Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті ұйымдастыру нысандары

Жоспар

Кіріспе

І. Кәсіпкерлік түсінігі және оның негізгі түрлері.
1.1 Кәсіпкерліктің мәні. Маңызы. Ерекшеліктері.Кәсіпкерліктің экономикадағы орны.
1.2 Кәсіпкерлік қызмет түрлері.

ІІ. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті ұйымдастыру нысандары.
2.1. Қазақстандағы кәсіпкерлікті ұйымдастыру нысандары.
2.2. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті дамытудың мемлекеттік саясаты.
2.3. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті қалыптастыру
жүйесі және оны дамыту перспективалары.

ІІІ. Шетелдерде кәсіпкерлікті ұйымдастыру ерекшеліктері.
3.1. Дамыған елдердегі кәсіпкерлікті ұйымдастыру.
3.2. АҚШ.тағы шағын кәсіпкерлік
3.3. Ресейдегі кәсіпкерлік қызмет ерекшелігі.
Кіріспе

Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік белсенді дамып келеді. Экономикалық жүйенің кәсіпкерлік түрі кәсіпкерді ең маңызды тұлға санына-экономикалық процесс субъектісіне айналдырды. Өз қызығушылығымен әрекет ете отырып, кәсіпкер біздің қажеттілігімізді қанағаттандырады, біздің өмірімізді гүлдендіреді, оны қолайлы жасайды. Біз кәсіпкерді құрметтеуіміз қажет: ол біз қызығушылық білдірген тауарларды өндіреді, ол бізге оларды жеткізеді, біздің көпшілігімізге көмек береді.
Кәсіпкерлік жеке меншік, еркін экономикалық қызмет сияқты қажетті жағдайлар болған кезде күшіне енеді, ол табысты дамиды.
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті дамытудың барлық алғы шарттары қарқынды жасануда, осы қызмет түрін реттеу және әрі қарай қалыптастыруға бағыттылған заңдар мен басқа нормативтік-құқықтық актілер қабылданды және қызмет етуде. Олар кәсіпкерлікті дамытудың барлық негізгі сұрақтарын қамтуда: шаруашылық қызметтің еркіндігі, жеке кәсіпкерді қорғау және қолдау, шаруашылық серіктестікті, акционерлік қоғамды, өндірістік кооперативті, мемлекеттік кәсіпорынды, жеке кәсіпкерлікті, шаруа (фермер) шаруашылығын, шағын бизнесті мемлекеттік қолдау, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын азаматтар мен заңды тұлғалардың құқығын қорғау және т.б.
Ал американдықтар ынтасы зор, шешімді, ұтымды ой пікірлерге бай әрбір адам өз кәсібін бастап, оны дамытуға мүмкіндігі мол мемлекетте тұратындығына қашан да сенімді болған. Іс жүзінде кәсіпкерлікке деген бұл сенім жеке кәсіппен шұғылданатын адамнан бастап ғаламдық конгломератқа дейінгі көптеген көріністерді қамтыды.
19-шы ғасырдың екінші жартысында бастау алып, 20-шы ғасырда жалғасуын тапқан бұл тенденция ақыраяғы үлкен өзгеріске және экономикалық әрекеттің күрделенуіне әкелді. Көптеген салаларда шағын кәсіпорындар талғампаз және ауқатты халық қажет ететін тауарларды тиімді өндіруге мүмыкіндік берді қаржы табуда және өндіріс көлемін ұлғайтуда көптеген қиыншылықтарды бастан кешірді. Осындай жағдайда көбінесе жүздеген тіпті мыңдаған жұмысшыларды жалдай алатын қазіргі заманғы корпорациялардың маңызы тұрақта түрде өсе түсті.
Қазіргі кезде Америка экономикасында жекеменшік кәсіпорындардан бастап әлемдегі ірі корпорацияларға дейінгі кәсіпорындардың алуан түрлері бар
        
        Жоспар
Кіріспе
І. Кәсіпкерлік түсінігі және оның негізгі түрлері.
1.1 Кәсіпкерліктің мәні. Маңызы. Ерекшеліктері.Кәсіпкерліктің экономикадағы
орны.
1.2 Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... нысандары.
2.1. Қазақстандағы кәсіпкерлікті ұйымдастыру нысандары.
2.2. ... ... ... ... мемлекеттік
саясаты.
2.3. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті қалыптастыру
жүйесі және оны дамыту ... ... ... ұйымдастыру ерекшеліктері.
3.1. Дамыған елдердегі кәсіпкерлікті ұйымдастыру.
3.2. АҚШ-тағы шағын кәсіпкерлік
3.3. Ресейдегі кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... келеді.
Экономикалық жүйенің кәсіпкерлік түрі кәсіпкерді ең ... ... ... ... ... ... Өз ... әрекет ете
отырып, кәсіпкер біздің ... ... ... ... оны ... ... Біз ... құрметтеуіміз
қажет: ол біз қызығушылық білдірген тауарларды өндіреді, ол бізге ... ... ... ... ... жеке ... еркін экономикалық қызмет сияқты ... ... ... ... ... ол табысты дамиды.
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті дамытудың барлық алғы шарттары
қарқынды жасануда, осы қызмет түрін реттеу және әрі ... ... ... мен ... ... актілер қабылданды және
қызмет етуде. Олар кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерді қорғау және
қолдау, шаруашылық ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлікті, шаруа (фермер)
шаруашылығын, шағын бизнесті мемлекеттік қолдау, кәсіпкерлік ... ... мен ... тұлғалардың құқығын қорғау және т.б.
Ал американдықтар ынтасы зор, шешімді, ұтымды ой пікірлерге бай ... өз ... ... оны ... ... мол ... ... да сенімді болған. Іс жүзінде кәсіпкерлікке деген бұл
сенім жеке ... ... ... ... ... ... ... көріністерді қамтыды.
19-шы ғасырдың екінші жартысында бастау алып, 20-шы ғасырда жалғасуын
тапқан бұл тенденция ақыраяғы үлкен өзгеріске және ... ... ... ... ... ... ... талғампаз және
ауқатты халық қажет ететін тауарларды ... ... ... ... ... және ... ... ұлғайтуда көптеген қиыншылықтарды бастан
кешірді. Осындай жағдайда ... ... ... ... жұмысшыларды
жалдай алатын қазіргі заманғы корпорациялардың маңызы ... ... ... кезде Америка экономикасында жекеменшік кәсіпорындардан бастап
әлемдегі ірі корпорацияларға дейінгі кәсіпорындардың алуан ... ... ... ... және оның ... ... Кәсіпкерліктің мәні. Маңызы. Ерекшеліктері.
“Кәсіп ету” – қандай да бір жаңа істі бастау, орындауға шешім қабылдау,
қандай да бір маңызды істі ... ...... ... ... келген шаруашылықтың нарықтық
жүйесі мемлекет қолындағы ... ... ... отырып, экономикалық
жүйенің кәсіпкерлік түріне негізделген.
Соңғы уақыттарында Қазақстанда кәсіпкерлік дамуда. Кәсіпкерлік жеке және
заңды ... ... ... алуға бағытталған өзінің тәуәкеліне, өзінің
мүліктік жауапкершілігіне, өз атынан жүзеге асатын бастамалық, ... ... ... сөзі, оның мазмұнын жақсы ашады. Іскерлік
барлық ... ... ... ... – тек қана экономикалық қызметте
ғана емес, шоу-бизнесте, киноиндустрияда, спортта, әскерде де қажет.
Кәсіпкерлік – іскерлік ... ... – бұл ... ойлау процесі. Біз әр қайсымыз жеке ойлау иесі
болғандықтан, осы ... ... ... ... ... ... да әртүрлі.
Табыс деңгейі ойлау деңгейін көрсетеді, бірақ бұнын өзі ... жолы ... та ... роль ... ... ... болғыштық” ойлай
алатындарға, үйренгендерге ғана көмек көрсетеді.
Оқытудың негізгі міндеті - әрбір адамға көмек көрсетуге тырысу.
Кәсіпкерліктегі ... ... ... ...... ... ... операциялары немесе белсенділігінің бастапқы нүктесі
түрінде ... ... ... ...... ерекше қалауы,
іскерлік романтика түрі, адамның өзіне тән мүмкіндігін жүзеге асыру құралы
ретінде сипатталуы ... ... ... ... бизнесін ұйымдастыра алуы және оған
байланысты функцияларды жеткілікті, табысты ... ... алуы ... ... болашақ туралы ойлайды, сондықтан бұл жерде ұлы ағылшын
жазушысы Джон Голсуорсидің (1867 - 1933) мына сөзі ... : ... ... ... ойламасаңыз, ол сізде болмайды”.
Кәсіпкерлік іскерлік белсендікке ыңғайы бар, өз күшін салатын жаңа
сфераларды іздестіретін адам ... ... ... ... ... деп ... ... Кәсіпкер деп
мысалы жыл сайын бір тауарды өндіретін және бір ғана ... ... ... ... болмайды. Ол кәсіпкерлік емес репродуктивті
функцияларды орындайды.
Күнделікте өмірде ... ... ... ... ... бұл сөз мағынасы, тек нарықтағы ... ... ... ... ... арналған. Кәсіпкер жаңа нарықты
игерумен, жаңа ... ... ... ... т.б. өзі ... ... ... Ең бастысы - ұйымдастыру, іскерлік, ұжымда,
шығармашылық атмосфера жасау, сондықтан кәсіпкерлікті ... ... түрі ... ... ... Оған тән ... Ең ... пайдаға ұмтылу;
• Тәуекелге баруға дайын;
• Жаңаға ұмтылу ұйымдастыру – шаруашылық жаңашылдық.
Қазіргі жағдайда кәсіпкерлік бәсекелестік ... ... ... ... ойға сыймайды. ¤з өнімінің үнемі
жаңалуынан және жоғары сапасын қамтамасыз ететін кәсіпорын ғана өмір ... ... ... ... ... өнімдерге (орындалатын
жұмысқа, көрсетілетін қызметке) сұранымды табу және қалыптастыру және оны
дайындау ... ... ... ... ... ... жұмысты, көрсетілетін қызметті) сату.
ҚР Азаматтық кодексіне сәйкес ...... ... жеке ... өз
бастамасымен барлық шешімдерді қабылдап, заң негізінде ... ... ... кез келген қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... өзінің шаруашылық тауашасын
(нишасын) ... ... және ... ... бір қатарда тұрады және ... ... жиі ... Бұл ... да туыс ... – кез келген табыс әкелетін жеке іс. Оны тек тұтынушылар ... ... ... алуға болады.
Табысты бизнес, іскерліксіз жетілдірілмеген, үнемі дамусыз ойға
сыйғысыз, яғни бизнес кәсіпкерлікте ... ... ... ... ... ... экономика
сферасында көрінуі мүмкін. Бизнес жеке кәсіпорындарда және акционерлік
компанияларда ... ... істі ... ... ... ... деп жеке кәсіпкерлікті түсінеді.
Кәсіпкерлікті кейде өндірістің төртінші факторы деп те ... үш ... ... жер, ... ... ... белгілі.
Австриядан шыққан, жұмыс орны американдық ғалым экономист Иозеф Шумпетер
өндірістің төртінші факторы ретінде – кәсіпкерлікті көрсетті.
Экономикалық қызметтің өндірістік факторы ... ... ... ... ... қызметке қатысушылардың кәсіпкерлік мүмкіндігін,
іскерлік, кәсіпкерлік белсенділігін айтады. Бұл екінші фактордың, яғни
еңбектің, ... ... ... ... үш негізгі факторлар әсерін күшейтетін белсендіруге
қабілетті қозғаушы күш көзқарасы тұрғысынан жеке ... деп ... ... мен ... маңызды қасиеттері ұтқырлық, қимылға бай,
бастамалық, ізденіс болып табылады.
Кәсіпкерлікке ұйқышылдық, тыныштық тоқырау жат. ... ... ... ол ... ... ... табысын қамтамасыз етуге бағытталған,
ойдағы мақсатқа жетуге, пайдалануға күші мен шараларын кәсіп етеді.
Ол шығындардың және пайданы жоғалтудың алдын ... ... ... – бұл ... ... ... отыратын, тұрақты жұмыс көзі.
Кәсіпкерліктің жүздеген анықтамасы бар. Кәсіпкердің энциклопедиялық
анықтамасында “кәсіпкерлікке” мынадай анықтама беріледі.
“Кәсіпкерлік” – пайда ... жеке ... ... ... ... ... қызметі, өзінің атынан өзінің мүліктік жауапкершілігімен
немесе заңды тұлғалардың атынан, заңды ... ... ... Кәсіпкер – заңмен тыйым салынбаған кез келген шаруашылық ... ... ... ... алу, ... және ... құнды қағаздармен жасалатын операциялармен айналыса алады.
Кәсіпкерлік теориясының негіздерін 18-19-ғасырда Ф. ... А. ... ... одан ... ... Ф. ... А. ... және т.б. салған.
Кәсіпкердің жеке мәртебесі (меншік иесі ... оның ... ... ... ... ... мақсаты – әлеуметтік тиіммен бірге пайда немесе
табыс алу және атқаратын қызметтері – ... ... ... коммерциялық идеяларды ойлап шығару және іске асыру), ресурстық
(ақпарат, қаржы, еңбек және материал ресурстарын ... ... ... ... ... және олардың қолданылуын бақылау).
А. Смит кәсіпкер ролі туралы былай жазады: “Ол өз ... ... жеке ... ... бірақ бұл жағдайда ол еріксіз, ... ... ... ... бағытталады. ¤зінің қызығушылығының артына
түсіп, қоғамға саналы қызмет етуге ... да ... ... ... ... белгілі эволюциялық кезеңнен өтті. Мысалы 1725 ж. Р.
Контильон мынадай ой айтты, кәсіпкер тәуекел ... ... ... ... (1797 ж.) ...... ... жауапкершілік алатын адам, яғни
жоспарлайды, бақылайды, ұйымдастырады және кәсіпорынды басқарады. 1876 ж.
Ф. Уокер ... ... ... оған пайыз алатын және кімнің өзінің
ұйымдастыру қабілетінің арқасында пайда алатынын бөліп көрсетуді ұсынды.
1934 ж. И. ... ...... жаңа ... ... деді. Д.
Маклелланд бойынша кәсіпкер – қуатты адам, тәуекел жағдайында ... ... (1964 ж.) ... – бұл кез ... ... ең ... қолданады.
А. Шапиро (1975 ж.) кәсіпкер – бұл бастама көтеруші адам деп санайды.
Тәуекел жағдайында жұмыс істей отырып, ол ... ... ... ... Р. ... (1985 ж.) ... – құны бар ... жасау процесі, ал кәсіпкер - өзіне қаржылық, психологиялық және
әлеуметтік тәуекел алып, қажетті уақыты мен ... ... ... ... және ... қанағаттанады.
Сонымен, кәсіпкерлік – пайда алу мақсатында қаржы салу, жеке тиімді
қоғамдық көмекпен үйлестіру негізіндегі қызмет ... ... ... жеке ... ... ... ... мүмкін. Кәсіпкерлік субъектілер ретінде жеке тұлғалар және жанұялық
кәсіпорындарды ұйымдастыру жолымен шығады. ... ... ... ... ... ... ... еңбекті қолдануы
мүмкін.
Кәсіпкерлік субъектілері ... ... ... ... ... жалдамалы ұжымдар, ашық және жабық ... ... ... ... т.б. ... ... бастапқы шешімі дегеніміз негізін ... ұзақ ... Бұл ... рет ... шешімдер, әрі қарай оны түзеуге
болмайды, өйткені бұл біршама ... ... мен ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді кәсіпкерлік шешімдерді анықтау;
Б) өндірісті орналастыру үшін орын таңдау.
Кәсіпкерлік мақсат – бұл белгілі уақыт ішінде ... ... ... қалыптастыру кезінде келесі үш элементті дәл анықтау қажет:
А) мақсаттың мазмұны, ... ... жету ... және ... ... ... белгілеу.
Б) қалаған мақсат көлемі, мақсат шексіз немесе шекті қалыптаса ма?
В) мақсаттың уақыт факторы. Әрбір мақсат үшін сұрақ анқтау ... ... ... ... ... ... ... уақыт ішінде жету керек.
¤ндірісті орналастыру ... ... ... ... тек жаңа
ұйымдастырылатын кәсіпорын үшін емес, жекелеген өндірісті кеңейту кезінде
қабылдау ... ... ... ... ... кәсіпорынды құру
кезіндегі негізгі ... ... ... дұрыс таңдамаса болашақта
орынды ауыстырып жөндеу де ... ... көп және ... ... ... орынын таңдау кезінде кәсіпорын басшылығы өндірісті
орналастыруға болатын әртүрлі орындардағы шығындар мен ... ... ... ... ... шешуші болып табылады.
Кәсіпкерліктің маңызды белгілері.
• Шаруашылық субъектілердің еркіндігі және тәуелсіздігі, кез келген
кәсіпкер кез ... ... ... ... ... шегінде шешім
қабылдауда еркін.
• Экономикалық қызығушылық. ... ... ... ең ... ... ... Шаруашылық тәуекел және жауапкершілік. Кез келген дәл есептеулерінде де
тәуекелді анықтау мүмкін емес.
Кәсіпкердің көрсетілген маңызды белгілері өзара ... және ... ... ... ... ... ... байланысты.
Экономикалық қызметтің бұл жағына И. Шумпетер және А. Маршал назар ... И. ... ... пен жаңашылдықтың теңдігін көрсетті, ал ... ... ... ... ... олар өздерінің жаңалықтарымен тек
жаңа тәртіп құрып қана қоймайды. Қоғамдағы ... ... ... да, - ... ... ... бағасы дұрысырақ деп саналады. Кәсіпкер -
өндірістің және қоғамның өмірін ұйымдастырудың бұрыңғы нысандарын ... ... ... революционер әлеуметтік және саяси революцияның
бастаушысы. Кәсіпкер қоғамның экономикалық ... ... ... ... ... ... қалпына келтіруді” жүзеге асырады. Қоғамда
кәсіпкерлік пен жаңашылдық өзара бір тұтасты ... деп ... ... қалыптастыру үшін белгілі жағадайлар қажет:
• Экономикалық;
• Құқықтық;
• Әлеуметтік және басқа.
Экономикалық жағдай ең алдымен тұтынушылар ... ала ... ... ... ... және ... сұраным, ақша қаржыларының көлемі, жұмыс
орындарының көп болуы немесе жетіспеуі, жұмысшы күші, қызметкерлердің еңбек
ақы деңгейі.
Кәсіпкерлікті қалыптастырудың ... ... ... ... Алдымен тұтынушылардың белгілі талғам мен ... ... ... ... Әртүрлі кезеңдерде бұл қажеттіліктер өзгеруі
мүмкін.
Әлеуметтік-мәдени ортаға тәуелді адамгершілік және діни ... ... ... ... жеке ... ... ... әсер етеді. Ол өз
кезегінде оның бизнестің ұсынған еңбек ақы ... ... ... әсер ... ... ... ... сәйкес құқықтық орта шеңберінде қызмет
атқарады. Сондықтан қажетті құқықтық жағдайды жасаудың маңызы зор. ... ... ... ... ... ... үшін ең қолайлы
жағдай жасайтын заңдардың болуы:
• Кәсіпорынды ашу және тіркеудің қарпайымдылығы мен жылдамдығы;
• Кәсіпкерлікті мемлекеттік бюрократизмнен қорғау;
... ... ... ... бағытында салықтық
заңдылықтарды жетілдіру;
• Қазақстан кәсіпкерлерінің шет елдермен бірлескен қызметінің дамуы.
(1. 4 – 10 ... ... ... ... жүргізілген экономикалық реформа кәсіпкерлікті дамыту үшін
жаңа ... ... ... ... Ол ... ... ... береді;
• Халықтың қаржы және өндірістік ресурстарын тартуға әсер етеді;
• Монополияға қарсы әлеуеті бар;
• Ғылыми – техниалық ... ... алғы ... ... ... ... еңбекпен қамту және басқа әлеуметтік мәселерін
шешеді.
Кәсіпкерлікті ... және ... ... ... даму ... ... шешуде біршама қиыншылықтар мен психологиялық бөгеулерді
жеңу оңайға түспейді.
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ішінде меншікті жекешелендіру бойынша үлкен ... ... Сол ... кәсіпкерлікті дамыту үшін мықты экономикалық негіз
жасалды.
Қазақстанда меншік иесіне өз ... ... ... және басқару
құқығын берілген, заңмен бекітілген (ҚР азаматтық кодексі).
Меншіктің үш құқығы бар.
Бірінші құқық ... іс ... ... ... асыру мүмкіндігін
заңдақ қамтамасыз ету.
Екінші құқық пайдалы қасиеттерді алу, ... ... одан ... ... ... құқық мүліктің заңдық тағдырын анықтау мүмкіндігін заңмен
қамтамасыз етеді.
Меншік ... мен ... ... ... ... ... ... ғалымдар төрт маңызды тиімді бөліп көрсетеді:
• Ынталандырушы;
• Капиталды жинау;
• Икемділік;
• Мақтаныш.
Заңдар жүйесі меншікті ең ... ... ... үшін ... ету ... Меншікті жеткілікті қорғау кезінде, табыстың қандай-
да бір бөлігі міндетті түрде жинау мақсатына арналады. ... ... ... ... әрбір жекелеген ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Меншікті иелену және басқару меншік иесінің өз ... ... ... ... ... ... жеке меншік меншіктік немесе (жалға алынған) өндіріс ... жеке ... ... ... ... және рухани
құндылықтар болып табылады.
Жеке меншік өркениетті қызметтің басты факторы. Ол ... осы ... ... ... Жеке меншік біздің экономикалық процестерге ең
қолайлы ықпалын көрсетеді.
Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... Осы бизнес түрінің дамуы және қалыптасу сұрақтарын
реттеуге бағытталған ... ... және ... ... ... және қызмет етуде.
Олар кәсіпкерлікті дамытудың көптеген сұрақтарын қамтиды:
• Шаруашылық қызметтің ... жеке ... ... және ... ... ... акционерлік қоғамды, өндірістік кооперативті,
мемлекеттік кәсіпорынды, жеке кәсіпкерлікті шаруа (фермер) шаруашылығын
әлеуметтік экономикалық зоналарды дамыту;
... ... ... ... ... Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын
азаматтардың және заңды тұлғалардың құқығын қорғау және басқа.
Нарық ... өмір сүру ... ... ... ... ... нысандағы нарықтар қалыптасуды. Бұл ұзақ мерзімді
міндет болып ... Ел ... ... ... ... ... және дамымаған нарықтарда, нарықтық кеңістік әкімшілік
жүйе қалдықтарымен тиелген жерлерде мемлекет ... ... және ... ... ... ... инфрақұрылымы – биржалар, банктер, сақтандыру компаниялары,
аудиторлық, консалтингтік ... және ... ... ... ... ... және орта бизнесті,
мемлекеттік қолдауда кең масштабты шаралар қолданылады.
ҚР Президентінің “Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік ... және ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті қолдау
және дамыту мемлекеттік экономикалық саясаттың маңызды ... ... ... ... ... барлық бөгеттер толық жойылды деп
санауға болмайды. Қазір кәсіпкерлік сфераны жылдам дамытуға және ... ... ... әсер ететін, ... ... ... ... орын алады, кез ... ... ... ... ... ал ... ... осы күрделі
процесінде басты роль атқарады.
Экономикалық процесті адамдар ұйымдастырады. Адамдар ... ... ... ... ... ...... өзара қатынастарының процесі.
Экономикалық поцесс - өмірдің негізі: онысыз қоғамның қалыпты ... ... ... Қоғамның барлық қалған жақтарының қызмет етуі ... ... ... ... ... ... ... экономикалық процеске қатысуы қажет.
Адамның экономикалық белсендігі оның қызметінің мақсаты болуы, ... ... жеке ... үшін ... жеке табыс алу. Адамның
экономикалық белсенділігінің түрі күтілетін, жүктелетін ... ... ... асуы тиіс қызметтер, міндеттер.
Адамның экономикалық белсенділігінің екі негізгі түрі бар:
• Жалдамалы қызметкер ретінде;
• Өндірісті ұйымдастырушы, яғни кәсіпкер ... ... ... түрінің әр қайсының өздеріне тән ерекшеліктері бар.
Экономикалық процеске ... ... ... ... жұмыс беруші
немесе оның өкілінің белгілейтін әрекеттерді ... ... ... Кәсіпкердің жолдамал қызметкерден айырмашылығы ... ... ... ... ... ... жалдамалы
қызметкерге жауапкершілікпен бірге) болып жатқандарға толық ... (1. 10 – 14 ... ... ... түрлері.
Кез-келген экономикалық қызмет ұдайы өндіріс циклының типтік фазаларына
байланысты болғандықтан, ... ... ... түрлерін бөліп
көрсетеді: өндірістік, коммерциялық, қаржылық кәсіпкерлік.
Соңғы он жылдықта ... ... ... ... ... жеке түрі ретінде кеңестік (консалтинг) кәсіпкерлік ... ... ... ... әр ... ... түрлерге
бөлінген. Өндірістік кәсіпкерлікті кәсіпкерліктің жетекші түрі деп атауға
болады. Мұнда ... ... ... ... ... көрсету жүзеге
асады, белгілі бір рухани құндылықтар жасалады.
Бірақ осы қызмет сферасы нарықтық экономикаға көшу кезінде көп, жағымсыз
өзгерістерге ыдырады:
• Шаруашылық ... ... ... ... ету бұзылды;
• Өнімді өткізу күрт төмендеді;
• Кәсіпорындардың қаржы жағдайы нашарлады.
Кәсіпкер алдымен өндірістік ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар, қызметтер өндіретінін ойлайды.
Одан кейін ол тауарды ... ... ... ... қатынас
жасайды. Басқаша айтқанда кәсіпкерлікке маркетингтік қызмет кіреді.
Келісімнің бұл ... ... ... ... ... асыру үшін кәсіпкер өндіріс ... ... ... ... ... ақпараттар. Бас кезінде өндіріс
факторларының біразы кәсіпкердікі болуы мүмкін, ал ... ол ... ... ... ... жүзеге асу процесінде алуға мәжбүр
болады.
Кәсіпкер өз күшімен орындай алмайтын қызметтер мен ... ... ... ол ... ... мен ... тартады.
Жұмыстар мен қызметтер ақша төлеуді талап етеді. Егер ... ... ... ал ... барлардан қарыз алуға мәжбүр болады.
Өндірістік кәсіпкерліктің нәтижесі өндірілген тауардың белгілі көлемін
тұтынушыға сатып, оларға ақша түсімін алу.
Венчурлық ... ... ... ... айта отырып, соңғы
жылдары кең дамыған венчурлық бизнесті еске салуға болады.
Венчурлық бизнес, әдетте ... ... ... ... ... ... ... бір түрі.
Вечурлық бизнес ғылыми зерттеулердің нәтижесі ғылымды көп қажет ететін,
жоғары технологиялық облысты коммерцияландыруға тән, тиімді алу ... және ... ... ... Венчурлық фирма дегеніміз, әдетте, алдын ала
анықталмаған табыспен, яғни капиталды тәуекел салыммен, жаңа ... ... ... ... ... коммерциялық ғылыми-техникалық
фирма.
Коммерциялық кәсіпкерлік. Коммерциялық кәсіпкерлікте негізгі рольді
тауар-ақша, сауда-айырбас ... ... Бұл ... алу - ... ... ... қажет өндірістік қорлармен қамтамасыз етудің қажеті жоқ.
Коммерциялық келісімді нарықты талдау бастайды, ... ... алу және сату ... ... алу бағасы, өткізу бағасы болжанады.
Коммерциялық келісім бағдарламасына жатады:
• Сатып алу операцияларын орындауға, тасымалдауға, тауарды сатуға, ... және т.б. ... ... жалдау;
• Келесі сату үшін тауарды сатып алу;
• Тауарды сақтау және өткізу үшін орындар, қоймалар, ... ... ... ... ... бірақ өздерінің ақылы қызметтерін ұсынатын
басқа ұйымдар мен ... ... мен алу және ақы ... ... ... үшін ... ақша қаржыларын тарту және соңынан
пайызбен қарызды қайтару;
• Келісімді жасауға қажет ақпараттарды алу;
... ... ... және ... ... ... тіркеу, салық төлеу.
Қаржы кәсіпкерлігі. Қаржы кәсіпкерлігінде сатып алу, сату ... ... ... ... ... ... ... басқа түрлері сияқты, қаржы-қарыз келісімін құнды
қағаздар нарығын талдаудан және әлеуетті тұтынушыларды іздеуге, табуға
байланысты маркетингтік ... ... ... қызметтің ерекше түрі бөліп көрсетіледі, кәсіпкер
құнды ... ... оны ... ... жағдайда және міндеттемеде
қаржы тауары ретінде орналастырады. Оның кәсіпкерлік қызметінің ... ... ... біраз көздерден алуды талап етеді. Бұл
ақшаны, валютаны, құнды қағаздарды ... ... ... ... ... ... туралы, қаржы қарыз операцияларын жүзеге асыру шарттары
және оларды жасау тәртібі туралы, кәсіпкерге қажет ... көзі ... Егер ... ... ... ... ол төлеуге сыртқы
көздерден оны алуға және оған ақшалай сыйлық мәжбүр болады.
Қаржы келісімінің негізгі бөлігі (тұтынушыға ... ... ... ... ... назарды және мұқият ресімдеуді қажет етеді.
Сатып алушының ... ... ... ... ... ... ... алушы үшін кепілдік беруге келісуші кепілді анықтау қажет.
Кеңес кәсіпкерлігі. “Консультант” сөзі латынның “кеңес ... ... Өз ... ... ... ... ... белгілі облыстағы
маман. Шетел тәжірибесінде басқару сұрақтары бойынша коммерциялық, ... ... деп ... ... ауызша бір рет айтылатын кеңес ... ... ... ... олар ... жоба ... ... және оған
келесі негізгі кезеңдер кіреді:
• Мәселені анықтау (диагностика);
• Шешімдерді, жобаны жасау;
• Шешімдерді, жобаны ... ... ... ... ... кезең бірнеше күннен бірнеше
айларға созылуы мүмкін. Кей уақытта клиенттен қатынас бірнеше жыл ... жеке ... ... – бұл 700 мың адам, ал қызметінің жылдық
көлемі 500 млрд. долл. құрайды.
Бірде бір ... ... және ... ... экономикасы
дамыған елдерде ғана емес, дамушы ... де ... ... Делдалдық кәсіпкерліктің түрі. ... ... ... ... валютаны, құнды қағаздарды сатпайды, қарызға ... ... ... осы ... ... асуына және сәйкес шарт
жасауына ықпал етеді.
Делдал көбінесе өндіруші мен тауарды сатушы, бір ... ... ... ... ... ... ... оларды кәсіпкерлік шарттың жасауға
біріктіреді.
Бизнестің бұл ерекше түрі басқалармен тығыз байланысты, өндірістік,
сауда-коммерциялық, қаржы кәсіпкерлігінің құраушы ... ... ... ... ... ... делдалдық туралы айтуға болады.
Сақтандыру кәсіпкерлігі. Мемлекеттік міндетті сақтандыру ... ... ... ... – бұл ... зейнет ақымен
қамтамасыз ету және медициналық сақтандыру бұл ... ... ... ... өмірді және денсаулықты сақтандыру,
тәуекелді жауапкершілікті сақтандыру түрлері тікелей жатады.
Кәсіпкерліктің әртүрлерінің үйлесуі. Кәсіпкерліктің барлық ... ... ... өте тығыз байланысты, бір түрімен айналыса отырып, еріксіз
немесе қызығушылығы бойынша қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... өндірілген тауарды
сату немесе айырбастау қажет.
Өндіру сату қаржы операцияларына байланысты, ақша ... ... ... ... және ... ... қаржылықпен тығыз
байланысады. Кей кезде бір кәсіпкерлікте өндіруші, сатушы, қаржыгер тұтас
үйлесіп, бірлеседі. Кәсіпкерліктің ... түрі ... және бір ... (1. 14 – 18 ... ... ... ... Қазақстандағы кәсіпкерлікті ұйымдастыру нысандары.
Кәсіпкерлік қатысушы – ... ... ... ... ... ... жеке және ... бұл нысандары, өз кезегіндегі Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексі реттейтін кәсіпорынның ... ... ... ... ... асады.
Кәсіпкерлік қызметті ұйымдасытыру нысаны кәсіпорынның әріптестері
арасындағы қатынас және мемлекеттік ұйымдарымен және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру-құқықтың нысандарын дұрыс таңдау көптеген
факторларға байланысты:
• Жеке капиталдың болуы немесе оны тарту мүмкіндіктері;
• Кәсіпкерлік ... ... және ... Кәсіпкерлік жобаны іске асыру мерзімі;
• Кәсіпкердің жеке тәжірибесі және ұйымдастыру қабілеттері;
• Нарық жағдайы және басталатын бизнестің көптеген ... ... ... осы және ... ... нысандарының қасиеттері.
Ұйымдастыру-құқықтық нысанды таңдау кәсіпкерлік жобаны жүзеге асыру
мүмкіндігін қамтамасыз етуі ... Оны ... ... Заңды
тұлғаны құрусыз кәсіпорындар түріндегі жеке нысандар бастамалық ... ... Жеке ... ... бір жеке ... жатады.
Әдетте жобаны жүзеге асыру жеткілікті ресурстары бар индивидум және шешім
қабылдау ... жеке өзі ... ... ... ... және ... ... дайын, фирманың дара иесі болып, жеке кәсіпкерлік
нысанын қалайды.
Кәсіпкерліктің осы ... ... бар, олар ... ... ... ... және т.б.
Жеке кәсіпкерлік өндірістік секторда шамалы орын алады, көптеген
жағадайларда қол ... мен ... ... ... аз ... ҒТП ... ... деңгейде пайдаланады. Жеке
кәсіпкерлікте капиталды тарту иесінің өзінің жеке ... ... ... ... ... ... ... өзінің жиынтық
мүлігімен, жеке меншігімен жауапкершілік алады. Жеке кәсіпкерлікте пайда
болған тәуекел оның барлық дәулетіне ... ... осы ... иесіне тиесілі.
Кәсіпкерлік қызметтің бұл нысаны соңғы жылдары ерекше қарқында дамуда,
Қазақстанда 1998 жылы 40433 жеке кәсіпкерлік тіркелген болатын, оның ... 1950 адам (4,8 %), ... – 29992 (74,2 %), қала және ... – 4020 (10 %), ... үй мен ... – 1815 (4,5 ... ... ... ... 2656 (6,5 %) адам ... Өз ... нысандарын ұйымдастыру-құқықтық және ұйымдастыру-экономикалық
деп бөлуге болады. (1. 21 – 24 беттер(
Ұйымдастыру-құқықтық нысанына серіктестікті, қоғамдарды, кооперативтерді
жатқызуға болады.
Бірақ үлкен ... ... ... ... ... жеке материалдық
жауапкершілік жоғары және тәуекел өседі, сондықтан ... ... ... үшін ... “меншік иелерінің саны” ... бар, ... ... ... ... ... меншік бір уақытта әрбірінің белгілі, үлесі бар
және белгісіз ... бар ... ... ... субъектілерге жатады.
Оларға серіктестік, акционерлік қоғам, кооператитерді жатқызуға болады.
Серіктестік екі және одан көп ... ... ... ... ... ... тарту мүмкіндігі және
кәсіпорын ішінде әрбір ... ... және ... ... ... ... ... табылады.
Осы нысанның кемшілігі: әрбір қатысушы өзінің ... ... тең ... ... ... бір ... әрекеті
барлық қалғаны үшін, егер олар осы әрекеттерге келіспесе де міндетті болып
саналады.
Серіктестіктің қатысушылары екі ...... ... ... ... және ... серіктестер
жауапкершілігі шектелген серіктестікке бөлінеді.
Коммандиттік серіктестікте әріптестердің бір бөлігінде шектелмеген, ... ... ... жауапкершілік болуы мүмкін.
Қоғам екіден кем емес азаматтар ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыру мақсатында, олардың салымдарын
(ақшалай және натуралды түрде) біріктіру жолымен құрылады.
Жауапкершілігі ... ... (ЖШҚ) ... оның ... ... ... Олар тек енгізген салымдарының құны шегінде
жауапкершілік алады. ... ... бар ... ... ... мүліктерімен жауапкершілік алады.
Ең көп таралғаны акционерлік қоғам (АҚ). Олардың ерекшелігі оларға құнды
қағаз – акция ... ... ... ... ... ... ... қоғам қатысушылары оларға тиісті акциялар құны шегінде оның
қызметінің нәтижелеріне жауапкершілік алады.
Кооперативтер – мүліктік пай ... ... ... өндірістік
және шаруашылық қызмет үшін тұлғалар тобы құрған кәсіпорын.
Кәсіпкерліктің негізгі ... ... ... ... ... картелдер, қаржы-өнеркәсіптік
топтарды жатқызуға болады.
Концерн – қатысу жүйесі арқылы кәсіпорынды бақылайтын көп ... ... ... ... еншілес әртүрлі компаниялардың,
акцияларының бақылау пакетін алады. Өз ... ... ... ... ... ... елдерде орналасқан) акциялардың бақылау
пакеттерін иелену мүмкін.
Ассоциация – ... ... ... ... өз
еріктерімен бірігу нысаны.
Ассоциация ... ... ... ... маманданған
кәсіпорындар және ұйымдар кіреді.
Ассоциацияны құрудың негізгі мақсаты – ғылыми-техникалық ... ... және ... ... бірігіп шешу.
Консорциум – ірі қаржы операцияларын бірігіп жүргізу ... ... ... ірі ... ... үлкен инвестицияны
жүзеге асыру).
Кәсіпкерлердің мұндай бірігуі ірі жобаға ... салу ... ... ірі ... ... туатын тәуекел біршама азаяды. Өйткені
жауапкершілік қатысушылардың көпшілігіне бөлінеді.
Ғылыми-техникалық революция ... ... жаңа ... ... ... түйіскен жерінде пайда болады, бірлескен ғылыми
зерттеулерді жүргізуді қарастырады.
Синдикат – бір сала ... ... ... ... жою
мақсатымен өнімді өткізуге бірігуі.
Картель – бір сала кәсіпорвндары арасында өнімге баға ... ... ... ... ... ... бөлу ... қызметтер және т.б.
келісімді білдіреді.
Кәсіпкерліктің жаңа ұйымдастыру-экономикалық ... ... ... ол ... ... сақтардыру және сауда
капиталының, сонымен қатар кәсіпорынның (интеллекттік) парасаттық әлеуетін
біріктіру. (2. 26 – 42 ... ... ... ... дамытудың
мемлекеттік саясаты.
Шағын кәсіпкерліктің мынадай “әлсіз” жақтары бар:
• Ұзақ мерзімді міндеттерді ... ... ... ... ... ... Өзін өзі ... жеткіліксіз қамтамасыз ету;
• Меншікті және несие қаржы ресурстарының жетіспеушілігі;
• Тәуекелдің жоғарылығы және қызметтің тұрақсыздығы;
• Сыртқы ... ... ... ... ірі
кәсіпорындардан, ғылыми ұйымдардан күшті тәуелділік.
Соңғы уақыттарда республика шағын кәсіпорындар әлеуметтік ... ... ... жоспардағы әлеуметсіздендіру процесі шағын
кәсіпорындардың қоғам алдында өз қызметкерлерінің ... ... ... және ... ... ... және ... міндеттерді шешуге енжар қатысуынан көрінеді.
Кәсіпкерік еркіндігі мен әлеуметтік жауапкершіліктерінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл үшін сәйкес
мемлекеттік саясат қажет.
Мемлекттің шағын кәсіпкерлік атынасындағы екі ... ... ... ... ... және ... мәні ... кәсіпкерліктің құқықтық ортасын қалыптастыруды
ұйымдастыру, әкімшілік сұрақтарды шешуде және сәйкес ... ... ... шағын кәсіпорындарға материалдық, ақша, ақпараттық
ресурстарды, мемлекеттік тапсырыстарды, оларға қызмет көрсетуді және т.б.
жеткізу.
Шағын кәсіпкерлік “төменнен” ... ... ... ... ... ... кәсіпкрлікті көбейту емес, оның қалыптасуы мен
табысты қызмет етуі үшін ... ... орта ... ... ... ... саясатында іскерлік
белсенділікті ынталандыруға заңдық және нормативтік негіз жасау ... ... ... ... ... ... ... нарықтық
инфрақұрылым қалыптастыру қарастырылады.
Шағын кәсіпкерлік ерекше тәсілді және оны ... ... ... ... ... ... ... “Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау
туралы” заңында қарастырылады:
• Өндіріспен айналысатын ... ... ... ... ... ... ... үш жыл ішінде қозғалмайтын мүлікке тіркеу
құқығына ақыдан босату;
• Өндірістік ... ... ... ... жер ... ... актісін беруге ақы алмай беру;
• Электроэнергиясы, жылу, ... ... және ... ... мемлекеттің қатысуымен екінші деңгейдегі актта есепшот ашу
бойынша ақыдан босату;
... ... ... ... ... бір реттен көп
емес тексеруді белгілеу.
Шағын кәсіпкерлікті дамытуды белсендіру үшін ... ... ... ... мен ... ... бағдарламасы қабылданған,
ІЖӨ 22 % арттыру қарастырылған.
Шағын кәсіпкерлікті жеткіліксіз несиелеудің маңызды мәселелерінің бірі
көптеген ... ... ... ... ... ... меншік объектілерінен аймақтық өтімді кепіл қорлары құрылады.
Олар Ақтөбеде, Қызылордада, ... ... ... ... ... ... ... жәрдемдесуге облыс
әкімдері тартылады. Олардың көмегі кәсіпкерлерге пайдалануға ... беру және т.б.) бос ... ... ... ... ... ... қорына және оның аймақтық өкілдеріне шағын
кәсіпорындарға мемлекеттік тапсырыстарды таратуға көмек көрсету қажет. Осы
мақсатта қор ... ... ... ... ... ... ... алумен айналысатын мемлекеттік қызметтерге ... ... ... ... ... ... алу ... саясатын жүргізуге көмектесуі қажет.
2001-2002 жылдарға шағын кәсіпкерлікті дамыту мен ... ... ... шағын кәсіпкерлік кәсіпорындарда шығарылатын
ұқсас импорттық тауарларды бюджеттік ұйымдардың сатып алуына ... ... ... ... ... ... ... бір
бөлігін бәсеке негізінде шағын кіспорындарға беруге міндеттеу керек.
Шағын ... ... ... ... ... келесілер арқылы қамтамасыз етіледі:
• Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің мемлекттік инвестиция бағдарламасына
қатысуы;
• Халықтың салымдарын құнды қағаздар арқылы ... ... ... ... тыс ... тарту саласына шағын кәсіпкерлікті қолдау бойынша
қорлар қызметін және басқа арнайы институттарды белсендіру;
• Шағын кәсіпкерлікпен жұмыс істейтін коммерциялық ... және ... ... үшін ... ... ... ... тиімділігі бар инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшін шағын
кәсіпкерлік субъектілеріне үлестік шартпен ... ... ... көлік кәсіпорындары халықаралық транзиттік сауданың дамуына
ойдағыдай қатыса алады. ... жүк ... ... ... ... экспорттық әлеует және қолайлы ... ... ... ... ... ... үшін ... шарттар жасайды:
1. Қазақстан Республикасының территориясы бойынша шетел көліктерінің және
жолаушыларының транзиті және ... жүру ... ... қызмет көрсету;
2. Шетел тауарларын жеткізу және ... әрі ... ... елдерге
(реэкспорттау) кері экспорттау;
3. Шетел тауарларын жеткізу және олардың экспорттық ... ... ... әрі ... ... шығару.
Қазақстанның жеңіл өнеркәсібі терең дағдарыста тұр, одан шығуды жағымды
нәтижелерге жеткен бірнеше ... ... ... көрсетуде. Олар
барлық тауар, өткізу, инвестициялық, баға саясатын тұтынушыға қарай бұрып,
нарықтағы өз тауаршасын ... ... ... ... ірілендіру, шағын еншілес құрылымдарды
құру есебінен жетті.
Екіншіден, шетел тәжірибесін, технологиясын тарту және пайдалану.
Өндірісті ... ... ... кәсіпорындарға шығарылатын өнім,
оны өткізу көлемдерін өз еркімен салықтарды төлеуге және ... ... ... сонымен қатар меншікті айналым қаржыларын ... ... ... ... мүмкіндік берді.
Бір үлкен тапсырыс алғаннан бірнеше кішігірім тапсырыс алған жеңілірек.
Тұтыну нарығын қалыптастыру кезінде Қазақстан сияқты шикізат ... ... мен ... ... бар ел, ... ішкі нарығында жеңіл
өнеркәсіп өнімдерінің ең кем дегенде 70% алуы тиіс.
Ауылшаруашылық өндірісінің экономикалық дағдарысы, оның ... ... ... ... ... ... жағдайларына
бейімделуге қабілетті жаңа ұйымдастыру ... ... ...... ... ауылшаруашылық кәсіпорындары
арасындағы барлық кезеңдерде: өндіру - өңдеу - ... ... ... ... ... қатынас орнатуға бағытталуы тиіс.
Агроөнеркәсіптік өндірістегі мұңдай мәселелерді шешу ... ... ... ... жекешелендіруді жүргізу нәтижесінде ауыл шаруашылықтағы
негізгі көлемін шағын ауыл шаруашылық кәсіпорындар, шаруа қожалығы, ... ... ... яғни сөз ... ... ... деп аталатын кәсіпорындар арасындағы кооперациялау туралы болып
отыр.
Ет, жүн, сүт кешендері ішінде кооперациялауды дамыту әрі ... ... ... ... шаруашылықтардан малды, сүтті ... ... ... кооперативтерін құру ... ... ... жеке ... тартумен өңдеу кәсіпорындардың қуатын
пайдалану деңгейі артады. (1. 50 – 54 беттер(
2.3. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті қалыптастыру
жүйесі және оны ... ... ... ... тұрғысынан оң нәтижелерге айтарлықтай тез
жетуге болғандықтан, негізінен ... ... ... ... ... және орта ... даму тәжірибесі бүгіндері бірте-
бірте көміскілене ... ... ... ... ... ... ... қызметтің, ұсақ және орташа тауар
өндірушілерге айналғанға дейін кеңейтілуін қалайды. Олар өздерінің арасында
ішкі бәсекелестік ортаны ... ... ... ... ... ... ... жасау жолына түсуі тиіс.
Үкімет өзінің осындай бағдарламалары туралы талай мәрте жариялады. Енді
осы ыңғайдағы саясат сорабына талдау ... да ... ... ... ... ... және ... орталығын құру туралы 1994
жылғы 11 қазандағы қаулысымен танысу, бұл құжатты ... ... ... оның ... ... ... ... шығады деуге келмейтінің көрсетеді. Айта кетейік, қаулы оны қосар
орындаушылардың да келісімімен қабылдануы тиіс еді, бірақ олай ... да ... ... ... ... кештігін көрсетсе керек. Атап
айтқанда, ол кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... толық атап көрсетпейді. Оның қызметінің негізгі
бағыттырамен міндеттерін жүзеге асырудың механизмдерін, оны қаржыландырудың
тәртібі мен ... ... қоса ... ... жағдайында орталықты ұстау үшін үстіміздегі
жылдың ... 5 ... ... сондай-ақ шетелдік техникалық ... ... және ... бөлу ... Осы ... кәсіпкерлікті
қолдау және дамыту жөніндегі ережеге сәйкес, орталықтың ғылыми-практикалық
кеңесі құрылған. Оның бір қатар мүшелері бір мезгілде ... ... ... ... да ... Мұны ... ... бола қояр
ма екен?
Қалыптасқан жағдайда Ғылыми және Жаңа ... ... ... мемлекеттік ғылыми-техникалық ақпараттар ... ... ... ... ... ... құрылған қолайлырақ секілді. Бұлай еткенде осы ... ... ... ... және ... ... ... пайдалануға болатын еді.
Кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі мемлекеттік саясаттың Кәсіпкерлікті
қолдау және бәсекелестікті дамыту қоры ... ... ... шағын бизнес
орталықтарының республикалық жүйесі арқылы жұмыс ... ... ... элементтеріне мыналар саналады: бизнес дамытудың ұлттық орталығы,
нарықтық инфрақұрылымдар элементтері, ... ... ... ... ... ... жүйесі, лизинг. Сонымен бірге көзделіп отырған
жүйенің орталық буыны аймақтық орталықтар болады деп жобалауда. Олар бизнес-
инкубаторлар, бизнес ... ... ... ... істеуі
мүмкін.
Осындай ШБО желісін құру бастамасын қолдай отырып, бірқатар ескертпелер
мен толықтырулар ... ... ... ұсақ және ... ... тобының құрылу процесіне мемлекет тарапынан ықпал етудің нақты
құралы бола ... ... ... орталықты бір қалыптан шыққандай
ұқсастырып қою ... ... ... басқа елдердің тәжірибесімен танысу
барысында көз жеткіздік. Әрбір нақты жағдайда ерекше назар ... ... ... әдістемелік нұсқаулар беру мен кері ... ... қою үшін зор ... ... ... ... ... құрылған ШБО-ларды акционерлендіру
жолы қаржыдан қиналуды, бұл олардың ... ... ... ... қоры ... ... акционерлендіру жолы қажеттілік
және қызмет етудің тиімді үлгісі секілді көрінеді. Солай еткенде орталықтар
бір жағынан – жергілікті жерлерде ... ... ... ... ... ал екінші жағынан – кәсіпкерлердің аймақтық мәселелерді
шешу ... ... ... ... саласында, бірігуінің үлесі бола алады.
Әрі қарай, ШБО-ларды өзінің ... ... ... ... бар ... келу ұсынылады. Ал оның ең басында бизнесті дамытудың ... ... ... бұл ... де ... ... қолдау
және дамыту орталығы сияқты үлкен құрылым барлық қаржыны тиісті қайтарымсыз
өзі жұтып қою қаупі ... ... ... ... ... қалыптастырғаннан кейін оған ШБҰО желісін құру үшін ... ... ... ресурстары беріледі. Және де одан әрі ... ... ... алу және ... ... ... бизнес орталықтарының жарғылық қорларына орналыстырылады. Аймақтық
орталықтарды қаржыландырудың бағдарламада ұсынылып ... ... ... ... және одан кейінгі кезеңдерінде де
шығынды болатын ... ... ... ... ... ... далиған жүйе құру жол беруге болмайтын ысырапқорлық.
Қаржыландырудың мұндай үлгісіне қатысу одан әрі ... ... ... ... ... ... ... беру мүмкін болатын жолдар
қалдырады. Өзінің сауда үйлері ... ... ... баға ... ... ... баға ... объективтілігіне күмән туғызады.
Бизнес – инкубатор рөлінде қызмет ететін ... ... ... 25% аса алмайды. Кәсіпорынның қалыптасу кезінде шығындар ШБО жүйесі
нақты жобаға ... ... ... ... ... бұл ... ШБО-
ларды нақты бизнес-бағдарламалар бойынша қаржыландыруды емес, қайта
кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... тікелей
өндірушілерге беру ұсынылады. Бұл ретте ШБО-лардың жобалар мен жарғылық
қордағы үлесі инкубацияланатын кәсіпорын ... 25% ... ... ... Сонымен бірге ШЮО-лар тікелей салатын қаржы бөлек
есептелуі тиіс.
Бұған ... ... ... бизнес орталықтарының өкілдерімен
кездесулерде мәлім болғанындай, ШБО-лардың мәртебесі мәселесінің зор ... ... ... ... бизнес дамытудың аймақтық ... ... ... ... ... Бұл жаңа ... ... қаржыны таратуға ғана емес, ШБО құру процессінің және кызметінің
демократиялығын қамтамасыз еткен болар ... тік ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Ал экономиканың және меншік секторын дамытуды,
нарық инфрақұрлымын экономика министрлігі, Қазақстанның кәсіпкерлікті
қолдау және ... ... ... ... ... ... орталығы
қабат басқаруы олардың бір-бірінің қызметін қажетсіз қайталануына әкеліп
соқтырады. Бұл арада ... ... ... ... ... ... ... тандау жасау туралы емес, тиімділік тұрғысында болып
отыр.
Кәсіпкерлікті қолдау қоры мен ... ... ... ... ... жасауы республика көлемінде алғанда жөнсіз
әрі дұрыс емес. ... ... ... ... ... қаржыны орынсыз
жұмсау мүмкіндігін ұлғайтады. Дегенмен, акционерлендіру схемасы жағдайында
мемлекет қаржысын тікелей ... ... ... ... ... ... ... келуіне ғана көмектесіп қоймайды,
сондай-ақ өзара түсініктік пен бірігу үлгісін ... да ... ... ... қалыптасу кезеңінен өтуі ... Және де басы ... ... ... ... түрде көбейтуге жол беруге
болмайтынын да ұғыну керек. Бастапқы кезенде ... ... және ... ... беретіндерін ғана пайдалану маңызды. Біздіңше кейбір
жекелеген бағдарламаларды жүзеге асыру үшін ірі ... ... ... ... қызмет істеп тұрған кәсіпкерлік фирмалармен
бірлесіп) шағын еншілес кәсіпорындар, франчайзинг құру арқылы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жоқ және ол
оңдай сипат алмауы тиіс. Біздің ойымызша, шағын және ... ... ... ... ... республикалық бағдарлама негізінде, жоба
бойынша ... ... ... ... ... қоса отырып,
экономика министрлігінің басқармалары өз міндетіне алуына болады.
Кәсіпкерлікті ... ... онда ... пен ... ... байланысты белгілі бір дәрежеде саяси да сипат алады. Сондықтан
бұл арада ... жол ... жөн. ... тұрақтылыққа жету халықтың шағын ... ... ... арттыруға жәрдемдеседі, бірақ нақ осы кезеңде дәл
теңдестіруге қол жеткізу қажет. (3. 189 – 192 ... ... ... ұйымдастыру ерекшеліктері.
3.1. Дамыған елдердегі кәсіпкерлікті ұйымдастыру.
Фирма дегеніміз ... ... бар, ... және басқа қызметпен
айналысатын экономикалық субъект.
Жеке меншік кәсіпкерлік фирмасы – иесі өз ... ісін ... ... Ол ... ... барлық пайданы алады, барлық
оның міндеттері бойынша жауапкершілік алады.
Фирма иесі қызметкерлерді ... және ... ... құқығы бар
келісімдер, шарттар жасайды.
Жеке меншік кәсіпкерлік фирманың артықшылығы оны ... ... ... ... өте ... ... ... (барлық
пайданы бір адам алады).
Мұңдай фирманың кемшілігі – ... және ... ... ... және ... ішкі мамандануының дамыған жүйесінің болмауы,
шектелмеген жауапкершілік.
Әріптестік – бұл бірнеше ... ... ... ... және ... ... фирма.
Мұнда барлық әріптестердің маңызды құқықтары бар, бірақ жауапкершлігі
шектелген, яғни фирма қызметіне толық жауап беретін негізгі ... ... іске ... ... ... жауапкершілігі шектелетін
әріптестер болуы мүмкін (жауапкершілігі шектелген әріптестер деп аталады).
Әріптестер ... ... ... ... ... мен
жалғасуына байланысты қаржы сұрақтарын шешу жеңілірек. Мұнда жеке ... ... ... ... болады.
Әріптестіктің кемшілігі – қызметтердің бөлінуі, соның ... ... және ... ... сыйыспаушылығы пайда
болуы мүмкін.
Қайшылықтардың тууы және істен бір немесе бірнеше әріптестің шығуы
нәтижесінде серіктестіктің ... ... ... ... ... иесінің жауапкершілігі осы кәсіпорынға салған
оның салымымен шектелетін заңды тұлға түріндегі кәсіпорын ... ... – үлес ... ... ... ... акцияларды ала
отырып корпарацияның меншік иелері болады. Осылайша көптеген адамдардың
қаржы құралдары таралады.
Акция ұстаушылар дивиденд түрінде табыстың бір ... ... Олар ... сатып алғанда төлеген сомада ғана тәуекел етеді. Корпарация оның
иелері – акционерлерден ... өмір ... бұл ... ... ... ... ... береді.
Корпарацияның кемшіліктеріне біріншіден, әртүрлі теріс пайдалану үшін
белгілі мүмкіндіктерінің болуын жатқызуға болады. Ұсақ және ... ... ... ... ... бір ... ... жүзеге
асыра алмайды. (4. 40 – 41 беттер(
3.2. ... ... ... де АҚШ экономикасында алып корпорациялардың ешқандай да шешуші
жағдайға ие емес ... ... ... ... таң ... ... кәсіпорындардың 99 пайызында 500 адамнан кем жұмыскер
қызмет істейді. ... ... ... жөніндегі әкімшілігінің
мәліметтеріне сәйкес ... ... ... 52 ... осы ... еңбек етеді. Шамамен 19,6 миллион американдық жиырмадан кем
жұмыс орны бар компанияларда, 18,4 ... адам 20 – 99 ... ... бере ... фирмаларда, ал 14,6 миллион адам 400 – 499-ға дейін жұмыс
орны бар ... ... ... Ал, ... ... ... 500-ден жоғары жұмыс орнын ұсына алатын фирмаларда қызмет етеді.
Шағын бизнес кәсіпорындары ... ... үшін ... ... ... ... ... 1990-1995 жылдар аралығында олар экономикадағы
¾ жаңа ... ... ... бұл 1980-ші жылдарға қарағанда жұмыспен қамтамасыз
етудің ... ... ... үлес ... ... ... қатар бұл
экономикаға жаңа топтардың кіруіне жол ашылғанын көрсетеді. Мысалы: ... ... ... ... Әйелдердің жеке меншігіндегі кәсіпорындар
саны 1987-1999 ... ... 89 ... яғни 8.1 ... ... ал 2000 жылы кәсіпорынның сол ... ... ... ... жеке ... саны 35 ... ... деп күтілген болатын.
Кіші фирмалардың қызметінен жасы ұлғайғандар мен жарым – жартылай жалданып
істеуді қалайтындарды жұмысқа көптеп ... ... ... ... ... ... ... ерекше күші олардың экономикалық
жағдайдың өзгеруіне ... ... ... Олар ... өз
клиенттерін жақсы біледі және ... ... ... қашан да әзір тұрады. ... ... ... ... ... ... ... аңғарындағы
кәсіпорындар, тағыда басқа жоғары технологияларды ... ... көзі ... ... ... ... ... фирмалар өз гараждарында механизмдерді қолмен құрастырушы “бесаспап
шеберхана” ретінде ... тез ... ... ... ... ... ғана уақытта ұлттық және халқаралық экономиканың негізгі ойыншыларына
айналған ... ... ... ... ... ... Microsoft компаниясы, тасымал ... ... ... ... ... өндіруші Nike компаниясы, компьютерлік ... America Online ... ... дайындайтын Ben &
Jerry’s компаниялары жатады.
Әрине, көптеген шағын кәсіпорындар сәтсіздікке ұшырады. Дегенмен Құрама
Штаттар басқа елдер ... ... онда ... ... ... ... Сәтсіздік кәсіпкер үшін құнды тәжірибе ретінде
қарастырылады. ... бұл ... ... әркеттеріне сабақ болады.
Экономистер былай ... ... ... ... ... ... сәтсіздік ретінде көрініс табады.
Адамдар тарапатынан шағын бизнеске ... ... ... ... ... мен АҚШ Конгресінде ... ... ... ... мен ... ... ... ұласып жатады. Шағын
компаниялар көтеген ... ... ... мысалы қауіпсіздік пен
денсаулық сақтау ережелерін сақтаудан босатылған. 1953 жылы Конгресс Шағын
кәсіпкерлік жөніндегі әкімшілік (SBA) құрған болатын, ол ... ... ... бизнесті ашып немесе басқарғысы келетін адамдарды қаржылық көмекпен
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... 35 ... шағын кәсіпорындарға бөлінеді). Әдетте әр жылы ... ... ... ... мен ... және ... алу
мақсатында несиеге 10 миллиард доллар алуға SBA ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың капиталы ретінде тағы
да 2 миллиард доллар бөледі.
SBA азшылық ... ... шығу тегі ... азиялық және
испандық американдықтарға арналған бағдармаларды қолдауға тырысады. Ол
экспорттық қабілеті бар ... ... ... ... ... мен нарықты таразылай алатын нақты пәрменді бағдармалардың
іске асуына басшылық жасайды. ... ... ... ... ... жаңа және ... кәсіпорындарды басқаруда көмек ұсынған
бағдарламаларға демеушілік ... ... ... және университеттермен жұмыс істей отырып, SBA сонымен қатар
техникалық және басқару көмегін ... 900 жуық ... ... дамыту
орталықтарын басқарады.
Сонымен қатар SBA үй иеленушілерге, жалдаушыларға және су ... ... және тағы ... ... ... кәсіпорындарға
барлық мөлшерде төмен-пайыздық несие беру арқылы 26 миллиард ... ... ... бір ғана ... иесінікі болып табылады,
яғни олар жалғыз адамдікі және өзінің басқаруында. Жеке ... ... ... ... мен ... толығымен өзі жауап береді.
Ол ... ... ... ие. ... ... ... жоғалтып, бизнес
шығындарын өтей алмаса, онда меншік иесі қолда ... ... ... ... ... өтеп шығуға тиіс.
Меншікке жеке құқық іскерлікті ұйымдастырудың басқа формалары алдында
кейбір артықшылықтарға ие. Жеке иемденушілер өздерінің жеке ... ... ... тапсырыс жасаған адамдардың қажеттіліктерін
қанағаттандырады. Олар икемді болады, билеуші жеке ... ... ... ... ... ... Заңға сәйкес жеке кәсіпкерлер
корпорацияларға ... аз ... ... Клиенттер бір ғана ... баса ... ... оның ... ... ... сенім білдіреді.
Бизнес ұйымдастырудың бұл түрінің кейбір қолайсыз ... да ... Жеке ... ... ... ... түрде егер басшы қайтыс
болса немесе істі дұрыс ... ... ... ... кәсіпорынның ірі
деңгейде дамуы үшін ресурстар ... ... оны ... ... ... ... жалпы алғанда жеке иеленушілер ақша
мөлшеріне тәуелді болады.
Кәсіпорындардың іс-әрекетін басқарудың ... ... бір ...... одан деп көп ... етушілердің бірігуімен серіктестік құру болып
табылады. Серіктестік кәсіпкерлердің ... ... бір ... ... біліктілігі артық болса, екіншісі оларды
маркетинг жағынан басып озуы ... ... ... тарапынан
корпорацияларға қойылатын талаптардың көбінен босатылған және олармен
салыстырғанда салық ... де ... ие ... ... ... ... үлесінен салық төлейді; бірақ олардың кәсіпорыны
салық төлемейді. ... ... мен ... ... өздері
реттейді. Иелік етушілер әрбір партнердің міндетін анықтайтын заңды түрдегі
келісімге қол қояды. Келісімде “үндемес ... ... ... бизнеске қосады, бірақ оның басқарылуына қатыспайды.
Серіктестіктің басты кемістігі ... Оның ... ... серіктестіктің
барлық қарызына жауапты болып табылады және кез-келген партнердің әрекетіне
заң тұрғысынан басқалары да жауапты. Мысалы, егер бір әріптес ... ... ... ... ... ... Тағы бір ... ... ... ... ... пайда болады.
Табысты шағын кәсіпорындар кейде франчайзинг секілді тәжірибе арқылы
дамиды. ... ... ... ... компания жеке адамға
немесе кәсіпкерлердің шағын тобына сатудан түскен табыстың белгілі бір
пайызына ... ... оның атын ... ... ... ... ... Негіздеуші компания нарықта өзінің
маркетинг саласындағы экспорттық білімі мен атақ-даңқын базарға ... тура ... ие ... ... нарықтың жеке сегментін
басқарады, және өркендеуге байланысты ... мен ... ... ... ... өз ... алады.
Кәсіпорынды бос жерде бастағаннан гөрі франчайзинг бизнесіне кіру ... ... ... франчайздар басқаруда арзанға түседі және
сәтсіздікке ... ... ... ... Оның бір ... ... ... және қызмет етушілерді оқытуда үнемділік
артықшылығын қолданады. Франчайзингтің ауқымдылығы мен ... ... адам оның ... ... ... айта алмайды. (4.
44 – 47 беттер(
3.3. Ресейдегі кәсіпкерлік қызмет ерекшелігі.
Ресейде ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру – құқықтық нысандары құрылады:
• Шаруашылық серіктестік пен ... ... ... ... және муниципальды унитарлық кәсіпорындар.
Шаруашылық серіктестік қатысушылары белгілі шаруашылық ... ... үшін ... құру ... өзара шарт жасау болып табылады. Толық
серіктестіктің мүлігін қалыптастыру ... оның ... ... ... ... ... ... бойынша өз
мүлігімен жауапкершілікті бірге алады.
Аралас (командиттік) серіктестікте (немесе сенімге ... ... ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын және серіктестің
міндеттемелері бойынша өз мүліктерімен жауап беретін қатысушылармен ... ... ... ... ... ... болады. Олар
серіктестік қызметіне байланысты шығындар тәуекелін өздері енгізген ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асыруға
қатыспайды.
Сенімге негізделген серіктестіктіктің толық серіктестік сияқты жарғысы
болмайды. Ол ... ... ... қол қойған құрылтайшылық шарт
негізінде құрылады және қызмет етеді. (1. 27 – 30 ... ... ... ... тобы – ... қоғам:
жауапкершілігі шектелген қоғам, қосымша жауапкершілік бар ... ... ... және ... ... бір ... бірнеше тұлғалармен құрылады. ЖШҚ қатысушыларды оның
міндеттері бойынша жауап бермейді және қоғам қызметіне байланысты ... ... ... ... құны ... ... ... бар қоғам қатысушыларының ЖШҚ айырмашылығы, оның
міндеттері бойынша өз мүлкімен қоғамның ... ... ... салым құнына барлық үшін бірдей есе мөлшерінде бірдей
жауапкершілік ... бірі ... ... оның ... қоғам
міндеттері бойынша қалған қатысушылары арасында ... ... ... ... да ... кең ... ... акционерлік қоғам
болып табылады. Олардың көпшілігі ... және ... ... ... ... ... қоры ... ақша санына бөлінген. АҚ ... оның ... ... ... ... ... қызметіне
байланысты шығын тәуекелін, өздеріне тиесілі акция құны ... ... ашық және ... ... ... Ашық ... қоғам қатысушылары
өздеріне тиеселі акцияны басқа акционерлердің келісімсіз беруіне болады.
Жабық АҚ ... бұл ... ... ... ... алу да ... құқығы бар.
Ашық және жабық АҚ құрылтайшылық құжаты құрылтайшылар бекіткен жарғы.
Алғаш рет Азаматтық кодекспен еншілес және тәуелді ... ... ... (негізгі) шаруашылық қоғам немесе серіктестік оның жарғылық
қорына қатысу күші бар немесе осы қоғам ... ... ... ... ... ... деп танылады.
Еншілес қоғам негізгі қоғамның (серіктестіктің) қарыздары бойынша жауап
бермейді. Негізгі қоғам (серіктестік) еншілес қоғамдар жасаған ... ... ... ... ... ... қоғамның экономикалық мәртебесі өзгешелеу шаруашылық
қоғамын, егер ... ... ... ... АҚ ... ... акцияларының
20% көбі немесе жарғылық қоры 20% ... ... ... ... шаруашылық қызмет боп саналады.
Кәсіпкерлік кәсіпорынның біршама өзгешелеу ұйымдастыру – құқықтық ... ... ... ... ... ... ... – олардың жеке еңбегіне немесе басқа
қатысуына негізделген, өндірістік немесе басқа шаруашылық қызметті бірге
жүргізу үшін азаматтардың ... ... ... оның ... ... ... ... Мұндай кооперативтің қызмет сферасы өндірісітен басқа,
өнеркәсіп, ауыл ... және ... ... ... ... ... сауда, тұрмыстық қызмет, басқа қызметтерді көрсету.
Өнердірістік кооперативтің құрылтайшылық құжаты оның мүшелерінің жалпы
жиналысы бекіткен жарғы. Өндірістік кооперативтің ... ... ... ... ... жоқ, ... ... кооперативтің әрбір мүшесінің
жалпы жиналыстың шешім қабылдауында бір дауысы болады.
Кәсіпкерлік (коммерциялық) кәсіпорынның ұйымдастыру ... ... ... ... ... және ... унитарлық
кәсіпорындар тұрады.
Унитарлық кәсіпорын дегеніміз меншік ... ... ... ... ... жоқ ... ұйым. Унитарлық кәсіпорын мүлігі
бөлінбейді және кәсіпорын қызметкерлері немесе басқа ... ... ... ... ... ... ... нысанында тек мемлекеттік
және муниципалды кәсіпорындар құрылуы мүмкін. Мемлекеттік және ... ... ... ... мемлекеттің немесе муниципалдың
меншігінде болады. (5. 62 - 75(

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлердің конституциялық құқықтары мен кепілдіктері43 бет
Қазақстан Республикасындағы аграрлық кәсіпкерліктің жалпы құқықтық сипаттамасы146 бет
"нысанды-бағдарланған программалаудың негізгі принциптері:инкапсуляция, мұрагерлеу, полиморфизм"5 бет
33,34,35,36,37,38,39,40-нысандар15 бет
«Мемлекет нысаны түсінігі, түрлері және ерекшелігі»68 бет
«ҚазАгроҚаржы» АҚ-на қарыз нысанында қаржыландыру алуға өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын инвестициялық жобаларға арналған бизнес-жоспар12 бет
«Қаржы » пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы11 бет
«Қаржы менеджмент» пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы24 бет
«Құрылыс нысанындарындағы өрт қауіпсіздігі»31 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь