7) ... ... ету. ... қамтамасыз етудің
қосалқы жүйесі ҚЕАЖ жүйесінде бастысы болып ... ... ... оның ... ... ... ... және ұйымдық
алғышарттарды жасайды, басқа қамтамасыз ... ... ... ... ... байланыстырады, ҚЕАЖ-дің барлық деңгейлеріндегі ... ... ... әр ... ... ... ... болуы мүмкін: бюджеттің
жиынтық есептері, мемлекеттің кірістері, мемлексттік мекемелердің шығыстары
және ... ... ... ... ... ... қаржысы.
"Бюджеттің жиынтық есептері" қосалқы жүйесінде есептердің кешендері
бір текті есеп-қисаптардың топтары бойынша ... ... ... ... ... ... ... немесе белгілі бір
саланы немесе мекемелердің және ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
Автоматтандырылған басқарудың орталықтандырылған жүйелерінен басқа,
автоматгандырылған жұмыс ... (АЖО) ... ... жергілікті
нұсқалар пайдаланылады. АЖО - кәсіби-бағдарланған шағын есептеу ... ... СЭЕМ ... және ... бір ... ... автоматтаңдыруга арналған немесе сырттағы ... ... АЖО ... ... ... микро-ЭЕМ базасында басқарудың құрылгысы;
2) бейнетерминал (дисплей);
3) магнит дискілеріндегі жинақтаушы;
4) деректер жинақталымының клавитатурасы;
5) шағынғабаритті басып ... ... ... техникамен
жарақтауының мұндай құрамы тиісті
бағдарламалық құралдарға сойкес бірқатар экономикалық есептерді
шешумен ... ... ... ... ... ... жедел жұмыс істеуге, түрлі картотекаларды ... ... АЖО ... түзетіп, редакциялауға, тұжырымдар ... ... ... тіркеуге, аралық жәнс ақтық
нәтижелерді ... ... бар ... ... ара ... ... ... мүмкіндік жасайды.
Косіпорындарды басқарудың автоматтандырылған жүйелерінде (КБАЖ)
қаржыны басқарудың дербес функциялық қосалқы ... ... онда ... ... ... ... өнім ... оны өткізудің белгілі бір жағдайында ең ... жету үшін ... ... ... мен
құралдардың жиынтығы болып табылады. Қосалқы жүйе ресурстардың жай күйі мен
олардың қозғалысының процестерін сипаттайтын ... ... ... қаржы есептері ... ... ... ... жөне т.б.) ... массивтерін пайдалану кезінде,
яғни басқарудың басқа объектілері ... ... ... ... ... ... ... қамтитын және есептеу орталығының
ЭЕМ-мен жалғастырылған АЖО-ның ... құру ... ... екі ... үлкен ЭЕМ-ның ресурстарын қажет ететін есептер ... ... және ... ... және ... желіге
жалғастырылған АЖО болып табылатын төменгі деңгей. Толып ... ... ... ... ... ... ... техникалық
құралдарының кешені құжаттарды жасаудың, кобейтудің, ... ... мен ... ... құралдарын, басқару байланысының құралдарын,
дабылдама, ақпарат құраддарын пайдалануды қарастырады.
Дербес ... ... ... ... электронды поштаның,
деректер жинақтамасының, мәтін жәнс ... ... ... ... қазіргі ақпараттық техниканың болуымен байланысты басқару қызмстін
ұйымдастыруды түбірлі өзгертудің жағдайлары ... ... ... ... басқару шешімдерінің тікелей процесінде көптсн-көп пайдаланылып
келеді.
ҚЕАЖ жағдайында қаржыны басқару аппараты жұмысының мазмұны ... ... ... ... — БАЖ үшін проблемаларды,
есептерді жәнс ... ... ... ... мен ... терең
экономикалық талдау жасауға және қаржыны оперативті басқарудың барлық
буындарында — ... ... ... ... Қаржы министрлігіне
дейін БАЖ кеңестерінің көмегімен білікті шешімдер ... ... ... ... ... ... тәртібіндегі алшақтықтарды
жоюға бағытталған жедел шараларды дер кезінде ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерінің БАЖ-дан
алған ақпараттары оларға көптеген нұсқалар мен оңтайлысын таңдауды есепке
алу негізінде ... ... ... ... ... ... ... қаржы органдарның төменгі жергілікті органдарының,
аудандық жөне қалалық қаржы басқармаларының жұмысына ... ... ... ... мәселе болып отыр. Іс жүзінде мүндай
жұмыс оларда инспекторлар мен ... ... ... (АЖО) ... ... бұл ... жеке пайдаланудың микро-
ЭЕМ-і қолданылып отыр. Әсіресе, бұл халықтың табыстары ... ... және ... өгеріп отыратын мәліметтерімсн
іспеттес болатын салық агенттері үшін өте көкейтесті мәселс.
Қаржыны басқарудың ... ... ... ... ... іс-әрекет етстін айта ксту қажет. Тек осы жағдайда
ғана ол ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
5. Қаржы менеджментінің мазмұны және міндеттері
Нарықтық экономика және бәсекелестіктің ... ... ... ... ролі мен ... ең ... бірі болып отыр. ... ... ... өміршеңдігі, қаржылық тұрақтылығы мен ... ... ... ... ... басқару объектісі болып табылады.
Қаржы менеджментінің қызметтерінің түрлерін келесідей тәртіп бойынша
бір жүйеге келтіруге болады:
жоспарлау – стратегиялық, ... және ... ... жоспарлауды,
түрлі шараларға сметалар мен бюджеттер құруды қамтиды;
баға саясатын анықтауға және өнімді сату жоспарын құруға қатысу;
өзге ... ... ... ... ... ... ... құрылымының өзгеруін бағалау;
қаржыландыру көздерімен қамтамасыз ету: қысқа және ұзақ ... ішкі және ... ... іздестіру; олардың оңтайлы
құрылымын қалыптастыру;
қаржы ресурстарын басқару: есеп шоттардағы және кассадағы ақша ... ... ... ... ... ... қаражаттарды басқару;
қаржылық есеп, бақылау және талдау: есеп саясатын қалыптастыру; қаржылық
есеп беру ... ... ... және пайдаланушыларға ұсыну;
қаржылық нәтижелерді талдау және сараптау; есептік көрсеткіштерді жоспарлық
және стандарттық көрсеткіштермен салыстыру; ... ... ... ... жүзеге асырудың нақты нысандары мен әдістері
кәсіпорынның қаржылық саясатымен анықталады. ... ... ... ... жүзеге асыру мақсатында қаржы ресурстарын басқару үшін
қолданатын ... ... ... ... және ... элементтерді
қамтиды:
есеп саясаты;
несие саясаты;
инвестициялық саясат;
ақша ағындарын басқару саясаты;
шығындарды басқару саясаты;
дивидендтік саясат.
Есеп саясатын мемлекеттік бухгалтерлік есеп ... ... ... есеп стандарттарына сәйкес қалыптастыру қажет. ... бұл ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Президентінің Заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп ... ... ... ... ... және Бухгалтерлік
есеп стандарттары қарастырылады.
Несие саясаты шеңберінде кәсіпорынның айналым ... ... ... қарастырылады – меншікті айналым қаражаттарының көлемін
және қарыз қаражаттарға мұқтаждылықты ... Ұзақ ... ... ... ... ... ... капитал құрылымы және қаржылық
тұрақтылығы зерттеледі.
Инвестициялық саясат барысында меншікті және ... ... ... ... ... ... басқару саясаты кәсіпорынның есеп ... ... ... ... есеп ... ... және ... қолданылуы уақыттарының аралығын азайтумен, есеп
айырысудың түрлі нысандарын қолданумен, дебиторлық ... ... ... ... ... ... барлық элементтері бойынша
сметалар (жоспарлар) құру және олардың қолдануды тиімді бақылау ... ... ... ... ... және ... мен
менеджерлерінің мүдделерін бірдей деңгейде қорғауға, сондай-ақ кәсіпорын
акцияларының, яғни бизнестің құнын арттыруға арналған. Дивидентік ... ... ... ... бірқалыпты пайыз ретінде бөлініп отырады. Бұл әдістің
артықшылығы – қарапайымдылығы. Кәсіпорын табысы артқан сайын ... ... ... арта түседі. Сәйкесінше, табыс төмендеуімен
дивидендтер де төмендей бастайды;
тіркеулі дивидендтік ... ...... ... ... ... ... Артықшылығы – нарықтық ауытқуларды реттеп отыратын
қарапайымдылығы; кемшілігі – кәсіпорын табысы төмендеген ... ... ... минимум және экстра дивидендттік төлемдер саясаты;
дивидендерді капиталдандыру – дивидендтерді акциялар түрінде ... ... ... ... ... ... ... жағдайда қолданылады.
Қаржы менеджментінің негізгі міндеті – қаржыны басқарудың кәсіпорынның
стратегиялық және ... ... қол ... бағытталған тиімді
жүйесін қалыптастыру болып табылады. Нақты бір кәсіпорынның қаржыны басқару
жүйесі көптеген факторларға байланысты болады: ... ... ... ... ... және ... ерекшеліктеріне, капитал
көлеміне.
Қаржыны басқару барысында көптеген әдістер қолданылады, солардың
ішіндегі негізгілері: болжамдау, жоспарлау, ... ... ... ... ... несиелеу, баға саясаты және қаржы құралдарын
қолдану (лизинг, ... ... ... ... ... етуі ... актілер мен нормативтік негіздер шеңберінде іске асады. Мұндай
құжаттар заңдар мен Президенттің жарлықтарынан ... ... ... ... ... ... есеп ... қаржылық
сипаттағы ақпараттары, тауар және қор биржаларының ақпараттары, несие
жүйесінің ... ... ... ... ... осы ... ... және ағымды мәселерді шешу үшін терең білімді және ... ... ... ... қабілетті қамтамасыз етудегі
қаржы менеджментінің ролі
Бүгінгі таңда әлемдік жетекші ... ... ... ... қол ... бағытталған. Демек, стратегия
дегенімізді нарықтағы ұзақ мерзімді бәсекелестік артықшылықтарды анықтау
және жүзеге ... ... өз ... жетуге бағытталған қорытынды
жоспар ретінде қарастыруға болады. Стратегиялық мақсаттардың саны мен
қалыптасуы ... ... ... ... ... ... Олар ... байланысты, бірін-бірі толықтырып отырады, сондықтан да кәсіпорын өз
қарамағында ... ... ... ... ... ... Қаржы
менеджментінің мақсаттарын келесідей тәртіп бойынша саралауға болады:
қаржылық дағдарысты немесе қолайсыз жағдайларды болдырмау;
өндіріс және өнімді өткізу көлемін арттыру;
бәсекелестермен ... ... ... ие болу ... ... ... қабілет капиталдың рентабельділігімен, яғни капитал
бірлігіне келетін табыстың мөлшерімен, ... ... ... ... ... ... ортадағы ортадағы ролі өндіріс барысын
тиімді ұйымдастырумен және оны қажетті қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету,
осы ... ... ... отырудан көрініс табады. Нарықтағы үлкен
сұраныстарға ие болып жүрген тауарларды немесе әлі нарыққа түспеген жаңа
тауарларды ... ... ... ... салу ... ... ... септігін тигізеді.
Кәсіпорынның өндіретін тауары, көрсететін қызметі немесе атқаратын
жұмысының бағасы, сапасы және имиджі ... ... ... ... ... ... ... жөнінде айтатын болсақ, оның ықпалы тенденция
түрінде және ... ... ... Көрсетілген барлық параметрлер
кәсіпорынның табысына тікелей әсер ететіндіктен, табыстың стратегиялық
факторларын ... ... ... ... ... ... Зерттеулердің нәтижелері мынаны дәлелдейді: ... әр ... ... және ... түрде әр түрлі салалардағы
тұтынушыларға әсер етеді.
Жалпы алғанда ... ... ... ... ... тұтынушылардың ең алдымен тауардың сапасына, содан кейін
өнімнің болмысы мен имиджіне назар аударатынын ... жөн. Ал ... ... ... ... ... ... сипаттаманы
қалыптастырғанымен, түптеп келгенде бағасы төмен, сапасыз өнім оларды аз
қызықтырады. Тауардың дизайні мен ... ... ... тұтынушылар
санасында азырақ мәнге ие, алайда бәсекелестермен күресте ... ... бұл ... де ... маңызды ролін ойнайтыны сөзсіз.
Шаруашылық етуші субъектінің табысына тауар сапасының жанама түрде
нарықтық үлестің ұлғаюымен сипатталады, ол ... ... ... ... ... ... ... және тұтынушыға жақындық, оның
көңілін таба білу секілді факторлар табыстың шешуші ... ... ... ... ... нарықтық табысты қамтамасыз ету үшін
тауардың ... ... ... ... және бұл
параметрді тауар сапасын басқару менеджментінің жүйесіне енгізу керек.
Сондай-ақ, қаржы менеджерлері бәсекелестермен күрес ... ... ... ... ... немесе саладағы бәсекелес
кәсіпорындардың тек аз ғана бөлігі ... ... ... ... ... ... жарақталған. Сондықтан да, осы нарықтағы
немесе саладағы ... ... ... ... көптеген мәселелерді шешеді.
Сонымен, қаржы менеджментінің стратегиялық ... ... ... тек қана табыс табумен ғана ... ... ... ... өз ... бәсекелестік қабілетін қамтамасыз етумен анықталады.
Бұл, өз кезегінде, кәсіпорынның жарқын болашағының іргетасы болып табылады.
7. Қаржы ... және ... ... байланысы
Кәсіпорынның қаржы менеджменті мен маркетингтік саясатының бәсекелестік
ортадағы алатын орны ерекше. Бағалық ... ... ... ... ... бір сегменттеріне дұрыс икемделу, тауарды өткізу бойынша
ұдайы күш жұмсау, тауарды өткізуді жіті қадағалау және ... ... ... ... ... ... ... табыстарға
жетуігің маңызды элементтері болып табылады. Осы орайда қаржы ... ... ... бір-бірімен тығыз байланысы көрініс табады.
Бағалық және басқа да ... ... ... үшін кәсіпорынға ең
бірінші кезекте оның өніміне деген сұраныс туралы ақпараттар қажет. Мұндай
ақпараттарға қол ... ... ... үшін тиімділігін анықтауға
маркетингтік шараларға шығындар ... ... көз ... ... зерттеулер нәтижесінде алынған ақпараттар ... ... және ... ... нұсқаларын қалыптастырып, салыстырып, қажетті
қаржылық, ... ... ... ... қабылдауға қолайлы
жағдайлар жасайды.
Қаржы менеджерлері, ... ... баға ... ... ... ... ... бағаны анықтау, яғни ... ... ... ... ... ... есепке алмай баға орнату.
Жоғарыда келтірілген компоненттерді, шегерімдерді, үстеме ... ... баға ... ... ... ... бірнеше әдістері қалыптасқан. Бұл
әдістерді жеке-жеке немесе бірімен байланыстыра отырып қолдануға болады:
толық шығындар әдісі;
өндіру ... ... ... ... шығындар негізінде анықтау;
тікелей шығындар әдісі және маржиналды шығындар әдісі;
инвестициялардың рентабельділік (табыстылық) әдісі;
маркетингтік немесе нарықтық бағалау әдістері.
Баға ... ... ... кәсіпорынның стратегиялық
маркетингтік мақсаттарына ... ... ... ... ... ... ... сұрақ: бағалардың қандай түрлері маркетингтік саясаттың
элементтері болып табылады?
Әрине, ... ... ... ... ... ... ... орнын табуын көздейді. Жаңа тауарлардың нарықта сәтті
сұраныс табуын ... ету үшін ... баға ... ... ... яғни жаңа немесе ... ... ... ... ... ... бағалар белгіленеді. Бұл жағдай
кәсіпорын нарықта осы ... ... ... сатып алушылардың
болатындығына көздері жететін болғанда ғана қолданылады.
Тауарды ... ... үшін ... бағалар, яғни кәсіпорын ... ... осы ... тауарлардың бағасынан біршама төмен
бағалар орнатады.
«Психологиялық» бағалар – қандай да бір ... ... ... ... ... ... 199 теңге немесе 1999 теңге секілді бағалар).
Мұндай бағалар тұтынушының санасында тауардың ... ... ... ... әсер ... ... ... жетекші фирманың бағалары – тауардың бағасы
нарықтағы немесе осы саладағы ... ... ... ... бағамен сәйкес белгіленеді.
Өндіріс шығындарын өтеу бағалары, яғни жаңа өнімнің бағасын оны өндіруге
кеткен нақты шығындарды және ... ... ... ... орташа
мөлшерін ескере отырып, қалыптасады.
Салтанатты бағалар, яғни қандай да бір ерекше, қайталанбас қасиеттері бар
өте жоғары сапалы ... ... ... ... ... тауарлармен қатар, кәсіпорындар қазіргі
кездегі тұтыныстағы тауарлардың бағаларын да ... ... ... ... және ... ұзақ уақыт тұтыныста жүрген
тауарлар үшін ... ... ... Бұл ... ... ... бәсекелестікке жарамдылығын арттыруға септігін тигізеді.
Тауарлар мен қызметтердің ауытқымалы төмендеу бағалары. Мұндай бағалар
нарықтағы сұраныс пен ... ... ... байланысты орнатылады және
нарық осы тауарлармен толған сайын біртіндеп төмендей бастайды.
Ұзақ мерзімді бағалар ұзақ уақыт бойында өзгерістерге бой алдыра бермейді.
Нарықтық ... ... ... ... ... бір ... ... категорияларына (нарық сегменттеріне) қарай әр түрлі
шамада белгіленеді.
Икемді бағалар, яғни ... ... пен ... ... ... бағалар.
Артықшылықты бағалар нарықта жетекші орын алатын кәсіпорындардың ... ... ... ... ... сипатталады. Бұл жағдайда
кәсіпорын тауар сатылымының көлемін арттыру және ... ... ... ... өндірістік шығындарды азайта алады.
Өндірістен шығып қалған, қазіргі кезде өндірілмейтін ... ... ... ... ... біршама төмен орнатылаты
бағалар.
Келісімді бағалар бір ... ... ... ... ... тауарлардың белгілі бір топтарына қолданылады.
Маркетингтік зерттеулердің нәтижесінде кәсіпорынның қаржы ... ... ... ... ... ... ... және баға
қалыптасуының қандай саясатын қолдану туралы шешімдер қабылдауы тиіс. Баға
қалыптастыру саясатын ... ... ... ... ... ... тауар нарығындағы өз бақылауында ұстап тұрған
үлесі, жаңа тауарды ... ... ... ... ... ... мерзімі, нарықтағы бәсекелестік күрестің қатаңдығы
және т.с.с.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет
профицитінде, мемлекеттж борыштың ... ... ... ... мемлекет пен ... ... ... ... ... ... көрінетін қаржының тұрақтылығы мен
қаржының тәуелсіздігі ... ... ... негізіне мына қағидаттар қойылған:
басқарудағы демократизм;
қаржы мәселелеріне саяси тәсілдме (көзқарас);
басқарудағы экономикалық және әкімшілік әдістердің ... ... ... салалық және аумақтық басқарудағы кслісушілік;
басқарудағы жауапкершілік;
шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Жалпылай айтқанда ... ... ... – бұл кәсіпорынның табыс
табудың және өндірісті дамытудың стратегиялық мақсаттарын жүзеге асыру үшін
қажетті ақша ... ... ... ... мен ақша қорларын
қалыптастырумен және қолданумен байланысты кәсіпорындардың басқару қызметі
болып табылады.
Қаржы менеджментінің негізгі міндеті – қаржыны ... ... және ... ... қол ... бағытталған тиімді
жүйесін қалыптастыру болып табылады. Нақты бір кәсіпорынның қаржыны басқару
жүйесі көптеген факторларға ... ... ... ... ... дәрежесіне, салалық және технологиялық ерекшеліктеріне, капитал
көлеміне.
Бүгінгі таңда әлемдік ... ... ... ... ... қол ... бағытталған. Демек, стратегия
дегенімізді нарықтағы ұзақ мерзімді бәсекелстік ... ... ... асыру арқылы өз мақсаттарына ... ... ... ... ... ... ... мақсаттардың саны мен
қалыптасуы әрбір компанияда алуан түрлі болуы мүмкін. Олар бір-бірімен
тығыз ... ... ... отырады, сондықтан да кәсіпорын өз
қарамағында түрлі мақсаттардың толық ... ... ... ... ... келесідей тәртіп бойынша саралауға болады:
қаржылық дағдарысты немесе қолайсыз жағдайларды болдырмау;
өндіріс және өнімді өткізу көлемін арттыру;
бәсекелестермен күресте жетекші орынға ие болу ... ... ... ... ... ... яғни капитал
бірлігіне келетін табыстың мөлшерімен, сипатталады);
кәсіпорын құнын барынша арттыру.
Қаржы менеджменті бәсекелестік ортадағы ... ролі ... ... ... және оны ... ... ресурстарымен қамтамасыз ету,
осы процесстерді үнемі бақылап отырудан көрініс ... ... ... ие ... ... ... ... әлі нарыққа түспеген жаңа
тауарларды іздестіру, оларды өндіруге инвестициялар салу ... ... ... ... ... қаржы менеджменті мен маркетингтік саясатының бәсекелестік
ортадағы алатын орны ерекше. Бағалық ... ... ... ... ... бір ... ... икемделу, тауарды өткізу бойынша
ұдайы күш жұмсау, тауарды өткізуді жіті қадағалау және бақылау, сондай-ақ
маркетингтік ... ... ... ... ... ... маңызды элементтері болып табылады. Осы орайда қаржы менеджменті
мен маркетингтік қызметтің бір-бірімен тығыз байланысы көрініс табады.
Кәсіпорын ... да бір ... ... ... ... оның
өміршеңдігін, бәсекелестік қабілетіе тек өзінің қаржылық ... ... ... ... ... ... ... нарықта осы тектес тауар
өндіруші кәсіпорындар қызмет етуде, тұтынушылардың ... ... ... ... ... менеджерлері әсте естен шығармаса керек. Нарықтағы
сұраныс пен ... ... ... ... ... кәсіпорынның өндірістік қуаты – міне осы аталған көрсеткіштердің
тиімді қатынасын қалыптастыра білу ... ... ... жағдайын анықтап береді.
Маркетингтік зерттеулердің маңызды көрсеткіштері – бұл тауардың сұраныс
қисығы мен ұсыныс қисығы болып табылады.
Отандық кәсіпорындардың ... ... ... ... тарапынан және, ең алдымен, мемлекет тарапынан бірқатар шараларды қажет
етеді. Қазіргі таңда кәсіпорындардың бәсекелестік қабілетін арттыруға бөгет
болып тұрған ... ішкі және ... ... қарастыралық.
Біріншіден, дамыған елдермен салыстыруға ... ... ... ... ... ... ... кезекте,
бұл жерде ішкі нарықтың дамуына себеп болатын және отандық ... ... ... мүдделерін қорғайтын ... ... ... экспорттық баж салықтары ... ... ... ... ... болады.
Екіншіден, технологилық жағынан артта қалғандық. Өнеркәсіп саласындағы
көптеген кәсіпорындар негізгі құралдардың жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі қайта құруға
және жаңаландыруға мұқтаж болып отыр.
Үшіншіден, қаржы менеджерлерінің, ... ... ... дилерлердің жетіспушілігі. Қаржы активтерімен (бірінші ... және ... ... ... әрекеттері, өкінішке орай,
дамыған елдермен салыстырғанда, төмен деңгейде.
Төртіншіден, құнды қағаздар нарығының бәсекелестік қабілеті. Барлық
елдерде қор ... жаңа ... атап ... ... ... ... ... Бұл қысым қор нарықтарын өзінің
ішкі құрылымын болып ... ... ... ... ... ... барынша икемдеуге және технологиялық дамытуға ... ... ... ал бұл өз, ... ірі ... ... ... етеді.
Жоғарыда аталған факторлар, сонымен қатар отандық кәсіпорындардың
бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... экономикамыздың бәсекелестік қабілетін арттыруға септігін
тигізетіні сөзсіз.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... И.Т., ... финансового менеджмента», Москва – 1998
2. Демеуов Б., «Финансовая конкурентоспособность компаний и пути ее
повышения», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, ... ... Т.А., ... ... и ... ... ... 2003
4. Ковалев В.В., «Финансовый анализ», Москва – 1998
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
6. ... Н.В., ... Г.Б., ... ... ... – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Сәрсенбаев А., «Тұтыну тауарлары нарықтарындағы табыстық стратегиялық
факторлар», Қаржы-қаражат – Финансы ... 2004, ... ... В.А., ... и ... Москва – 1999
10. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржы басқаруы16 бет
Кәсіпорынның қаржысын басқару75 бет
Халықаралық қаржылық менеджменттің мазмұны9 бет
Қаржы менеджменті қаржылармен басқару механизмі мен жүйесі ретінде24 бет
Қаржылық менеджментінің функциясы мен принциптері11 бет
Қаржылық менеджменттің эволюциясы37 бет
Қаржының Қазақстан Республикасындағы ролі34 бет
Кәсіпорынның қаржылық менеджменті және тәуекелділігін басқарудың экономикалық негіздері26 бет
Тәуекелдердің түрлері және қаржы менеджменте тәуекелдерді басқару7 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь