Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік - экономикалық шарттары және заңдылықтары

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

І.ТАРАУ. Кәсіпкерлік.ерекше экономикалық құбылыс.
1.1. Кәсіпкерліктің мәні.
1.2. Кәсіпкерліктің ұйымдық.құқықтық түрлері.

II.ТАРАУ. Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік.экономикалық шарттары және заңдылықтары.
2.1. Мемлекетсіздендіру жүйесі және жекешелендіру бағыттары.
2.2. Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің дамуы және даму проблемалары, оны шешу жолдары.

Қорытынды

Қолданылған әдебиет
КІРІСПЕ

Кәсіпкерлік дегеніміз – жеке және заңды тұлғалардың, тұтынушылардың қажеттілігін қаражаттандыру және пайда табу мақсатында атқаратын қызметін айтамыз.
Меншікке экономикалық және заңдық категория ретінде ғылыми тұрғыдан талдау жасау кәсіпкерлікті рыноктық шаруашылықтың ажырамас элементі екендігін дәлелдеп отыр. Жалпы кәсіпкерліктің тарихы талай ғасырларды қамтиды, дегенмен қазіргі түсініктің орын алуы капитализмнің қалыптасу және даму кезеңіне сай келеді.
Буржуазиялық саяси экономияда “кәсіпкерлік” түсінігі XVIII ғасырда пайда болды да, “меншік иесі” деген түсінікпен қатар орын алады. Мысалы, А. Смит кәсіпкерді өзінің коммерциялық идеясын өткізіп, пайда табу мақсатымен экономикалық тәуекелге бас ұрған меншік иесі деп сипаттады. Ол өндірісті өзі ұйымдастырады, оның нәтижесіне иелік етеді. Алайда, меншік иесі мен кәсіпкердің бірігуі несиенің пайда болуымен өзгереді. Кез келген коммерциялық банк айналысқа жіберген бүкіл капиталға иелік ете алмайды. Меншік иесінің үлесі тек құрылу қорына (уставной фонд) ғана таралады, ал оның көлемі салыстырмалы алғанда шағын, әрі шектеулі.
Несиенің дамуы мен байланысты капитал иесінің қызмет етуші капиталдан бөлінуі орын алды, ол кезегінде кәсіпкерлікке ірі қозғалыс берді. Сондықтан XVIII ғасырдың аяғы XIX ғасырдың басында өмір сүрген әйгілі француз экономисі Ж.Б.Сэй кәсіпкерлікті А.Смитпен салыстырғанда кеңінен сипаттады. Кәсіпкерлікке шаруашылық тиімділігін қамтамасыз ету мақсатымен өндіріс факторларын байланыстырушы экономикалық агент ретінде анықтама берді. К.Маркс те меншік иесі мен кәсіпкерлік арасында тікелей ұқсастық айтқан жоқ, алайда соңғысын меншік иесінің қызметі ретінде қарастырды.
Әлеуметтік – экономикалық құбылыс ретінде кәсіпкерлік күптеген қоғамдық қатынастарды қамтиды. Мұның айталық, заң – құқылық, психологиялық, тарихи жақтары бар.
Қолданылған әдебиет

1. Е.Б Жатқанбаев, С.А. Досқалиев, А.Б. Көшербаева “Кәсіпкерлік-ерекше экономикалық құбылыс”. оқулық. Алматы, 1994 ж.
2. Қадыржанов Е.К.
Ұжымдық нысандағы кәсіпкерлік қызметті бірлесе басқару: Ғылыми публицистика. Алматы экономика 2001 ж. 38 бет.
3. Дүкенбаев Е. “Ақиқат” газеті 2000ж №12. 12-28 бет.
4. Тұржанов.
Кәсіпкерлікті дамытуға бағытталар іс саяси ауқымды. “Алматы ақшамы” газеті 2003 3 маусым 21 бет.
5. Шайынғазы С. Әліпбай С.
Кәсіпкерлік кемел келешек кепілдігі. “Егемен Қазақстан” газеті 2005ж 26 наурыз.
6. Ілдебаев Т.
Экономиканы дамыту- кәсіпкерлер қолында. “Алматы ақшамы” газеті 2003ж 1 қараша.
7. Статистикалық баспасөз Бюллетень. №4 Алматы,2004 ж.
8. “Жас алаш” газеті 20 желтоқсан 2004 ж.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
І-ТАРАУ. Кәсіпкерлік-ерекше экономикалық құбылыс.
1.1. Кәсіпкерліктің мәні.
1.2. Кәсіпкерліктің ұйымдық-құқықтық түрлері.
II-ТАРАУ. Кәсіпкерлікті дамытудың ... ... ... ... жүйесі және жекешелендіру бағыттары.
2.2. Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің дамуы және даму проблемалары,
оны шешу жолдары.
Қорытынды
Қолданылған әдебиет
КІРІСПЕ
Кәсіпкерлік дегеніміз – жеке және ... ... ... ... және пайда табу мақсатында атқаратын қызметін
айтамыз.
Меншікке экономикалық және заңдық ... ... ... ... ... ... рыноктық шаруашылықтың ажырамас ... ... ... Жалпы кәсіпкерліктің тарихы талай ғасырларды
қамтиды, дегенмен қазіргі түсініктің орын алуы капитализмнің ... ... ... сай ... ... ... ... түсінігі XVIII ғасырда
пайда болды да, “меншік иесі” деген түсінікпен қатар орын алады. Мысалы, А.
Смит кәсіпкерді өзінің ... ... ... ... табу ... тәуекелге бас ұрған меншік иесі деп сипаттады. Ол өндірісті
өзі ұйымдастырады, оның ... ... ... ... меншік иесі мен
кәсіпкердің бірігуі несиенің пайда ... ... Кез ... банк ... ... ... ... иелік ете алмайды.
Меншік иесінің үлесі тек құрылу қорына (уставной ... ғана ... ... ... салыстырмалы алғанда шағын, әрі шектеулі.
Несиенің дамуы мен байланысты капитал иесінің қызмет етуші капиталдан
бөлінуі орын алды, ол кезегінде кәсіпкерлікке ірі ... ... ... ... аяғы XIX ... ... өмір ... әйгілі француз
экономисі Ж.Б.Сэй кәсіпкерлікті А.Смитпен салыстырғанда кеңінен ... ... ... ... ету мақсатымен өндіріс
факторларын байланыстырушы экономикалық ... ... ... ... те ... иесі мен ... арасында тікелей ұқсастық айтқан
жоқ, алайда соңғысын меншік иесінің қызметі ретінде қарастырды.
Әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... қатынастарды қамтиды. Мұның айталық, заң – құқылық, психологиялық,
тарихи жақтары бар.
І-ТАРАУ. Кәсіпкерлік-ерекше экономикалық құбылыс
1.1. Кәсіпкерліктің мәні.
Кәсіпкер дегеніміз кім? Кәсіпкерлікке не ... ... бағы ... және ... да ... ... күн ... көбейіп, бұл процеске деген
ынтаны әлем деңгейінде күшейтуде. Жоғарыдағы сұрақтарға жауап бере отырып,
кәсіпкерлік ... ... ... ... бойы ... күштің
дамуымен меншік қатынастарымен, ғылыми-техникалық прогрестің және қоғамдағы
өндірісті ұйымдастырудың түріне, оның шоғырлануы дәрежесіне қарай ... атап өту ... ... ... ... мен ақша айналымының әсері
айтарлықтай.
Қәсіпкерлік қызметке талдау жасау-оның ... ... ... ұзақ ... мен ... ... барын көрсетеді. Орта ғасырларда
“кәсіпкер” деген термин, одан да бұрынғы “антрепренер” ... ... сөзі ... ... ... екі ... ... — түрлі
мереке мен музыкалық көріністі ұйымдастырушы және ірі өндірістік немесе
құрылыс жобаларын басқарушы. Көне ... пен орта ... ... ... оның ... кезіне дейін қалай аталатынына
қарамастан, ... ... ... ... ... экономикалық
теориясында “кәсіпкерлік” мәселелеріне назар аудару XVIII ғасырдан
басталды. Оны ... ... Р. ... Л. ... Ф. ... ... ... есімдерімен байланыстырады. “Кәсіпкер” терминінің атасы
белгілі ағылшын экономисі Ричард Кантилон (XVII ғас. басы). Ол ... ... ... ... ... адамды айтқан.
Әлеуметтік-экономикалық кұбылыс ретінде кәсіпкерлік ... ... ... ... айталық, заң-құқылық, психологиялық, тарихи
жақтары бар. Бірақ кәсіпкерліктің тамыры адам қызметінің ... ... ... ... ... алғашқы нүктесі-
олардың субъектісі мен объектісін анықтау.
Кәсіпкерліктің субъектісіне экономикалық қызметке қатысушы ... ... ... ... ... ... Олар бұл салада жеке-дара
өндірісті (жан-ұя, кәсіпорны) ұйымдастырудан көрінеді. Мұндай кәсіпкердің
жұмысы өзінің еңбек ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкер жалдаушы болады.
Кәсіпкерлік қызметті бір топ адамдар ... ... ...... ... мен ... ... Мұндай
кәсіпкерліктің түрі - ұжымдық, коллективтік деп аталады. ... ... - ... ... ... қоғамдар,
кооперативтер және т.б. Жеке - дара кәсіпкерлерге қарағанда партнерлік
бірлестіктер ірі көлемдегі ... шеше ... ... ... ... ... жөн. ... мемлекет
кәсіпорындарының ұжымы өзінен өзі кәсіпкерліктің субъектісі бола ... егер ... ... болып, бұрынғы ұжымның орнына ... ... ... құрылса, онда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік, оның тиісті
органдарын жатқызады. Бірақ нарықтық экономиканың жалпы ережесі бойынша
мемлекет ... ... ... ... оны ... ... субъектісі бола алмайды. Осыдан келіп кәсіпкерлік қызмет
түрінің ... ... ... ... ... ... ... роліне байланысты), ұжымдық, жеке-дара.
Кәсіпкерліктің потенциалдық мүмкіндіктерін толық бағалау үшін ... ... және ... деп бөлудің маңызы ерекше. Номиналдыға
кәсіпкерлік қызметпен айиалысу кұқы жатады. Нарықты экономика елдерінде
әрбіреуінің бұған құқығы бар. ... мұны ... ... ... ... ... келмейді. Сондықтан кәсіпкерліктің шын, реалды субъектісі —
бұған деген алғы- шарттары бар, ең ... ... ... ... ... осы адамдар экономиканың кәсіпкерлік секторын кұрып, дамыта алады.
Кәсіпкерліктің объектісі-адамның белгілі қызметі. Мұның ... ... ... ... — өндірілген өнім мен көрсетілген қызмет.
Бірақ, ең бастысы-әр кәсіпкер оның тек ... ... ... ... Міне осы ... кәсіпкерлердің ең басты мақсаты өз кәсіпорнының
пайданы көп келтіруі немесе шығындарын барынша азайту. Ал ... ... оның істі ... ... байланысты. Қызметінің
бастапқы кезінде кәсіпкер қатаң ... ... ... ... ... өндіріс факторларын комбинациялаудың жаңа жолдарын іздейді, яғни бұл
кәсіпкер ісінің ең басты мәселесі.
Сонымен, кәсіпкерлік— жаңа ... ... жаңа ... капиталды жұмсаудың тың салаларын іздеу, ескі ойлау шеңберінен
шығу. ... ... ... ... ашып дамыту, қызметтер мен
тауарлардың жаңа түрлерін шығару мақсатында ... ... ... және ... ... ... ... Мұндай өзгерістердің
түрлері әралуан-жаңа кәсіпорындар ашу немесе ... ... ... жаңа ... ... немесе ескілерін жою, модификациялау
және т. ... ... ... ... ... жаңашылдық,
ерекше мағынадағы новаторлық-өндіріс, ... және ... ... ... ... де ... ... ұйымдастырылады, нақты
формалары бар. Кәсіпкерліктің шаруашылық ... ... ... ... ... бар. Оның ішінде негізгісі- шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... ететін тәртіп қалыптастырады. Кәсіпкердің тәуелсіздігі оған
экономикалық ресурстарды ... осы ... өз ... ... ... ... ... ұйымдастыру және оларды нарықта кәсіпкердің
ойлағанындай сату ... ... ... ... мен ақша ... бұл ... өз ... пайдалана алады. Әрбір қызметші өзі
істей алатын еңбекпен айналысуға құқысы бар. ... ... ... көптеген жағдайлармен шектелген, олар сыртқы орта мен субъектілер
әрекетінің нәтижесінен шығады. Дегенмен кәсіпкерліктің басты ... ... ... шешім қабылдаудағы автономиялылығы,
өзбеттілігі.
Барынша көп табыс ... ... ... факторы. Көп
жағдайларда тек осы тұрғыдан ғана іс ұйымдастырылып, одан әрі кеңейтіледі.
Бірақ нарық жағдайында белгілі бір ... өне бойы ... ... ... бұл ... басталуын күтпейді, тек соңынан ғана
оларға тиісінше көңіл аударады. Жоғарыда көрсеткеніміздей олар өздеріне
тиімді ... яғни ... ... ... ... ... табу. Нарыққа жаңа тауар шығарған немесе ресурс үнемдейтін,
экономикалық тиімді технология ұсынған ... ... ... ... ... ... ... жоғары бағамен сатады. Міне осы қабілет-әдеттегі-ден
ерекше шешім қабылдау қабілетін және ... ... ... ... жоғары бағаланады.
Кәсіпкерлікке тән тағы бір сипат-шаруашылық жүргізудегі тәуекелге бел
бууы. Іске кіріскенде алғашқыда болашақ бұлдыр, оны болжап білу-қиын. Жаңа
идеялар мен ... ... ... ... көп, ал ... бойы ... ... есептеуте мүмкін емес.
Шаруашылық қауіп-қатердің, тәуекелдің негізінде мүмкін ... және ... мен ... ара ... ... Егер ... тауарлар
бағасы жұмсалған шығьндарды қайтармаса, онда кәсіпкер өз ... ... ... әлде ... ... ... ... факторларын комбинациялауды тұрақты бақылау кәсіпкерді өне бойы
қауырт жағдайда ұстайды, ал мұндай ... жай ... ... ... ... накты кәсіпкерлік қызметтің шеңберіне
шаруашылық белсенділіктің жаңа мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... және басқа ресурстарын қамтамасыз ету,
жұмысшыларды ... ... ... ... ... енеді. Әрине осы жұмыстардың бәрін бір адамның ... ... ... кәсіпкерді линзамен салыстыру орынды: ол басқалардың энергиясын
көбейтеді. Тәуелсіздік ... және ... ... мәні ... ... оған өмір берсе, екіншісі-тағдырын
аныктайды.
Кәсіпкерліктің мәнін толық түсіну үшін оны меншік қатынастарын жүзеге
асырудың бір түрі деп ... ... ... ... иесі ме? Бұл сұраққа
жауап беру үшін меншік иесінің қызметін шаруашылық субъектісінің кызметінен
айыра білу шарт. ... ... ... ... ... ... ... бөлінді. Осыған қарап өндіріс құрал-жабдықтарын меншік
объектісі ретінде иемденуден оларды шаруашылық ... ... ... меншік иесі қызметін шаруашылық субъектісі қызметінен айыра білу
қажет. Субъектінің өндіріс құрал-жабдықтарын меншік және ... ... ... жеке-дара кәсіпкерлік деп түсіндіріледі. Шешім
қабылдау процесі капитал ... ... ... ... ... ... ... иесінен капиталды басқарушыға ауысып отырады. Бұл-өндіріс
кұрал-жабдықтарын шаруашылық объектісі ретінде иемдену. Оның иелері жеке
адам, топ ... ұжым ... ... Олар ... жағдайлар негізінде
кәсіпкерге айналады өздерінің шаруашылық жұмысы нәтижелерінде ... ... ... тауар өндірушілер. Бұл тенденция,
бағыт акционерлік қоғамдардың пайда ... ... ... ... ... ... иесі кәсіпкер. Бірақ қазіргі кәсіпкерлік
кооперативтік болып, ұйымдастыру, техникалық басқару меншік иесінен ... ... ... ... сипатталады. Сонымен, кәсіпкер
өндіріс құрал-жабдығын меншіктенуші болмай-ақ шаруашылық өкілі ... ... ... ... ... ... меншіктің иесі ретінде
шаруашылық субъектісі болып оқшауланады. Ол оған ... ... ... ... ... жасайды, өз есебінен кәсіпорынды ашып, өндіріс
кұрал-жабдықтарын тиімді пайдалануға, оны ... ... ... жағдайын
анықтауға мүмкіндік береді.
Демек, кәсіпкер мен меншік иесі арасында айтарлықтай қатты байланыс жоқ.
Кәсіпкерлік қызметтің мәні—өндіріс құрал-жабдықтарын шаруашылық ... ... және ... алу ... өндіріс факторларын тиімді
пайдалану.
Сонымен, кәсіпкерлік қызметтің өркениетті дамуы үшін ... ... ... ... ... меншік қатынастарын
персонификациялау (адамдық келбеті), мүліктерді қолдану жөнінде өз еркі,
жауапкершілігімен, шешім ... ... ... ... мен табыстар
жөнінде де осындай мүмкіндіктердің берілуі, қабілеттер мен жинақтарды
пайдалану ... ... ... ... мен ... ... нарықтардың ашықтығы және теңсалмақтылығы)
қызметтер мен тауарлардың, капиталдың, ... мен ... ... ... ... ... бірдей бағамен сатып ... ... ... ... ... ... ... заң
шығаратың, орындаушы—сот өкіметінің құрылуы және меншікті иесі ... ... ... ... ұйымдық-құқықтық түрлері.
Кәсіпкерлік шаруашылықты жүргізу тәсілі ретінде жаңа іске адамның жеке
энергиясы мен капиталын ... ... ... ол оның ... ... жағынан жеке оның ... ... ... да тиімділігін, тәртібін барынша ойластыруды талап етеді.
Мұндағы кәсіпкерлік әрекеттің ең ... ... ... ... ... кәсіпкердің жеке потенциалына сәйкес келуі.
Осыған байланысты бизнесті ... үш ... ... атап ... кәсіпкерлік
2.Серіктестік
3.Акционерлік қоғам
Осы тұрғыдан әрқайсысына тоқталайық.
1.Жеке-дара кәсіпкерлік- бұл бір өзі ғана ... өз ... ... өз ... ... Жеке ... кәсіпорын иесі оны басқарып,
пайданы ... өзі ... ... ... ... өзі ... Мұндай жағдайда істі тиімді жүргізуге күшті құштарлық пайда болады,
өйткені ... ... ... ... ... ... тікелей
байланысты. Бұл бизнес кәсіпкердің барлық тілектерін: авторлық,
шығармашылық және т.б. ... ... ... ... ... белгілі кемшіліктер бар. Айталық, бірден-
бір иемденуші шексіз жауапкершіліктің субъектісі болады. Бұл ... тек қана ... ... ... жіберіп қана қоймай,
өзінің жеке активін де қауіп-қатерде ұстайды. ... ... ... ... ... ... бұзғандығы
шығындары- бәрі иемденушіні мойнында.
2.Серіктестік—істе ортақ иемнуші ретінде екі, не одан да көп ... ... ... ... ... болуы жеке-дара
бизнестің негізгі кемшіліктерін жою бағытында жасалған ... ... ... ... иемдену және оны басқару жөнінде келіседі.
Олар өздерінің капиталдарын және істі ... ... ... ... ... ... кәсіпорын пайдасы мен шығындарын бөледі,
тәуекелдерге бірге бас тігеді.
Серіктестіктердің бірнеше түрі бар:
а)Толық серіктестік-партнерлердің толық ... тек ... ғана ... сонымен өзінің жеке жағдайларымен шексіз болады.
б)Шектелген жауапкершілікті серіктестік-кәсіпорын жұмысына ғана жауап
беретін бірнеше ... ... ... ... бұл түрі ... жауапкершілігі шектелген партнерлерді қамтиды. Олар іске өз
үлестерін қосады, пайда бөлісуге ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектелген, ол іске қосқандағыдан
артық ... ... ... ... ... адамдардан басқа, заңды
адамдар қатыса алады, олардың мүліктегі үлесі жазба түрінде белгіленеді.
Коммандаттық серіктестікке кіру, одан шығу тек оның ... ... ... ... ... белгілі бір мағынада, үлестік ... ... ... ... ... Бұған жету барысында
бірлестік мүшелерінің жауапкершілігі барынша тежеледі, серіктестікке кіру
мен шығу ... ... ... ... сату арқылы ақша қаржыларын орталықтандыру
негіздегі өндірісті ұйымдастыру түрі. Нарық экономикасы ... ... ... ... Акционерлік қоғамдардьң жабық және ашық түрлері
белгілі. Жабық акционерлік қоғамдар-акциялары ... ... ... ал ... ... еркін сатылады және сатып
алынады.
Акционерлік қоғамның негізгі принципі-акционерлер әкімішілік тұтқаларына
қолдары жетіп, бақылай алады: экономикалық жағынан ... ... ... жағынан да (“даусы бар” акциялар арқылы директорлар кеңесін сайлау).
Бірақ кез ... ... ... ... бөлу мен басқару ісіне ... ... Ол үшін ... ... ... ... ... (теориялық
жағынан ол акциялар сомасының 50% артығын қамтиды) .
Акционерлік ... ... Бұл ... ең ... органы—
акционерлердің жалпы жиналысы, ол жылына бір рет ... ... ... ... оны басқарма немесе ... ... ... ... ең ... ... — сол қоғамның
міндеттемелері жөнінде жауапкерлігінің ... яғни ... ... ... ... меншік құқығын жүзеге асырудың
ең тиімді және кең жайылған түрі-акционерлік қоғам. Қазақстан республикасы
жағдайында акционерлеу экономиканың ... ... ... ... ... ... про-цестер және т. б.
Мұндай жағдайларда акционерлік қоғамдарды ... ... ... ... ... ... ... қайтадан
қалпына келтіру. Дефицитті ... ... ... ... ... алу арқылы оларға қол жеткізуге ... ... ... ком- ... шығарған акцияларын сатып алғандар
өнімдерді жеңілдікпен алу жағдайы қарастырылған). Ең ақтығында, дивиденд
(пайда) және ... ... ... өсуі-ақша қаржыларының бір бөлегін
инфляциядан қорғауға мүмкіндік береді.
Кәсіпорындарды ұйымдастырудың жаңа түрлерінің көбеюінің басты себебі-
қазіргі экономикалық ... ... ... ол ... ... әсіресе акционерлік қоғам түрлеріне жатыр.
Акционерлік қоғамдардың тағы бір ... ... ... ... аз да ... компания акциясының
пакетін иемденуі оның бойында “қожайындық” сезім ... ... ... ... аз ... ... әкімшілдікпен жұмыскерлер арасындағы
қайшылық жұмсарып, еңбек өнімділігі артады. ... ... ... ... пайдалану акционерлік қоғам қызметкерлерін, әсіресе төменгі
және орта ... ... ... ... үшін ... ... пен
меншікті жақындатудың мұндай мүмкіндігі біз үшін үлкен маңызы бар, ... ... ... ... қызмет атқаратын шаруашылық түрінде көшіреді
және әлеуметтік жікке бөліну тенденциясы болмайды ... аз ... ... мына ... үлкен мәні бар: күрделі қаржы
ресурстарын тез ... ... ... ... ... ... жинақтауға мүмкіндік береді. Біздің экономика үшін мұның маңызы
бөлек: халық ... ... ... ... ... ... кедергі жасайтын басты факторлар.
Басқаша айтқанда, акционерлік қоғамдарды шаруашылықтың басымырақ ... кұру ... ... ... ... жүкті, салмақты
алады, ал бұл бүгінгі бюджеттің қиын жағдайын жеңілдетеді. Нарыққа көшу
барысында ғылымды көп ... ... ... ... бюджетінен
қаржыландыру мүмкін болмағанда олар керекті капиталды акционерлік түрде
колданады.
Қазіргі акционерлеу тәжірибесі ... оның ... бұл ... ... ... экономикалық процестерге оңды
әсер етуіне кедергі жасайды. Оларға алдымен жабық қоғамдардың көптігін,
акция номиналдарының жоғары ... атау ... ... ... қалың бұқараны қатыстыру теже- леді. Бағалы қағаздар нарығының
әлсіздігі, ақпарат нарығының жоқтығы да ... ... ... ... шешудің мынадай жолдары бар:
- ашық қоғамдарды басымырақ дамыту, әсіресе материалдық өндіріс саласында;
- акция ... ... ... ... компанияларды құруды ынталандыру
Біздің республикада инвестициялық компанияларды кұру ... ... ... ... жоғары акция номиналын шығаратын
акционерлік қоғамдар пайда болды, өйткені олар ... ұсақ ... ... ... ... ... басқа акционерлік қоғамдар
бізде әлі аз. ... ... ... ... көлемі үлкен қаржылары
бар (солардың ... ... жүр). ... ... қоғамның қызметі
туралы хабары мен түсінігі тым тайыз. ... ... ... ... олардың ішінде “көбік” сияқты алдамшыларының да болатыны,
банкротқа ұшырап, оны құруға көп қаржы ... ... зиян ... кепілдік бере алмайды. Сондықтан инвестициялық ... ... ... ... адамдардың жинақтарын акцияның
диверсификация пакетіне айналдырады. Мұның ... ... ... ... ... активі болмайды, инвестициялық қордың белгілі
акция санын сатып алып, қордың акция пакетінен процент иемденеді.
Сонымен, Қазақстанда ... ... ... ... үшін
бизнесті ұйымдастырудың жоғарыда көрсетілген түрлерін дамыту керек, ... ... ... ... жандандыруға игі әсерін көрсетті.
II. Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік-экономикалық шарттары және
заңдылықтары.
2.1. Мемлекетсіздендіру жүйесі және жекешелендіру бағыттары.
Кәсіпкерлік дамуының дәрежесі жетілген немесе жетілдірілмеген ... ... ... нарықтан шығады, ол нарық қатынастарының сипаты
мен көлеміне байланысты. ... ... ... жасауда
бәсекенің орны ерекше. Кәсіпкер үшін шаруашылықты жүргізу-бәсекеге түсу,
өндірісті ұйымдастыра отырып ол ... ... әзір ... нарықтың
қоғамдық қажеттілікке сай келмейтінінің “артығын” қиып түсетініне ... ... Кез ... ... түрі (соның, ішінде мемлекеттік те) прогресс
жолына шыға алады. Сонымен қатар кез келген меншік түрі (соның ішінде ... те) ... ... ... болады, егер ол жасампаз бәсекеге жол
ашса.
Күшті нарыктық экономикасы бар ... ... ... ... ... реттелетін экономика деуге болады. Ол мемлекетсіз жұмыс
істей алмайды, өйткені мемлекет ақша ... ... ... ... ... өтемдер береді, нарықтық мінездердің тиімсіз
жақтарын ... ... ... үш ... ... ... ... қарсы тұра алмайды-
монополизмге, инфляцияға және іскерлік белсенділіктің төмендеуіне. өзінің
ішкі резервтері арқылы ... ... ... ... Егер ... бұған
араласпаса, аурулар асқынып, біраз экономикалық және әлеуметтік зиян
келтіреді. ... ... ... ... ... инфляцияиың
зардаптарына тиісінше көңіл бөлмегенінен 70-ші жылдардағы инфляцияны
күшейтті, ал нарықтық ... ... ... ... Ол ... реттеуді реформалау, 80-жылдардағы консерваторлардың ... ... ... нарықтық шаруашылық монополияға, инфляцияға қарсы реттеу
шараларынсыз, өндірістің ұзақ ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға араласуының басты
белгілері осындай. Бұл шеңбер рыноктық механизм мен мемлекеттік реттеудің
қисынды симбиозына, қазіргі қоғамның ... ... ... ... ... ... экономика жібергенінен артық шығарса, онда
ол қандайда ізгілікті мұраттарды басшылыққа алса да, рыноктік процестердің
бұзылуына, өндірістің тиімділігінің төмендеуіне ... ме, кеш пе ... ... оның ... белсенді
араласуынан шығуын қажет етеді. Мемлекетсіздендіру жүйесі кемінде төрт
компоненттен тұрады:
- ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпкерлік қызметті шектеу, жеке капиталды ынталандыру, экономиканы
реттеуді ... ... ... ... ... ... ... қорытындыға әкеледі: жекешелендіруді, мемлекетсіздендіруді жай бір
ісі деп қарап, оны шаралардың барлық жүйесінен ... ... ... ... ... ... ... өзгертудің тиімді құралы бола алмайды.
Бұл жағдайда жекешелендірудің теориялық анықтамасын берудің маңызы зор.
Жекешелендіру—объектілерді, белгілі қызмет түрлерін мемлекет ... ... ... ... Кең ... бұл ... ... артықшылықтарды
немесе монополды құқықты, нарықтың белгілі сигментін “жаулап” алу, немесе
жаңа, мемлекеттіктен басқа қызметпен тауарларды ұсыну түрлетін жекелендіру
кіреді.
70- 80 ... ... ... әлемдік құбылысқа айналды. 80-жылдың
аяғында дүние жүзінің 80 елі -Латын және Солтүстік Америка мемлекеттерінен
Оңтүстік Корея, Филиппин, ... ... ... ... ... қабылдады. Мұнда ¦лыбритания елінің мысалы айтарлықтай. 1979
жылы М. Тэтчер үкіметі жекешелендіруді ... ... ... деп есептеді. Нәтижесінде өткен онжылдықта жеке капиталға
экономиканың ... ... 29 ірі ... берілді, ол
шаруашылық жұмысының ... игі әсер ... ... ... ... бола ... ... 1 млн. стерлинг ... ... ... ... яғни ... иелігінен шыққаннан соң
тұрақты пайда келтіреді. Бірақ Англия жекешелендіруде біраз ... ол ... және ... ... ... ... жетекшелендірудің ерекшелігі меншіктің мемлекет
қолында жоғары ... ... ... сипатталады. Мұндай
ерекшеліктер жекешелендіруді жүргізудің қосымша шаралармен де байланысты
(субординацияны сақтау және т. ... ... ... ... бір ... акты
емес, яғни оны тез жүргізуге болмайды. Кәсіпорынды ... ... ... ... ... бірінші саты. Ол тағыда кемінде
екі сатыдан тұруы керек: ... ... ... ... ... ... шын
жағдайларын жасау (саяси, экономикалық, әлеуметтік, праволық нормаларын)
және ең ... ... ... ... ... ... басқа меншік иелеріне беру жөнінде еңбек бөлінісінің болуы.
Әрине бұл ұзақ сипаттағы ... Мұны ... ... ... бірақ
одан кейінгі қарқыны әртүрлі — орындаушылар мен ... ... және ... ... ... ... де ... болады.
Жекешелендірудің түрі көп, әрбір ел өзінің қайталанбас жекешелендіру
жолын қалыптастырады. ... ... ... қарамастан,
жекешелендіру концепциясының әзірлігінде төмендегідей талаптарды ескерген
жөн. Ең басты - меншіктің, ... және оған ... ... жүргізудің
кұқықтығын ретке келтіру керек. Одан басқалары — ... ... ... ... ... жұмыс істеуге ынталандыруды пайдалану,
жекелендіру кезінде көзбояушылыққа жол ... ішкі ... ... ... ... ... халықты жекешелендіруге қызықтыру
жағдайларын жасау, оны үнемі ... ... ... ... ... аз ... алатындарды; жекешелендіруден түскен түсімдерді әлсіз
кәсіпорындарға бермеу керек. Жекешелендірудің кестесі мынадай.
Ешбір елде жекешелендірудің ойдағыдай керемет ... жоқ. ... ... оның оңды және ... ... ... Көптеген жағдайларда
бұл процесс сол елдегі қалыптасқан нақты тарихи және әлеуметтік ... ... ... ... ... праволық реттеу
жүйесі және оның тиімдігінен, экономикалық дамудың жағдайымен, дамыған
қаржы мен банк жүйесінің ... ... ... орта ... ... психологиясына байланысты.
Алайда алғашқы жақсылық қадамдарға қарамастан жекешелендіру шеңбері
шектелген. ... ... ... ... қысқа мерзімде қиналыссыз
сатып жібереміз деп ойлау қате. Мұндағы ең басты кедергі қажетті ... және ... ... дәрежесінен туындайтын теріс әлеуметтік
зардаптар. Бір сападан екені сапаға ауысу - ... ... және ... ... ... емес.
Жекешелендіру және оның қырлары:
Жекешелендіруді кең шеңберде тиімді және кезеңдермен өткізу үшін
жоғарыдағы аталған ... ... ... ... ... ... және ... келісім және мемлекет тарапынан тұрақты, ... ... ... ... ... берумен, коррупция, мафиямен күрес).
Әртүрлі елдердің тәжірибесі көрсеткеніндсй, жоғарыда аталған шарттардың
тек біреуін ғана елемеу, ... ... және ... Бұл ... ... және ... ... солай жүргізу, жергілікті
жерде ескі экономикалық жүйені жаңасын жасамай ... ... ... ... ... үш түрлі кәсіпорындарды анықтау керек.
Біріншілері — сатуға ұлықсат етілгенін, сатуға болатынын, екіншісі — жалпы
ұлттық проблемаларды шешу үшін экономикалық қажетті ... ... ... үшіншісі—жабылауға жататын кәсіпорындар. Рентабельді емес
кәсіпорындарды жою, әрине ондағы ... ... ... ... жүзеге асыру барысында жұмыссыз қалғандар оған қарсы
болатыны ... ... ... алу мен ... II ... және тағы ... кемшіліктер қайталанбас үшін біраз өзгерістер
енгізілді. Ең ... ... ... ... ... ... жариялылықты
күшейту, үкімет пен мемлекет тарапынан бақылау жүргізіледі. Жекешелендіруге
тұрғын-үй купондарын ... ... ... ... ... түскен қаржының 10—15 процентін халықтың материалдық
жағдайы ... ... ... көзделген.
Жекелендірудің 2000- 2002 жылдарға арналған 2 ... ... мұны үш ... ... белгіленген:
Бірінші бағыт — шағын салаларды қамтиды. Онда 200 адамға дейін жұмыс
істейтін сауда, ... ... және ... ... ... ... ... бағыт шамамен 27 мың кәсіпорынды, онда
істейтін 1 млн. адамды ... ... ... Бұл жолы бес мың ... ... ... бүкіл кәсіпорындар мемлекет қарауынан иелерінің қолына өтеді.
Мұндай кәсіпорындардың саны 9 мың ... және ... 3 млн. ... ... — аса ірі және бірегей кәсіпорындарды және басқа нысандарды
(объектілерді) ... ... алу. Бұл ... үкімет олардың әрқайсысына
өзгеше талаптармен келеді. Мұнда холдингтер ұйымдастыру болады. үшінші
бағытта бір жарымның кәсіпорын және 2 млн. адам ... ... ... ... кәсіпорындар аукциондар мен конкурстарда өткізіледі.
2004 жылғы қыркүйектің соңында 744 ірі және орта ... ... ... ... кең өндіру өнеркәсібінде -79
(сауылдамаға ... ... ... жекешелендіру нарықтық экономикаға ауысудың алғышарттарын жасай
отырып ... ... ... ... ... ... капиталдың тез айналатын салаларында дамиды, ... ... ... ... қызмет көрсетуде және т.б. (№ 1, 6, 2, ... ... ... ... ... және ... оны шешу ... мерзім ішінде Қазақстанды егеменді тәуелсіз ... ... ... ... елі ... ... Минералды ресурстарға
бай Қазақстан шетел капиталын өзіне тартып, ... ... ... ... Кәсіпкерлік табиғи жолмен қалыптасқан, ол оны мемлекеттік
қолдаудың нысандары мен әдістері әлеуметтік-экономикалық ұзақ ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің даму тарихы небары 10 жылдан астам мерзімді
құрайды. Осы кезде кәсіпкерлікті қолдаудың және ... төрт ... ... және іске ... ... басшысы кәсіпкерлікті
одан әрі дамыту мақсатында жеке секторды қамтыған құны ... ... ... ... ... таяу ... айналған,
оның ішінде кәсіпкерлік ахуалды, бәсекелі ортаны қалыптастыруға, жоғарғы
қойылған құны бар жеке секторды ынталандыратын ... ... ... ... негізгі бағыттарды айқындады.
Кәсіпкерлікті қолдаудың және дамытудың бұрынғы ... ... жыл, ... жыл, 1999-2000 жыл, 2001-2002
жыл) талдау оларды іске ... ... ... ... және дамытуға оң әсер еткенін көрсетті.
Нарықтық реформалар жылдарында кәсіпкерлік сектор қоғамда елеулі ... ... ... ... мақсатқа кәсіпкерлікпен айналысу мүмкіндігі
республика ... ... ... ... және ... айналуына қол жеткізді, ол үшін мемлекеттік ... ... ... ... ... республикада 2003 жылғы қаңтардағы
жағдай бойынша 442,3 мың кәсіпкерлік субъектісі есепке алынды, ... 1,2 млн адам ... ... ... ... ... ... жұмыс әстейтіндердің жалпы санының 17,6%-ін құрайды.
2002 жылы кәсіпкерлік субъектілері тауарлар сату мен ... 621,4 млрд ... жуық ... ... ... ... ... ішкі
өнімінің құрылымындағы кәсіпкерліктің үлесі осы жылдың ... ала ... ... 2001 ... салыстырғанда 2,9 %-ке өсуге және 19,5 %-
ті құрауға тиіс.
Республикадағы кәсіпкерлік өтпелі ... ... және ... емес ... және саяси жағдайда қалыптасады. Түрлі
сипаттағы бірқатар қиыншылықтар оның динамикалық дамуына кедергі келтіреді.
Проблемалар экономиканың ... ... ... және ... ... кең ... дамуына күшті әсер беруге
арналған қаржылық ресурстардың жеткіліксіздігіне, ... өнім ... ... ... ... ... қою ... толған тапшылықсыз рынок
кезінде өз орнын таба алмауға, іскерліктің жоқтығына, қазіргі менеджментпен
маркетинг ... ... ... ... сұрақ – жауапқа сай Америкада бизнесмендерді тек
кәсіпкерлік проблемалар аса ... ... алу, ... ... басқару мен
қолдау, ақша ағымдарын реттеу, жаңа технологиялар. 15 ... ... ... ... жағдайы туралы сұрақ 5, капиталға қол жеткізу 11 орындарда
болса, сыбайластық пен инфляция тіпті аталмаған.
Ресейде керісінше, негізгі ... ... ... тыс орналасқан:
сұраққа жауап берген кәсіпкерлердің 90% олардың бизнесті ... ... ... ретінде мемлекеттің салық саясатын, 80% дұрыс заң жоқтығын,
67% капиталға қол ... аса ... 66% банк ... 55% өкімет құрылымдарындағы сыбайластықты атайды.
Ресейдегі сияқты Қазақстанда бірінші ... ... ... ... ... ... ... тұрақсыздығы, үшінші орында несие
саясаты, содан кейін сату, шикізатпен ... ету ... ... ... ... ... ... тұр.
Құнның бәрі мемлекет тарапынан кәсіпкерлікке көмек ... ... ... ... өзара байланыстарды құрмай кәсіпкерлік дұрыс
әрекет ете алмайды. Бұл ... ... ... бірқатар
проблемаларды шешуге тура келеді.
Біріншіден, экономиканы басқарудың командалық-әкімшілік жүйесін қирату
кезіңде кәсіпкерлерді мемлекеттік органдармен түрлі ... ... ... ... ... ... ету қажет.
Екіншіден, коммерциялық банктер, сақтандыру және биржалық мекемелер,
аудиторлық және кеңесші фирмалар мен ... ... ... ... құру ... ... ... базасын құру үшін экономика әрекет
етуінің бәсекелес-жарыстық режимі қажет.
Төртіншіден, өркениетті кәсіпкерлік үшін ... ... ... айтқан
кезде, оның қалыптасуындағы заңдық және шаруашылық қызметтер ... ... ... ... ... ... болмайды.
Осылардың барлығынан Қазақстанның өркендеген экономикасында кәсіпорындардың
орны ерекше ... ... ... ол өз қызметін стратегиялық маңызды
салаларды жүзеге асырады. Кәсіпкерліктің дамыу ... ... ... ... ... ... ... Республикасында кәсіпкерлікті дамытуға кері
әсер ететін бірқатар факторларды атап көрсетуге болады. ... ... ... ... неғұрлым күрделі проблемалардың бірі
көптеген субъектілердің ... ... және ... ... ету үшін жеткілікті қаржы ресурстарының жоқтығы
болып ... ... ... ... кепіл қабілетінің
төмендігіне орай қарыздар бойынша проценттік ставканы ... ... ... ... айландыруға мәжбүр.
Сонымен қатар кәсіпорындардың қорымен жарақтануының төмен деңгейі оның
еңбек өңімділігінің ... ... ... ... ... арттыруға әсерін тигізбейді және негізгі
құралдарды кепілдікке қойып ... ... ... ... ... де ... жылдар бойы сауда делдалды қызмет кәсіпкерлер
үшін өзіне қаржы құралдарын жинақтаудың бірден-бір қол жетерлік әдіс ... ... ... ... ... ... көрсетуден алатын кірісі олар алған кірістің жалпы көлемінің 60%-
тен астамын құрайды.
Кәсіпкерліктің ... кері әсер ... ... да ... ... реттейтің қолданыстағы заңнамадағы нормалардың
жетілдірілмеген және кей жағдайда нақты нормалардың болмауы болып ... ... ... ... ... ... ... үйлесімінің жеткіліксіздігі
кәсіпкерлердің жарыққа кіруі кезіңде сыртқы және ішкі ортадағы барлық
шартқа ... ... ... ... ... мен ... негізделген қосымша шығындарға ұшырауына әкеледі. Сыртқы- бұл
мемлекеттік органдармен, қаржы-кредит ұйымдарымен, ... және ... ... ... ішкі ... және ұйымдық-құқықтық нысанды таңдау; ... ... ... ... кадрларды іріктеу және қызметкерлерді басқару;
әріптестер командасын ... және ... ... ... ... ... мен олардың оқыту
проблемасы шешілмеген күйде қалуда, ... ... үшін ... ... ... ... ... кадрлардың үлкен тапшылығы
байқалады. Кәсіпкерлікте туындаған осындай проблемаларды шешу үшін ... ... ... шешу ... одан әрі ... ... үшін ... проблемаларды шешу
керек.
1. Кәсіпкерлікке салық әкімшілігін жүргізу әсерін жетілдіру.
2. Кәсіпкерліктің ... ... қол ... ... қолдаудың мемлекеттік және мемлекеттік емес институттарының
тиімділігін арттыру.
3. ... ... ... ... ... қолдаудың бірыңғай білім беру және кәсіпкерлікті тиімді
ақпараттық-әдістемелік ... ... ... Кәсіпкерлік мәселелері бойынша номативтік құқықтық базаны жетілдіру.
6. Кәсіпорындарға арнайы кадрлар дайындау. ( № 3, 4, 5, 8 ... ... ... ... көздеген мақсатым бұл кәсіпкерліктің
мәні, формаларын және бағыттарын ашып көрсету ... Мен осы ... ... ... деп ... бұл адам баласының бойына біткен қабілет, талант болып
табылады. Басқаша ... бұл ... ... ... тыс ... кең ... ... бел байлау, іскерлік.
Республикамыз өз тәуелсіздігін алғаннан кейін елімізде жылдан-жылға
кәсіпорындардың саны ... ... ... ... ... берген
кәсіорындар өміршең болып, банкротқа ұшырамай жұмыс істеуде. ... ... ...... ... ... шағын болса, олардың шығыны
азайып, табыстан ... ... ... арта ... ... ... неғұрлым көп болу үшін, кәсіпорындар арасында бәсекелестік
пайда болып, сол бәсекелестің арқасында ... ... ... ... сапасы артып, тұтынушылар ала бастайды.
Елімізде кәсіпорындардың санының көбеюі бұл қоғамда жұмыссыздықтың
санын азайтады. 2003 ... ... ... 442,3 мың ... есепке алынған болатын, оларда шамамен 1,2 млн адам ... Біз ... ... ... тұрмыс-жағдайын жақсартуға
кәсіпкерліктің мәні зор ... ... ... байлығы болып саналатын әрбір адамның өмірі, құқығы
және бостандығы сондай-ақ бизнеспен яғни кәсіпкерлікпен айналысуы. Қазіргі
кезде республика 2004 жыл ... ... ... тіркелген яғни
135,1 мыңнан астам. Оның ішінде шағын кәсіпкерлік 127; орта ... ірі ... 2,022. ... ... ... 2004 ... түскен табыс 49263,5 млн теңге құраған болатын. Яғни біз бұдан
байқағанымыз кәсіпорындардың ... ... ... ... Австриялық экономист И.Шумпетер айтқандай, кәсіпкерлік –
жұмыстың бір түрі емес, тұнып тұрған ақыл-ой, тұла бойы ... таба ... оның ... таба ... ... Хас ... байлап, қорқуды, үрейді жеңе білу, болып ... ... ... ... анықтау.
Қазіргі экономикалық әдебиеттерде де ... ... ... және ... ... еркін бастамаға, жаңалық
жанашыры, тәуекелге бас ұру арқылы түсіндіреді т.б. мұның бәрі пайда әкелу.
Мұның өзі табиғи, әрі ... ... өзі ... - ... ... Е.Б ... С.А. Досқалиев, А.Б. Көшербаева “Кәсіпкерлік-ерекше
экономикалық құбылыс”. оқулық. Алматы, 1994 ж.
2. Қадыржанов Е.К.
Ұжымдық ... ... ... ... басқару: Ғылыми
публицистика. ... ... 2001 ж. 38 ... ... Е. ... ... 2000ж №12. 12-28 ... Тұржанов.
Кәсіпкерлікті дамытуға бағытталар іс саяси ауқымды. “Алматы ... ... 3 ... 21 бет.
5. Шайынғазы С. Әліпбай С.
Кәсіпкерлік кемел келешек кепілдігі. “Егемен Қазақстан” газеті 2005ж ... ... ... ... ... қолында. “Алматы ақшамы” газеті 2003ж 1
қараша.
7. Статистикалық баспасөз ... ... ... ... ... ... 20 желтоқсан 2004 ж.
-----------------------
Органдары
Уақыты
Ұйымдастыру алғышарттары
Түрлері
Тәсілдері
Жекешелендірудің мақсаттары
Мүлікті бағалау әдістері
Алынған қаржыларды пайдалану баѓыттары
Объектілері
Субъектілері
Құралдары

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанда кәсіпкерліктің қалыптасу және даму тарихы 1861-1917 жж20 бет
“Қазақстан Республикасының банк жүйесі”53 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Дамыта оқытудың ерекшеліктері мен қолдану тәсілдері 25 бет
Дамыта оқытудың теориялық негііздері22 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жоғары оқу орындарының экология бөлім студенттеріне қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесі119 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Мектепке психологиялық даярлық5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь