Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеудің талдауы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕНІҢ МӘНІ, ҚАҒИДАЛАРЫ ЖӘНЕ
ОНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ

1.1 Ипотекалық несиелеудің мәні мен қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1.2 Қазақстанның ипотекалық компаниясы және тұрғын үй
бағдарламасын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ТАЛДАУЫ

2.1 Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

2.2 Қазақстандық ипотекалық кредиттің дамуына ұсыныстар және
оның болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

2.3 Қазақстанда ипотекалық несиелеудің даму перспективасы мен өзекті
мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
Ипотекалық несие жылжымайтын мүлікті кепілге салу арқылы және ұзақ мерзімге берілетін ссуданы білдіреді.
Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев “Қазақстанның әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына ену стратегиясы” халыққа жолдауында атап өткендей: жеке тұрғын үй құрылысын кең ауқымды дамыту – еліміздің басым міндеттерінің бірі [1,3б] .
Бүгінде ипотекалық несиелендіруді дамыту өзекті мәселелердің біріне айналуда. Ипотека халықтың тұрғын үй жағдайларын жақсартудағы мүддесін, банктердің эффективті және пайдалы жұмысын, құрылыс кешенінің ырғақты өндірісін және мемлекеттің мүддесін, яғни экономикалық өсімді қамтамасыз етеді.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей ипотекалық несие жүйесінің дамуы мемлекетке үлкен пайда әкеледі. Ол маңызды әлеуметтік міндеті – халықтың тұрғын үй мәселесін шешуге зор үлесін тигізеді. Ипотеканы дамыту жалпы ел экономикасын дамытудың маңызды факторы болып табылады.
Менің осы курстық жұмысты жазудағы мақсатым – жалпы еліміздегі ипотекалық несиелердің нарықтағы жағдайын сипаттау, зерттеу, перспективалары мен проблемаларын, даму болашағын айқындау. Сонымен қатар еліміздегі екінші деңгейдегі банктердің ипотекалық несие операцияларын ұйымдастыру, есебін жүргізу және талдаудың негізгі мәселелерін, жолдарын айқындайды.
Ипотеканың айрықша маңызды принциптеріне мыналар жатады: кепілге салынатын мүлік нақты болу керек, яғни келісімшартта кепілдік құқығының объектісіне жататын нақты мүлікті анықтау; кепілдіктің жариялығы, яғни кепілге салынған мүліктің ауыртпалығын үшінші тұлғаға оңай танитындай болуы керек.
ҚР-сында ипотекалық несиелендірү жүйесінің белсенді даму кезеңі басталды. Қазіргі кезде ұзақ мерзімді ипотекалық несиелендіру жүйесін дамыту жолымен ақшаны мобилизациялаудың нарықтық механизмдерін дамыту үшін жағдайлардың жасалуы есебінен тұрғын үй нарығында несие – қаржылық сфераның кеңейуі және халықтың төлем қабілеті сұраныстың өсуі үшін алғышарттар бар. Осы жүйені енгізумен бірге халықтың ұзақ мерзімді ипотекалық несие түрінде ұсынылатын қаражаттар есебінен дайын тұрғын үй алу мүмкіндігі туды.
Курстық жұмыс екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімінде, ипотекалық несиенің мәні, қағидалары, Қазақстандағы ипотекалық компаниясын және түрғын үй бағдарламасын жетілдіру жолдары және оның құрылымы туралы мәселелер қарастырылған.
Екінші бөлімінде, Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуге талдау, Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеу және ипотекалық несиелеудің даму перспективасы мен өзекті мәселелері қарастырылған.
1. «Әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына ену стратегиясы» атты Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2006 жылғы халыққа жолдауы, Егемен Қазақстан. 11 наурыз, Астана «Елорда».2006ж
2. Дүйсенбаев Н. «Вопросы стимулирующей составляющей ипотечного кредитования», //Қаржы-қаражат, №2 2004г. 34-36стр.
3. Балубаева А.К. «Национальные модели ипотечных кредитов», //Банки Казахстана, №4 2005г. 36-41 стр.
4. А.Ж.Тұрлыбекова. Қазақстан ипотекалық компаниясы және тұрғын үй құрылысын дамытудың мемлекеттік бағдарламасы. //ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №1. 2006ж. 29-32 беттер.
5. Джимабаев Е. «Особенности национальной ипотеки», Юридическая газета. №2 2004г 54-62б.
6. Міржақыпова С.Т. «Банктегі бухгалтерлік есеп», Алматы, 2004ж 146-153б
7. Мельников В. Итоги 2005 года БТА», //Финанс и кредит, №5 2006г. 8-10 с.
8. Дүйсенбаев Н. «Перспективы развития ипотечного кредитования в РК» Банки Казахстана, №1 2004г. 42-45стр.
9. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие», Алматы 2004ж.
10. Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің операциялары», Алматы, 2004ж.
11. Бердалиев А.К. «Қазақстан экономикасын басқару негіздері», Алматы, 2000ж. 46-52б.
12. Осипова А.В. «Экономикалық теория», Алматы, 2001ж.
13. Сейткасымов Б.К. «Деньги Кредит Банк», Алматы, 2002 ж.
14. Кондрат Е. «Проблемы развития ипотеки в РК», //Статистика, учет и аудит, №3 2004г. 68-69 стр.
15. А. Баялбаева. Развитие ипотечного кредитования в Казахстане. // Қаржы-қаражат №4 2005г. 34-37 стр.
16. Дүйсенбаев Н. «Сущности и принципы ипотечного кредитования»,// Қаржы-қаражат, №1 2004г. 35-40стр.
17. Сейткасимова Г.С. «Банковское дело», Алматы: Қаржы – қаражат, 2001 г
18. Ким Т. «Ипотекалық облигация», //РЦБК. №11 2004г. 95-97 б.
19. Рамазанов Н. «Ипотека станет дешевле; обещает финансист», //Деловая неделя, №2 2004г. 21- март.
20. Сағындықова Н. //Ипотекалық игіліктер/, Егемен Қазақстан, 2004ж. 23 қаңтар.
21. Нурманбетова А. « АТФ банк в системе ипотечного кредитования в Казахстане» , //Комсомольская правда, №21 2005г.
22. «Квартира по ипотеке: ярмо или удача» //Экспресс К, 2004г. 24 июль
23. Сейітқасымов Б.Қ. «Ипотекалық несие үлгілері», //Ақша Несие Банк 2005ж
24. Ким Т. «Ипотекалық облигация», //РЦБК. №11 2004г. 95-97 б.
25. Нурсейтов Р. «Ипотечная кредитования в РК, проблемы и перспективы развития» //Евразиское сообщество, №4 2004г. 23-25стр.
26. Байгісиев М.Қ. «Жылжымайтын мүлік экономикасы» //«Қазақ
университеті» баспасы, Алматы – 2003 ж.
27. Баялбаева А.К., «Проблемы развития национальной системы ипотечного
кредитования в Республике Казахстан», әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың
Экономика және бизнес факультетінің жас ғаламдар мен студенттердің ҮІ-
шы ғылыми-теоретикалық конференциясының материалдары, «Қазақстан:
қазіргі заманғы аймақтық және ғаламдық экономикалық талаптар», Алматы
-2006 ж. 26-бет.
        
        Жоспар
Кіріспе.................................................................
........................................3
1 Ипотекалық несиенің мәні, қағидалары және
оның құрылымы
1.1 ... ... мәні ... ... ... ... және тұрғын үй
бағдарламасын ... ... ... ипотекалық несиелеудің талдауы
2.1 Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ұсыныстар және
оның
болашағы................................................................
.............................24
2.3 Қазақстанда ипотекалық несиелеудің даму перспективасы мен өзекті
мәселелері..............................................................
........................................29
Қорытынды...............................................................
...............................35
Пайдаланған
әдебиеттер................................................................39
Кіріспе
Ипотекалық несие жылжымайтын мүлікті кепілге салу ... және ... ... ... ... ... “Қазақстанның әлемнің бәсекеге қабілетті ... ... ену ... ... ... атап өткендей: жеке
тұрғын үй құрылысын кең ауқымды дамыту – еліміздің басым міндеттерінің ... ... ... несиелендіруді дамыту өзекті мәселелердің біріне
айналуда. Ипотека халықтың тұрғын үй жағдайларын ... ... ... және ... ... құрылыс кешенінің ырғақты
өндірісін және мемлекеттің мүддесін, яғни экономикалық өсімді қамтамасыз
етеді.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей ... ... ... ... ... ... ... Ол маңызды әлеуметтік міндеті – халықтың
тұрғын үй мәселесін шешуге зор үлесін тигізеді. Ипотеканы дамыту ... ... ... ... ... болып табылады.
Менің осы курстық жұмысты жазудағы мақсатым – ... ... ... ... жағдайын сипаттау, ... мен ... даму ... ... Сонымен қатар
еліміздегі екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... ... және талдаудың негізгі мәселелерін, жолдарын
айқындайды.
Ипотеканың айрықша маңызды ... ... ... ... ... ... болу керек, яғни келісімшартта кепілдік ... ... ... ... ... ... жариялығы, яғни
кепілге салынған мүліктің ауыртпалығын үшінші тұлғаға оңай танитындай
болуы керек.
ҚР-сында ... ... ... белсенді даму кезеңі
басталды. ... ... ұзақ ... ... ... жүйесін
дамыту жолымен ақшаны мобилизациялаудың нарықтық механизмдерін дамыту үшін
жағдайлардың жасалуы есебінен тұрғын үй нарығында несие – қаржылық ... және ... ... қабілеті сұраныстың өсуі үшін алғышарттар бар.
Осы жүйені енгізумен бірге халықтың ұзақ мерзімді ипотекалық ... ... ... есебінен дайын тұрғын үй алу мүмкіндігі туды.
Курстық жұмыс екі бөлімнен ... ... ... ... мәні, қағидалары, Қазақстандағы ипотекалық компаниясын және ... ... ... ... және оның ... ... мәселелер
қарастырылған.
Екінші бөлімінде, Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуге
талдау, Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеу және ипотекалық несиелеудің даму
перспективасы мен ... ... ... ... ... ... қағидалары және
оның құрылымы
1.1 Ипотекалық несиелеудің мәні мен қағидалары
Ипотека несиемен қамтудың сенімді бір әдісі болып табылады. Біздің
елмізде ... ... ... ... ... ... ... өсуде. Бірақ ипотеканың дамуы қажетті экономикалық шарттарсыз
мүмкін емес. Кепілдік құқықтың әмбебап нормалары ... ... ... несиелік кепіл иесі ғана қоя алады.
Қазақстанда банктер ... ... ... ... ... ... жоғары өтімді товарлар, ірі банктердің кепілдігі, шетел
және ұлттық валютадағы депозиттер, табыстама. Қазіргі кезде олар ... ... ... ... ... жүгінеді.
Қазақстанда ипотеканың дамуы ҚР-сы президентінің нұсқауымен бастау ... 1995ж. 23 ... №2723 ... мүлік ипотекасы туралы заң.
Берілген нұсқау ипотеканы кепілге қойылған ... ... және ... кепіл берушінің немесе үшінші жақтың иелігінде немесе қолданысында
болатын кепіл түрі ретінде анықталады. Бүгінгі күні ... ... ... ... құрылыс, ғимарат немесе жермен тікелей ... ... ... ... қолданылады. Ипотеканың экономикалық мәні банктен
немесе басқа қаржылық ұйымнан ... алу ... ... ... бір түрі.
Ипотекалық несие – бұл жылжымайтын мүлік ... ... ... ұзақ ... ... ... ... осы несиені кең қолдануды
көздейді. Классикалық түсінікте ипотека – ол тек қана ... беру ... ... ... құнды қағаздарды ... мен ... ... ... ресурстарды тарту әдісі ретінде түсіндіріледі.
Ипотекалық несиелеу жүйесі 2 ... ... ... ... және ... ... ипотекалық несие;
2) несиелер үшін ресурстарды тартуды қосымша қамтамасыз ететін екінші
нарықта (ипотекалық қарыздық міндеттеме) ипотекалық ... ... ... ... бірінші бағытта ипотекалық банк, екінші –
мүлік кепілімен қамтамасыз етілетін банктің ... ... ... компаниялар, қорлар және олардың базасында өзінің атынан шығаратын
құнды қағаздар жатады.
Бұл құнды қағаздар ... ... олар ... ... ... және ... ұзақ мерзімді және тұрақты табыс алуға
мүмкіндік береді.
Кейбір ... ... ... ... шетелде кепіл
ретінде олардың сенімділігін жоғарылататын мемлекет болып табылады.
Мүлікке ипотекалық несиенің екінші нарығының ... ... ... ... ... ... етеді, айналымда ақша
массасын байланыстырады, капиталды ел ауданы және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ипотекалық несиемен айналысатын банктер несиелік
ресурстармен шектелмейді, өйткені екінші нарықта ... ... ... ... қайта түсіретін жаңа несиені бере, қажетті ... ... ... алады.
Берілген жүйені эффективті функциялау екінші ипотекалық ... ... ... ... жер ... ... ... үйлер, котедждер, дачалар және т.б.
кәсіпорынның ғимараттары және құрылыстар;
3) коммерциялық ... ... ... ... объектісі,
ресторандар, офистер, сауда үйлері және жеке дүкендер;
4) өндірістік кеңселер – ... ... ... ... ... ... гараждар және өндіріске арналған
құрылыстар.
Ипотекалық несиені келесі түрде көрсетуге болады:
1) тұрғын үй құрылысын несиелендіру;
2) тұрғын үйге жөндеу жұмыстарын жүргізу.
Тұрғын үй ... ... ... ... және ... немесе құнды қағаздарды сату арқылы немесе кәсіпорын және ... ... ... ... депозиттік институттар түрінде
ұйымдастырылған мамандандырылған институттар мен көрсетіледі.
Ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... сұранысының төлем қабілеттілігін ұстау, қоғамның
бюджеттен тыс ресурстарын мобилизациялау және ұзақ ... ... ... ...... ... ... кезде әлемдік тәжірибеде коммерциялық банк тұрғын ... 3 ... ... жеке және ... ... жерді алу үшін берілетін қысқа және ұзақ
мерзімді несие;
2) жеке және ... ... ... ... ... алатын
тұрғын үй құрылысына қысқа мерзімді несие;
3) жеке және заңды тұлғалардың тұрғын үйді иемдену үшін алынатын ... ... ... үшін берілетін несие сомасы құжаттарда көрсетілген сомасы
аясында болады. Бұндай несиелер несиелік желілер ... ... ... ... ... ... ... ол ол заңды жұмыстың
орындалу шамасына қарай бөлініп төленеді.
Ипотекалық несие нарығында келесі субъектілер қызмет ... ... ... кредитор;
3) ипотекалық несиеге қаражаттарды салатын инвестор (ссуда ... ... ... ... алушының негізгі мақсаты ай сайын несие бойынша төлем жүргізе
отырып, ... ... және ... ... тұрғын үйді иемдену болып
табылады [2, ... ... ... ... және ... бағытталады. Инвесторда салымдармен қамтамасыз ... ... және ... ... сала ... ... алуға
бағытталады. Берілетін ипотекалық несие сомасы, жерді сатып алудан, құрылыс
немесе иемденген тұрғын үйдің салымы ... құны 70 ... ... ... ... ... өте ... несиелік тәуекелмен
байланысты. Несиелік ... ... ... заем ... ... төлемеген жағдайда кепілге берілетін мүлікке құқықтан айыру және
тұрғын үйден шығару мүмкіндігін нақты заңмен ... ... ... ... ... мәміле қозғалмайтын мүлік салымы
көмегімен рәсімделеді. Салым – бұл ... ... ... ... ... ... алушының кредитор – банкке меншік құқығын уақытша
беруді куәландыратын ... ... ... ... ... ... мерзімде өтелуі кезінде өз күшін жоғалтады.
Сөйтіп салымды беретін тұлға салым затына физикалық түрінде ... ... ... ... құқығы ипотекалық несие өтелгенге ... ... ... ... ... несиенің негізгі қамтамасыз етушісі болып
табылады. Онда кепіл заты егжейлі-тегжейлі – ... және ... ... ... ... мүлік салымы несиелік
келісімдердің жалп міндеттемелер ... ... ... мерзім, қарыз
сомасы және пайыздар. Қосымша шарттар салық төлемдерін реттеуді, жөндеу
жұмыстарын және ... ... ... оны пайдалану бойынша
міндеттерді білдіреді.
Ипотеканы ... ... ... ... ... ... ... бөлшектеп өтелетін ссуда түрінде түсінуге
болады. Ипотекалық несие бойынша заем ... ... ... сомасын
пайыздармен бірге ай сайынғы төлемдер нысанында өтеуге міндетті. Ай сайынғы
төлемдер тұрақты бола алады, кейде өсуі де ... бұл ... ... деңгейінде түзетуге мүмкіндік береді. Ипотекалық несиелендіру
барысындағы ссуда туралы және оны ... ету ... ... ... ... түрлеріндегі келісімдерден ерекше болып табылады,
бұл ерекше заңдылық нормаларды қолдануды ... ... ең ... қарыздар үшін мәжбүрлеп ұстап қалу құқығы жатады. ... ... ... ... ... құнына негізіндегі талапты
басыидылықпен қанағаттандыру мүмкіндіктерінен тұрады. Бұл ... ... ... ... өз ... ... жағдайында, мысалы,
ссуданы мерзімінде өтемеуде, кредитор кепілденген ... ... өз ... ... ... сондай-ақ өзге кредиторлар алдында
басым түрде.
Экономикалық талаптарға мыналар жатады: кепіл объектісін дұрыс таңдау,
оның құнын бағалау, ... ... ... кей жағдайда кепіл заттарын
сақталуын бақылауды ұйымдастыру. Заңдылық талаптарға мыналар ... ... мен ... ... ... мен ... нақты анықтау, кепіл
түріне сәйкес кепіл құжаттарын сақтау тәртібі.
Кепіл туралы келісімде ... ... ... несиені кепілдік
қамтамасыз ету нысаны, мөлшері және тәртібі анықталады.
Кепіл заты мыналар бойынша болуы мүмкін:
1) заем алушының меншігі ... ... ... ... жер ... ... тұрғын үй немесе аяқталмаған құрылыс;
3) мүліктің және мүлік құқығының басқа ... ... ... беруші жоғалту және құрту тәуекелдерінен
сақтандыруы ... беру ... ... заем ... ... ... ... қабылданады.
Кепіл затының келесі ортақ талаптары болады:
1) кепіл берушіде кепіл затына ... ... ... немесе толық
шаруашылық ету құқығының болуы;
2) кепілдің сол затына өзге ... ... ... ... мүлік түріне байланысты дифференциаланған белгілі бір сала
критерийлеріне сәйкес ... ... ... клиенттің сәйкес міндеттерін қанағаттандыру үшін
жеткіліктілігі;
5) арнайы кітапта міндетті тіркелу.
Ссудаларды жабу ретінде банктер әр ... ... ... ... ... ... мүлік (жңіл және тез өткізілетін товарлар); әр
түрлі бағалы қағаздар (жеткіліктітүрінде ... ақша ... ... ... валютасындағы; т.б. мүлік; мүліктік құқықтар.
Сонымен қозғалмайтын мүлік кепілі – бұл меншікті иемдену ... ... тек ... ... ... ... ... талаптарын қанағаттандыру
нысаны.
Қарыздың төленуі жағдайында борышқордың кепілденген мүлікті сатып алу
құқығын айыру қатысты қарапайым процедура ... ... ... ... ... ... осыны дәлелдейді.
Осы саладағы отандық және шетелдік тәжірибені талдау ипотекалық
несиенің келесі ортақ ... ... ... ... ... ... ... шарттарында мүлікті борышқордың қолында
қалдыру;
2) кепіл үлесі түрінде ... ... ... 1 ... ... ... қосымша ипотекалық ссудаларды алу;
4) сақтандыруды есепке ала отырып ссудаларды беру;
5) мерзімінде қарызды төлемеу кезінде ... ... ... оны ... ... ... мүлік кепілмен берілетін ссудалар нарықтық экономиканы
дамыған елдерде кең таралған. Мұнда әр банк ипотекалық ... ... ... ... Олар несиелендіру объектісі мен субъектілеріне қарай
ресурстарды мобилизациялау әдістеріне қарай негізгі қарыз бен ... ... әр ... болып табылады. Оларды ұсынудың механизмдері мен
сфераларында әр ... ... ... ... ... мен ... ... байланысты, бірақ несиелендіру объектісі ... ... түрі ... ... ... ... талдай отырып мыналарды орындау қажет:
1) қарызды өтеу схемасын дайындау;
2) инвестор үшін ... ... және ... үшін ... анықтау;
3) ипотеканың анағұрлым мақсатты түрі негізінде таңдауға ... ... ... ... проблемаларды шешу ипотекалық ссуданың таңдалған түріне және оны
берудің нақты шарттарына байланысты [3, ... ... ... ... және ... үй бағдарламасын
жетілдіру жолдары
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының № 469 ... ... 20 ... – «Қазақстан Ипотекалық Компаниясы» (ҚИК)
құрылды. «Қазақстан Ипотекалық Компаниясының» негізгі ...... ... алу» ... ... ... берген екінші денгейдегі
банктердің қайта қаржыландыруды, сондай -ақ ипотекалық ... ... ... ... ипотекалық рынокқа инвестиция тартуды жүзеге асырады.
«Қазақстан Ипотекалық Компаниясы» ... ... 2001 ... 2-ші
жартысынан бастап жүзеге асыра бастады. «Қазақстан ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктер мен несие
беруге лицензиясы бар ... ... ... ... мүмкіншілік
береді.
АҚ «ҚИК-ның» қызметінің негізгі түрлері болып мыналар табылады:
ипотекалық жылжымайтын мүлікпен қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... ету қүқығын банк – партнерден ... алу және ... ету ... ... ... облигацияларды сондай-ақ бағалы
қағаздарды шығару. Ипотекалық несие нарығында Компания арзан қаражат ... ... және ... ... ... ... көзі болып
табылады. Компанияның рөлі – екінші денгейлі банктер мен бірдей денгейде
ипотекалық ... беру ... ... қайталама ипотекалық нарықты
қалыптастыру және ... ... ... ерекшелігінің бірі – несиенің берілуі мен оның
қайтарылуы шетел валюталарға қатыссыз, тек теңгемен ... ... ... ... бойынша берілетін несие ... ... ең ... ... ... және ... ... ерекшеленеді.
Қазіргі кезде Қазақстан Ипотекалық компания өздігінен тартылатын
мемлекеттік емес қаржыландыру көздерін ғана ... ... ... ... ... ... ... банктер арасында бәсекелестіктің өсуіне және
ипотекалық несиелеу жағдайларының женілдеуіне мүмкіндік ... ... ... ... ... ... 3 жылдан аспайтын мерзімге береді, ал
теңгемен ... ... ... ... ... 28% - ға жетті. 2005 жылдың
аяғына несиелеу мерзімдері 20 жылға дейін өсті, ал ... ... ... % - ға ... ... қазіргі кезде ҚИК өздігінен тартылатын мемлекеттік емес
қаржыландыру көздерін ғана ... ... ...... ... ... ішінде ҚИК 500 млн. теңгеге ипотекалық
облигациялардың бірінші шығарылымен орналастырды. Сонымен ... ... ... мәртебесін бірінші болып алды, мұның өзі ... ... ... ... ... ... ... сомасы Ұлттық банкте 3 млрд. теңге көлемінде
тіркелді, облигациялардың айналыс мерзімі – 10 жыл. «Қазақстан Қор биржасы»
ЖАҚ – ның ... ... ... ... «А» ... бойынша
ресми тізімге енгізілді.
Банктердің несиелері экономиканы тұрақтандыруда ең манызды ... ... Банк ... ... ... және ... ... Инвесторда салымдармен қамтамасыз етілген
қаражаттарын ... және ... ... сала жоғары табыс ... ... ... ... ... ... сатып алудан, құрылыс
немесе иемденген тұрғын үйдің ... ... құны 70 ... ... керек.
Ипотекалық несиелендіру процесі өте жоғары несиелік тәуекелмен
байланысты. Несиелік тәуекел ... ... заем ... ... ... жағдайда кепілге берілетін мүлікке құқықтан айыру және
тұрғын үйден шығару мүмкіндігін нақты заңмен бекітудің принципиалды маңызы
болады. ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік салымы
көмегімен рәсімделеді. Салым – бұл қарызды (ссуданы) ... ... ... ... ... кредитор – банкке меншік құқығын уақытша
беруді куәландыратын құжат берілетін құқық. Қарыздың ... ... ... ... ... өз ... ... салымды беретін тұлға салым затына физикалық түрінде иелік етуді
жалғастырады, бірақ меншік құқығы ипотекалық несие өтелгенге дейін ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етушісі
болып табылады. Онда кепіл заты егжейлі-тегжейлі – суреттеледі, және ол
мемлекеттік тіркеуге жатады.
Кесте 1-Тұрғын үй ... ... ... ... ... [3,27-29]
|№ |Банк атауы ... ... ... |
| | |у ... ... |н бұрын |бұрын өтеу |
| | ... ( | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | |і | ... |АТФ Банк |10ж. |30 |13,5 |бар ... жоқ |
| | ... | | | | ... ... Банк |3-20 |15 |13,6 |бар ... |
| | |жыл | | | ... 2( |
| | | | | | ... ... ... |7ж. дейін-10;|13,5 |бар ... |
| |к ... |7ж. ... | ... 1,5 |
| | | | | | |( ... ... ... Банкі |7ж. |30 |18 |бар |3 ... ... | ... | | | ... жоқ ... ... Банкі |15ж. |7ж.дейін-15; |11 |бар ... жоқ |
| | ... ... | | |
| | | ... |9 | | ... ... |15ж. |15 |12 |бар ... |
| | ... | | | ... |
| | | | | | ... жоқ ... |БТА ... |3-20жыл|15 |12,8 ҚИК;|бар ... |
| | | | |14,8 | ... 2( |
| | | | | | ... |
|8. |Центр Кредит |20ж. |15 |13,6 |бар ... |
| ... ... | | | ... 2( |
| | | | | | ... ... ... банк |20ж. |15 |13,6 |бар ... |
| | ... | | | ... 2( |
| | | | | | ... ... ... ... 2003 жылы ... ... банкінің құрылуы жағымды әсер етті.
Бүгінде тұтыну тауарларының ... - ... ... ... ... 411,4 ... ... 2003 жылмен
салыстырғанда өсім 262,2% құрайды.
Несиелендіру ... ... ... заем ... ... ... ... несиені тек тұрғын үйді сатып алуға ... ... ... оны жөндеуге де ала алады.
01.01.2004ж. ҚР-ғы ипотекалық несиелеу нарығының ... - ... ... ... - 12(;
БТА ипотека - 11(;
Астана – Финанс - 10(;
ҚИК - 10(;
АТФ Банк - ... ... ... - ... Банк - 2( (4, ... ... бір данада жасалады және кепіл үстаушыға беріледі.
Ипотека куәлігінде мыналар көрсетілуге тиіс:
1) құжаттың атауына енгізілген «Ипотека куәлігі» ... ... ... аты – жөні және ... (мекен жәйы);
3) кепіл ұстаушының аты – жөні және турағы;
4) егер борышқор негізгі міндеттеме бойынша кепіл ... ... аты – жөні және ... ... ... жасалған күн мен орны;
6) егер олар төленуге тиіс болса, негізгі міндеттеменің сомасы ... ... ... егер олар ... тиіс ... ... сомасы мен
проценттін төлеумерзімін көрсеу, ал егер бұл сома және ... ... ... тиіс ... ... ... мерзімі мен
кезенділігін және әрқайсысының мөлшері немесе ... ... ... ... ... ... берілген жылжымайтын мүліктің тізбесі мен мекен – жайы;
9) ипотеканың мәні болып табылаты мүліктің ... ... ... ... ... қүкықтың атауы;
10) кепіл берушінің қойған қолы;
11) ипотека куәлігінің берілу күні.
Компания қызметінің негізгі жетістіктерінің бірі және ... ... ... ... ... ... қалыптасқан қағида – несиенің
берілуі мен оның кері қайтарылуы ... ... ... ... ... тек қана ... жүзеге асырылады. Сондай – ... ... ... ... ... ... нарықтағы
көрсеткішінің ең төменгі деңгейде болатынымен несие мерзімінің ұзактығымен
ерекшеледі. 2003 жылы ... ... ... 2002 ... ... түрғың үй кредиттерін 8 есеге жуық сатып алды (7938 млн. ... жылы 1 ... 5488 ... ... несие берешегінің қалдығы
жоспардағы 49000 млн. теңге орнына 8116 млн. теңге болды.
Қазіргі ... ... ... ... ... банк болып табылады. ... ... ... Қазақстан
Республикасында түрғын үй құрылысын дамытудың Мемлекеттік бағдарламасының
шеңберінде түрғын үйге қол жеткізуге ипотекалық несие ... ... ... АҚ – ның ... ... бойынша ипотекалық
несие, тұрғын үйді сатып алуға қол жеткізгісі келген азаматтарда 1 шаршы
метрі 350 АҚШ ... ... ... сомадан аспайтын және «ҚИК» АҚ-ның
ипотекалық ... үй ... ... ... ... ... түрғын үй бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... барлық аймақтарында
осындай түрғын үйлер салынбақшы.
Бағдарламаның ерекшеліктері:
1) сыйақы ставкасы -10%;
2) алғашқы жарна түрғын үй қүнының 10% кем емес;
3) несие беру ... 20 ... ... мерзімен бұрын несие борышын өтеу 3 жыл ішінде берілмейді.
Мемлекеттік түрғын үй бағдарламасының қүрылысы, сыйақы ... ... ... ақы ... қабілетінің сүранымына жағдай жасау,
алғашқы жарнаны төмендету және несие беру мерзімін ... ... ... ... үйді сату ... – ұкіметтің бекітілген
Қаулысымен жергілікті атқару ...... ... қол жеткізу
ережелерімен реттеледі. Мемлекеттік бағдарлама бойынша түрғын үйге ... ... ... ... азаматтарды Ережеге сәйкес
Уәкілетті органға үміткерлердің ресми тізіміне ену үшін ... ... үй ... алудағы басым қуқықтың берілуі:
1) балалары бар жас отбасына;
2) мемлекеттік бюджеттің қаражаты есебінде түрғын мемлекеттік органдар
және мекемелердегі қызметкерлеріне;
3) әлеуметтік ... ... ... ... үйді ... алу ... ... қабылданғаннан кейін, Уәкілетті
орган және Қазақстан Республикасының азаматы екі ... ... ... ... белгіленген сатып алу – сату шартын жасайды, сонан соң ... ... банк ... ... ... ... жасалады.
Компания бағдарламасы бойынша несиелеудің негізгі шарттарының ... ... ... үй ... ... ... ... ипотекалық несие
беру нарығын дамытудың бір жолы 2005-2007 жылдарға арналғын ҚР-да тұрғын ... ... ... ... ... ... ... үй құрылысын дамытудың ... ... ... ... Бұл бағдарламаның негізгі міндеті тұрғын үй
рыногындағы ұсыныс пен сүранысты екенін, ... ... осы ... ... нақты шараларды тізіп көрсетті. Олар: ... ... ... екінші, тұрғын үй ... ... ... ... ... жаңа тұргын үй құрылыс үшін ... ... ... ... ... ... үй құрылысы;
бесінші, құрылыс материалдары ... ... ... дамыту; алтыншы, инженерлік инфрақұрылымды өркендету.
Бірінші. Ретте атап көрсетілген, яғни тұргын үй саласына инвестиция
тартуда ипотекалық несиелеу ең ... ... бірі ... тоқталған
Даниал Ахметов аталған қызмет түрі қазіргі ... ... аз ғана ... ... ... туғызып отырғанын, оның негізгі себебі түргындарды
алғашқы жарна қаражатының жеткіліксіз екенін атап өтті.
Қазіргі 13-15 ... ... 9-10 ... дейін азайтылып,
ипотекалық несиелер үшін қайтару мерзімі бүгінгі 10 жылдан 20 жылға ... ал ... ... ... ... 10 ... дейін
төмендетілмек.
Екінші. Тұрғын үй құрылысы жинақтамалары жүйесін жетілдіру. Бүл
жүйе Қазақстанда жаңадан қалыптасып ... ... ... ... ... ... тарту үшін жинақтаудың алғашқы төлем ақы ... ... 25 ... ... төмендету, несиені қайтару ... ... ... ... 25 ... ... ұзарту бағдарлама барысында қарастырылған.
Үшінші. Жаңа қолжетімді түрғын үй құрылысы үшін жергілікті ... ... Бұл ... ең ... ... деп атап ... Даниал Ахметов осы жүйе бойынша салынған арзан пәтерлердің
алыпсатарлық арқылы үстеме бағаға сатылуына жол бермеу. Сондықтан да Үкімет
түрғын үйді ... ... ... ережелерін әзірлеуде. Сонымен қатар,
жеке сектор да мемлекет құрған ... ... мен ... үй ... жүйелеріне қатысушылар тарапынан түсетін төлемге қабілетті
сүранысқа қызығушылық ... ... әрі ... ... үй құрылысының
қарқынын арттырмақ.
Төртінші. Коммуналдық тұрғын үй ... яғни ... ... ... шешу жөнінде белгілі бір міндеттемелер алатын ... ... ... ... ету ... ... ... болып табылады. Осы мақсатта әр облысты жыл сайын кем
дегенде 100 пәтерлік үй салу ... Үш ... ... ... ... ... ... құрайды.
Бесінші. Құрылыс материалдарды, тиімді конструкциялар ... ... ... яғни ... ... шыны талшығын, металды
алмастыратын алюминий қүймаларынан, композиттік және басқа материалдардан
жасалған конструкциялар шығару ... ... жоқ ... ... ... ... ... технологиялардың отандық өндірісін
дамыту жөніндегі шаралар белгіленген.
Алтыншы. Тұрғын үй бағасының ... ... ... ... ... ... ескерсек, инженерлік
инфрақұрылымды дамытудың ... ... ... Мемлекеттік бағдарлама
іске асырудын күтілетін нәтижелер 2005-2007 жылдары іске қосылатын тұрғын
үй 12 ... ... метр ... 45 ... астам адам үшін жаңа жұмыс
орындары құрылады; ... үй ... ... және ... мен ... ... архитектуралық бейнесі жақсарады және т.с.с.
2005 - 2007 жылдарға арналған ҚР ... үй ... ... бағдарламаны жүзеге асыру үшін келесідей ... мен ... ... ... 3 ... 150,0 ... теңге мемлекеттік
ресурстар, соның ішінде 2005 жылы – 60,5 млрд. теңге, 2006 жылы – ... ... 2007 жылы – 25,8 ... ... ... қатар, 2005 жылы несиеге
берілген 42 млрд. теңге 2007 жылы қайта ... ... ... ... ... ... Тұрғын үй құрылысының ұсынысын ынталандыру:
1) Жалпы сипаттағы жүйелік шаралар:
1.1 тұрғын үй бір шаршы метр құрылысының күнін төмендету;
1.2 жеке тұрғын үй ... ... жеке ... инвестициясын тарту негізінде тұрғын үй құрылысы;
1.4 жаңа технология еңгізу мен тиімді, экологиялық таза ... ... ... ... ... ... орта топтары үшін құрылысты
ынталандыру:
2.1 ... ... үй ... ... қаражат есебінен тұрғын үй құрылысы.3
3. Төлем қабілеттілігі бар сұранысты ынталандыру:
3.1 ипотекалық несиелеу жүйесін ... ... ... ... дамыту.
Бағдарламаның шеңберінде тұрғын үй құрылысы жоспарланып, оның шаршы
метрі 350 АҚШ ... ... ... ... ... бағдарламасы
бойынша берілген тұрғын үй ... ... ... ... оның ... ... бір ... шағып есептегендегі құнсыздану
индексіне байланысты болады. Несие алушының белгіленген ставка ... ... ... ... ... дейінгі қайтару мерзімі ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай зиян
келтіретіндей дәрежесі құнсызданудан қорғау үшін сыйақының жоғары шегі
алынады, ол әрбір екінші ... ... ... ... дейін өз
күшінде болады.
Банк ипотекалық тұрғын үй несиесі бойынша ... ету ... ... ... ... ... бойынша:
1) Компанияның талаптарына ипотекалық тұрғын үй несиесінің сәйкес
келмеуі;
2) Ипотекалық немесе несиелік шарт ... ... ... ... ... орандауға жатпаса;
3) өзге де талаптарды орындамаса;
4) талдамалы ипотекалық куәлікті алмастыру.
Банктердің несиелері экономиканы тұрақтандыруда ең ... ... ... ... ... ... күрделілігі несиенің
максималды деңгейін төмендетеді.
Банк Тұран Әлемнің 2005 жылғы ссудалық ... ... Әлем ... ... ... ... мен ... 2.
1) Тұран Әлем Банкі тобы бойынша ипотекалық несиенің көлемі 409 млн Ақш
долларын құрады;
2) 2004 ... ... ... 60 ... «ТӘБ ипотека» компаниясының ортақ несиелік портфелі 317 млн. АҚШ
долларын құрады;
4) «ТӘБ ... ... ... ... тұрғын үй құрылысты
өткізу бағдарламасына қатасды;
5) 2005 жылы «ТӘБ ипотека» франчайзинг жүйесінін өткізуге қатысты;
6) 20 млн. АҚШ ... ... AG ... Bank-тен банктік заем
тартылды [7, 8-10б].
2 Қазақстан Республикасында ипотекалық
несиелеудің талдауы
2.1 Қазақстандағы тұрғын үйді несиелеу
Ипотекалық ... беру – ... үй ... инвестициялар тартудың ең
тиімді тәсілдерінің бірі. Дәл осы ипотека халықтың – тұрғын үй ... ...... және пайдалы жұмыс істеу, құрылыс кешенінің -
өндірісті ырғақты жұмыспен жүктеу және халыққа ипотекалық несие беруді ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Азаматтарға ипотекалық несиелер беруді екінші деңгейдегі банктер 1998
жылдан бастап жүзеге асыруда. Ипотекалық ... ... ... ... ... 20%, ... жарна мөлшері 40-50%-ға жуықты
құрады, несие 5-10 жылдан ... ... ... ... несие берудің дамуымен ипотекалық несие берудің
негізгі өлшемдері азаю жағына ... ... ... Мәселен, 2003
жылдан бастап екінші деңгейдегі банктердегі ... ... ... ... ... ... жарна мөлшері жылына 15-20%-ға ... ... беру ... орта ... 10-15 ... ... ... несие беру жүйесінің осындай дамуы кезінің өзінде
қызметтер көрсетудің бұл түрі ҚР ... аз ... ғана ... ... ... бірі ... сыйақы төлеу мен бастапқы жарна
үшін жеткілікті қаражаттың жоқтығы болып табылады. ... ... ... ипотекалық несие жүйесінің малазиялық моделін
таңдады. Оның негізінде нарықтың екі деңгейлі структурасы - ... ... ... Осының арқасында банктер ипотекаға арналған "ұзақ" мақсатты
қағаздарды бағалы қағаз ... ... ете ... ... қатар
"ұзақ" және "жұмсақ" (жоғары емес % - бен) ... үй ... ... ... Бұл ... ... - несиелердің өздері, ал ІІ деңгей -
арнайы ипотекалық бағалы қағаздар (облигациялар, салынған мүлік актілері).
Осылар арқылы ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық банкісімен 2000 жылдың желтоқсан айының
соңында "Қазақстан ... ... (ҚИК) ЖАҚ ... ... ... ... ... компанияның аналогиясы
бойынша). Ол мемлекетте арнайы ипотекалық бағалы ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталы 2,5 млрд. теңгені құрайды.
Екінші деңгейдегі банктердің ипотекалық несиелер беру ... ... ... ... ... ... ету ... сатып алу жолымен екінші
деңгейдегі банктерді қайта қаржыландыру ҚИК ... ... ... ... ... ... ... І – деңгейдегі нарықта
коммерциялық банктермен жұмыс істейді, ал ІІ – ... ... ... ... яғни ІІ – ... ... ипотекалық несиелерді және осы несиемен қамтамасыз етілген
ипотекалық облигациялардың ... ... ... ... ... асырады.
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие бойынша екі сатылы
жүйенің функционалдық ... 3 – ... ... 12 13 1 ... ... ... – деңгейлі нарық
1 — тұрғын үй үшін ақша ... ...... үйге ... ... ...... несиені беру;
4 — мүлік кепілдігі(ипотека);
9 — қарыз алушының өмірін және кепілдегі мүлікті сақтандыру;
10 — ... ... ... ... ... ... ... — кепілдегі мүліктің тәуелсіз бағасы;
12 — ипотеканы тіркеу және ... ... ... іс ... — қарыз алушы өзінің міндеттерін орындамаған жағдайда ... ...... ...... прав ... по ипотечному кредиту;
6 — ипотекалық несиелер үшін ақша құралдары;
7 — ипотекалық облигацияларды орналастыру;
8 —ипотекалық облигациялар үшін ақша құралдары.
Сурет 3-Ипотекалық ... екі ... ... ... ... ... ... ҚИК маржаларының,
сақтандыру резервтері мен эмиссияға жұмсалатын шығыстардың ... ... ... мөлшерлеме бойынша талап ету құқығын сатып
алады. Қызметтің ... ... ... ... мөлшерлемесі азаю
жағына қарай өзгеріске ұшырады. Мәселен, 2002 жылы баға ... 14%-ды ... ... кезде ол 9,6%-ды құрайды. Баға белгілеу
мөлшерлемесі туралы 1-қосымшада көрсетілген.
ҚИК-тің қатысуымен ипотекалық несие беру ... 14 банк ... ... ... ... ... ... 3 ұйым жұмыс
істейді. ҚИК-ның бағдарламасы ... ... ... беру ... қызметін жүзеге асыратын АҚ «Центр Кредит» банкі, АҚ «Альянс» банкі, АҚ
«Каспий» банкі, АҚ «ТЕХАКАВАNК», АҚ ... АҚ ... ... АҚ ... ... ... АҚ ... АҚ «Туран
Алем» банкі, АҚ «Данабанк», АҚ «Қазақстан ... » ... ... банкісі, АҚ «АТФ» банкісі, сияқты екінші деңгейдегі ... АҚ «БТА ... АҚ ... ЖШС «Құрылыс Ипотека» қаржы
ұйымдары ҚИК-ның ... ... ... ... басқа, екінші
деңгейдегі банктердің бірқатары тұрғын үй құрылысына ипотекалық ... ... ... ... ... 1 ... ... бойынша ҚИК екінші деңгейдегі банктерден 10
млрд. теңгеден астам сомаға ... ... ... талап ету
қүқықтарын сатып ... ... ... беру ... ... екінші
деңгейдегі банктер мен ипотекалық несиелерді сақтандырушы ... ... ... несиелік тәуекелдерді бөлу жолымен ипотекалық
несиелерге қолжетімді арттыру үшін ... ... ... ... ... ... Алматы жэне Астана қалаларында
ойдағыдай іске асты. Жобаны өткізу уақыты ... ҚИК ... ... ... ... ... тұрғын үй несиесі бойынша 230-дан аса талап ету
құқықтарын сатып алды. Несиенің орташа мөлшері 1 млн. ... ... ... ... алушылардың 85% мөлшерінде ай сайын 200-300 доллар құрайтын
табысы бар. Барлық несиелер теңгеде ... ... ... ... ... 15%-ын ... ... мерзімі - 3 жылдан 10 жылға дейін. ... кесу ... ... 14%. Бағдарламаның әрбір банк-әріптесі өзінше
өзінің маржа мөлшерін белгілеуге ... бар, ... ол ... ... ... алушылар үшін сенімді тұрақтылықты қамтамасыз ету мақсатында ҚИК-ның
несие бойынша сыйақы мөлшерлемесі жыл ... 4,5% - дан асып ... ... ... ... ... бойынша 2002 жылы ҚИК- мен екі
банктік емес ұйымдар және II -деңгейлі төрт банктермен ... ... ... ... ... ... болатын. 2002 жылдың 1шілдесіне қарай
қайта қаржыландыру көлемі 320 млн. теңгені құрады. Бұл жеке ... ... ... үй ... ... ... 1-мамырда Қазақстан
банктерінің жеке тұлғаларға тұрғын үйді иемденуге беретін қарыз ... ... ... ... жетті. Халықаралық талаптарға сай ипотекалық тұрғын үй
несиесінің стандарты ... өте ... ... ҚИК – сы ... ... аймақтық бөлімшелермен Қазақстанның барлық аумағында - Алматы
және ... ... ... ... ... ... ... Көкшетау, Орал, Өскемен, Шымкент сияқты қалаларда ... ... ... несие жүйесі тұтыну несиесі ... және ... ... бола ... ... қоғамымыздағы көп адамдар тұрғын үй сатып алудың жаңа
формасына өтуге дайын болды ма? - ... ... ... 2002 ... тамыз
айында Алматы қаласында "КОМКОН - 2 Евразия" компаниясымен ипотекалық несие
жайында халықтан сұрау өткізілген болатын. Ол ... ... ... азын ... кезде , 43 % -ы ғана ипотека дегеніміз не екеніне? – жауап
бере алды. Қалған сұрақтар тек ипотека жайында ... ... ... ... ... ... тек 696 адам ішіндегі 300 адамға ғана
сұрау ... ... ... ... 5%-і ... ... қолданғаны
туралы айтты. Бұлардың ешқайсысы ипотеканы қолданғанына реніш білдірмеді.
Ал қалған 95%-ы ипотека жайында не ... ... ... Бұл сұраудың
қорытындылары 2-қосымшада көрсетілген.
Сұрау бойынша, 40%-ға жуық халық өзінің тұрғылықты ... ... ... ... ... 30-39 ... аралығындағылар өте көп).
Әдетте кейбіреулері тұрғын үй жағдайын жақсартқысы ... ... ... жуық ... ... қолдануға дайын екенін білдірді. Бірақ, ... ... ... - ақша ... ... жэне ... ... болмай қалуының салдарынан да қорқынышы болды.
Кесте 4-Ипотекалык несиені алмау жөніндегі шешімге әсер ететін негізгі
қиындықтар( %) *
|Тұрақты ақша табысы жоқтар |28,3 ... ... ... ... |21,7 ... ... болатынына сенімі жоқтар |9,6 ... ... алу үшін ... ... ... |10,9 ... білмейтіндер | ... ... ... ... ... |4,4 ... |2,2 ... ... ... ... |13,0 ... ... сол ... ... ... халық ипотекалық несие
алуға дайын емес болғанын байқаймыз. Оның себебі - ипотекалық ... ... аз ... және ... ... ... жағдайы бірқалыпты
болмады. 2003 жылы ипотекалық несие дамуында ... ... ... ... Егер де 2002 ... ... бағалауы бойынша Алматы
қаласында 1 ай ішінде 205-300 аралығында ипотекалық несиелер және тұрғын ... алу ... ... саны 10% - 13% ... ... онда 2003 жылы ... бойынша келісімдер тез арада жоғарылап
кеткенін байқауға болады. Қазіргі кезде 600-700 ... ай ... ... ... ... болады (25-30%). 2001 жылы
ипотекалық ... ... ... 24%-ға дейін құрайды, мерзімі 5 жыл
ғана болады, 2002 жылы ... ... ... 16% - 19%-ға ... ал ... 10 жылға дейін ұзартылды, 2003 жылы 12,5% ... және ... 20 ... ... ... ... ... туды. Айта
кететін бір жай, несиенің белгіленген мерзімі мен оны ... ... өте көп ... жоқ. ... 12% мөлшерімен 20 жылға 10000
у.е несие алсақ, онда ай сайынғы төлем 110 у.е құрайды. Сол ... ... 25 ... ... ... ай сайынғы төлем 105 у.е құрайды, 5 у.е
ғана төмен және де мерзімі 5 жылға созылады. 2003 жылы ... ... ... ... ... Негізінен тек Алматы, Астана және
Атырау қалаларында жақсы дамығанын байқауға болады, ... бұл ... ... ... баға ... жағымды болуы әсер етеді және
оңай болжам жасауға болады. 2003 жылға қарай ... ... ... күрт ... ... ... ... Орал, Өскемен, Карағанды,
Павлодар сияқты ... ... ... беру қарқынды жүреді. Ипотекалық
несиелеудің Қазақстанда тез арада дамуы ТМД-ң басқа қалаларына, әсіресе,
Украина үшін үлгі ... 2003 ... ... ... ... ... ... басшылығымен Қазақстан Республикасына Украина делегациясы келді.
Бұл делегацияда ... ... ... ... және тәжірибе жинау
мәселелері қарастырылды.
2004 жылы Қазақтандағы ипотекалық несие нарығы ... ... ... ... үй ... көрсеткіштерге ие
болды. 14 сәуірде Қазақстан Республикасының бюджетті ... ... ... ... ... ... жиналысында: ҚИК-мен және қаржы
ұйымдарымен берілетін несиелердің мерзімі 15-20 жылға ... ... ... көлемі 15%-дан 30%-ға дейін, және пайыздық мөлшерлеме 12-13%
болуы керек, ал ... үй ... ... ... мөлшерін 9-10
% деңгейде қалыптастыруды, алғашқы салым ... үй ... 10% ... ... ... ... Сонымен қатар несиелеу мерзімі 20 жылға дейін
берілетінін. Бірақ, несиелеудің шарттары жылдан жылға өзгеріп отыратындығын
айтқан болатын.
Кейінгі жылдары ипотекалық ... ... ... ... ... ... көзі – ... облигация нарығының
дамуынсыз мүмкін емес. Ипотекалық облигацияны ... және ... ... ... ... ... ... байланысты, ал
тұрғындар үшін несиенің арзандауы ипотекалық облигацияларды орналастыру
құнына ... ... ... ... ... ... ҚИК-ға жататын ипотекалық несие бойынша талап ету құқықтарының
кепіл ретінде тікелей қамтамасыз етуі болып табылады, ол ... ... ... ... ... ... ... қозғалатын мүлік кепілін тіркеу туралы ... ... ... ... ... ... кепіл сапасының сәйкестігін ғана емес,
сонымен бірге облигация бойынша кепіл құны ... ... ... ... облигация ұстайтын өкілдер және
тәуелсіз аудитор ... ... рет тек ... ғана ... ТМД-да да ипотекалық
облигацияларды компания 2002 ... ... ... ... ... ... инвесторларда, инвестициялау үшін ... ... ... ... ... ... нарығының дамуы
ҚР ҰБ-імен бүтіндей қор нарығының дамуының басым бағыттарының және жекелей
зейнетақы жүйесінің бірі ... ... ... ... ... ... инвесторлар (зейнетақы және
инвестициялық қорлар) ипотекалық облигациялардың негізгі ... ... ҰБ және ... ипотекалық облигациялардың инвестициялық сипатын
көтеру үшін ... ... ... ... ... ... ... Практика көрсеткендей, шаруашылық субъектінің банкротқа ұшыраған
жағдайда кредиторларға салынған ... ... ... туады. Осымен
байланысты, «Банкроттық туралы» Заңға ... ... оған ... ... ... ... ету, ипотекалық облигация
эмитентінің оның ... ... ... ... ... және ... салынған ақшаның сақталуына сенімді болады.
Ипотекалық облигациялар – осындай ... ... тек бір ... ... ... ... облигацияларды инвестициялық
тартуды жоғарылату үшін, екінші деңгейдегі банктер үшін пруденциалдық
номативтер ... ... ... ипотекалық облигацияларын
20% тәуекел дәрежесі бойынша өлшеу, сонымен қатар оларды мемлекеттік бағалы
қағаздар қатарында өтімділігі жоғары ... ... ... ... ... негізгі категориясы –
зейнетақы қорларын тарту үшін шаралар ... Олар ... ... ... ... ... жеке нормативы –
зейнетақы активтерінің мөлшерінен 15%-ға дейін қарастырылған. Бұдан басқа,
компанияның облигацияларына ... ... ... бойынша
шектеулер алынып тасталған.
Келесі элемент - ... және ... ... ... ... құрылымы. Сонымен бірге, Қазақстанның қор
нарығында бірінші рет қолданылған ... ... ... ... ... ... ... айналыс мерзімі 10 жыл корпоративтік
облигацияларды шығарды. Бұл компанияның облигацияларын өз ... ... ... үшін ... ... ... ... іс-шаралары Қазақстанда ипотекалық облигация ... ... ... Бүгінгі күні компания облигациялары, отандық қор
нарығында өтімді ... ... ... ... Бірақ,
облигациялардың инвестициялық сапасын іске асыру бойынша жұмыс, оның ... ... осы ... ... ... ... ... заңнамасын
іске асыру бойынша қызмет те жалғасуда. ... ... ... бірі – оның өтімділігі. Корпоративтік қағаз үшін әр ... ... – бұл, ... ... ... ... ... компанияның ипотекалық облигацияларының өтімділігін тереңдету
үшін, оларды ҰБ-пен ... ... үшін ... тізімге қосылу, әсіресе
ҰБ-пен ұсынылған ... ... ... ... ... ... ... мен жоғары шектеулер мүмкіндігі
қарастырылады.
Орналастыруға ... ... ... 1 ... ... бойынша Компания ипотекалық
облигациялардың он ... ... ... ... ... ... 20 млрд. теңге ... ... ... тіркелген. 
«Қазақстан Ипотекалық Компаниясы» бағдарламасы бойынша тұрғын үй
ипотекалық қарызын алу ... ... ... ... ... біліктілігін жүргізу. Бұл кезеңде Сіз
несиелендіру шарттары жөнінде, ... ... және ... барлық қажетті ақпараттарды ала аласыз және сонымен қатар тұрғын үй
ипотекалық қарызын алу бойынша өз мүмкіншілігіңізді бағалай ... ... ... ... Ипотекалық Компаниясының офисінде (Алматыда)
немесе ... ... ... ... ... банктің есеп
айырысу-кассалық бөлімінде өтуге болады.
2)  Тұрғын үйді таңдау (оны сатып алуға қарыз алған ... ... ... үйді ... таңдап алуыңыз керек. Бұл кездегі ең маңыздысы
банктің бұл тұрғын үйді тұрғын ... ... ... ... ... келісуі болып табылады.
3) Сіз таңдаған тұрғын үйді бағалау. Сіз ... ... ... ... бар ... ... ... Кепілге берілетін
жер учаскесі бар тұрғын үйлерді «Жылжымайтын мүлік жөніндегі Орталық» РМК
бағалайды.
4) Андеррайтинг. Бұл кезеңде Сіз ... банк ... ... ... ... және Сіз ... ... нақтылығын
тексереді. Бұл жерде қарыз алудың бір шарты Сіздің өміріңіз бен ... ... ... ... бекітілуі:
а) Сіз бен Банк арасындағы банк қарызы ... ... Сіз бен ... ... тұрғын үй сату және ... ... ... үй ... есеп ... ... ... тұрғын үйді бірінші жылға сақтандыру.
8) Ипотека шартын бекіту және оны Жылжымайтын мүлік жөніндегі орталықта
мемлекеттік тіркеуден өткізу.
 Қазіргі таңда ... ... ... ... ... және ... беріледі. Екінші жағдайда, яғни несиені шетел валютасында
алғанда, қарызгерлер банкке теңге ... ... ... құралатын
айырмашылықты төлеулері қажет. Мысалы, 2002 жылы ... АҚШ ... ... 3,3%-ға төмендеді. Осының нәтжесінде, егер ипотекалық
несие ... 18% ... ... ... ... ол ... [18 +3,3 ... %-ды құрайды.
Көптеген банктер мен банктік емес ұйымдар ипотекалық несиені теңгемен
ұсынады, бірақ АҚШ долларына ... ... ... ... ... ... өзгеруінің индексациясына қатысты). ... ...... банк ... ... ... несие сомасын қайта есептеп отырады дегенді білдіреді. ... ... ... ... еш ... жоқ.
Сіз ипотекалық несиені теңгемен алғанда, теңге бағамы жайлы ... ... да ... ... ол ... берешегіңізге ықпал етпейді,
яғни Сіз өз ... ... ... және ... ... ... ... Сіздің несие өтеу қабілетіңізге нұқсан келмейді.
Теңгемен алынған несие де инфляция индексіне негізделген ауытқымалы
сыйақы мөлшерлемесін ... ... ... алады. Бұл индекс
тұрақтылау, себебі оны мемлекет тиімді түрде ... ... ... оның ... байқалады .
  Егер ипотекалық несиенің сыйақы мөлшерлемесі инфляция индексіне
байланысты болса, онда ол ... ... ... ... ... Компаниясы халықаралық тәжрибені зерттеу
негізінде ... ... ... ... ... механизм
жасады, атап айтқанда жаңа инструмент – сыйақы мөлшерлемесінің жоғарғы
шегін әзірледі.
Сыйақы ... ... шегі – ... ... қатыссыз
ипотекалық несие бойынша белгіленетін мөлшерлеменің максимальді мәні.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекіткен Әдістемеге ... ... ... ... ... 4,5 ... ... көбейтуге
болмайды. Бірақ, бұл тек инфляция индексінің айтарлықтай өскен ... ... ... ... 4,5 %-дан аса ... ғана ... ... сыйақы мөлшерлемесі тек 4,5%-ға өсуі мүмкін.
Қазақстан Ипотекалық Компаниясының бағдарламасы бойынша алынған
ипотекалық несиенің сыйақы ... ... 4,5 %-ға өсуі екі ... ... Республикасының Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатының
басты бағыттарына сәйкес 2003-2005 ... ... ары ... жоспарлануда.
Мысал.
Қарызгер 600 мың теңге мөлшерінде 5 жылға (яғни 60 айға) ... ... ... ипотекалық несие алды.
Ай сайын қарызгер мына сомадағы негізгі ... ... ... 000 / 60 = 10 000 теңге.
Бірінші айдағы сыйақы мөлшері:
600 000 * 13,0 / 100 / 12 = 6 500 ... ... ... ... 000 + 6 500 = 16 500 ... ... ... ... сома мөлшері негізгі қарыздың қалдығы 590 мың
теңгеге ... 590 000 * 13,0 / 100 / 12 = 6 391,67 ... ... ... ... ... ... айда қарызгер :
10 000 + 6 391,67 = 16 391,67 теңге төлейді.
Нәтижесінде, ... айда ... ... қалдығы 10 мың теңгені
құрағандықтан төлем сомасы:
10 000 + (10 000 * 13,0 / 100 / 12) = 10 000 + 108,33 = 10 ... ... ... қарызгер бұл төлем сұлбасы бойынша
аннуитеттік жүйемен салыстығанда ... ... ... көрмейді, яғни
қарызгер солайша 13 пайыздық жылдық мөлшерлеме бойынша несиесін өтейді.
Қарызгер несиені аннуитенттік жүйе бойынша ... де ... ... Тек ай ... ... ... мен сомасы әр түрлі болады.
Мысалға, дәл сондай 600 мың теңгені құрайтын жылдық пайызы 13 және 5
жылдық ... ... ... ... ай ... ... ... теңгені құрайды – ай сайын өзгеріссіз.
Осылайша, осы екі схеманың айырмшылығы, ... ... өтеу ... емес, яғни несиенің мерзімінің бірінші ... жеке ... ... ... ... ... ... Керісінше, аннуитеттік
жүйе бойынша, қарызгер біден белгілі бір сомаға бағдар алады.
Нақтырақ айтсақ, біз қарастырған мысалда ... 27 ай бойы ... ... өтеу ... ... ... қиынырақ тиеді.
2.2 Қазақстандық ипотекалық кредиттің дамуына ұсыныстар және оның болашағы
Қазақстан ... ұзақ ... ... кредиттеудің
мақсаты – орта табысты азаматтарды жеке ... ... ... ... ... ... принциптерге негізделген тиімді жүйесін талдап
жасау. Осындай жүйе жасау арқылы мынадай шараларды жүзеге ... ... ... және ... да бюджеттен тыс ресурстар
түріндегі қажетті ... ... үй ... ... үй ... ... ... мақсатқа сәйкес қалыптасатын ипотекалық кредиттеу жүйесі
мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:
1)Қазақстандық заңнамалық ... және ... ... ... ... ... инвесторлардың қаржылық ресурстары,
зейнетақы қорлары, сақтандыру компаниялары және ... да ... ... ... ... ұзақ ... жүйесінің орнығуы мен дамуы үшін
өзекті ... ... ... ... ... қарастырып, шешу
қажеттігі туындайды:
1) Заңнамалық және нормативтік базаларды ... ... ... іс-әрекеттеріне өзгертулер енгізуді ипотекалық
кредиттеуге қосымша қаржыларды тарту мақсатын көздеп жүргізу;
2) Ипотекалық кредиттер беру ... ... ... ... ынталандыруға қажетті критерийлерді анықтау;
3) Зейнетақы активтерін басқарушы компаниялардың ... ... алу ... ... ... ... деңгейлі банктердің ипотекалық облигациялар шығару
ережесін талдап ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру;
6) Несие алушыларды әлеуметтік ... ... ... Жеке және ... ... ... мейлінше дамыту.
Ипотекалық кредиттеуді кең көлемде жүргізе алатын ірі мемлекеттік емес
ұйымдардың қазіргі ... ... ... ... үшін ... ... ... малайзиялық моделі қолайлы болып отыр. Аталған
модель тұрғын үй ... ... ... ... ипотекалық компания құру
арқылы жүзеге асады. Ал, ... ... ... ... қамтамасыз
етілген ипотекалық облигациялар шығарып компания есебінен ... қол ... ... өте келе ... ... ... ... мүмкіндіктері де туындап, олардың ережелерін пайдалану
жақтары да қарастырылуы ашық мәселе.
Ұзақ мерзімді кредиттік ... ... ... ... ... түрлері мыналар:
1) Кредиторлар ипотекалық облигациялар шығарып, оларды ... ... ... Қарыз берушілер ұжымдық инвестициялар ... ... ... ... ... ... ... қайталама рыноктары
операторлары арқылы қайта қаржыландырылады.
Рыноктың дамуы барысында кредиттік ресурстарды ұзақ мерзімге тартудың
басқа да модельдері пайдаланылуы ... ... ... ұзақ ... ... ... ... кредиттік желілер ашып, займдарды беруге ынталы банктер, сондай-
ақ басқа да ұйымдар (қорлар) тартылады;
2) ... ... ... ... ипотекалық облигацияларды
институционалдық және басқа да ... ... ... қолға
алынады;
3) Кепілдікке салынған мүлікті қайталама ... сату ... ... ... ... ... ... қаулысымен бекітілген
«Тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзімді қаржыландыру және ипотекалық ... ... ... осы ... ... ... ... жасалған[i].
Бағдарламада көрсетілген негізгі шаралар тізбегі мынадай:
1) екінші деңгейлі банктердің ипотекалық кредиттеуді жүзеге асыруын
реттейтін ... ... ... ... тұрғын үй құрылысы саласында ипотекалық кредиттеу жүйесін дамытудың
нормативтік-құқықтық базасын жетілдіру.
3) Қазақстан Республикасы ... Заң күші бар ... ... ... ... ... мен қосымшалар енгізу.
4) Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңына
өзгертулер мен ... ... ... ... ... ... ипотекалық облигациялар шығаруы
туралы ережені талдап жасау.
6) Зейнетақы ... ... ... зейнетақы және
меншікті активтері есебінен ... ... ... ... сатып алуы туралы ережені дайындап, бекіту.
7) ... ... ... Заң күші бар ... ... және банктік қызмет туралы» және ... ... ... ... ... мен ... енгізу.
Ұзақ мерзімді ипотекалық кредиттеудің біртұтас жүйесін жасау ипотекалық
кредиттердің бастапқы және қайталама рыноктарының өзара әрекеті негізінде
құрылады. ... ... ... бұл ... жалпы
қарағандағы жобасы мынадай болып келеді:
Ипотекалық кредиттердің ... ... ... ... ... береді. Кредиттік ресурстардың жедел қайтарымын
қамтамасыз ету үшін және ... ... ... ... ... ... қайталама рынокта арнайы құрылған оператор-ұйымдарға
талап ету құқықтарын береді. Бұл жағдайда бастапқы кредитор мен талап ету
құқығы ... ... ... ... ... ... кредитті
сенімді басқару үшін бастапқы кредитормен келісім-шартқа қол ... өзі ... ... ... қадағалауына мүмкіндік береді және
кредиттік қызметі үшін ... ... ... және ... ... ... кредиттік операцияларын кеңейтуге жол ашады.
Агенттіктің біліктілік туралы талаптарына сай ... ... ... ... бола ... ... ... кредиттердің немесе
кепілдіктердің бекітілген талаптар мен стандарттарға сай екендігі туралы
агенттікке мәліметтер ... ... ... ... ... түрде
керекті қаржылық ақпаратты, басқа да өзара қатынастарға ... ... ... етуі ... ... ипотекалық кредиттердің белгілі бір бөлігін
тексерістен өткізеді. Егер тексеріс барысында ... ... ... сай
емес кредиттер табылған болса, онда кредитор қателікті түзетуі тиіс немесе
кредитті сатып алуы (қайтаруы) қажет. ... ... ... ... фактілері анықталған жағдайда агенттік кредитормен арадағы келісім-
шартты бұзуға ... ... ... ... ... бағалайтын критерийлерді талдап
жасайды. Критерийлер арқылы қарыз алушының төлем қабілеттілігі, кредиттік
тарихы мен жеке қаражаты, ... ... ... құны мен ... (қарыз алушының андеррайтингі) бағаланып, сарапталады. Ипотекалық
кредиттер бойынша құжаттардың заңдық күші бар. Онда көрсетілген құқықтарды
жүзеге ... ... ... жүктеледі. Кредиттерді сенімді
басқаруға алу келісім-шарты шеңберінде кредитор бақытсыз ... ... мен ... ... ... ипотекалық
объектілерді де сақтандыру жөніндегі бақылауды өз құзырына алады. Сенімді
басқару механизмі кредитор банкроттыққа ұшырайтын ... ... ... ... ... есепшоттарын кредиттерге қызмет көрсету үшін ... ай ... есеп ... ... ... өзі агенттіктер мен
кредиторлар операцияларын ҚР-сы Ұлттық Банк тарапынан бақылау механизмінің
іс-әрекеттері ... ... ... ... ... Ипотекалық
кредиттердің қайталама рыногының мамандандырылған институтының қызметі
бастапқы кредиторлардың тәуекелдігін азайтып, жалпы ... ... ... бөлуге мүмкіндік туғызады. Бұл арада әңгіме өтімділік
тәуекел мен проценттік тәуекелді кеміту туралы болып отыр, ... ... ... мен ... ... сәйкессіздіктері орын
алатын кездері аз емес екендігін тәжірибе көрсетіп жүр.
Агенттік мемлекеттік құрылым ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, банктер тұрғын үй ... алу ... оның ... үшін ... ... бірақ бұдан кейін кредиттерді
қайтару және басқа да ипотекалық міндеттемелер ... ... ал ... өз ... ... алған ақшаларын қайтарады.
Осы сәттен бастап қарыз алушы кредитті процентімен қоса ... ... ... ... ... Банктер өз тарапынан кредитке қызмет
көрсетеді және өзіндік табыс көздерін сол қызмет көрсетулерден ғана ... өз ... ... ... ... ... ... шығарады және банктерден басқа да қаражат құралдарын сатып
алады. ... ... үйді ... ... ... ... ... істейтін болады да банктердегі тұрғын үйді ... ... ... ал агенттіктер банктердің облигацияларын бағалы қағаздар
рыногында сату арқылы жанданып, ... ... ... ... ... кезде отандық инвесторлар (әсіресе институционалдық
инвесторлар) мемлекеттік емес бағалы ... ... ... құралдарды
таңдау ісінде едәуір шектеулерді бастан кешіріп отыр. Сондықтан, ипотекалық
облигациялардың пайда болуы өтімділігі бар мемлекеттік емес бағалы қағаздар
рыногын ... ... ... бірі ... ... өзі ... ... нақты секторына қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыру
процесінде мемлекеттің негізгі функциясы – сенімді ... ... база ... ... ... ... банктер үшін тәуекелдігі
мейлінше кем, барынша тиімді, азаматтар үшін қаржылық ... ... ... ... ... ... болса керек. Сонда ғана
мүдделер мен ... ... қол ... жаңа ... мен ... ... ... атап айтқанда тұрғын үйді ипотекалық кредиттеу
жүйесін жетілдіріп, оны шын мәніндегі халықтың әлеуметтік жағдайын жақсарту
құралына айналдырудың сәті ... ... ғана ... ... өз
мақсатының үдесінен шығады деп айтуға толық сенімділік туатындығы сөзсіз.
Бірқатар сарапшылардың пікірлері бойынша, ҚР-ғы халықты тұрғын ... ету ... ... ... ... ... отандық құрылыс саласының қарқынды дамуы, тұрғын үйдің бастапқы
нарығының бәсеке қабілеттілігінің ... ... ... ретінде
жылжымайтын мүлікке бағаның өсу үрдісінің бәсеңдеуі, азаматтардың
нақты табысының жоғарылауы, нормативтік-құқықтық базаның жетілуі мен ... ... ... ... ... және ... ... қарамастан ҚР ипотекалық несиелендіру және ... ... ... әлі де ... ... ... ... қарқында дамып келеді, ... да ... ... ... көп ... отыр. Табысы төмен халық бөлігінің ипотекалық несиеге
сұранысты қалыптастыра алмауы және ... ... ... ұзақ
мерзімді және арзан қаржылық ресурстарының жетіспеушілігі соған мысал бола
алады. Осы ... шешу үшін ... ... ... ... ... бағдарлама жасалған болатын.
Ипотекалық несиелендіру нарығының тиімді және қарқынды дамуы үшін,
мамандардың пікірлері бойынша, келесідей шаралар ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық облигацияларды оңай
жолмен орналастыру үшін жағдайлар жасау;
2) Инфляция мен қайта қаржыландыру қойылымын төмендетуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ұстап тұру;
3) Ипотекалық несиелендіруге қызмет көрсететін аппаратты қамтамасыз етудің
үлестік шығындарын азайту жолымен банктерге өзінің ... ... ... мүмкіндік беру;
4) Халықты тұрмыс-үймен қамтамасыз ету ... ... ... барлық заңнамалық актілердің орындалуын бақылау және оның
жетілдіруін жүзеге асыру және ... тек ... ... нарығының ғана емес, сондай-ақ
жылжымайтын мүлік ... ... ... үшін ... ... ... Қалыптасқан объективті ... ... ... халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің
ерекше моделінің ұйымдастырылуын ... сіз ... ... болсаңыз, онда келесі бірнеше кеңестерді есте
сақтасаңыз пәтер алуда сәтсіздікке ұшырамайсыз:
1) Ең алдымен банкті дұрыс таңдау өте ... Әр ... ... ... әртүрлі болады. Жарнамалық айла-әрекеттерге ұсталмаңыз –
«ең төмен» пайыз деңгейінің ... ... аран ... ... ... аударыңыз, банк қызметкерлерінен кеңес
алыңыз, әрбір тетікті нақтылап қараңыз.
2) Әдетте, несиелеу мерзімі неғұрлым ұзақ болса, соғұрлым ... ... ... үшін бұл ... ... кезде «Неғұрлым ұзақ,
соғұрлым жақсы» ... ... ... ... ... ... Әйтпесе нәтижесінде сіз алған кредитті екі-үш,
не төрт есе қайтарасыз.
3) Банктің сыйақы ставкаларының көлеміне сонымен ... ... ... ... Ол ... ... болса, соғұрлым пайыздар төмен
болады. Егер алғашқы сома шағын болса, онда сізде бар жылжымайтын
мүлікті кепілге ... ... ... сіз ... ... ... ... үнемдей аласыз.
4) Қажетті кредит мөлшерін нақты есептеп алу ... ... ... ... комиссиялық алымдарды төлеуге тура келеді.
Қолға қажетті соманы алу үшін алдын ала ... ... ... ... Егер сіз үшін ... ... ... қиынға түссе немесе
бұл әлекке уақытыңыз жоқ болса, ... ... ... болады (жылжымайтын мүлік бойынша агенттіктер, ипотекалық
компаниялар), ... ...... ... ... ... хаттау бойынша барлық жұмысты өздері жасайтын ипотекалық
брокерлерге жолығыңыз. ... ... ... ... ... брокерінің қызметі 95 мың теңге тұрады. Басқа
фирмаларда – арзанырақ, комиссиялық ... ... ... көлемі
мен кредит сомасына байланысты.
6) Егер сізде ... ... ... ... және сіз ... төлей алмасаңыз, жалға беру үшін үйді жөндеуге қажетті
құралдарды сізге бөлуі жөнінде ... ... ... ... ... ... кездескен). Кредиттік ұйым қарыз
алушымен ... ... ... ... мүдделі, сондықтан қосымша
қаржылық көмек алу ... ... ... ипотекалық несиелеудің даму перспективасы мен өзекті
мәселелері
Ипотекалық несиелендіру жүйесін қалыптастыру – қазіргі мемлекеттік
тұрғын үй ... ... ... ... ... арқылы банктік
мемлекеттік және ... ... жер ... ... ... өз
бақылауын қояды. Сонымен бірге, ипотека экономиканың әр ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстанда қолданылатын ипотеканың үлгісі ... ... ... ... аналогын болып табылады, ал 1993 жылы
«Жаңа тұрғын үй ... мен оны ... ... ... ... елбасының
жарлығы ипотеканы дамытудың бастамасы болып табылады.
Бүгінгі күні тұтыну несиесінің 80-90 пайызы ипотекалық несиелер.
Ипотекалық несиелерді қаржыландыру мен ... ... ... ынталандыру механизмдерінің байланысының маңызы өте зор. Осыдан
ипотеканы ынталандырудың әр ... ... ... ... бір ... ... ипотека механизмдерін дамыту қажеттілікті бүгінгі күні келесі
себептерден көрінеді:
Біріншіден, тұрғын үй құрылысын дамытудағы объективті ... ... ... ... ... ... ... Кейбір оң коньюктуралық
өзгерістерге қарамастан, оны ынталандыру ... ... ... ...
ынталандырушы функция.
Үшіншіден, экономикаға тән жоғары тәуекелдер белгілі бір дәрежеде
ипотекалық несиелеудің ... ... ... ... заем
алушыға, оның ресми табыстарына қойылатын қатаң талаптар, инфляция ... ... ... ... ... өткізудің болашақтағы мүмкін
проблемалары банктерді ипотекалық несие үшін жоғары жылдық пайыздарды алуға
мәжбүр ... ... ... жаңа ... жеңілдіктерінің пайда
болуы ипотека нарығын мемлекет ... ... ... ... ... ... Ол ... үшін ұзақ мерзімді ипотекалық несиелерге
қол жеткізу деңгейін өсіруге мүмкіндік береді.
Ипотекалық несие азаматтардың салық ... ... ... ... банктердің ипотекалық несиелерді берудегі ... бірі заем ... ... ... ресми құжаттық расталуы,
соның ішінде салық декларациясын ... ... ... мемлекеттердің жеке тұрғын үйді қолдауға бағытталған әр түрлі
талпыныстарына қарамастан, жалдық ... ... ... әлі де ... өте ... ... үйді ... алу бүкіл тұрғын үй қорының 40 ... ... – 44 ... Германияда – 60 пайыз, Польшада – 27 ... ... ... ... ... несиелеу кезінде де тұрғын
үйді жалға алынуын таңдайды.
Мысалы, Финляндияда ... ... ...... иесі бар ... үй
дамыған, жалға алушы тұрғын үйдің акцияларының бір бөлігін сатып алады және
акциялардың қалған бөлігін сатып алуға, кейінірек ... ... ... ... алады [8,42-45б].
Нарықтық қатынастардың дамуы мемлекет экономикасындағы және адамдар
өміріндегі ... ... ... бағалаудағы маңызды өзгерістерге
әкеледі.
Осы жағдайларда нарық ... ... ... ... ... ... ... мүлік нарығын құру
жолдары мен әдістерін айқындау мен ... ... ең ... болуда.
Нарықты реттеу эффективтілігі көп жағдайларда ... ... ... ... және ... жасалатын мәмілелерді тіркеудің
мемлекеттік жүйесін қамтитын жалпы инфрақұрылымды құру мен дамытушы,
қозғалмайтын ... ... ... ... ... паралельді жүйесін
енгізумен, салық салу механизмінің инвестициялық белсенділігін тұрақты және
ынталандырушы дамытумен байланысты. Мұның бәрі ... ... ... ... ... түрінде қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Потенциалды сатып алушыларда бар қаражаттарды эффективті ... ... ... ... ... үй ипотекалық несиесі
құрылысшыларға да ... ... ... ... және ... ... көмектеседі. Бюджеттен қаржының аз бөлінуі жағдайында
ипотекалық несие қазіргі кезде бюджеттен тыс қаржыландыруды алудың ... ... бірі ... ... Шешілуі сыртқы факторларға тәуелді
проблемамен қатар, ретке құрылыс ұйымдарының ішкі ... да ... ... ... бұл субъектілерінің қозғалмайтын мүлікті
бағалау жүйесі басқарудың ... ... ... қалыптасты,
бұл үлгі қалыптастырудағы нарықтық қатынастар жағдайында жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... және оның
нарықтық құнын сауда-делдалдық кәсіпорындар мүддесін, олардың нарықтағы
позицияларын, құрылысты ... ... ... дәл ... ... ... жүйесін тексеруде қажеттілік туды.
Нарықтық экономика жағдайларындағы құрылыс кешені үшін инвестициялық
процесстерді ... ...... еліміз үшін маңызды мәселе. Құрылыс
кешеніндегі инвестициялық процестерді ұйымдастыру мен жүргізу механизмі
нарықтық экономика талаптарына сай ... ... және ... ... мен ... ... ойынның нарықтық ережелерін
есепке алуы ... ... ... ... ... ... ... үшін қиындық туғызып отыр. Бірақ соған қарамастан, тұрғын үй
ипотекалық несиенің қолда бар ... оның ... ... дәлелдейді.
Бұдан әрі республикада ипотекалық несие жүйесінің ... ... ... ... ... қамсыздандырудың орташа деңгейін адам басына жалпы
ауданның 21-22 шаршы метріне ... ... ... ... ... ... ... кезекте
тұрғындарды тұрғын үймен қамтамасыз етуді жылдамдату;
3) тұрғындардың жоғары сапалы тұрғын үйге деген өсіп келе ... одан әрі ... ... ... ... ... несиелерді ұсынудың несие-банктік жүйені,
халықтық тұрмыс-жағдайы төмен қабатын ... ... ... үйдің біріккен құрылысы мен эксплуатациясы үшін тұрғын ... ... ... кооперативтерін
ұйымдастыру;
Аталған жоспарлаудың орындалуы тек бюджеттік қана емес, бюджеттен тыс
қаражаттарды да, соның ... ... ... ... ... жеке ... ... кеңінен тартқанда ғана мүмкін болады.
Қазіргі кездегі құрылыс көлемдерінің төмендеуі жағдайларында халықтың
кең қабаттарының тұрғын үйді алу, ... және салу үшін ... ... ... ... және әрекет ететін шара болмақ [14, 68-
69б].
Екіншілік нарықтың дамуы банктерді бос ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелері үшін банктерді қолдайтын
мемлекеттік қорларды құрудың маңызы зор.
Келесі шараларды жүзеге асыру ... ... беру ... ... және ... пәтердің тек тұтыну сапаларын ғана емес, сондай-ақ заем алушылардың
болашақ шығындарын да – ... ... ... көрсету,
эксплуатациясын да есепке ала отырып, тұрғын үйдің ... ... ... ... сенімді заңнамалық нормативтік базаны құру; құқытардың оптималды
балансын бекіту;
4) ипотекалық облигациялар бойынша инвесторларға салық ... ... ... ... ... ... ... де көп дәрежеде долларланған; қаржылық мәмілелердің 70 пайызына жуығы
долларға деноминацияланған ... ... ... ... және ... ... ... қағаздардың 2,4 млрд.
долларының 30,9 пайызы теңгелік құралдармен көрсетілген.
Мұндағы проблема мынада: ... ... ... ... ... мен уақытша құрылымы. Сыртқы
әсерлерден ... ... ... ҚРҰБ ... ... долларлану деңгейін төмендету құралы ретінде қолдана алады.
Егер мемлекет халықтың кейбір ... үшін ... ... онда ... ... ... ... шешіледі.
Біріншіден, ауыл тұрғындары үшін жеңілдетілген несиелендіру енгізу
қажет. Ауыл шаруашылығын дамыту үшін жаңа ... ... ... ... ... жоғарғы оқу орындарының бітірушілері; сондай-ақ
жұмыс тәжірибесі бар басқа да бағалы мамандар үшін тұрғын үйді сатып ... үшін ... ... несиелерді енгізуге болар еді.
Ауылдағы өмір сүру перспективасы ... ... ... ... ... жабдықтау, телефонстанциясы т.б.) болса, онымен ... ... ... жоғары квалификациялы кадрларды тартар еді. Ал
мұндағы кепіл зат – ... ... үй ... ... ... ... ... қолдау үшін оларға ... ... ... ... Жас ... оқу ... ... т.б.
жұмыс істей отырып, жоғары бағаға пәтерді жалға ... ... ... ... ... және ... пәтерлерді алуға
ипотекалық несиені 30 пайыз мөлшеріндегі ... ... ... ... Жалдық төлемнен бюджетке ең көбі 3 пайызы ғана келеді. Мемлекетке
банктерде ... ... ... ... ... ... алғашқы 3-5 жылдарына пайыз мөлшерлемелері минималды болуы керек,
әрі қарай жас ... ... ... ... ... ... ... де өсіп отырады.
Үшіншіден, өндірісті, оның ішінде импорт алмастырушы өнімді ... ... ... ... ... ... ... үшін аз пайызды,
мерзімі ұзартылған (18-20 жылға) ипотекалық несиелеуді енгізу қажет.
Төртіншіден, зейнеткерлерді қолдау үшін жеңілдетілген ... ... ... ұсынылған, зейнетақыны аударудың ең жақын
мерзіміне, яғни 30 күнге дейін, несиелендіруді ... ... жөн. ... ... ... ... банктегі зейнетақы шотына келіп
түскен ақша қаражаттары есебінен жүргізіледі.
Қазақстан Ипотекалық компаниясының ... ... ...... ... ... ... ақшалары
тартылуда. Экономиканың нақты секторының, дәлірек айтқанда ... ... ... Ескі ... үй қорын ауыстыру мен жаңартудың,
инфрақұрылым дамуының мемлекеттік проблемалары ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемелерінің төмендеуіне, сондай-ақ
бастапқы жарна сомасының азаюына ... ... ... үй ... ... одан әрі дамыту бойынша
жұмыстар бағдарламасының маңызды элементтері болып мыналар табылады:
1) ... үй ... ... қатысушыларының өзара ... ... оның ... коммерциялық емес ұйымның
шеңберіндегі бірлесу жолымен;
2) тұрғын үй нарығының ... ... ... ... бюджет саясатын жүзеге асыру;
3) қала деңгейінде құқықтық және нормативтік базаны жетілдірудің ... ... ... ... ипотекалық несие жүйесінің басқа облыстардың ипотекалық
жүйелерімен өзара әрекеттесу ... ... ... ... ... үй ипотекасы саласында мамандарды дайындау [15, 35-37б].
Ұзақ ... ... ... үй ... жүйесі сәйкес
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және оны өтеу ... ұзартуға мүмкіндік беретін заңдылық шаралар
кешенін қолдануынсыз табысты ... ете ... ... ... ... ... жөн:
1) ипотекалық тұрғын үй несиелендіру жүйесін дамыту бойынша үкіметтік
комиссияларын құру;
2) ҚР ... ... ... ... ... ... ... қолдау механизмі туралы ұсынысты дайындау және
беру.
3) Қазақстандық қор ... мен ... ... ... ипотекалық
бағалы қағаздарды шығару мен реттеу бойынша нормативті , т.б. ... ... ... нарық субъектілеріне жеңілдетілген салық салу ережелерін
дайындау;
5) Қозғалмайтын ... ... және ... ... ... саласындағы нормативті – құқықтық актілерді дайындау;
6) ҚР Ұлттық банктер және ... ... ... ... ... да несиелік ұйымдар үшін банктік қадағалаудың, бухгалтерлік есеп
пен қаржылық есеп берудің қосымша инструкцияларын дайындау, мақсаттық
жеңілдікті ... ... ... нормативтерді бекіту
бойынша мақсатты бағытталған жұмысты жүргізу.
Ипотеканың бұқаралық құбылысқа айналуы үшін ... ...... ... ... ... ... тұрақтылық жоғарырақ,
заемдар арзанырақ, жалақылар көбірек, өндіріс тиімдірек болуы керек, т.б.
Қазақстанда орта тап санының өсуі ... ... ... және ... ... өркениетті стандарттарға жеткізеді және
бүгінгі ипотека, өз кезегінде дами және ... ... ... ... өз үлесін тигізеді.
Сондықтан «несие-тұрақтылық» көрсеткішінің 2 мағынасы бар: «несие
неғұрлым көп берілсе, қоғам ... ... ... сонымен бірге
керісінше – «экономика және жалпы қоғам тұрақты болған сайын, ипотекалық
несие де көп ... ... ... жылжымайтын мүлікті кепілге салу арқылы болатын
ссуданы ипотека несиесі ... ... ... Ол ... үй құрылысын салуға
және сатып алуға, жер сатып алуға беріледі әрі ұзақ ... ... ... ... ... ... ажырағысыз элементі ... Оның ... ... ... ... ... – бұл қатаң анықталған кепілзатпен берілетін ссуда.
Несие қайтарылмаған жағдайда кепілге салынған жылжымайтын мүлік ... одан ... ... ... ... өтеледі. Сол себепті де
ипотека несиесі ... үшін ең ... ... ... ... ... ... көбісі қатаң мақсатты тағайындауға ... ол ... үй мен ... үй ... ... сатып алу,
тұрғызу үшін және жер учаскелерін игеру үшін пайдаланылады;
- Ипотекалық несие әдетте, 10-30 ... ... ұзақ ... беріледі.
Несие алдын ала жасалған кестеге сәйкес біртіндеп ... ... ... ... икемді болуы үшін ұдайы жетілдіріліп отырады.
ҚР «Ипотека ... заңы ... ... Қазақстанда ипотекалық
несиелеу қарқында дамыды.
Ипотекалық несиелендіру нарығының жағдайы бірнеше құраушылардың
дамуына ... ... үй ... ... қамсыздандыруға және несиелік
ресурстар нарығына.
Қазақстандағы ипотекалық несиелендіруді дамыту үшін шешілуі қажет
пробемалар келесі:
- салық салу жүйесінің ... ... ... көмегімен тұрғын үй алу бойынша ... ... ... тым ... және ... ... несие – бұқаралық өнім емес, оны тек орта табыстары ... ғана ... ... ... ... үйді қажетсінетін
азаматтардың көбісінің табысы төмен.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... банктердің немесе аймақтардың бастамасы ретінде
емес ұзақ мерзімді тұрғын үй ... ... ... ... ... ... арналған ақша жинағы мен ипотекалық несие беру ... ... үй ... жеке ... ... ең сыннан өткен
және сенімді тәсілдерінің ... ... ... үй жағдайларын
жақсартудағы, коммерциялық банктер мен басқа да кредиторлардың тиімді де
пайдалы ... ... ... ... мемлекеттің жалпы экономикалық
өсудегі мүдделерін өзара келістіруге нақ солар мүмкіндік жасайды.
Қазақстан Республикасындағы кредиттік ... ... ... талдай келе, келесі қорытындыларды шығаруымызға болады:
1) Шетелдік тәжірибе көрсетіп отырғандай, ипотекалық кредиттеудің
дамуы мемлекетке едәуір пайда әкеледі. Ең ... ... ... ... ... үй мәселесін шешуге көмектеседі.
Сонымен бірге азаматтардың жеке бастамалары ... ... ... үшін ішкі ... ... ... жинақтары, институционалды инвесторлар қаражаттары.
Нәтижесінде экономиканың ... ... ... ... ... және ... ... салалардың
қаржыландырылуы жүзеге асырылады. Мемлекеттің қатысуынсыз ескі
тұрғын үй қорларының қайта қалпына ... мен ... даму ... ... ... ... салық
салу базасының өсуіне және салық пен алымдар түрінде бюджетке
түсетін түсімдердің көбеюіне ... ... ... ... ... ... ел экономикасының
тұтастай дамуының маңызды факторы болып табылады.
2) Қазақстанда ипотекалық несиелеудің дамуының негізгі алғышарттары
– бұл тұрғын үйге ... ... ... ... ... ... тұрақтануы, банктік
операциялар құрылымының өзгеруі.
3) ... ... ... пайда болғанына 5 жыл болды.
Өкінішке орай, әзірше қымбат тұратын тауарларды несиеге ... ... ойға ... ... ... жоқ, адамдарды
ұзақ мерзімді қарыздың өзі шошытады. Қажетті құралдарды жинақтау
әдеті әлі де ... ... ... ... ... ... ... болады. Барлық дамыған елдерде болашақ
табыстардың есесінен қажетті игіліктерді алу – кәдімгі құбылыс
болса да, бізде кеңес ... ... ... бұған
үйренуде кедергі келтіреді. Дегенмен, ипотекалық ... ... ... шетел сөзі болып қала бермеуде. Бүгінгі күні ол
тұрақты табысы бар жұмыс істейтін көптеген қазақстандықтар үшін
жылжымайтын ... ... ... ... Әсіресе, соңғы
уақытта барлық ипотекалық компанияларда міндетті алғашқы жарнаны
тұрғын үйдің құнынан 30%-дан 10%-15% ... ... ... 3 ... 20 ... ... ал пайыз
қойылымын 24%-н 12%-ға дейін азайтқан кезде ипотека алуға ... ... ... ... ... егер ... пайда болуы кезінде қарызгер жекеменшікке алған
пәтерді иелене алмаған болса, онда бүгінгі күні ол ... ... ... ... иесі бола ... ... компаниялар белсенді түрде тек тұрғын үйлерді
несиелеумен ғана емес, сонымен бірге ... ... де ... ... ... және үйді ... мен
қалпына келтіру жұмыстарына да несие алуға мүмкіндік пайда
болды.
4) Қазақстандағы ипотекалық несиелеу жүйесін ... ... ... ... ... ... таңдаған Ұлттық Банк
болды. Малайзиялық үлгі негізінде батыстық ноу-хау ... ... екі ... құрылымы. Бұл арқылы банктер ... ... ... үшін арналған «ұзақ» мақсатты
ақшаларды жұмылдырады, және ... ... және ... ... ... үй ... беру ... ие болады.
Мұндағы алғашқы деңгей – несиенің өзі, ал ... ...... ... ... ... ипотекалық бағалы
қағаздар (облигациялар).
5) Ипотекалық ұсыныстардың кеңеюімен бірге ұзақ мерзімді ипотекалық
несиелеу барысында банктердің ... ішкі ... ... мәселесін шешуді қамтамасыз ететін қаржы
институтын қалыптастыру қажеттілігі пайда болды. Осы ... ... ... Компаниясы айналысады. Мемлекет
бағдарламаны тікелей қаржыландыра алмаған ... ... даму ... ... ... ... қол жеткізу болып
табылады. Рыноктық ... бұл ... – қор ... институционалды инвесторлардың қаражаттары. Қазақстан
ипотекалық компаниясы қажетті құралдарды ипотекалық кредиттер
бойынша талап ету құқығымен қамтамасыз етілген ипотекалық ... ... ... ... ... отыр. Бұл көптеген
әлем елдері үшін дәстүрлі құрал болып табылады, және ол шетел
инвесторлары ... ... ... ие, ... ол ... және өтімділіктің сәтті симбиозы болып табылады.
6) Элитті тұрғын үйді несиелеу рыногы шектелген, өйткені ... алу ... ... келе ... ... қатар
несиелеудің бұл түрі ... ... ... ... ... ... орасан. Тәуекелдің тағы бір
факторы – сұраныстың ... ... ... үй ... ... ықтималдылық дәрежесі жоғары. Көрініп
тұрғандай, жақын уақытта анағұрлым ... ... ... ... ... тұрғын үйді несиелеу бойынша
операциялар ие болады. Болашақта бұл жағдай түзеле ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыруға
бағытталған ипотекалық несиелеу жүйесі қызмет ету керек. Қолайлы
шарттардағы несиелер көлемін көбейту үшін ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен
және ұзақ мерзімде, валюталық ... ... ... Бұрын тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің концепциясын
қалыптастыру сатысында ұйғарылғандай, бұл ... ... ... ... ... бірі болып келеді.
Қазақстан ипотекалық компаниясының айтуы ... 2004 ... ... ... ... көлемі – 5,4 млрд., 2005
жылы – 8,6 ... ... ... ... ... кез ... ... несиенің мәні туралы сұрақтар туындамайды,
оны енді ... ... ... ... ... ... халық қаржылық салада анағұрлым ақпараттандырылған
және сауатты болып келеді.
Ипотекалық ... ... ... ...... ... секьюритизация туралы заңның болмауы, сәйкес қызмет
көрсетудің, әсіресе, сақтандыру сферасында ... ... ... т.б. ... ... ... орай, Қазақстандағы сақтандыру
динамикасы төмен деңгейде. Біздің сақтандыру компанияларымыз сол сияқты
ұқсас ресейлік компаниялардан ең ... ... ... зор ... Сонымен қатар, бүгінгі күні біз сақтандыру компанияларын ипотека
бойынша бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... бірі – құрылыс материалдары
индустриясының жеткіліксіз дамуы. ... ... үшін ... ... ... ... қолда бар құрылыс материалдарының
және жылжымайтын мүлік бағасының ... ... 2001 жылы ... бір кірпіш бағасы 7 теңге болатын, ал қазіргі кезде 40-45
теңге. ... ... ... ... зауыттар мен цехтар көлемі
ипотекалық несиелеу немесе құрылыстың өзі сияқты жедел өспеуде.
Экономиканың өсуі бірінші кезекте қымбат ... ... ... ... ... мүлікке төлемқабілетті сұранысты тудырады. Бұдан
шығатын қорытынды ... ... ... ... ... ... де ... өсуімен бірге бағалар да өсе береді. Ал
жылжымайтын мүлік рыногында әлі де ... ... ... ... ... де, ТМД елдеріндегі бірқатар мемлекеттер біздің ипотекалық
несиелеу ... ... жөн ... Бұл ... ... ... ... дұрыс бағытта болуын дәлелдейді.
ҚР-сында ипотекалық несиелендірү жүйесінің белсенді даму кезеңі
басталды.
Қазіргі кездегі ... ... ... жағдайларында халықтың
кең қабаттарының тұрғын үйді алу, өзгерту және салу үшін ... ... ... ... және әрекет ететін шара болмақ.
Ипотекалық несиелендіру нарығы – Республикада ең динамикалық ... келе ... ... ... ... несие жүйесінің болуының өзі
экономикадағы белгілі бір тұрақтылықты білдіреді.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. ... ... ... 50 елдің қатарына ену стратегиясы» атты
Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. ... 2006 ... ... Егемен Қазақстан. 11 наурыз, Астана «Елорда».2006ж
2. Дүйсенбаев Н. «Вопросы стимулирующей ... ... ... №2 2004г. 34-36стр.
3. Балубаева А.К. ... ... ... ... ... №4 2005г. 36-41 ... ... Қазақстан ипотекалық компаниясы және тұрғын ... ... ... ... ... ... ... №1. 2006ж. 29-32 беттер.
5. Джимабаев Е. «Особенности национальной ипотеки», ... ... 2004г ... ... С.Т. ... бухгалтерлік есеп», Алматы, 2004ж 146-153б
7. Мельников В. Итоги 2005 года БТА», //Финанс и ... №5 2006г. 8-10 ... ... Н. «Перспективы развития ипотечного кредитования в ... ... №1 2004г. ... Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие», Алматы 2004ж.
10. Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктердің операциялары», Алматы, 2004ж.
11. Бердалиев А.К. ... ... ... ... ... 46-52б.
12. Осипова А.В. «Экономикалық теория», Алматы, 2001ж.
13. Сейткасымов Б.К. «Деньги Кредит Банк», Алматы, 2002 ж.
14. Кондрат Е. «Проблемы развития ... в РК», ... учет ... №3 2004г. 68-69 ... А. ... ... ипотечного кредитования в Казахстане. // Қаржы-
қаражат №4 2005г. 34-37 ... ... Н. ... и принципы ипотечного кредитования»,// Қаржы-
қаражат, №1 2004г. 35-40стр.
17. ... Г.С. ... ... ... ... – қаражат, 2001 г
18. Ким Т. «Ипотекалық облигация», //РЦБК. №11 2004г. 95-97 б.
19. Рамазанов Н. «Ипотека ... ... ... ... ... №2 2004г. 21- ... ... Н. //Ипотекалық игіліктер/, Егемен Қазақстан, 2004ж. 23
қаңтар.
21. Нурманбетова А. « АТФ банк в ... ... ... ... , //Комсомольская правда, №21 2005г.
22. «Квартира по ипотеке: ярмо или удача» //Экспресс К, 2004г. 24 июль
23. Сейітқасымов Б.Қ. «Ипотекалық ... ... ... Несие Банк 2005ж
24. Ким Т. «Ипотекалық облигация», //РЦБК. №11 2004г. 95-97 б.
25. Нурсейтов Р. «Ипотечная кредитования в РК, ... и ... ... сообщество, №4 2004г. 23-25стр.
26. Байгісиев М.Қ. «Жылжымайтын мүлік экономикасы» ... ... ... – 2003 ... Баялбаева А.К., «Проблемы развития национальной системы ... в ... ... ... атындағы ҚазҰУ-дың
Экономика және бизнес факультетінің жас ғаламдар мен студенттердің
ҮІ-
шы ... ... ... ... ... ... және ғаламдық экономикалық талаптар», Алматы
-2006 ж. 26-бет.
-----------------------
-----------------------
Сот ұйымдары
Жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... фирмалары
Несие құрылтайшылары
(Коммерциялық банктер, ипотекалық ұйымдар)
Қарыз алушы
І- деңгелі
нарық
Сақтандыру компаниялары
ІІ-деңгейлі
нарық
Қазақстан Ипотекалық Компаниясы
(қаржы капиталы – 25-30 млн.$)
Институционалдық ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеуін талдау арқылы банктердің несие беру шарттары69 бет
Қазақстан Республикасында шетелдердің тәжірибесі бойынша ипотекалық несиелеу жүйесінің мүмкін болатын моделін дамыту70 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу нарығының қалыптасуы мен дамуы51 бет
“Банктік тәуекел және оларды бағалау әдістері”87 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасы18 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Ипотека-кепілдің бір түрі ретінде65 бет
Ипотекалық банктердің құрылуы19 бет
Ипотекалық және тұрғын үй несиесі нарығының қазіргі кездегі жағдайы49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь