Инвестициялардың жалпы сипаттамасы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

І тарау. Инвестициялардың жалпы сипаттамасы.

1.1 Инвестиция түсінігі және олардың экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ..5.8
1.2 Инвестициялардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8.11
1.3 Әлемдік инвестициялардың негізгі тенденциялары ... ... ... ... ... ... ... ...11.16

ІІ тарау. Шетелдік инвестицияларды тартудың Қазақстан экономикасы
үшін маңызы.

2.1 Қазақстан Республикасында инвестицияларды пайдалану
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16.26
2.2 Қазақстан Республикасындағы инвестициялық іс.әрекетті
мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26.32
2.3 Инвестициялық климат қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32.37

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
Менің курстық жұмысымның мақсаты тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету мақсатында бәсекеге қабілетті, жоғары технологиялы және ғылымды қажетсінетін өндірісті дамытуға басым тәртіппен бағытталатын, ішкі және сыртқы инвестициялардың жоғары деңгейіне қол жеткізу.
Осы мақсаттарға жету жолында мен алдыма келесі міндеттерді қойдым:
- инвестиция туралы жалпы түсінік ретінде экономикалық мәнін ұғу;
- инвестицияның ұсынылған жіктелуі қазіргі заманның инвестициялық жобалау концепцияларын толығырақ түсіну үшін, жүріп жатқан процестерді жан-жақты бағалау;
- экономикалық саясат либерализациясының ұлғаюымен ынталандырылатын, технологиялық процесс пен бәсекенің қозғаушы күші болатын глобализация, бүгінгі әлемдік инвестициялардың түр-сипатын анықтау;
- Қазақстан Республикасында инвестицияларды пайдалану ерекшеліктерін анықтау;
- Қазақстан Республикасының инвестициялық іс-әрекетті мемлекеттік реттеудің тиімділігін жүзеге асыру;
- Қазақстандағы жағымды инвестициялық климаттың қалыптасуы және оған көз жеткізу.
Қазақстандағы ең басты стратегиялық міндеттердің бірі әрдайым елге экономикалық өсу бағдарламасын іске асыруға мүмкіндік беретін тікелей және «қоржындық» инвестицияларды тарту болып келді.
Қазақстанның ұлттық мүдделерін сақтай отырып шетелдік инвестициялардың келуін ынталандыру мен шетелдік және отандық инвестицияларды экономиканың басым салаларына тарту үшін қолайлы жағдай жасау.
Қазақстан шетелдік инвесторларға күрделі қаржылардың, технологиялардың, басқару мен маркетинг саласындағы тәжірибенің маңызды көзі ретінде қарай отырып, дәйексіз және бұлыңғыр саясат нәтижесінде өзінің ұлттық мүдделеріне қысым жасалуына жол бермеуге тиіс.
Осы курстық жұмыс материалдарын барынша игеру мақсатында мен жұмыс мазмұнын 2 бөлімге бөліп, барынша нақтылай беруге тырыстым.
І бөлім кіріспе орнына берілген, онда инвестиция ұғымы туралы айтылады және оның жіктемесі беріледі. Сонымен қатар инвестицияның экономикалық мәні және олардың жалпы ел экономикасын дамытуға рөлі талданады. Тікелей шетел инвестициялары қазіргі уақытта глобализацияланып жатқан экономиканың өндірістік негізі – халықаралық өндіріс жүйесі қаралады.
ІІ бөлімде елдегі қолайлы инвестициялық климатқа талдау жүргізіледі. Яғни, Қазақстан Республикасының экономикасына шетелдік және отандық тікелей инвестицияны тарту жолдары іздестірілді.
1. Әлжанова Н.Ш. Инвестициялық жобалау: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ
университеті, 2006.
2. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров. Экономикалық
теория. Оқу құралы. Жалпы редакция С. Әкімбековтікі. – Астана: 2002,
Б 236-237.
3. Халықаралық экономикалық қатынастар: Оқу құралы / Жалпы
редакциясын басқарған Р.Е. Елемесов. – Алматы: Қазақ университеті,
2002.
4. Экономикалық теория: Оқу құралы / Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев,
Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев. – Алматы: Қазақ университеті, 1999.
5. Кәкім Дюсембаев. Қазақстанның сақтандыру компанияларының
инвестициялық портфелін басқару мәселелері.// Экономика негіздері,
2008, № 1 (25). – Б. 5-7.
6. Г.И. Супугалиева. Банк аясындағы инвестициялау.// Хабаршы ҚазҰУ,
2004, №3 (43). – Б 26-29.
7. Банки Казакстана. 2003г. №12
8. Төлеубаева М.К. Қазақстан Республиккасындағы іс-әрекетті
мемлекеттік реттеу.// Хабаршы ҚазҰУ, 2003, №6 (40). – Б. 69-71.
9. Байгісиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар: Оқу құралы. –
Алматы: Санат, 1998. – Б. 48-52.
10. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан 2030: Барлық Қазақстандықтардың өсіп-
өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы: Ел Президентінің
Қазақстан халқына жолдауы. – Алматы: Білім, - 1997. – Б. 54-55.
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
..........................................3-4
І тарау. Инвестициялардың жалпы сипаттамасы.
1. Инвестиция ... және ... ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларды тартудың Қазақстан экономикасы
үшін маңызы.
2.1 Қазақстан Республикасында инвестицияларды пайдалану
ерекшеліктері...............................................................
...............................16-26
2.2 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... өсуді
қамтамасыз ету мақсатында бәсекеге қабілетті, жоғары технологиялы ... ... ... ... ... ... бағытталатын, ішкі
және сыртқы инвестициялардың жоғары деңгейіне қол жеткізу.
Осы мақсаттарға жету жолында мен алдыма келесі міндеттерді қойдым:
- инвестиция туралы ... ... ... ... ... ... ... ұсынылған жіктелуі қазіргі заманның инвестициялық
жобалау концепцияларын толығырақ түсіну үшін, жүріп жатқан процестерді
жан-жақты ... ... ... либерализациясының ұлғаюымен ынталандырылатын,
технологиялық процесс пен бәсекенің ... күші ... ... әлемдік инвестициялардың түр-сипатын анықтау;
- Қазақстан Республикасында инвестицияларды пайдалану ... ... ... ... іс-әрекетті мемлекеттік
реттеудің тиімділігін жүзеге асыру;
- Қазақстандағы жағымды инвестициялық климаттың қалыптасуы және оған ... ең ... ... ... бірі ... ... өсу бағдарламасын іске асыруға мүмкіндік беретін тікелей және
«қоржындық» ... ... ... ... ... ... сақтай отырып ... ... ... мен ... және ... ... ... салаларына тарту үшін қолайлы жағдай
жасау.
Қазақстан шетелдік инвесторларға ... ... ... мен ... ... тәжірибенің маңызды
көзі ретінде қарай отырып, дәйексіз және ... ... ... өзінің
ұлттық мүдделеріне қысым жасалуына жол бермеуге тиіс.
Осы курстық жұмыс материалдарын барынша игеру мақсатында мен жұмыс
мазмұнын 2 ... ... ... ... ... тырыстым.
І бөлім кіріспе орнына берілген, онда инвестиция ұғымы туралы айтылады
және оның жіктемесі беріледі. Сонымен қатар инвестицияның экономикалық мәні
және ... ... ел ... ... рөлі ... ... ... қазіргі уақытта глобализацияланып жатқан экономиканың
өндірістік негізі – халықаралық ... ... ... ... ... қолайлы инвестициялық климатқа талдау жүргізіледі.
Яғни, Қазақстан Республикасының экономикасына шетелдік және ... ... ... ... ... ... ... жалпы сипаттамасы.
1. Инвестиция түсінігі және олардың экономикалық мәні.
Инвестициялар ақша құралдары, мақсатты ... ... ... және де ... ... қағаздар, технологиялар, ... ... ... ... ... ... пайда табу
мақсатында кәсіпкерлік қызмет объектісіне ... ... ... кез келген мүлік немесе мүліктік ... ... және ... бәрі – ... табу мен ... ... әсерлерге
жету мақсатында. Осы тұрғыда инвестиция түсінігі нарықтық тәсілге едәуір
жақын ... ... ... және ... жүйелерде инвестицияның
мәнін түсінудегі айырмашылықты көрсетеді. Ресурстардың бөлінуі әкімшілік
жүйесі жағдайында ... бір ... ... ... ... және ... ... бар екендігін отандық
экономикалық ғылым қарастырмады. ... ... ... ... ... тек бір уақыттың сипатымен ... ... ... көрінді. Экономика ғылымы мен тәжірибесі
дәлелдеп отырғандай, капиталдық ... ... ... ... ... терминдер ұқсас емес. Капиталдық ... ... ... ... кең. Батыс әдебиеттерінде қор
нарығын қарастыруға баса ... ... ... ... ... ... (АҚШ, Канада, Ұлыбритания, Жапония) инвестицияландыру
бағалы қағаздар арқылы іске асады. ... ... ... тәжірибеде екі
термин де қолданылады.
“Инвестиция” термині латынның ... - ... ... ... термин ғылыми және публицистикалық әдебиеттерде инвестицияны анықтаудың
әр түрлі тәсілдері бар. Пол ... ... ... былай
жазады: “Біз қоғамның нақты капиланының таза өсімін білдіретін ... ... ... ... және т.б.) “таза
инвистицияландыру” немесе капитал қалыптасуы” деп атаймыз. Тұрғындар үшін
жерді, қолданыста жүрген құнды ... ... ... кез ... ... алу ... болып табылады. Экономистер үшін бұл тек
таза трансферттік операциялар. Яғни біреуі инвестицияландырса, басқа ... Таза ... тек жаңа ... капитал
қалыптасқан кезде ғана орын алады.
У. Шарп инвестицияны былайша анықтайды: “Нақты ... ... да бір ... активтер түріне инвестициялау кіреді,
мысалы, жер, ... ... ... ... ... қағазда
жазылған келісім-шарттарды, мысалы, кәдімгі акциялар мен облигациялар
сияқтыны ... ... ... ... ... ... жатқызылса, қазіргі дәуірдің экономикасында инвестициялардың
үлкен ... ... ... ... табылады. Қаржылық
инвестицияландыру институттарының жоғары дамуы нақты инвестицияның ... ... ... етеді. Әдетте, бұл екі форма бәсекелес ... ... ... ... ... В. Бочаров инвестицияны табыстың тұтынуға
жұмсала алмайтын ... деп ... ... ... ... ... құнның табыс немесе әлеуметтік әсер ... ... ... ... ... және қаржылық тұрғыдан инвестицияландыру экономикалық
ресурстарды болашақта таза ... жету және бұл ... ... ... асырып түсіру мақсатымен ұзақ мерзімді салу деп ... ... ... жалпы анықтамасы: инвестицияландыру дегеніміз
бүгінгі қажеттіліктерін ... оны ... ... ... қанағаттандыру үмітіне айырбастауды білдіреді.
Инвестиция – бұл ақшаны, оның сақталуына немесе құнының артуына және
табыстың оң шамасын ... ... үміт арта ... ... кез келген құрал. Бос ақша құралдары инвестиция ... ... ... ... ... инфляция жеп қоюы мүмкін және ол ешқандай да
табыс әкелмейді. Капиталды орналастырудың түрлі факторлармен айрықшаланатын
әр түрлі нысандары бар: ... ... мен ... ... ... ... мен акцияларға; шағын немесе үлкен тәуекелмен;
қысқа ... ұзақ ... ... ... ... [1]
Инвестиция – бұл табыс алу мақсатында елдің ішіндегі жеке салаларға және
шетке ұзақ ... ... және ... ... ... бағыттары:
➢ жаңа өндіріс ғимараттары құрылысын салуға;
➢ жаңа техника және технология, жаңа жабдықтар сатып ... ... пен ... ... ... әлеуметтік нысананы және пәтер құрылысына.
Осы бағыттарға байланысты:
➢ негізгі капитал инвестициясы;
➢ тауарлы-материалдық қорлар инвестициясы;
➢ адам капиталы инвестициясы бөлінеді.
Бұдан басқа жалпы және таза ... ... ... ... – ескі жабдықтың орнын басуға кеткен шығындар
(амортизация) + өндірісті ұлғайтуға кеткен инвестиция өсуі.
Таза ...... ... амортизация қосындысын шегергендегі
есептелген жалпы инвестиция. Егер таза инвестиция мөлшері ... ... ... дамиды. Егер таза инвестиция нольдік ... ... ... мен ... тең болса), онда экономика статика ... Егер таза ... ... ... ... ... шағын
амортизациядан төмен), онда іскерлік белсенділіктің төмендеуін көрсетеді.
Инвестициялық сұраныс факторына жатады:
- табыс мөлшерінің күтімі;
- банкілік ... ... ... тәуелділік табыс мөлшерінің күтімі жоғары болса, онда
инвестиция ... ... ... – бұл ... ... ақша капиталын
алғанда төлейтін бағасы. Егер табыстың мөлшер күтімі (мысалы 10%) процент
ставкасынан ... 7%) ... онда ... ... ... ... [4]
Сонымен, инвестиция деп жаңа өндірістік қуат пен капиталдық ... ... ... ... түсініледі. Инвестицияның құрамына
машиналар мен ... ... ... барлық шығындар жатады, құрылыс-
монтаж жұмыстары және ... ... ... ... ... ... ... сатып алу-сату) инвестицияға тікелей
қатынасы болмайды. Инвестиция жүргізу тікелей тауарлық нарықпен байланысты,
ал облигацияның сатып алу-сатылуы ... ... ... ... игіліктер нарығына қысқа және ұзақ мерзімдегі әсері бірдей
болмайды. Қысқа мерзімде жасалатын инвестициялардың нәтижесінде игіліктер
нарығында тек сұраныс ... ... ... ... ... ... ... өнім мен қызметтер түрінде қайтарылым болмайды. Ұзақ
мерзімде инвестициялардың әсерімен сұраныс та, ұсыныс та өзгереді
Инвестициялар тұтыну ... ... ... ... ... ... табылады. Осымен қатар жинақтар мен инвестициялар тиімді
сұраныс ... ... ... әсер ... ... сұранысты
азайтса, инвестициялар оны көбейтеді.
Инвестициялар дәрежесі қоғамның ұлттық табысының көлеміне елеулі әсер
етеді; оның ... ... ... ... ... ... ... теорияда инвестицияның дәрежесіне және жинақтың
дәрежесіне көбінесе әр ... ... мен ... әсер ... ... масштабындағы инвестициялар (капиталдық салымдар) ұлғаймалы
ұдайы өндіріс ... ... Жаңа ... ... ... ... жол жүргізу және жаңа жұмыс орындарын жасау, инвестиция ... ... ... ... ... ... көзі жинақ болады. Бірақ мәселе мынада: жинақты
жасайтын бір шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... халықтың жинақтары, инвестициялардың көзі болып ... осы ... ... игіліктердің өсуімен байланысты капиталдың салымын
жасамайды. Қызмет жасайтын әр түрлі фирмаларда ... көзі ... ... ... мен ... бір тұлға болады.
Инвестицияларға қандай факторлар әсер етеді? Маңыздыларын атап
өтейік.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... жасалатын капиталдың салымына тәуелді болады.
Екіншіден, инвестор шешім қабылдағанда капиталдық салым ... ... ... ... ... ... ставкасының дәрежесі шешуші
рөл атқарады.
Айта кетейік, проценттің дәрежесі және ... мен ... ... ... ... ... ... еңбегінде көрсетілген болатын. ... ... ... ... ... ... ... табылады, ал жинақтар, Кейнс бойынша, табыстың функциясы: S=S(Y). ... Дж. ... пен А. ... көзқарастары бір-біріне ұқсамайды, ... ... ... ... ... ... байланысты деп
түсінеді.
Сөйтіп, инвестициялар процент ставкасының, ал ... ... ... ... салық салу дәрежесіне тәуелді болады.
Инвестициялық процеске ақшаның ... ... әсер ... ... ... ... табиғатын оны жіктеу толығырақ
түсіндіреді, жіктеу негізіне түрлі белгілер ... ... ... ... ... түрлері;
2) ақша құралдарын салу объектілері;
3) инвестицияландыруға қатысу сипаты;
4) инвестицияландыру ... ... ... ... ... түрлері;
7) тәуекел дәрежесі;
8) ұдайы өндіріс түрлері.
1. Инвестициялардың түрлерін былайша топтайды:
• ақша ... ... ... ... және басқа да құнды
қағаздар;
• жылжымайтын және ... ... ... ... ... және ... да интеллектуалды
құндылықтармен байланысты мүліктік құқықтар;
• жерді, суды, ресурстарды, үйлерді падалану құқығы және басқа да
мүліктік құқықтар;
• қандай да бір ... ... ... “ноу-хау” емес)
ұйымдастыруға қажетті техникалық ... ... ... ... ... ... технологиялық,
коммерциялық сауаттылық.
2. Құралдардың салыну объектілері бойынша инвестициялар былайша бөлінеді:
... ... ... ... материалды активтерге
салынуы, яғни ... ...... ... және
айналыс капиталын қалыптастыратын материалды және материалды ... ... ... ... активтер – ғимараттарға,
станоктарға, қосымша материалдық бұйымдарға, дайын өнімдерге
айналдырылған құралдар;
... емес ...... ... ... ... ... және кадрларды дайындауға ... ... ... ... ... ... ... ақша
құралдарының салынуы – депозиттер, құнды қағаздар, банктық
салынымдар.
3. Инвестициялық процестерге қатысу ... ... ... ... бөлінеді:
• тікелей инвестициялар, мұнда инвестицияландыру және ақша құралдарын
салу объектісін таңдауда инвестордың тікелей қатысуы қажет етіледі.
Сонымен қатар инвестор инвестициялық циклдердің ... ... оның ... ... ала ... ... зерттеулеге,
инвестицияландыру объектілерін жобалау мен тұрғызуға, дайын өнім
өндірісіне;
• жанама, бұл ақша ... өз ... ... ... және аккумуляцияландыратын түрлі қаржылық делдалдар
арқылы (инвестициялық қорлар және компаниялар) жүзеге асады. Мұндай
делдалдар инвестицияландыру объектілерін басқаруға қатысады, ... ... ... ... бөледі. Тұтас басқарылатын
құнды қағаздарға салынатын салымдарды портфельдік деп те атайды.
4. Инвестицияландырудың ... ... ... мына ... ... ... ұзақтығы бір жылдан аспайды ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді, бұның ұзақтығы бір жылдан көп.
5. Меншік түрлері бойынша инвестициялар мыналарға бөлінеді:
• азаматтардың, ... емес ... ... ... емес ұйымдардың жеке ақша құралдары;
• мемлекеттік, ол ... ... ... мен ... ... ... Инвестордың қатысу түріне байланысты:
• қайта құрылып жатқан кәсіпорындарға жартылай қатысу немесе шаруашылық
жүргізіп отырған кәсіпорындардың бір бөлігін иелену ... ... ... ... ... толық иеленетін кәсіпорындарды құру немесе шаруашылық
жүргізіп жатқан кәсіпорындарды өз ... ... ... немесе жылжымайтын мүлікті акция, облигациялар арқылы немесе
басқа да құнды қағаздар түрінде алу;
• табиғат ресурстарын пайдалануға, жерді пайдалану ... ... ... құқықтарға концессия алу.
7. Тәуекел дәрежесі бойынша инвестициялар келесі түрлерге бөлінеді:
• тәуекелсіз инвестициялар. ... ... ... ... ... облигацияларға салымдар салу қауіпсіз деп
саналады, ал олар ... ... ... ... ... бұл қауіпсіз қойылым инвестициялық тәуекел нүктесін
санау ретіндегі салымдарды ... ... ... ... ... ... байланысты тәуекел
немесе белгісіздік дәрежесі, мысалы, уақыт, ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу нәтижесінің өзгеруі инвестицияландырудың
мерзіміне және жобаның масштабы мен оның ... ... ... ... ... мүмкін болатын әрекетін
шеше алмау болып табылады ... өнім ... ... ... ... сату ... кеңейту, мемлекеттік
тапсырыстарды орындау және т.б.). ... ... ... ... ... ... пайда сомасын жоғалту мүмкіндігі. Тәуекелдің орын алуы мүмкін;
- жоба іске асқаннан кейін ... ғана ... ... ... ... мүмкіндігі. Тәуекел дағдарысты болып табылады;
- барлық активтерді жоғалту мүмкіндігі және инвестордың банкротқа ұшырауы
немесе апаттық тәуекел.
8. Ұдайы ... ... ... ... ... ... ... жаңа алаңдарда және бастапқыда бекітілген жоба бойынша
іске асып ... жаңа ... ... ... ... ... жүргізіп отырған кәсіпорындардың кеңеюі -
өндіріс қуаттылығын ... ... ... ... ... ... және келесі
кезектерін, қосымша өндіріс ... ... жаңа ... салу немесе қызмет
етіп жүрген кәсіпорындарды кеңейту;
• шаруашылық жүргізіп жүрген кәсіпорынды ... құру ... ... қалған және физикалық жағынан тозған
қондырғыларды ауыстыру арқылы жаңа ... ... ... ... өндірісті толық немесе
жартылай қайта жабдықтауды ортақ жоба бойынша жүзеге
асыру;
... ... ...... ... ... өндірісінің
техникалық-экономикалық деңгейлерін арттыруға
бағытталған шара кешендерін жүргізу.
Инвестицияның ұсынылған ... ... ... ... ... ... түсіну үшін, жүріп жатқан процестерді жан-жақты
бағалау үшін қажет. [1]
3. Әлемдік инвестициялардың ... ... ... ... ұлғаюымен ынталандырылатын,
технологиялық процесс пен бәсекенің қозғаушы күші ... ... ... ... түр-сипатын анықтауда.
Тікелей шетел инвестициялары қазіргі уақытта глобализацияланып жатқан
экономиканың өндірістік негізі – ... ... ... ... ... байланыстыру арқылы маңызы арта түсуде.
2000 жылы ағымдағы тікелей инвестицияларының жалпы көлемі 1998 ... 40 ... ... бұрын болмаған 31,5 млрд. долл. Деңгейіне жетті.
Бұл деңгейге жетуде өндірісі дамыған Батыс елдерінің үлесі ... ... ... ... ... 270 ... долл. салып, әлемдегі басты
инвесторлар болды және сонымен қатар ... ... ... (203 млрд. долл) басты елдері болды. ... ... ... ... ... ... 100 ... долл. асты. Онымен қатар дамушы
елдердің өзінен капиталды шетке ... ... 47 ... ... ... ... ... бөлігі белгілі бір ел топтары үлесіне
тиеді.
2002 жылы 10 ірі инвестиция қабылдушы елдерге ... ... ... ... ... 100 кішігірім реципиенттерге тек 1 пайызы ғана ... ... ірі ... ... экономикасында инвестициялар маңызды орын алады,
өйткені ол 100 кішігірім реципиент елдердің ЖҰӨ көлемінен асып ... ... ... шетел инвестициялар шығарудан көрінеді. 2002 жылы бес ... ... ... Жапония, Франция үлесіне капитал шығарудың 2/3
бөлігі тиеді.
2002 жылы инвестицияның жинақталған ... 2,7 ... ... жетті.
Фирмааралық сіңісу мен басқа фирмаларды сатып алу, ... ... ... мен ... үшін ... өндірістік қуаттарды
пайдалану әдісі ретінде корпоративті стратегия өзекті орын алады.
Тағы да бір маңызды ...... ... ... ... ... болды. Бұл бір жағынан көптеген мемлекеттердегі
экономиканың сәйкес салаларындағы либерализация мен ... ... ... ел ... ... ... мен технология ресурстарын
тартуға көзқарасы ... ... ... 90-шы ... басынан
инфрақұрылым салаларына жыл сайын 7 ... ... ... ... ... ... шоғырланған негізгі елдерден шығатын
инвестициялар ... 3-5%-ы ... ... салынатын салымдардың
үлесіне тиеді. Осы ... ... ... елдерде экономиканың аталмыш
секторына бөлінетін капитал слымдарынаң ... ... 1%-ы ғана ... беріліп келді. 1996 жылғы жағдай бойынша, американдық трансұлттық
компаниялар өзге елдердің инфрақұрылымдық салаларына 14 млрд. ... ... ... ... ... ... ... тек қана 2,3%-н құрайды.
Сонымен қатар ... ... ... ... отырғаны байқалуда:
2002-2004 жж. мәліметтер бойынша, осы кезеңде ... ... ... ... ... үлесі орташа алғанда
4,9% құрайды.
Инфрақұрылым салаларына, әсіресе телекоммуникацияға ғылыми-техникалық
прогрестің жаңа ... ... ... олар ... ... Егер ... ол табиғи монополиялар басымдылығы сферасы болса, енді
олар тиімді қаржыландырудың ... ... бар ... салаларға
айналды. Көптеген елдерде инфрақұрылым дамуын ... ... ... ... ... жеке ... ... тарту
қажеттілігі туындап, көбінесе ол ТҰК-ң жұмылдырылуымен жүргізіледі. Ол үшін
қаржыландыру ... жаңа ... ... ... ... Оған ... салу-басқару-тапсыру, құрылыс салу-иемдену-басқару, құрылыс ... ... ... ... ... ... ... қарамастан, осы салалардағы ТҰК іс-әрекетін ұлғайтудың
келешегі зор. Көптеген жобаларға ... ... ... ... қарамастан, оларға шетелдік инвесторлар қызығушылық танытуда. Ары
қарай жүріп жатқан ... ... мен ... ... ... ... реттеу либерализациясы инвестиция
кепілділігі жоғарылауымен бірге ... ... ... осы ... ... ... ... тереңдеуі ғылыми
парктерін, экспортқа дайындау аймақтарын, ... ... ... ... ... ... ... салымдарының ғана емес, шетел жұмысшы күшін
пайдалану мен шетел сатуларының ... ... ... ең жоғары көрсеткіші химиялық және фармацевтикалық ТҰК тиесілі
болып, одан ... ... пен ... ... ... ... таза ... компаниялары тәмәмдайды.
Бірінші жүздіктегі ТҰК-ның стратегиясы тікелей шетел инвестицияларының
өсе ... ... ... ... жоспарлар шетел инвестицияларын негізгі
қабылдаушы ... ... ... ... зор болуына негізделді.
Және олардың ... ... ... ... ... де ... бастады.
Алдағы уақытта әлемнің дамыған елдер топтары ішіндегі ... ... ... ТҰК ... тән негізгі сипаттың бірі
болып қала бермек. Солтүстік Америкадағы ТҰК ... ... ... ... ... өндірудегі капитал салымдарының ең маңызды ... ... Ал ... ТҰК үшін АҚШ ең ... ... болуда. Жапондық
ТҰК-ға келетін болсақ, олар үшін Азия ... көп ... ... және ... ... ... назарынан тыс қалдырмауда.
Дамушы елдердің 50 ең ірі ТҰК осы елдерде орналасқан ... ... ... тиесілі болды. Сатудың жалпы көлемдерінде шетелдік сатулар көлемі
жоғары (30 пайызы), бірақ ... ... ... әлі де ... (9 ... сәйкес, әлем ТҰК трансұлттық интегралды индексі 42 пайызды құрайды.
Әрине бұл жағдай ... ... әлем ... ірі ... ... тарихымен түсіндіріледі. Бірақ дамушы елдерден
шыққан ТҰК-лар өз ... ... ... ... ... шетел инвестицияларының ағымдарының өсуі
(1995 жылы ол 100 млрд. доллар болды) ол елдердегі тұрақты ... ... мен ... ... ... ... Осыған
сәйкес, бұл елдер ТҰК-ың инвестициялық жоспарларында барған ... орын ... ... ... бес ... ... өндірістік
капитал шығаруында дамушы елдер үлесі 2000-2002 ... ... ... ... 28%-ға ... ... Сонымен қатар дамушы елдер арасында да
тікелей шетел инвестициялары өсуде. Мысалға, 2005 жылы ... ... ... ... ... ... ½-сі осы ... жүзеге асырылған.
Оңтүстік, Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия әлі де тікелей ... ... ірі ... ... қала ... 2005 жылы ... 65 ... долл. инвестиция бағытталып, ол дамушы елдер алған тікелей
шетел инвестицияларының 2/3 құрады.
Азия мемлекеттерінің дамуының ауқымы мен қарқыны, оларды ТҰК үшін ... ... ... ол ... жаңа ... ... ... және материалды емес ресурстарын өзінің глобалды өндірістік
жүйелеріне енгізуге тырысуда.
1992 жылдан бастап ... ... ... ең ірі ... ... қабылдаушы Қытай Халық Республикасы болды. 1996 ... 38 ... ... ... ... ... Азиялық инвестициялық
бумға Қытай экономикасы қатты әсер берген. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... дейін олардың тежелуіне
әкелуі мүмкін. ... ... ... үшін ... режим қалыптастыруға
тырысып, оларға бұрын берілген ... ... ... ... баж
салығынан бостылуы нарықтық механизмдердің ... ... ... өсуінің жоғары қарқыны мен тікелей шетел инвестицияларын
қолданудың жаңа мүмкіндіктері, әсіресе ... ... ... шетел инвестицияларының Қытайға қызығушылығын тартымды етуі айқын.
1996 жылы Латын ... мен ... ... ... шетел инвестициялар
көлемі 5%-ға өсіп, 27 млрд. доларға жетті. ... ол тек ... ... ... ... мен ... автомобиль құрылысында, ал Чилиде
пайдалы қазбаларды игеруге бағытталған. Аргентина мен ... ... ... бұл ... ... ... болды. Басқаша сөзбен айтсақ, ... бұл ... ... ... жағдайларға емес, жекелеген елдердің ерекше
жағдайларына байланысты болып, оны капитал ... ... ... ... көруге болады.
Оған көрнекті мысал ретінде Аргентина, Венесуэла мен Перуді алып
қарастыруға болады. ... ... ірі ... ... инвестициялық ағымдар тез арада өскен болатын, бірақ одан кейін
бұл инвестициялық ағымдар күрт ... ... ... ... ... ... біркелкісіздігі,
инвестиция қабылдаушы елдер тізіміндег елдердің ... ғана ... ... ... ... ... ... құрылымындағы
үлесінің елеулі өзгерістеріне де әкелуде.
Шетелдік салымдардың Латын Америкасы елдеріне біркелкісіздігі болашақта
да сақталатын шығар. [3]
Шетелдік ... деп ... ... басқа мемлекеттер,
шетелдік банктері мен компанияларының капитал салуларын айтамыз.
Өзінің мақсатты бағыттылығы бойынша, ... ... ... ... болып бөлінеді. Қаржы иелері ... ... ... ... ... ... айтқанда тікелей
инвестицияларды жүзеге асыруы мүмкін. Бұл жерде қаржылардың иелерінен қарыз
алушыларға тікелей ауысуы болады. Бұл ... түрі ... ... ... шет ... ... тікелей меншіктену құқығын береді.
Тікелей инвестицияларға шетелдік инвестор компаниясының шет ... ... ... ... оған өз ... ... ... жатады. Тікелей
инвестициялар құрамына жеке меншіктік компаниялардың шет елде салынған өз
капиталы, қайта салынған ... және ... бен ... ... ... ... кіреді.
Инвестицияларды шетелден тартудың негізгі себебі ішкі ... ... ... ... ... ... Оны тиімді пайдаланса, ол
экономикалық өсу мен өндірісті ... ... көзі ... сыртқы қарызды ұлғайтпайды, олар жұмыс орындарының көбеюіне,
жаңа ... ... ... ... ... ... тиімді байланыстарды онату процесін жылдамдатуға әсер ... ... ... бір ... ... құқығының
орнына технологияларды, маманданған кадрларды және рыноктарды беруі мүмкін.
Тікелей инвестициялар әлемдік экономикаға және оның ...... ... әсер етеді.
Шетелге дайын өнім өндіру үшін шетелдік инвестициялар түрінде өндіріс
факторларының халықаралық ауысуы жүзеге асырылуда. ... ... ... иелену мен өз еліне ... ... ... ... жүзеге асырылады. Капиталды шетке шағыру арқылы ... ... ... ... ... ... үшін, экономикалық тұрғысынан қарастырғанда, бұл:
- өзі үшін қалыпты рынокты қамтамасыз ету немесе үшінші елдер рыногына
шығудың бастамасы;
- әртүрлі секторлары ... ... ... ... ішкі ... аймақтық және халықаралық ... ... ... ... ... ... капиталды қабылдаушы елдегі негізгі түрлері
болып:
- шетелде ... оның ... ... мен (тәуелді)
кәсіпорындарды құру;
- контракт некгізінде бірлескен кәсіпорындарды құру;
- табиғи ресурстарды ... ... ... ... ... алу ... жаулап алу (захват) болып
табылады.
Тікелей инвестициялар әлемдік рынокта халықаралық ... ... ... Олар оған ... ... ... немесе акционерлік капиталдың инвестор тарапынан толық бақылауына
мүмкіндік беретін ... ... ... етеді.
Тікелей инвестициялар дегенде, компанияның акцияларының 10 және одан да
көп ... ... ... немесе кәсіпорынды басқарудағы “тиімді
дауысын” түсінеміз. Кейбіреулері үшін бұл тек ... ... ... ... Оны мына ... жүзеге асыруға болады:
1) шет елде акциялар сатып алу;
2) пайданы қайта инвестициялау;
3) ішкі фирмалық қарыз беру мен қарыздану.
Одан ... да ... ... емес ... бар. ... ... франчайзинг, лицензиялар, келісім-шарттар, өнімді
бөлісу және тағы басқалар кіреді. Шет ... ... ... мен ... түсінігінің кеңею процесі, глобалды мәні бар
мәселелерді туындатып, оны шешу үшін жаңа ... мен ... ... ... қажет.
Тікелей және портфельді инвестициялар үшін ең тартымды ... ... ... ... мен Еуропаның елдері болуда. Капиталдың ... мен ... ... жоғары дамыған елдер, оның ... АҚШ пен ... ... ... АҚШ ... телекоммуникация мен
көтерме саудада өз позицияларын нығайтуға ... ... ... олар жаңа ... ... мен жаңа басқару шешімдерін де
әкелуде. [3]
ІІ тарау. Шетелдік инвестицияларды тартудың Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... пайдалану қай ел үшін болса да объективті
қажеттілік. Ол, ел экономикасын халықаралық еңбек бөлінісі ... ... ... ... ... ... ... жолы.
90-жылдардың орта шенінде дүние жүзіндегі қаржы капиталы 3 ... ... Бұл ақша ... ... ... негізі. Осы ұшан-
теңіз қаржының бір бөлігін Қазақстанға қалай тартуға болады? Тарту керек пе
жоқ па? Бұл ... екі ұдай ... бар. ... ... инвестицияларды
Қазақстан экономикасына белсенді түрде тарту қажет. Ол үшін ... ... ... ... ... ... Екіншісі, Қазақстанның
байлығын оңды-солды таратып, халықаралық ... ... ... ол тұзақ бірте-бірте тынысыңды тарылтады, яғни елдің экономикалық және
саяси тәуелсіздігіне нұқсан келтіреді деген көзқарас.
Дүниежүзілік экономиканың ... ... ... ... ... ... Қазақстан бұл процестерден аулақ тұра
алмайды. Бұл қазіргі дүниежүзілік шруашылық пен халықаралық ... ... ... біздің мақсатымыз дүниежүзілік шаруашылыққа интеграциялану және
ашық экономика принциптерін қолдау болса онда ... ... және оны ... ... ... ... Олай ... біздің іс-
қимылдарымыздың басты бағыттарының бірі шетелдік инвестицияларды тарту және
оларды мүмкіндігінше тиімді пайдалану болуы тиіс.
Шетелдік инвестицияларды Қазақстанға ... ... ... ... ... және ... прогресті жеделдету;
2) өндірістік аппаратты жаңарту мен қайта жарақтандыру;
3) өндірісті ұйымдастарудың ... ... ... ... ... ... сай кадрларды дайындау.
Қандай елдің болса да экономикасына ... ... сол ... ... ... ... ... дегеніміз – күрделі қаржы келтіруге және ... ... ... ... экономикалық, заңдық, әлеуметтік,
тұрмыстық және т.б. факторлардың жиынтығы. ... ... ... ... есте ... жөн. ... ... өзекті мәселелердің бірі – сақтандыру компанияларының
бағалы қағаздарға байланысты инвестициялық портфелін қалыптастыру және
басқару. ... ... ... ... субъектілер – қаржы
институттары, олар бағалы қағаздар ... ... қана ... ... басқаруға қадамдар жасауда.
Макроэкономиканың тұрғысынан қарағанд, қржы делдалдарының рөлі жыл
сайын артып ... 2000 жылы ... ... ... ... ... ... болса, 2006 жылы осындай көрсеткіш 1432,4%-ға артып, 9,9 трлн
теңгені құрады. ЖІӨ-ге ... ... ... ... активтері 2000
жылы 25%-дан 2006 жылы ... ... ... ... ... 2006 жылы психологиялық қажет көрсеткіштен (100% ЖІӨ) асып түсті.
Кесте 1 – ... ... ... ... активтерінің
динамикасы.
|Көрсеткіш |нақты ... ... ж. |2001 ж. |2002 ж. |2003 ж. |2004 ж. |2005 ж. |2006 ж. |2007 ... ж. |2009 ж. | |Барлығы,қаржы институттарының активтері *
(млрд. теңге) |648,8 |1007,8 |1437,6 |2065 |3218,1 |5249,2 |9942 ... |22131,1 | ... ... ... ... ... |4552,3 |6845,5 |9348,4 |13874 |23933,4 |39358,5 ... |147883,5 |188149,6 | |ЖІӨ-ге %-пен |25 |31 |38,1 |46,4 |58,1
|70,4 |102,1 |115,8 |125,9 |133,8 | |Барлығы, институтционалды
инвесторлардың активтері**
(млрд. ... |120,9 |191,2 |292,6 |389 |528,4 |734,1 |1067,4 |1877 ... | ... институтционалды инвесторлардың активтері**
(млрд. долл.) |848,3 |1298,7 |1902,7 |2613,5 |3929,7 |5504,6 |8404,7
|15423,2 |26898,6 |40498,6 | |ЖІӨ-ге %-пен |4,7 |5,9 |7,7 |8,7 |9,5 ... |15,8 |22,9 |28,8 | ... ... банк + сақтандыру компаниясы + жинақтаушы зейнетақы қоры +
инвестициялық қор.
** сақтандыру ... + ... ... қоры + ... ... жылы ... ... активтері 4,6 трлн (96,6%) 8874,6 млрд
теңгеге өсті. Банк секторының есеп ... ... ... 1176,8 ... құрады, бұл бір жыл ішінде 5925 млрд теңгеге өскен немесе екі ... ... ... ... ... капиталының баламалық көрсеткіштері
өсіп, К1 және К2 коэффициенттері сәйкесінше 0,09 және 0,15 ... ... ... көрсеткіші жоғары емес. Банк
секторы пайдасының өсу қарқыны (43,1%) активтердің серпінінен төмен болып,
көлемі 104,6 млрд ... ... екі ... ... ... ... тенденциялардың
сақталғанын, оны біз сақтандыру сыйақылары көлемінің тез өсуінен байқаймыз.
Былтырғы жылдағы жиналған сыйақы көлемі 79,1%-ға өсіп 120,2 млрд ... ... ... ... көлемі (міндетті, ерікті жеке және
ерікті мүлікті сақтандыру) 17,8-12,9 млрд теңге және 89,5 млрд ... ... ... және 93,3% ... ұйымдарындағы жиынтық активтер мен есепті меншік капиталы
сәйкесінше 84,9 млрд теңге немесе 77% және 135,5 млрд ... ... ... Тағы оң көрсеткіштердің бірі резидент еместерге ... ... ... ... ... ... ... Олардың
мөлшері жиынтық сыйақы көлемінен 43,8 млрд тиеңге немесе 36,4% ... ... ... ... ... ... ... жылдағы 35,2%
осы сомаға қарсы, 30,9% берілген. Бұл – ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық портфелін басқару процесін
Қаржылық қадағалау Агенттігі жүзеге асырады. Оның алдында ... үшін ... ... сақтандыру компаниясының
активтерін диверсификациялау дәрежесіне қойылатын ... тұр. Бұл ... ... ... Осы ... ... ... компанияларының
ұлттық бағалы қағаздарға активтерін инвестициялау нормативтері көбейді және
мемлекеттік бағалы қағаздарға 15%-дан ... ... ... 20% ... ... Енді ... ... саласында қызмет ететін
сақтандыру компаниялары өздерінің сақтанушыларына қарыз бере алады.
Қаржылық қадағалау агенттігі активтерді инвестициялау нормативтеріне
енгізген ... ... ... ... ... ұйымдар
шығарған бағалы қағаздарға өзінің активтерін орналастыра алады:
➢ Халықаралық қайта құру және даму ... ... ... құру және даму ... ... даму ... Халықаралық есептесу банкі;
➢ Азиялық даму банкі;
➢ Африкалық даму банкі;
➢ Халықаралық қаржылық корпорация;
➢ Ислам даму ... ... ... ... ... ... ... жоғарыдағы өзгерістеріне
сәйкес сақтандыру команиясы активтерді ... ... ... ... Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктеріне салымдарға
және Қазақстан ... ... ... емес ... ... ... келесі мәндерден аспауы керек:
Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі бір ... ... ... ... ... - ... ... он бес пайыз;
Қазақстан Республикасының екінші ... бір ... және ... ... ... кіретін және сауда-саттық
ұйымдастырушыларының ресми ... ... ... ... ... ... ... табылмайтын Қазақстан Республикасы
эмитенттерінің ... ...... ... он ... ... ... тізіміне қосылған Қазақстан
Республикасының бір эмитентінің бағалы қағаздарына активтер ... ... ...... ... жиырма пайыз;
“Қазақстан Даму Банкі” акционерлік қоғам облигацияларына – активтер
сомасынан он бес пайыз.
Қаржылық қадағалау ... ... ... бір ... тұлғадағы
активтердің жиынтықпен орналасуы сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының
активтерінің жалпы сомасының ... ... ... ... Бір ... активтерді жиынтықпен есептеуде ақшалар, салымдар, бағалы қағаздар,
“кері Рецо” операциялары, капиталға инвестициялар қосылады;
2) Сақтандыру компанияларының халықаралық ... ... Даму ... және ... ... ... ... бағалы
қағаздар инвестицияларының жиынтық мөлшері активтердің сомасынан ... ... ... жылдың аяғында сақтандыру компанияларының портфельдеріндегі
неғұрлым белсенді он қаржылық құралдарға ... ... ... ... ... ... 59%, 2005 жылы - 57%, 2006 жылы - 55% ... компанияларының инвестициялық портфелін басқару үлгілері
мен әдістеріне таңдау ... жөн. ... ... инвестициялық
портфельді басқарудың екі негізгі әдістері бар: активті және пассивті.
Басқарудың активті ... ... ... инвестициялық
мақсаттарына жауап беретін қаржы құралдарын тез арада табу және ... ... ... ... кіретін қор құралдары құрамының тез
арада өзгеруі ретінде ... ... ... ... ұзақ ... ... ... алдын-ала анықталған, диверсификацияланған портфельді
орналастырудан тұрады. Мұндай әдіс тек нарықтық жеткілікті ... және ... ... ... ... ... етілген уақытта
ғана жүзеге асырылады. Портфельдің қызмет етуінің ары қарай жалғасуы ... ... ... ... сақтандыру компаниялары үшін инвестициялық портфельді
басқарудың қай үлгісі қолайлы? Отындақ қор нарығы ... ... ... ... тәуекелдің жоғары деңгейімен
түсіндіріледі. Сақтандыру компаниялары үшін оларды тиімді ететін порфельді
басқарудың ... ... сай ... және ... ... ... ... қысқа мерзімді бағалы қағаздар нарығының қызмет етуі,
сондай-ақ, қор нарығының ... ... ... ... ... тиімсіз немесе тиімді төмен болып есептеледі. Не себепті?
Біріншіден, ... ... ... ... бағалы қағаздардан
тұратын инвестициялық порфельдің қатысуымен тиімділігі көрінеді, ... ... ... ... ... нарықта өте аз. Екіншіден, ұзақ
мерзім бойы инвестициялық портфель өзгеріссіз ... етуі үшін ... ұзақ ... ... ... ... Бұл пассивті болудың негізгі
артықшылығын жүзеге асыруға мүмкіншілік береді, яғни шығыстардың ... ... ... ... ... ... де бар және ол ... Мұнда барлық бағалы қағаздар нарығының жай-күйін білдіретін,
таңдалған нарықтық индекстің қызметі көрсетіледі. Бұл ... ... ... ... бағалы қағаздар үлесі қажет. Бүгінгі таңда
мұндай ... ... түрі өте аз, сол ... бұл ... ... ... ... шығындарға әкеліп соқтыруы мүмкін.
Қор нарығының индекаторы нарықтың даму ... мен ... ... ... ... болашақта болатын өзгерістер мен
тенденцияларды болжауға мүмкіндік береді.
ҚҚБ – Shares индексі ресейлік қор ... ... ... ... ... күні ... максимумға 2418,08-ге шықты. Бұл, ... ... ... эталондық портфелін есептеуге мүмкіндік
береді. Қазақстанның жетекші компанияларының белсенді ... ... ... ... көрінеді. Нақты және эталонды
портфельдердегі түрлі акциялар үлесінің арасындағы айырмашылықты активті
позиция ... ... деп ... ... ... портфелін
басқарушылар өзара тең деп есептейтін ... ... мен ... түрлі комбинациялары қисығын көрсетеді. Портфельдегі бағалы
қағаздардың ... ... көп. ... ... ... ... портфельді таңдайды, олардың әрқайсысы ... ... үшін ... ... табыстылықты және күтілетін табыстылықтың
кейбір мәні үшін минималды тәуекелді қамтамасыз етеді (осы ... ... ... ... ... немесе тиімді шекара деп
атайды).
Сақтандыру компанияларының инвестициялық портфелін ... ... ... ... стратегияның бар екендігі көрсетілмейді.
Бүгінгі күні негізінен ... ... ... ... көп ... – бұл таза табыс пен айырбас таңдау болып
табылады. ... ... ... ... ... істеу
барысында сақтандыру компаниялары таза табыс таңдауды жүзеге ... ... ... тиімсіздік үшін жүргізіледі. Мұнда бір-бірінен кішкене
ерекшеленетін екі бірдей облигация ... ... ... облигация төмен табыспен сатылып, айтарлықтай жоғары табыспен
сатып алынады. Айырбас тәсілі бойынша екі ... ... ... ... бар, бірдей емес бағалы қағаздар айырбасы жүреді.
Әрине сақтандыру компанияларының инвестициялық порфелін басқару ... ... ... анықтайды деуге болмайды. Басқарудың стратегиясын
таңдау қаржылық құралдардың табыстылығына, портфель ... ... ... ... таңдау мен қор рыногының жағдайын болжау
мүмкіндігіне де байланысты болады. Инвесторлар ... ... ...... болып табылады.
Жоғарыда көрсетілген талдауға сүйеніп, жақын арада қазақстандық бағалы
қағаздар ... даму ... және оның ... ... атап ... жөн. ... ... мемлекеттік емес облигация
рыногының сапалық және сандық даму ... ... ... ... ... ... ... мен корпоративтік басқару
дамудың кейінгі стадияларында енгізілген.
Айта кететін жәйт, кейбір елдерде мемлекеттік реттеу мен корпоративтік
басқару дамудың кейінгі ... ... ... ... бағалы
қағаздар рыногының қалыптасуы мемлекеттік мүлікті жекешелендіру негізінде
мемлекеттік реттеу жағдайында жүргізілді. Жүргізуден ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногында жандандыру
байқалмайды.
Сонымен ... ... ... ... ... ... сүйенсек,
онда алғашқы 10-15 жылдардың ағымында рыноктық экономиканың дамуы, сыртқы
кәсіпорынды ... ... ... ... ... ... акцияны
орналастыру арқылы үлестік қаржыландыру жандандырылады.
Қазақстанның бағалы қағаздар рыногының басым жақтары – инфрақұрылымдық
дамудың болуы, электронды сауда ... және ... ... даму ... жетілдірілгені болып табылады.
Қазіргі Қазақстанның бағалы қағаздар ... ... ... ... деңгейінің жоғарылығы мен ... ... ... жеке ... инвесторлар мен бағалы қағаздар
рыногындағы ... ... ... тетіктеріне
сұранысын айқындай отырып, ... қор ... ... ... ... келесілерді ұсынуға болады:
- ішкі инвесторларды дамыту,
- бағалы қағаздарды шығару үшін мүмкіндіктерді ... ... ... ... инвесторлардың қол жеткізуін қамтамасыз ету,
- бағалы қағаздарға ... ... ... салу тәртібін,
- инфрақұрылымның техникалық мүмкіндіктерін,
- корпоративті басқару мен мемлекеттік реттеуін жетілдіру. [5]
Инвестиция деп қаражаттарды ұзақ мерзімге белгілі бір салаға пайда ... ... ... ... ... ... ... ретінде
қатысады. Банктер өздерінің инвестициялық қызметінде тиімді ... ... ... ... асырады. Банктердің инвестициялық саясаты
инвестиция ... ... ... ... құру және іске ... қалыпты қызметті, табыстылықты арттыру, банк балансының
өтімділігін қамтамасыз ету ... ... және тура ... ... ... ... ... инвестициялық саясаты
банктің басқармасымен жасалады. ... ... ... бірі – ... ...... портфелін, соның ішінде
инвестициялық портфелін басқарудың тактикасы мен стратегиясын жасау ... ... бұл – ... заңды тұлғалардың, басқа банктердің
және бағалы ... ... ... ... ... ... құрылымының критерийлері – бұл ... және ... ... ... Банктердің инвестициялық
портфельдерін басқарудың әртүрлі бағыттары және принциптері қолданады. Көп
таралған принциптердің қатарына ... ... ... ... ... болады. Бұл принцип бойынша өтелген бағалы қағаздардан
түскен қаражаттарды максималды өтеу мерзімі бар ... ... ... ... ... бір ... пайда табу мақсатында бағалы
қағаздармен операциялары банк ... ... ... ... бір қатарына қазіргі несие жүйесінде инвестициялық
банктер өздерінің ... ... ... ... ... ... ... басқа банктерден бөлінуіне еңбек бөлінісі және несие аясындағы
мамандану әкелді.
Инвестициялық банктердің ... ... – ұзақ ... ссудалық
капиталды мобилизациялау және оны ... ... ... және ... ... ... міндеттемелердің басқа
түрлері арқылы беру.
Әр ірі фирма, корпорация әдетте өзінің ... ... ... және сол ... ... ... инвестициялық банктердің екі түрі қызмет етеді:
▪ Бірінші типті инвестициялық банктер
▪ Екінші типті инвестициялық банктер
Мұндағы бірінші типті ... ... тек ... ... және ... ... Ал, ... типті инвестициялық
банктерге келетін болсақ, олар ұзақ ... ... ... ... ... ... және дамушы елдерге негізінен
осы атап ... ... ... ... ... ... ... ХІХ ғасырдың бірінші ширегінде жауапкершілігі шектелген
серіктестіктерформасында құрылған болатын. Инвестициялық банктер аса тез
дамуы ХХ ... 20-шы ... ... ... пайда болуын негізінен мемлекеттің бағалы
қағаздарын орналастырумен байланысты деп ... ... ... формасының пайда болуымен олар ... ... ... үшін ... ... мен ... ... арқылы
ақша қаражаттарын мобилизациялайды, жаңа компанияларды құрады, ... ... ... қатысады, сонымен қатар мемлекеттік биліктің
барлық деңгейінің мемлекеттік бағалы қағаздарын орналастырады, оның ... ... ... ... ... ... әкімшіліктің
бағалы қағаздарына дейін орналастырады.
Бірінші типті инвестициялық банктер әдетте құрылтайшылар, бағалы
қағаздардың ... ... ... ... Олар ... ... ... бөлігін сатып алатын агенттер ретінде,
сонымен қатар сауда, өндіріс, транспорттық корпорациялардың бағалы қағаздар
бойынша және басқа ... ... ... ... бола алады.
Ұзақ мерзімді салымдарды қажет етіп, акциялар мен облигациялар ... ... ... ... және ... ... бірінші типті инвестициялық банктер эмиссияның көлемі, мерзімі,
шарттары жайлы және ... ... ... таңдау жөніндегі, сонымен
қатар орналастыру және қайта айналысы жөніндегі міндеттемелерді өздерінің
мойындарына алады. Мұндай мекемелер шығарылған ... мен ... ... ... береді, яғни олар бұл бағалы қағаздарды сатуды
өздерінің есебінен ... ... ... құру ... ... ... сатып алушыларға ссуда береді. Несие жүйесінде инвестициялық
банктердің үлесі көп болмасада, олар өздерінің жақсы ... ... ... байланысты экономикада ... ... ... ... банктер соңғы кезде көбінесе корпоративті
секторлардың бағалы қағаздарымен операцияларды жиі жүргізеді. ... ... мен ... ... ... ... транспорт
және сауда кәсіпорындарының ақша қаражаттарын алуда делдал ретінде
қатысады.
Бірінші ... ... ... ... ... ... қағаздар
нарығына қызмет көрсету бойынша бірқатар функцияларды ... ... мен ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды еуровалюта нарығында орналастыруда
делдал болады;
▪ Корпорацияларға инвестициялық стратегияның сұрақтары ... ... есеп пен есеп беру ... ... ... ... бұл ... бағалы қағаздарды сату өте қиынға түседі.
Көптеген компаниялар инвестициялық банктердің көмегінсіз ұзақ мерзімді ақша
қаражаттарын ала ... ... еді. ... ... ... ... банктер компанияның бағалы қағаздарын орналастырумен
айналыспасада, компаниялар құрылып қызмет ете ... ... ... ... ... ... келтіруге болады: Канада, Ұлыбритания,
Австралия, Америка Құрама Штаттары.
Инвестициялық банктер депозиттерді қабылдауды жүргізбейді. Бірақ ... ... ... ... және шектелген мөлшерде ғана. Бағалы
қағаздарды ... ... ... банк ... ... ... ... мамандандырылған экономистер, юристер және
инженерлердің көмегімен ... ... ... Банк ... ... мақсаттарын, құжаттарын, маркетинг және менеджмент
жүйесін, өндіріс жағдайын, ... ... ... ... оның операцияларын, балансын, пайда және зияндардың есебін,
басқарма құрылымын, ... ... ... ... және ... ... ... талдауын жүргізеді. Көп жағдайда инвестициялық
банктердің қызметкерлері клиент эмитет-корпорацияның ... ... ... ... ... және инвестициялау сұрақтары бойынша кеңестер
береді.
Меншікті құжаттардың салыстырмалы тапшылығы инвестициялық ... ... ... ... үшін ... және
консорцумдарды құруға мәжбүр етеді. Мұнда олардың рольдері бірдей емес,
әдетте синдикатарда және консорцумда 1-5 ... ... ... ... делдалдық қызметі үшін үшінші типті инвестициялық банктер
инвестордың төлеген сомасы және ... ... ... ... ... ... алады.
Ал екінші типті инвестициялық банктерге келсек, олар ... ... ... ... ... қызметтері мен
операцияларында елеулі айырмашылығы бар. Екінші ... ... ... ... ... қатысуыменаралас меншік формасында және
таза мемлекеттік болып құрылуы мүмкін. ... ... ... ... ... салаларын, сонымен қатар жаңа
технологияларды енгізумен және ... ... ... қосумен байланысты арнайы – мақсатты жобаларды орта және ұзақ мерзімді
несиелеу болып табылады.
Екінші типті инвестициялық банктер соғыстан ... ... ... ... ... және ... елдердің салаларын құруда үлкен
роль атақарды. Осыған байланысты келесі бірқатар елдердерді ерекше бөліп
көрсеткен дұрыс болады: ... ... ... ... ... ... елдерде аралас және мемлекеттік инвестициялық ... ұзақ ... ... және онда жаңа ... ... деңгейін қамтамасыз етті. Аралас және мемлекеттік ... ... даму ... және ... ... іске ... белсенді қатысты. Қазіргі кезде бұл
инвестициялық банктер ссудалық капитал нарығында әртүрлі ... ... және жеке ... ... ... ... ұзақ ... несиелеу жүргізеді, жеке және мемлекеттік бағалы
қағаздарға салымдар жасайды, ... ... ... ... мемлекеттердегі мұндай инвестициялық банктер негізінен ... олар ... ... алғаннан кейін пайда болды. Бұл банкерді
құруға дамыған ... ... ... қатысты. Дамушы елдердің
инвестициялық банктері орта және ұзақ ... ... ... ... ... ... қатар, бірқатар елдердің
бірінші типті және екінші типті ... ... ... ... ... ... етуде.
Көптеген елдерде инвестициялық банктердің қызметін басқа да ... ... ... ... банктер атқарады.
Қазақстан Республикасында да мұндай банктердің функцияларын негізінен
Қазақстан ... банк ... ... ... банктері
атқарады. Бірақ Қазақстан Республикасының коммерциялық банкетері бірінші
типті банктердің операцияларын жүзеге асыру өз ... ... ... ... ... ... қызметінің мақсаты – қаражаттардың
сақталуын, диверсификация, табыс пен ... ... ... ... кез ... ... қағазды өз атынан, өз
есебінен және өз бастамашылығымен сатып алу және ... сату ... ... ... ... ... инвестициялық
операциялары меншікті ресурстар, зайымдық және ... ... ... ... уақыт бұрын отандық бактердің атына олардың нақты экономика
секторындағы шаруышылық ... ... ... қатаң сын
айтылған болатын. Қазақстанның экономикасына айналым және ... ... ... ... ... ... 2000 ... бастап жақсара бастады. Банктер қаржы нарығының
неғұрлым активті және ... ... бірі ... ... банктің орташа капиталы валюта эквивалентінде шамамен 30 млн. ... ... 2003 жылы ... активтерінің 60% нақты экономика
секторына ... ... ... және ... ... артуымен банктер нақты экономика секторын несиелеуге белсенді
қатысуын көрсетеді. [6]
2002 жылы экономиканы дамытуға кеткен ... ... 672,4 ... шетел валютасында 4,3 млрд. АҚШ долларынан ... ... Ал ... қазан айындағы мәліметтер бойынша банктердің экономикаға бағытталған
несиелерінің жалпы көлемі 924,3 миллиард теңгені құрады, бұл 6,25 млрд. ... ... ... несие портфельдерінің көлемінің артуы және банктердегі жеке
және заңды ... ... ... артуы есебінен болған. Бұл
және банктердің меншікті капиталының артуы ... ... ... ... ... ... инвестициялық
қаражаттарды арттырды.
Сонымен қатар, банктердің несиелеу ... тым тез ... бір ... ... және ... салыстырмалы төмен деңгейі
негізгі қаржылық құралдар бойынша ... ... ... Банктер
мемлекеттік бағалы қағаздар нарығында және валюталық нарықта жоғары пайда
алу мүмкіншіліктерін жоғалтты, ал бұл өз ... ... ... ... ... ... несиелеу операцияларын жүргізуге итермеледі. Бүгінгі
таңда инвесторлар тек пайда мөлшерінің төмендігімен емес, сонымен ... ... ... де ... кешіруде. Осындай негізгі
факторлардың нәтижесінде экономика аз болса да ... ... ... инвестициялауда банктердің инвестициялық қызметі
өте маңызды. Қазақстанда банктер тарпынан экономикаға қаражаттарды бөлу
көбінесе ... ... ... ... ... ... ... арттыру жолдарын қарастыру керек. Сондай-ақ, шағын және орта
бизнеске инвестицияларды бөлу шарттарын жеңілдету жолдарын іздестіру қажет.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының ... ... ... ... ... қарастырған жөн. [6]
2.2 Қазақстан Республикасындағы инвестициялық іс-әрекетті
мемлекеттік реттеу.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... сапасына бөлу қажет деп санайды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... 65%-ға тең. Бұл салада капиталды ... қол ... жер ... ... мен жағдайын
талдау кезінде оның толықтай игерілмегендігі анықталды.
Геологиялық ізденіс жұмыстарына бағытталған инвестиция көлемі ... егер 1997 жылы ол ... ... көлемінен 14% құраса, 2000
жылы тек 5% құрады. 2001 жылдың 1 жарытысында салынған инвестиция 121,7 млн
АҚШ доллар ... ... ... ... ... ... тек 3% бөлігін құрады.
Қазақстан Республикасының үкіметі мемлекет саясатының минералды-шикізат
ресурстарының қорларын ұлғайту мақсатында ізденіс жұмыстарына инвестиция
тартуда ... ... ... ... ... Оған
Қазақстан Республикасының үкіметі жасаған республиканың минералды-шикізат
кешенінің даму бағдарламасы маңызды орын алуы ... ... ... күні ... қосымша құны бар және өңдеуші
салаларды жасақтауға барынша күш салу ... Осы ... ... ... заң ... дайындады. Заң жобасының басты мақсаты
экономикада отындық және шетел инвесторларының құқықтары мен мүмкіндіктерін
теңестіру болып, Қазақстан Республикасында жасалған ... ... ... ... ұлттық экономиканы реформалау кезінде
инвесторлар мүдделерінде қайшылық туғызбайтын деңгейде үйлестіру болды. Бұл
тұрғыда заң жобасының 6 бабы ... ... (заң ... ... ... шетел инвесторларына берілген кепілдік конститутционалды
экономикалық іс-әрекет ... тең ... ... ... ... ... нашарлатпау мақсатында заң жобасына бұрын
қойылған келісім-шарттардың тұрақтылығын қамтамасыз ететін өтпелі ... ... ... ... ... 6 бабынан біртіндеп ... ... ... тәжірибеде орын алған осындай ... ... ... ... ... құруды ұсынуда. Саяси және
реттемелі тәуелділіктерді сақтандырудың құқықтық негіздері мен әрекет ... ... ... ... ... ... таластарды шешудің
өркениетті әдістерін жасақтауға бір қадам жасады.
Одан басқа Қазақстан Республикасында “Жер қойнауы мен оны ... ... ... заңдарға өзгеріс енгізу туралы заң жобасы ... ... ... ... ... ... ... мемлекет пен
мердігерлер арасында табиғи ресурстарды ... және ... ... ... ... ... ... жетілдіру көзделген.
Қазақстан Республикасының үкіметімен 2001-2002 ... ... ... ... ... Оған жобаларды қоса қаржыландыру мен
мемлекеттік үлеске ену сияқты ... ... ... ... ... салымшыларды ынталандыру мақсатында жеңілдіктер жүйесі
қарастырылып, оған тездетілген амортизация, шығынды қайтару нормасының
ұлғайтылуы ... ... ... ... 2000 ... 6 ... жарлығымен “Экономиканың басты салаларында инвестициялық іс-әрекетті
атқарушы инвесторлар мен келісім-шарт жасауда жеңілдік пен преференциялар
беру тәртібі” ... ... ... мен ... беру ... инвестициялық жобаның экономиканың басты секторларына қатысты
болуы;
2) инвестициялық жобаны жүзеге асыру мақсатында қазақстандық ... ... ... ... ... ... жобаның тиімді жүзеге асырылуы үшін инвестиция бойынша
Қазақстан Республика агенттігі ... ... ... ... ... ... граттар;
- келісім-шарт жасасудан 5 жыл мерзімге жер мен мүлік салығынан босату;
- салық алына бастайтын табыс алу кезінен 5 ... ... ... инвестициялық жобаны жүзеге асыруға қажетті құрал-жабдық, шикізат,
материалдар импорты кезінде кедендік баға ... ... бір ... ... ... беру ... негізгі қорға инвестиция көлемі мен
экономиканың ... ... ... ... ... ... баға салықтарынан ... оның ... ... ... ... ... жобаны жүзеге асыру жағдайына
сәйкес келмеу жағдайында беріледі.
Мемлекеттік натуралды гранттарға:
1) негізгі қорлар - жер ... ... ... ... машиналар, есептеуіш техника және т.б.
2) бейматериалды активтер – ғимаратты, жермен пайдалану құқығы мен
басқадай ... ... ... ... құрылыс, салықтар, дайын өнім,
т.б.
Реформалардың жүзеге асырылуы ғаламдық, жүйеаралық институтционалды-
экономикалық өзгерістер қажеттілігін ... ... ... ... ... интеграция процестері мен
әлемдік нарыққа шығумен байланысты шараларды жүзеге асырылуын ... ... ... ... ... пен ... кешеннің бір бөлігінің
патенциалды толықтай қамтылмағандығымен сипатталады.
Реформалардың бастапқы кезеңіндегі болашақ ... ... ... ... ету ... ... өзгеріске
ұшыратқандықтан, инвестициялық механизм тиімсіз әрекет етті. Инвестициялық
саланы қалпына келтіру мен халыңтың жинақтарын ... ... ... ... ... ... реформасының басты бағыты болып
табылады.
Осыған байланысты отандық қор нарығын ... ... ... ... институтын күшейту мен қаржы құралдар ... ... ... ақы ... ... ... ... қорлары сияқты
мүмкіндігі мол институтционалды инвесторлар пайда болды. ... ... ... 530 млн. АҚШ долларына тең көлемге жеткен. ... ... ... 45% ... ... ... тиесілі.
Корпоративті бағалы қағаздарға көп мөлшерде инвестицияларды ... ... ... ... ... Бүгінде шетел банктерінде ностро-есеп
шоттарында 52 млрд. теңгеге сәйкес мөлшерде қаржылар ... ... ... ... секторына немесе бағалы қағаздарға
инвестицияға бағыттауға болады. Ол үшін республикада несиелеу ... ... көп ... ... жылы сақтандыру компаниялары тарапынан ... ... ... ... ... ... 3000 млн АҚШ доллар құрады.
Қазақстан Республикасы үкіметінің мәжілісінде сөз ... ... Н.Ә. жыл ... ... ... 1,5 ... доллар инвестицияны
өзіміздің ішкі қорларымыздан алуға толық мүмкіндік барын ... ... ... ... ... ... және корпоративтік
бағалы қағаздар арқылы тарту мен игеру болып отыр.
Соңғы ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар бойынша Ұлттық
комиссия әрекеті:
1) ішкі институтционалды инвесторлар дамуын қаматамасыз етіп, сол ... ... ... ... ... ... шешу;
2) қазақстандық беймемлекеттік бағалы ... ... ... бір ... ... ... санын кеңейтіп, екінші жағынан инвестициялық
тұрақтылықты қамтамасыз ету арқылы бағалы қағаздарға деген ұсыныс пен
сұранысты үйлестіру;
4) ... ... ... аяқтау болуда.
Ең тартымды деген кәсіпорындардың мемлекеттік акциялар ... ... қор ... ... ие ... қамтамасыз етегу мүмкіндік
берер еді. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... бар. Үкіметтің алдында қай кәсіпорындардың
акцияларын және қай көлемде жекешелендіру қажеттігін қарастыруда.
Бірақ патенциалды элементтер өз ... ... ... ... ... бұл шара олардың экономикалық іс-әрекетін
толықтай шықтығын талап етеді.
Осындай ... ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар дайындалды. Мысалға өз бағалы
қағаздарын ашық орналастыруды жүзеге асырып жатқан ірі ... ... ... ... ... ... Бұл ... кәсіпорындар өз
мүдделеріне қарамастан биржа мен кез ... ... өз ... ... кең
ақпарат беруі тиіс болады. Сонымен қатаросындай ... ... ... ... инвесторлар тарапынан ғана емес, халықтан да болуы ... қор ... ... ТМД мемлекеттері арасында ең
көрнекті, ал шығыс блок мемлекеттері арасында алдыңғы қатарлы ... ... оның ... ... барлық жағдайлар жасалды.
Қазақстан Республикасында қор нарығының ... ... ... ... мүдделерін заң тұрғысынан қорғаудың заң жүзінде
қорғауды бекіту маңызды шара ... ... ... кең ... ... ... ... көбінесе ішкі
инвесторлар мүмкіндігіне бағытталатындығын атап кету қажет.
Негізгі салмақты ұжымдық ... ... әр ... ... тиіс.
Сонымен қатар мемлкет қазақстандық бағалы қағаздар нарығында ұзақ ... ... ... ... ... ... да ... Ішкі қаржы нарығымызда экономиканың әр түрлі секторларына келетін
шетелдік инвестициялардың келуін, оның бөлінуіне мемлекеттік мүдделерге ... ... ... ... ... ... нарығы республика азаматтарына еш кедергісіз
оның қалыптасуы мен бос ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері болуы тиіс.
Қазіргі кезде нарықтық реформаны жүргізуде қор, валюта биржалары ... құру ... ... ... ... ... Бүгінгі
қазақстандық экономиканың өсуін талдауы ғылыми-өндірістік құрылымдармен
байланысқан өндірістік ... ... ... ... ... ... ... болуын көрсетеді. Банк және қаржы құрылымдарының
дамуы әзірше өндірістік салада ... ... ... мемлекеттердің экономика негіздерінің технологиялық дамуына
ерекше көңіл ... ... ... өнімдердің ХХІ ғасырда басты әсер етуші
фактор және бюджеттік қорларды толықтыратын құрал болуына байланысты. Оны
келесідей өнімдердің ... ... ... анық ... ... 1 ... шикі ... сату 2025 доллар пайда әкеледі;
- 1 кг тұрмыстық техника – 50 ... 1 кг ... ... ... ... норма 1000 доллар;
- информатика мен электроника өнімдердің 1 кг 5000 ... ... ... ... ... көрсеткіштер технологиялық озықты мүмкіндіктерін айқын көрсетіп,
болашақ өндірістік және ... ... ... ... ... қарастырылу мүмкін.
Ғылыми сыйымды өндірісті игеру үшін ең ... ... ... ... ... Ол ең ... ғылыми-өндірістік бірлестіктердің
орнын күшейту мен олардың құрылымдарын жетілдіруге бағытталуы ... ... мен кіші ... ... ... бар ... құрылымдар арасында
дәстүрлі емес формаларын іздестіру қажет болып табылады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... қарамастан,
ғылыми сыйымды өндіріс үлесін жоғарлату тенденциясы үстем болуы тиіс.
Реформалар ... ... ... ... Республикасына
инвестицияларды тарту мәселесі объективті сипатта ... Ішкі ... ... ... ... ... шетел тікелей инвестицияларын тарту мен қолайлы инвестициялық
хал-ахуалды қалыптастыру ... ... ... ... тартылатын тікелей шетел инвестициялар көлемі ... ТМД ... ... бірінші орында болып, шетел инвестицияларының
көлемі әр түрлі жылдарда 1 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... дамуында жаңа сапалық дәрежедегі кезеңге
келді. Экономикадағы тұрақтандыру процесі аяқталып, тұрақты өсу деңгейіне
жетті. Осы ... ... ... ... ... бұл инвестициялық саясат бірқатар мәселелерді ... ... ... инвестициялардың сапалық сипаттамаларына басты назар
аудару. Екіншіден, барлық экономика субъектілері үшін тең ... ... ... ... ... ... бағытын ұстану
болып табылады. Жаңа ... заң ... ... ... ... ... жаңа зан ... сонымен қатар “Қазақстан
Республикасының заңдарына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы”, ... мен оны ... ... ... ... ... ... қоғамдар туралы” заңға сәйкес өзгерістер мен толықтырулар
енгізу көзделуде.
Жаңа инвестициялық саясат концепциясында нарықтың ... ... ... ... ... қор ... және т.б.
инвестициялық белсенділігін жоғарылату маңызды орын алуда.
Тиімді салық жүйесін қалыптастыру жағдайында стратегиялық бағыт болып,
мемлекет пен ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасының инвестициялық іс-әрекетті ... ... ... ... жаңа ... ... 138-140
беттерінде инвестициялық ... ... ... салықтың преференциялар корпоративті мүлікке табыс салығы
бойынша беріледі.
Инвестициялық салық преференциялары жаңа ... ... ... ... ... ... мен жаңарту мақсатында негізгі ... ... ... төлеушілерге, жалпы жылдың табыс салығын
белгіленген сомаға қысқарту, немесе ... қор ... ... ... ... ... салығын пайдалану үшін салық төлеуші, енгізілген
негізгі қорды құндық баланста белгілеген бапқа енгізбей, оны ... ... ... ... ... табыс салығына преференция салық төлеуші
енгізілген ... қор ... ... ... преференция мерзіміне
байланысты бөліп пайдалануға мүмкіндік береді.
Мүлік бойынша преференция инвестициялық жобаға ... ... ... ... мүлкінен толық босатуын қаарастырады.
Сөйтіп жаңа Салық кодексінде салық ауыртпалығын теңестіру мен ... ... ... ... қол ... Республикасында инвестициялық іс-әрекетті реттеуге бағытталған
заңдардағы өзгерістер мен толықтырулар, оның белсенді жүргізілуіне ... ... ... ... ... капиталы мен инвестицияларын тарту
факторы ретінде.
Елде инвестициялық климатты құру ... ... ... ... ... табылады.
Инвестициялық климат дегеніміз – инвесторларды қызықтыратын ... ... ... қалыптасқан саяси, әлеуметтік-экономикалық,
қаржылық, әлеуметтік-мәдени, құқықтық және ... ... ... бір ... қазіргі кезде экономикалық ... ... ... ... толық классификациясы
көрсетілмеген. ... ... ... ... ... ... ... береді.
Инвестициялық климаттың бағалық классификациясы олардың негізіндегі
сипаттамаларға байланысты. ... олар ... ... тұрады. Әрине
кез-келген шетел инвесторы әртүрлі факторларды ... және ... оның ... іске ... ... ... таңдайды.
Кез-келген шетел инвнесторының инвестициялауға шешім қабылдар алдындағы
елдерді бағалауын қарастырайық. Бұл ... ... екі ... ... ... мемлекет арқылы реттеуге болатын факторлар.
2. Мемлекет бақылауынан тәуелсіз факторлар.
1. Мемлекет реттейтін факторлар.
Жалпы алғанда ... пен ... ... ... мен көзқарасына
шешуші ықпал жасайтын және көбінесе шетел инвестицияларының бағдарламасының
сәттілігі мемлекетпен ... ... ... бағдарламаны
жүзеге асыру барысында оң және теріс әсерлерінің бірнеше ... ... ... бар. ... осы ... қарастырылады.
Шетел инвесторлары мен инвестицияларына байланысты саясат. ... ... ... ... ... ... ... әс-әрекеті оң,
теріс немесе бейтарап екендігін білгісі келеді.
Шетел инвесторларының ... ... ... ... сөз жүзіндегі және іс жүзіндегі әрекеттердің сәйкестігіне
негізделеді. Әрине шетел инвесторлары шетел невестцияларын ... ... ... ... бұл ... ... келесідей әрекеттер жасайды:
а) өзінің шетел инвестицияларына ел ішінде қолдау көрсететін және де ... ... ... ... сөз ... ... ... қызықтыратын іскер және кәсіпкерлік ... ... ... бұл ... ... ... қатаң қадағалау.
Заңдық негізін құру. Бұл фактор шетел инвесторының өз ... ... ... ең ... тұсы ... табылады.
Заңдық аспектілердің маңыздыларының бірі мүлікке деген ... ... ... ... табылады. Бұл жағдайда инвестор ағымдағы заң
жүйесіне ғана ... ... ... заң ... ... ... Егер ол мемлекет әрекетінде тайсалушылығын, тиянақсыздығын немесе
тұрақсыздығын ... бұл ... оның ... әкеп ... Заң
жүйесінің басқа аспектісі – бұл жұмыспен қамту мен еңбек жағдайлары. Кез-
келген инвестор кейбір ... заң ... ... ... ... ... құру керек екендігін біледі. Сонымен қатар батыс
елдерінің көпшілігі жұмыскерлер заңмен шамадан тыс ... деп ... ... ... Бұл ... ... жобалардың көбісіне
маңызды орын алады. Инвестор үшін салықтардың корпоративтік, табыстық,
мүліктік түрлері және ҚҚС (НДС) өте ... жеке ... ... ... ... зерттейді. Себебі еңбек
ақының жоғары үлесіне ... ... ... ақыны пайда көлеміне үлкен
әсер ететін фактор ретінде бағалайды. Егер салық ставкалары жоғары ... ... ... ... ақы мен ... ... ... Ал бұл
компанияның пайда табу көлеміне ... әсер ... ... ... Бұл мемлекеттегі бюрократизм
деңгейі шетел инвесторларының инвестициялар салуда теріс әсер ... ... екі ... ... ... тыс ... ету. Бұл ... жұмыстардың көп келемі арқылы
көптеген іс ... ... ... мемлекеттік органдар мен
министрліктердің шешім
қабылдаудағы ... тыс ... ... сипатталады;
б) шешім қабылдаудағы жылдамдық. Барлық қағаздық жұмыстар жеңілдетілсе де
шенеуніктің шешім қабылдау процесін созуға ... ... ... ... және шығын деңгейлері. Инвесторларды еңбек күшінің
бағасы, энергияға кететін ... ... ... көрсету, байланыс,
сонымен қатар ақша құны ... банк ... ... ... ... Елдің саяси бағалануы бұқаралық ақпарат құралдарынан
және телевидениядан құралады. Сондықтан да саясаткерлер сөз ... тек қана өз ... ... ... ғана ... ... қатар бүкіл
әлем де есту мүмкіндігін естен шығармаулары керек.
Дамыған инфраструктура. Мемлекет инфраструктураны дамытудың арзан жолын
іздеу мақсатында бұл үшін ... ... ... ... ... ... шетел инвесторларымен жасалатын
контракттарда ... ... ... ... ... жағдайы көрсетіледі.
Тәжірибе көрсеткендей шетел инвесторларының елдегі заманауи өндірістік
райондар мен парктер, транспорттық жүйесі қызықтырады.
Мемлекет жоспарлары мен дамудың ... ... ... тек ... ... ... ғана емес ... қатар жалпы
экономикалық саясат, елдің экономикалық ... ... ... ... экономиканың жеке секторларының даму ... ... ... қамсыздандыру мүмкіншіліктері. Бұл салада
мемлекеттің рөлі өте зор. Инвесторларға қаржылық қолдау көрсету ... көп. ... ... ... ... ... ... атқаруы
мүмкін. Ал кейбір жағдайларда ... ... ... жайлы
ұсыныс жасауы мүмкін. Мемлекет акционерлік капиталды инвестициялау сызбасын
ортақ қаржыландыру сыөбасы арқылы іске асыру ... ... Бұл ... мемлекет белгілі бір ... ... ... ... ... ... кезінде
инвесторларға салық салу ставкаларына жеңілдік жасау мүмкін.
Инвестицияларды сақтандыру. Сақтандыру саяси ... ... ... және ол ... іс-әрекетке байланысты
тәуекелді сақтандырумен айналыспайды.
Инвестицияларға қаржылық қолдау көрсету. Соңғы он жыл ішінде ... ... да ... ұйымдар инвесторларға қаржылық ресурстар ... ... ... және ... ойлап тапты.
Елдегі адам ресурстарының сапасы. Сапасы жағынан бұл ресурстар ұлттық
актив немесе ... ... ... ... ... ... инвестициялау бойынша инвестор өзінің шешімін бұл елдегі
жұмысшылардың білім сапасына, біліктілігіне байланысты шығарады.
Ұлттық валюта тұрақтылығы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... сол елдің валютасымен алса бұл валютаның
тұрақтылығы өте маңызды орын ... ... ол ... ... ... ... кемиді немесе тіпті нолге тең болуы мүмкін.
Елдегі өмір сүру ... Көп ... ірі ... іске ... ... ... ... отбасымен бірге)
инвесторларға сол елде ... бір ... ... өмір ... ... Бұл ... егер елдің өмір сүру деңгейі ... ... ... бұл ... бас ... мүмкін.
Елдің халықаралық имиджі. Әртүрлі елдердің халықаралық деңгейдегі
имиджі әртүрлі ... ... ... ... ... қоршаған ортаны
қорғау деңгейі және қауңпсіздік, т.б.). ... ... ... ... ... ... ... Көптеген шетел инвесторлары өз инвестицияларын
сенімді іс-әрекет жасай алу мүмкіндігі бар елдерге ғана салады.
2. ... ... ... ... Табиғи ресурстардың молдығы мен жол ашықтығы шетел
инвесторларын қызығушылығына әсер ... ... Ел үшін ... ... ... ... ... білу өте маңызды.
Жаңа рыноктарға деген қол жетерлік жаңа инвесторларды қызықтырады.
Әдетте, елдің ішкі ... ... ... үшін өте ... ... ... ... даму деңгейі. Шетел инвесторларын сонымен қатар,
елдегі жоғары ... ... ... және тәжірибелік-
конструкторлық потенциал және ресурстар қызықтырады.
Жеке ... ... Бұл ... ... ... көзі ретінде
қызмет атқаруы мүмкін.
Кәсіпкерліктің дамуы. ... жеке ... ... ... ... деген «тапшылық» тууы ... Бұл ... те ... ... мүмкін.
Мамандырылған кадрлардың бар болуы. Бұндай кадрларсыз ... ... ... емес. Осыған ... ... ... дайындайтын кадрларды оқыту мен кәсіпкерлігін жоғарылату
жүйені құру керек.
Бұқаралық ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет үшін
қолайлы климат құруда маңызды орын алады. Пресса мен телевидениенің жақсы
жұмысы ... ... ... ... елдегі көптеген жағдайлар жайлы
мәлімдейді.
Транспорттық қызмет ... ... Көп ... ... проблемалармен (жүк және өнім тасымалы) жиі кездеседі. Ал
транспорт рыногындағы бәсекелестіктің болуы ол үшін ... ... ... ... ... ... көптеген елдердегі
жұмысшылардың өнімділігінің статистикалық көрсеткіштері ... ... осы ... ... алады.
Кәсіподақтардың болуы және олардың өнеркәсіпке қатысуы. Кәсіподақтардың
жағдайы – бұл инвесторлар үшін ... ... ... ... ... ... деген оң көзқарасы қызықтырады. Ал
кәсіподақтардың өнеркәсіпте шешім ... ... ... тым ... ... ... туғызуы мүмкін.
Жоғарыда келтірілген факторлар инвестор қолданатын субъективті бағалау
жүйесін көрсетеді.
Жалпы алғанда, бұл факторлар ... ... ... ... ... елдегі инвестициялық климатты бағалауға негіз болады.
Осы ... ең ... ... экономикалық жағдайлар бағаланады.
Белгілі инвестициялық аймақты таңдаудағы инвестициялық шешім төрт
негізгі топпен ... ... ... ... ... іс-әрекеттің кепілі.
3. Нарық айналымындағы үлесі.
4. Бюрократия
Инвестормен бағаланатын факторлардың 2 тобы бар: ішкі және ... Ішкі ... ... ... процесс;
б) өнеркәсіптің технологиялық қуаты;
в) басқару/ кадрлар;
г) қаржыландыру;
д) шығындар мен табыстар құрылымы;
е) пайда әкелушілігі;
ж) қоршаған ортаға әсері.
2. Сыртқы факторлар:
а) ... ... ... ... ... серіктестің жағдайларымен анықталатын тәуекелдің деңгейі;
б) нарық жағдайларымен ... ... ... ... ... және ... ... жағымды
инвестициялық климаттың қалыптасуына оң әсер етеді. Көпұлтты Қазақстан
Республикасында ... ... ... ... қоғамда саяси
тұрақтылық орнаған, ұлтаралық даулар жоқ, Қазақстан Республикасы ... ... және кіші ... ... құрылып, белсенді
қызмет етуде. Жылдан-жылға Қазақстанның халықаралық саяси және экономикалық
беделі жоғары қарқынмен өсіп келуде.
Жағымды инвестициялық климатқа әсер ... ... ... ... ... – мұнай, газ, бағалы, түсті және қара металдары,
агроөнеркәсіп секторының ... ... ... да ... үлкен қорлары жатады.
Сонымен қатар, жағымды инвестициялық климат құруда ел экономикасын
тұрақтандыру бойынша қабылданатын және ... ... ... орын ... ... ... еліміздің Үкіметі Қазақстанның макроэкономикалық
тұрақтануға бет алғанын мәлімдеді. Ол келесі факторлармен сипатталды:
- тұтынушы бағасының орташа индексі 1993 ... 17,6 ... жылы 1,4-ке ... қысқарды;
- экспорттың көлемі 2 еседей өсті (1,87);
- 1996 жылы ... ... оң ... 1,9 ... АҚШ ... 1996 жылы қалыптасқан ұлттық валютаның тұрақты құны қазірге дейін
сақталуда;
- елдің ... ... ... ... ... ... дамытуға ауысуының тұрақты тенденциясы;
- құрылымдық қайта құруға шетелдік және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық реформалар,
сонымен қатар, меншіктің нарықтық формасын кеңейту, кіші және ... ... ... ... ... ... және т.б. ... тәжірибе көрсеткеніндей, экономикадағы гигантизм ... ... ірі ... дамыған елдерді ... ... ... ... – 99,3% - орта және кіші және тек 0,7% ... ... ... ... 84% және 16%; ... солай;
Италияда - 98% және 2%.
Инвестициялық климаттың жақсаруы жайлы Президент және ... ... ... ... практикалық шаралары дәлел
бола алады. Олар ҚР Меманрандумда қарастырылған:
• Машина жасауды дамыту, атом өнеркәсібі, энергетика, ауыл ... ... ... концепциялар мен мемлекеттік бағдарламалар
бекітілді;
• Кедендік салықтар ставкалары кемітілсе, ал біздің елде ... мен ... ... ... алып ... ... ... Үкімет жапон, герман, американ капиталының
инвестицияларын ірі масштабта тартуға ... ... ... жылы ... инвестицияларын игеру 1,8 млрд. АҚШ ... ... ... ... салдарынан азайды. Бізде инвестициялық
климатқа оң әсер ететін әлеуметтік факторлар аз емес.
Антикризистік шаралар ... ... ... 1997 жылы 11,2%
деңгейінде ... ал бұл 1994 ... ... 100 есе аз.
Бұл уақыттағы орташа жалақы деңгейі 48,2-ден 113,4 АҚШ долларына өсті
(ТМД елдері бойынша ... ... ... ... ... көмек
көрсету мақсатында азқамтамасыздандырылған отбасыларына жеңілдетілген
жағдайдағы микронесиелер беріледі.
Соңғы 4 ... ... ... ... ... он ... ... жылдық сыйақыдан 25-27%-ға дейін кеміді)
Жалпы алғанда, Қазақстандағы жағымды ... ... ... жайт да ... ... эксперттерінің бағалауы бойынша, біздің ел
жан басына шаққандағы тікелей шетел инвестициялары ... ТМД ... және ... ... ... ... орын алады.
Қазақстанда жағымды инвестициялық климатты қалыптастыру бойынша ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдау»
жөніндегі Заңында қарастырылған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстанның тәуелсіздік алғанына 17-ші жылға аяқ ... Бұл ... ... ... ... ... 2008 жылға да жеттік.
Қазақстан 90-шы жылдар ... ... ... кейін
экономикалық өсу басталды. Бұның барлығы ненің арқасында десек, бұл ... ... ... ... елде ... ... қандай
экономикалық мықты ел болмасын, ақыры бір келеңсіз жағдаймен бітеді.
Қазақстан ТМД елдер арасында экономикалық өсу ... ... ... алдыңғы орындардың бірінде келеміз. Мұндай жетістікке шетелдік
инвестицияны ... ... әсер ... 2000 ... ... ... ... көтерген отындық кәсіпорындарында кейбір салалар бойынша қатаң
бәсеке жолына ... Бұл ... ... ... арқасында
жетті. Жоғарыда айтқандай, Қазақстан бұрын тек шикізатты экспорттаған
болса, енді қазіргі ... бұл ... ... ... ... ... ... Бірақ альтернативті жолдардың арқасында инвестицияны тартудағы
бұрын көз жұмған ... орын ... ... Инвестициялық
саясатты қатаң бақылауға, әкімшілік ақпаратты дұрыстауға, құқықтық режимді
реттеуге ықыласымызды аударуымыз керек.
Қазақстандағы қолайлы инвестициялық ахуалға ... ... ... ... ... тұрақтылықты және алдын-ала болжауды сақтау;
➢ Валютаның тұрақтылығын қолдау;
➢ Нарықтық өзгерістерге бағытталған реформалар жолын ... ... және ... ... ... ... ... құру.
Осы курстық жұмысты жазу мақсатында оқыған, көрген, білгенімді
қорытындылай келе, мынадай тұжырымға келдім.
- ... ... ... ... ... ал ... шетел инвестицияларының көлемі мен сапасы бойынша басты орынға
шығуы үшін бізге ... ... мен ... ... ... ... әйгілі
инвесторларды мүмкіндігінше көптеп тарту үшін біз ... ... ... шеберлік танытуға да тиіспіз.
Шетелдің күрделі қаржылары соңындағы қуғынның ұзаққа ... ... ... есте ұстау керек. Бұл бәйгеде біздің артта ... жоқ. ... ... ... Н.Ш. ... жобалау: Оқу құралы. – Алматы:
Қазақ
университеті, 2006.
2. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров. Экономикалық
теория. Оқу ... ... ... С. Әкімбековтікі. – Астана:
2002,
Б 236-237.
3. Халықаралық экономикалық қатынастар: Оқу құралы / Жалпы
редакциясын ... Р.Е. ...... ... ... ... Оқу құралы / Я.Ә. Әубәкіров, ... ... Т.П. ... – Алматы: Қазақ университеті, 1999.
5. Кәкім Дюсембаев. Қазақстанның сақтандыру компанияларының
инвестициялық портфелін ... ... ... № 1 (25). – Б. ... Г.И. Супугалиева. Банк аясындағы инвестициялау.// Хабаршы
ҚазҰУ,
2004, №3 (43). – Б ... ... ... 2003г. ... ... М.К. ... Республиккасындағы іс-әрекетті
мемлекеттік реттеу.// Хабаршы ҚазҰУ, 2003, №6 (40). – Б. ... ... М. ... экономикалық қатынастар: Оқу құралы. –
Алматы: Санат, 1998. – Б. 48-52.
10. Назарбаев Н.Ә. ... 2030: ... ... ... ... және әл-ауқатының артуы: Ел
Президентінің
Қазақстан халқына жолдауы. – Алматы: Білім, - 1997. – Б. 54-55.
ҚОСЫМША ӘДЕБИЕТТЕР:
13. ... ... 2010 ... ... ... даму
жоспары. – Астана: Елорда, 2001. – Б. 179-181.
14. Дәуренбек Бохаев. Инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалау
әдістері.// ... ... 2006, №6 (18). – Б. ... Нургалиев К.Р., ... А.К. ... ...... ... 2007.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
«Оңтүстік жарық" ЖШС-дегі іс-тәжірибе бағдарламасының жоспары:30 бет
Адам капиталына салынған инвестициялар60 бет
Акционерлік қоғамдадың табыстылығын болжау3 бет
Алтыкөл мұнай кен орны39 бет
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет
Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктің42 бет
Банкралық несие29 бет
Банктің инвестициялық операциялары5 бет
Бақылау жүйесіндегі аудиттің маңызы және орны25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь