Вегетативтік жүйке жүйесі

1. Жүйке жүйесінің түрлері.
2. Симпатиялық және парасимпатиялық жүйелерінің қызметі мен құрлысы
3. Вегетативтік жүйке жүйесінің физиологиялық ерекшеліктері
4. Вегетативтік жүйке жүйесінің құрлысы
Орталық жүйке жүйесін морфологиялық және физиологиялық деп екіге бөледі.
Денелік жүйке жүйесін қаңқа етімен байланысқан, ол организімнің түрлі қимылдарын, сыртқы ортада бір жерден екінші жерге жылжуын қамтамасыз етеді. Бұл негізінен жануарларға тән қызмет болғандықтан денелік жүйке жүйесін кейде анимальдық деп те атайды. Ал вегетативтік жүйке жүйесін ішкі ағзалардың қызметін, заттар алмасуын, өрбу үрдістерін реттейді. Бұл жүйенің аты латынша vegetative- өсу, өсімдік деген сөзінен алынған. Дегенмен де вегетативтік жүйке жүйесі тек өсімдіктерге тән істерге ғана емес, ол жанарлар мен өсімдіктерге ортақ үрдістерге ортақ үрдістерге әсер етеді.
Вегетативтік жүйке жүйесін денелік жүйке жүйесімен салыстыра отырып, олардың морфологиялық және физиологиялық ерекшеліктерін байқауға болады.
Вегетативтік жүйке жүйесінің морфологиялық ерекшеліктер:
1. Парасимпатикалық және симпатикалық бөлімдерден тұратын вегетативтік жүйке жүйесінің нейрондары орталық жүйке жүйесінің кейбір бөлімдерінде ғана орналасқан. . Парасимпатикалық жүйке жүйесінің орталық нейрондары ортаңғы және сопақша мида, жұлынның сегізкөз бөлімінде, ал сипатикалық жүйке жүйесі жұлынның кеуде-бел бөлімдегі сегментердің бүйір ашасын да орналасқан.
2. Вегетативтік жүйке жүйесі қос нейронды. Олардың біреуі ми мен жұлын бөлімінде, екіншісі шеткі ганглийде орналасқан. Парасимпатикалық жүйке жүйесінің ганглийлері – ағзалар ішіндегі интрамуральдық түйіндер, ал симпатикалық жүйке жүйесінің түйіндері жотаны бойлар әрбір омыртқаның екі жағында тізбектелген және омыртқалар алдында алысырақ 3 мойын ганглий бар. Нейрондардың орталықта орналасқан жүйке талшықтары преганглийлік талшықтар деп аталады.
3. . Вегетативтік жүйке денелік жүйкеден әлдеқайда жіңішке. Преганглийлік жүйке талшығы милиенді, оның диаметрі 3,5мкм. Постганглийлік талшық милиенсіз, диаметрі 0,5-2 мкм. Парасимпатикалық постганглийлік талшықтар өте қысқа болады.
Әрбір ағза симпатикалық және парасимпатикалық жүйкелер тарамдалған.
1.С.Сәтбаев «Адам физиологиясы» , Алматы 2005

2. Ф. Исмағұлов «Адам физиологиясы», Алматы 1985

3. Н.Мырзаханұлы «Жалпы физиология», Алматы 2001

4. 1 Дүйсенбин.Қ, З. Алиакбарова. «Жасқа сай физиология және мектеп гигиенасы» Алматы, 2003

5.С.Хамиева, Ізбасарова, «Физиология практикумы»,
Алматы 1995
        
        Жоспар:
1. Жүйке жүйесінің түрлері.
2. Симпатиялық және парасимпатиялық жүйелерінің қызметі мен құрлысы
3. Вегетативтік жүйке жүйесінің физиологиялық ерекшеліктері
4. Вегетативтік жүйке жүйесінің құрлысы
Тақырыбы: Вегетативтік ... ... ... ... ... және физиологиялық деп екіге бөледі.
Денелік жүйке жүйесін қаңқа етімен байланысқан, ол организімнің түрлі
қимылдарын, сыртқы ортада бір ... ... ... ... ... Бұл ... жануарларға тән қызмет болғандықтан денелік жүйке
жүйесін кейде анимальдық деп те ... Ал ... ... жүйесін
ішкі ағзалардың қызметін, заттар алмасуын, өрбу үрдістерін ... ... аты ... ... өсу, ... деген сөзінен алынған.
Дегенмен де вегетативтік жүйке жүйесі тек өсімдіктерге тән істерге ғана
емес, ол ... мен ... ... үрдістерге ортақ үрдістерге
әсер етеді.
Вегетативтік жүйке жүйесін ... ... ... ... ... морфологиялық және физиологиялық ерекшеліктерін байқауға
болады.
Вегетативтік жүйке жүйесінің ... ... ... және ... ... тұратын вегетативтік
жүйке жүйесінің нейрондары орталық жүйке жүйесінің ... ... ... . ... ... жүйесінің орталық нейрондары
ортаңғы және сопақша мида, жұлынның сегізкөз бөлімінде, ал сипатикалық
жүйке ... ... ... ... сегментердің бүйір ашасын да
орналасқан.
2. Вегетативтік жүйке жүйесі қос нейронды. Олардың біреуі ми мен ... ... ... ... ... Парасимпатикалық жүйке
жүйесінің ганглийлері – ағзалар ішіндегі интрамуральдық түйіндер, ... ... ... ... ... ... ... омыртқаның екі
жағында тізбектелген және омыртқалар алдында алысырақ 3 ... ... ... ... ... жүйке талшықтары преганглийлік
талшықтар деп аталады.
3. . Вегетативтік жүйке денелік ... ... ... ... талшығы милиенді, оның диаметрі ... ... ... ... 0,5-2 мкм. Парасимпатикалық
постганглийлік талшықтар өте ... ... ағза ... және парасимпатикалық жүйкелер тарамдалған.
Вегетативтік жүйке жүйесінің физиологиялық ерекшеліктері:
1. Вегетативтік жүйкелер ... ... ... Олар ... ... ... жеткізеді. Вегетативтік жүйкелер ішінде 10%
афференттік ... ... ... ... қозуды ағза
қабылдағыштарынан орталыққа жеткізеді.
2. ... ... ... қозу қабілеті денелік жүйке жүйесіне
қарағанда әлдеқайда төмен, ал ... қозу ... ... ... ... жүйке жүйесінің хронксиясы-3-8, ал СЖЖ
хронксиясы-0,04-0,75С. ВЖЖ лабилді -10-15гц, ал СЖЖ-1000гц. ... ... ... ВЖЖ –де өте ... ... жүйке жүйесінде постсинапстық қоздыру потенциал 15-20мс.
Вегетативтік жүйке жүйесінде әсіресе гиперполяризатция ... ... ... ... ... ... ... өте баяу, біріншіден, қозу
жүйке талшықтарынан өте баяу ... ... ... ... ... және ... белсенділігі төмен болған соң қозу кеш
туады.
5. Вегетативтік жүйке ... ... ... ... ... ... ... қарай
вегетативтік жүйкелер холинериялық (ацетилхолин ... ... ... бөлетін) жүйкелер болып бөлінеді.
Холинериялық жүйкелер тобына:
1. Парасимпатикалық және симпатикалық преганглийлік жүйкелер
2. ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Адренергиялық жүйкелер қатарына симпатикалық постганглийлік тері бездері
жүйкелермен қатар барлық постганглийлік ... ... ... ... ... ... басқа медиаторлар (АУФ; ГАМК; т.б) бөлінуі
мүмкін.
Вегетативтік жүйке жүйесі ішкі ... ... ... және ішкі ... бейімделіп, реттеп отырады. Парасимпатикалық және ... ... ... ... ... әсер ... Симпатикалық жүйке
жүректің соғуын жиілетіп, күшейтсе, парасимпатикалық жүйке, керсінше, оны
сиретіп, ... ... бұл – ... ... ... ... ... екі бөлімі әр дайын қарсылас әсер ете бермейді, ... ... ... жүйке көздің қарашығңын қеңейтеді, ал парасимпатикалық жүйке
оны тарылтады. Сырттай қарағанда бұл ... ... ... де көз
қарашығының диаметрін өзгертетін ... ... ... ... pupilla ... көз ... ... парасимпатикалық
жүйке т.sphinctor pupilla жиырылтып көз қарашығын кішірейтеді. Сонымен көз
қаршығының үлкеюі және кішіреюі осы маңайдағы еттердің ... ... Бұл, ... ... ... ... ... барын
көрсетеді.
Кейде вегетативтік жүйке жүйесі бөлімдерінің әсері олардан бөлінетін
медиатодың және бұлармен ... ... ... ... ... ... ... белсенділігіне байланысты.
Вегативтік жүйке жүйесі зат алмасуын реттейді.Симпатикалық ... ... ... ... ... (түзілу)
үрдістерін күшейтеді ; симпатикалық жүйке зат алмасу қарқынын ... ... ... оны ... ... трофикалық (нәрлендіру)әсер етеді.Мұны бірінші рет
тәжірибе жүзінде И.П.Павлов ... ... ... ... ... ол ... жүйке деп аталады.Симпатикалық жүйке жүйесінің
нерледіру әсерін кейін Л.А.Орбели,А.Д.Спекарский зерттеді. Жүйке жүйесінің
нәрлендіру әсері әлсіресе, адам ... ... ... ... ... ... ... алмасуы мен қоректенуді өзгерту арқылы да
реттейді.
Жұлынның сегізкөз тұстас ... ... ... ... әрекеттерді қамтамасыз ететін зәр, нәжіс шығару және жыныс
қатынасы орталықтары орналасқан.
Вегатативтік жүйке ... ... ... ... ... көңіл-күйін (эмоция)қалыптастыруға қатысады. Симпатикалық жүйке
жүйесі қозса, қанда эмоция гормоны-адреналин көбейеді.
Вегатативтік жүйке ... ... ... ... рефлекстер
тууын қамтамасыз ету.
Шеткі рефлекстердің төмендегідей үш түрі бар:
1) Висцеро-висцеральдық ... ... ... ... ... бір ... ... жолмен өзгереді. Мәселен, қуықтың кілегейлі қабығын
тітіркендірсе жүрек соғуы рефлекстік жолмен ... ... ... ... ... бір ішкі ағза
қабылдағышын тітіркендірсе,терінің белгілі бір ... ... тыс ... ... ... ... жара болса, адамның 12-ші кеуде омыртқасының артқы өскіні
тұсындағы тері өте сезімтал болады да басқан кезде ... ... ... ... ... ... маңызы бар.
3) Дермовисцеральдық (тері-ағза)рефлекстер. Әрбір ішкі ағзаның тері
бетімен байланысқан жері бар. Сол ... әсер ... ... байланысқан
ағзаның қызметі өзгереді. Мәселен, жылытса, мұз қойса, ол ағзаның
қызметі рефлекстік жолмен өзгереді.
Жатырдың жиырылуын күшейтіп, оның қан ... ... ... ... ... мұз қояды.
Вегатативтік шеткі рефлектер жануардың жұлынын алып тастағанда да
сақталады. ... ... ... түйіндердің қатысуымен орындалуы
мүмкін. Кейбіреулердің пікірі ... ... ... тек ... да ... жүйке жүйесі бір кезде автономикалық жүйке деп аталатын.
Өйткені ішкі ағзалардың қызметіне адам өз еркімен ... ... еркі ... ... ... ми ... ... әсер етпейді деп есептелген.
И.П.Павлов лаботориясында академик К.М.Быков басқарған ғалымдар ми
қыртысының алам ... ... ... ... әсер ... ... ... әдісімен және гипноз қолдана отырып, дәлелдеп
берді.
Вегатагивтік жүйке жүйесінің ... ... екі және жаңа ... ... бақылайды.
Вегатативтік жүйке жүйесі шеткі ағзалар қызметіне, зат алмасуына ішкі
секрециялық ... ... да әсер ете ... ... ... ... ... орталық симпатикалық
бөлім деп те атайды да, ВЖЖ симпатикалық, ... ... деп үш ... ... ... ... ... және нейросекроторлық ... ... Олар ... етін, ішік мүшет\лерді және ... ... ... ... ... орталытары ми
бағанасында, жұлынның көкірек, бел және сегізкөз бөлімдерінде орналасады.
Олардың талшықтары ядролардан ... ... , нерв ... ... ... ... ... Нерв импульстерін қабылдаған
екінші нейронның талшықтары ... ... ... Яғни вегатативтік
жүйке жүйесінен өтетін нерв импульстері 2 бөлімнен тұрады: 1) ... ... ... ... шеткі нерв жүйесінің түйіндеріне
дейінгі преганглионарлық бөлім; 2) ... ... ... ... ... ... нейрон арқылы нерв импульсетерін өткізетін постганглионарлық бөлім.
Пайдаланыған әдебиеттер:
1.С.Сәтбаев ... ... , ... ... Ф. ... ... физиологиясы», Алматы 1985
3. Н.Мырзаханұлы «Жалпы физиология», Алматы ... 1 ... З. ... ... сай физиология және мектеп
гигиенасы» Алматы, 2003
5.С.Хамиева, Ізбасарова, ... ... 1995

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Бұлшықеттердің жиырылуы7 бет
Геронтология мәселелері жайлы3 бет
Жас ерекшелік физиологиясы6 бет
Жүйке жүйесі туралы32 бет
Жүйке жүйесінің түрлері5 бет
Ми жүйесі. Жұлын4 бет
Шартты және шартсыз рефлекстер28 бет
Вегетативті жүйке жүйесі туралы түсінік8 бет
Жүйке жүйеснің вегетативті бөлігі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь