Қазақстан Республикасындағы инфляция және инфаляциямен күресу жолдары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .1.2

І бөлім. Инфляцияның теориялық аспектілері
Инфляция түсінігі, пайда болу себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.5
1.2 Инфляцияның түрлері мен факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.10
1.3 Инфляция әлеуметтік.экономикалық салдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.13


ІІ бөлім. Қазақстан Республикасындағы инфляция және оны реттеу негіздері
2.1 Қазақстандағы инфляцияның пайда болуы және оның ерекшеліктері ... ...13.14
2.2 Қазақстан Республикасындағы инфляцияның қазіргі кездегі
даму қарқынын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.17
2.3 Инфляция салдарынан туындайтын проблемаларды талдау ... ... ... ... ...17.19


ІІІ бөлім. Инфляциямен күресу шараларын жетілдіру жолдары
3.1 ҚР инфляцияға қарсы күресінің болашаққа арналған бағыттары ... ... ... ..20.25
3.2 Инфляцияға қарсы саясатын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ...26.28
3.3 Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы 2009.2010 жылдарғаарналған іс.қимыл жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 28.29
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30.32

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
Курстық жұмыстың өзектілігі: Қазіргі таңда инфляция Қазақстан Республикасының ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр. Еліміздің президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 19-сәуір, 2006 жылы айтқандай: «2002-2005 жылдары жыл сайынғы шығын 27,5 пайызды құраса, ақшамен есептегенде ішкі жалпы өнімнің өсуі 53,2 пайызды құраған. Экономиканың қызуы көтеріле бастағанын біз сезіп отырмыз», соған қарағанда кейбір экономистердің айтып жүрген пікірлері бекер емес: «инфляция ырыққа көнбейтін деңгейге жетеді, экономиканың қызуы көтеріледі, яғни Қазақстан «Голланд ауруының» алдында тұр». Сонымен енді Қазақстанда тез арада шешуге қажетті пробемалардың бірі – инфляция. /1, 7б./
Курстық жұмыстың мақсаты– инфляцияның пайда болатын себептерін толығымен анықтап және баға беріп, одан туатын салдарымен күресудің жаңа жолдарын іздестіру.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- инфляцияның әлеуметтік-экономикалық құбылысқа әсерін анықтау;
- ҚР инфляциялық жағдайын талдау;
- инфляция мәселелерін талдаудағы перспективаларын қарастыру.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны тіпті ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп санайды. «Инфляция» термині (латынның inflasio сөзінен шыққан – кебіну, ісіну) ақша айналысына қатысты ХІХ ғасырдың орта шенінде пайда болды және АҚШ – тың Азамат соғысы жылдары (1861-1865) қағаз долларының қисапсыз көп шығарылуымен байланысты болды. ХІХ ғасырда бұл термин сондай-ақ Англия мен Францияда қолданылды. Экономикалық әдебиеттерде инфляция ұғымы ХХ ғасырда бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңінен таралды, ал бұрынғы кеңестік экономикалық әдебиеттерде 20-жылдары жазыла бастады..Сонымен, инфляция дегеніміз – бағалардың жалпы өсуі, табыстардың құнсыздануы. Елдегі тауар рыноктарының көбінде тепе – тендік бұзылса, бағалар тоқтаусыз өседі. Инфляция – бұл жалпы ұсыныс пен сұраным ұсынымнан артық болса, бұл тауарға баға деңгейі өседі. Бірақ мұндай жекелеген нарық сәйкессіздігі инфляцияны қалыптастармайды. Инфляция – бұл нарықтың көбінде сұранымның артуынан қалыптасқан тепе – теңдіктің бұзылуына байланысты пайда болған елдегі баға деңгейінің жалпы өсуі.Инфляцияның салдары өте күрделі де көп қырлы. Қарқыны баяу инфляция баға деңгейі мен пайда нормасын өсіреді, сондықтан экономикалық жағдайын уақытша жандануына ықпал жасайтын фактор болады. Бірақ, уақыт артып инфляция тереңдегенде ол ұдайы өндірістің кедергісіне айналады, қоғамда экономикалық және әлеуметтік жағдай қиындайды.
Экономиканың интернациялануы (ұлттық шеңберден шығуы) инфляцияның бір елден екінші елге ауысуына мүмкіндік береді, бұл халықаралық валюта және төлем қатынастарын қиындатады. Инфляцияның негізгі себептері: ақша тауарларды сатып алу қабілеті, күшті валютамен салыстырғанда құнсызданады. Инфляцияны былай түсіндіру, яғни ақшаның алтынға қатысты құнсыздануы, алтынды бұрынғыша ақша сияқты жалпылама эквивалент деп қарастыруда жатыр. Ең алдымен, бағаның өсуі – тауарға сұраныстың оның ұсынысынан артық болуымен байланысты.
1. Бухгалтерия-Жұмабек Жанділдин «Қазақстан экономикасының «қызуы» қандай?». // Айқын апта №71 (523) 20.04.2006, бейсенбі.
2. Бимендиева Л.А. «Экономикалық өсу – ұлттық экономиканың қызмет етуінің нәтижесі ретінде» // Хабаршы журналы № 6, 2004 ж.
3. Бердалиев К.Б «Қазақстан экономикасын басқару негіздері»,
Алматы – 2001.
1. Жүнісов Б., МәмбетовҰ., Байжомартов Ү. «Нарықтық экономика негіздері» Алматы «Экономика»-2000ж
2. Көшенова Б.А. «Ақша, Несие, Банктер, Валюта қатынастары»
Алматы «Экономика»-2000ж
1. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие», Алматы – 2000 ж.
2. Мэнкью Н.Г. «Макроэкономика», Москва 1999 г
3. Мауленова С.С. «Экономикалық теория». Алматы – 2004.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С. «Микроэкономика». Алматы – 2000 ж.
5. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімдік (2030 ж. дейінгі) даму стратегиясы. Алматы - 1997
6. Райханов Н. «Қазақстанның экономикалық реформа жолы өзінше» // Ақиқат -1996ж
7. «Экономикалық саясат», // Экономика Алматы - 2002
8. Ільясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы», // Алматы,2005ж.
9. «Макроэкономика», Н.Қ. Мамыров, М.Ә. Тілеужанова. Алматы – Экономика, 2003ж.
10. Қазақстан Республикасының президентінің халыққа жолдауы. 2006 жыл, маусым
11. «Банки Казахстана» №3, 2008ж. // Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2008 жылдың 7-мамыр №5 баспасөз-релизі 2008 жылдың қаңтар-ақпанға арналған.
12. Сәйденов Әнуар. Ұлттық валюта: белесті жылдар бедері. //Егемен Қазақстан 2005ж. – 15 қараша, 6 бет.
13. «Банки Казахстана» №1, 2005ж. // Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі №004 баспасөз-релизі 2005 жылғы 13 қаңтар.
14. «Банки Казахстана» №10, 2005ж. //Досниязова А.К. Инфляционное таргетирование.
15. «Банки Казахстана» №8, 2009ж. //Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі баспасөз-релизі 2009 жылғы 16 тамыз.
16. Қаржы-инвестициялық журнал «LS(Личный счет)» №2(17) Қыркүйек-қазан 2008жыл
17. Г.С.Вечканов, Г.Р.Вечканова «Макроэкономика» Москва 2008г
18. Егемен Қазақстан газеті 26 қараша 2008 жыл.
        
        Жоспар
 
 
Кіріспе---------------------------------------------------------------------
--------------------1-2 
 
І бөлім. Инфляцияның теориялық аспектілері
Инфляция түсінігі, пайда болу себептері-------------------------------------
----------3-5
1.2 ... ... мен ... Инфляция әлеуметтік-экономикалық салдары--------------------------------
----10-13
 
 
ІІ бөлім. Қазақстан Республикасындағы инфляция және оны реттеу негіздері
2.1 Қазақстандағы инфляцияның пайда болуы және оның ерекшеліктері-------13-
14
     2.2 ... ... ... қазіргі кездегі
     даму қарқынын талдау---------------------------------------------------
----------------14-17
2.3  Инфляция салдарынан туындайтын проблемаларды талдау-------------------
17-19
 
 
ІІІ бөлім. Инфляциямен күресу шараларын жетілдіру жолдары
3.1 ҚР инфляцияға қарсы ... ... ... ... ... ... қарсы саясатын жетілдіру жолдары-----------------------------
------26-28
3.3 Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы 2009-2010 жылдарғаарналған
іс-қимыл ... ... ... ... ... ... ... инфляция Қазақстан
Республикасының ең өзекті мәселелердің бірі ... ... ... Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 19-сәуір, 2006 жылы айтқандай: «2002-
2005 жылдары жыл сайынғы шығын 27,5 пайызды құраса, ақшамен ... ... ... өсуі 53,2 ... құраған. Экономиканың қызуы көтеріле
бастағанын біз сезіп отырмыз», соған қарағанда ... ... ... пікірлері бекер емес: «инфляция ырыққа көнбейтін деңгейге жетеді,
экономиканың қызуы көтеріледі, яғни ... ... ... ... ... енді ... тез арада шешуге қажетті пробемалардың бірі
– инфляция. /1, 7б./
Курстық жұмыстың мақсаты– инфляцияның пайда ... ... ... және баға ... одан ... ... күресудің жаңа жолдарын
іздестіру.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- инфляцияның әлеуметтік-экономикалық құбылысқа әсерін анықтау;
- ҚР инфляциялық жағдайын талдау;
- ... ... ... ... қарастыру.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция  көптен бері өмір сүріп келеді. Оны
тіпті ... ... ... ... деп ... ... ... inflasio сөзінен шыққан – кебіну, ісіну) ақша айналысына қатысты
ХІХ ғасырдың орта шенінде пайда  болды және АҚШ – тың ... ... ... ... ... қисапсыз көп шығарылуымен байланысты болды.
ХІХ ғасырда бұл термин ... ... мен ... ... ... ... ... ХХ ғасырда бірінші дүниежүзілік
соғыстан кейін ... ... ал ... кеңестік экономикалық
әдебиеттерде 20-жылдары жазыла бастады..Сонымен, инфляция дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... рыноктарының
көбінде тепе – тендік бұзылса, бағалар тоқтаусыз өседі. Инфляция – бұл
жалпы ұсыныс пен ... ... ... ... бұл ... баға деңгейі
өседі. Бірақ мұндай жекелеген ... ... ... ... – бұл ... көбінде  сұранымның артуынан 
қалыптасқан тепе – ... ... ... ... болған елдегі
баға  деңгейінің жалпы өсуі.Инфляцияның салдары өте ... де көп ... баяу ... баға ... мен пайда нормасын өсіреді, сондықтан
экономикалық ... ... ... ықпал жасайтын фактор болады.
Бірақ, уақыт артып инфляция тереңдегенде ол ... ... ... ... ... және ... ... қиындайды.
Экономиканың интернациялануы (ұлттық шеңберден шығуы) инфляцияның бір елден
екінші елге ауысуына мүмкіндік береді, бұл ... ... және ... қиындатады.               Инфляцияның негізгі себептері: ақша
тауарларды  ... алу ... ... ... ... ... ... түсіндіру,  яғни  ақшаның  алтынға 
қатысты  құнсыздануы, алтынды бұрынғыша ақша ... ... ... ... ... Ең ... ... өсуі – тауарға  сұраныстың 
оның ұсынысынан артық болуымен байланысты..
Инфляцияға қарсы саясатты сипаттағанда, екі әдістемені бөліп айтуға болады.
Бірінші ... ... ... ... саясаты жүргізіледі – сұранымға
ықпал жасау мақсатында мемлекеттік шығындар мен ... ... ... мемлекет шығындарын қысқартып, салықтарды көтереді.
Осының нәтижесінде сұраным қысқарады, инфляция ... ... ... ... өндіріс  өсуі  де  құрып,  жұмыссыздықты  арттырып жіберуі 
мүмкін. Ол қоғам  үшін ... ... ... ... Құлдырау 
жағдайында  бюджет саясаты  сұранымды  кеңейтуге  бағытталады..
ХХ ... ... ... ... ... ... ... бәсекелік нарық
жағдайы, бағалардың ұзақ мерзімдік ... ... ... ... ... айту ... Бұл ... бағалар тоқтаусыз өсіп
отырды, ал 60-шы жылдардың соңынан бастап ... ... да ... ... ... ... ... өсуі ХІХ
ғасырдағы  циклдер үшін ... ... Бұл ... ... деп ... ... ... ж.ж. арналған Ұлттық
өндірісті дамыту бағдарламасы жасалған болатын. Қазақстан ... ... ... ... ... Ұлттық өндіріс салаларын қолдау
бағдарламасын ... ... ... ... ... жасалуда..
Курстық жұмыстың зерттеу пәні – кез-келген нарықтық экономикаға тән ... бірі – ... ... ... болу ... мен салдары,
онымен күресу жолдары.
Курстық жұмыстың объектісі – Қазақстан Республикасының экономикасындағы
инфляция ... ... жазу ... Қазақстан Республикасының Заңдар жинағы,
статистикалық ақпарат көздері, нормативті актілер, ... ... ... ... және отандық әдебиеттер қолданылды.
 
 
 
 
І. Инфляцияның теориялық аспектілері 
1.1 Инфляция түсінігі, пайда болу себептері 
Инфляция – бұл күрделі  де  ... ... Ол ... ... ... ақша ... аса толып кетуінің нәтижесінде
тауар мен көрсетілетін қызметтердің бағасының өсуі. ... ... ... ... қабыну» дегенді білдіреді. Ол қағаз ақша 
айналымына негізделген экономикаға  тән және ... ... ... ... ең ... ... ... өсуі және  шетел валюталарының
қымбаттауы ретінде ... ... ... ... ... ... кезінде
инфляция  болмайды, неге десеңіз,  ақша ол кезде құндылықтың ... ... ... өзі болған; қажетті ақша көлемі   алтын – күміс қорымен
реттелген. Қағаз  ... ... ... ... ... ... ақша  байлықтың  тек белгісі ғана.  Қағаз  ақша  қазына ... ... ... ... Қор ... үшін  адамдар ақшасына құнды 
заттар алуға ұмтылады. Қор ... ... ... ... ... ғана
сақталады. Олардың көбі айналымға шығарылады, ... ақша ... тыс ... ақша ... ... ... ... өз
кезегінде, бағаларға қатты ықпал жасап,  оларды ... ... ... 10 %-ке ... ... ... ... деп саналмайды.
Керісінше, белгілі бір ... баяу ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Баға өскенде  тұрғындар тауарды
көбірек сатып алады, себебі кейін ол одан да ... ... ... өз  ... ... ұсынысты арттыруға ынталандырады, нарық 
тауарға  тезтолады. ... ... ... ... баға ... ... ... инфляция  экономикада  қалыптасқан 
диспропорцияларды  түзетуге  және ... ... ... ... Баяу инфляция кезінде  бағалар  еңбекақыдан тезірек  өседі. Бұл
жағдайда  өндіріс шығындары  төмендеп, кәсіпкерлік  ... ... 10 ... ... ... Экономика  әсіресе  гиперинфляция  кезінде  тез
күйрейді. Гиперинфляция жағдайында бағалар деңгейі бірнеше  процентке емес,
бірнеше  есеге өседі, ақша тез ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстары  айналым мерзімі қысқа сауда
сферасына ауысады. Сауданың ... ... ... зияны көптеу,
алып – сату (спекуляция) түрі тез қамтиды. /2, 287б./Спекулятивті ... ... ... ... ... ... ... ұшырайды. Тоқырау мен инфляция  қосылған соң нарықтықтың  оңды
әсерлері  толық жойылып, ... ... енді ... ... ... ... Сондықтан  стагфляциядан шығу үшін мемлекет  тарапынан
инфляцияға  қарсы ... және ... іс – ... ... жасалып
іске асырылуы қажет болады.
Инфляция – бағалардың жалпы  өсуі, табыстардың құнсыздануы. Елдегі ... ... тепе – ... ... ... тоқтаусыз өседі.
Инфляция – бұл жалпы ұсыныс пен сұраным ұсынымнан артық болса, бұл тауарға 
баға деңгейі өседі. Бірақ мұндай ... ... ... ... ... – бұл ... ... сұранымның артуынан 
қалыптасқан тепе-теңдіктің бұзылуына байланысты пайда  болған елдегі баға 
деңгейінің жалпы өсуі.Ақша ... тыс ... ... ... нарықтың монополизациялануына, жаңа салық ставкаларына,
сыртқы ... ... ... ... және ... да ... өзгеруі мүмкін. Яғни бағаның өсуін көптеген ... ... ... кез ... өсуі де ... емес. Сондықтан
жоғарыда келтірілген ... ... ... ... алу ... ... ... ақша тауарларды  сатып алу қабілеті, күшті 
валютамен  ... ... ... ... ... ... алтынға  қатысты  құнсыздануы, алтынды бұрынғыша ақша сияқты
жалпылама ... деп ... ... Ең ... ... өсуі –
тауарға  сұраныстың  оның ұсынысынан артық болуымен  байланысты. Белгілі 
тауар нарығында сұраныс пен  ұсыныстың сәйкестігінің  бұзылуы, әлі ... ...... ... деңгейінің өсуі. Бағаның көтерілуіне нақтылы
экономикалық  жағдайлар да  әсер етеді. Сонымен баға ... ... ... ... ... конъюнктуралық 
ауытқуына байланысты бағалардың өсуін  инфляцияға жатқызуға болмайды. Еңбек
өнімділігі өскенде баға деңгейі ... ... егер ... ... ... деңгейі еңбек өнімділігінен тез өскен болса, онда
ұлттық ... ... ... деп ... ... ... ... деңгейі өседі. /2, 288б./
Инфляция негізінен ... ... ... ... болатынын ескере отырып, оның ... ... ... пайда болу себептері:
Біріншіден, бұл мемлекеттік шығындар мен ... ... ... немесе тепе – теңдіктің бұзылуы. Бұл ... ... ... ... Егер тапшылық Орталық банктің несиесі, яғни
айналымға қосымша ақша шығару ... ... ... онда ... ақша ... ... ... инфляцияны қалыптастыруы 
мүмкін.
Екіншіден, егер инвистицияларды қаржыландыру, жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... ... ... онда бұл да
инфляцияның себебіне айналуы мүмкін.
Үшіншіден, осы күнгі экономикалық теория бағалардың жалпы өсуін ХХ ... ... ... ... ... нарық – көбіне олигополия
түрінде қалыптасқан. Осы күнгі ірі фирмалар (тауар өндірушілер, ұсынушылар)
белгілі бір ... ... ... ... жасап, өз өніміне бағаны өзі
белгілей алады. Фирма – олигополия бағаның өсуін қолдамаса да оның ... ... ... ... баға ... тұрақты болуына
мүдделі. Қалыптасқан өндіріс түріне жаңа фирмалардың келуіне шек қою ... ... ... сұраным мен ұсыным арасындағы диспропорцияны
мүмкін болғанша ұзақ ұстап қалуға ұмтылады.
Төртіншіден, ... ... ... ... ... ... қатынастары жүйесіне тартылуына байланысты инфляцияның бір елден
екінші елге ... ... ... ... ... ... де ... келеді. Әрине, ұлттық валютаның бағасын
арттырып импортты арзандатуға болады, бірақ бұл ... ... ... ... әлем ... ... ... тосу» деген жағдайда байланысты инфляциялық процесс
өзін-өзі қолдап жалғаса береді. Батыс елдерінде, ... ... ... ... ... жеңу ... ... мақсаты деп анықталады. /10,110б./
«Инфляцияны тосу» механизмі экономикаға қалай әсер етеді?  ... ... ... уақыт бағалардың өсуін көріп, олардың болашақта ... ... де, ... тауар сатып алуға көшеді. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... Еңбекақының өсуі
тұтынушылық сұранымын одан әрі арттыра түседі. Инфляцияның себептері сан
қилы, бірақ әр ... ... ... бір ... ... Айталық, Екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ... байланысты өте күшті инфляция қалыптасқан. Соңғы
жылдары ... ... ... ... ... мемлекет шығындарының
өсуі, «баға - еңбеқақы», «инфляциялық тосу», «инфляцияның бір ... ... ... және ... ... ... ... Одағындағы инфляцияның
негізгі себебі ретінде әкімшілік жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... мен ... ... Бұрын инфляция төтенше жағдайда ғана
қалыптасатын. ... ... ... мемлекет өзінің әскери шығындарын
қаржыландыру үшін өте көп ... ... ақша ... ... екі-үш
онжылдықта көптеген елдерде инфляция ұдайы өндіріс процесінің тұрақты
факторына айналды. ... ... жеке ... осы ... ... ... инфляцияның баяу түрін өндірістің дамуына қосымша онды
әсер ететін фактор ретінде қарастырады. Баяу ... ... ... ... (сұраным) жағдайларының өзгеруіне сәйкес бағаларды реттеп ... ... ... ... ... бағаның өсуі 10%дейін
болады. Бұл экономикаға  қауіп туғызбайды.Қарқынды инфляция ... 10% - ... ... өсу ... – экономика үшін едәуір қиын ... ... ... көбі ... ... ... ала ... икемделе береді.Гиперинфляцияда бағалардың жалпы деңгейі мыңдаған
процентке          ( Кэган ... ... 50% ) ... ... Гиперинфляция кезінде бағалардың өсу қарқыны айналымға
шығарылған ақша көлемінің ... көп есе ... ... ... өсу ... соншалық, тіпті ақша шығаратын фабрикалар аптасына
тоқтаусыз жұмыс істегенде де ... ... ақша ... ... ... ... екен.Инфляция теңгермелі түрде болуы мүмкін, яғни
бағалар бір қалыпты және баяу ... Бұл ... ... бір жылдық
өсуіне сәйкес процент кесімі (ставкасы) да өседі. Нарықта тепе-теңдік
(тұрақтылық) ... ... емес ... ... жеке ... баға ... емес, әртүрлі қарқынмен өседі. /14, 105б./
Сонымен, тосылған ... ... ... айыра білген жөн. Тосылған
инфляцияны алдын ала болжауға болады, немесе оны үкімет арнайы мақсатпен
«жоспарлайды». ... ... ... ... және тез ... ... жағдай ақша айналымын және салық жүйесін бұзады. Тұрғындар
бағаның өсуінен ... ... ... ... қалу мақсатында
тауарларды жаппай сатып ала бастайды. Сондықтан бағалардың кенеттен, тосын
түрде өсуі тұрғындарының «инфляциялық тосу ... ... ... ... ... ... өсуі) экономикасы дамыған елде пайда
болса, ол нарық жағдайына қатты әсер ... ... ... да қуатты
елде тұрғындар бағаның уақытша ауытқуынан қорықпайды;  және бағаның ... тез ... ... оның ... ... ... әбден мүмкін
болатынына сенеді; сондықтан олар бағаның түсуін ... ... ... ... алуды күрт қысқартады. Нарықтық сұранымның қысқаруы баға
денгейіне әсер етеді, бағалардың өсуі тоқтайды, олардың ... ... ... ... Бұл ... ... ... атқаратын нарықтық
шаруашылық жағдайында пайда болатын белгілі Италия экономисі есімімен
аталатын «Пигу ... ... ... кассалық қалдықтың әсері» деп аталатын
құбылысты суреттедік. Айта кететін тағы бір ескертпе, «Пигу әсері» ... мен ... ... ... және ... тосу ... ғана
қалыптасады екен. Біраз батыс экономистерінің пікірінше, «Пигу әсері»
экономикада нақты ... ... ... тек ... ... ... ... экономиканың механизмі — бәсеке мен тиімсіз кәсіпорындардың
банкроттығы жеткіліксіз ... ол ... жеке ... ... болғанда инфляция дамиды. Еркін бәсеке жағдайында, мемлекет шығыстарын
немесе кредиттерді қысқарту жөніндегі ... ... ... ... ... не өндірістің көлемін қысқартуға, не оның
шығындарын төмендетуге мәжбүр болады. ... ... ... не ... ... ... не ... төмендеуі болады.
Алайда фирмалар, компаниялар жағдайдың жақсаруына үміттене ... ... ... ... және ... мен өндіріс шығындарын төмендетуге мәжбүр
болады. Процестің жаппайауқымдағы әрекеті инфляцияның төмендеуіне мүмкіндік
жасайды.Монополияландырылған ... бұл ... ... ... ... ... ... шала фабрикаттарды,
жинақтау бұйымдарын, жабдықты, саймандарды жеткізушілерді ... ... ... ... ... бағалармен келісуге мәжбүр болады
және жоғарылатылған бағаларды өзінің тұтынушыларына, ... ... ары ... технологиялық өзгертіп жасау бойынша түпкі тұтынушыға —
халыққа аударып салады. ... ... ... ... мен кредиттерді
шектеу жөніндегі шаралар өндірістің құлдырауына жеткізеді.Батыс елдерінің
экономистері ... ... ... ... ... ретінде
«сұраным инфляциясы» және «шығын инфляциясы» анықталады. Бұл консепцияларда
инфляцияның қалыптасу себептері (механиз-моделі) қарастырылады.«Сұраным
инфляциясы» ... ... мен ... ... ... ... бұзылуын білдіреді. Бұл жерде мемлекет шығындарының артуы, өндіріс
және еңбек ресурстарын толық іске қосылған жағдайында ... ... ... қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... мүмкін. Осы жағдайларға
байланысты айналымға артық ақша массасы шығып, ... баға ... ... ... еңбекпен толық қамтылған жағдайда айналымдағы артық төлем
ақша массасы шектеулі тауар ... тап ... ... инфляциялық
өсуін қалыптастырады. Сұраным инфляциясын ... ... 1 – ... /2, ... келтірілген себептерге байланысты ақша массасының өсуі жалпы
сұраным ... ... оңға ... ... (AD1 – AD2) және, экономика
жалпы ұсыным қисығының аралық (2) ... ... (3) ... ... баға деңгейін арттырады (Р1 – Р2), яғни инфляция қалыптасады.Айтылған
себептерге байланысты ... ... ... ... ... қисығы солға
қарай жылжиды (AS2  - AS1), баға деңгейі өседі (Р1 –Р2) өндіріс ... (Q2 – Q1), ... ... ... ... ... Бағалардың өсуі
тұрғындардың нақты табысын төмендетеді. Сондықтан кәсіподақтар еңбекақының
номиналды ... ... ... ... ... ... инфляция шығындарының
орнын толтыру саясатын ұстануға мәжбүр болады. ... ... ... әр ... ... үшін ... болу мүмкін емес,
басқаша айтқанда табысты индексациялау барлық топтар үшін ... ... ... әр ... оның ... ... ... өте қиын, олар өзара тығыз
байланысты түрде қалыптасып дамиды. ... ... өсуі ... ... ... ... ... – ғасырдың  екінші
жартысында жұмыспен толық қамту, еркін бәсекелік нарық жағдайы, ... ... ... ... ... – бір елінде  қатар
қалыптаспағанын айту қажет. Бұл кезеңде бағалар тоқтаусыз өсіп ... ... – шы ... ... ... экономиканың  құлдырау  жағдайында да
бағалар өсті. Дағдарыс фазасында  бағалардың өсуі ХІХ ғасырдағы  циклдер
үшін ... ... Бұл ... ... ... деп ... /2,
105б./      
Мемлекет сұранымды шектеу  мақсатында  инфляцияға  қарсы  іс – ... ... Жаңа ... экономистердің айтуынша  өндірістің 
өсуін ынталандыру  және жұмыссыздықты ... ... ... ... ... шығып кетеді. Инфляция  осы күнгі 
нарықтық  ... ... сай ... ... ... тапшылығы,  монополия, қағаз ақша, т.б.) толық  жою мүмкін емес.
Осыған байланысты  ... ... жою  ... еместігі өзінен - өзі 
және алдын ала  ... ... да көп ... ... жою ... оны
бағындыру, қарқынын баяулатып, реттеу мақсаты ... ... ... ... ... ... ұзақ  және қысқа 
мерзімдік іс – шаралар  ... ... ... ... ... ... инфляциялық  үрейін жою мақсатын көздейді. Ол үшін кез
келген  ... ... ... ... ... де тұрақты  түрде 
жүргізіп, тұрғындардың сенімін  орнықтыруға тырысады. Үкімет ... іс  ... ... ... ... монополиямен
күресу, т.б.) нарықтың тиімді қызмет атқаруына жағдай жасайды. Үкіметтің
мұндай  саясаты  ... сана – ... ... әсер жасап, олардың
дұрыс шешім қабылдауын қамтамасыз етеді.
Екіншіден,салықтарды ... ... ... ... ... арқылы
бюджет тапшылығын реттеу іс – шаралары жүргізіледі. бюджет тапшылығын
Орталық банк ... ... ... ... ... ... іс –шаралары, нақты айтқанда, әр жылдық 
ақша  көлемінің  өсуіне  шек қою, бұл ... ... ... ... ... ... әлсірету. Жеке алғанда, бюджет
тапшылығын қаржыландыру  үшін сырттан алынған  қысқа мерзімдік қарыздардың
экономикаға ... ... ... әлсірету. Бұл өте күрделі және
өзекті  мәселе. Сондықтан  оны арнайы ... жеке ... ... қажет
болады. 
Жалпы инфляцияның себептері базистік қатынастардың қарама-қайшылықтарынан,
экономикадағы үйлесімсіздіктер мен ... оның ... ... ... ... ... төмен тиімділігінен болады.
/16, 503б./
Инфляция сыртқы экономикалық қызмет тарапынан арандатылуы мүмкін, бұл ... жөне ... ... Бірінші жағдайда ол шетелдік
валютаның шамадан тыс ... және ... ... ... ... ... ... коммерциялық банктер орталық банкте
депозиттейді, орнына ұлттық валютада баламалы сома алады; банк ... ... өзі ... ... ... және ... ... мүмкіндік береді, ұлттық валютада номиналдандырылған ... ... ... ... ... инфляция тауарлар
мен қызметтер көрсетуге экспорттық бағаның көтерілуінен туады, бұл тұтынушы-
елдерде, соның ... ... келе ... ... ... ... соқтырады.
Инфляциялар халықаралық корпорациялардың нарықтардағы үстемдік жағдайды
пайдаланатын монополиялардың қызметіне қозғау ... ... ... олар болған елдерде несие капиталының қосымша
ұсынымын жасайды. Сөйтіп шетелдік ... ... ... айналысқа түседі
және коммерциялық және орталық банк-тер арқылы ... ақша ... ... ... ... ... мен ... және қызметтерге бағаның көтеріліуінде тұлғаланатын оның ... ... ... төмендеуі.Инфляцияның  табиғатыақшаның онымен
салыстырмалы тұлғаланатын тауар ауқымынан оқшауландырылған қозғалысты
жүзеге асыратын ... ... ... істеу негізі болып
табылатын оның бұл қасиеті оған өзінің ...... ... ... ... отырып, тиімді орындауға, қорланым мен құнды сақтаудың
құралы болуға ... ... ... ... бұл ... ... өлшемге сәйкес оның саны мен оған қарсы тұратын ... ... ... ... ... Жалпы
алғанда мұндай тәуелділік айырбас тендеуі арқылы көрінеді:
Р х Q= М х V,
мұндағы сол жақ бөлігі қоғамдық өнім ... ал оң жағы ақша ... ... ... ... санын (М — ақша массасы, V — ... ... ... ... ... ұдайы өндіріс
процестерінде материалдық ағындарға ... ... ... үшін ... үйлесімді өсуі тиіс, өндіріс төмендеген кезде ақшаның артық санын
айналыстан алу ... ... ... ... шарт ... ... ылғи ... бермейді, бұл себептер тиісінше инфляцияның ... ... де ... ... /15, ... ... ... бірақ өзінің негізгі бөлігінде ... ... емес ... ... ... ... сан алуан
функциялар орындайды. Бұл халықтың аз қамсыздандырылған топтарын әлеуметтік
қолдау шығыстары, денсаулыққа, мәдени - ... ... ... ... ... ... Кінәратсыз экономика жағдайында
мұндай шығыстардың көбеюі оның өздігінің дамуына ... ... ... ... және ... өндірістің өсуін ынталандыра
отырып, тиісті өнімге, ... ... ... ... ... бар ... ... экономикада мұндай шараларды
қаржыландыру үшін шаруашылық жүргізуші ... мен ... ... ... ... мүмкін бос ақшалары сияқты салықтық түсімдердің
жетіспеушілігі сезіліп тұрады. Мұндай жағдайда бұл ... ... көзі ... ақша ... ... ... табылады.Өндірістік
емес сфераны қаржыландыру міндетіліктермен қатар мемлекет дағдарыс
жағдайында көпшілік ... ... ... ... ... қолдау
қажеттігінен залалды болып табылатын өндірістік ... ... ... ... ... ... Бұл ... не шаруашылық
субъекгілерге турақаржылар бөлуде, не зияндарды ... ... не ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлемелерін өтеуде көрінеді; сондай-ақ бұл
шаруашылық жүргізуші субъекгілерге берілетін ... ... ... Барлық жағдайда, әдеттігідей, баламалы қаржы ресурстарының алынған
көлемі түрінде экономикаға ... ... ... ... ... ... ... 216б./
Сонымен қорытатын болсақ, экономистер инфляцияны екі типке ... ... және ... ... байланысты болатын ұсыныс инфляциясы деп.
Ұсыныс инфляциясынан туындайтын екі түрлі инфляция бар: 1) ... ... ... ... 2) ... ... ... бұзылуынан
болатын.                          
 
 
1.3 Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары
Инфляцияның ішкі және сыртқы ... ... ... Ішкі ... ... ... және ...
монетарлық факторларды бөлуге болады. Ақшаға жатпайтындары— бұл шаруашылық
сәйкестігінің бұзылуы, экономиканың ... ... ... ... ... әлеуметтік - саяси
сипаттағы ерекше жағдайлар және басқалары. Ақшалай факторларға мемлекеттік
қаржының дағдарысы ү ... ... ... ... ... ... сондай - ақ несие жүйесінің кеңеюі, ақша айналысы жылдамдығының
артуы нәтижесінде ... ... өсуі және ... ... ... ... энергетика, валюта
дағдарыстары), басқа елдерге инфляцияны экспортқашығаруға бағытталған
мемлекеттік валюта саясаты, ... ... ... ... ... сыртқы факторларыболып табылады.Сөйтіп, көпфакторлы процесс
ретінде инфляция - бұл ақша ... ... ... байланысты болатын
қоғамдық ұдайы өндіріс дамуындағы алшақтықтың көрінісі.Инфляцияның іс ... ... ... ... ... ... өйткені инфляция
құбылысы мынандай қаржылық факторларғатәуелді болып келеді:
- белгілі бір салық нысандары мен әдістерін қолдану; ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің тапшылығын жабудың әдістері; мемлекеттік берешектің
көлемі.
Нарықтық экономика кезінде қаржы инфляциялық процеске бірқатар факторлар
арқылы ... әсер ... ( ... ... ... ... фактор— мемлекет шығыстарының өсуі, бұл ерекше төлей алушылық
сұранымының артуына жеткізеді, сөйтіп ... баға ... әсер ... мен ... ... ... байланысты ақшаның құнсыздануы
бюджет шығыстарының көбеюіне соқтырады, ал оның кірістері, ең ... ... ... ... ... қояды. Бұл сөзсіз болатын ұзақ
уақытқа ... ... ... ... ... ... салынатын салықтың көбеюі. Салықтың едәуір
бөлігі баға механизмі арқылы тұтынушыға ауысады және нарықтағы ... ... ... ... фактор— бюджеттердің ұзақ уақытты тапшылықтары (өндірістік емес
шығындардың неғүрлым өсуімен байланысты).
Инфляция қаржы қатынастарын да ... ... ... тауарлар мен қызметтерге бағаның өсуі салдарынан
мемлекет шығыстарының өсуін жандандырады.
Екіншіден, инфляция ... ... ... және ... ... ... ... инфляциялық процесс ... ... ... /15, ... ... мен ... өзара тәуелді болып келеді. Қаржы инфляциялық
процестердің тездеткіші бола ... ... ... да ... әсер ... ... құнсыздануы және бағаның көтерілуі
мемлекеттің шынайы кірістерін төмендетуге, бюджеттің ... ... ... ... ... ... бюджет тапшылығынан
болатын мемлекеттік борыштың өсуіне ұрындырады. Инфляцияның жоғарғы қарқыны
мемлекеттің қаржы ресурстарын ... ... ... кірістер
мен қарыздар оларды есептегеннен кейін уақыттың белгілі бір межелдемелері
арқылы түседі, сондықтан мемлекеттің алу ... олар ... ... ... ... проблемасы шиеленіседі, өйткені қарыздарды
тарту үшін мемлекет өзінің бағалы қағаздарының табыстылығын несиелік пайыз
деңгейінен ... ... ... ... бұл мемлекеттік борыштың атаулы
өсуін тудырады. /16, 504б./
Қаржы қатынастары мен инфляциялық ... бір ... ... ... ... ... отырып, экономикалық жүйедегі келеңсіз
нәтижелерге ... ... ... ... ... тудырады: ақшалай табыстардың құнсыздануы, ұзақ мерзімді
инвестицияларға деген экономикалық ... ... ... ... ... пайыздың төмендеуі, экономикалық ... және ... ... ... оның ... ... шаруашылықтың
түрлі деңгейлерінің қаржылық көрсеткіштерін жақсартатыны секілді үқсас
жағдайда ... ... оң ... ... деңгейін
төмендетеді.Инфляцияны бағалау және өлшеу үшін бағалар ...... . ... ... ... ... мен
қызметтердің ("нарық себеті") белгілі бір жиынтығының сатып алу бағасы мен
базалық кезеңнің ... ... ... ... ... ... ... былайша анықталады. Ағымдағы жылдың бағалары индексінен
өткен жылдың бағалары ... ... ... ... ... ... сонан соң жүзге көбейтіледі.Қазақстанда тұтыну тауарларының
бағасы мен қызметтер көрсетудің ... ... ... ... ... отырды (есе):
1990 - 1; 1992- 2,5; 1993- 30,6; 1994- 22,7; ... ... ... 1998- 1,07; 1999- 1,18; 2000- 1,13. /16, ... ... егер инфляцияның қарқыны жарты жыл ішінде және одан
басқа жағдайда көбірек ... 50 ... ... ... 11,5 ... ... мұндай деңгей гиперинфляцияға сәйкес келеді. Сөйтіп, Қазақстанда бұл
деңгей 1992 -1995 жж. ішінде айтарлықтай асып ... ... ... және ... түрлерін мынандай критерийлер
бойынша ажыратады:бағалар өсуінің қарқыны бойынша:баяу— баға жылына ... ... бұл ... ... ... құны ... ... болмайды;өршімелі— баға 100 пайыз шегінде өскенде; ... ... баға ... пайызға ескенде; баға мен
табыстардың арасындағы алшақтық ... ... ... ... бойынша:теңдестірілген және теңдестірілмеген
инфляция; теңдестірілген инфляция кезінде әртүрлі тауарлардың ... ... ... ... қалады, теңдестірілмегенинфляция кезінде - олардың
бір-біріне ара ... ... ... ... оның ... ... ( ... айтушылық ) дәрежесіне қарай:
- күтілген, болжалды және күтілмеген;
- шығу немесе пайда болу орнына қарай:
- импортталынған жене ... ... ... ... ... ... ... өскен
немесе өзгерусіз қалған, бірақ тауар тапшылығы күшейген кездегі тұқыртылған
инфляцияны ажыратады.Қаржы мен инфляцияның өзара байланысын инфляцияның екі
типібойынша ... ... ... сұраным инфляциясы ... және ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың ақша массасының өсуімен
байланысты өнімге, тауарларға және қызметтерге сұранымның ... ... ... ... еңбекке ақы төлеуге, кредиттер бойынша
пайыздық мөлшермелердің ... ... ... ... қызметтер көрсетуге (тасымалдауға, электр қуатына, ақпаратқа және
т.т.) тарифтердің өсуіне жұмсалатын шығындардың көбеюі инфляцияны ... ... ... ... бұл түрлері және оларға ілеспелі
салдарлар ... ... өзін ... ... бұл ...  деп ... ...  тудырады, бұл кезде ... ... баға мен ... ақы ... өсуі ... ... шығарылатын өнім құнының артуына соқтырды, мұндай өнімді
тұтыну жалақының және экономиканың ... ... ... ... ... талап етеді және осылайша шексіздікке кете
береді.
Инфляция өндірістік сфераға, халықтың ... ... ... ... қызметке қауіпті әсер ... көзі — ... ... ... ... үшін де ... тапшылығы инфляцияның қайталама факторы болып табылады, өйткені ол
шығындардың инфляциясынан және осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... жағдайында
да сақталып отыр: ол 1991ж. бюджеттің бөлігінде 20,4%, 1992-8,6%, 1993-
11,9%, 1994-10,2%, ... ... ... ... ... ... ... 2002 жылы республикалық бюджеттің
тапшылығы 4,7 ... ... ... 0,12%) ... , 2003 жылы ол ... теңгені немесе ЖІӨ-ге 1,2% құрады.
Инфляцияның дамуына инфляциялық нәтижені ... жаңа ...... 28% қосылған құнға салынатын салықты, акциздерді, экспорттық
және импорттық кеден баждарын енгізу, өнімнің ... ... ... ... экономиканы жаңғырту қорына (бұрын — инвистициялық
қор), халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің мемлекеттік қорына аудару,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және ... шараларды асығыс ... ... ... ... ... ... ... пайыздарды жатқызудың тәртібі болып ... ... ... өсуі ... бұл ... ... ... оның ізін шала
бағаның да өсуіне соқтырады.Айтылған факторлар өндіріс ... ... ... ... ... жатады.Бағалардың артуы
жағдайында халықтың, әсіресе жеке кәсіптік және ... ... ... ... инфляцияның даму факторы деп есептеуге
болады. /16, ... ... ... ... ... инфляция алдын ала тағайындалған
еңбек ақы алатындардың, кредиторлардың және жинақ иелерінің ... ... ... ала ... ... ... ... құнсызданудан
сақтау үшін әртүрлі шаралар қоладанады. Олар: болашақты ойластырып ... ... ... ескеріп номиналды индексация жасау.Егер баға жайлап
өсе бастаса, ол жағдайда тұрғындар, кәсіпорындар оған дайындалады. ... үшін ... ... ... сатып алады, ал кәсіпорындар
инвестициялық тауарларды алады. «Инфляциялық психоз» бағаға қысым жасайды,
сонымен инфляция өрши ... ... ... және даяр өнім ... ... тауарларды, алтынды алуға талпынады. ... ... ... өсуі жағдайында экономикалық қарым-қатынастар
күйрейді. Ақша өзінің функциясын ... ... ... ... ... алады. Өндіріс пен айырбас тоқтауға бағытталады. Қорытындысында
экономикалық, әлеуметтік, саяси бейбастақсыздық ... ... ... ... ... және оны ... негіздері
2.1 Қазақстандағы инфляцияның пайда болуы және оның ерекшеліктері
Осы ... ... ... отырған  инфляцияның 
ерекшеліктерін және негізгі  себептерін  бұрынғы ... ... ...
экономикалық даму  процесінде  қалыптасқан өндіріс, қаржы және баға
жүйелерінің  ... ... ... ... ... ... қаржы  баға  жүйелерін  ... ... ... ... мен  баға ... де 
сәйкессіздіктер пайда болады.Қеңес экономикасының  70 – ші ... ... ... ... ... әр бесжылдық  сайын
тоқтаусыз  ұлғайып тереңдеп отырған. Кеңес ... ... ... диспропорцияларды бірнеше топқа бөліп анықтауға болады:
1. өнеркәсіп өндірісі мен ауыл шаруашылығы арасындағы алшақтық;
2. ауыр өнеркәсіп пен жеңіл өнеркәсіп ... ... ... ... мен ... (түпкі) өнімдер  өндірісінің  арасындағы 
диспропорция;
4. әскери өндіріс пен азаматтық  өндіріс  арасындағы сәйкессіздік;
5. материалдық өндіріс пен ... ... ... арасындағы 
диспропорция т.б.
Бұл диспропорциялар Кеңес экономикасының өзінде  бағалардың ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде  әрбір
10 -15 жылда бір  рет жүргізіліп келген бағаларды реформалау шаралары ... ... ... ғана ... қалыптасқан
өндірісаралық, оның ішінде шикізат өндірісі мен түпкі өнімдер  өндірісі
арасындағы  диспропорция, тіпті бұрынғы Одақтас ... ... есе ... ... ... негізінен Кеңес Одағының,
тіпті бүкіл социалистік  ... ... ... пен ... базасы ретінде дамып қалыптасқан. Қазақстанда  өндірілетін шикізат
өнімдерінің 90-95 % шетелдерге ... ... ал  ... қажетті
өндіріс құралдарының 90 %, тұтыну тауарларының 60% сырттан тасымалданатын.
Кеңестік жүйе ыдырап  күйреген ... ... ... ... ... ... жылдары Ресейден тауарлар алу үшін  алынған
несие  көлемі бір жарым млрд. доллардан артып кеткен болатын. ... ... ... өсуі мен ... ... 2000% - тен
20% - ке төмендеді. Бұл кездері Қазақстанда гиперинфляция  қалыптасты, тек 
өзіміздің ұлттық  валютаны  (тенгені) ... ... ... ... ... ... жүргізіп, оның деңгейін 3 жылдың ішінде 100 ... Бұл ... ... ... ... ... ... болды. Бірақ Қазақстан үшін бұл жеңіс тегіннен 
тегін келген жоқ, оның нәтижесінде  ... ... күрт ... ... ... өнеркәсіп  пен  машина  жасау көлемі 90 %  - ке, ... пен азық – ... ... азық – түлік өндірісі – 50
-60% -қысқарды.
Сонымен түйіндей келе, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... болған болатын. Бюджет  тапшылығы
Қазақстанның  егемендінгі жағдайында  да  сақталынып тұрды: ол 1991 ... ... ... 20,4 %, 1992 – 8,6 %,  1993 – 11,9 %,1994 –
10,2 %, 1995 – 17,4%, 1996 – 15,4 %, 1997 – 17,7  %, 1998 – 18 %, 1999 ... %, 2000 – 9,8 %, 2001 – 6,4 %, 2002 – 5,2 % ... 2008 ... ... ... 1,453 ... теңгені (ЖІӨ-ге 0,11 %)
құрады. Бюджет тапшылығы   инфляцияның   ... ... ... өйткені ол  шығындардың  инфляциясынан  және  осыған  байланысты 
мемелкет  кірістерінің  құнсыздануынан туады. /8,45б./
 
 
2.2 Қазақстан Республикасындағы қазіргі ... ... даму ... ... ... ... 2008 қазандағы  берген 
мәліметтері бойынша мынадай жағдайды көруге болады:
Қазақстан ... ... ... агенттігінің ресми
деректері бойынша инфляцияның ең жоғарғы деңгейі   2008 ... ... ... орын ... ... 19.4 % ... Бұл ... жылдарда
  белгіленген ең жоғарғы деңгей болып табылады. Әсіресе азық ... ... өте ... ... болып, көшбасшылыққа ие болды – 27.8%.2008  ... ... 2007 ... ... ұн бағасы 75%, күріш –75%, нан – 40.6%, 
жарма – 16.7% -ға қымбаттады. Майдың бағасының өсуі –5.9%,  сүт ... ... ... өсуі ... –15.9% ды ... ... бағасы – 22%,
 көкөніс – 20.4, кондитер өнімдері- 16.2% - ға ... Ет пен ет ... ... ... пен теңіз өнімдері деген баға осы кезеңде – 14.6%-ға
өсті.Соның ... құс еті – 24.9%, ... еті – 12%, ... ... қой еті – 17%, ... өнімдері – 16.6% - ды құрады.
2008 жылдың қараша айында қатты отын 4.7%,  нығыздалған газ – 1.6% ға ... және ... ... 1.9%, дәрі ... – 1.1% , ... және аяқ киім ... жеке ... тауарлары  0.9% ға көтерілді. Ал бензин бағасы 16.3% ... отын – 11.9% ға ... ... ... ... ... беру  мекемелерінің   қызмет  көрсету құны – 0.9% -  ға,
медицина  ... ... ... – 0,8% ,  мәдени қызметтер  - 0.8%,
    тұрғын  үй – ... және ... ... 0.3% - ға  қымбаттады. Шаштараз қызметі – 1.2%, ... ... ... – 1% - ға ... отыр.
       Сонымен 2008 жылдың 1 – ... ... ... ... ... көрінісінде  (резервтік  активтердің өзгеруіне 
байланысты  операцияларды  ... ... ... жылдың  осындай 
көрсеткішінен  екі  еседен  ... ... ... 1,8 ... ... 2008 жыл үшін ... ... тікелей инвестициялар сияқты
Қазақстан  резиденттерінің  ... ... ... да ... тән болды. 2008 жылдың  1 – ... ... ... ... ... ... ... 2523 млн.
доллар деңгейінде тіркелді, нетто - әкеліну 1696 млн. долларды құрады, бұл
өткен жылдың ... ... 1,7 есе асып ... /21, ... ... 1 жартыжылдығында борыштық капитал бойынша  міндеттемелер 1,8
млрд. долларға, резиденттердің шетелдік активтері – 1,3 ... ... ... 1 – ... ... сыртқы борыш 12,7 % - ға өсіп,
25,8 млрд. долларды ... ... және ... ... берген
борыш бойынша  міндеттемелер 3,59 млрд. долларға  төмендеген кезде, сыртқы
борыштың өсімі банктердің және ... ... ... 86%-ы ... ... ... ... кәсіпорындарының заемдық
операцияларымен толық қамтамасыз етілді.Тұтастай алғанда, 2008 жылы тамызда
шілде айына қарағанда инфляция 0.8% ... ... ... ... ... ... деңгейде азық-түлік тауарлары -7,4%-ға
қымбаттады, азық түлікке жатпайтын ... және ... ... бағалар мен тарифтер ... ... және ... жылы ... ... тән ерекшеліктердің ішінде барлық
тұтыну тауарларына және қызмет көрсетулерге бағаның өткен ... ... іс ... ... өсуін атап айтуға болады.
Бұдан басқа, теңге енгізілген сәттен бастап барлық ... ... ... ... ... ... есептік жылдың2007
жазғы айларында оның көтерілгендігі байқалды.2004 жылдан бастап Ұлттық ... ... ... ... базалық инфляцияның көрсеткіштерін
бағдарға алады. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... инфляцияның есебі екі әдістеме бойынша жүргізіледі
және оны Қазақстан Республикасының Статистика жөніндегі агенттігі ... ... ... есебінің бірінші әдістемесіне сәйкес тұтыну
бағалары индексінен (ТБИ) көкөністерге, жеміс-жидектерге, жанармайға және
көмірге ... алып ... ал ... ... бойынша - ТБИ-ден бағаның ең
жоғары өсуін ... ... және ... неғұрлым төмендеуін
көрсеткен 5 компонентті алып тастау көзделеді. /21, 3б./
Ақша-кредит саясатының 2004-2007 жылдарға арналған ... ... ... 2007 жылға арналған базалық инфляцияның болжамы, бір жылда
орташа алғанда 4-6%-ды құрайтынын ... ... ... ... қорытындылары
бойынша тұтастай алғанда болжанған деңгейден нақты ... ... ... болды.     Алдыңғы жылдарға көз жүгіртсек 2007 жылы жылдық инфляция
деңгейі 10,7%-ға жетті (2007 жыл ... 2006 ... ... ... ... ... ... бағаларының өсуінің басты себептері
азық-түлік тауарларының қымбаттауы (8,1%-ға) және ... ... ... өсуі ... Азық-түлікке жатпайтын тауарлар 5,9%-ға
қымбаттады.2007 жылы ... ... ... ... ... болатын:  көкөніс пен жеміс-жидек – 23,1%-ға, күріш –
18,3%-ға, ет және ет тағамдары – 12,5%-ға, қант – ... ... ... ... ... /19, 2б./
Азық-түлікке жатпайтын бағалар тобына да бағалардың өсуі байқалды. Олардың
ішінде: киім-кешекке – 8,8%, аяқ-киім – ... ... ......... ... қызмет көрсету құрылымында
тұрғындық-коммуналдық қызмет көрсету аясында баға ... ... ... ... ... ету – ... тұрғын үйді қамтамасыз ету ... ... ...... қымбаттады. Сонымен қатар, білім беру
мекемелерінде де 19,5%-ға қымбаттауы тіркелді, денсаулық сақтау – 7,2%-ға,
жолаушылар ...... ... /19, ... ... ...  7,6% құрады, 2006 жылғы мақсаттық межені асып түсті
(5,2-6,9%). /19, 2б./
2008 жылғы инфляция деңгейі жыл басынан ... ... ... %-ға ... ... ... девальвациясы жалғасып тұр. Оның бағамы жыл аяғына
дейін 1=120 дәрежесіне ... ... ... жағдайда экспорттың ақшаға
шаққандағы (номиналды) көлемі ғана ұлғаяды. Ішкі жалпы өнімнің өсімі де ... ... Ал шын өсім бұл екі ... ... ... ... Өйткені қымбаттаған теңге – тауардың өтімі, яғни сыртқы рыноктағы
бәсекелестік қабілеті ... Бұл ... ... деңгейдегі банктер үлкен
кері әсер етіп тұр. Дәлірек айтқанда олар, әсіресе, елдегі жарғылық ... ірі үш банк шет ... ... ... алып елге ... үдете түсуде.
Бұл екі жақты зиянды. Біріншіден, Ұлттық Банк айналымдығы валюта ... үшін оны ... ... ... ... Демек, сақтық қордағы валюта
мөлшері ұлғаяды, сол ... оның ... ... ... ұлттық
қордағы номинальді қазына мөлшері теңгеге шаққанда азаяды. Демек, ... ... ... тұр. ... жағдайда Ұлттық Банк ... ... ... ... ... мүмкін. Жыл басынан бері
бір рет бұл тәсіл ... ... да. Оның ... ... ... Теңге
бағамы өсе түсті. Сөйтіп, онсыз да қымбаттап бара жатқан (шет ... ... ... ішкі ... құнсыздануын (инфляцияға
ұшырауын) жалғастырады. Бұл дегенініз ең алдымен ... ... ... 30-100 ... ... ... ... Сатармаңдар
айналымдағы бос ақшаны өз қалтасына түсіруді ойлауы нарық заңдылығы. Ішкі
рынок сұранысты тауарларға толмай тұр. ... ... ... ... ... ... әкеліп тіреуші қоздырғыш күші ... ... ... ... ... Бір ... халыққа жақсылық
жасағандай, ал сол жақсылық экономикаға кері ... ... ... ... ... ... ауруы» дейді. Біреулер Қазақстанды «Голланд
ауруымен» үрейлендіре бастағанына екі-үш жылдың жүзі ... ... ... алуы ... алыс. Оған себеп Қазақстан экономикасы әлі де болса
ондаған, тіпті жүздеген миллиард доллар ... ... ... ... ... айқанда мүлде «шөліркеп қалған» ... ... ... ... жөніндегі агенттігінің ресми
деректері бойынша инфляция 2007 жылы ... ... (2007 ... – 0,8%). ... ... баға ... , ал азық-түлікке
жатпайтын тауарлар 0,9%-ға және ақылы қызмет көрсету – ... ... ... ... ... ... тауарларының ішіндегі жұмыртқа – 4,6%,
қант – 2,5%, көкөніс – 1,7%, май – 0,4%, ... және ... ...... ... ... ... – 0,9% және ет, ет тағамдарына – 0,2%
 байқалды./23, 2б./
Азық-түлікке жатпайтын тауарлар ... де ... ... ...... ... ... аяқ киім, киім-кешек, баспа жабдықтары,
жеке гигиена тауарлары – ... ... ... ... да баға ... ... ... – 2,0%,
мәдениет және білім беру қызметтері – 0,6%, дәрігерлік қызмет көрсету –
0,5%. ... ... ...... ... ... ... қамтамасыз ету – 0,6%, қоқыс шығару – 3,4%, сумен ... – 0,4%, ... ... – 0,1%. /23, ... жылдың басынан бастап тұтыну нарығында бағаның жоғарылауы 5,1% ... ... ... – 4,0%). ... ... ... 5,0%
(4,7%), азық-түлікке жатпайтын тауарлар – 3,4% (2,5%), халыққа ақылы қызмет
көрсету – 7,0% (4,0%) ... /23, ... ... ... инфляция жылдық деңгей бойынша – 8,1% құрады ... ... – 7,5%), ... тауарлары 8,4%-ға, азық-түлікке
жатпайтын тауарлар – ... ... ... ...... /23, 2б./
Сонымен осы көрсеткіштерді талдай келе, инфляция ... ... ... ... ... ... ... болады, бірақ 2008 жылы 2007 жылғы
инфляция деңгейіне қарағанда төмендегені байқалады. Бірақ оны ... ... ... ... жылдық қорытындылар шыққан жоқ.
       
2.3 Инфляция салдарынан туындайтын проблемаларды талдау
Сонымен біз инфляцияны екі типке бөлдік – ... ... ... ... ... Күнделікті өмірде бұл екі типті ажырату өте
қиын. Мысалы, денсаулық ... ... тез ... ... артынан жиынтық
шығыны көбейді, бұл сұраныс инфляциясын ... Егер ... ... ... онда ... ... ... жанармайға шығын өсіп жатқандығы байқалады. Сол кезде өндіріп
жатқан тауарлардың ... ... ... ... Өндірістік шығындар өсуі
салдарынан сұраныс инфляциясы пайда болады. Бірақ көптеген ... ... ... деп ... Бұл екі типтің қайсысы екенін ... ... ... ... ... болғанда байқалады. Ал инфляция шығыны
автоматты түрде өз-өзінен жоқ болады. Ұсыныс азайған кезде нақты ішкі ... және ... ... Бұл ... өсуіне кедергі
болады.Инфляцияның үйлестірімді ... ... ... ... ... ... қалай жіктейтінін және ЖІӨ-ге қалай
әсер ететінін көрелік.Баға деңгейі және ЖІӨ арасында белгілі бір ... бар. ... ... және ... ... ... бір қалыпта
көтеріледі немесе қысқартылады. Бірақ соңғы 20 жыл ішінде көптеген оқиғалар
болды. Мысалы, нақты өндірістік көлем қысқартылып, ал ... өсіп ... ... ... ... бір ... тұр, ... жұмыс істеп жатыр.
Нақты өндірістік көлемнің және табыстың өскенін елестетелік. Бұл ... әсер ... және ... ... көре ... Егер ұлттық табыс
өзгермеген болса, онда инфляция қалай әсер ... және ... ... ... беру үшін біз ... ... және нақты табыстың
айырмашылығын білуіміз ... ... ... – бұл ... немесе пайыз түрінде
алынған ақшаның саны. Нақты табыс – бұл тауарлар саны ... ... ... осы ... ... ... ... сатып аламыз.Егер атаулы табысыңыз
бағаның өсу деңгейіне қарағанда тезірек өссе, онда нақты табыс өседі. Және,
керісінше, егер баға өсу ... ... ... ... ... тезірек
өссе, онда нақты табыс азаяды. Біз ... ... ... ... ... ... аламыз:
 
Нақты табыстың       Атаулы табыстың                баға деңгейінің

пайыздық өзгеруі   =    пайыздық өсуі                   пайыздық ... ... ... 10% ... ал баға ... 5% өссе, онда нақты табыс 5%
өседі және керісінше, 5%-дай атаулы табыс болса, инфляция 10%, ... ... 5% ... /17, ... ... ... алушылар. Атаулы және нақты табыс ... ... ... Тұрақты атаулы табыс алған адамдарға инфляция
жазалаудың бір түрі. Инфляция тұрақты табыс алушылар арқылы, ... ... ... ... ... ... ... болады,
оларға тұрақты зейнетақы атаулы табыс әкеледі. 1980 жылы ... ... ... мол ... ... ... бар еді, ал ... сатып алу қабілеті жартысына дейін төмендеп ... ... ... жатқызуға болады.Мүлік иелері. Инфляция мүлікті ... ... ... ... Баға өсуінен нақты тауардың бағасы төмендейді.
Мысалы, бір кісі 1980 жылдан бастап 1995 ... ... 1000 ... ... ... сонда нақты баға құны ... ... ... ... ... бәрі ... табыс әкеледі. Егер инфляция пайыздық
мөлшерлемеден жоғары болса, онда сақтап ... ... құны ... А. ... 1000 ... ... банкке салды дейік. Инфляция 13%-ға
өсті. Жылдың соңында 1000 доллар құны 938 доллар болады. Сонда ақша ... ... ... /17, ... ... және ... (дебитор және кредитор). Қарыз алушы және несие беруші арасында
инфляция табыстарды үйлестіреді. ... ... ... ... ... ... ... әкеледі. Мысалы, сіз банктен 1000 доллар ... екі ... ... ... ... егер осы екі ... ішінде жалпы баға
деңгейі өссе, онда 1000 доллардың орнына 500 ... ... ... ... ... құны ... /17, ... жылдан бастап  Ұлттық  Банктің  негізгі  мақсаты ретінде  бағалардың 
тұрақтылығын  қамтамасыз ету  ақша – ... ... ... ... ... ... ... орындау үшін Ұлттық Банкке 
мынадай  міндеттер жүктелген:
 - ... ақша – ... ... ... және ... төлем жүйелерінің  жұмыс істеуін  қамтамасыз  ету;
 - валюталық реттеуді және  валюталық  бақылауды жүзеге асыру;
 - қаржы жүйесінің  ... ... ... ... ... Банктің  негізгі  мақсаты мен  міндеттерін осылайша ... ... ... ... ... ... Банк ... стандартына  және  инфляциялық таргеттеу принциптеріне ... ... ... ... ... ... елдер  инфляция жөнінде қойылған  мақсаттарға  қол ... ... ... инфляция бойынша  бағдарлар
ретіндегі тұтыну  бағаларының индексіне сүйенбейтін болады.Оның орнына 
инфляциялық  ... ... ... ... баға ... және ... емес ... («базалық инфляция» индекстері)
түрлі дәрежедегі күйзелістердің ықпалын жояды.Ұлттық Банк  2004 ... ... ... ... ... ... ... жылы  ақша – кредит саясатының негізгі  мақсаты  орташа жылдық
«базалық инфляцияны» 4-6% шегінде ұстап тұру ... ... ... ... ... ... әдістемесі  бекітілгеннен
кейін және ол нақты  бойынша нақты есептеу жүргізілгеннен кейін тағы ... ... ... ... ... – ақша  саясатын ұстануға мәжбүр болды,
Ұлттық банк ... беру ... және ... ... ... ... ... ұстап отырды. Осылай  жүргізілген  монетарлық  (ақша –
қаржы) саясаттың нәтижесінде  ... ... ... бірге ішкі 
өндіріс  пен нарық  екі – үш есе кысқарды,  ұлттық  ... ... ... ... күрт ... ... ... өнім шығаратын
шикізат өндіру  салалары жұмысын  тоқтатқан жоқ,  керісінше  ... ... ... ... көшу ... ... бұрынннан 
қалыптасқан  өндірісаралық диспропорциялар қысқарғанның  орнына арта түсті.
/17, 75б./
Жалпы алғанда, инфляцияға  қарсы ... ұзақ ... ... ... ... ... ағымдық, тоқтаусыз  тактикалық  түрі
болды. Монетарлық саясат негізінен  күнделікті  ... ... ... ... ... ... тактикалық  саясат түріне
жатады. Әрине, белгілі бір жағдайларда, мысалы, гиперинфляция  кезінде, бұл
әдіс негізгі реттеу әдісіне  айналуы  ... да. ... ... ... ... ... тәжірибесі көрсеткендей, күнделікті тактикалық,
ұзақ мерзімдік стратегиялық даму саясатының  шеңберінде  жүргізіліп отырады
екен. Қазақстанда  ... жж. ... ... өндірісті дамыту
бағдарламасы жасалған. Қазақстан Үкіметі 2001 – 2005 жж. арналған  ... ... ... ... ... бағдарламасын бекіткен болатын.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта Қазақстаннның барлық  ... ... ... ... ... - ... жасалып, іске  асырылуда. Осы ... ... ... ... ... ... болады. Қазақстанда  да
монетарлық қаржы саясаты ұзақ және орта мерзімдік реалды экономиканы қолдау
және дамыту бағдарламаларының ... ... ... жағымсыз әлеуметтік және экономикалық салдары көптеген елдер
үкіметтерін белгілі экономикалық ... ... ... ... Бұл ... ең ... мына ... жауабын табуға ұмтылады: күрделі де
тегеурінді іс – шаралар арқылы инфлияцияны жою ... пе, әлде ... ... ... ... ... саясатты сипаттағанда, екі
әдістемені бөліп айтуға болады. Бірінші әдістеме шеңберінде белсенді бюджет
саясаты жүргізіледі – сұранымға ... ... ... ... ... салықтар реттеледі. Инфляция жағдайында мемлекет шығындарын қысқартып,
салықтарды көтереді. Осының нәтижесінде сұраным қысқарады, инфляция ... ... ... ... ... ... де  тырып,  жұмыссыздықты 
арттырып жіберуі  мүмкін. Ол ... үшін ... ... ... ... ... бюджет саясаты  сұранымды  ... Егер ... ... болса, онда  мемлекеттің инвестиция
бағдарламасы іске  ... ... ... ... салықтар 
төмендетіледі. Ең алдымен  табысы төмен  нарық  субъектілеріне салынатын 
салық  қысқартылады. Бұл ... ... ... тез ... ол
өндіріске  ықпал жасайды,  жалпы экономикалық   өсу  басталады. бірақ  60 ... ... ... ... ... көрсеткендей, сұранымды бюджет
арқылы ынталандыру инфляцияны күшейтуі мүмкін екен. Сонымен  бірге бюджет
шығындарының артуы  ... ... ... және ... пен ... ... реттеудің мүмкіншілігі қысқарады. /17, 76б./
Екінші әдістемені жаңа  классикалық  бағыттағы  экономистер  ұсынады. Олар 
бірінші орынға ақша – несие  ... ... ... ... Бұл әдіс 
экономика жағдайына жанама  түрде  икемлді  ықпал  жасайды. Бұл ... ... ... ... банк жзүргізеді. Орталық  ... ақша ... ... және қарыз пайызы (процент)  келісімін
реттейді, сонымен  экономикаға  ықпал жасайды.Сонымен ... ... ... ... экономикалық секторларға әсерін тигізбей
қоймайтындығын айтуға болады. Қазіргі ... ... ... ... сан ... жолдарын талдау үстінде. Бірақ көптеген білікті
экономистердің пайымдауынша оны ақша-кредит саясаты арқылы ... ... ... ... шараларын жетілдіру жолдары
3.1  ҚР да инфляцияға қарсы күресінің болашаққа арналған бағыттары
Қазақстан экономикасында сақталып отырған ... ... ... республикасының Ұлттық Банкі ақша қатынастарын реттеудегі жаңа
режимге, яғни инфляциялық ... ... ... ... Осы ... ... Банктің осындай бағытты не үшін, инфляциялық
таргеттеудің негізгі бағыты туралы ... ... ... тұрақтылыққа қол жеткізу, қаржы секторының ... ... ... ... ... ... ... Банктің
қызметінің сапалы және жаңа жолға түсуіне себепші болды. Бұл өз ... ... ... және ... ... ... ... ортаға,
коммерциялық емес банктердің жұмысын бақылауға және ақша айналымын
тұрақтандыруға әсерін ... ... ... ... ақша ... мен ... ... ғана
байланысты емес, сонымен қатар, басқа да монетарлық емес факторларға: ауыл
шаруашылық өнімдері, ... және ... ... ... да ... ... минимизацияға
бағытталған.2002 жылдан бастап Ұлттық Банк өзінің ең басты ... ... ... ... ... еуростандарттарға жақындауға мүмкіндік
беретін инфляциялық таргеттеудің негізгі принциптеріне ауысуды негізгі
бағыты деп ... ... ... ақша базасының көрсеткіштерінен,
инфляциялық көрсеткіштерге біртіндеп бағытталуды көздейді. Бұған себепші
болған инфляцияның «монетарлық» ... ... ... ... ... Банктің негізгі және соңғы бағыты – мемлекетте бағаның
тұрақтылығын сақтау.Таргеттеу (ағыл. targeting – ... алу, ... ... саясатта – бұл ортамерзімдік перспективада ... ... ... ... ... ... ... стратегиялары ажыратылады, олардың ішінде:
номиналды табысты таргеттеу, ... ... ... ... ... ... таргеттеу, валюта бағамын таргеттеу (курстық
таргеттеу), инфляцияны таргеттеу 57б.
Ең бірінші болып инфляциялық таргеттеуді қолданған 1990 жылы ... ... ... ... он жылдың ішінде инфляциялық таргеттеуді
қолданған монетарлық саясатты енгізген елдердің саны күрт өсті. ... ... ... Ұлыбритания (1993ж.), Финляндия (1993ж.), Швеция
(1993ж.), Испания (1994ж.). ... ... ... ... ... ... ... Чехия, Бразилия, Израиль, Чили, ... ... және ... Ұлттық Банк болжамының деңгейіне жақын ... ... ... болып табылады. Қазақстанда да болжамды деректер жасалынып,
олар нақты деректермен салыстырылып жүр (2-кестеден ... ... ... ... тек ақша ... көрсетіп қана қоймай,
сонымен қатар экономиканың ... ... ... ... тек ... ... кейін ғана ғылыми тұрғыдан дәлелденді. /22, 57б./
Инфляциялық таргеттеудің негізгі элементтері:
1. ортамерзімдік көрсеткіштерді жария ету;
2. ақша-кредит саясатының ... ... баға ... ... ... ... ... тәуелсіздік;
4. ақша-кредит саясатының жоғары транспаренттілігі;
5. қадағалау органдарының жоғарғы жауапкершілігі.
Ұлттық Банктің ... ... ... ... ... үшін 4 ... тұратын инфляциялық таргеттеудің негізін
көрсетуге болады:
1. күшті жақтары(strenght);
2. ... ... ... ... (threans);
 
Күшті жақтары.
Соңғы жылдардың қорытындылары бойынша Қазақстан бұрынғы Кеңес Одағы
республикалырының арасында көшбасшылық ... тұр ... ... инфляция деңгейінің тұрақты болуы, ұлттық валютаның тұрақтылығы,
бюджет дифицитінің ... ... ... ... ... ... берілуі). Елдегі саясаттың тұрақтылығы да ... ... ... ... рөлдерді алады. /22, 58б./2004 жылдан бастап
қаржы нарығындағы ... және ... ... ... ... және ... Агенттігі атқарады. Қаржы
нарығындағы бақылаушы және реттеуші ... ... ... ... ... белгіледі. Бүкіл ТМД елдерінің ... ... ... ... орталық банкке қатысты функциялары бар бірғана
банк.Ұлттық Банк – елдегі инфляцияны ... ... ... ... ... ... ... Инфляцияны төмендетуге
бағытталған ақша-кредит құралдарының толық ... ... ... ... процесстерін және ликвид деңгейлерін қазіргі таңда аса
маңызды және ... ... бірі ақша ... айырбастау
ставкалары арқылы реттейді. Инфляция қызуын төмендету үшін ... Банк ... ... ... ... ... ... қаржыландыру ставкаларын
көтеріп, 8%-ға дейін жеткізді. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, ... ... ... ... ... сәл ... болу керек.Ақша-
кредит құралын қолдану деңгеінде де, Ұлттық Банктің дербестігі ... ... ең ... ... ... ... Бірақ Ұлттық Банк
дербес болса да, өз ... ... ... яғни бюджет дефицитінің
(сеньораж) эмиссиялық қаржыландыруында мүмкіншіліктері шектеулі. ... ... ... ... ... ... тоқтатылды және заң
жүзінде бекітілді : «Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... енгізілгені кезден бастап алғаш рет ұлттық валютамыздың
АҚШ долларына шаққанда тұрақтандырылғаны байқалды және ол ... ... ... ... ... Ұлттық валютаның ревальвациясы
коммерциялық банктердің депозит базасының деңгейінің өсуіне әсер ... ... ... ... ... ... ... әкелуі мүмкін. Қаржы сегментіндегі ... ... ... ... ... ... ... маңызды рөлін атқарып
төмендеуіне себепші болады.Әлсіз жақтары. Қазақстанның ... ... ... ... ... мен дүниежүзілік
шикізат ресурстарының бағасына тәуелділігі төлем балансымен ұлттық валютаға
әсерін ... ... ... ... секторға қарағанда
жоғарғы деңгейде даму үстінде. ... ... және ... ... ... ... ... қанағаттандыруға қаржының
жетіспеушілігі, оның кейінгі экономикалық дамуына ... ... ... ... жаңа ... ... ... тура келеді.Экономикаға
«долларизация» деңгейіндегі ... ... ... ... ... Бұл оның инфляцияға әсерін тигізе алатындағын
көрсетеді. Экономикадағы «долларизация» деңгейін ... ... ... ... ... және Қазақстан экономикасына асау жеріне кері
әсерін тигізеді.Ұлттық Банктің бағалы ... ... ... – ашық ... кең ... ... ... кедергі
келтіреді. Міне осы операциялар инфляциялық таргеттеуге ... ... 2015 ... ... ... ... қабылдануы және Қазақстан экономикасындағы диверсификация
процесінің жылдамдығы – ... әр ... /22, ... ... ... дүниежүзілік конъюктураға тәуелділігін төмендетеді.
Бұл ... ішкі және ... ... ... түсе ... елдің
индустриалды комплексін құру туралы айтылған.Инфляция инфляциялық таргеттеу
кезінде маңызды рөлді атқарады. ... ... ... ... пен ... агрегаттары, пайыздық ставкалар, валюталық бағам, мемлекеттік бағалы
қағаздар ... ... және баға мен ... тосу бірге қолданылады.
Осыған байланысты Ұлттық Банк трансмиссиондық ... ... ... ... ... ... «базалық инфляцияның» индексі
саналуда.Бүкіл әлемдік мұнайға деген баға ... ... ... ... ... ... тұр, себебі айырбастау курсы тұрақты болмай мұнай
шығару экспортының көлемінің ұлғаюына байланысты ... ... ... ол өз ... ... ... ... мүмкін. Көрші елдердегі экономикалық тұрақсыздық та біздің елдің
экономикасына зардабын ... ... ... ... нарығының сиымдылығының жеткіліксіздігі оған шетел ... ... ... ... ... мерзімді спекулятивті капиталдың
келуі экономиканың күйреуіне, сонымен қатар, елде экономикалық кризиске
қақтығысу ... ... ... ... келе, инфляциялық таргеттеу принциптеріне көшу процесі,
көптеген элементтердің институционалдық ... ... ... ... ... ... және осы режимді орнықтыруға
барлық жағдайлар ... ... ... тек қана ... ғана ... келіп, осы режимнің ақша-кредит саясатындағы орнын
анықтауға болады.
           
3.2 Инфляцияға қарсы саясатты  жетілдіру жолдары
Инфляцияның өрістеп, күшеюі экономикалық жөне ... ... ... асқындырып жіберетіндіктен мемлекет инфляцияны жою жөне ақша
айналысын ... ... ... ... ... . ... ... іс - қимылының екі нұсқасы   болады:
1) бейімделу саясатынжүргізу немесе инфляцияға бейімделу;
Бұл ... ... ... ... өлшерлемелерді,инвестицияларды
индекстеу жөнінде шаралар қолданылады;Компаниялар мен ... ... ... ... жеке тұлғалар табыстың қосымша көздерін
іздестіреді және т.с.с.
2)  инфляцияны төмендету немесе басу ... ... ... ... ... .
Инфляцияны жою жөніндегі шаралардың кешені қоғамның іс-әрекет етуінің
өндірістік — ... ... ... ... сфераларының әр түрлі жақтарына әрекет етуді қамтиды десекте
олардың шешушісі базалық, өндірістік — ... ... ... ... ... ақша жөне ... ... біршама қатардағы макроэкономикалық әдістермен жетуге болады.
Инфляцияга қарсы саясат— инфляциямен күреске ... ... ... ... шаралар кешені. Мүндай саясаттың екі негізгі
жолы белгіленген дефляциялық саясат және кірістер саясаты.
Дефляциялык, саясат— мемлекеттің шығындарын ... ... үшін ... ... ... ... күшейту, ақша массасын шектеу
жолымен ... және ... ... ... ақша ... ... Бұл ... экономиканың өсуін тежейді.
Кірістер саясаты— бағаға және жалақыға ... ... ... ... ... шегін белгілеу жолымен параллелді бақылау жүргізуді қажет ... ... ... ... ... ... ... /16, 506б./
Инфляцияға қарсы саясат ақшалай ұсынымды шектеудің әр түрлі ... ... ... нақты ақша эмиссиясын қысқарту арқылы айналыстағы ақша
массасының ауқымын азайту.
2.  Барлық несие ... ... және ... қол ... ... ... кредитер үшін қайта қаржыландырудың есептік
мөлшерлемесін арттыру.
3.  Кредит ... қысу және ... ... ... ... жету үшін ... банктің коммерциялық банктерге
резервтік талаптарын арттыру.
4.  Сондай мақсаттарда Орталық банктің ... ... ... ... ... ... салықтарды көбейту, мемлекеттің
шығыстарын қысқарту жөне осының ... ... ... ... ... жүргізіледі.Салық саясаты инфляция жағдайында екі өзара
байланысты, бірақ қайшылықты міндеттерді шешуі тиіс:
бірішіден, ... ... ... жету ... жою ... ... ... көтеру керек;
екіншіден, экономиканың бастапқы ... - ... пен ... ... ... жандандыру қажет.
Инфляцияға қарсы салық саясаты жанама салық салуды қысқартуда болып отыр .
Жанама салықтардың ... ... ... ... олар ... ... қысқартады. Жоғары салықтардың іс - әрекетінің екінші аспекті
өндіріске олардың қысымы болып табылады, бұл ... ... ... ... ауыртпалығы, әдеттегідей, салық жүйесін күрделілендіретін
көптеген ... ... ... ... өзі ... әкеп ... инфляция кезінде тұтынуға салық салуға
акцентпен жеңілдіктеудің шарттарымен ауыртпалық түсірмейтін қарапайым және
сенімді салық ... ... ... Бұл талаптарға айтарлықтай дәрежеде
табысқа салынатын салық пен мүлік құнына қарай мөлшерлемелерді жіктеудің
жоғары дәрежесі бар ... ... сай ... ... ... бұл процесті бюджет сферасына да,
мемлекеттің шаруашьшық жүргізуші субьектілеріне қатысты материалдық ... да ... ... ... Бұл ... ... ойда ұстаған жөн: соңғы
жағдайда инфляцияға қарсы шаралар инфляцияның екінші ... ... ... ... ... инфляциясына қатысты болып отыр, ... ... ... ... ... Бұл ... ... екі
түрі мен қарсы әрекеттің кешенді әдістері себептерінің өзара байланысы
байқалады.Жалпы ... және ... ... ... ... ... ... барлық мүмкін болатын баптар бойынша оларды барынша
қысқарту болып ... ... ... ... ... бар ... ... жөніндегі өміршендік маңызды әлеуметтік
қажеттіліктер қамтамассыз етілуі тиіс.
Бюджет шығыстарын шектеуге мыналар арқылы жетуге болады:
а)  тура әдістермен — шектеумен(рестрикциялармен), яғни ... ... ... ... ... өкімі негізінде қол жеткен
деңгеймен салыстырғанда оларды мәжбүрлеу арқылы;
ө) ...... ... ... ... төмендетудің берілген жалпы мөлшеріне сәйкес үйлесімді
төмендетумен;
б)  қолда бар кірістердің деңгейін ... ... ... тапшьшылығының деңгейін шектеумен.
Кез келген жағдайда ... ... ... көптеген үлттық
бағдарламаларының ... тез ... ... ... ... ... бас тартуды және т.с.с. шалады.
Мыналардың нәтижесінде ... ... ... ... ... туатын инфляцияны жою проблемаларын шешу неғүрлым
қиынырақ ... ... ... көбейту;
2)  үйымдық сипаттағы себептер бойынша шаруашылық механизмінің ... ... ... ... ... жөне ... ресурстар иелерінің инфляциялық тосулары,
осыған қарай олар ... ... ... бағаны көтереді.
Өндіріс шығындарымен байланысты болатын инфляцияны жою өзара байланысты
проблемалардың бірнеше күрделі блоктарын ... ... ... /16, ... ... проблемаларының бірінші блогы экономикалық
тұрақтандырудың бүкіл ... ... ... ... ... жоюда болып отыр. Өз ... ол мына ... ... ... еңбек өнімділігінің уәждемелік ынталандырмаларын, оның тиімді
нәтижелеріне ынталылықты күшейту меселелерін шешу, ... ... ... ... қалпына келтіру. Бұған қажырлы еңбек пен ... ... ... ... ... жекеше өндірістік секторды
дамыту негізінде қол жетеді.
Сауда - делдалдық сфераға қарағанда өндірістік ... ... ету ... ... ... дамуын көтермелеуге салықтардың
жеңілдік жүйесімен, несиені ... ... және ... ... ... ... ... өндіріс, еңбекке ақы төлеу
қорларына даму үшін қолайлы экономикалық нормативтерді, ... және ... ... ... ... ... өндірістік сектор
қызметінің басым ... ... ... ... ... жүзеге
асырылды .Инфляцияны жеңіп шығу ... ... ... ... ... ... ... мен меншіктің барлық нысандарының
шаруашылық ... ... ... жауапкершілігі механизмін
жасау болып табылады; аталған механизмдердің іс-қимылы мына ... ... ...... төмендеуі — өндірістің өсуі есебінен
таза ... ... ... - ұсынымның көбеюі— ... ... ... ... қарсы шараларды
жүргізумен, меншіктің түрлі ... ... ... ... ... теңдігін заңнамалық түрде қамтамасыз етумен байланысты
болады.
Инфляцияға ықпал етудің ең ... ... ... ... ... ... жалақыға бақылау қою болып табылады.  Баға мен жалақыны
реттеудің ... ... ... ... саясат бағдарламаларында
айқындалады және кеңінен инфляция деңгейіне, өндіріс қарқынына, халықты
әлеуметтік қорғаудың ... ... ... оырады. Базалық
технологиялық шекте - шикізат, отын, басқа бастапқы ... ... ... ... ... зор .Тап ... құны ... шектердің өнімі бағасының ... ... ... ... ... ... ( қол ... ) деңгейден еңбек
өнімділігінің нақты артуына қатаң ... ... ... ... ... ... ... өнімділігі өсуінің қарқынына тең
өсімі өзінің ... ... ... емес ... ... ... ... көрсететін төлем балансы тарапынан инфляцияны
төмендету шаралары оның құрлымын жақсартуда болады . Бірінші ... ... мен ... яғни ... импорттық операциялардың
қозғалысымен байланысты болатын ағымдағы операциялар бойынша тендікке
жетуге қатысты ... ... ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерге ішкі сүранымды отандық тауарлар мен
қызметтерге ... ... ... ... ... қарағанда
экспорттық өндірістің икемділігін ... ... жету ... ... ... валюта бағамын белгілеу саясатын жүргізу, инфляция-лық
серпіліс кезеңінде сауда және валюталық шектеулердің ... ... ... қарқыны төмендеген кезде сыртқы экономикалық қатынастарды
ырықтандыру арқылы жетеді.
Инфляцияны ... ... және ... ... ... шараларының бірі
ретінде қазіргі кезде инфляциялық таргеттеугеүлкен маңыз беріледі.
Ұлттық Банктің негізгі міндеті ретінде бағалардың түрақтылығын қамтамасыз
ету ... ... ... жаңа ... ... Банк ... стандарттарына және инфляциялық таргеттеуге ... ... ... ... ... және оған көшу ақша ... мақсатты көрсеткіштерден біртіндеп бас ... ... ... ... ... ... ... Соңғы жылдары формалды
мақсатты инфляциялық көрсеткіштерді белгілеуге негізделген ... ... ... ... ғана емес, рыноктық экономикасы
қалыптасып келе жатқан елдерде де кеңінен ... ... ... ... ... ... саясатына деген сенімді
артырады. Инфляция бойынша мақсатты көрсеткіштерді ... ... бар ... ... өсуі осы ... ... ... жанама белгісі болады.Австралия, Канада, Финляндия, Жаңа
Зеландия, Испания, ... ... ... ... ... Сонымен қатар, рыноктық экономикасы қалыптасып келе жатқан көптеген
елдер де: Бразилия, Чили, ... ... ... Оңтүстік Африка
Республикасы ... ... ... ... ... ... түрлендірулері болады. /16, 511б./
Ұлттық Банк рыноктық мөлшерлемелерді репо мөлшерлемесімен айқындалатын
кейбір ... ... тұру ... ... басқаруды көздейді. Сонымен
бірге инфляциялық таргеттеу тетігінің мынадай түрі болады. Ұлттық Банк репо
мөлшерлемесі мен оның ... ... енін ... отырып банктік
резервтер мен банкаралық пайыздық мөлшер-лемелер арасындағы белгілі бір
балансқа қол ... ... ... өз ... ... ... бойынша банктік мөлшерлемелерге ықпал етеді, сонымен қатар
банктік өтімділікті, яғни ... да ... ... ... ... құралдар ашық рынок операциялары болады. Ашық ... ішкі ... ... ... ... оның ... ... алу міндеттемесімен (репо операцияларымен) сатып алу және ... Репо ... ... мен ... оперативтік
көрсеткіштер болып табылады. ... ... ... ... ... және ... жүйесінің тұрақтылығы, орталық
банктің тәуелсіздігі, ақпараттың ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде Қазақстанда осы
алғышарттардың бәрі бар.Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... шаралар қабылданды. Ұлттық Банк 2000 жылдан
бастап ақша-кредит саясатын жоспарлаудың үш ... ... ... ... бастап инфляция бойынша мақсатты керсеткіштер — "базалық инфляция"
индексі қолданыла отырып белгіленеді. Бұл индекс монетарлық емес ... ... ... ыкдалын жояды және ... ... ... ... 2004 ... ... бастап
Ұлттық Банктің мақсаты ретінде бағаларды тұрақтандыру және мемлекеттік
бюджеттің тапшылығын қаржыландыруға тиым салу ... ... ... бұл
инфляциялық таргеттеу енгізудің қажетті шарттарының бірі болып ... ... ... ... ... Банктің тәуелсіздігін күшейтетін
нормативтік-құқықтық актілер әзірленіп жатыр. ... ... ... ... ... ... қарастырылуда. 2002 жылдың
қазан айынан бастап Халықаралық валюта қоры Ұлттық Банкке ... ... ... мәселелеріне қатысты ақпараттық және
консультациялық көмек ... ... /16, ... ... ... ... база жасау үшін Ұлттық Банктің
алдында бірқатар ... ірі ... шешу ... ... ашық ... ... кең ауқымды көлемде жүргізуге көшу ... ... ... ... қағаздар портфелін ұлғайту;
- бағалы қағаздардың қайталама рыногын дамыту;
- трансмиссиялық тетіктің үлгісін, яғни репо ... ... ... ... ... мүмкіндік жасайтын үлгіні әзірлеу;
3.3 Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы 2009-2010 жылдарға ... ... жылы 10 ... Премьер- Министр Кәрім Мәсімовтың төрағалығымен
Үкіметте болып өткен селекторлық ... ... ... ... ... үш ... ... нақты да толымды сипаттама
берілген ... ... ... ... еліміздегі инфляция деңгейі
8,8%  пайызды құрап отыр. Бұл өткен жылдың сәйкес мерзімімен ... ... ... ... ... мөлшері үстіміздегі жылдың аяғына
дейін 10 пайыздық межеден аспайды. Бұл ТМД мемлекеттерінің ішіндегі ... ... ... ... ... ... жылғы қазан айындағы
мәлімет бойынша, инфляция деңгейі Ресейде 10,6% пайыз, Қырғызстанда 15,6%,
Беларусьте  9,4%, ... 16,1%  ... ... ... ... ... ... басқалардан әлдеқайда тәуір болады деп айтуға толық
негіз бар.Үкімет ... ... ... ... төмендетуге
қол жеткізді. 1 қарашадан бастап 1 литр А-80  маркалы бензиннің бағасы – 60
теңгеге; АИ - 9293 – 87 ... АИ - 9597 – 100 ... ... ... ... отынының 1 литрі 94 теңгеге дейін ... ... ... ... ... бағасы  9,5  пайызға 
көтеріліп, еліміздегі инфляцияның жалпы өсуіне   3,9 пайыз әсер еткен. ... емес ... 6,5 ... ... ... ... өсуіне 2,1
пайыз  әсер еткен. Солай бола ... да  4 ... ... ... тауарлардың бағасы  атап айтқанда, картоп - 4,5 пайызға ( 64 теңге
),  сиыр еті -  8,5  ( 573 ... ), қой еті -  5,6  (594 ... ... - 3,9 ( ... қант - 2,6 ( 113 ... ), ... бірінші сорты -
1,2 пайызға  ( 80 ... ) ... Ал ... - 4,3 ... - 4 ... ... 1,04 ... қымбаттаған.
Тұтыну тауарларының төмен бағасы – Маңғыстау, Ақтөбе, ... ең ... баға – ... ... ... ... Қазақстан,
Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында көрініс тапқан. Елімізде азық-
түлік қауіпсіздігін және олардың ... ... ... ету ... ... үнемі мониторинг өткізіп отырады. Онда ішкі рыноктағы және
шеттен келетін азық-түлік тауарларының бағасы сараптаудан өткізіледі. ... ... ... тобы ... Жыл ... бері бұл ... ... алты
жиналысы өтті. Еліміздің барлық өңірлерінде ... ... оның ... ... ... ... ... және ұнтақталған сүттің
жеткілікті қоры жасалған. Биыл өсімдік ... ... ... ... мың ... құрады. Бұл еліміздің өсімдік майына деген сұранысының   80
пайызын ғана қанағаттандырады. Қызылорда ... 310 мың ... ... ... 130 мың тоннасы азық түліктік сорт. Бұл еліміздің күріш
дақылына деген сұранысын толық қамтамасыз етуге ... ... ... 1,8
миллион көкөніс,  1,9 миллион тонна  картоп жиналды. Мал ... ... да ... ... ... жылы барлық мал
түліктерінің өсімі  4 - 5 ... ... ... күреске барлық
өңірлердегі ӘКК-лер белсенді ат салысуда. Олар өңірлерге көкөніс тауарларын
жеткізу және жылыжайлар мен көкөніс қоймаларының ... ... ... ... жылдары ӘКК-лердің қатысуымен жалпы сыйымдылығы  34,9
тонна  болатын 10 көкөніс қоймалары салынып, пайдалануға беріледі. ... ... ... ... шикі ... ... баж ... АҚШ долларынан  139 долларға дейін, экспортқа ... ... баж ... 130 ... 95 ... ... төмендету көзделіп
отыр.
 2007 жылдың екінші ... ... ... ... рыноктарындағы
тұрақсыздық Қазақстанның даму қақынына әсер ... Бұл ... ... ... ... тарту мүмкіндіктерінің төмендеуіне, демек,
ішкі ... ... ... ... көрінді. Бұдан басқа,
әлемдік азық түлік тауарлары рыногындағы бағаның ... ... ... ... қыспақты едәуір күшейтті.Қазақстан
Республикасының Үкіметі, Ұлттық Банкі мен Каржы нарығы мен ... ... және ... ... ... ... және тауар рыноктарындағы
тұрақсыздықтың теріс салдарын жұмсартуға бағытталған ... ... ... жедел қабылдады және іске асырды.Өтімділіктің жаһандық
тапшылығын тудырған қаржы ... ... ... ... қаржы
жүйесінің шеңберінен шығып, нақты секторға едәуір теріс әсер ... ... ... ... өсу қарқынының едәуір және соның салдары ретінде
тауарлар мен қызмет көрсетулерге жаһандық сұраныстың баяулауы байқалды.Бұл
отандық экономиканы тұрақтандыру және ... ... ... жаңа шаралар
қабылдауды талап етеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің, Ұлттық Банкінің және Қаржы нарығы мен
қаржы ... ... және ... ... ... және ... тұрақтандыру жөніндегі 2009-2010 жылдарға арналған бірлескен ... ... ... Республикасы Президентінің тапсырмаларын орындау
мақсатында әзірленді және жаһандық дағдарыстың Қазақстандағы әлеуметтік-
экономикалық ахуалға ... ... ... және ... ... өсу үшін ... ... қамтамасыз етуге бағытталған шаралар
кешенін айқындайды.
Жоспардың ... ... ... жағдайға жаһандық
дағдарыстың теріс салдарын жұмсарту және болашақта сапалы экономикалық өсу
үшін қажетті негіздерді қамтамасыз ету ... ... жету ... ... Банк пен ... ... ... мынадай бес бағытта
шоғырланатын болады:
1. Қаржы секторын тұрақтандыру.
2. Жылжымайтын мүлік рыногындағы проблемаларды шешу.
3. Шағын және орта бизнесті қолдау.
4. ... ... ... ... ... және ... ... іске
асыру.
Жобаны қаржылық қамтамасыз ету үшін ... ... ... 10 млрд. АҚШ доллары ( 1 200 ... ... ) ... ... ... Ұлттық Банк пен Қаржылық қадағалау агенттігі
«Самұрық-Қазына әл-ауқат қоры және ҚазАгро ұлттық ... осы ... және ... жұмсалуына тұрақты мониторинг пен бақылауды қамтамасыз
етеді.
           Жоспарды іске асыру бойынша негізгі ... ... ... қоры ... болды. Ол үшін үкімет «Самұрық-Қазына қорын ... ... ... ... ... асырды.2007-2008 жылы
қабылданған шараларға келер болсақ ағымдағы жылдың 9 айы ... ... ... 4%- ды, ... ... 7%-ды құрады және тұтыну
бағаларының өсуін тұрақтандыру ... ... өсу ... ... ... ... ... саясатын, ал Ұлттық Банк –
жағымды ақша–кредит ... ... ... ... ... ... ... секторын тұрақтандыру шамасына қарай ақша-кредит және ... ... ... ... ету, оның ... ... қарқынын ұстап тұру мақсатында қаталдандыратын болады.
Мысалы, Үкіметтегі отырыста ... Банк ... ... ... ... ... рыногындағы ахуал инфляцияның бәсеңдеп
келе ... ... Бас ... ... ... осы ... ... соңына дейін сақталып, келер жылы да жалғаспақшы. Мұндай
ахуал Ұлттық ... ... ... ... 10 ... ... ... Сонымен қатар, 2009 жылы ... 7,5-9,5 ... 2010 жылы  7-9 ... ... ... ... әсерін
тигізеді.Ағымдағы жылғы 10 айда инфляция деңгейі 8,8% -ды құрады, мұның өзі
10%-дан аспайды деген болжамға сәйкес ... ... ... ... ... асыру арқылы еліміздің
экономикасы 2 172 млрд. теңге көлемінде қосымша ... ... ... ... ... ... ... іс шаралардың және экономиканы
тұрақтандыру жөніндегі  2009-2011 жылдарға ... ... ... ... ЖІӨ нің ... ... жылдарда 1-3 пайыз
деңгейінде тұрақтайды деген болжам бар. ... ... ... ... ... ... қарай инфляцияның деңгейі 7-9 ... ... 8 ... ... ... жұмысының І – бөлімі «Инфляцияның теориялық аспектілері» 
деп  аталады, онда мынадай ... ... ... түсінігі, пайда болу себептері;
- Инфляция түрлері мен факторлары;
- Инфляция әлеуметтік -экономикалық салдарлары.
 Инфляция қоғамда ақшаның құнсыздануы, бұл процесс ... да ... ... ... тапшылығы асқындайды, ақшалай қор ... ... ... ... ... ... тауарды тауарға тікелей
айырбастау (бартер) кеңейеді.
Инфляция жағдайында Үкімет «қымбат – ... ... ... ... болды,
Ұлттық банк несие  беру «процентін  және ... ... ... ... ... ... ... Осылай  жүргізілген  монетарлық  (ақша –
қаржы) саясаттың нәтижесінде  инфляция  ауыздықталды, сонымен бірге ... пен ... екі – үш есе ... ... ... ... қалды, жұмыссыздық  күрт өсті. Негізінен  сыртқа  өнім шығаратын
шикізат ... ... ... ... ... ... экспорт
көлемін айтарлықтай өсірді. Нарыққа  көшу жылдары ... ... ... ... қысқарғанның  орнына арта
түсті.Қазақстан Республикасындағы инфляцияның ...... ... байланысты. Бюджет тапшылығы   инфляцияның   қайталама 
факторы  болып табылады, өйткені ол  ... ... ... байланысты  мемелкет  ... ... өсуі ... ... табысын төмендетеді. Сондықтан
кәсіподақтар еңбекақының номиналды деңгейін көтеру туралы талап қояды.
Курстық жұмыстың ІІ – ... ... ... ... ... ... деп ... ол келесі бөлімшелерден тұрады:
- Қазақстандағы инфляцияның пайда болуы және  ерекшеліктері;
- ҚР инфляцияның қазіргі кездегі даму ... ... ... ... ... ... ... бастап  Ұлттық  банктің  негізгі  мақсаты ретінде  бағалардың 
тұрақтылығын  қамтамасыз ету  ақша – ... ... ... ... ... ... мақсатты  орындау үшін Ұлттық банкке 
мынадай  міндеттер жүктелген:
• мемлекеттің ақша – ... ... ... және ... ... ... ... істеуін  қамтамасыз  ету;
• валюталық реттеуді және  валюталық  бақылауды ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етуге ықпал  ету
 
Ұлттық  банктің  негізгі  мақсаты мен  міндеттерін ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банк жариялаған
Еуроодақ стандартына  және  инфляциялық таргеттеу принциптеріне ... ... ... ... ... ... ... мәселелер келтірілді:
-ҚР-да инфляцияға қарсы күресінің болашаққа арналған бағыттары;
- Инфляцияға қарсы саясатты жетілдіру жолдары;
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... іс-қимыл жоспары;
Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2006 жылғы жолдауында айтқандай:
«Қазақстан экономикасын тұрлаулы экономикалық өрлеудің ... ... әрі ... мен ... үшін ... ... ... өндірістің негізгі факторларын тиімді қайта сапалы өнім мен
қызметке ... ... ... ... міндетті. Қазақстан
экономикасын алдағы уақытта одан әрі ... мен ... ... тұрғыда мынадай бағыттарда баса көңіл бөлу керек. Оның бірі  - ақша-
кредит ... ... ... ... ...... ... ету. Бұл мақсатқа жету жолындағы жауапкершілік Ұлттық Банк пен
Үкіметке жүктеледі. ... ... сол үшін ... өкілеттіктер мен
құралдар бар. Ақша-кредит ... ... ...... ... қамтамасыз ету, инфляция өсімінің залалды зардаптарын
төмендету, ... бір ... ... ... ... үшін
нақтылы айырбас бағамының икемділігін сақтап тұру. Осы орайда ... ... рөл ... ... Үкімет Қор қаражатының ашықтығын және ұтымды
құрылуы мен пайдаланылуын қамтамасыз етуге тиіс деп ... ... ... ... ... жағдайға байланысты Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі ақша қатынастарын ... жаңа ... ... ... ... бағыт алды.Еліміздегі макроэкономикалық
тұрақтылыққа қол жеткізу, қаржы секторының пәрменді дамуы, ... ... ... болуы Ұлттық Банктің қызметінің сапалы
және жаңа жолға түсуіне себепші ... Бұл өз ... ... ... және дамуына ықпал етіп, іскерлік ортаға, ... ... ... ... және ақша ... ... ... Банктің ақша-кредит саясаты ақша агрегаттары мен ... ғана ... ... ... ... ... да ... емес
факторларға: ауыл шаруашылық өнімдері, жанармай және ... ... ... да ... ... ... ... сөздің тобықтай түйініне ... ... ... қозғалып жатқан мәселелерді жай сөз ретінде қалдырмай онымен
күресу ... ... ... жолдарын іздестіру керек. 
 
 
Қолданылған әдебиеттер тізімі
 
1. Бухгалтерия-Жұмабек Жанділдин «Қазақстан ... ... // ... апта №71 (523) ... ... Бимендиева Л.А. «Экономикалық өсу – ұлттық экономиканың қызмет
етуінің   нәтижесі ретінде» // Хабаршы журналы № 6, 2004 ... ... К.Б ... экономикасын басқару негіздері», 
      Алматы – 2001.
1. Жүнісов Б., МәмбетовҰ., Байжомартов Ү.  ... ... ... «Экономика»-2000ж
2. Көшенова Б.А. «Ақша, Несие, Банктер, Валюта қатынастары»
      Алматы «Экономика»-2000ж
1. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»,  Алматы – 2000 ... ... Н.Г. ... ... 1999 ... ... С.С. «Экономикалық теория».  Алматы – 2004.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С. ... ... – 2000 ... ... Н.Ә. Қазақстан Республикасының   ұзақ мерзімдік (2030 ж.
дейінгі) даму стратегиясы.  Алматы - 1997
6. ... Н. ... ... ... жолы өзінше»  //
Ақиқат  -1996ж
7. «Экономикалық саясат», // ... ... - ... ... Қ.Қ., ... С. ... // ... «Макроэкономика», Н.Қ. Мамыров, М.Ә. Тілеужанова. ... ... ... ... ... ... ... жолдауы. 2006 жыл,
маусым
11.  «Банки Казахстана» №3, 2008ж. // ... ... ... 2008 ... ... №5 баспасөз-релизі 2008 жылдың ... ... ... ... ... ... белесті жылдар бедері. //Егемен
Қазақстан 2005ж. – 15 қараша, 6 бет.
13. «Банки Казахстана»  №1, 2005ж. // Қазақстан ... ... ... ... 2005 ... 13 қаңтар.
14. «Банки Казахстана» №10, 2005ж. //Досниязова А.К. ... ... ... №8, 2009ж. ... ... Ұлттық Банкі
баспасөз-релизі 2009 жылғы 16 тамыз.
16. Қаржы-инвестициялық журнал «LS(Личный ... №2(17) ... ... Г.Р.Вечканова «Макроэкономика» Москва 2008г
18. Егемен Қазақстан газеті 26 қараша 2008 ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Банк жүйесінің мәні,белгілері және түрлері3 бет
Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер жайлы4 бет
Жүректің ишемиялық ауруына ксенобиотиктер детоксикациясына қатысатын гендер әсері24 бет
Ибн синаның «медет» шипагерлiк кiтабы туралы3 бет
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы4 бет
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы (несеп қышқылды диатез ,құстар подограсы,төлдің несеп қышқылды инфарктісі)4 бет
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы (несеп қышқылды диатез ,құстар подограсы,төлдің несеп қышқылды инфарктісі) туралы5 бет
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы жайлы4 бет
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылуы туралы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь