Бизнес-жоспар құру туралы ақпарат


КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының Президенті - Елбасы Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында: « . . . Нарықтық экономика - күштілердің бәсекесі. Жеңілгендер нарықтан кетуге немесе қайтадан бастауға мүмкіндік алулары керек. Бізде мұндай жоқ. Тиімсіз компаниялар мемлекеттен түрлі түрдегі субсидиялар мен жеңілдіктер алу үшін кезекке тұрады. Бірде-бір дамыған елде компаниялардың банкроттығы саланың ыдырауына немесе жұмысшыларын босата отырып, кәсіпорынның тоқтауына алып келмейді. Тиімсіз менеджерлердің орнына өзімен бірге инвестициялар әкелетін жаңа меншік иелері келеді. Біз бәсекеге қабілетсіз компанияларды мемлекет есебінен «сүйремеуге» тиіспіз . . . » - деп көрсеткендей менің д ипломдық жұмысымның өзектілігі еліміздің агрокәсібін дамыту мақсатында мал шаруашылығын, соның ішінде жылқы малына назар бөліп, жеке бизнес ашу жолдарын қарастырдым.
Әрине, қазақ елінің кең байтақ жерінде түрлі бизнес ашуға болады, дегенмен өзін қазақ санайтын азамат үшін жылқы малының орны ерекше. Қай заманда да бабаларымыз жылқы өсіріп, оны көлік ретінде пайдаланып, етін, сүтін азық қылса, терісінен түрлі киім тігіп, заманның қиын қыстау кезеңдерін жеңіп шыққан. Қазіргі нарықтық экономиканың талабы бойынша бәсекелестікті жеңіп, табысты бизнес ашып, еліміздің экономикасын дамытуда жылқы малы бәйгеден озып шығады деген ойдамын.
«Кәсіпорындағы бизнес жоспары» ұғымына анықтама беруден әңгімені бастаудың мәні бар. Ұлыбритания заңнамасы бойынша «өз еңбегінің мазмұны мен тәртібін дербес анықтайтын адам» кәсіпкер деп есептеледі. Белгілі бір себептерден бүгінгі таңда кейбіреулер кәсіпкерлер болады, басқалары оларға жұмысқа жеке еңбек шартын жасасу кезінде дербес саудаласып, оның талаптарын егжей-тегжейлі талдай отырып жалданады. Бірақ олардың бәріне өз қызметінде басшылыққа ала алатындай білім керек.
Жалпы кәсіпорынның бизнес-жоспары - адамның, яғни кәсіпкердің барлық салаларын егжей-тегжейлі және оның іске асырылуын ақиқатқа айналдыратын жолдарын анықтайтын бағдарлама. Адамның кәсіпкерлігін дамытуға және қоршаған жағдайдың өзгеруіне сәйкес оған табысқа бағдарлайтын өзгертулер енгізе алады. Ең бастысы, кәсіпорынның бизнес-жоспары өмірге бейімді және пайдалы болуын және мұны істей алатын адам екенін бейнелейді. Нақты фактілерге негізделген бизнес-жоспардың мақсаты - өзін-өзі алдауға жол бермеу болып табылады.
Адамның ойындағы, яғни кәсіпкерлердің атқаратын қызметтерде жаңа стратегияның пайда болған «экономикалық қатынастардың» мәнін, мазмұнын, міндетттерін анықтайтын категориялардың бірі - кәсіпорынның бизнес жоспары. Өндіргіш күштердің ғылыми - техникалық прогресс әсерімен жедел дамуы кәсіпорынның бизнес жоспары тереңдеуінің негізгі кепілі болып табылады.
Бизнес жоспар - бұл шешімдер мен іс - әрекеттердің жиыны, ұйымның мақсаттарын таңдау процессі және оларға қолжеткізу жолдарының басқару функциялары. Бизнес жоспары барлық ұйымдардың функционалды басқару шешімдерінің негізін қамтамасыз етіп, стратегиялық жоспарлаудың бақылауын бағдарлайды. Оның динамикалық процессі бизнес жоспарының қол шатыры болып табылады, себебі онсыз бүкіл ұйым және адамдар, мақсаттарын бағалай алмай, корпоративті мекеменің бағытынан айырылады. Бизнес жоспары ұйымның мүшелерін басқару негізін қамтиды. Жоғарыда жазылғандардың бәрін біздің еліміздегі нақты жағдайларға байланыстырсақ, онда, бұл жоспардың қазақстандық кәсіпорындарға, мекемелерге өте маңызды екенін білеміз, олар шетел корпорацияларымен қоймай, өзара да қатал бәсекеге түседі. Бизнес - жоспарының өңдеулуі, нарық экономикасындағы ең бір сәтті және кең тараған жоспарлау формасы болып табылады. Бизнес - жоспары - бұл болашақ мекемелердің негізгі кеңістіктерін суреттейтін, мәселелерін тексеріп және де осы мәселелердің шешілу тәсілдерін анықтайтын құжат. Сондықтан дұрыс құрылған бизнес - жоспары ең соңында: ақшаны іске салуға - тұрама және ол табыс әкелеме? деген сұраққа жауап береді. Ескерсек, егер де ол дұрыс құрылған болса, сонда ғана оған болашақта аз уақыт кетеді.
Диплом жұмысының мақсаты - бизнес-жоспардың теориялық негізіне тоқталып, кәсіпорынның қаржылық стратегиясын қалыптастыру мақсатында мал шаруашылығының бизнес-жоспарын құру.
Жұмыс мақсатына сәйкес қойылатын міндеттер :
- Бизнес-жоспарды құрудың мақсаты мен құрылымына тоқталу;
- Бизнес-жоспарды құру кезеңдерін ашып көрсету;
- Кәсіпорынның бизнес-жоспар әдістеріне тоқталу;
- Компанияның қаржылық стратегиясын қалыптастыру мақсатында жылқы шаруашылығының бизнес-жоспарын құруды қарастыру;
- «Жылқы фермасы» бизнес - жоспарының жетілдіру жолдарына тоқталу.
Диплом жұмысы тақырыбының зерттеу нысаны - Бизнес - жоспар жаңа кішігірім кәсіпорын «Жылқы» фермасын ашу үшін өнделген. Сонымен қатар, «Дастархан» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі- Атырау облысы, Мақат ауданында бөлшек сауда желісі арқылы, азық - түлік тауарларын сатумен айналысады.
Зерттеу пәні - «Кәсіпорынның қаржы стратегиясын қалыптастырудағы бизнес жоспарлаудың маңызы».
Тақырыптың зерттелу деңгейі . Бизнес - жоспарды құрудағы тәжіриебелі мәселелер мен теориялық - әдістік мәселелер келесі оқымысшы - экономистердің жұмыстарында жазылған: Бринк И. Ю., Грибалев Н. П., Горемыкин В. А., С. И. Лялунов, Р. Г. Маниловский, Л. С. Юлкина, Н. А. Колесникова, С. Ю. Мурзалиев, В. М. Попов, И. М. Степнов және т. б.
Тақырыптың деректік көзі - аталған тақырыптағы диплом жұмысын жазу барысында Есполов Т. И., Сулейменов Ж. Ж. Менеджмент, Розова Н. К. Менеджмент качества, Сорокина Л. М. Менеджмент в малом бизнесе, Раздорожный А. А. Өндіріс қызметінің қауіпсіздігі сияқты шетелдік және отандық ғалымдардың еңбектері пайдаланылды.
Диплом жұмысын жазу барысында зерттеудің әдіснамалық және ақпараттық негізінде отандық және шетелдік ғалымдардың сауда кәсіпорындарындағы бизнес-жоспардың құрылуы, тиімді бизнес-жоспар кәсіпорынның табысты нәтижесі туралы еңбектері болды.
Зерттеу әдістері -талдау әдістері.
Ғылыми жаңашылдығы және практикалық маңыздылығы - « . . . қазіргі таңда аса күрделі, қиын кезеңге аяқ бастық. Жаңа қатерлері мен тың мүмкіндіктері қатар өрбіген жаһандық ахуал біздің көз алдымызда өзгеруде. Біздің басты экспорттық өнімдеріміздің дүниежүзілік нарықтағы бағасы еселеп құлдырады. Бүгінгі ахуал - біздің жетістіктерімізді сынға салып, елдігімізді шыңдай түсетін уақыт тезі. Жауапты сәтте бірлігімізді сақтап, еліміздің игілігі үшін аянбай тер төгуіміз керек. Біріміз - бәріміз үшін, бәріміз - біріміз үшін деген қағиданы ұстанып, еңбек етуге тиіспіз . . . »- Қазақстан Республикасының Президенті - Елбасы Н. Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауынан.
Сәт сайын құбылған аласапыран заманға сай амал болуы керек. Ең жақсы жоспар - уақыт талабына бейімделе алатын жоспар. Біз де заманның беталысына қарай межелерімізді белгілеп, жоспарларымызды жөндеп отырамыз. Біздің мақсатымыз - елі бақытты, жері гүлденген қасиетті Отанымыз Қазақстанды «Мәңгілік Ел» ету! Әлемдегі ең дамыған 30 мемлекеттің қатарына қосылып, бай да қуатты елдермен иық түйістіру.
Біз бұл мақсатымызға міндетті түрде жетеміз. Кәсіпорындарда, өндірістік орындарындарда тіпті қай саланы айтпасақ та, өздерінің қызметін дұрыс жүзеге асыру үшін оларға құрал-жабдықтар, кеңсе бөлмелері, жиһаздар мен оргтехникалар, байланыс құралдары және т. б. қажет. Ал ең бастысы өздерінің өндірістік-экономикалық потенциялын дамыту үшін кәсіпорындарда дұрыс бизнес - жоспар құрып, инвестиция жұмсап жүзеге асыру керек.
Инвестиция дегеніміз - табыс табу және капиталды ұлғайту мақсатында өндірістік және басқа да қызметтерге қаржы жұмсау болып табылады, яғни қаржы үнемі жұмыс істеуге, басқаша айтқанда, қандай да бір табыс түсетін жұмысқа немесе іске бағытталуы тиіс. Ұзақ мерзімді инвестициялар тәжірибе жүзінде аудит саласында үлкен мәнге ие бола бастады, сонымен қатар ұзақ мерзімді инвестициялардың есебі шаруашылық қызметке қажетті материалдық құндылықтардың, капиталдардың, қаржылық салымдар мен болашақта табыс табу мақсатында жұмсалған шығындардың жиынтығын айқын көрсетеді.
Нарықтық қатынастар жағдайында кәсіпорындар, ұйымдар және тағы да басқа шаруашылық субьектілері мүлікті пайдалану, ақша қаражаттарын, көптеген коммерциялық операцияларды және инвестицияны пайдаланғанда бизнес жоспар құруға тіреледі. Бұл қарым-қатынас сенімді болуы үшін инвесторлар өздеріне қажетті қаржылық ақпараттарды алып және пайдаланып отыруы қажет. Жоспар - шешім сенімді болуы үшін қатаң тексеріс жүргізілу қажет, яғни терең зерттеу жүргізіліп қадағалау керек. Бизнес - жоспар нарықтық экономика жағдайында барлық шаруашылық процесіне, соның ішінде инвестициялық процеске қатысушылардың, яғни инвесторлардың қызметінде маңызды орын алады.
Практикалық базасы - Бизнес-жоспардың құрылуына байланысты Библиотека бухгалтера и предпринимателя, Бухгалтер и налоги, Бюллетень бухгалтера, Қаржы-қаражат баспаларының материалдары пайдаланылды.
Диплом жұмысының құрылымы кіріспе, үш тарау, қорытынды мен пайдаланылған әдебиеттерден тұрады және жалпы көлемі 64-бет.
1 БИЗНЕС-ЖОСПАР ҚҰРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. 1 Бизнес-жоспарды құру мақсаты және оның құрылымы
Бизнес-жоспар - адамның, яғни кәсіпкердің барлық салаларын егжей-тегжейлі және оның іске асырылуын ақиқатқа айналдыратын жолдарын анықтайтын бағдарлама [1] . Кәсіпорын жарғысынан және басқа құжаттардан айырмашылығы сол, бизнес-жоспар түпкілікті құжат болып табылмайды, адамның кәсіпкерлігін дамытуға және қоршаған жағдайдың өзгеруіне сәйкес оған табысқа бағдарлайтын өзгертулер енгізе алады. Ең бастысы, бизнес-жоспар кәсіпорынның өмірге бейімді және пайдалы болуын және мұны істей алатын адам екенін бейнелейді. Нақты фактілерге негізделген бизнес-жоспардың мақсаты - өзін-өзі алдауға жол бермеу болып табылады.
Бизнес - жоспардың жазылу функциясы. Бизнес-жоспарды тәжірибеде сыналған жазуға дайындау мен ресімдеудің тәртібі бар, бірақ, негізінен кәсіпорындардың проблемалары мен міндеттерінің мәнін барынша толық түсінуге қолайлы деп есептейтін күйде жазуға болады. Бұл ретте мүмкіндігінше, төмендегідей тізбекті пайдаланады [2] :
1. Өз ісіңізді ашу туралы шешім қабылдайсыз.
2. Тексересіз: өз ісіңізді ашуға қандай қабілеттілігіңіз бен біліміңіз бар, нені білуіңіз керек.
3. Өзіңіз жақсы білетін өнім немесе көрсетілетін қызмет түрін таңдаңыз, алғашында біреуіне тоқтаңыз, байқап көріңіз, бытырамаңыз.
4. Өз рыногыңызды анықтаңыз: кімге сатаcыз, бәсекелеріңіз кім?
5. Осы рынокта жұмыс істегенде неге ие болуды қалайсыз?
6. Қайда орналасуды қалайсыз, орналасатын бір жеріңізді екіншісінен неге артық көресіз ?
7. Нені қалай істейсіз, сізде өндіріс және технологияларды қолдану, ғылыми-техникалық әзірленімдерді қолдану жоспарлары бар ма?
8. Өз тауарларыңызды қалай сатаcыз немесе қызметтеріңізді қалай көрсетесіз?
9. Сізге не керек, ұйымдық құрылымыңыз қандай және ол мақсаттарыңыз және міндеттеріңізбен қандай ара қатыста болады?
10. Кәсіпкерлігіңіздің мақсаттары, қолданыстағы заңнамаға қаншалықты сай келеді ?
11. Ақша қаражатын есепке алуды қалай өткізбексіз және шығындарды қалай қысқартасыз?
12. Ықтимал проблемалардан өзіңізді қалай қауіпсіздендіресіз және ықтимал тәуекелді қалай қысқартасыз?
13. Кәсіпкерлікті жүргізу үшін ақшаны қалай таппақсыз ?
14. Кәсіпкерлігіңіздің барлық салаларын және мақсаттардың нақты сыртқы және ішкі шарттарға сәйкестігін қалай бақыламақcыз?
Кәсіпорын - тәуелді шешімдердің орталығы. Бұл шешімдер нарық коньюнтурасының, ішкі айналаның шарттарына қысқа уақыт бейімделуі немесе көпмерзімді мақсаттардың орындалуы туралы әңгіменің әр түрлі масштабтары мен табиғатына ие болады. Сонда да, істелген таңдау мен қабылданған шешімдерді алдын - ала болжау керек.
Динамикалық бизнес - жоспарлауының процессі, бүкіл басқару функцияларын астына алатын қопшатыр болып есептеледі. Бизнес - жоспары ұйымдарға өз мақсаттарына жету үшін көмектесетін, іс - әрекеттер мен шешімдерді білдіреді. Питер Лораншға байланысты, бизнес - жоспарлау процессі басқару шешімдерін қабылдауға көмектесетін құралы болып есептеледі. Оның тапсырмасы - ұйымдардағы өзгерістерді, жаңа енгізілуді жеткілікті дәрежеде қамтамасыз ету. Дәлірек айтқанда, ол бұл жолда, басқару қызметінің төрт негізгі түрін көреді. Оларға жататындар: ресурстардың (байлық) бөлінуі, ішкі айналаға бейімделу, ішкі үйлесім және ұйымның стратегиялық көрінуі [3] .
Өз бизнесіңді қалай ұйымдастыру керек? Қызметтің қай түрін таңдау керек? Қай ұғымға мән беру керек? Ойлағаныңды іске қалай асыру керек? Болашақты қалай жобалау керек? Бұл сұрақтарға жауапты өз кәсібін бастайтын әрбір адам білгісі келеді.
Бизнес - жоспар не үшін керек? Құрамы бойынша, ол өнімнен бастап, процестермен бітіретін толық және дәл суреттеуі бар негіз болып табылады. Бизнес - жоспарының негізгі ұстанымы [4] :
- Ұйымдар мен құрылымдар және кәсіпорындармен және оның муниципалды білім алу, қызығушылығымен ҚР тығыз байланыстығы көрсететін кешендік;
- Алға қойған іс - әрекеттердің экономикалық, әлеуметтіқ, технологиялық және де экологиялық тиімділіктер бағасын қарастыратын жүйелік;
- Ішкі және сыртқы айналаның динамикалық өзгеру барысындағы, оның жедел орнықтыруын жүзеге асыруына мүмкіндік беретін Стратегиялық жоспардың бейімделуі;
- Шынайылық пен жүзеге асыру, мониторинг қозғалысындағы орындалған көрсеткіштердің арқасында пайда болған.
Бизнес - жоспары, шындығында болашақ көз қараспен қарағанда, бүкіл корпорацияның үдеуімен қарастырылу қажет, себебі нақты бір тұлға ешқандай іс - әрекет бере алмайды. Жеке кәсіпорынның негіздеушісі, өзінің жеке жоспарларын ұйымның стратегиясымен пайдалы күйде тоғыстыра алады. Ал, кей кезде корпорацияның басшысы, мүмкін, өзіне реактивтік ұшақ, екі жағалаудағы үлкен үй, әдемі жұмыс бөлмесін сатып алғысы келсе, онда бұл, ұйымның жалпы өрлеуіне ешқандай пайда әкелмейді. Бизнес - жоспар қазіргі, болып жатқан жағдайлардың қадағалуынан негізделуі керек. Қазіргі бизнес дәуірінде тиімді бәсекелесу үшін, фирма нарық, сапа, бақталастың жайында көптеген хабар алып отыруы керек. Бизнес - жоспар фирмаға анықтаушылық, жекелік бере отырып, өзіне қарай анықталған, керекті мамандарды тартуға көмектеседі [5] .
Мақсатына байланысты, бизнес - жоспардың үш түрін көрсетуге болады [6] :
- Формалы бизнес - жоспары;
- Түсінуші бизнес - жоспары;
- Жанды бизнес - жоспары.
Біріншісі, басшыларға, акционерлерге, инвесторларға бизнестің не екенін білу үшін керек.
Екіншісі, жанды бизнес - жоспары кәсіпорындарда болып жатқан процесстерді көрсету үшін, болатын өзгерістердін салдарын болжау үшін арналған.
Ол бүкіл ерекшеліктерді шығарып, шешім қабылдай алатын, мүмкіндіктер мен қауіптерді біліп отыратын бизнес - жоспарының құрамын көрсетеді.
Түсінуші бизнес - жоспары кәсіпорынды өзгертетін және дамытатын, жаңа ұғымдарды оқып, сараптау үшін құрылады. Ол жоспарланған, болып жатырған, жаңа ұғымдардың түсінушілігіне бағытталған.
Потенциалдық инвесторлар (салым қаржысын бөлетіндер) күн сайын тәуекелдік жобаларды қаржыландыратын көп сұраныстар алады, сондықтан да оларға анықталған жоспармен (формалық бизнес - жоспар) сәйкес болатын, фирма және оның өнімі туралы мәлімет беру керек.
Жақсы дайындалған бизнес - жоспары, егерде оның кейбір шарттары тең болса, әрқашан әр түрлі көздерден қаржы алатын қолдау тәсілдерін жоғарлатады.
Бизнес - жоспардың мақсатын анықтау - болашақ жобаның немесе болашақ кәсіпорыннын қызмет істеуінен кейінгі екінші қадам. Мақсат - бұл бизнес - жоспарының өңдеушісі, кәсіпорын немесе жоба ұмтылатын, елестететін немесе кәдімгі, нақты заттардың күйі. Егер, қызметтікте серіктестің қатысы болса, онда оларды әрі қарай серік, жалғастырушы болып қалатындай қылып, осы мақсаттық құрылуына шақыру қажет. Сонымен қатар, бизнестің мақсаты мен олардың жеке мақсатын ажырата білу керек (мысалы, жеке «байып кету» немесе «билік» қызмет әрекетінің күшті итергіші болуы мүмкін, алайда ол жұмысшылар мен серіктестердін көңілінен шыға қоймайды) [7] .
Мақсаттың түсінігіне бүкіл жобаны аяқтағаннан кейін, қайта ораламыз.
Құрылған мақсаттың негізінде, бизнес - жоспар таңдалады. Бизнес - жоспарынан бастайтын болса, онда көптеген жеңістерге жетуге болады (жанды бизнес - жоспар, немесен түсінуші бизнес - жоспар) . Оның жазылу барысында, көптеген сұрақтарды қарастыру керек (формалы бизнес - жоспар) . Алайда, бизнес - жоспардың тұтынушылары, өңдеудің дұрыстығын сезіп, бизнес - жоспарының ішкі сұрақтарын қоя бастайды. Осы сұрақтарға жауап бере алмағандар өте қолайсыз жағдайда қала береді. Мысалы, инвестор керек пе әлде шығару өнімінің көбеюіне арқа сүйеу сұрағы дұрыс қарастырылмаған болып табылады [8] .
Инвесторды қызықтырып, өзіне қарату, стратегиялық қадам емес, ал Аяз Атаны қабылдағандай болады. Дамудың барлық стратегиясы мен нұсқалары, бизнес - жоспардың ішкі жазылуын жазған кезде қарастырылу керек. Ал егер, инвесторды баулу дұрыс болса, онда, инвестор мен кәсіпорын тығыз байланыста болады.
Бизнес - жоспарының өте маңызды қолданыстарын анықтауға болады [9] :
- Жаңа кәсіпорынның құрылысының құжаты болуға. Ол құжат жетекшінің қандай мақсатпен және қандай құралдар арқылы, өзінің мақсатына жетуін көрсетеді. Бұл жағдайда, бизнес - жоспар жаңа жұмыстың ұйымдасуының қадамдық күнделігі болады;
- Жетекші жолындағы қиындықтарға қарамай, оларды шешіп, басып өтіп, өзінің алдына қойған мақсаттарына белсенділікпен, тәртіппен жету керек;
- Жобаның кейбір ерекшеліктерімен өзінің әріптестерін, серіктестерін таныстыру. Бұл оларға жетекшіні тек қана басшы ретінде емес, сонымен қатар әріптес ретінде көрсетеді;
- Потенциалды инвесторларды баулу, шақыру себебі, сол бизнес - жоспардың қарастырылу негізінде кәсіптік қаржыландыруының шешімін табады;
- Болашақ сату нарқының сыйымдылығы мен келешегін көрсету;
- Нарыққа керекті өнімді шығаруының шығындарын бағалау, істің табысты болуын анықтау үшін, ол кеткен шығынды өзінің өнімінің сатылу бағаларымен өлшеу;
- Мүмкіндігінше бүкіл «су асты» тастарын табу;
- Басқаруды жүзеге асыратын, және әрдайым істің тұргысын бақылап отыратын көрсеткіштерді анықтау;
- Әріптестердің, сонымен қатар, инвесторлар тарапынан сенімділікке және сыйластыққа ие болу.
Бизнес - жоспар, инвесторлардың араласуымен жүретін, ең алғашқы «сату» құралы болып табылады. Ескеріп кететініміз, бизнес - жоспар жақсы болашаққа қарай жазылады, және оның жазылу мерзімі 1 ден 5 жылға дейін құрылады.
Бизнес - жоспарының түрін таңдай отырып, қатерге алатын, көп уақытқа жоспарланған кәсіпкерліктің пішіндік мінездемесі бар және де ол осындай тексерулермен негізделіп, қысқа кезеңде көп мерзімді басымдықта жүзеге асуы тиіс.
Өкінішке орай, көптеген кәсіпкерлер алдағы басты қылықтар анықталмайды деп есептеп, жоспардың тек бір жылға жазылуымен шектейді. Мұндай аяқ басу, кәсіпкердің бастапқы көрегендігін шектейді.
Одан басқа, болашақтағы кезеңнің тұрақсыздығының есепке алу тарабы, әр түрлі жағдайлардағы әркелкі нұсқалардың құрылуына әкеледі.
Бизнес - жоспарының функциялары [10] :
- Жобаның кәсіпорын стандарты, көрсетілім кәсіпорынның суреттеме шығынын қысқартады және жобаның жақсы мүмкіндіктерін көрсетуге арналады;
- Бизнес - жоспар дамыған нарықтағы хабарламаның көрсетілімі және байланыстың бір түрі. Жоспардың көпжылдық тәжіриебесі хабардың көрсетілуінің өте ыңғайлы түрі болып саналады. Сонымен қатар, осы және басқа саладағы зерттелген, арнайы терминдіктер пайда болды;
- Іргелі салымды тартатын аргументті сұраныс. Егер бизнес - жоспар ірге салымын тартуын мақсат етпеседе, оның құрамы жаңа хабарды естімей, осындай сұранысты құрай алады;
- Жеке бизнесіне жақындаудың шерулі түрі. Бизнес - жоспардың құрылуына көп күш кетірген жетекші, өз бизнесіне деген сыйлы қатынасын дәлелдейді және сондай қатынасты өзінің серіктерінен де күтеді;
- Қабылдаған шешімдерге өлшенген баға. Сұрақтарға жауап бере отырып, жетекші, қиын кездерде шешім қабылдайды және барлық жағдайды кешенді түрде бағалайды;
- Дамып келе жатқан бизнестің қатерлерін, мәселелерін табу мүмкіндігі мен қолданылмаған мүмкіншіліктерді табу. Бизнес - жоспарлауының технологиясын әдістік қатарлары бар, олардың бірі болып мүмкіншілік, мәселелер сараптамасы;
- Бизнестің алғабағытталған мақсатының қамтылуы. Бизнес - жоспардың өз тұрғысы мақсаттың бар екенін білдіреді;
- Бақылау және басқарудың құралы. Бизнес - жоспар жобаны басқаратын негіз, бәрінен бұрын, қызметкерлерді, шығындарды, байлықтарды, мерзімдерді де басқарушы негіз болып табылды. Жоспардың болуы тиімді шешімдерді қабылдауға және орындалудың бақылауын жүзеге асырады.
- Өзін оқыту құралы немесе пәні. Бұл ең маңыздысы, себебі оның дайындығы кәсіпкердің білімін әрбір бөлімнен көрсете алады (8, 6 бет) . Осы тоғыз қызметтің әр қайсысы бизнестің дамуына керек құрал бола алады.
В. М. Попов, С. И. Ляпунов, С. Ю. Муртузалиев бизнес - жоспардың басқа қызметтерін бөліп көрсетеді [11] :
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz