Тәрбиенің теориялық негіздері

Кіріспе

I Негізгі бөлім
Тәрбиенің теориялық негіздері.
1.1 Тәрбие процесі, оның мәні мен өзіндік ерекшеліктері.
1.2 Тәрбие заңдылықтары мен қағыдалары, олардың өзара байланысы.
1.3 Қазіргі кездегі білім беретін оқу орындарындағы тәрбиенің ерекшеліктері.
1.4 Тәрбие әдістерінің тұрлері, оларды топтастырудағы қажеттілік.
II Тәрбие әдістемесінің негіздері.
2.1 Мектептегі тәрбие жұмысының ұйымдастыруда
сынып жетекшінің рөлі.
2.2 Сыныптан тыс тәрбие жұсын ұйымдастыру
маңыздылығ.
2.3 Сынып жетекшісінің оқушылармен тәрбие жұмысын
Ұйымдастыру формалары мен тәсілдері.
III Қорытынды бөлім
IV Тезаурус
V Қосымшалар
VI Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Педагогика көп салалы ғылым. Оның тарихы, әдістемесі бар. Соған сай оның теориясы қалыптасқан. "Теория" ұғымы грек тілінде "зерттеймін" ("исследую") деген түсінікті білдіреді /1,6/. Ол педагогика саласьнда тәрбие және оқытудың мәні, максаты, принциптері, мазмұны жайындағы көзқарастардың жүйесін білдіреді. Бұл жүйе педагогикалык теорияның құрылымын анықтайды.
Теория педагогтарды әртұрлі жастағы адамдарды тәрбиелеу және білім беру процестерінің ерекшеліктері жайында кәсіби білімдермен қаруландырады, әр тұрлі жағдайдағы оқу-тәрбие процестерін жобалауға және оны жүзеге асыруға, оның нәтижесін бағалауға көмектеседі. Соған сәйкес оқыту, білім беру және тәрбиелеудің жаңа технологиясы педагогикалык зерттеу жұмыстарында, зертхана¬ларында пайда болады.
Тәрбие - күрделі әрі ұзак процесс. Оған белгілі бір дәрежеде білім, тәжірибе, шеберлік қажет. Ондай болмаған жағдайда тәрбие саласында белгілі бір нәтижеге қол жеткізу қиындыққа түседі. Сондықтан да біз тәрбиені шығармашылық жұмыстарының жемісі деп білеміз. Тәрбие, сонымен бірге педагогикалық әрекетге
-мәдени құбылыс;
-педагогикалық ықпал ету;
-балалардың әрекетін ұйымдастыру;
-қарым-қатынас құралы ретінде жан-жақты қарастырылады.
Тәрбие теориясы - тарбиенің негізгі зандылықтары, принциптері, ұғымдары туралы білімдердің жүйесін құрайды. Методика яғни, әдістеме соған неігзделіл оқытылады. "Методика" — ол белгілі бір мақсатка жетудін немесе жету үшін қолданылатын тұрлі амал-тәсілдердің жиынтығы. Педагогика ғылымында методиканың немесе әдістеменің екі тұрі бар. Олар окыту методикасы және тәрбие методикасы болып бөлінеді.
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
2. Айтмамбетова Б, Жаңашыл педагогтар идсялары ментәжірибелері. 1991.
3. Айтмамбетова Б., Бозжатюва Қ. т. б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. -Алматы, 1985-
4. Айтмамбетова Б., Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері. -А, 1991,
5. Айғабылова Н. Бала мінезінін қалыптасуы жөие оқы тәрбиелеу жолдары. -Алматы, Өнер. 1972.
6. Ахметов Ж. Балаларды мәлениеттілікке тәрбиелеу жолдары. /Қазақстан мұғалімі, 18 ақпан, 1994,
7. Алмәканова X. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру /Методикалық нұСҚАу. А., 1990.
8. Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А. Мектеп, 1973.
9. Әбенбаев С. Оқуигы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. –А. 1992,
10. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі,-А, 1999,
11. Әбдіразақова П. Адамгершілік, имандылық тәрбиесі. -Шымкент 1994.
12- Әбиев Ж. Жаңа ғаламды қалыптастыру. -Алматы, 1988.
13, Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері. -Алматы, 1997.
14. Обиев Ж. Оқушыларға атеиетік тәрбие беру. Алматы, //Қазақстан мектебі, 1959. №3.
15. Әбілова 3. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру. -А, 1972,
16. Әбілова 3. Этнопедагогика, -А, 1997,
17. Әтемова Қ. Ата-аналар жнналысының мәні. Қаз, мем. Ы996.
18. Болдырев Н. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987.
19. Боддырев Н. Класс жетекшісі. -А,, Мектеп, 1980.
20. Богословский В, т. б, Жалпы психология -А., Мектеп, 1980,
21. Жұмабаев А. Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер. -А.Мектеп, 1968.
22. Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. -Алматы, 1973.
23. Бержанов Қ., С. Мусин. Педагогика тарихы, -А, Мектеп, 1984.
24. Бержанов Қ, Оқу-ағартудағы халықтар достығы. Алматы, 1976.
25. Баранов С. Принципы обучения. -Москва, 1975,
26. Бабанский Ю. Педагогика, -Москва, 1988. 23-тарау.
27. Батышев С. Научная организация учебно-воспитательного процесса. -М., 1975.
28. Дорженов С. Бүгінгі ислам, -Алматы, Білім қоғамы, 1988.
29. Дүйсенбинова А. Адамгершілік тәрбиесіне айқын бағыт //Қазақстан мектебі.7-1991.
31- Елеманов С., Күкгілеуов А. Жастарға арналған праволық білім беру негіздері, -А, 1985.
32. Егембердиев Ж. Мектеп жұмыстарын жоспарлау /Методикалық ұсыныстар. -А, Мектеп, 1975.
33. Жұмаханов Ә, Семьяда балаларды адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. –А. 1985.
34. Жас ұрпаққа адамгершілік-эстетикалық тәрбие беру кониепциясы. //Қазақ мұғалімі, 1-тамыз 1989.
35. Жақыпов А. Өнеге өрісі -А, Мектеп, 1975.
36. Жұмабаев Ә. Ата-аналар жауапкершілігі. -А, 1977.
37. Ильина Т. Педагогика, -М, 1984.
38. Иванова Н., Қозғамбаева М. Оқыту процесінің мәні. -Алматы,І991.
39. Керімов Л. Праволық тәрбие жүйесі. -А, 1991.
40. Капралов Р, Класс жетекшісінің жұмысы. -А., 1983.
41. Классный час и его организация. -А, Мектеп, 1989.
42. Капралова Р. Сынып жетекшісінің ата-аналармен жүргізетін жұмысы, А, 1973.
43. Керімов Л. Қиын бала және оның қайта тәрбиелеу. -А., 1990.
        
        Жоспар.
Кіріспе
I Негізгі бөлім
Тәрбиенің теориялық негіздері.
1. Тәрбие процесі, оның мәні мен өзіндік ерекшеліктері.
2. Тәрбие заңдылықтары мен қағыдалары, олардың өзара байланысы.
3. ... ... ... ... оқу ... ... Тәрбие әдістерінің тұрлері, оларды топтастырудағы қажеттілік.
II Тәрбие әдістемесінің ... ... ... ... ... жетекшінің рөлі.
2. Сыныптан тыс тәрбие жұсын ұйымдастыру
маңыздылығ.
3. Сынып жетекшісінің оқушылармен тәрбие жұмысын
Ұйымдастыру формалары мен тәсілдері.
III ... ... ... ... Пайдаланған әдебиеттер тізімі
I Тәрбиенің теориялық негіздері.
Педагогика көп салалы ғылым. Оның ... ... бар. ... ... ... ... ... ұғымы грек тілінде "зерттеймін"
("исследую") деген түсінікті ... /1,6/. Ол ... ... және ... мәні, максаты, принциптері, мазмұны жайындағы
көзқарастардың жүйесін білдіреді. Бұл жүйе ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу және білім
беру процестерінің ерекшеліктері жайында кәсіби білімдермен ... ... ... ... ... ... және оны ... оның нәтижесін бағалауға көмектеседі. Соған сәйкес оқыту, білім
беру және ... жаңа ... ... ... ... ... ... - күрделі әрі ұзак процесс. Оған белгілі бір дәрежеде ... ... ... ... ... жағдайда тәрбие саласында белгілі
бір нәтижеге қол жеткізу қиындыққа ... ... да біз ... ... ... деп білеміз. Тәрбие, сонымен ... ... ... ... ... ... ... құралы ретінде жан-жақты қарастырылады.
Тәрбие теориясы - тарбиенің негізгі зандылықтары, принциптері,
ұғымдары туралы білімдердің ... ... ... ... ... ... оқытылады. "Методика" — ол белгілі бір ... ... ... үшін ... тұрлі амал-тәсілдердің жиынтығы. Педагогика
ғылымында методиканың немесе әдістеменің екі тұрі бар. Олар ... және ... ... ... ... методикасы немесе әдістемесі — тәрбие процесін оның ... сай ... ... ... ... ... ... мақсат тәрбие процесін ұйымдастырудың негізгі
бағыттары мен тиімді амал ... және ... ... Соған сәйкес тәрбиешілерге оны менгеруде нақтылы көмек көрсету
Педагогика ғылымының жетілуі ... ... беру ... ... ... ... бар ғыльми пән ретінде калыптасып және
дамып ... ... ... ... ... педагогикалык жоғары және арнаулы
кәсіби педагогикалык оку орындарында тәрбие беру ... мен ... ... ... мен ... ... кең етек жаюда. Ондағы
көздеген міндеттер қатарына студенттердің тәрбие беру ... ... және ... ... ... ... осы ... педагогикалык талаптарды ескере отыра, оларды бас
қару өнерімен қаруландыру. Бұл, ... өте ... ... Оны ... ғана ... ... ... тәрбие беру теориясы мен әдістемесі
жөніндегі терен де ... ... ... ... отырып меңгеруге
болады.
К. Д. Ушинский "Адамға тәрбие беру әдістері" атты іргелі еңбегінде
"Тәрбие беру өнері ... ... ... таныс және түсінікті іс, ал
кейбіреулерге ... оңай іс ... ... ... бар — бұл, ... ... ... практикалык таныстығы неғұрлым азырақ болған сайын
соғұрлым түсініктірек және ... ... ... ... ... дерлік
тәрбие беру төзімділікті талап ететінін мойындайды, ... бұл ... ... қабілеттілік және іскердік, яғни дағды керек деп ойлайды. бірақ
төзімділік, туа біткен қабілеттілік пен дағдыдан басқа, ... ... ... ... көз ... ... ... ұстаздарға кажетті тәрбие беру өнерін меңгерту арнаулы
кәсіби орта және жоғары педагогикалык оку ... ... ... оку ... ... тәрбие беру өнерін меңгертудің
алғашкы кезеңі ... ... ... ... Ол көп ... ... Соның ішінде тәрбие жұмысының теориясы және әдістемесің
қызметі де ... ... орай бұл ... ... мақсаты -
педагогикалык оқу орындарының ... ... ... жұмысының
мазмұны мен ұйымдастыру әдістемесінін негізгі мәселелерін оқып-үйренуге,
бағыт-бағдар беруге көмек көрсету.
Педагогика ерекше ғылым ... ... ... ... XII
ғасырдың басында бөлектеніп шықты. Ағылшын жаратылыстанушысы және философы
Фрэнсис Бэкон /1561-1626/ 1623 жылы өзінің «Ғылымның ... ... атты ... ... ... Бұл енбегінде ол ғылымдарды сарапка
сапа отырып, олардың ... ... ... ... ... саласы
деп бөлектеді. Осы ғасырда-ақ педагогиканын өзіндік статусы аса ... ... Ян Амос ... ... ... беки түсті. Оның
теориялық идеялары дүиие жүзіне кең танымал да, әрі осы ... ... ... ... ... Коменскийдін әйгілі «Ұлы дидактика» атты еңбегінде
балаларды оқутыдың негізгі теориялық мәселелері мен оларды ... ... Өз ... Я.А.Коменскнй балалардың адамгершілік
тәрбиесіне өте үлкен мән берді, ол «Аналар ... атты ... ... ... өз ... паш ... ... батыс еуропалық педагогика тарихында елеулі
еңбегімен көріеген ... ... ... ... ... ... ... Англияда Джон Лоққ /1632-1704/, Францияда Жан-Жак Руссо /3712-
1781/, Швейцарияда Иоганн Генрих Песталоцци /1746-1827/, Германняда Иогаин
Гербарт ... және ... ... ... т.б. ... Лоққ өзінің «Тәрбие жөніндегі ойлар» деген енбегінде тәрбиенің
психологиялық негіздеріне және ... ... ... ... берді. Баладағы тума қасеттерді жоққа шығара отырып, ол нәрестені не
сызса сол болатын «таза тақтаға» теңеумен, тәрбиенің ... күш ... ... Ал Жан-Жак Руссо, керісінше баланы табиғаттан дарынды деп таныды.
Осыдан, оның ... ... ... тума ... дамуына кедергі
болмай, оған толық еркіндік беріп, әрі оның ... мен ... ... ... келді.
М.Г.Песталоцци педагогиқада алғашқынардың бірі болып ... ... ... пен ... ... ... көре білді. Өзінің «Лингард пен Гертруда» шығармасында, ол
тәрбиенің адамгершіліққе негізделуі, ... ... ... ... адамға деген мейірім мен мен ... ... ... ... дамытты. Құнделікті педагогикалық қызметінде
Песталоцци балалардың оқуы мен тәрбиесін олардың мүмкіндігіне орай ... ... ... ... қауымының тәрбиелік ықпалын пайдалана
білуді уағыздады.
Педагогикалық идеялары кейбір мәселелерде дағдарыс, сипатқа ... ... ... ... ... рөл ... Иоганн Гербарт. Ол балаларды өрескел бұзык қол жазасымен тойгарып
отыру қажет, олардың ... ... ... ... ... ... керек деп есептеді. Сонымен қатар оның шығармаларында біршама пайдалы
идеялар да баршылық. Ол ... ... ... мен ... ... жобалап берді, баладағы адамгершілік қасиетті
қалыптастыру, үшін оның саналылығын ... ... ... ... жасау
қажеттігін жариялады.
Өзінің психологиялық-педагогикалық теориясын прогрестік-демократиялық
бағытта дамыткандардың бірі Адольф ... Ол ... аса ... ... оқу ... ... арттыру, шәкірттердің
өзіндік оқуына мән беру, сондай-ақ халық мұғалімдерін ... ғ. ... ... рет ... ... ... оқу
орны ашылып, онда ерекше ғылыми пән ... ... ... ... борі ... ... жедел дамуына себепші болып, ірі-ірі
оқымысты педагогтардың қалыптасуына ... ... ... бұл ... ... жүзеге асыру сынып
жетекшілеріне жүктеледі. Оны нәтижелі ұйымдастыру, сынып ... ... ... ... мен педагогтік шеберлігіне байланысты
Оған мектептің педагогикалық ... мен ... ... ... ... білу қабілетін игерудің де маңызы ерекше.
1.1 Тәрбие процесі, оның мәні мен ... ... ... ... ... жеке ... ... мінез-құлқының дұрыс қалыптасуына
э\әсер ететін құрал.
Тәрбие — ... ... бой ... ... ... озық
тәжірибесі мен ізгі қасиеттерін жас ұрпақтың бойына ... ... ... ... ... және ... сай мінез-құлқын
қалыпастыру құралы.
Тәрбиелеу — халықтар бойына білімге негізделген ... ... ... ... ... кең мағынасымен алғанда, қандай да болса бір жан иесіне
тиісті азық беріп, сол жан иесінің дұрыс ... ... ... ... сөз. Ал
енді, адамзат туралы айтылғанда, адамның баласын кәміл жасқа толып, өзіне-
өзі қожа болганша тиісті азық беріп, ... ... ... жүргізіледі" (М
Жұмабаев).
"Тәрбие - тұлғаны мақсатты тұрде дамуын басқару пропессі" (X. ... ... ... ... жеке ... сана-сезімі мен ақыл-
ойына жүйелі тұрде әсер етіп, оның дүние танымының дамуына, ерік-жігері ... ... ... оң ... етеді.
Сонымен катар тәрбие - адамдарды қоғамда еңбексе және ... ... ... ... ... әлеумтік қызметтерді аткаруға
дайындаудың табиғи заңдылық, процессі.
Н. К. Крупская "Тәрбие" атты мақаласында (1929 ж:): "Тар ... ... ... ... сөз ... балалар мен жеткіншектердің мінез-
құлқына әдетте ересек адамдардың алдын ала ... және ... ... ... бір ... ал кең ... "...қоғамдық мекемелер,
айналаны қоршаған бүкіл жағдай, бүкіл қоғамдық құрылыс тәрбиелейді" - ... ... ... К. Д. ... ... ... ... - адамның тіпті жалғыз ғана тәрбиешілері емес, оның сонша күшті,
ал мүмкін және әлдеқайда күшті әдейі тәрбиешілері: табиғат, ... ... ... оның тілі ... - ... осы ... ... тұжырымдамасы
тарбие жайындағы ұғымнық мәні зор екенің дәлелдейді.
Олай ... ... ... ісі. ... ... ... ... және жұртшылық болып айналысқан жағдайда ғана ол нәтижелі болмак.
Соған сай тәрбие туралы ұғымға тар ... ... кең ... бір
жақты емес, кең көлемде, яғни табиғат және ... ... ... пен
ата-аналардың жеке тұлғаның дамуы мен қалыппасуына мақсатты тұрде ықпалы,
өзара әрекетінің нөтижесі ретіңце караған жөн.
Сондықтан да ... ... ... қоғам үшін саналы,
белсенді, ізгіленген, ... ... ... ... ... ... үшін - оны өмір сүре ... өзін қоршаған ортамен қарым-қатынас жасай
білуге үйрету.
Олай болса тәрбие процессі деп - ... ... ... жеке ... ... сана ... ... мінез-құлык,
ерекшеліктерін жүйелі тұрде калығтастырып, дамьтудағы тәрбиешілермен
тәрбиеленушілердің өзара бірлескен ... ... ... ... да, ... ... жеке ... қабілетін дамыту
үшін, бәріне бірдей жағдай жасап, ортақ тәрбие беруге тиіс. Кезінде б.э.д.
IV ғ. Аристотель тәрбиенің қоғамдағы атқаратын ... ... ... ... шығарушының жастар тәрбиесіне айрықша мән ... ... де ... ... ... Себебі мемлекеттің ең негізгі
бір мақсатты, барлық адамдарға бір ғана ортақ ... ... тиіс ... ... емес, бәріне бірдей ортақ қамқор болуы тиіс... Тәрбиеге
қатысты заң болуы тиіс және ол ортақ ... ... деп ... ... ол ... ұлттар мәдениетінің мирасқорлык процесі деп қарастырған.
Платон тәрбиетің әрекетінде кең тұрде және қатаң ... ... дей ... ... ... қорғаушы қырағы болуы тиіс; ол балалардың
тәрбиесіне өте қамқор болуы тиіс; олардың мінез-құлқын түзетуі және ... ... ... ... ... отыруы тиіс" деп есептеген.
Ергедегі Римде ұжымдық оқу б.э.д. III ғасырда ... ... ... педагогиканың теориясы мен практикасының негізін жасаған
Квинтилиан Римде бірінші рет мемлекеттік тұрғыдағы мектептің іргесін ... ... ... алып ... ... ... Рімдік қауымдастықта
оқытудың мазмұны және оны ұйымдастыру ... ғана ... ... ... ... ... әдістеріне де үлкен маңыз беріліл, ... ... ... ... сала ... ... кезде біздің қоғамда өркениеттілікке бағыттаған "Білім ... бар. Онда ... ... ... ... ... оқу және тәрбие
мәселелерінің сұрыпталған қатаң ғылыми негіздегі тың жүйесі қалыптасқан.
Бүгінде оны ... ... ... алу ... әлеуметтік
мекемелерінің міндетті ортақ ісіне айналып отыр.
Тәрбиенің қоғамдағы атқаратын қызметіне орай өзіндік ерекшеліктері
бар.
Тәрбие ... ... ... қоғамның материалдық жағдайының
өсуі, идеологиясының өзгеруімен байланысты ... ... мен ... ... де толығып, жаңа жағдайға сәйкес жақсарып
отырады. Әрине адам жеке тұлға болғанымен, қоғамнан тыс өмір сүрмейді. ... ... ... ... ету, өмір сүру үшін ... ортасы.
Тәрбие мақсатты процесс. Тәрбие мақсаты айқын әрі нақты өмір
жағдайына сай ... ғана өз ... ... ... Оны ... ... анықтауға болмайды. Себебі тәрбие мақсаты қоғамның,
мемлекеттің әл-ауқаты және оның ... ... ... ... - ... ... Себебі тұжа жеке адам ретінде
тәрбиеленеді. Сондықтан жеке тұлғаның кісілік ... ... ... ... керісінше бір мезгілде, бірыңгай жағдайда ... ... ... қалыптасып, дамуы тұтас процесс.
Тәрбие ұзақ әрі күрделі процесс. Жеке адамның қалыптасуы ... ұзақ ... ... ... Адам ... ... ... есейіп
ержеткенге дейін тәрбиенің ықпалында болса, кейінгі уақытта ол ... ... ... ... ... ... ... мақсаттың нәтижесін көбінесе
жуық арада байқауға болмайды. Өйткені әрбір жеке тұлғаның мінез-құлкында
дара ерекшеліктері, қабілеттері, дүниетанымы ... ... ... ықдал ететін ішкі және сыртқы факторлардың да әсері мол.
Тәрбие - ... ... ... ... етіп тәрбиелеу,
қоғамдық пайдалы еңбекке әзірлеу процесі коғамның барлық азаматтарының
міндеті, отбасы, ... пен ... ... аткаратын ортак,
мақсаты. Дегенмен де ата-аналар мен жүртшылық әрекетін қадағалап, бағыг-
бағдар ... ... бала ... жұмыстарын бірыңғай бағытта
ұйымдастырып ... ол - ... ... Оның ...... ... ... мен қағидалары, олардың өзара байланысы.
Тәрбие процесін табысты, ... ... ... ... ... жете түсінуді қажет етеді.
Философия ғылымында "заңдылык" деген ұғымды құбылыстар мен процестер
арасында дамуды сипаттайтын мәнді байланыс деп ... ... деп - ... өмір ... ... жеке ... ... кездесетін, ықпал ететін табиғи немесе
табиғи емес әртұрлі жағдайларды айтуға болады.
Тәрбие ... ... ... ... ... ... ... объективтік кажеттілігін білдіретін заңдылықтар
жатады
Тәрбиенің заңдылықтарына:
1. Баланың ... ... даму ... болуы, бұл- табиғи заңдылық
2. Баланың өзінің ... ... және оның ... орта ... тыс ... ... ... Тәрбие мен ашудың бірлігі және өзар байланыстылығы;
4. Тәрбие мен өзін-өаі тәрбиелеудің ... және ... ... бірыңғай дайын рецептің болмауы және оны колдану мүмкін
еместігі;
6. Қоғамның үнемі өркендеп дамуы, онда өмір ... ... ... ... күш-қуатымен өмірлік ұстанымына тәуелді екендігінде, соңдықтан
да тұлға тәрбиесі, бұл заңды құбылыс.
Кезінде К. Д. Ушинский тек ... ... ... ... ... оң ... бермейтіндігін, керісінше тәрбиенің ғылыми
заңдылықтыртарын жете танып білудің қажеттілігіне баса назар аударуға ... ... ... ... ашып керсетуді
негізгі міндет ... ... ... оның ... ... ... карастыру қажеттілігіне көптеп көңіл бөледі.
Сол себептен де кейбір жағдайларда ... ... оның ... ... ... ұғым ... ... "бастапқы", "негізгі ... ... ... бір ... ... ... ету идеясын
көздейді.
Олай болса, тәрбие принциптері деп - ... ... ... ... ... мен ... ... асыруда
тәрбиешілердің қолданатын басты тәрбие идеяларының жиынтығын айтамыз.
Тәрбие принциптері тәрбие міндеттеріне сай ... ... ... тәрбие принциптерінің төмендегідей жүйесі қалыптасқан:
1. Тәрбиенің мақсаттылығы;
2. ... ... ... ... құрылыс практикасымен
байланыстылығы;
3. Еңбек арқылы тәрбиелеу;
4. Жеке тұлғага талап коюшылық пен құрметгей білудің ... ... жас және дара ... ... ... ... жүйелілігі, бірізділігі және үздіксіздігін қамтамасыз
ету;
7. Жеке тұлғаны ұжымда және ұжым арқылы тәрбиелеу;
8. Тәрбие процесінде мектеп, ... ... ... ... принциптері ішіндегі ең негізгісі, оның мақсаттылығы.
Өйткені, ... ... ... ... мен ... ... бір
мақсатқа бағытталады. Мақсат — тәрбиелік ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Мақсатқа сай тәрбие міндеттері анықталып,
оны аткаруда ... ... ... мен ... ... ... да бұл ... тәрбие жүйесінде жетекші принцип
ретінде саналады.
Тәрбиенің келесі принциптерінің мәні жас ұрпаққа ... ... ... ... ... ұштастыра жүргізуді талап
етеді. Ол, мектептегі теориялық білімдерді оқушыларға ... ... ... қоғамдағы болып жатқан өзгерістермен хабардар етіп,
оған нақтылы көзқарастарын, сенімін орнықтыру, қоғамдық ... ... т.б. ... мақсатының түпкі мүддесін көздейтін ... ... ... ... ... ... ... ете. білуге,
оны қадірлеп-қастерлеуге, оған деген жағымды көзкараспен карым-қатынас
касиетерін орнықтыруды, сонымен қатар қарапайым ... ... ... ... ... ... туындайды. Адамды табиғат
жаратқанмен, оны нағыз адам етіл қалыптастырған — ... ... ... ... өмірі тек еңбекпен байланысты, себебі ол оны ... сүре ... ... Тек ... ... адам ... өз
тіршілігін қамтамасыз етіп, қоғамға пайда келтіреді. Сондықтан да ... ... ... өн ... ... ... ... қала береді.
Тәрбие жұмысының табысты болуы, көбінесе әрбір жеке тұлғаның жас
шамасына сәйкес өзіндік ерекшеліктерін есеере отырып ... ... жеке ... ол ... бір ... Оның ... ... көз-қарасы,
ақыл ойының деңгейі бірдей емес, соған орай мінез-құлық ерекшеліктері мен
адамгершілік қасиеттерінің сапасы да ... ... да ... ... дара ... ... маңызы зор. Тәрбиенің
мазмұны мен амал тәсілдері де осы принципке тәуелді.
Тәрбие жұмысын нәтижелі жүргізудің тағы бір ... ... ... тәрбиелік әрекеттерді баланың жас ... сай ... ... талап етеді. Тәрбие процесінде тәрбиешілер тарапынан болатын
ықпалдағы жүйесіздік, тәрбие мақсатына жетуге ... ... ... ... ... тап ... итермелейді.
Жеке тұлғаның ұжымда тек ұжым арқылы тәрбиелеу принципі кеңестік
дәуірде коммуниста: тәрбие беру ... ... ... бірі ... Бұл ... ... ... айналды Осы қоғамда өмір сүріп
отырган "барлық адамдар біреуі үшін, ... ... ... ... ұранмен
еңбек етуге тиіс болды.
Тәрбие процесінде мектеп пен жұртшылық ... ... ету, ... ... ... ... үйлестіру
қажеттілігінен туындайды. Балаға дегенде қоғамның талаптарын жүзеге асыруда
олардың ... ... ... ... ... тәрбиелік
шаралардың нәтижесі төмендейді. Баланың дүниетанымы отбасынан бастау алып,
мектеп және ұстаздар тәрбиесімен жалғасып ... ... да ... ... ... ... ... ықпалдың тұрақсыздығън туғызып,
баланың мінез-құлқы мен адамгершілік бейнесіне жағымсыз көлеңке түсіреді.
Жоғарыда баяндалған тәрбие принциптерін тәрбие процесінде басшылықка
алу, олардың ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі кездегі білім беретін оқу орындарындағы
тәрбиенің ерекшеліктері.
Кезінде орыстың әйгілі педагогі К. Д. Упшнский ... ... ... ... ... ... ... өздеріне тән ерекше ұлттық тәрбие жүйелерінің, ерекше
мақсаттарьның, сол ... ... ... ... ... ... ... халыктық сипатка не ... ... ғана ... ...... ол.
Халықтың тарихы, оның тіршілігі ... ... ... ... ... оның бағытын, мазмұнын, формалары мен
әдістерін талдауда көзсіз ... оң ... ...... өнегелі
өсиеті бүгінгі таңда қазақ елінің тәлім-тәрбие саласында ұстанып отырған
бағътын ... ... ... бала құрсақта жатқаннан бастайды.
Бесік тәрбиесі, балдырған тәрбиесі, өрен тәрбиесі, ... ... ... ... ... өз ... іске асырылады".
Олай болса жасөспірім бойына халқымыздың ... ... ... пен ізгілік нұрып сіңіруге баса назар аудару, бүгінгі
таңда басты мақсат-мүраттарымызға ... ... Ол үшін өз ... өз ... өз халқының тарихын, ... ... ... ... ... ... дамығу -мекгептердің басты міндеті
болмақ. Өз үлтының ... мен ... ... азаматтан қаңдай
жақсылык, күтуге болады. Ұрпақ тәрбиесі келешек ұлт тағдыры, олай болса
тәлім-тәрбиеде ... ... ... қажет. Ұлттық мәдениетімізді
ұрпағымыздың санасына ... ... ... ... ... ... ... көтеру үшін ең алдымен ұлттық тәрбиенің бүкіл
халықтық бағдарламасын жасау керек. Сол ... ... де кіші ... ... да ... ... болуы тиіс. Сонда ғана біз " бесігімізді'
түзей аламыз. Оның ... ... бар, олар ... ... ... ... ... бағдарламалары. "Әдеп әлігшесі" /бастауыш мектеп/,
"Әдеп және ... ... ... ... ... ... ... арнайы бағдарламалар ... ... ... ... беру мазмұның жаңарту, жаңа буын ... ... ... ... да ... жүргізілуде. Оқыту қазақ, ... ... ... ... ... ... 1-7 ... жаңа
оқу жоспарларымен, бағдарламаларымен және төл оқулықтарымен қамтылығ, соның
негізінде оқуға көшкен. Сондай-ақ, барлык, мектептердің 1-11 ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама әзірленуде.
Жас ұрпақты нашақорлық індетінен сақтау, бүгінгі күннің ең ... ... ... Осы ... " ... ... жалпы
білім беретін мектептерінде зиянды заттарды ... ... ... оқу ... ... 1-11 сыныптарда арнайы курс
ретінде енгізілді.
Бүкіл тәрбие процесі ... жеке ... ... ... ... ... ... ізгілікгендіруге, ата-аналар
қауымымен ынтымақтаса жұмыс істеуге ... ... ... ... ... мен ... ... жағдайында адам факторы
жаңа негізде қаралып, жаңа адамды қалыптастыру тың мәселе болмақ. ... ... ... ... ... ... болатын ең жалпы, ... ... ... ... Олай болса заман талабына сай
компьютер тілін ... ... де ... ... ...... ең өзекті мәселесі бола бермек.
Осы бағытта жаңа ... оқу ... ... ... ... ... жеке ... мектептері.
«Казакстанның халык педагогикасы мен ұлт мәдениетінің ... ... және ... үлгілерімен ұштастып, казақтың ұлттық мектебін
қалыптастыру мақсатында 1993 жылдан бастап норвегиялық ... ... ... ... ... ... қолдану
жөнінде, Евразиялық ассоциация, Алматы қалалық білім беру баскармасымен
бірлесе отыра № 123 қазак орта ... 1993/94 оқу ... 1 "а" ... ... ... ... оқытатын сынып етіп
ашылды. Оқу жоспарларына мемлекеттік стандарттан тыс мүсіндеу, кескіндеме,
қолөнер пәндері ... және ... ... 5 ... ... ... Вольдарф педагогикасының әдістемесінен ... одан ... және ... 1 "а" ... жаңадан ашылды.
Вольдарф педагогикасының элементерін сабақта пайдалану тәсілдері
мектеп ұстаздарына және ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуде оқу-тәрбие үрдісін ізгілендіруге көп ... ... ... ... ... ... "Р. ... антропософия негізінде
танымдық күштерді, ... ... ... ... және діни ... ... ... қамтитын педагогика
жасаган. Антропософия - діннің бір тұрі емес ... ... ... ... дүние мен адамды тану жолы"
XXI ғасырдағы мемлекеттердің ерекшелігін саяси немесе экономикалық
жүйе белгілемейді, ең ... сол ... ... ... ... әдістерінің тұрлері, оларды топтастырудағы
қажеттілік.
Бүгінгі таңда мектеп тажірибесіяде қолданылып жүрген ... ... ... ... ... алуан тұрлілігі, оларды
тиімді пайдалану және тұлғаға жасаған ықпалдың нәтижелі ... ... ... көздеп, оларды топтастырады Әрбір әдістің өзіне тән белгілері,
ерекшелігі, ... ... ... да ... ... ... ... мен ғылыми зерттеу еңбектерінде тәрбие
әдістерін жіктеуге байланысты ... ... жоқ. ... де ... ... ... нешінен 3 топқа жіктейміз.
Г. И. Шукинаның "Педагогика" оқулығында (-М., 1977) ... Жеке ... ... қалыптастыру;
2. Қоғамдык, мінез-құлыкты қалыптастыру, іс
әрекетті ұйымдастыру;
3. Мінез қүлық пен ... ... ... В. А. ... бойынша ("Педагогика", -М., 1988) оған
қосымша:
4. Мінез-құлық, іс-әрекетке бақылау жасау, өзін-өзі бақылауды
ұйымдастыру және ... баға беру ... деп ... ... Н. И. Болдырев, Н. Г. Гончарев, Ф. Ф. ... ... ... ... ... ... және жазалау деп
қарастырады.
Жоғарыда келтірілтен тәрбие әдістерін жіктеу тұрлерінің қайсы бірін
алсак та, олар ... жеке ... ... оның мәні мен ... ... маңыздылығына байланысты дәлелдейді Сол себептен де
тәрбие әдістерін топтастыру немесе жіктеу ... ... пен ... ... байланысты анықталады.
II Тәрбие әдістемесінің негіздері.
1. Мектептегі тәрбие жұмысының ұйымдастыруда
сынып жетекшінің рөлі
Мектеп өмірінде мұғалім - басты ... ... ... ... қана ... ... бірге оларды тәрбиелейді. Ол белгілі бір
сынығпа оқушылардың оқу-тәрбке жұмысып ұйымдастырушысы әрі үстазы, ... ... ... Сондықтан да о л қңын да әрі жауапты міндстгі іс.
Соған қарамастан мұғалімдердің ... бұл ... ... білім беру
қызметіне қосымша іс ретінде қараса, ал басқалары оны ... ... ... ... ... сынып жетекшісінің тәрбиелік қызметі
қаншалықты қиын болғанымен де; әрине ол балаларға өте ... ... ... ең ... буын он ... ... оқушылардың таным әрекеті
ұйымдастырылын, олардың өзара ... ... ... ... әлеумегсік жағдайга бейімделуі, олардың ... ... ... ұжым болып қалыигасу дәрежесі, соған ... ... ... ... ... ... ... сыныпта оқушылардың оқу-тәрбие әрекетін ұйымдастыру,
тәрбиелік шаралардың ықпалып үйлестіру тек сынып жетекшілеріне ... ... ... ... ... ... ... нак,тылы
көмектъсуге жэнг оларды тартымды әрі қызық ұйымдастырута ... ... ... ... оқушылар ұжымын ұйымдастыра отырып, осыған
сол ынығгга дәріс беретін пән мүіалімд^рін, оқушылардың ... ... ... бала ... ... ... ... деген
талаптарын оргақаасғырып отырады.
Сыпып жетекшісі ... ... ... ... оқушыларын
қоғамның белсенді және саналы азаматы етіп тәрбиелеуге барьтнша ... ... ... жеке ... ... дүние танымының қалығтіасуып,
адамгершілік қасиеперін, еңбекке деген сүйіспеншілігін қамтамасыз етіп, жан-
жақаы жарасымды дамуына жағдай туғызу. Сондықтан оның ... ... ... ... бәрі осы ... ... тиіс. Атап айтқанда
тәрбиенің негізгі салалары: ақыл-ой; аддмгершілік, ... ... ... ... ... т.б. ... міндеттерін мектеп пен сыныптың
нақтылы өмір жағдайларына байланысты қарастыру.
Сынып жетекшісінің міндеті - сан ... Сол ... ол ... жұмысы өзінің психологаялық мазмұны жағынан өте күрделі әрі ... ... ... ... ... ... ... қандай?
1. Сыкыптағы окушылардың талап-тілектері мен ... ... жеке ... ... ... ... білу.
2. Сыныптағы оқушьілардың не нәрсеге бейімділігін анықтап, оларды
ынтынағы жарасқан, белсенді, саналы ұжымта ұйымдастыру.
3. ... пән ... мен ... ... ... ... тәрбиелік ықпалын үйлестіру, оқушыларға қоятып
педагогикалық ... ... ... ... ... үрдісінде мектетің, отбасы мен жүршіылығстың тығыз қарым-
қатынасып қамтамасыз ету.
5. Оқушылардың ... ... ... ... отбасындағы
бала тәрбиесіне байланысты педагогикалық ок;у, насихат жұмыстарын жүргізу.
6. Оқ^тпыларды ... ... және ... тыс ... ... ... ... Тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеудің бірлігін қамтамасыз ету.
8. ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
9. Тәрбиенің негізгі бастауы - ұлттық тәлім-тәрбиені сынып
жетекшісі қызметінің ... бір ... ... қарастыру т.б.
Сынып жіекшісінің негізгі міндеттерімен толығырах таные болу үшін
"Класс жетекшісінің ... ... ... хатпен, жалпы білім беретін
орта мектептердің Жарғысымен т.б. көптеген еджаттармен танвде болу ... ... ... ... ... ... - балаға өмір бойы азық. Сол ... ... ... тұжа - ... ... ... ... өкіметі орнағанга дейін патшалық РЬсейдегі ожу мекемелерінде
арнайы тәрбие жұмысын ұйымдастырушылар болмады. Ол тек XIX ... ... гана ... ... ... ... 1871 жылғы "гимназиядағы сынып тәрбиешісі"
Жарғысында ресми тұрде бекітілді Соған сәйкес сынып ... ... ... олар ... ... де айналысты.
Сынып тәрбиешілерінің міндетіерінің ауқымы кең болды: сабақаа ... ... ету, ... ... ... мектеп іс-қағаздарып
жүргізу; оқушылардың дамуын, таным қабілеттерін бақылап зерптеу; ... ... ... оқытушылармен ай сайын мәжіліс өпсізу. Сонымен
қатар сынып тәрбиешілері тәрбиеленушілердің мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... берілгендік
сезімдерін тәрбиелеуге міндетгі болды. Мұнда діни сезімге көптеп көңіл
аударылды.
Бірақта, іс ... ... ... ... ... бақылау және тәртіпті сақтаумен ғана піектелді Себебі,
оқу мекемелершдегі мұндай ... ... онша ... болмады Әрі онда
негізінен оқуға көптеп көңіл бөлінді. Сондықтан, сынып ... ... ... ... да аз ... ғасырдың аяғы XX ғасырдың бастапқы кезеңінде қогавдағы кейбір
өзгерістерге сай баланың жеке ... ... ... ... оның
қажетгілігі мен қызығушылығына Жөңіл бөле ... ... де ... ... 1871 ... Жарғыға сәйкес өзгеріссһ қадцы. Олардың
маңызды міндеті - оқу процесін ... ... ... сабақта тәргіл
орнату; сабаққа қатысуы; қосымша сабақ ұйымдастыру; үй ... ... ... ... ... ... тыс жұмыстарын, де малые
ын, әр тұрлі пәндер бойынша қосымша сабақаарын және ... ... мен ... ... ... ... ... тұрде көңіл бөліне
басталды.
1913-1914 жылдары сабақтан тыс ... жаңа ... ... ... ... ... музыка, балшықпен жабыстыру ісімен шүғылданатын
үйірмелер; қойылым (спектакль) қою, әдеби-музыкалық, би кештерін, ... ... ... ... ... ... ... барысында
сынып тарбиешілері тағыда негізгі ұйымдастырушы және оларға, қатысушы бола
яюляңм Оларцың міндеті бақылаудан аспады. .
1928 жылы сынып тәрбиешісі ... ... ... ... оқушылардың
өзін-өзі баскару ұйымына басымдыльгк. берідді Дегенмен де бұл бағьгпа да оң
нәтижеге қол жеткізу ... ... ... отандык; мектеше өіе маңызды өзгеріс болды: оқу
процесіне ... ... ... ... ... же ке-дара білімдерін
жүйелі тұрде есепке алу, тұрақты оқу бағдарламалары мен ... ... ... ... топ ... де ... өзгерді
1934 жылы "Жалпы еңбек мектебінің" Жарғысы мен Ережесінің
қабылдануы, ... ... ... ... ... тәртібіне
көшіруі, сыныптық-сабақ жүйесіне өтуіе ... топ ... ... деп ... олардың тәрбиещілік қызмеперінід міндеттері мен
мазмұны, формалары мен әдютері жаңа сипатқа ие ... ... ... ... ... Ережені 1934 жылы 28 маусым күні ... ... ... бекітгі. Осы Ңрежемен бірге сынып жетгкшісінің қызметі де
бекітілдь
1947 жыла сынып жетекшісі туралы жаңа ... ... Онда ... ... жаңа ... ... олардың қызметі
нақтыланды. Сонымен бірге тәрбие жұмысын жоспарлау және есеп беру ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру және оны
қалыптастыруға, ... ... ... ... оқушылардың вдеялық-саяси
тәрбиесіне аса мән берідді. ... және ... ... ... істеу,
оқушылардың "Оқушылар ережсін" үйренуі міндеттелді.
Соңғы жылдары кейбір мектепте рде ... ... ... ... мәселелерімен айналысатын дербес "Сынып тәрбиещісі" деген ... ... Оның ... ... ... тавдағы әлеуметтік өмірдің
барлық саласывдағы маңызды өзгерістердің ықаалы. Олар ... жзне ... кең ... ... етуде. Бір жағдайда, бұл қатынастар субъект
ретінде бәсекеге ... бере ... ... оган ... тым ... ... ... жағдайда, адамның кргамдағы өз тағдырып өзі еркін
шешуге, әлеуметтік мәселелердің ... ... оган ... ... ... ... ... процеске қатысушылардан жаңа
ізденпаздықты талап етеді Соган орай тек білім беру саласында гана ... ... ... мен ... мектеп әкімшілігі мен педагогикалык,
ұжым арасында ... ... ... ... педагогакалык, процеске
ендіру қажеттігі басымдьілық танытуда. Олардың негізіне ыптынақтастьдқ ... ... ... ... ... отыр.
Екіншіден, білім беру жүйесінде жаңа сипаттағы оқу орындарының пайда
болуы: гимназия, лицей т.с.с. ... ... ... классикалық тұрғыдағы
білім беретін жалпы орта мектешерінің педагогикалык, әрекеті өзгеріске
ұшырауда. Соган сәйкес сынып ... ... ... мен ... ... пән мұғалімі, бір мезгілде сынып жетекпіісінің қызметін атқарушы;
- сынып жетекшісі, аз мөлшерде оқу жүктемесі бар пән мұғалімі;
- сынып жетекшісі, тек ... ... ... ... ... ... ... оқу мекемелерінде пайда болтан жаңа
қызмет.
Осындай жіктеуге қарамастан, сынып жетекшілерінің; ... ... мен ... ... ... ... ... қызметі оның Жарғысы бойынша ... ... ягни ... ... қызметі де осы құжатқа негізделген.
Баланы тәрбиелеу ісі оның ... ... ... ... белсенді
әрекеті жағдайында жүзеге асады. Мұндай жағдайда сынып жетекшісінің қызметі
оқушылардың әлеуметтік өмірде ... тани ... ... ... ... өз орындарын Іаба білуіне көмеқіесе отыра, олардың дамуына
қолайлы жағдай туғызу.
Бүгінде қоғамды ... ... ... ... ... ... талагггар да жаңа сипатқа ие болуда. Дегенмен, сынып
жетекшісі қызметінің маңыздылы жойылган жоқ. Ол жада ... сай ... 3 ... ... әр ... ... окушылардың әрекеіін
ұйымдастыру, ондағы әрбір іүлганың дамуына қамкорлық жасау, сыныпта
туындаған ... ... ... көмектвседі.
70—80 жылдардағы мектептен өзгешелігі, тәрбиенің ... ету ... ... ... байланыста болтаны. Бүгінде көптеген сынып
жетекшілерінің ол ... ... ... ... тәрбиені баланың ішкі
жан дүниесін дамытуға жағдай жасау деп түсінеді. Осыдан ... ... ... мен ... ... ... ... баламен жеке жұмыс
жасау мүмкіншілігі күшейеді. Ол әр бір баланың дене және психикалық ... ... ... ... ... ... бірінпіі кезекте,
негізінен сыныптың ішкі көңіл күйів кәіеруге, онда ... ... ... ... өзін-әзі баскаруын калыптастырып, ... жеке ... ... ... ... ортаға катысты ашылуына жағдай
туғызуға, окушыларды шынайы әлеуметгік әмірмен қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... ... үрпақтан-ү рпаққа
әлеуметтік тәжірибе мен мінез-қүлық нормаларына қатысты білім, білік және
дағдыларып беру процесі ... ... адам ... ... ... ... Сондықтан, тәрбиені әлеуметтендіру процесінің
педагогикалык, компоненті ретінде қарастырған жөн. Ол ... ... ... ... ... ... көздейді. Мұндай көзқараста
баланы әр тұрлі әлеуметтік қатынастарға қатъістыру басшылыққа ... ... ... ... ... ... ... жетекшісі мектеп мүшлімдерінің оқушыларга тәрбиелік ... ... ... ... ... тыс әр тұрлі ... ... ... ... Сондықтан, біз мұғалімдердің кәсіби
қызметін жүзеге асыруда балаға жасаған ықпалы ... ... ... ... ... әрекетті — тәрбие жұмысы деп атаймыз.
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысы бірынгай ... ... ... ... қарастырады. Ол оқушының жан-жақты
нәтижелі дамуын, соған сәйкес тәрбие ... ... ... ... ... және оны ... ... камтамасыз етеді Ол негізінен 3
бағытга жүзеге асады.
1. Окушыға тікелей ... ... дара даму ... ... ... ып, қоршаган ортасын танын білу;
- тәрбие ықпалын алдын ала болжау, жобалау;
- жеке дара және ұжымдық жұмыста тәрбие формалары мен тәсілдерін
жүзеге ... ... ... ... ... ... оршсына жағдай ту ... ... ... -онда жағымды көңіл-күйді қалыптастыру; -оқушыларды
әле}тиеттік әрекетке ... ... ... ... ... ... әлеуметгік катынасына ыңдал ететін әр
тұрлі субъекіілерге көмектесу, бакылау жасау:
- отбасына әлеуметгік қолдау корсету;
- мұғалімдер ұжьгмының өзара ... ... ... бүқаралық ақпарат құралдарының балаға ықпалын бақылау;
- мекгептен тыс тәрбие мекемелерімен өзара бірлескен іс-қимыл ... ... ... ... ... анык.тау неіізгі
мәселенід бірі. Обебі, қандай да болмасын әрекеттің тұрі, мақсатқа сәйкес
туындайды. ... ... ... те ... Сондықтан, максат тәрбие
жұмысының принципін. мазмұны мен формалары және ... ... ... де ... ... ... да бір ... анықтап, белгіііеуде.
оның дүрыс белгіленуіне жауал береді. Тәрбие жұмысында дүрыс қойылмаған
мақсат, оның ... ... ... ... ... болады.
Олай болса, тәрбие жұмысының нәтижлі болуын, ... ... ... ... бағаланады.
Сынып жетекшістің тәрбие жұмысын жоспарлау барысында әр тұрлі мақсатгар
белтіленеді: жакын ... орта алыс ... ... келеді. Оны
анықтауда оқушылар мен ата-аналарды ... ... тек ... ... ... ... Мұндай жағдайда,
а) мақсатты ұсыну және оны ... оны ... ... ... ... қол ... ... алдып-ала жобалауды
бірінші кезекте ескерілуі қажет.
Мұғалімдер мен оқтағылардың өзара әрекетінід сипаты, соныпен ... ... ... ... ... ... да ... Негізгісі, мақсатты анықтау барысында оған
қатысушы әрбір жақ ... ... ... мәнін жақсы әрі
айқын түсінулері шарт.
Сыпып жетекшісінің мақсат ... ... ... 4 ... тұріды:
1. Педагогакалык, процесті алдып-ала болжау.
2. Өткен оқу жылы қоглындысының нәтижесіне талдау жасау.
3. ... ... ... ... ... анықтауда пән мұғадімдері мен оку-шылар және ата-
аналардың өзара бірлескен әрекетін ұйымдастыру.
Тәрбие жұмысын ұйымдастыруда анықталып отырган мақсаттъщ ... ... ету үшін ... және ... көлеміндегі педагогикалық
процестің пақты жағдайын, оқушылардың жас және дара ерекшеліктерін, олардыд
өткен оқу жылындағы әрекеттерінің ... осы ... үш ... ... ... тәжірибесін зерттеп тану қажет.
Тәрбие жұмысының ... ... ... оныд ... де ... Оны ... ... мынындай кезең аркылы
жүзеге асады:
1. Тәрбиенің жалпы мақсаты қандай боп белгіленді.
2. Сыпып ұжымы мен ... және ... ... ... ... бар.
3. Мектеп немесе сынып жағдайында откен оқу жылында қандай
міндетгер қарастырылды және ... ... ... ... ... ... ... қандай міндетгерге айрығсша жауап берді
5. Қойылып отырған мақсатты жүзеге асырудың
педагогикалықмүмкіндіктері қандай.
6. Сыяып ұжі^шың ... ... ... ... ... ... осындаіі мәселелерге дүрыс жауап берген жағдайда гана оның
нәтижесі ... әрі ... ... ... да ... ... ... қабылдап, оган өздерінід жауапкершілік сезімдерін үлтай-
тады. Нәтажесінде, тәрбие жұмысын жоспарлауды өз ... ... ... ... ... тыс ... жұсын ұйымдастыру
маңыздылығы.
Жеке тұлғаның қалыптасып дамуы үздіксіз сипатта болатыны бізге ... ... асуы тек ... ... гава ... ... тыс ... тәрбиелік әрекетгермен үштасады. Ол ... ... тыс ... тыс жұмыс болып бөлінеді.
Сыпыптан тыс тәрбие жұмысы — ... ... ... ... оган ... ... мұғалімдердің басшылығымен
үйъімдастырьілган және сабақтың мақсатымен өзара байланысты болып келетін
тәрбие жұмысының ... ... ... тыс ... ... ... сабақаа мүмкін
болмайтып жан-жақты дара қабіжтін ашуға ... ... ... тыс әр ... ... жұмысыпың тұрімен айналысу
баланың жеке әлеуметтік тәжірибесін жандандырып, жетіддіреді, оның адамзат
қүндыльіқтарына ... ... ... ... ... ... мен дагдысын қалыптастырады.
Үшішшден, сыныптан тыс тұрлі тәрбие жұмысы ... ... ... ... ... оган белсенді қатысуға ... ... ... ... ... ... бала да ... деген
тұрақты қызығушылық және бежілі бір ... ... ... болса,
онда ол өз бетінше тапсырманы нәтижелі орындауды қамтамасыз ете ... бала ... бос ... қандай іске арнауды білмей жатса, соның
негізінде жастар арасында қылмыстың көбеюіне әкеледі. ... бұл ... ... айналуда.
Төртіншіден, сыныптан тыс әртұрлі тәрбие жұмысының формасы тек қана
баланың өзіндік дара қабілетін ашуға ықлал етпейді, сонымен бірге ... өмір ... ... Яғни, оқу, енбек әрекеттерінде және қоғамдық
пайдалы істерді атқаруда өзара ынтымак;тастыққа, бір-біріне ... ... ... ... ... қоя білуге тәрбиелейді.
Бесіншіден, сыныптан тыс тәрбие жұмысын ұйымдастыру мен ... ... ... шектеу болмайды. Сыныл жетекшісі оның формалары мен
әдістерін, қүралдары мен мазмұнып және бағытын таңдауда ... ... ... ... оган ... ... және сенімі тұрғысында әрекет етуге
мүмкіндік берсе, екінші ... оның ... ... Бұган
қосымша, одан шығармашылық белсенділікті та лап етеді.
2.3 ... ... ... ... ... ... формалары
мен тәсілдері.
Мектептегі әрбір мұғалімге оқу процесін ... ... ... ... ... Сол ... орга ... ұйым-дастыратын тәрбие жұмысыпың нетізгі формасы – сынғы немесе
тәрбие сағаты деп ... ... ... ... ... ... өздерін қоршаған өмірге жүйелі қатынасып қалыптастыратын арңаулы
ұйымдастырыжан тәрбиелік әрекеперге қатысады.
Сынын жетекшкінің тәрбие жұмысында ... ... ... орны ... Сынып сағаты - оқуніы-лардың адамгерпшгік қасиетін қалыптастыруда,
өнер саласындағы тажам-тілжгерін тәрбиелеуде, адамдар ... ... ... нормаларына, олардағы дүрыс көзқарасты
қалыіпастыруға, елжандылық сезімдерін шыңдауда, ... тыс ... ... ... ... ... бір ... болып
саналады.
Сыпып сағапарын өткізу барысында окушылардың танымдық белсенділігі
артады, оларда іскерлік, дагды қасиеттері калыптасады.
Сынып ... ... ... ... ... ағартушылық,
бағыттаушылъгк,, болжамдылъщ және қалыптастырушылық.
Сынып сағатының агартушылык ... ... оқу ... білімдерінің көлемін кеңейтеді. Яши, онда қарастыратын нысана
өмірдің барлық қүбылысын қамтиды.
Сынып сагатының агартушылык қызметі оқушылардың оқу ... ... ... ... Яши, онда ... ... барлық қүбылысын қамтиды.
Болжамдылык қызметінде оқушыларда ақиқат өмірге белгілі бір карым-
қатынасты қалыптастыру, оларда белгілі бір заттық және рухани ... ... ... ... сағатының атаргупіылык, қызметі айваж қоршаған
өмірмен танысуға мүмкіндік берсе, ал ... оны ... Бұл оның ... қызметі. Дегенмен де ол сынып сағатының
агартушылық қызметімен өзара ... ... ... оқушылардың өмірін шынайы практикалық әрекетке
бағыттауға көмектеседі Егерде сыпып сағатып ... ... онда ... нақты бағыттың болмауы, онда оның ықаал ету әсері төмендейді, білім
сенімге айналмайды, соның ... ... ... ... ... болуына жағдай туады.
Қаяышвстырупіылык қызметі де ... ... 3 ... ... және ... ... істеу жэне өздррін, сонымен
бірге өздерінің өмірін бағалауды дағдыға айналдыруды қалыптастыруды, топлен
диалог ... білу ... ... ... ... ... білуді
көздейді.
Сыпып сағаты негізінен екі бағытта жүргізіледі Біріншісі, әдетге
өікен апта негізінде ... ... ... нәтижлері, олардың
сабаққа қаіысуы, тәртібі, оқуы, қоғамдық істері және олардың бір-бірімен
қарым-қатынасы жайлы ... ... Оны ... тек сынып
жиналыстары негізінде атқарылады. Екіншісі, әр тарашағы ... ... ... қатарына қызықты әңгімелер, кездесулер,
пікіргалас пен оқырмандар ... т.б. ... ... жатқызуға
болады.
Тәрбие сагатын дайындау және өткізу жұмыстарында әрйгурлі ... ... және ... ... әщіме, газет және жорнал
материалдарып ... ... ... ... мамандардың белгілі бір
таклрыптарга дәріс-іері, "дөңіелек стол" өткізу, өнер туындыларымен танысу,
оқушылардың өздері жасаган ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ ... ... Б, ... ... ... ... ... Айтмамбетова Б., Бозжатюва Қ. т. б. ... ... ... ... ... ... 1985-
4. Айтмамбетова Б., Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері. -А, 1991,
5. Айғабылова Н. Бала мінезінін ... жөие оқы ... ... ... ... Ахметов Ж. Балаларды мәлениеттілікке тәрбиелеу жолдары. /Қазақстан
мұғалімі, 18 ... ... ... X. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру /Методикалық
нұСҚАу. А., 1990.
8. Ақназарова Б. ... ... -А. ... ... ... С. ... ... эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру.
–А. 1992,
10. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының ... ... ... П. ... ... тәрбиесі. -Шымкент 1994.
12- Әбиев Ж. Жаңа ғаламды ... ... ... Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері. -Алматы, 1997.
14. Обиев Ж. Оқушыларға атеиетік тәрбие беру. ... ... 1959. ... ... 3. ... эстетикалық тәрбие беру. -А, 1972,
16. Әбілова 3. Этнопедагогика, -А, 1997,
17. Әтемова Қ. Ата-аналар жнналысының мәні. Қаз, мем. ... ... Н. ... тәрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987.
19. Боддырев Н. Класс жетекшісі. -А,, ... ... ... В, т. б, ... ... -А., ... 1980,
21. Жұмабаев А. Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер. -А.Мектеп,
1968.
22. Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. ... ... ... Қ., С. ... ... ... -А, Мектеп, 1984.
24. Бержанов Қ, Оқу-ағартудағы халықтар достығы. Алматы, 1976.
25. Баранов С. Принципы обучения. -Москва, ... ... Ю. ... ... 1988. ... Батышев С. Научная организация учебно-воспитательного процесса.
-М., 1975.
28. Дорженов С. Бүгінгі ислам, ... ... ... ... ... А. ... тәрбиесіне айқын бағыт //Қазақстан
мектебі.7-1991.
31- Елеманов С., ... А. ... ... ... ... беру
негіздері, -А, 1985.
32. Егембердиев Ж. Мектеп жұмыстарын жоспарлау /Методикалық ұсыныстар.
-А, Мектеп, 1975.
33. Жұмаханов Ә, Семьяда балаларды адамгершілікке ... ... –А. ... Жас ... ... ... беру ... мұғалімі, 1-тамыз 1989.
35. Жақыпов А. Өнеге өрісі -А, Мектеп, 1975.
36. Жұмабаев Ә. Ата-аналар жауапкершілігі. -А, 1977.
37. Ильина Т. Педагогика, -М, ... ... Н., ... М. ... процесінің мәні. -Алматы,І991.
39. Керімов Л. Праволық тәрбие жүйесі. -А, 1991.
40. Капралов Р, Класс жетекшісінің ... -А., ... ... час и его ... -А, ... 1989.
42. Капралова Р. Сынып жетекшісінің ата-аналармен жүргізетін жұмысы,
А, 1973.
43. Керімов Л. Қиын бала және оның ... ... -А., 1990.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамгершілік – рухани тәрбиенің маңыздылығы10 бет
Адамгершілік — рухани тәрбиенің маңыздылығы6 бет
Білім берудегі тәрбиенің мазмұны16 бет
Бала дамуындағы ата-ананың рөлі. Отбасылық тәрбиенің қателіктері68 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық салт- дәстүрдегі тәрбиенің маңызы9 бет
Балалардың ақыл-ойын дамытуда сенсорлық тәрбиенің маңызы6 бет
Бастауыш мектеп оқушыларына патриоттық тәрбие берудегі халықтық тәрбиенің ролі32 бет
Ислам дініндегі тәрбиенің мән-маңызы6 бет
Көркем эстетикалық тәрбиенің түрлері және типтері3 бет
Мектеп тәжірибесінде авторитарлық тәрбиенің позитивті және қарама-қайшылықты жақтарын зерттеу45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь