Еңбеке құқығындағы қағидалары

Негізгі бөлім
1. Еңбеке құқығындағы қағидалардың түсінігі мен түрлері

2. Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы және оны топтастыру

3. Еңбек құқығы қағидаларының қызметтік ролі
ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кез келген құқық саласының ерекшелендіретін ,басқа құқық салаларынан ,оның қағидалар жүйесі болып табылады.Құқық қағидалары пән сияқты негізгі белгілердің бірі болып табылмайтынына қарамастан, олардың құқық саласының мәнісін анықтауда маңызы зор. Құқық қағидалары дегеніміз- кез келген құқық саласының ең негізгі мәнісін бейнелейтін,оның нормаларында бекітілгеннегіздік бастамалар, идеялар,ережелер.Олардың нормативті тұрғыда бекітілуі міндетті шарт болып табылады.Себебі онсыз қағидалар тек ғылыми абстракция,ғылымдардың немесе халықтың әр түрлі топрарының көзқарасы деңгейінде қарастырылады.(1,74-75бб)
Қоғамдық-еңбектік қатынастарының сипаты, еңбекті ұйымдастыру тәсілдерінің өзгеруі еңбек құқығының қағидаларының да өзгерісіне әкеп соғуы мүмкін. Дегенімен, еңбек құқығы қағидалар еңбек заңнамасының нормаларына қарағанда әлдеқайда тұрақты категория болып табылады.(2,45б)
Барлық құқықтық қағидалар өздерінің қызмет ету аясына қатысты былайша жіктеледі:
• Жалпы құқықтық
• Салааралық
• Салалық
• Арнайы
Еңбек құқығының жалпы құқықтық қағидаларына құқықтық барлық салаларына тән қағидалары жатқызамыз.Әдетте бұлардың ішінен мына қағидалар ажыратылады:
• Демократизм қағидасы
• Заңдылық қағидасы
• Ізгілік қағидасы
• Заң және сот алдында азаматтар мен ұйымдардың теңдігі қағидасы.
Аталған ережелер Қазақстан Республикасының бүкіл құқықтық жүйесінің негізгі әрі өзегі болып табылады.(1,75б) Енді осы қағидаларға қысқаша сипаттама берейік:
Демократизм қағидасы. Еңбек құқығында демократияның мемлекеттік емес нысандарды қызметкерлердің өздерінің өкілдері арқылы (кәсіподақтар) билікті жүзеге асыратындығынан өз көрінесін табады.Әсіресе ол әлеуметтік-әріптестік және ұйымдастырушылық-басқарушылық қатынастарға қатысты болады.
Заңдылық қағидасы еңбектік және еңбектен туындаған құқықтық қатынастарда заңның бірліогі мен жоғарлылығы, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау аясында өкілетті органдардың нормативтік-құқықтық актілер, заңдары бұлжытпай орындауы арқылы бейнеледі.Бұл ереже сонымен қатар жұмыс берушілерге,қызметкерлер және олардың өкілдеріне де қатысты қолданылады.
1.Хамзина Ж.А;Хамзин А.Ш Трудовой право РК:учебное пособие-Астана,2004
2.Толкунова В.Н; Гусов К.Н. Трудовое право России-москва,1995
3.Уваров В.Н Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы: оқулық-Алматы:ҚазГЗУ,2002-545бет
4.Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі-Алматы:ЖШС “Издательство”“Норма-К”,2008-120 бет
5.№111 “Еңбек етудегі кемсітушілік туралы” 1958 ж 28 маусымдағы Конвенция (Женева)
6. “Кәсіптік одақтар туралы” ҚР-ның 1993ж 9 сәуіріндегі заңы,№8
7. “ХЕҰ-ның еңбек аясындағы негізге алынатын қағидалар мен құқықтар туралы” Декларациясы (19 маусым 1998 ж,Женева)
        
        Жоспар
Негізгі бөлім
1. Еңбеке құқығындағы қағидалардың түсінігі мен түрлері
2. Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы және оны ... ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
Еңбеке құқығындағы қағидалардың түсінігі мен түрлері
Кез келген құқық ... ... ... ... ... ... жүйесі болып табылады.Құқық қағидалары пән сияқты ... бірі ... ... ... ... ... саласының
мәнісін анықтауда маңызы зор. Құқық қағидалары ... кез ... ... ең ... ... ... ... бастамалар, идеялар,ережелер.Олардың нормативті тұрғыда
бекітілуі міндетті шарт болып табылады.Себебі онсыз қағидалар тек ... ... ... әр ... топрарының көзқарасы
деңгейінде қарастырылады.(1,74-75бб)
Қоғамдық-еңбектік қатынастарының сипаты, еңбекті ұйымдастыру тәсілдерінің
өзгеруі еңбек құқығының ... да ... әкеп ... ... ... құқығы қағидалар еңбек заңнамасының нормаларына қарағанда
әлдеқайда тұрақты категория болып табылады.(2,45б)
Барлық құқықтық қағидалар өздерінің қызмет ету ... ... ... ... құқықтық
• Салааралық
• Салалық
• Арнайы
Еңбек құқығының жалпы құқықтық қағидаларына құқықтық барлық салаларына тән
қағидалары жатқызамыз.Әдетте бұлардың ... мына ... ... ... ... ... ... Ізгілік қағидасы
• Заң және сот алдында азаматтар мен ұйымдардың теңдігі қағидасы.
Аталған ережелер Қазақстан Республикасының бүкіл ... ... ... ... болып табылады.(1,75б) Енді осы ... ... ... ... ... құқығында демократияның мемлекеттік емес
нысандарды қызметкерлердің өздерінің өкілдері арқылы ... ... ... өз ... ... ол әлеуметтік-әріптестік
және ұйымдастырушылық-басқарушылық қатынастарға қатысты болады.
Заңдылық қағидасы еңбектік және ... ... ... ... ... мен ... еңбек және халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... заңдары
бұлжытпай орындауы арқылы бейнеледі.Бұл ереже сонымен ... ... және ... ... де ... қолданылады.
Ізгілік қағидасы адамды ең қымбат құндылық ретінде ... ... мен ... ... ... отырып,еңбек бостандығы
қағидасының қалыптасуына негіз боп қаланады.
Заң және сот алдындағы азаматтар мен ұйымдардың ... ... ... мен ... ... осы ... ... бірдей
қорғалуын және заң ... ... ... бекітеді.Жоғарыда
айтылғандардан біз мынадай тұжырымға келе аламыз:
Еңбек құқығының негізгі қағидаларының маңызы:
1. Еңбек құқығы нормаларының ... ... ... қысқаша
формулаларда сипаттайды.
2. Еңбек заңнамасының алдағы дамуын бағыттайды және әрекет ... ... ... пайдалануға жәрдемдеседі.
3. Еңбек құқығының жекеленген нормаларының берілген сала жүйесінде
топтарға бірігуіне негіз болады.
4. Еңбек ... ... ... ... ... мен
бостандықтарын анықтайды.
5. Еңбек құқығы “ағашының”өсіп-дамитын өзегі болып табылады(2,46б)
Еңбек құқығының салааралық қағидалары
Еңбек құқығының салааралық ... ... екі ... одан да көп
құқық салаларының мәнін көрсететін негізгі ... мен ... сала ... жеке бір құқық саласының
орнын ерекшелендіре алады, екіншіден,бірнеше құқық салаларына тән ортақ
белгілерді айқындайды;үшіншіден,ортақ ... ... ... ... ... ... оның ... қатар
дифференциясын дәлелдеу.
Жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау қағидасы
Еңбек құқығы нормалары мен әлеуметтік қамсыздандыруға тән ... жеке ... ... ... т.б жайындағы мемлекеттің
саясатындағы орын алып жатқан қоғамдық қатынастар.Жұмыссыздықтан
әлеуметтік қорғау ... ... ... ... 2-
тармағында белгіленген.Сонымен қатар әлеуметтік қорғау шаралары мен
оларды жүзеге асыру механизмдері ... ... ... (30 ... 1998) ... ... ... аясы болып
қызметкердің жұмыспен қамтудағы көмек;оларға ... ... ... жоғарлату;кәсіби даярлау;қайта даярлау
табылады,ал мемлекеттік мекенжайлық әлеуметтік көмек көрсету жайындағы
қатынастар-әлеуметтік ... ... ... ... ... ... шараларының кепілдері болып-
уәкілетті органдарының,жұмыс беруші мен жұмыссыздың ... бас ... ... ... заңы ... қатар,жұмыссыздықтан қорғалу әлеуметтік құқығын жүзеге
асыру құқығын қамтамасыз ету арнайы органдарының құрылуы және олардың
жұмысын ... ... ... ... ... құқық салаларымен
кепіл етіледі:конституциялық,азаматтықәлеуметтік қамсыздандыру,әкімшілік
және ең бастысы,еңбек құқығымен.Еңбке құқығы жұмысшыларға-денсаулықты
қорғау;қауіпсіз қоршаған орта,еңбек ... ... ... ... ... жарақат,зақымдардан қорғалуына
кепілдік беріледі.(1,81б) Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қорғау саласындағы мемлекеттік саясат 1997ж 12мамырдағы “ҚР
азаматтарының денсаулығын ... ... ... ... ... мен ... ... қорғау қағидасы азаматтық,кәсіпкерлік
және еңбек құқығына ... ... бұл ... ... бір ... екінші тарапқа мүмкіндік залал келтірген
жағдайда материалды жауапкершілік белгілеу арқылы көрініс табады.
Конституциялық салық қағидасы-әлкімнің ... ... ... ... төлемдерді жасау. Азаматтардың және ұйымдардың
әлеуметтік-экономикалық қызметтері қатысушы ... ... ... табылатындықтан,еңбектік қатынастарда бұдан шет қалған
жоқ.Жұмысшылар менжұмыс берушілерге салық түрлері мен ... ... ... арнайы заңнамалық актілер бар.Олар біріншілері үшін-
түсімді(кірістік)салыық,ал ... ... ... мен ... сотта қорғау қағидасы.
Субъективтік материалдық құқықтық қорғалу ... ... ... ... іс ... ... ... регламенттелген құқық қорғаудың соттық
нысаны қорғаудың ең әлбебап түрі болып саналады.ҚР азаматтарының бірігу
еркіндігін ... ... ... ... ... және ... құқығы нормаларында орын алған қағида.Республикада
әлеуметтік-әріптестік қатынастарының субъектілері болып жұмысшылар мен
жұмыс берушілердің ... мен ... ... құқығыныңсалалық қағидалары
Еңбек құқығының салалық қағидалары дегеніміз-нақ осы еңбек құқығы
саласының мәні мен ерекшеліктерін ... ... ... ... қағидалары ҚР Конституциясының 24-бабында және еңбек
туралы маңызды заңы актілерде баянды етілген.Мысалы,Конституцияның 24-
бабында мына қағидалар аталған:еңбек ету бостандығы;мамандық таңдау
еркі;қауіпсіздік жәнегигена талаптарына сай ... ... ... үшін ақы ... ... және ... ... дауларына және демалуға құқық.
Еңбек бостандығы,еңбек ету және мамандық таңдау еркі:
Еңбек бостандығы-еркін нарықтық ... ... ... ... құқығының жүйесін тотаритарлық режимге тән
еңбек құқығының жүйесінен қағидатты тұрғыда ажырататын қазіргі кездегі
еңбек құқығының жаңа,әрі ... ... ... табылады.Еңбек
бостандығы,ең алдымен, өз көрінісін адамның мамандығы мен кәсібін еркін
таңдауы арқылы табылады.Ол ... ... ... ... ... істеуді таңдауы мүмкін.Адам өзінің білімі, біліктілігі
және қалауы бойынша жұмысты ... және ... оны ... ... жүйесінде өзгнше қарастырылмаған болса,мәжбүрлі еңбекке
тыйым салынған.
Мәжбүрлі еңбекке тыйым салу қағидасы.
Бұл қағида ҚР Конституциясының ... ... ... ... толығырақ Еңбек кодексінің 8-бабында ... ... ... ... ... ... ... әскери қызмет туралы заңдарына орай талап
етілетін;азаматтардың Қр-ның заңдарында белгіленген әддетті азаматтық
міндеттерінің көні ... ... ... ... және бақылауымен жүргізілетін және жұмысты орындайтын адам
жеке және (немесе) заңды ... ... ... ... жағдайда қандай да бір адамның счеттың заңды күшіне енген
үкіміне байланысты талап етілетін; ... ... ... ... ... ... ... үшін осы ұжым мүшелері орындайтын
және сол себепті, олардың немесе олардың өкілдерінің бұл жұмыстардың
орындылығына ... өз ... ... ... болған жағдайда, ұжым
мүшелерінің әдеттегі азаматтық міндеттері болып есептелетін жұмыстарды
қоспағанда, қандай да бір адамнан қандай да бір жаза ... ... ... ... үшін бұл адам ... түрді өз қызметін
ұсынбаған кез ... ... ... ... ... ҚР ... №105 мәжбүрлі еңбекті жою туралы Конституцияны ... акт ... ... ... ... ... және міндетті еңбекті жоюға және қандай
да болмасын нысанын болдырмауға ... ... ... ... ... ... ... саяси немесе
идеологиялық ұстанымдардың болуы және білдірілуі үшін жаза ретінде
• Мобилизация тәсілдері және экономикалық дамудың ... ... ... ... ... ... сақтау құралы ретінде
• Ереуілге қатысқаны үшін жаза ретінде
• Нәсілдік,ұлттық,әлеуметтік белгілері үшін және діни ұстанымы үшін
кемсітушілік шарасы ретінде;
Еңбек ... ... ... салу ... ... жүйесінде өзекті қағидалардың бірі болып табылады.Ол ҚР-ның
Конституциясында аталып,ҚР Еңбек Кодексінде,бірнеше халықаралық ... ... (1,84б) ... ... кемсітушілікке қарсы бағытталған
нормалар мен ережелер халықаралық Еңбек Ұйымынан (ХЕҰ) Конституциялары мен
нұсқауларында орын алған.Мысалы,№111 ... ... ... ... ... саясаттың негізгі ... мен ... ... және ... ... ең маңызды құжат болып №111 “Еңбек етудегі ... ... ... 28 ... Ол ... жою мақсатымен еңбек етудегі теңдікті мадақтайтын саясатты
жүргізуге міндеттейді.Конвенция бойынша кемсітушілік термині:
... ... ... жағдайына байланысты ... ... ... ... басқа теңдікті жалтын теңсіздікті
білдіреді және ол арнайы Кеңеспен анықталған.
2.Кез-келген спецификалық ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.(5,1б) ҚР
Конституциясының ... ... ... қандай да ... және ... да ... ... ... ... осы ... қоса
жасы, дене кемістіктері,мүліктік және ... ... ... ... басқа Еңбек Кодексінің Ұ-бабы мынадай
ережелерді қамтиды:
1.Әркімнің де еңбек саласындағы өз құқықтары мен ... іске ... ... ... осы ... втән ... ... не әлеуметтік және
құқықтық басымдықпен қорғалуға мұқтан адамдар жөнінде мемлекеттің ерекше
қамқорлығынан ... ... ... ... ... ... ... кемсітушілікке ұшырадым деп есептейтін адамдар ҚР-ның
заңдарында белгіленген тәртіппен сотқа немесе өзге де ... ... ... Еңбек саласындағы кемсітушілікке тыйым салу барлық еңбек
құқығының субектілеріне қатысты және оның ... ... ... үшін жеке ... ... ... де еңбек шарттарын жасасудағы ортақ
тәртіп; оның міндетті ... ... ... ... ... ... бұзу ... субъектілерге жұмыс уақыты мен
демалыс уақытын жүйелейтін нормалар;еңбек ... ... ... мен ... ... ... анық болуы-еңбек құқығының ерекше ... ... ... ... кәсібіне, мамандығына және біліктілігіне ... ... ... ... және жалпы қоғамның
мүдделерін дұрыс үйлестіру тұрғысынан ... ... ... ... ... еңбек міндеттерін еңбек шартына,ұжымдық шартқа, жұмыс
берушінің актілеріне сәйкес орындауға міндетті болса;23-бап,2-бөлік ... ... ... ... ... еңбек шартында келісілген жұмысты
беруге және
9 қызметкерлерді ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ... етуге міндетті(4,17-18 бб) Осы
шарттарды орындамау еңбек шартындағы ... ... ... ... ... ... және ... Бұл қағидаттың ерекшелігі сонда-еңбек
туралы жалпы құқықтық нормалар ... ... ... және
экономикалық салада жұмысккерлердің ... ... ... ... ... ... жағдайларының ерекшелігі ескеріледі.Бұған ... ... ... жердің табиғат ауа-райы ерекшелігін, сондай-ақ шаруашылық
жүргізудің әр түрлі ұйымдастыру ... ... ... ... ... туралы жалпы құқық нормалары еңбек
құқығы жүйесінің бірлігін қамтамасыз етеді.Заңда ... ең ... ... ... ақы ... қағидасы.
ҚР Конституциясы ( 24-бап,2 тармақ) азаматтардың ешқандай кемсізітусіз
еңбек ақы алуын ... ... ... ... ең ... ... ... көмекке кепілдік берілген.(3,36б) ҚР
Еңбек Кодексінің 22-бап,2-тармақ,5-бөлігінде көрсетілген жұмыскердің ... ... ... ... ... және толық көлемде
жалақы төленуіне құқығы 23-бап,2-тармақ,5-бөлігіндегі жұмыс берушінің
қызметкерге ҚР-ның НҚА-де ... ... ... ... ... ... мен өзге де ... уақтылы және толық
көлемде төлеуге міндетін тудырады.(4,16-17б)Еңбек ... ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджет
туралы ҚР-ның заңымен жыл сайын белгіленетін айлық жалақының ең ... ең ... ... ... кем ... тиіс және ол ... мен ... ақыларды,өтемақы төлемдері мен ... ... және ... ... ... барабар
төленеді(4,44б)Тынығу құқығын ... ету ... ... ... ... жалпыға
бірдейлігін қарастырған.Бұл қағида кімнің қайда ... ... ... түгендей қатысты.Еңбек шарты бойынша жұмыс істейтіндерге
жұмыс күнінің ұзақтығы,демалыс және мереке күндері,жыл сайынғы ... ең аз ... ... ... ... ... асырылу
үшін Еңбек кодекісінің 8-тарауының маңызы ерекше.
Кәсіби ... ... ... ... да ... құқығының салалық
қағидаты болып табылады.Жұмыскерлердің өзінің кәсіби ... ... ... кодексінің ... ... ... ... ... ... ... құру бостандығы-Еңбек Кодексі,22-бап,2 тармақ,8-бөлік:Егер ҚР-ның
заңдарында өзгеше көзделмесе,өз еңбек құқықтарынан берілуі мен ... ... ... ... да ... ... оларға
мүшелік құқығын қоса алғанда,бірігуге қызметкерлердің құқығы ... ... ... көрінісін Кәсіптік одақтар туралы Қазақстан ... 9 ... ... ... ... Аталған Заң бойынша кәсіподақ
дегеніміз-дербес,тіркелген жеке мүшелігі бар ... ... ... ... ... ортақтығы негізінде өз
мүшелерінің еңбек ету,сондай-ақ басқа да әлеуметтік ... ... ... ... ... қорғау мен жақсату үшін
ерікті түрде құрады.(1-бап)
4-бап.
Кәсіптік одақтар өз ... тең ... ... құрылады.Бір
кәсіп шеңберінде ... ... ... ... ... ... келтіру,сондай-ақ оның қызметіне
қарсы әрекет жасау заң бойынша қудаланады.-делінген(6,1бет)
Еңбек құқықтары мен ... ... ... ... ... қорғауға кепілдіктің болуы.
Бұл қағида жеке және ұжымдық еңбек дауларын оларды шешудің заңда
белгіленген тәсілдердің,тіптен ... ... ... ... (ҚР ... т)
Аталған қағидалардың кейбіреулерін қоспағанда ҚР Еңбек кодексінде мынадай
қағидалар көзделген(4бап): маусым
1) адам мен азаматтың ... ... ... шектелуіне жол
бермеу;
5) өндірістік қызмет нәтижелеріне қатысты алғанда қызметкерлердің өмірі
мен денсаулығының басымдығы;
8) ... ... мен ... ... ... әріптестік;
11) еңбек қауіпесіздігі мен еңбекті қорғау мәселелерін мемлекеттік реттеу
12) қызметкерлер өкілдерінің ҚР ... ... ... ... ... ... ... шарттардың қатарында Халықаралық Еңбек Ұйымның(ХЕҰ) ... ... ... ... мен ... туралы Декларациясының
маңызы зор.(жинева,19 маусым 1998) ХЕҰ-на ... ... ... ... ... өзге ... ... өзінде,Ұйымға мүше болғандықтан осы Конвенциялардың пәні болып
табылатын құқықтарға қатысты ... ... ... ... асыруға міндеттеме алғандығын міндеттеме ... ... ... ... және ... ... жүргізуге құқығын іс
жүзінде тану;
Б) мәжбүрлі және міндетті еңбектің барлық түрін жою;
В) бала еңбегіне ... ... ... еңбек және еңбекпен айналысу ... ... жол ... ... ... енген қағидалары:
1.балалардың еңбегінің ең нашар түрлеріне тыйым салу
2.өндірістік қызмет нәтижелеріне қатысты алғанда қызметкерлердің ... ... ... ... ... Ж.А;Хамзин А.Ш Трудовой право РК:учебное пособие-Астана,2004
2.Толкунова В.Н; Гусов К.Н. Трудовое право России-москва,1995
3.Уваров В.Н ... ... ... ... ... Республикасының ... ... ... ... ... ... туралы” 1958 ж 28 ... ... ... одақтар туралы” ҚР-ның 1993ж 9 сәуіріндегі заңы,№8
7. “ХЕҰ-ның еңбек аясындағы негізге ... ... мен ... ... (19 маусым 1998 ж,Женева)

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс жүргізудің қағидалары40 бет
Азаматтық іс жүргізудегі диспозитивтік қағида: түсінігі және мәні5 бет
Азаматтық құқықтың қағидалары25 бет
Азаматтық құқықтың қағидаттары мен бастаулары9 бет
Айыпталушының қорғану құқығын қамтамасыз ету қағидасы айыпталушының құқықтарымен мүдделерін қамтамасыз етудің кепілі ретінде92 бет
Алдын ала тергеудегі конституциялық қағида ретіндегі кінәсіздік презумпциясы29 бет
Астықты сақтау қағидасы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь