Вегетативтік жүйке жүйесі


1. Жүйке жүйесінің түрлері.
2. Симпатиялық және парасимпатиялық жүйелерінің қызметі мен құрлысы
3. Вегетативтік жүйке жүйесінің физиологиялық ерекшеліктері
4. Вегетативтік жүйке жүйесінің құрлысы
Орталық жүйке жүйесін морфологиялық және физиологиялық деп екіге бөледі.
Денелік жүйке жүйесін қаңқа етімен байланысқан, ол организімнің түрлі қимылдарын, сыртқы ортада бір жерден екінші жерге жылжуын қамтамасыз етеді. Бұл негізінен жануарларға тән қызмет болғандықтан денелік жүйке жүйесін кейде анимальдық деп те атайды. Ал вегетативтік жүйке жүйесін ішкі ағзалардың қызметін, заттар алмасуын, өрбу үрдістерін реттейді. Бұл жүйенің аты латынша vegetative- өсу, өсімдік деген сөзінен алынған. Дегенмен де вегетативтік жүйке жүйесі тек өсімдіктерге тән істерге ғана емес, ол жанарлар мен өсімдіктерге ортақ үрдістерге ортақ үрдістерге әсер етеді.
Вегетативтік жүйке жүйесін денелік жүйке жүйесімен салыстыра отырып, олардың морфологиялық және физиологиялық ерекшеліктерін байқауға болады.
Вегетативтік жүйке жүйесінің морфологиялық ерекшеліктер:
1. Парасимпатикалық және симпатикалық бөлімдерден тұратын вегетативтік жүйке жүйесінің нейрондары орталық жүйке жүйесінің кейбір бөлімдерінде ғана орналасқан. . Парасимпатикалық жүйке жүйесінің орталық нейрондары ортаңғы және сопақша мида, жұлынның сегізкөз бөлімінде, ал сипатикалық жүйке жүйесі жұлынның кеуде-бел бөлімдегі сегментердің бүйір ашасын да орналасқан.
2. Вегетативтік жүйке жүйесі қос нейронды. Олардың біреуі ми мен жұлын бөлімінде, екіншісі шеткі ганглийде орналасқан. Парасимпатикалық жүйке жүйесінің ганглийлері – ағзалар ішіндегі интрамуральдық түйіндер, ал симпатикалық жүйке жүйесінің түйіндері жотаны бойлар әрбір омыртқаның екі жағында тізбектелген және омыртқалар алдында алысырақ 3 мойын ганглий бар. Нейрондардың орталықта орналасқан жүйке талшықтары преганглийлік талшықтар деп аталады.
3. . Вегетативтік жүйке денелік жүйкеден әлдеқайда жіңішке. Преганглийлік жүйке талшығы милиенді, оның диаметрі 3,5мкм. Постганглийлік талшық милиенсіз, диаметрі 0,5-2 мкм. Парасимпатикалық постганглийлік талшықтар өте қысқа болады.
Әрбір ағза симпатикалық және парасимпатикалық жүйкелер тарамдалған.
1.С.Сәтбаев «Адам физиологиясы» , Алматы 2005

2. Ф. Исмағұлов «Адам физиологиясы», Алматы 1985

3. Н.Мырзаханұлы «Жалпы физиология», Алматы 2001

4. 1 Дүйсенбин.Қ, З. Алиакбарова. «Жасқа сай физиология және мектеп гигиенасы» Алматы, 2003

5.С.Хамиева, Ізбасарова, «Физиология практикумы»,
Алматы 1995

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар:

1. Жүйке жүйесінің түрлері.
2. Симпатиялық және парасимпатиялық жүйелерінің қызметі мен құрлысы
3. Вегетативтік жүйке жүйесінің физиологиялық ерекшеліктері
4. Вегетативтік жүйке жүйесінің құрлысы

Тақырыбы: Вегетативтік жүйке жүйесі

Орталық жүйке жүйесін морфологиялық және физиологиялық деп екіге бөледі.
Денелік жүйке жүйесін қаңқа етімен байланысқан, ол организімнің түрлі
қимылдарын, сыртқы ортада бір жерден екінші жерге жылжуын қамтамасыз
етеді. Бұл негізінен жануарларға тән қызмет болғандықтан денелік жүйке
жүйесін кейде анимальдық деп те атайды. Ал вегетативтік жүйке жүйесін
ішкі ағзалардың қызметін, заттар алмасуын, өрбу үрдістерін реттейді. Бұл
жүйенің аты латынша vegetative- өсу, өсімдік деген сөзінен алынған.
Дегенмен де вегетативтік жүйке жүйесі тек өсімдіктерге тән істерге ғана
емес, ол жанарлар мен өсімдіктерге ортақ үрдістерге ортақ үрдістерге
әсер етеді.
Вегетативтік жүйке жүйесін денелік жүйке жүйесімен салыстыра отырып,
олардың морфологиялық және физиологиялық ерекшеліктерін байқауға
болады.
Вегетативтік жүйке жүйесінің морфологиялық ерекшеліктер:
1. Парасимпатикалық және симпатикалық бөлімдерден тұратын вегетативтік
жүйке жүйесінің нейрондары орталық жүйке жүйесінің кейбір бөлімдерінде
ғана орналасқан. . Парасимпатикалық жүйке жүйесінің орталық нейрондары
ортаңғы және сопақша мида, жұлынның сегізкөз бөлімінде, ал сипатикалық
жүйке жүйесі жұлынның кеуде-бел бөлімдегі сегментердің бүйір ашасын да
орналасқан.
2. Вегетативтік жүйке жүйесі қос нейронды. Олардың біреуі ми мен жұлын
бөлімінде, екіншісі шеткі ганглийде орналасқан. Парасимпатикалық жүйке
жүйесінің ганглийлері – ағзалар ішіндегі интрамуральдық түйіндер, ал
симпатикалық жүйке жүйесінің түйіндері жотаны бойлар әрбір омыртқаның екі
жағында тізбектелген және омыртқалар алдында алысырақ 3 мойын ганглий
бар. Нейрондардың орталықта орналасқан жүйке талшықтары преганглийлік
талшықтар деп аталады.
3. . Вегетативтік жүйке денелік жүйкеден әлдеқайда жіңішке.
Преганглийлік жүйке талшығы милиенді, оның диаметрі 3,5мкм.
Постганглийлік талшық милиенсіз, диаметрі 0,5-2 мкм. Парасимпатикалық
постганглийлік талшықтар өте қысқа болады.
Әрбір ағза симпатикалық және парасимпатикалық жүйкелер тарамдалған.
Вегетативтік жүйке жүйесінің физиологиялық ерекшеліктері:
1. Вегетативтік жүйкелер негізінен эфференттік жүйкелер. Олар қозуды
орталықтан шеткі ағзаға жеткізеді. Вегетативтік жүйкелер ішінде 10%
афференттік жүйкелер болады. Сонғы аталғандар қозуды ағза
қабылдағыштарынан орталыққа жеткізеді.
2. Вегетативтік жүйке жүйесінің қозу қабілеті денелік жүйке жүйесіне
қарағанда әлдеқайда төмен, ал хронаксиясы, қозу табалдырығы, керсінше
жоғары. Мәселен, вегетативтік жүйке жүйесінің хронксиясы-3-8, ал СЖЖ
хронксиясы-0,04-0,75С. ВЖЖ лабилді -10-15гц, ал СЖЖ-1000гц. Осыған орай
рефрактерлік кезең ВЖЖ –де өте ұзақ
3. Вегетативтік жүйке жүйесінде постсинапстық қоздыру потенциал 15-20мс.
Вегетативтік жүйке жүйесінде әсіресе гиперполяризатция фазасы өте
созылыңқы келеді.(300-1000мс).
4. Вегетативтік жүйке жүйесінің әсерленісі өте баяу, біріншіден, қозу
жүйке талшықтарынан өте баяу өтеді, екіншіден, түйіспелерде медиатор жәй
бөлінеді және холиностеразаның белсенділігі төмен болған соң қозу кеш
туады.
5. Вегетативтік жүйке талшықтарының ұшынан медиаторлар-ацетилхолин не
адреналин бөлінеді. Медиатордың түріне қарай
вегетативтік жүйкелер холинериялық (ацетилхолин бөлінетін) және
адренергиялық (адреналин бөлетін) жүйкелер болып бөлінеді.
Холинериялық жүйкелер тобына:
1. Парасимпатикалық және симпатикалық преганглийлік жүйкелер
2. Парасимпатикалық постганглийлік жүйкелер
3. Симпатикалық постганглийліктер бездерінің жүйкелері жатады.
Адренергиялық жүйкелер қатарына симпатикалық постганглийлік тері бездері
жүйкелермен қатар барлық постганглийлік симпатикалық жүйкелер болады.
Кейбір жүйкелер ұшынан мүлде басқа медиаторлар (АУФ; ГАМК; т.б) бөлінуі
мүмкін.
Вегетативтік жүйке жүйесі ішкі ағзалар қызметін сыртқы және ішкі орта
әсеріне бейімделіп, реттеп отырады. Парасимпатикалық және симпатикалық
жүйкелер ағзалар қызметіне қарама –қарсы әсер етеді. Симпатикалық жүйке
жүректің соғуын жиілетіп, күшейтсе, парасимпатикалық жүйке, керсінше, оны
сиретіп, әлсіретеді. Бірақ бұл – мызғымас заңдылық емес: вегетативтік
жүйке жүйесінің екі бөлімі әр дайын қарсылас әсер ете бермейді, кейде
антологизм- абсолюттік емес.
Симпатикалық жүйке көздің қарашығңын қеңейтеді, ал парасимпатикалық жүйке
оны тарылтады. Сырттай қарағанда бұл қарама-қарсылық, бірақ екеуі де көз
қарашығының диаметрін өзгертетін еттерді жиырылтады. Симпатикалық жүйке
т.dilatators pupilla жиырылып көз қарашығын үлкейтсе, парасимпатикалық
жүйке т.sphinctor pupilla жиырылтып көз қарашығын кішірейтеді. Сонымен көз
қаршығының ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Вегетативтік жүйке жүйесінің ерекшеліктері
Вегетативтік нерв жүйесі
Жүйке жүйесі
Жүйке жүйесі және жүйке ұлпасы
Жүйке жүйесі жайлы
Жүйке жүйесі туралы
Жүйке жүйесі туралы түсініктер
Балалар жүйке жүйесі аурулары
Орталық жүйке жүйесі
Ми қабықтары Перифериялық жүйке жүйесі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь