ЖШС «Камаш-Строй» құрылыстағы өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау

КІРІСПЕ


1. ЖШС «КАМАШ.СТРОЙ» ҚҰРЫЛЫСТАҒЫ ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫН ЕСЕПКЕ АЛУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУ
1.1 Құрылыс қызметіндегі бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
1.2 Құрылыстағы шығындар есебі
1.3 Құрылыстағы шығындардың жинақтамалы және талдамалы есебі

2. ЖШС «КАМАШ.СТРОЙ» ҚҰРЫЛЫСТАҒЫ ШЫҒЫНДАР ЕСЕБІН ТАЛДАУ
2.1 Құрылыстағы шығындар есебін талдаудың әдістері мен түрлері
2.2 ЖШС «КАМАШ.СТРОЙ» өндірістік шығындардың есебін талдау


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Бұл тақырып қазіргі Қазақстан Ресубликасында дағдарыс жағдайында өте маңызды және қызықты тақырып болып табылады.
Шығындар есебі – кәсіпорындарды басқарудың ең негізгі құралы болып табылады. Өндіріске шығындар есебін жүргізу қажеттілігі өсуде, ол шаруашылық қызметті жүргізудің қиыншылықтарына және рентабельдікке деген талаптардың өсуіне байланысты. Қазіргі таңда әр кәсіпорын өзінің әр түрлі дайын өнімдерінің өтімділігі, қабылданған әр шешімнің тиімділігі, олардың қаржылық қорытындыларға тигізетін әсері, сонымен қатар, өз шығындар ауқымы туралы нақты ойлары болуы тиіс.
Шығындар – қойылған мақсатқа жету үшін экономикалық ресурстарды өндірістік процесске тартудың өткен немесе болашақтағы мүмкіндік көрсеткіші. Шығындарды жоспарлау – бұл жалпы мекеме және оның жеке бөлімшелеріне өндірістік міндеттердің қойылуы мен оларды іске асыруға қажетті қаражаттар түріндегі алға қойған мақсаттарын анықтау процессі.
Әрбір нарықтағы кәсіпорын жоғарғы деңгейдегі пайданы қамтамасыз ету шешім қабылдауға ынталы. Осы шартты орындауда негізгі талаптардың бірі шығындарды азайту болып табылады. Ол үшін:
- өндіріс шығындарының құрамы мен құрылымын білу қажет;
- шығындарды талдап, тиімді пайдалануын, реттеуді және бақылауды ұйымдастыру;
- шығындарды шектеу, өнімнің сапасына сәйкес және оның бағаның негізі болатындығынан мәні өте жоғары;
- шығындардың өзгеру заңдылықтарын білу қажет.
Шығындардың есебін жүргізу мәселесі ертеден келе жатқан күрделі мәселе. Өндірістік есеп міндетіне қаржылық есептер жасау үшін тікелей өндірістік шығыстарды анықтау кіреді. Бухгалтерлік есептің мәліметтері көптеген сұрақтарды шешу үшін талап етіледі және бұл ақпаратты тіркеу мен жетіктеудің ықпалды жүйесін құру қажет.
Құрылыс жұмыстарының ерекшелігі оның үздіксіздігінде болып табылады. Құрылыс жұмыстары келісімге қол қойылғаннан бастап құрылыс жұмыстары бірнеше жылдарға созылуы мүмкін, сәйкесінше ол бірнеше есептік кезеңдерді қамтиды.
Құрылыс барысында өндірілетін өнім сол орында қалады, жұмысшылар бригадасы мен құрылыс техникасы жаңа объектіге ауысып отырады. Жұмыс күші мен құрылыс техникасын басқа жерге ауыстыру қосымша шығындарды талап етеді. Кейбір шығындар (құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждау, не монтаждан алу) есепте алдын-ала жиналып, одан кейін тиісті кезеңмен есеп объектілеріне бөлінеді.
Құрылыс өндірісінде өнімді өндіру үшін ұзақ мерзім талап етіледі, сондықтан ол бірнеше жылға созылуы мүмкін және бірнеше есептік мерзімді қамтиды.
Басқа өндірістерге қарағанда, құрылыста өндіріс мерзімдерінің ұзақтығына және көптеген объектілерде бірмезгілде бірнеше жұмыстың жүргізілуіне байланысты аяқталмаған өндірістің қалдықтары үлкен болады.
1. Төлегенов Е.Т., Бейсенбаева А. К. Құрылыстағы бухгалтерлік есеп. – Алматы: ОҚУ ҚҰРАЛЫ / Е..:Заң әдебиеті ,2008.-112 б.
2. Савицкая Г. В Анализ хозяйственной деятельности предприятия. – Минск: Учебник, 2002.- 336 б.
3. Строительство: учет, налоги, право. Справочник. – Минск: ООО "Статус-Кво 97", 2006.- 563 б.
4. Кеулімжаев К.К., Кудайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері. Алматы, 2006 – Учебник, 121б.
5. Родостовец В.К, Габдуллин Т.Ғ. Родостовец В.В. Шмидт О.И. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Қазақстан-орталық аудиті тәуелсіз аудиторлық компаниясы. Алматы . – 2003. – 478б.
6. Радостовец В.К. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы: 2002.- 366б.
7. «О государственной поддержке инновационной деятельности»//Официальная газета 2008. №15 (433) 12б.
8. Бюллютень бухгалтера, № 12, Типовой план счетов бухгалтерского учета : Разяснение специалиста – 31.07. 2007.
9. www.afn.kz
10. Bnews.kz – Астана: Нур Отан партиясының съезі
11. www.nationalbank.kz
12. Рауан Еділбаев Bnews.kz үшін.
13. Палий В.Ф. Международные стандарты финансовой отчетности. Москва: Юнит, 2005. – 179б.
14. Кеулімжаев Қ.К., Тулегенов Э.Т. Байдаулетов М.Б. Құдайбергенов Н.А. Шоттардың типтік жоспары: шоттар корреспонденциясын құру методологиясы
15. Исмагулова Б.,Ережепова Э., Абдижапарова Г., Словарь для студентов. – Алматы: «Аруна» баспасы,2002ж-38б.
16. № 11 IAS Халықаралық қаржы есептілігінің «Құрылыс салуға жасалған шарттар» стандарты
17. № 12 БЕС “Күрделі құрылысқа мердігерлік келісім”
18. Бухгалтерлiк есептiң Типтiк шоттар жоспары. Алматы, 2007ж.
19. 17.04.95 жылғы №2200 «Лицензиялау туралы Қазақстан Респуликасының Заңы»,
20. 16.07.01 жылғы №242-2 «Архитектура,сәулет-құрылыс қызметі жөніндегі Қазақстан Республикасының Заңы».
21. Қазақстан Республикасы. 2006 жылдың 28 ақпанында қабылданған Заң. Бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептілік туралы. – Алматы
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
1. ЖШС «КАМАШ-СТРОЙ» ҚҰРЫЛЫСТАҒЫ ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫН ЕСЕПКЕ АЛУДЫҢ
ӘДІСТЕРІ МЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУ
1.1 Құрылыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... жинақтамалы және талдамалы есебі
2. ЖШС «КАМАШ-СТРОЙ» ... ... ... ТАЛДАУ
2.1 Құрылыстағы шығындар есебін талдаудың әдістері мен ... ЖШС ... ... шығындардың есебін талдау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... Ресубликасында дағдарыс жағдайында өте
маңызды және қызықты тақырып болып табылады.
Шығындар есебі – кәсіпорындарды басқарудың ең негізгі ... ... ... ... есебін жүргізу қажеттілігі ... ... ... ... ... және рентабельдікке деген
талаптардың өсуіне байланысты. Қазіргі ... әр ... ... әр ... ... өтімділігі, қабылданған әр шешімнің тиімділігі, ... ... ... ... ... ... өз шығындар ауқымы
туралы нақты ойлары болуы тиіс.
Шығындар – қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... немесе болашақтағы мүмкіндік
көрсеткіші. Шығындарды жоспарлау – бұл ... ... және оның ... өндірістік міндеттердің қойылуы мен оларды іске асыруға
қажетті қаражаттар түріндегі алға ... ... ... ... нарықтағы кәсіпорын жоғарғы деңгейдегі пайданы қамтамасыз ету
шешім қабылдауға ынталы. Осы ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ол үшін:
- өндіріс шығындарының құрамы мен құрылымын білу ... ... ... ... ... реттеуді және бақылауды
ұйымдастыру;
- шығындарды шектеу, өнімнің сапасына сәйкес және оның бағаның ... мәні өте ... ... ... ... білу ... есебін жүргізу мәселесі ертеден келе жатқан күрделі мәселе.
Өндірістік есеп ... ... ... ... үшін ... ... ... кіреді. Бухгалтерлік есептің мәліметтері ... шешу үшін ... ... және бұл ... ... ... ... жүйесін құру қажет.
Құрылыс жұмыстарының ерекшелігі оның үздіксіздігінде болып табылады.
Құрылыс жұмыстары келісімге қол ... ... ... ... ... ... мүмкін, сәйкесінше ол бірнеше есептік кезеңдерді
қамтиды.
Құрылыс ... ... өнім сол ... ... ... мен құрылыс техникасы жаңа объектіге ауысып отырады. Жұмыс күші
мен ... ... ... ... ... қосымша шығындарды талап етеді.
Кейбір шығындар (құрылыс машиналары мен механизмдерін монтаждау, ... алу) ... ... ... одан кейін тиісті кезеңмен есеп
объектілеріне бөлінеді.
Құрылыс өндірісінде өнімді өндіру үшін ұзақ ... ... ... ол бірнеше жылға созылуы мүмкін және бірнеше есептік мерзімді
қамтиды.
Басқа ... ... ... ... ... және ... ... бірмезгілде бірнеше жұмыстың
жүргізілуіне байланысты аяқталмаған ... ... ... ... ... қарай Қазақстан құрылыс матералдарына елдің сұранысын 80
пайызға қамтамасыз етуі қажет. 2015 жылы ішкі өндіріс ... ... ... ... ... ... 80 пайызын қамтамасыз етуі
тиіс.
Алайда 50 пайыз құрылыс материалдары әлі де импортталатынын ... ... ... ... ... заманғы цемент зауыттарымен,
шыны өндірісімен, ... ... ... ... ету үшін еліміздегі өндірістік базаны дамыту қажет. 2015 ... ішкі ... ... ... елдің сұранысын 80 пайыз қамтамасыз
етуі қажет.
Сонымен, әлемдік дағдарысқа және ... ... ... Қазақстанның құрылыс секторының қиындықтарды лайықты өткеруге
барлық мүмкіндіктері бар. ... ... ... ... ... ... ... мемлекет барынша күш жұмсауда. Енді ... ... сол ... компанияларының өркениетті жұмыс істеуге деген
талпынысына ... ... ...... өндірістік қызметінде материалдарды
тиімді пайдалану арқылы өнім ... оны ... және ... табу ... ... мейлінше азайту, олардың түрлері жайлы, шығындарды
азайту тәсілдері де осы дипломдық жұмыста қаралған.
Жұмыс кіріспеден, үш ... ... және ... ... ... ... бөлімінде жалпы өндірістік шығынның
экономикалық сиаттамасы және шығындардың түрлері көрсетілген. ... ... ... есеп ... ... ... ... болатын шығындар туралы мәлімет берілген, ал ... ... ... ... ЖШС ... ... ... шығындардың
есебіне талдау жасалынады: оған теңге таур өніміне, еңбек шығындары, жанама
шығындарды талдау т.б. жатады, ... ... ... жетілдіру
жолдары жайлы ... ... және ... ... сонымен қатар бүкіл әлемдегі болып жатқан ... ... мен одан шығу ... ... ЖШС ... ... ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫН ЕСЕПКЕ АЛУДЫҢ
ӘДІСТЕРІ МЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУ
1.1 Құрылыс қызметіндегі бухгалтерлік ... ... ... басқару жүйесін қайта ұйымдастыру отандық өндірістік
есеп үшін ... ... ... ... және ... ... ... ұғымдарын бағалауда жаңа мүмкіндіктер ашады.
Есепті ... ... ... кезеңдерде қарастырылады:
1) өндірістік қызмет процесіндегі пайда болу мезгіліне қарай
алғашқы шығындардың бейнеленуі;
2) өндірістік шығындар ... ... ... ... ... бөлімшелеріне, шығындардың пайда болу орындарына, жауаптылық
орталығына, өнімдерге, жұмысшыларға қарай оқшаулау;
3) өндірістік ... ... болу ... және ... ... ... сонымен қатар басқа да уақыт кезеңдері, өткен шығындар,
есепті кезең және болашақ кезең шығындарына қарай оқшаулау;
4) ... ... ... ... ... ... бөлу:
жалпы өндірістік шығындарды аяқталмаған, дайын өнімнің өзіндік құнына қосу
жолымен өтеу;
5) қызмет көрсетуші (көмекші) өндірісінің ... ... ... және ... ... ... ... шығындарды өндірістік
бөлімшелері қызмет көрсетуші өндірісінің өнімдерін, ... ... ... ... ... бөлу;
6) аяқталмаған өндірісті және өндіріс процесінде алынған қалдықтарды
анықтап, бағалау және ... ... ... көлемі мен жекелеген ... ... ... ... өндірістік есеп өндіріске жұмсалған шығындар есебі (1-5
кезеңдер) мен калькуляциялық есепті (4-6 кезеңдер) ... ... ... ... ... ... интеграциялық жүйе ретінде
көрінеді.
Өзіндік құнды түсіну үшін (шығындар жиынтығы ретінде) оны 3 ... ... ... пайдаланумен анықталады;
2) шығындар ақшалай өлшемдегі пайдаланылған ресурстарының санын
сипаттайды;
3) шығындар ... ... ... өнім ... ... ... қызметімен салыстырылады. Осыдан өзіндік құн (шығын) белгілі бір
мақсаттағы пайдаланылған ресурстардың ақшалай өлшемдегі шамасы.
Шығындар есебінің ... ... ... ... ... Бұл ақпараттарды пайдаланушылар мен басқарудың мақсатына байланысты
болады. Шығындар ... ... ... ... ... ... мен өндірістегі есеп жүйесінің түрін анықтайды.
«Әртүрлі мақсат үшін әртүрлі өзіндік құн» ... ... ... 3 ... ... ... ... өндірістік өзіндік құн, ол қалыпты ... ... ... және бағаны белгілеу үшін қолданылады;
2) тікелей өндірістік (ішінара) өзіндік құн арнайы ... ... ... және баға ... үшін қолданылады;
3) жауапкершіліктің орталығы бойынша өзіндік құн. Ол ... ... ... және ... үшін ... ... құн ... жұмсалған барлық ресурстарды құрайды. Ол
шығындар есебінің объектісіне жұмсалған тікелей шығындар мен соған ... ... ... ... ... шығындар 2 кезеңге:
жауаптылық орталығына қарай; ... ала ... ... мен ... ... ... ... Бұл бөлініс өндіріс көлемі мен аяқталған
және аяқталмаған болып анықталады.
Толық өзіндік құн бойынша бағалау жүйесін жетілдіру – ... ... ... болып саналады
Нормаларға сәйкес келешекте пайда болуы тиіс шығындарды бағалау
нормативті шығындар жүйесі деп ... Бұл ... ... ... ... ... шығындарды тікелей және жанама түрлерге
бөлінуі жүзеге ... ал ... ... және ... ... ... Мұндай жүйе стандарт-кост деп аталады. Өндіріс
барысында қалыптасқан ауытқулар тікелей нормалардан артық ... ... ... деп ... ... ... жүйе ... бақылау
үшін қолданылып, өндірістік қуаттарды пайдалануды бақылаумен байланыссыз
болған. Нормативті ... ... ... ... ... заманға
сәйкес жүйелер тікелей шығындар үшін стандарттарды ... ... ... үшін ... (бюджеттерді) қарастырады. ... ... ... ... ... ... өндіріс
қуаттарының нақты пайдалануына ... ... ... есептеуге
мүмкіндік береді. Сондықтан жанама шығындар тұрақты және ... ... де, ол ... өндіріс көлеміне сай жанама шығындарды
анықтауға мүмкіндік береді.
Нормативтер бойынша шығындарды бағалау жүйесі кәсіпорынның ресурстарын
пайдалану ... ... ... ... ... ... құрылыс объектілерінің өзіндік құнын нормативті
калькуляциялау негізделген, осы мақсатта ... ... және ... ... көлемі анықталады. Құрылыс жұмыстарының сметалық
өзіндік құнының негізі – ол құрылыс ... ... ... құрылыс машиналарын пайдалану және еңбек шығындары ... ... ... ... шарттар мен барлық кешенді құрылыс
жұмыстары ескеріле отырып құрылыс ... ... ... ... ... ... ... құрылысты ұйымдастыруда дұрыс
шешім қабылдауға әрекет ету.
Бұл мақсат төмендегідей бағытты қамтуы шарт:
1) ішкі аудитті ... ... ... ... ... ... ... қарай тиімділігін анықтау;
4) шығын мөлшерін азайтудың жолдарын анықтау;
5) ... ... ... ... ... күні ... отырған тәжірибеде көрсетілгендей ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың еңбекақысы;
3) құрылыс машиналары мен механизмдерін пайдалану үшін кеткен
шығындар;
4) ... ... ... ... мен ... ... ... есепке алудың және өнімнің өзіндік ... ... ... ... жасау мерзімі: алдын ала және ... ... ... екіге бөлінеді.
Алдын ала жасалатын калькуляция өнімді шығарғанға дейін өндіріске
қажетті деңгейдегі ... ... ... Оған ... ... нормативтік калькуляция жатады.
Жоспарлы калькуляция – өнімге (жұмысқа, ... және ... ... ... ... ... анықталады, бірақ ол кезде
еңбекақының, энергияның, отынның, материалдардың ... ... ... ... ... ... калькуляция – бұл жоспарлы калькуляцияның бір
түрі, ол ... және ... ... ... ... ... ... калькуляцияны жасауға негіз бола алады.
Нормативтік калькуляция ағымдағы жоспарлы калъкуляцияның бір түрі ... Бұл ... әдіс ... ... ... ... және
кәсіпорынның өзінде пайдаланып жүрген өнімнің ... ... ... Оның ... қол ... ... деңгейін
сипаттайтын ағымдағы және әрекет етіп тұрған нормаларды пайдаланады.
Нормативті ... ... ... ... ... жоғарылау болып келеді.
Кейінгі (немесе кезекті) ... өнім ... ... есеп ... ... ... нақты шығынды көрсетеді. Оларға нақты (есеп беру калькуляциясы)
және шамаланған калькуляция ... ... ... ... (есеп беру) калькуляциясы нақты
шығындармен сипатталады, ал ол жоспарлыдан ... ... ... да ... ... ... немесе орындалмауы, кейбір шығындар
түрлерінің артық немесе кем жұмсалуы) және оған ... ... да ... ... ... амортизациялық аударымдардың
нормасы, суға, газға, жылуға, электр ... ... ... байланысты) ауытқуы мүмкін.
Калькуляцияның бұл түрі нақты шығындар туралы есептік ... ... ... ... ... және тоғыз айдың ішінде алынған
өнімдер немесе басқа да кезеңге есептелген ... ... ... бұл түрі ... ... ... ... нәтижесін
алдын ала бағалау үшін пайдаланылады.
Калькуляциялау кезінде өнімнің өзіндік кұнының калькуляциясын және
шығындарды есептеу объектісін дұрыс ... өте ... роль ... ... даму кезеңіндегі Елбасының алға қойған
талаптарына және де ... ... ... ... күні ... ... ... көлемі күннен күнге жоғарлауда. Осы ... ... ... ... ... ... талабына сай
орындалуын талап етеді. Талапты орындау мақсатында нақты ... ... ... ... шаршы көлемін дұрыс бағалауға мүмкіндік береді.
Құрылыс ... ... ... субъектілерінің
талдамалы және жинақтамалы есебін ұйымдастыруда әсер ... ... ... бар. Құрылыс өндірісі жермен тікелей ... ... ... оның ... ... ... ... келісімге қол қойылғаннан бастап құрылыс ... ... ... ... ... ол ... есептік кезеңдерді
қамтиды. Сондықтан құрылыс жұмыстары ... ... ие ... мерзімді және өтпелі сипатқа ие болып келеді;
- көп кезеңділігі;
- ... ... ... ... ... ... ... және сыйақылық түрлерінің қолданылуы;
- жұмыстарды орындаудың нақты және жоспарланған ... ... ... және ... ... ... ... барысында өндірілетін өнім сол ... ... ... мен ... ... жаңа объектіге ауысып отырады. Жұмыс күші
мен құрылыс техникасын басқа жерге ауыстыру қосымша шығындарды талап ... ... ... ... мен механизмдерін монтаждау, ... алу) ... ... ... одан ... тиісті кезеңмен есеп
объектілеріне бөлінеді.
Құрылыс өндірісінде ... ... үшін ұзақ ... талап етіледі,
сондықтан ол бірнеше жылға созылуы мүмкін және бірнеше ... ... ... ... ... өндіріс мерзімдерінің
ұзақтығына және көптеген объектілерде ... ... ... ... ... ... қалдықтары үлкен болады.
Өзгеріп отыратын метерологиялық жағдайда ашық жерде жұмыс ... ... ... әсер етеді.
Құрылыс-монтажды өндірісті қыс мерзімінде жүргізу кезінде еңбек
ресурстарын, ... жылу және ... көп ... ... ... пайда болады, олар міндетті түрде бухгалтерлік
есептерде көрсетілуі тиіс.
Құрылыс ... ... ... ... құм) ашық жерде
сақталады. Ұзақ ... бойы ашық ... ... ... ... ... ... байланысты олардың тұтыну құны
азаяды.
Осы материалдар бір ай ішінде қолдануға құжатсыз беріледі. Олардың
нақты ... ... ... ... ... ай ... ... инвентарлық
есептеу жүргізу керек. Бұл ай сайынғы материалдардың шығынын анықтау және
табиғи ... ... үшін ... ... ... шығындарын талап етеді.
Кейбір жағдайларда құрылыс-монтаж жұмысы транспорт жете алмайтын жұмыс
істеп тұрған кәсіпорыннің аумағында немесе ... ... ... ... ... ... ... да өндіріс түрлерімен байланыстарының
күрделілігімен де ... ... ... ... мамандандырылған және де басқа да жұмыстардың ... ... ... ... бас ... құрылыс
кәсіпорынының басшылығымен жүргізіледі. Ол тапсырыс берушімен барлық
жұмысты орындауға ... ... ... ... үшін ... мамандандырылған кәсіпорындармен келіседі, ол
субмердігерлер деп ... ... ... ... бас ... ... ... олардың өзара қарым-қатынастары күрделі
жүйенің қалыптасуына әкеледі, ол ... есеп ... ... әрі
жүйеленіп көрсетілуі тиіс.
Құрылыс өндірісіндегі нышандардың жұмыс түріне қарай бағалануы
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... құжаттарды құру процесі мен оны ... ... ... ... ... ... ... күннің талабына
сай орындалған есеп ... яғни ... ... жүйе ... ... нышаннының нақты бағасын анықтай
алады.
Құрылысты ұйымдастырудың формалары және өндіріс түрлері, келісім-шарт
жасау тәртібі. Құрылыс өндірісінде ... ... ... ... арасындағы жасалған келісім-шартқа байланысты. Бұл шарт
Халықаралық Қаржылық ... №11 ... ... ... ... ... түсім және мердігерлік келісім бойынша шығындар
есебі төмендегідіей тәртіпті анықтайды:
- біріншіден, ... ... ... ... және ... ... ... есепті кезеңдегі түсім мен шығын істелген ... ... ... ... ... Құрылыстағы шығындар есебі
Шығындар есебі мәнінің көпшілік ... ...... есебі кәсіпорында белгілі уақыт ... ... ... және өнім ... процесстерін оларды сандық өлшеу, ... ... ... ... ... және ... арқылы көрсетуге
бағытталған шаралар жиынтығы болып ... ... ... ... кәсіпорындар бірлестігін) басқару мен оның қызметін қаржы
нәтижелерін ... ... ... ... мәлімет алуды қамтамасыз
етеді.
Бірақ мұндай тәсіл басқару ... даму ... және ... есеп теориясында пайдалану бағыттары бойынша шектелген. Біздің
ойымызша өндіріске жұмсалған шығындар есебінің маңызын ... ... ... ... жұмсалған шығындар есебін түрлендіруі ... ... ... ... ... ... тәсілдерді
қамтуы тиіс. Осылайша, шығындар есебінің мазмұнын анықтау кәсіпорындарда
оны ұйымдастыруды үлгілеудің шынайы алғы шарттарын жасайды. ... ... ... есеп ... жүйе ... тек қана іс әрекетті ғана
емес, сондай-ақ болашақта кәсіпорын экономикасын белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... басқару үлгісіне
сәйкестендіріліп бұрынғы, қазіргі және болашақтағы өндірістік ... мен ... ... ... ... ретінде қарастырылса,
онда есептің мұндай жүйесі өзіндік құнды басқарудың негізгі міндеттеріне
сәйкес келеді.
Шығынды басқару функциялары төмендегідей бөлінеді:
- ... ... ... ... ... ... (сатумен байланысты);
- әкімшілік (басқару процесімен байланысты).
Қаржылық және әкімшілік шығындары кезең шығындарына жатады,өндірісте
маңызды калькуляциялық есеп болып табылады.
Нақты бір ... ... ... ... ... ... ... әкімшілігін басқару шешімдерін қабылдау үшін ... ... ... экономикалық стратегияны қалыптастыру мен
ауыртпашылықтарды табу ... ... ... ... ... ... ... салыстыра отырып бақылау;
3) дайын өнімді бағалау және ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнын есептеу;
4) құрылымдық бөлімшелердің өндірістік қызметінің эконо-микалық
нәтижелерін анықтау және ... ұзақ ... ... ие, өндірістік және ... ... ... өнім ... ... негізгі
қорлар мен өндірістік қосалқыларға салынған күрделі салымдардың тиімділігі
шешімдер қабылдау үшін өндірістік қызметті басқару ... ... ... ... ... ... ... статьясына сәйкес әр түрлі шығын ... ... ... ... ... ... есеп обьектасына және жартылай фабриканттарының әр ... ... ... ... ... болу және өндірісті жүйелеу шығын ... ... ... есеп беру ... өнім ... санына қарай есеп беруді калькуляциялаудағы кезең.
Қолданылатын көрсеткіш тәсілінің шығын есебі және ... ... ... калькуляциялаудағы шығын өндіріске бөлім тапсырысы ретінде
есептелінеді .Оның құрамында ... ... ... ... және ... ... құнның өнімін калькуляциялау тапсырыс мақсатымен
байланысты болады
Шығын есебі тәсілінің ерекше көрсеткіштері:
- ... ... ... ... ... өндірістегі шығының жиналу тапсырысы номенклатура
шығыны;
- калькуляциялық есеп беруде тапсырыстың бөлім.
Қаржылық-шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... шоттар тізбесінің топтамасында 8 бөлімнің
шоттары – «Өндірістік ... ... оның ... 8010 «Негізгі
өндіріс», 8020 «Меншікті өндірістің жартылай фабрикаттары», 8030 «Қөмекші
өндірістер», 8040 «Үстеме ... ... ... ... және ... үшін ... құрылыс бөлімдеріне, бөлек бөлімшелерге,
жұмыс түрлеріне байланысты ... ... және ... ... ... ... өндірістік
шығындарына «Өндірістік есеп шоттары» сегізінші шот ... ... ... ... ... ... болу орны ... және басқа да
себептер бойынша, ... ... ... өнімнің өзіндік құнының
калькуляциялау бойынша топтастырылады.
«Өндірістік есеп ... ... ... ... ... ... «Өндірістің өзіндік жартылай фабрикаттары»
8300 «Көмекші өндіріс»
8400 «Үстеме шығыстар»
Негізгі өндіріс шығындарының есебі. Өдіріс ... ... 8110 ... өндіріс» бөлімшесінің шоттары қолданылады (1 кесте). Бұл
бөлімшеде негізгі өндіріске шығындар, оның ішінде шикізат пен материалдарға
кеткен шығындар, ... ақы ... және ... ... ... ... ... апарылатын үстеме шығындар қарастырылады [14].
1 кесте
8110 «Негізгі өндіріс» бөлімшесінің шоттары бойынша жасалатын
шоттар корреспонденциясы*
|№ | ... ... ... ... ... ... | |
| | | | |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... ... |8110 |1340 |
| ... ... ... | | |
|2 ... ... ... ... жартылай|8110 |8210 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
|3 ... өндіріс қажеттіліктеріне |8110 |1310 |
| ... ... | |1350 |
|4 ... мақсаттардан қолданылған |8110 |8310 |
| ... ... ... ... бу, | | |
| ... су, электр энергиясы, суық құны | | |
|5 ... ... суық және ... |3310- |
| |су, бу, газ, ... энергиясы қолданғаны | |3330 |
| ... ... ... акцептелінуі | | |
|6 ... ... ... |8110 |3350 |
| ... ... еңбек ақы | | |
| ... | | |
|7 ... ... ... ... |8110 |3430 |
| ... байланысты резервтерді аудару | | |
|8 ... ... ... |8110 |3150 |
| ... еңбек ақы төлеу | | |
| ... ... ... аударуы | | |
|9 ... ... ... да ... |8110 |3310- |
| ... ... ... | |3330 |
| ... | | ... |Үстеме шығындарды есептен шығару |8110 |8410 |
| ... ... ... ... |8410 |8110 |
| ... ... | | ... ... ... ... |1320 |8110 |
| ... төл мен өнім ... ... |2930 |8110 |
| ... | | ... |Аяқталмаған өндірістің жоғалтуларының | | |
| ... | | ... ... нәтижесінде |7470 |8110 |
|5 ... ... ... ... ... ... |7510 |8110 ... |Кінәлілерге апарылғандар |1250 |8110 ... ... ... |7470 |8110 ... ... қолдануы мүмкін бағада апару |1350 |8110 ... ... ... ... ... |1340 |8110 |
| ... ... ... шығару | | ... көзі : ... ... ... ... ... құру
методологиясы
8200 «Өндірістің өзіндік жартылай фабрикаттары» ... ... ... ... ... жүргізу үшін арналған (2 кесте).
2 кесте
8200 «Өзіндік өндірістің жартылай фабрикаттары» бөлімшесінің шоттары
бойынша жасалатын шоттар корреспонденциясы*
|№ | ... ... ... ... ... ... | |
| | | | |
| | ... |Кредит |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... |8110, |1340 |
| ... ... ... кезеңнің |8310 | |
| ... ... | | |
|2 ... және ... өндірістен жартылай |8020 |8110, |
| ... ... | |8310 |
|3 |Бір ... ... ... жартылай |8020 |8020 |
| ... ... | | |
|4 |Ары ... ... өңдеуге жартылай |8110, |8020 |
| ... ... |8310 | |
|5 ... ... ... ... |7010 | ... ... ... | | |
|6 ... ... ... ... |8110 |3350 |
| ... ... ... | | |
| ... апарылады. | | |
* ... көзі : ... ... ... ... ... ... өндірістің шығындарының есебі. Негізгі өндіріс тұтынатын өнімді
шығарып ... ... және ... ... ... көмекші өндіріс деп
аталады.
3 кесте
8030 «Көмекші өндіріс» бөлімшесінің шоттары бойынша жасалатын шоттар
корреспонденциясы*
|№ | ... ... ... |Шаруашылық операциялардың мазмұны | |
| | | | |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... ... |8310 |1340 |
| ... басына аудару | | |
|2 ... ... өнім ... ... |8310 |1310 |
| ... ... ... ... құны| |1350 |
|3 ... ... ... ... | |
| ... бу, ... газ, ... ... | | |
| ... | | ... |Көмекші өндірістің басқа цехтерінен |8310 |8310 |
| ... | | |
|7 ... ... ... |Жақтық ұйымдардан алынған |8310 |3310- |
| | | |3330 |
| | | |3390 |
|4 ... ... ... ... |3350 |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... ... ... төлейтін |8310 |3150 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | |
|6 ... цех жұмысшыларының демалысын |8310 |3430 |
| ... ... ... ... | | |
|7 ... өндіріске байланысты үстеме |8310 |8410 |
| ... ... ... | | |
|8 ... ақаудың өзіндік құнын есептен |8410 |8310 |
| ... | | |
|9 ... ... ... құнын |8410 |8310 |
| ... ... | | ... ... төл мен өнім ... малды |2930 |8310 |
| ... | | ... ... өнім ... |1320 |8310 ... ... өндірісте материалдар ретінде |1350 |8310 |
| ... ... ... өнімінің |1310 | |
| ... | | ... ... шығындар жабдықтаушы есебіне|7110 |8310 |
| ... ... қала ... ... | | |
| ... ... қаладан тыс жеткізу бойынша| | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... шығуы | | ... ... ... жөндеу бойынша жұмыс | | |
| ... ... ... | | ... |Осы ... ... жасалмағанда: | | |
| ... |7210 |8310 |
| ... ... |7110 |8310 |
| ... және көмекші цехтар |8410 |8310 ... |Осы ... ... ... |3440 |8310 ... |Транспорттық қызмет көрсетуді есептен | | |
| ... | | ... ... ... қызмет |7210 |8310 ... ... және ... цехтерге |8410 |8310 ... ... ... және ... |1310, |8310 |
| ... ... ... |1350 | ... ... өндірістің жарық беру, жылу, суық| | |
| ... ... ... ... ... | | |
| ... қызметтердің құнын есептен |8410 | |
| ... |7110 |8310 |
| ... және ... ... ... |7210 |8310 |
| ... ... | |8310 |
| ... | | ... ... өндірістің қызметтерін есептен | | |
| ... | | ... ... ... орындалған құрылысқа |2930 |8310 |
| ... ... | | ... ... ... ... |7410 |8310 |
| ... | | ... ... ... ... ... |7470 |8310 ... ... ұйымдармен көрсетілген |7010 |8310 ... ... ... ... ... |1350 |8310 |
| ... | | ... ... ... есепті кезеңнің |1340 |8310 |
| ... ... ... ... ... | | |
* ... көзі : ... ... ... ... ... ... – қазандық, электр станциялары, сумен жабдықтау, жөндеу-механикалық
цехы, автотранспорт және т.б. Көмекші өндірістің шығындарын есептеуге ... ... (3 ... және ол ... ... деп ... ведомста
жүргізіледі, онда әрбір өндіріс үшін жеке талдамалық шот ашылады. Ведомсқа
жазбалар ... ... ... ... ... алып жазылады.
Үстеме шығыстарының есебі. Үстеме шығыстарға өндіріске қызмет
көрсетумен және ... мен ... ... ... ... ... жатады, оларды тікелей дайын өнім түрлеріне жатқызуға
болмайды. Үстеме шығыстар, әдетте, біршама жалпы сипатқа ие болады:
- ... ...... ... ... ... ... көрініс табады;
- екі және одан да көп бұйымдар шығарған ... бұл ... ... бір бұйымға жатқызу қиынға түседі, демек олар дайын ... ... және ... ... де ... ... ... шығындар» бөлімшесінің шоттары бойынша жасалатын шоттар
корреспонденциясы*
|№ | ... ... ... ... ... ... | |
| | | | |
| | ... |Кредит |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... және ... ... ... |8410 |1310, |
| ... ... ... қызмет көрсету, | |1350, |
| ... ... ... ... ... |3390, |
| ... ... ... | |3310- |
| | | |3330 |
|2 ... және ... ... қызметін |8410 |3350 |
| ... ... ... ұжымның | | |
| ... ... ... ... | | |
|3 ... және ... ... ... |8410 |3430 |
| ... ететін, сонымен қатар жартылай| | |
| ... ... ... цех) | | |
| ... ... ... резервтің келіп | | |
| ... | | |
|4 ... және ... өндіріс қызметін |8410 |3150 |
| ... ... ... қатар жартылай| | |
| ... ... ... цех) | | |
| ... ... ... ... төлеу| | |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... жағдайда, жақтық |8410 |3310- |
| ... ... ... және | |3330 |
| ... ... ... ... | |3390 |
| ... ... ... ... есептелді | | |
|6 ... ... ... ... ... |8410 |3440 |
| ... | | |
|7 ... ... : | | ... ... ... ... құралдар |8410 |2420 |
| ... | | |
|8 ... ... ... ... қолданылатын барлау және |8410 |2620 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... активтер|8410 |2740 |
| ... | | |
|8 ... ... ... ұйымдарымен |8410 |3310- |
| ... ... ... | |3390 |
| ... ... көрсетілуі | |8310 |
|9 ... ... ... ... |8410 |3360 |
| ... ... ... жал төлемінің | | |
| ... | | ... ... ... ... |8410 |3440 |
| ... мезгілдік шығындарға | | |
| ... ... ... | | ... ... ... резервті қайта жанжанжыру | | |
| |: |8410 |3440 |
| ... ... ... |3440 |8410 |
| ... жазу ... | | ... ... және көмекші өндіріс |8410 |1250 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... шығару | | ... ... айға ... ... |8410 |1620 |
| ... ... жаңа ... ... | | |
| ... байланысты шығындардың | | |
| ... | | ... ... ... жабылмаған негізгі |8410 |1620 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | ... |Есепті кезеңге жататын орын ауыстыру мен|8410 |1620 |
| ... ... ... ... |2930 |1620 |
| ... ... есептен шығару | | |
| ... ... | | ... ... ... материалдарды есептен |8410 |1310, |
| ... | |1350 ... ... жөндеумен айналысатын |8410 |3350 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | ... ... жөндеумен айналысатын |8410 |3150 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | | ... ... жөндеумен айналысатын |8410 |3310 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... бойынша |8410 |3390 |
| ... ... шоты ... | | ... |Ақауланған өнімнен алынған материалдар |1350 |8410 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... орнын толтыру |1250 |8410 |
| ... ... ... ... алу | | ... ... ... шикізат, |1280 |8410 |
| ... ... ... | |
| ... ... ... ... және қызмет | | |
| ... үшін ... ... | | ... |Үстеме шығындарды есептен шығару: | | ... ... ... |8110 |8410 |
| ... ... |8310 |8410 |
* ... көзі : ... ... ... ... корреспонденциясын құру
методологиясы
Үстеме шығыстарды тарату тәсілі өндірістің ерекшелігіне және есептік
саясатына тәуелді болып келеді. Негізінен ол ... есп ... ... ... ... ... еңбек ақысына пара-пар етіп таратылады;
- тікелей материал шығыстарына пара-пар етіп таратылады;
- ... өнім ... ... ... шикізаттың салмағына пара-пар
етіп таратылады;
- цех құнына пара-пар немесе шикізат құны ... ... ... ... етіп ... алдын-ала белгіленген шығындардың тұрақты коэффициенттері бойынша
таратылады;
- басқа да тарату базалары бойынша таратылады.
8400 «Үстеме шығыстар» ... ... ... ... ... (4 ... 8410 ... шығыстар» бөлімшесінде негізгі және
көмекші цехтар , сонымен қатар өзіндік өндірісінің жартылай ... ... ... [14].
Құрылыс машиналары мен механизмдерін пайдалану шығындары бабы
бойынша шығын ... ... ... ... ... мен ... тәуелді. Технологиялық процестің
өсуіне байланысты құрылыс ... ... ... ... ... ... ... құрылыс машиналарын ұстау мен
пайдалану үлесі өседі. Осының бәрі құрылыс машиналарын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... машиналары мен
механизмдерін ұстау мен пайдаланудың есебін бөлек жүргізу, осы ... ... ... ... мен ... ... арасында дұрыс
бөлуге мүмкіндік береді.
Құрылыс машиналары мен ... ... ... ... ... ... мен ... құрылыс кәсіпорындарының жеке
меншігі болып, оның ... ... ... Бұл ... ... шығындары 1 ай ішінде жиналып, 8030 «Көмекші өндіріс» шотының
«Құрылыс ... мен ... ... ... – әр ... ай ... осы құрылыс ... ... ... ... ... ... машиналары мен механизмдерін
пайдалану бойынша қор» деген ... ... ... ... ... машиналары мен механизмдерін пайдалану үшін басқа өз
бетінше жұмыс атқаратын құрылымдық бөлімше құрылады. ... ... ... ... ... ... бөлімшесіндегі персоналдар құрамында болып саналады. Сондықтан
машиналарды пайдалану бойынша ... ... ... ... ... шығындардың жинақтамалы және талдамалы есебі
Өндіріс шығындарының талдамалы есебі ... бір ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге арналған. Бұл әрбір
калькуляциялық (есептік) ... ... ... ... ... ... ... асады. Осы ведомостарда (карточкаларда) шығындардың
баптары, ал ... ...... басы мен ... ... аяқталмаған өндіріс қалдықтары, ай ішіндегі шығындар, дайын ... ... ... ... ... қайтымды
қалдықтарды есептен шығару және басқа да есептен ... ... ... ... мәліметтерді жазу үшін қажетті құжаттар
мен талдамалық кестелер негіз болады. ... ... ... әр цех ... ... ал ... ... қалдықтарының
сомасы – Бас кітапта көрсетілген 8010 - шоты бойынша қалдықтарға тең болуға
тиіс. Өндіріске жұмсалған ... ... алу ... ... ... ... ... нақты өзіндік құны
айқындалады. Соңғысын өнімге қоса ... ... ... арқылы
қоймаларда кіріске алады. Өндірілген өнімнің ... 1320 – ... ... ... және ... ... Ал ... қызметке 7010-
шоты дебеттеледі де, 8010-шоты кредиттеледі.
Өндірістегі шығындардың талдамалы және жинақтамалы ... ... ... есебін калькуляциялық карточкамен жүргізеді
немесе қондырылған ведомост номенклатурасының калькуляциялық обьектілері
(есебі) және өндірістегі цехтардың шығын бөлігі ... ... ... ... үшін ... ... барлық
есепті, өндіріске кеткен шығынды , есепте обьектінің кодын көрсету,
шығынның ... және ... ... және ірі ... ... ... шығындардың есебін
шығару үшін , және өнімнің өзіндік құнын ... ... ... , ... 2 есепті болады :
- қаржылық;
- өндірістік (басқару).
Мекеменің қаржы шаруашылық ... есеп ... ... ... ... құралдарын мынандай өндірістік түрге бөледі:
- негізгі өндіріс;
- көмекші өндіріс;
- қызмет көрсету өндірісі.
Көмекші өндірісте де соған ұқсас ... ... және ... ... ... , ... ... ұқсас. Сонымен
қатар тікелей шығындар , өнім ... ... , ... және ... ... , ... ... нақты бірлігіне
содан көмекші өндірістің цехтағы ... ... ... болып
табылады. Жарамсыз шығындары мына ... есеп ... бөлу ... ... ... ... ... өнім ,
пропорционалды сату есебін енгізу саясатын көрсету.
Сонымен қатар тікелей ... ... ... ... негізгі өніммен байланысуы (егерде бөлімнен жанама сату өнімі
шықса).Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау , жұмыс және көмекші ... және тек ... ... ... мақсаты және мына
қызметтің ішкі бақылау жүйесіне бөлінуі , бірақ өндірістегі шығын бөлімінің
нақты ... ... үшін және ... ... ... ... ... болып
табылады
Бухгалтерлік есепте көмекші өндірістің – бухгалтерлік есеп бағыты өте
қажетті.Мекеме ... ... ... ... 1-ші ... болады,нарықтық
даму байланысы кезінде.
Дәл осы кезде ... ... ... ... ... ... есепті жүргізу , бухгалтерлердің шығармашылық тәсілдері талап
етілуі және есепті басқарудағы жоғарғы білімі.
Көмекші өндіріске арнайы ұйымдастырылған шаруашылық субьектінің бөлімі
жатады ... , ... ... және ... емес ... ... ... әр түрлі ұйымдасқан қызметтің ... ... ... құрылыс мекемелері , негізгі ... ... ... өндірісте өзіндік құрамы бар, сондай-ақ, кірпіш жасалатын
цех, блоктар мен ... ... ағаш ... ... ... ... ... транспорттық-механикалық бөлімдері,
құм өндірісі , ... ауа ... бу мен ... ... жөндеу
шеберханасы, желдеткіш станциясы және т.б.
Көмекші өндірісте бір бағытпен қамтамасыз етпеу және ... ... ... ету жолу және ... құнның материалдық
ресурсы ,өнім сатудан түскен қосымша пайда және көмекші ... ... ... және ... ... ... ... кестелеу үшін ,
дайындау және ... ... ... ... ... ... , ... есебінің бөлігімен болатын және құрылыс мекемелерінің кірісі
, көмекші өндіріспен байланысты
Тікелей өндірістік шығындардың жинақтамалы және ... ... ... ... ... құруды кеңейтудегі материалдық-техникалық
ресурстар мен ақша ... ... ... ... ... салымдар
құрамына құрылыстық-монтаж жұмыстары: құралдарды, ... ... ... ... капиталдық жұмыстар мен т.б. шығындар
жатады(зерттеу-жоспарлау, геологиялық ... ... жер ... бойынша, құрылысқа байланысты ... ... ... ... ... ... үшін ... кадрларды
дайындау және т.б. ... ... ... салым-экономиканың
дамуын, өндірістегі құрылымның өзгерісін қамтамасыз ететін маңызды фактор.
Қаржылық ... екі ... ... ... ... ... ... және негізгі құралдар құнын
көбейтпейтін(эксплуатациондық кадрларды дайындауға кеткен шығындар).
Қаржылық салымдардың көзі болып меншік құралдары, банктік ұзақ ... ... ... ... ... қаражаттар, мемлекеттік
субсидиялар және т.б. табылады.
Натуралды және бағалық түрде ... ... ... көлемінің оперативтік есеп регистрі болып ... ... ... ... ... журналы табылады.
Журнал құрылыс учаскесінің бастығына жұмыстар басталар алдында
беріледі. Онда ... ... ... ... ... ... жиналады
және олар орындалу тәртібіне сәйкес келетін конструктивті элементтер және
түрлер арасында болады. Сонымен ... ... ... жұмыстарға
тікелей тікелей шығындардың сметалық мөлшері туралы мәліметтер, құрылыс-
монтаж жұмыстарының сметалық құнын құнын құрайтын жиынтықтар ... ... ... мен ... ... ... ... 3 категорияға бөлінеді:
- материалдарға тікелей шығындар;
- жұмыс ... ... ... қосымша шығындар.
Материалдарға тікелей шығындар ішіне қорытынды өнім құрамына кіретін
материалдардың барлық ... ... ... ... ... – бұл өнім өндіруге тікелей ... яғни бұл ... ... ... ... ... Негізгі құрылыс жұмысшыларына еңбекақы төлеуді шығындар есебінің
ұйымдастырылуының басты ерекшелігі «Өндірістік жұмысшыларға еңбекақы ... ... ... ... ... ... ... құрамына
тек негізгі құрылыс ... ... ... ... ... қосымша еңбекақысы үстеме шығындардың құрамына кіреді.
Құрылыстағы жұмысшылардың негізгі еңбекақысына құрылыстық, монтаждық
және басқа да ... ... ... және де ... ... материалды орналастыруға дайындайтын, тастарды бұзу мен ... жол ... мен ... ... ... көмекші жұмысшылардың
еңбекақы соммасы жатқызылады. Бұл баптың ... ... ... тау
асушылық жұмыстарды орындау барысында машинисттер, забой ... ... мен ... ... ... ... Монтаждық
жұмыстарды орындау кезінде осы бапта тек қана ... ... ... ... ... ... түйіндер және құралдың
бөліктерін бояумен немесе грунттаумен айналысатын, такелаждық жұмыстармен,
құралды ашумен, құралдың оралымын ... мен ... ... ... ... қосу мен оны ... ... жұмыскерлер кіреді.
Үстеме шығындардың жинақтамалы және талдамалы есебін ұйымдастыру.
Үстеме шығындар деп ... ... ... мен ... және ... (учаскілер) жұмыстарын ұйымдастырумен байланысты шығындарды айтамыз.
Олардың есебі 8040 бөліміндегі ... ... ... және де 8040.01 ... ... ... ... субшотын, 8040.02 – көмекші өндірістің
үстеме ... ... ... ... ... әрбір бөлімшелер бойынша (негізгі, көмекші, ... ... ... ... есептен шығарылады және ... ... ... ... ... ... төлеу
соммасына пропорционалды негізгі және ... ... ... ... ... ... ... өндірістердің үстеме шығындарының шоттары
жабылады.
Үстеме шығындарды бөлгеннен кейін 8040.01 және 8040.02 шоттары ... ... ... ... ... ... ... және құрылыстық
көтерме келісімдері бойынша бөліне алатын шығындар үстеме болып табылады.
Бухгалтерлік есептің стандарттарымен құрылыстық көтерме келісімдері ... және ... ... ... ... анықталады.
Негізгі құрылыстық өндірістің үстеме шығындарының құрамында ... ... ... ... өндірістік жұмыстар қызметімен
байланысты шығындарды бөліп көрсетуге болады. Бұндай шығындарға мыналар
жатады: ... ... және ... бойынша жұмыс
жүргізілетін учаскілеріндегі қызметтерінің еңбекақы төлемдері негізгі
жұмысшылардың ... ... ... және еңбекақы төлемінен
аударымдар; жұмысшылардың демалыстарын төлеу үшін құрылған резерв; ... ... ... ... ... ... учаскідегі қауіпсіздік техникасына ... ... ... мен ... ... ... алаңдарын ұстау және
жабдықтау, құрылыс ... ... ... ... және ... ... оларды «Негізгі өндіріс» бөлімшесінің «Үстеме шығындар»
шотында көрсетуге болады. Бұндай амал құрылыс-монтаж ... ... ... ... ... ... болып келмейді, бірақ міндетті
түрде құрылыс ұйымының есеп саясатында қарастырылуы керек.
Бірнеше келісімдер ... ... ... ... ... ... қызметімен байланысты үстеме шығындарды барлық транзиттік шоттарды
қолданатын ортақ қабылданған үлгі бойынша ... ... ... ... көрсету керек. Бірақ та бұл жағдайда үстеме шығындардың
баптар бойынша есебін жүргізу ... ... ... бір ... ... шығындар әр түрлі транзиттік жинақтамалы шоттарда айқындалады.
Үстеме шығындарды қалыптастыру ... есеп ... ... ... ... ... есеп ... осындай тәртіпті қарастырып,
бөлінген топтар мен шығындар баптары қабатындағы тікелей «Үстеме ... ... ... ... ... ... Үстеме шығындарды
талдамалы есептеу үшін бөлек учаскілер және ... ... жеке ірі ... баптары бойынша (уақытша құралдарды тұрғызу және
ұстауға, өндірістік лабораторияға, жұмысшыларға әлеуметтік-тұрмыстық қызмет
көрсетулер объектілеріне және т.б. кеткен шығындар), және ... ... ... ... ... шығындары нақтыланатын әр түрлі
ведомосттер қолданылуы мүмкін. Ведомосттің берілгендері, сондай-ақ онша ... және бір ... ... ... ... ... ... есебі бойынша №10 журнал-ордеріне сәйкес келетін ведомосттерде
талдап көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... ... әр топтарының құрамындағы қандай шығындар
баптарын бөліп көрсету керектігі жайлы шешімдерді өзі ... ... ... ... ... калькуляциялау үшін кәсіпорын
өзіне тән әдісті қолдануы мүмкін. ... бірі ... ... Бұл ... ... ... жұмыс түрін калькуляциялауға арналған. Бір
ерекшелігі ... ... ... әрі ... ... ... ... сметалық құрылымына сәйкес алдын-ала анықталған
мөлшері бойынша құрылады. ... құн ... ... ... ... ... орындалғанға дейін барлық шығын аяқталмаған өндіріс
болып табылады. ... ... ... ... ... есептелінеді,
әрі әрбір есепті кезеңде орындалған жұмыс ... ... ... ... ... калькуляциялайды. Бағалау тікелей орындалған
жұмыс көлеміне жасалады және уақыт аралығына мән ... Бұл ... ... тапсырушы тапсырмасының әрбір есепті кезеңде қандай үлестік
салмағы орындалғанынынан хабардар болып отырады.
2. ЖШС «КАМАШ-СТРОЙ» ҚҰРЫЛЫСТАҒЫ ШЫҒЫНДАР ЕСЕБІН ... ... ... ... талдаудың әдістері мен түрлері
Өндірістік шығындар ұйымның ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Өнімнің
өзіндік құнына кіре отырып олар ... өнім ... ... ... ... ... өнім ... және өзіндік құнын кешенді талдау үшін арнайы
көрсеткіштер қолданылады. Осы көрсеткіштер көмегімен барлық өндірілген өнім
көлеміне шығындарды, ... өнім ... ... ... ... ... ... өніміне шығындарды талдауға және есептеуге болады.
Ақпарат көздері : ұйымның өндіріске шығындары мен өнім өндіру (жұмыс,
қызмет көрсету) ... ... ... өзіндік құнының жоспарлы және
есептілік калькуляциясы. ... және ... ... ... ... және ... ... мәліметтері және т.б.
Шығын элементтері : материалдық шығындар (шикізат және материалдар,
сатып алынған ... ... ... ... ... ... жылу ... және т.б.) еңбекақы бойынша шығындар, әлеуметтік
қажеттіліктерге аударымдар, негізгі құралдардың ... ... ... ... емес ... тозуы, жал төлемі, міндетті
сақтандыру төлемдері, банк несиесі ... ... ... құнға кіретін
салықтар, бюджеттен тыс қорларға аударымдар және т.б.)
Шығындарды элементтер бойынша топтау ... ... ... ... ... және оның ... ... энергия
сыйымдылығын, еңбек сыйымдылығын, қор сыйымдылығын зерттеу үшін қажет. Егер
еңбекақы ... ... ал ... ... ... ... онда ... техникалық дәрежесі көтерілуі мен еңбектің өнімділігінің өсуін
көрсетеді. Еңбекақының үлестік салмағы үнемделеді, егер ... ... ... ... ... ... өссе және бұл ... мен специлизация дәрежесінің өсуін білдіреді.
Арналымы бойынша шығындарды топтау, яғни ... ... ... бұл ... ... қандай мақсаттарға және де қандай көлемде
жұмсалынғанын көрсетеді. Бұл көп номенклатуралық өндірістегі ... ... ... ... ... мен ... ... орталығын анықтау
үшін және олардың үнемдеу резервін анықтауға ... ... ... ... және ... ... ... алу бұйымдары, мен жартылай фабрикаттар, ... ... қуат және ... ... ... ... ... өндіріс жұмысшыларының әлеуметтік және ... ... ... ұстау мен эксплуатациясы және
құрал­жабдықтардың шығындары, жалпы ... ... ... ... шығындардың тікелей және жанамаға бөлінеді. ... ... ... бір ... ... ... ... өндіріс жұмысшыларының еңбекақысы). Олар тікелей
калькуляциялау ... ... ... ... өнімнің бірнеше түрімен
өндірумен байланысты және сәйкес база бойынша калькуляциялау объектілері
пропорционалды таратылады (жұмысшылардың негізгі және ... ... ... ... шығы ндарға және т.б.) мысал ретінде жанама
шығындарға жалпы өндірістік және ... ... ... негізгі
өндірістегі жабдықтауға шығындар және т.б.
Нарықтық экономикада шығыстар сонымен қатар, айқын және ... ... деп ... ... ... өнім ... тікелей төлем және аралық бұйымдар формасын ... ... ... ... ішіне жұмысшылардың , менеджерлердің,
қызметкерлердің еңбекақысы; тауарлы фирмаларға ... ... және ... және ... да ... қызмет көрсету
жабдықтаушыларына төлемдер; транспорттық шығындары және т.б. ... емес ( ... ... – бұл ... қолданудың
альтернативті шығындары, яғни фирма ... ... ... ... өз иелігіндегі тұлғалардың шығындары. Бұндай ... ... және ... ... ... бірақ олар
маңыздылығын жоғалтпайды.
5 кесте
Өнім өндіруге кеткен шығындар*
* Дерек көзі: Анализ хозяйственной деятельности ... ... ... млн.тг. |шығындар құрылымы ... ... | |% |
| ... ... |+, – ... ... |+, – |
|Материалдық шығындар |28168 |31746 |+3578 |36,14 |37,72 |+1,58 ... |20500 |21465 |+965 |26,30 |25,50 |-0,80 ... ... | | | | | | ... ... |6150 |6440 |+290 |7,89 |7,65 |-0,24 ... ... | | | | | | ... |3150 |3500 |+350 |4,04 |4,16 |+0,24 ... да шығындар |19984 |21017 |+1033 |25,63 |24,97 |-0,66 |
| | | | | | | ... ... құн |77952 |84168 |+6216 |100,0 |100,0 |- ... ... | | | | | | ... шығындар |54567 |59338 |+4771 |70,0 |70,5 |+0,50 ... ... |23385 |24830 |+1445 |30,0 |29,5 |-0,50 |
5 ... ... ... ... шығындар жоспар бойынша
шығындардан 6216 млн.тг. немесе 8 % -ға жоғары. Шығындардың барлық ... асып ... ... материалдық шығындар түрінен. ... мен ... ... ... ... ... Шығындар құрылымы
да өзгерді: материалдық шығындар мен инфляциямен ... ... ... ... ал ... ... ... материалдық шығындар
- әлуметтік салық аударыммен еңбекақы
- Амортизация
- Басқа да шығындар
1 сурет. Есепті ... өнім ... ... ... ... ... ... әсерін есептеуге берілген мәліметтер 6 ... ... ... мен ... ... ... ... факторлы талдау
үшін алғашқы мәліметтер*
| | | |
| | ... ... ... |
| | | |
| ... | ... |млн.тг.| |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... | | | |
| | ... | | | ... ... | | | | | ... б/ша: |77952 ... ... ... ... |
|∑(VBПіпл*Віпл)+ Апл | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... б/ша |79372 ... ... ... ... ... жоспар б/ша| | | | | |
|: | | | | | ... +Апл | | | | | ... ... ... ... құрылым б/ша | | | | | ... ... |80640 ... ... |жоспар |жоспар |
|шығарылымға жоспарлы | | | | | ... б/ша: | | | | | ... Апл | | | | | ... ... |82723 ... |факт |Факт ... ... ... | | | | | ... | | | | | ... Апл | | | | | ... : |84168 ... |факт |факт |факт ... Аф | | | | | ... ... ... ... ... предприятия Савицкая Г.
В. 2002
Шығындардың жалпы соммасы (Зобщ) ұйым бойынша шығарылым көлемі ... оның ... ... бір ... өнімге айнымалы шығындардың дәрежесі
(Ві) және барлық шығарылған өнімнің тұрақты ... ... ... ... ... = ∑ ... * УДі * Ві ) + А ... теңге тауар өніме талдау. Өнімнің өзіндік құнының маңызды
жалпы көрсеткіші – бұл шығындарды теңге тауар өніміне талдау ... ... ... ... ... өте ... өндірістің кез-келген
саласында есептелінуі мүмкін, екіншіден өзіндік құн мен ... ... ... анық ... Ол ... ... ... соммасы
және өнім өткізудің ағымдағы бағада ... ... ... ... кесте
Шығындардың теңге тауар өніміне динамикасы*
| | | | |
| ... ... ... ... ... бойынша орташа |
| ... | | ... | | | |
| ... |өсу ... |өсу ... |өсу темпі,|
| |дәрежесі, |% ... |% ... |% |
| |% | |% | |% | ... |83,4 |100 |85,0 |100 |85,4 |100 ... |82,5 |98,9 |83,4 |98,1 |84,2 |98,6 ... |80,0 |95,9 |82,0 |96,5 |83,5 |97,8 ... |81,2 |97,3 |81,8 |96,2 |84,0 |98,4 ... |80,7 |96,7 |80,0 |94,1 |82,0 |96,0 ... ... ... хозяйственной деятельности предприятия Савицкая Г.
В. 2002
7 кестеден қарасақ, кәсіпорын бес жыл ішінде теңге ... ... ... ... ... Осы ... талдау жасалынған
кәсіпорында осы ... ... 3,3 % -ға ... сала ... – 4 %, ал ... ... – 5,9 %-ға , яғни ... тауар
өніміне шығындардың төмендеу темпі бойынша берілген кәсіпорын басқа саланың
кәсіпорынан қалып тұр, бірақ 5 жыл ... ... ... ... ... ... – жоспардың орындалуын зерттеу және берілген
мәліметтердің факторлар ... ... ... ... ... ... ... шығындар жалпы соммасының өзгерісі, өнім өткізу ... өнім ... ... ... ... ... табылады. Ал
шығындардың жалпы соммасына өнім өндірісінің көлемі, оның құрылымы, сонымен
қатар өнімнің ресурс ... және ... ... баға ... немесе азайып кетуі мүмкін айнымалы және тұрақты шығындардың
өзгерісі де әсер етуі ... ... ... құны ... ... және ... ... бағаға байланысты. Аталған факторлардың ара-
қатынасы келесі суретте ... ... ... ... ... ... |
|өзгеруі |
|өтім нарығының |
|өзгеруі |
2 ... ... ... тауар өніміне дәрежесін ... ... ... ... өніміне өзгеруіне бірінші сатысы факторының
әсері 13 кесте мәліметтері ... ... ... ... ... | ... |
|Жоспар бойынша ... ) |96000 ... ... ... | | ... мен ... баға ... |∑(VBПiф*Цiпл )+ ∆ТПстр |98500 ... ... ... ... |∑(VBПiф*Цiпл ) |100800 ... ... ... ... ... ) |104300 |
8 ... ... ... ... ... өзгерісіне факторлық әсерін
есептеу*
| ... |
| | ... ... өніміне | ... | |
| | |
| ... ... ... ... |өнімнің |
| ... ... ... ... ... |
| | | ... |бағасы |
| | | |ың | | |
| | | ... | | ... ... ... ... |жосп. |жосп. ... ... ... ... ... ... |жосп. |
|Усл.2.=80640/100800=80,00|факт. |факт. ... ... ... ... ... ... ... |жосп. |
|Усл.4.=84168/100800=83,50|факт. ... ... ... ... ... ... |факт. |факт. |факт. ... ... -0,5 |- 0,62 |- 0,58 |+ 2,06 |+ 1,44 |- 2,80 ... | | | | | ... ... ... хозяйственной деятельности предприятия Савицкая Г.
В. 2002
Аналитикалық есептеулер кәсіпорынның теңге тауар өнімі шығындардың
0,5 тиын (80,7-81,2) ... ... ... ... ... өнім ... ... 0,62 тиынға (80,58-81,20) жоғарлануы;
- өндіріс құрылымының өзгеруі 0,58 тиынға (80,0-80,58) ;
- өнімге көтерме бағаның жоғарлауы 2,8 ... ... ... (бір ... ... ... ... шығындардың
дәрежесі, тұрақты шығындардың сомасының көбеюі) осы көрсеткіштердің 2,06
және 1,44 тиынға ... ... және ... ... ... өз ... ресурс
сыйымдылығының дәрежесі және ... ... ... құнының өзгеруінен тәуелді. Берілген кәсіпорында еңбекақы
төлемі өсуі негізгі ... ... ... ... ... құнының өсуі есебінен шығындар сомасы есепті жылда 3225 млн теңгеге
өсті, ал ... ... ... – 303 ... Тауар өнімінің шығындары
сәйкесінше 3,2 (3225/100800*100) және 0,3 тиынға (303/100800*100) өсті.
Зерттелетін факторлардың табыс сомасының ... ... үшін ... ... теңге тауар өніміне шығындардың абсолюттік артуын жоспар-
лы бағада көрсетілген өнімнің өткізу факторлық көлеміне көбейтеміз (16кесте
)
16 кесте
Теңге тауар ... ... ... ... ... әсер
етуін есептеу*
|Фактор | әсер ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... шығарылым |-0,62*96600/100 |+599 ... | | ... ... құрылымы |-0,58*96600/100 |+560 ... ... ... ... |+2,06*96600/100 |-1990 ... ... | | ... пен ... ... ... |-1391 ... шығындардың | | ... өсуі | | ... ... ... ... |+2705 ... өзгеруі | | ... | |+483 ... ... мыналар | ... | ... ... |+0,3*96600/100 |-290 ... ... ... |-3091 ... ... ... ... деятельности предприятия Савицкая Г. В.
2002
3 сурет. Тікелей материалдық шығындардың факторлы жүйесінің құрылымдық-
логикалық сызбасы
3.2 ЖШС «КАМАШ-СТРОЙ» ... ... ... ... «КАМАШ-СТРОЙ» 1995 жылы РСУ Облремстройтрест қала маңайында ұйым
ретінде құрылды.
Құрылыс ... ... № 003345 ГСЛ ... ... ... ... тапсырысшылары келесілер:
- ЖШС «Хамле» Каскелен, Алматы облысы
- ААҚ Қазақстанның Халық Банкі
- Алматы облысының денсаулық ... ... ... облысының білім басқармасы
- Ұйғыр ауданының әкімшілігі
- Алматы облысының әкімшілігі
- Алматы қаласының Мәдениет басқармасы
- ЖАҚ «Корпорация Строй-Контракт» Астана қаласы
- Құрылыс департаменті ... ... АҚ ... Банк»
- Құрылыс басқармасы Алматы облысы
- Қалалық сот Алматы қаласы
- ҚР-сы Алматы қаласының прокуратурасы
- Республикалық Гвардия ... ... ... ... ... ... ... және құрылыста
үлкен жетістіктерге жеткен.
ЖШС «КАМАШ-СТРОЙ» шекарасында столярды цех және ... ... цех бар. ... қатар жүк көтергіш көліктер мен техникасы
бар.
Бухгалтерлік есептіліктері уақытысында тапсырылады. ... ... пен ... ... ... жоқ . ЖШС ... келісімге
тұру үшін, керекті қаржылық, материалдық және еңбек ресурстары бар.
9 кесте
Өнім өндіру мен ... ... ... соммасының факторлы талдау
үшін алғашқы мәліметтер*
|Атауы ... ... ... өндіріске және өнім өткізу шығыстар сомасы: | ... ... ... ... б/ша: ... * Vплi ) + |30000 ... | ... Жоспарлы құрылым сақтай отырып өнім өндірісінің |31050 ... ... б/ша ... ... б/ша : ... | |
|* Vплi ) * Ктп + Аплi | ... ... өнім ... . ... ... |36231 ... ... * Vфi ) + Аплi | ... ... ... баға ... |37400 ... * Vфi ) + Аплi | ... ... ((Вфi * Vфi ) + Афi |38800 ... ... ... құны : | ... ... ... ((VВПплi * Цплi) |52500 ... ... ... ... мен ... баға |54338 ... | ... * ... * ... | ... ... ... баға бойынша: ((VВПфi * УДфi * |63405 ... | ... ... ... баға ... ((VВПфi * УДфi *|65773 |
|Цфi) | ... көзі : ЖШС ... ... ... ... ... шығындарды талдау .Өнімнің өзіндік құнының маңызды
жалпы көрсеткіші – бұл шығындарды теңге тауар өніміне талдау болып ... ... ... ... өте ... өндірістің кез-келген
саласында есептелінуі мүмкін, екіншіден өзіндік құн мен ... ... ... анық ... Ол өндіріске шығындардың жалпы соммасы
және өнім өткізудің ... ... ... ... ... ... сатылы факторлардың теңге тауар өніміне шығындар 10 ... мен ... өнім ... ... көмегімен тізбектік
ауыстыру тәсілімен есептейді.
10 кесте
Бірінші сатылы факторлардың теңге ... ... ... ... |
| | ... ... ... | ... | |
| | |
| ... |өндіріс |Үлестік |Тұрақты |өнімнің |
| ... ... ... ... |сатылым |
| | | ... ... |
| | | |ың | | |
| | | ... | | ... = ... |жосп. |жосп. |жосп. |жосп. ... ... ... ... |жосп. |жосп. |
|Усл.2.=36231/63405=0,571 |факт. |факт. |жосп. ... ... ... ... ... ... ... |жосп. |
|Усл.4.=38800/63405=0,612 |факт. |факт. |факт. |факт. ... ... ... ... ... |факт. |факт. |факт. |
|∆общ.=0,59-0,571=0,019 |0 |0 |0,019 |0,022 |-0,022 ... | | | | | ... көзі : ЖШС ... ... ... есептеуде ұйымның теңге тауар өнімін 0,019 тиынға(0,59-
0,571) көтергені көрінеді, сонымен қатар мыналар есебінен:
- бір бірлік өнімнің 0,019 ... (0,59 – ... ... ... ... ... шығындар сомасының 0,022 тиынға (0,612 – ... ... ... көлемі және өндіріс құрылымы) теңге тауар
өнім шығындарының ... ... ... керісінше әсерге қарағанда
өнімге бағаның 0,022 тиынға арзандады.
Зерттелетін факторлардың пайда ... ... ... ... ... ... шығындарының абсолюттік өсіп кетуін әр фактор есебінен
жоспарлы бағада көрсетілген өнім өткізудің ... ... ... 12,05 ... өсті. Бұған бір бірлік өнімге айнымалы шығындар
дәрежесінің көбеюі, өнімді өндіру мен өткізуге тұрақты ... ... Кері ... ... ... бағасы дәрежесінің өзгерісі ғана
тигізді. ... ... яғни ... ... шығарылым көлемі және тауар
өнімінің құрылымы дегендер табыс ... ... ... жоқ (11 ... ... ... ... көлемі және тауар өнімінің құрылымының табыс
сомасына әсері*
|Фактор ... ... ... ... |
| | ... тг. ... ... өнім ... көлемі .|0 * 63405 / 100 |0,00 ... ... ... құрылымы . |0 *63405 / 100 |0,00 ... бір ... ... ... |0,019 * 63405 / |12,05 ... ... . |100 | ... ... ... мен ... ... * 63405 / |13,95 ... ... ... өсуі . |100 | ... ... ... ... |-0,022 * 63405 / |-13,95 ... . |100 | ... | | 12,05 ... көзі : ЖШС ... ... ... ... шығындарды талдау. Өндірістегі ... ... көп ... шикізат пен материалдарға кеткен шығындар ... ... ... ... сомасы өнім өндірісінің көлеміне(VВП)
байланысты, онық құрылымы (УД) мен бөлек ... ... ... (АМЗ)тәуелді болып табылады. Соңғысы өз кезегінде, бір ... ... ... ... мен бірлік материалдың ... ... ... әсер ету есебінен материал шығынының өзгеруі тізбелік
ауыстыру әдісі*
|Атауы ... тг. ... Өнім ... ... ... ... : | ... жоспар бойынша ((VВПплi * УДплi * УРплi * Цплi) |30000 ... өнім ... ... ... қайта саналған ,|28300 |
|жоспар бойынша ((VВПфi * УДплi * УРплi * Цплi) * Ктп | ... = 2,6%) | ... өнім ... факторлық шығарылымға жоспарлы |27200 ... мен ... ... ... * УДфi * ... * | ... | ... факторлық жоспарлы баға бойынша |29000 ... * УДфi * УРфi * Цплi) | ... ... ... * УДфi * УРфi * Цфi) |29800 ... көзі : ЖШС ... ... ... әсер ету ... ... шығынының өзгеруі тізбелік
ауыстыру әдісімен 12 кесте арқылы анықталады.
Нәтижесінде, өнім ... ... ... ... ... ... ... мыналардың өзгеруінен:
1. Өнім өндірісінің көлеміне 28300 – 30000 = -1700 ... өнім ... ... 27200 – 28300 = -1100 тг.
3. Материалға шығындарды шектеуін 29000 – 27200 = 1800 ... ... мен ... ... 29800 – 29000 = 800 ... : -200 тг.
Тура сондай нәтижені 29800 – 30000 = -200 тг.әртүрлі болуына ... ... ... ... ... шығындар өнімнің өзіндік
құнында көпт көлемді алады, және оның дәрежесінің қалыпптасуына ... ... ... ... ... ... ... талдау, оның
көлемін анықтайтын факторларды анықтау және үнемдеу резервін іздестіру осы
шығындар ... ... орын ... ... ... ... тауар өнімінің өндірісінің
көлеміне, оның ... мен ... ... ... дәрежесіне байланысты.
Соңғысы өз кезегінде ... ... мен 1 ... ақы ... анықталады.
13 кесте
Факторлар әсері есебінен еңбекақы сомасының өзгеруі*
|Атауы ... ... Өнім ... материалдар шығыны: | ... ... ... ((VВПплi * УДплi * УТЕплi * ОТплi) |22000 ... ... өнім ... жоспарлы шығындар |20746 ... ... ... * ... * ... * ... * Ктп| |
| | ... = 2,6%) | ... ... өнім ... жоспарлы шығындар |21590 ... ... : ... * УДфi * ... * ... | ... ... ... ... дәрежесіндегі факторлық|22811 |
|((VВПфi * УДфi * ... * ... | ... факторлық ((VВПфi * УДфi * УТЕфi * ОТфi) |23445 ... көзі : ЖШС ... ... ... әсері есебінен еңбекақы сомасының өзгеруін 28 кесте
мәліметтерімен тізбектік ауыстыру ... ... ... ... ... ... шығарылымына тікелей еңбекақының шығындарының
асып кеткен көруге болады. 23445 – 22000 = 1445 тг. құрайды, ... ... ... Өнім ... ... көбеюі :
ΔЗПvвп = 20746 – 22000 = – 1254 тг.
2. Өнім өндірісінің құрылымының ... = 21590 – 20746 = 844 ... ... ... сыйымдылығының төмендеуі :
ΔЗПуте = 22811 – 21590 = 1221 ... ... ... ... ... = 23445 – 22811 = 634 ... : 1445 ... – түрлі өндірістен және шаруашылықтардан тұратын ... ЖШС ... ... ... ... теникалық
жағынан дамуы шығындардың азаюна әкеледі деп санайды. Бірақ ... ... ... білімді қажет етеді. Нарықтық экономика жағдайында тек
қана өнім өндірісін дұрыс және ... ... ... ... ... ... бар өнім ... алатындар көпке қызметтері сәтті болады.
Өнім тиімділігінің басты факторы ... ... ... процесс екендігін
білеміз. Машиналардың ... аз мән ... ... ... ... күші ... ... ЖШС «КАМАШ-СТРОЙ» жауапкершілігі шектелген
серіктестікке инженерлер, ... мен ... ... ... ... қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Кәсіпкерлік қызметте мынадай міндеттерге ... ... ... ... ... ... ... болады? Осының барлығы да көптеген
шығындарды талап етеді. Осы ... өзін ... ма? Олар ... ... ме? Осы жағдайларға байланасты кәсіпорынның максималды тиімділік
нүктесі өнім шығарудың максималды және ... ... ... ... ғана жүзеге асады. Пайданы көп алу үшін өндіріс ... ... ... ... ... ... экономикада өндіріс
көлемін есептеудің біз ... ... ... пен ... ... қарастырады, себебі кез – келген өндіріс ... ... ... алып ... ... ... одан ... табыс
табатындай өндіріс көлемін таңдауы қажет.
Әрбір нарықтағы кәсіпорын жоғарғы деңгейдегі ... ... ... қабылдауға ынталы. Осы шартты орындауда негізгі ... ... ... ... ... Ол ... өндіріс шығындарының құрамы мен құрылымын білу қажет;
- шығындарды талдап, ... ... ... және ... ... шектеу, өнімнің сапасына сәйкес және оның бағаның негізі
болатындығынан мәні өте жоғары;
- зығындардың ... ... білу ... ... ... сипатына байланысты түр-түрге бөліп
қарастырдық. Кәсіпорнының шығынсыз пайда ... ... ... ... Шығын
және пайда ұғымдары бір-бірімен тікелей ... кері ... ... мен ... ... ... осы
кәсіпорнының тиімділігін немесе тиімсіздігін айқындайды. Өндірістегі
шығын ... мен ... ... ... ... ... ... өндірістік шаруашылық қызметін мен бәсеке
қабілеттілігін көрсететін сапалық көрсеткіш болып табылады. Өнімнің өзіндік
құнына кіре отырып олар ... өнім ... ... ... көріністегі
шығындарын көрсетеді. Сонымен қатар жалпы экономикалық көрсеткіштегідей ... ... да ... ... ... ... ... табады, яғни
олар: өндірістің технологиялық жабдықтандыру сатысы мен технологиялық
процесті ... ... мен ... ... ... өндірістік
қуаттың қолдану дәрежесі, материалдық және еңбек ресурстарын үнемді ... де ... ... ... ... ... ... да
жағдайлар мен факторлар.
Ұйымның өнім шығындарын және өзіндік ... ... ... үшін ... ... Осы ... көмегімен барлық өндірілген өнім
көлеміне шығындарды, нақты өнім өндіруге ... ... ... ... ... ... ... талдауға және есептеуге болады. ... ... ең ... өндірістік шығындар мен өзіндік құнына
әсер ететін ... ... ... және оларды үнемдеу жолдарын
қарастыратын факторларды анықтау болып табылады. Осы ... ұйым ... ... пайданы аз шығындармен табу, жинақтың өсуі,
материалды, қаржылық, еңбек ... ... ... ... ... ... ... көтереді. Өзіндік құн өнімнің құнының көп бөлігін
құрайды және өндіріс шарттары мен және өнім өткізуге байланысты. Сондықтан,
шығындар ... ... ... ... ... ... Бұл әсер ... өнім өндірісінің техника, технологияларға,
өндірістің ұйымдастырылуына, өнімнің сапасы мен құрылымы және оны өндіруге
кеткен ... ... ... ... болады. Осыдан, өндірістік
шығындардың және өзіндік құнын ... ... ... ұйым ... ... ... ... ұйымшылдық пен
техникалық, өндірістік қуаты мен ... ... пен ... ... ... ... сонымен қатар өзіндік құнын құрайтын
барлығының қолдану дәрежесін зерттеуге ... ... ... ... оның ... өндірісінің тиімділігін
сипаттайтын көрсеткіштер жүйесінде басты ... ... құн ... өзіндік
құн құрамы оны құрайтын шығындармен анықталады.
Кәсіпорын шығындарын басқару ... ... ... мәні ... ... бүкіл қызметін басқаруды білдіреді, өйткені болып жатқан
өндіріс процесстерінің барлық жақтарын қамтиды.
Есеп тәжірибесінде ... ... ... ... жаңа іс-
қимылдарын жасау және ... ... және ... әдебиетінде кең
талқылануда. Шығындар тәжірибесінде кәсіпорын шығындарын тиімді басқаруда
жаңа іс- қимылдарын жасау және пайдалану ... және ... ... ... ... есебі мәнінің көпшілік қабылданған анықтамасы – бұл
«шығындар ... ... ... ... ... ... жабдықтау,
өндіріс және өнім өткізу процесстерін ... ... ... ... ... көрсеткіштермен, тіркеу, топтастыру және талдау арқылы көрсетуге
бағытталған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар бірлестігін) басқару мен оның қызметін ... ... ... бағалауға қажетті мәлімет алуды қамтамасыз етеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Төлегенов Е.Т., Бейсенбаева А. К. Құрылыстағы бухгалтерлік ... ... ОҚУ ... / ... әдебиеті ,2008.-112 б.
2. Савицкая Г. В Анализ ... ... ...... 2002.- 336 ... Строительство: учет, налоги, право. Справочник. – Минск: ООО "Статус-
Кво 97", 2006.- 563 ... ... К.К., ... Н.А. ... есеп ... ... Алматы, 2006 – Учебник, 121б.
5. Родостовец В.К, Габдуллин Т.Ғ. Родостовец В.В. Шмидт О.И. Кәсіпорындағы
бухгалтерлік есеп. ... ... ... ... ... . – 2003. – ... Радостовец В.К. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы: 2002.- 366б.
7. «О ... ... ... деятельности»//Официальная
газета 2008. №15 (433) 12б.
8. Бюллютень бухгалтера, № 12, Типовой план счетов ... ... ... специалиста – 31.07. 2007.
9. www.afn.kz
10. Bnews.kz – Астана: Нур Отан ... ... ... ... Еділбаев Bnews.kz үшін.
13. Палий В.Ф. Международные стандарты финансовой отчетности. Москва: ...... ... Қ.К., ... Э.Т. ... М.Б. Құдайбергенов Н.А.
Шоттардың типтік жоспары: шоттар корреспонденциясын құру методологиясы
15. Исмагулова Б.,Ережепова Э., Абдижапарова Г., Словарь для ... ... ... ... № 11 IAS ... қаржы есептілігінің «Құрылыс салуға жасалған
шарттар» стандарты
17. № 12 БЕС “Күрделі ... ... ... ... ... Типтiк шоттар жоспары. Алматы, 2007ж.
19. 17.04.95 жылғы №2200 ... ... ... ... 16.07.01 жылғы №242-2 «Архитектура,сәулет-құрылыс қызметі жөніндегі
Қазақстан Республикасының Заңы».
21. Қазақстан Республикасы. 2006 ... 28 ... ... ... есеп пен ... ... туралы. – Алматы
-----------------------
Қолданылған ресурс бағасының өзгеруі
өнімнің ресурс сыйымдылығы дәрежесінің өзгеруі
Айнымалы шығындар сомасының өзгеруі
Үлестік айнымалы шығындардың дәрежесінің өзгерісі
өнімге сатылым ... ... ... ... ... құрылымының өзгеруі
өнім шығарылымы көлемінің өзгеруі
Шығындардың теңге тауар өніміне өзгерісі
Материалдарға шығындар нормасының прогресивтілігі
Бір бірлік шикізат пен материалдардың ... ... ... ... ... пен ... ... бірлік өнімге шығындар дәрежесі
Тауар өнімінің құрылымы
Тауар өнімінің өндіріс көлемі
өнім өндіруге тікелей материалдық шығындар
өндірістің технологиясы мен техникасы
Шикізат пен ... ... мен ... пен ... сапасы
Шығындардың нормасының өзгеруі
Сатып алу бағасы
Шикізат рецептурасы
Дайындау (заготовительные) шығындары
Транспорттық ... ... ... ... арақашықтығы
Транспорт түрлері
Транспорттық қызметтерге тарифтер

Пән: Құрылыс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру туралы31 бет
Құрылыстағы бухгалтерлік есепті ұйымдастыру22 бет
Құрылыстағы бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың теориялық аспектісі31 бет
"Бейсик тілінде берілген есепке программа құру."20 бет
"Өнімнің өзіндік құнын талдау."4 бет
«Ақмола облысы Шортанды ауданының жер учаскесінің кадастрлық құнын анықтау»41 бет
«Бобровка + » ЖШС-ның қызметі барысында қалыптасатын жағдайды және шығындарын талдау56 бет
«ВКТ Строитель» ЖШС-ндегі жүргізіліп отырған кадрлық саясатының ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіру бойынша іс-шаралар жүйесінің әзірлемесін ұсыну62 бет
«кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендетуді экономикалық ынталандыру»49 бет
«Сауда фирмаларының тауар қозғалыстарын есепке алу» бағдарламасын әзірлеу65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь