Сақтандыру қызметін ұйымдастыру

КІРІСПЕ 3

1 САҚТАНДЫРУ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1 Сақтандыру және сақтандыру қызметін мәні мен мазмұны 7
1.2 Сақтандыру қызметін ұйымдастырудың түрлері мен нысандары 10
1.3 Сақтандыру қызметі . бәсекеге қабілетті айрықша товар ретінде 19

2 САҚТАНДЫРУ ҚЫЗМЕТІ МЕН ОНЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығына шолу 26
2.2 «Алатау» Сақтандыру компаниясы» Акционерлік қоғамы сақтандыру қызметіне талдау 33
2.3 Сақтандыру ұйымының бәсекеге қабілеттігін бағалау 44

3 САҚТАНДЫРУ ҚЫЗМЕТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ МЕН БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІ АРТТЫРУДЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ 61

ҚОРЫТЫНДЫ 69

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 74

ҚОСЫМШАЛАР
Өзіндік жұмыс тақырыбының өзектілігі. Мемлекет басшысының 6 ақпан 2008жылғы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру –мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауында: «экономикамыздың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етудегі айрықша миссияны менің тапсырмам бойынша жаңадан құрылған Бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттік атқаратын болды. Елдегі кәсіпкерлік белсенділіктің өсуіне елеулі серпін беретіндей бәсекелестік туралы жаңа зае қабылдау керек» деп атапөтті/1/.
Ел басының 2007-жылдың 28-ақпанында жасаған «Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан» атты халыққа Жолдауында: «Осыдан 15 жыл бұрын, 1997- жылы Қазақстан халқына алғашқы Жолдауда біздің қоғамымызды болашақта қалай көретіндігіміз және мемлекетіміздің міндеттері жайлы 2030-жылға дейінгі Стратегия ұсынылған болатын. Біз бұл Стратегияны не орнатқымыз келетіндігін, біздің дамуымыздың басты траекториясы қандай болу керектігін анық білуіміз және түсінуіміз керек деген принциптен шыға отырып жасадық . Біз өзіміздің маңызды бағыттарымызды анықтап алып, сәйкес стратегияларды таңдап, ерік-жігер мен шыдам, мақсатқа тырысушылық таныта отырып біздің жолымызда тұратын кез келген қиындықтарды жеңе алатындығымызға сенімді болдық. Және біз адаспадық. Бүгін толық жауапкершілікпен айтуға болады: Қазақстан өтпелі кезеңді сәтті аяқтап, өз дамуында сапалық жағынан жаңа деңгейге өтті/2/.
Сөз берілгендей, экономиканың тұрақты дамуы реформалардың әлеуметтік бағыттылығын күшейтуге мүмкіндік туғызып отыр. Бұл біздің экономикалық саясатымыздың маңызды қорытындысы. «Қазақстан-2030» Стратегиясын жүйелі түрде орындау ары қарай даму үшін сенімді негіз берді/3/.
Бізде алға қарай бұдан да сәтті қозғалуға барлық негізіміз бар, және біз өзіміздің тарихи мүмкіндігімізді қолдан жібермейміз.
Қазақстан расында да тауарлардың, қызмет көрсетулер мен еңбек ресурстарының, қаржы және қазіргі заман технологиялар мен идеялар нарығының ажырамас қарқынды бөлігіне айналуы үшін он маңызды міндеттің бірін орындауымыз қажет. Олардың бірі:
Жұмыс істейтін әйел адамдардың жүкті болғанындағы, босануын, балаға аналық күтім жасау кезінде міндетті әлеуметтік сақтандыру. Сонымен қоса олардың зейнетақылық жинақтамасын декреттік демалыста кезінде және бала бір жасқа толғанға дейінгі оған күтім жасауға байланысты алған мерзім барысында түсіп отырады.
Бұл жәрдем ақыны төлеу әлеуметтік салықты қайта бөлу есебінен құрылған әлеуметтік сақтандыру қорының қаражатынан жүргізіледі.
Бұған мемлекеттік бюджеттен қосымша 9,2 млрд. теңге бөлу қажет.
Қазақстанның сақтандыру нарығы негізінен банктердің қосалқы құрылымдарынан тұрады және оның дамуы айтарлықтай дәрежеде банктік өнімдердің сақтандыруымен байланысты.
        
        ҚАЗІРГІ ЗАМАНДА САҚТАНДЫРУ ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ БӘСЕКЕГЕ
ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
МАЗМҰНЫ:
|КІРІСПЕ |3 |
| | |
|1 ... ... ... ... ... | ... ... және сақтандыру қызметін мәні мен мазмұны |7 ... ... ... ... ... мен ... |10 ... Сақтандыру қызметі - бәсекеге қабілетті айрықша товар ретінде |19 |
| | |
|2 ... ... МЕН ОНЫҢ ... ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ТАЛДАУ | ... ... ... ... нарығына шолу |26 ... ... ... ... ... ... ... |33 |
|қызметіне талдау | ... ... ... ... ... бағалау |44 |
| | |
|3 ... ... ... МЕН БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІКТІ |61 |
|АРТТЫРУДЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ | |
| | ... |69 |
| | ... ... ТІЗІМІ |74 |
| | ... | ... ... ... ... Мемлекет басшысының 6 ақпан
2008жылғы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру –мемлекеттік ... ... атты ... ... жыл ... Жолдауында:
«экономикамыздың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... менің тапсырмам бойынша жаңадан құрылған Бәсекелестікті
қорғау ... ... ... ... Елдегі кәсіпкерлік
белсенділіктің өсуіне елеулі серпін беретіндей бәсекелестік туралы жаңа зае
қабылдау ... деп ... ... ... ... ... «Жаңа әлемдегі Жаңа
Қазақстан» атты халыққа ... ... 15 жыл ... 1997- жылы
Қазақстан халқына алғашқы Жолдауда ... ... ... ... және ... ... ... 2030-жылға дейінгі
Стратегия ұсынылған болатын. Біз бұл ... не ... ... ... басты траекториясы қандай болу керектігін
анық білуіміз және түсінуіміз ... ... ... шыға отырып жасадық .
Біз өзіміздің маңызды бағыттарымызды анықтап алып, сәйкес ... ... мен ... ... ... ... отырып біздің
жолымызда тұратын кез келген қиындықтарды жеңе алатындығымызға сенімді
болдық. Және біз ... ... ... ... ... болады:
Қазақстан өтпелі кезеңді сәтті аяқтап, өз ... ... ... ... ... ... ... тұрақты дамуы реформалардың ... ... ... туғызып отыр. Бұл біздің экономикалық
саясатымыздың маңызды қорытындысы. «Қазақстан-2030» ... ... ... ары ... даму үшін ... негіз берді/3/.
Бізде алға қарай бұдан да сәтті қозғалуға барлық негізіміз бар, және біз
өзіміздің тарихи ... ... ... расында да тауарлардың, қызмет көрсетулер мен ... ... және ... ... технологиялар мен идеялар нарығының
ажырамас қарқынды бөлігіне айналуы үшін он маңызды ... ... ... ... ... істейтін әйел адамдардың жүкті болғанындағы, босануын, балаға
аналық ... ... ... ... ... ... Сонымен қоса
олардың зейнетақылық жинақтамасын декреттік демалыста кезінде және бала бір
жасқа толғанға дейінгі оған ... ... ... алған мерзім барысында
түсіп отырады.
Бұл жәрдем ақыны төлеу әлеуметтік салықты қайта бөлу ... ... ... ... ... ... ... бюджеттен қосымша 9,2 млрд. теңге бөлу қажет.
Қазақстанның ... ... ... ... ... тұрады және оның дамуы ... ... ... ... ... ... ... көптеген себептерге байланысты
тенденциялар жиынтығымен ... олар : ... ... ... даму ... ... ... заңнамаларының жалпы жағдайы,
сақтандырылушылар мен сақтандырушылардың ... ... ... ... ... мен ... тиімділігі. Маңызды ықпал етуші
себептер қатарына тек қан ішкі факторларды ғана емес, ... қоса ... ... ... ... ... Тәуелсіз мемлекеттер
достастығы елдері мен Шығыс Еуропа елдерінің сақтандыру нарықтарының дамуы.
Нарықтың қозғалысы мен ... ... ... ... ... ... нарығының дамуын үш кезеңге бөлуге болады:
қалыптаса ... ... ... ... және ... дамуы. Төртінші кезең, біздің ойымызша, Қазақстанның ДСҰ-ға
кіруімен және шет ... ... ... ... бәсекелестіктің
күшеюімен байланысты болатын сияқты.
1992-жылы Қазақстан Республикасының «Сақтандыру туралы» Заңы қабылданған
болатын және ол бүкіл ... ... ... ... ... іс ... ... бағдар ретінде болды. Сол жылдар сақтандыру
іс қызметін мемлекеттік реттеу жүйесі енгізілді, яғни сақтандыру ұйымының
капитализациясына ... ... ... ... ... ... ... тыйым салынды, ... ... ... ... ... ... бұған қарамай, сақтандыру компанияларының саны өсе берді және 1999 ... ... ... саны 71-ге ... мен ... ... ... сақтандырушылар үшін сандық
жағынан да, сапалық жағынан да ... ... ... Міндетті сақтандыру
сыйақыларының көлемі бірден 2000%-ке өсіп ... ... ... ... ... ... ... құқықтық жауапкершілігіндегі
сақтандырудың енгізілуі болды. ... ... ... ... ... 9-ға дейін жетті және бұл жалпы сақтандыру нарығының дамуына түрткі
болды.
Бірақ осы үрдіспен қатар, сақтандырушылардың саны ... ... ... тұрақтылығына және төлем қабілеттілігіне деген
талаптардың ... ... ... ... сақтандыру компанияларының
жабылуына әкелді.2004-жылы нарықта 34 ... ... ... осы ... ... ... сақтандыру түрлерінің айтарлықтай өсімі
басталды: 2004-жылы осы саладағы сақтандыру кірістері 33% , ал 2005-жылы -
40%, ал 2006 ... 93% ... ... ... сыйақыларының көлемінің
жағымды қарқынмен өсуін банктік «жарылыспен» байланыстырады. Осылайша,егер
қарыз алушы банктердің ... ... ... ... несиеге алғысы келсе,
ол сол банктің қосалқы сақтандыру компаниясының сақтандыру полисін сатып
алуы қажет. Бұл шартты орындамайынша ... ... ... сақтандырудың үлкен қарқынмен дамуы өз өзінен ресми емес ... ... ... ... және ... ... бөлінуіне
әкелді.Біріншілерінің міндеттері айтарлықтай дәрежеде өзінің бас ... ... ... ... ету ... ... Ал ... сақтандыру бумасы бар сақтандыру компаниялары жатады.
Көптеген зерттеушілер мен осы сала ... ... ... біржақты даму тенденциясы отандық сақтандыру нарығының ... ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары
өздерінің басты құрылымдарының (банктің) қанатының астында өз қызметін
жүзеге ... ... ... басқарушылардың орнына банк
кірістерінің оптимизаторларына айналып отыр. Бірақ мұнысымен банктік бизнес
душар болып отырған ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары қаржылық нарықта тұрақтандырушы рөл
ойнай алмайды, себебі тәуекелділіктер өз ... ... ... ... ... ақша жай ғана бір ... екінші бір қалтаға
өткізіледі.
Қалыптасып отырған бұл жағдай сақтандыру нарығының мүмкіндіктерін толық
пайдалану мүмкіндігін бермей ... ... ... ... өсіп ... резервтері банктік транзакцияларға оралады да, қайтадан
сол банктік индустриясының мүдделеріне бағынышты болып қалады. ... ... ... ... шектеулі, жекеленген түрде
жүзеге асады да, ал бұл өз уақытысында сақтандырушылық ... ... ел ... ... ... ... Шет елдердің тәжірибесі
көрсеткендей, сақтандыру компаниялары капитализация ... ... ... сөзсіз көшбасшы болып отыр.Онда сақтандыру компаниялары банктерге
қатысты «кіші іні» емес, серіктес ретінде болады.
Өзіндік жұмыстың ...... ... ... мен ... қабілеттілігіне талдау жасау негізінде оны арттыру жолдарын ұсыну.
Қойылған мақсатты жүзеге асыру үшін келесі міндеттер ... ... ... және ... ... ... ашу;
- сақтандыру қызметін ұйымдастыру нысандары мен түрлерін қарастыру;
- сақтандыру қызметің бәсекеге қабілеттілігін анықтау үшін сақтандыру
нарығындағы ... ... ... ... ... көрсететін сақтандыру қызметіне талдау жасау;
- сақтандыру ... ... мен оның ... ... ... ... ... қарастыра отырып, отандық сақтандыру
қызметін ұйымдастыру мен бәсекеге қабілеттілікті арттырудың кейбір жолдарын
ұсыну.
Дипломдық жұмысты жазуда әдістемелік ... ... осы ... ... шет ел авторларының еңбектері. Бұл бағыттағы ТМД елдері мен Қазақстан
ғалымдарының еңбектерін өте ... деп ... ... база ... ... Республикасының Президентінің 2008,
2007, 2006 және 2005 ... ... ... ... Жолдаулары,
«Қазақстан-2030» стратегиясы, Қазақстан Республикасының Конститутциясы,
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... саласындағы нормативтік-құқықтық актілері,
Сақтандыру рыногын реттеу және сақтандыру қызметін ... ... ... ... ресми мәлімдемелері, АҚ «Алатау» Сақтандыру
компаниясының қаржылық есептерінің мәліметтері пайдаланылды.
Зерттеу пәні сақтандыру қызметін ұйымдастыру мен оның ... ... ... ... ету ... ... ... сақтандыру компаниясының сақтандыру қызметі
табылады.
Дипломдық жұмыстың әдістемелік негізін қаржылық ... ... ... ... көлденең және тік талдауы; статистикалық
мәліметтерді ... мен ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы әдістері. Бұл жұмысты жазу барысында
Жуйриков К.К , Гвозденко А.А., Маянлаева Г.И. Воробьева С.М , ... ... т.б. ... ... ... ... ретінде көрініс тапты.
Зерттеудің ақпараттық негізін компанияның бухгалтерлік және ... ... ... ішкі ... ... баспа құралдарының ақпараттары, қаржылық менеджмент
саласындағы ... және ... ... оқулықтары құрайды.
Өзіндік жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы: Өзіндік зерттеудің нәтижелері ... ... ... мен қызмет түрлерін жүзеге асыруға талдау
жүргізу және оның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың кейбір жолдары.
Өзіндік жұмыстың ... ... ... үш ... ... ... әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан құралады
Сақтандыру қызметі ұлттық экономиканың маңызды саласы және тәуекелден
қаржылық қорғау ... ... ... ... ... ... тақырыбын
таңдап алу осымен байланысты. 1 Сақтандыру қызметін ұйымдастырудың
теориялық-әдістемелік мәселелерінің негіздері: - экономиканың қорғаушы
саласы ретіндегі сақтандыру қызметінің экономикалық қатынастар ... мәні ... ... оның ... ... Қазақстан
экономикасындағы рӛлі мен артықшылықтары, белгілері, үрдісі зерделенді;
экономиканың қорғаушы саласы ретіндегі ... ... ... мен ... ... атқаратын қызметтері зерттелініп, жалпы
құрылымдық негіздері жіктелінді; сақтандыру саласындағы әртүрлі ғалымдардың
ойлары зерделенді. Рыноктық ... ... ... тиімді
басқарудың негізгі әдісі сақтандыру қызметі болып табылады. Сақтандыруда
ӛндіріс, айналым, материалдық игіліктерді айырбастау және тұтыну
процестерде адамдар арасында қалыптасатын белгілі экономикалық қатынастар
іске ... Ол ... ... жүргізуші субъектілер мен қоғам мүшелеріне
шығындарын ӛтеуде кепілдік ... яғни ... ... ... ... заңды немесе жеке тұлғаның мойнына алған шығындарын ӛтеу ... ... ... ... қызметі – бұл қаржылық тұрақтылықты және
тӛлемқабілеттілікті қамтамасыз ету мақсатында қаржы рыногында пайда алу
үшін қордың уақытша бос ... ... және ... мәміле аясында
сақтандыру оқиғаларының туындауы себебінен болған зияндарды қайтару
жағдайында, заңды тұлға тарапынан кәсіпорындардың, ұйымдардың, азаматтардың
салымдарын (сақтандыру ... ... ... ... ... қорын құруға негізделген кәсіпкерліктің ерекше түрін кӛрсететін
сақтандыру қызметінің қатысушылары арасындағы ерекше тұйықталған қатынастар
жиынтығы.
Экономикалық ... ... ...... мен ... ... қатынастардың жиынтығы, яғни
8
мүліктің бір бӛлігі сақтандыру сыйақысы ретінде (ақшалай немесе натуралды
үлгіде) бір субъектіден екінші субъектіге ... ... ... ... ... ... ... жағдайына беріледі. Сақтандыру
және оның қоғамдық экономикалық қатынастардағы жүйесі ұлттық ... ... ... сатысынан итеріле отырып, тӛрт сатыдан тұратын ӛзіндік
ұдайы ӛндіріс қызметін жүзеге асырады (сурет 1).
|Ӛндіріс |Тарату ... ... ... ... ... ... ... |Ӛндіріс факторлары ... ... ... брутто- табысты ӛндіру |табыстарының бӛлігін ... ... ... ... бір ... ... айналдыру, ол ӛз кезегінде |
|сақтандыру қорына салудың ... ... ... ... ... ... береді. |сақтандыру үдерісінің бастамасы болады: |
|I саты – сақтандырушылармен сақтандыру жарналарын құру және ... ... сату ... ... ... ӛндіру үшін олардан сақтандыру|
|қорын құру. ... саты – ... ... сыныптары, түрлері және басқа бағыттары ... ... ... құру және ... ... саты – сақтандыру шарттары бойынша (сақтандыру қорларын бағыты бойынша ... ... ... ... ... ... саты – ... ӛтелінген сақтандыру тӛлемдерін жоғалтқан немесе |
|бүлінген нысандарын қайта қалпына келтіру үшін қолдануы. ... 1 – ... ... ... ... ... Қоғамдық ұдайы ӛндіріс сатылары Сақтандыру қызметіндегі ұдайы
ӛндіріс процесінің бірінші ... ... ... институттардың ерікті және міндетті сақтандыру тізбесі бойынша
сақтандыру қорғанысы қызметін сатып ала ... ... ... сақтандыру сыйлықақыларының есебінен, сақтандыру
қорларын құру арқылы сақтандыру қорғанысын қамтамасыз ... Бұл ... ... алу- сату ... қызметіндегі ұдайы ӛндіріс процесінің екінші сатысы – сақтандыру
қорларын құру және тарату. Бұл ... ... ... ... құра ... ... ... бизнес-жоспарда кӛрсетілген бағыттар бойынша, мемлекеттік
нормативтерге (мысалы, сақтандыру қорларын құру және орналастыру ... сай ... ... ... ... ӛндіріс процесінің
үшінші сатысы – сақтандыру тӛлемдерін жүзеге асыру жолымен, нақты зардап
шеккен сақтанушыларға жоғалтуларын ӛтеп беру үшін сақтандыру ... ... ... қорғанысының жекелей жүзеге асуымен байланысты.
Сақтандыру қызметіндегі ұдайы ӛндіріс процесінің тӛртінші ... ... ... ... ие ... ... ... мүліктік қызығушылығын, олардың үшінші тұлға алдындағы
жауапкершілігін қанағаттандыруды қамтамасыз етуімен байланысты. Жоғарыда
айтылған тұжырымдарды ... ... біз ... қызметі» терминіне
қатысты үш категорияны береміз. Біріншіден, бұл қатысушылар арасында
туындайтын экономикалық қызығушылықтарды қорғау тәсілі болып табылады.
Екіншіден, сақтандыру қызметі – ... ... ... ... ... ... ... қызметі – бизнес түрі болып табылады.
Қазақстандағы мемлекеттік сақтандыруды ... ... ... ... ... оған жалпы құқықтық актілер, арнайы сақтандыру
заңнамалары және ведомстволық ... ... ... ... ... ... ұлттық сақтандыру жүйесінің дамуын және
экономиканың сақтандыру секторын әсерлі бақылауды ... ... ... Қазақстанда сақтандыру қызметі саласын реттейтін тиімді құрал
сақтандыру заңы бар. Алайда, экономиканың бұл ... ... мен ... ... отырып, табысты жетілдіруді қажет
етеді. Осы орайда, отандық сақтандыру заңнамаларын тиімді, тұрақты
сақтандыру қызметін дамытуға кӛмек кӛрсету ... мен ... ... ... мемлекеттердің қадағалау органдарымен келешектегі
ынтымақтастықты дамытуға бағытталған халықаралық талаптарға сәйкестендіруді
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... және ... ... мақсатында компанияның тәуекелдерін анықтауға мүмкіндік
беретін реттеу механизмдері мен жаңа тәсілдерін әзірлеу ... ... ... ... ... ... құрамдасы
ретінде ӛте жақсы дамыған, ал біздің елдегі осы саланың жағдайы қарқынды
дамытуды талап етеді. Осыған орай сақтандыру жүйесін қарқынды дамытудың
жолы ... мен ... ... ... салу ... ... табылады.
Сақтандыру компанияларының қызметі белгісіздікке негізделетінін назарға ала
отырып, сақтандыру компаниясына оның ... және ... ... ... ... ... ... жағдайларды ескеру
10
керек. Осыған орай бүгінгі күні сақтандыру ұйымдарының ... ... құру ... ӛзекті болып табылады. 2 Қазақстан
Республикасындағы сақтандыру қызметінің қалыптасу жағдайына талдау: -
отандық сақтандыру компанияларының қалыптасу жағдайы және ӛсу ... ... ... ... ... ... тӛлемдерінің
құрылымы зерделенді; «AMANAT INSURANCE» СК» АҚ-ның қызметін талдау
жүргізілді. Еліміздегі сақтандыру ісі әлі толықтай қалыптасып болған ... ... даму ... ... ... ӛсу ... ... (кесте 1). Кесте 1 – Қазақстанның сақтандыру рыногының
негізгі ... (млн. ... ... ... ж. |2006 ж.|2007 ж. ... ... ... ... |44 095 |73 346|135 |223 556 |268 823 |
| | | |490 | | ... ... |14 689 |32 084|45 749|66 749 |95 746 ... жеке капитал |24 053 |35 898|80 201|126 277 |165 929 ... ... |39 978 |67 123|120 |147 343 |133 488 ... | | |266 | | ... ... |4 446 |12 951|17 885|19 668 |29 989 ... жеке сақтандыру |4 546 |7 831 |12 888|16 193 |18 884 ... ... ... |30 986 |46 341|89 493|111 482 |84 615 ... тӛлемдері, |6 743 |10 770|14 092|49 189 |55 894 ... | | | | | ... ... |2 839 |3 328 |4 974 |5 484 |9 053 ... жеке ... |1 266 |1 678 |2 013 |4 159 |8 152 ... ... ... |2 638 |5 764 |7 105 |39 536 |38 689 ... ... берілген|18 724 |26 653|45 697|61 681 |60 375 ... | | | | | ... ... ... |17 119 |23 630|38 950|49 355 |51 876 ... | | | | | ... – ҚР ... ... мен ... ... реттеу және қадағалау |
|жӛніндегі Агенттіктің мәліметтері негізінде автормен есептелініп ... ... ... ... ... ... байқауға болады: 1998ж. –
71, 2000ж. – 42, 2001ж. – 39, 2002ж. – 33, 2003ж. – 32, 2004ж. – 36, 2005ж.
– 37, 2006ж. – 38, 2007ж. – 40, 2008ж. – 42, 2009ж. – 44. 1998 ... ... ... ... ұйымдарының саны күрт тӛмендеген еді, ал
2004 жылдан бастап қайта ӛсу байқалған. 2009 жылдың 1 ақпанындағы ... 44 ... ... ... 8 – ... ... 36 – ... сақтандыру» секторында, 12 сақтандыру брокері және
55 актуарий ӛз қызметтерін лицензия негізінде жүзеге асырады. Сақтандыру
рыногының қарқынды ... мен ... ... ... қолайлы
макроэкономикалық жағдайлардан және қарастырылып отырған саладағы тиімді
заңнамалық іс-әрекеттен туындаған. Сақтандыру рыногы біздің елде қарқынмен
ӛсіп келеді. Оны жалпы ішкі ӛнімдегі сақтандыру ... ... ... дәл осы ... ... ... дамуын сипаттайды
(кесте 2). Әрбір жыл сайын сақтандырудың Қазақстан ... ... ... ... салымдарының ЖІӚ-ге қатынасы дамыған елдердің
кӛрсеткішінен тӛмен болғанымен, оның қарқынды ӛсуі байқалады. ... 2 ... ... ... ... ... ... ж. |2005 ж.|2006 ж. |2007 |2008 ... | | |ж. | ... ... ... |4 449,8|7 453|8 725|12 464|15 |
| | | | | |046,7 ... ... ... |0,72 |0,90 |1,08 |1,07 |0,83 ... % | | | | | ... ... ... ... % |0,53 |0,61 |0,73 |0,98 |1,08 ... ... ... % |0,80 |0,98 |1,29 |1,76 |1,79 ... ... халықтың жан |2 665 |4 475|7 281|8 907 |8 024 |
|басына шаққандағы қатынасы, теңгемен | | | | | ... – ҚР ... ... мен ... ұйымдарды реттеу және қадағалау |
|жӛніндегі Агенттіктің мәліметтері негізінде автормен ... ... ... ... ... ... деген қатынасы 2008 жылы
0,83% құраған. Салыстырмалы түрде алсақ, АҚШ-та ол кӛрсеткіш 9,2%,
Ұлыбританияда – 14,7%, ... – 7,5%, ... – 9,1%. Осы ... ... сыйлықақыларының ЖІӚ-ге деген қатынасы әрдайым ӛсіп
келеді. Алайда, сақтандыру рыногының дамуы ЖІӚ-ге тікелей қатысты емес.
Сақтандыру секторының дамуы кӛптеген факторларға тәуелді, әсіресе, ... ... ... ... ... ... дамуына, экономика
салаларының жинақтаушы сақтандырумен бәсекелестігінің жетістігіне
байланысты дамиды. 2008 жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша сақтандыру
сыныптары бойынша жасалған сақтандыру тӛлемдерін ... ... ... ... ... ... сақтандыруда – кӛлік құралдары иелерінің азаматтық-
12
құқықтық жауапкершілігін сақтандыру бойынша 47,6 % (3,9 ... ... ... ... атқарған кезде олардың ӛмірі мен
денсаулығына келтірілген зиян үшін жұмыс берушінің азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін сақтандыру бойынша тӛлемдер 30,5 % (2,5 ... ... ... сақтандыру бойынша 19,5 % (1,6 млрд. теңге) және
басқалар бойынша - 2,4 % болды; - ерікті жеке сақтандыруда – сақтандыру
тӛлемдерінің 74,3 % (5,5 ... ... ... ... ... ... сақтандыру бойынша – 12,2 % (0,9 млрд. теңге),
аннуитеттік сақтандыру бойынша – 9,5 % (0,7 ... ... және ... ... - 2,7 % (0,2 млрд. теңге) болды; - ерікті мүліктік
сақтандыруда – 88,2 % (33,6 ... ... ... да ... ... ... автомобиль кӛлігін сақтандыру бойынша – 5,5 % (2,1
млрд. теңге), мүлікті сақтандыру (автокӛлікті, әуе, ... су ... ... ... ... ... – 2,1 % (0,8 ... теңге),
басқалар бойынша – 4,2 % болды. 2008 жылғы он бір айда жасалған сақтандыру
тӛлемдерінің жалпы сомасы бойынша сақтандыру тӛлемдерінің мейлінше кӛп
кӛлемі ... да ... ... ... ... ... сақталып,
тӛлемдердің жиынтық сомасының 62,7 %-ы болды.
Сақтандыру тӛлемдері құрылымының динамикасы 2-суретте кӛрсетілген. Ескерту
- Автормен ... ... 2 – ... тӛлемдерінің құрылымы, %-бен
13
2009 жылдың 1 қаңтарындағы сақтандыру ұйымдарының активтерінің жиынтық
кӛлемі 268 822,9 млн. теңгені құрап, ол 2008 жылдың осы кезеңімен
салыстырғанда 20,3 %-ға ... Оны ... ... ... ... 3 ... ... активтерінің құрылымы (млн. теңгемен)
|Активтер |01.01.08ж. ... |2008 ... |
| | | ... |
| | | ... % |
|сомасы ... % ... ... % ... |7 |3,3 |5 436,1 |2,0 |-26,1 |
| |359,0 | | | | ... |63 |28,5 |79 149,2 |29,4 |24,1 ... |747,1 | | | | ... ... |78 |35,0 |91 692,5 |34,1 |17,3 |
| |162,3 | | | | ... ... |20 |9,2 |27 473,4 |10,2 |33,0 ... |664,7 | | | | ... мен |11 |5,1 |16 899,1 |6,3 |47,3 ... ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... |4 |2,0 |4 461,3 |1,7 |6,3 |
| |195,4 | | | | ... ... |29 |13,0 |31 616,7 |11,8 |8,5 ... |138,5 | | | | ... емес |516,4 |0,2 |684,3 |0,3 |32,5 ... | | | | | ... ... |6 |2,7 |8 602,5 |3,2 |42,7 ... |027,2 | | | | ... ... |2 |1,0 |2 807,8 |1,0 |23,5 |
| |272,9 | | | | ... ... |223 |100,0 |268 822,9 |100,0 |20,3 |
| |556,1 | | | | ... – ҚР қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды ... және ... ... Агенттіктің мәліметтері негізінде автормен есептелініп ... ... ... ... кезде қала тұрғындары кӛбіне бағалау
критерийлеріне жүгінеді, яғни мұнда таңдау алдыңғы жылдарда халыққа адал
қызмет кӛрсетумен танылған сақтандыру компаниясының ... ... ... ... ... қызметінің негізгі міндеті
тұтынушыларға маңызды сипаттар бойынша ӛзін таныту және жайғастыруды
қалыптастыру болуы керек. Тағы атап кеткен жӛн болар, кӛп ... ... ... және жеке сақтандыру компанияларына сенбей
жатады, осы жерде сақтандыру оқиғасы пайда болған кезде оның сапасы мен
қызметтің сезілгіштігі маңызды рӛл ... ... ӛз ... ... ... үшін потенциалды
тұтынушылармен тек сақтандыру кезеңінде ғана емес, тіпті сақтандыру
шартының әрекет ету мерзімінде де қатынасты ... ... ... ... ... кезеңінде әйгілендіретін осындай шаралар
тұрақты, берік, сенімге ие болған компанияның имиджін ... ... ... ... ... және ... ... түсіндіру жұмыстарын жүргізу қажет. Статистикаға
жүгінетін болсақ, республикадағы барлық тұрғындардың небәрі 27%-ы ғана
сақтандыру компанияларының қызметін ... ... ... ... ... халық арасында сақтандыру қызметі туралы кӛп түсіндіру шараларын ӛткізу
қажет екенін кӛрсетеді. Енді сақтандыру қызметін тұтынушы жеке ... ... ... ... болсақ, республика
бойынша сақтандыру қызметін жиі тұтынушылардың ішінде ... ... 45-55 жас ... ер адамдардың басым екенін кӛрсетеді.
Олардың бәрі жоғары білімді, отбасын құрған, жоғары табысы бар азаматтар.
Сақтандыру ... ӛте ... ... ... ... ... бас
қаласы – Астанада орын алып отыр. Астана түрғындарының арасында сақтандыру
қызметін тұтынушылардың жас шамасы 33-47 аралығында. Қазақстан
Республикасындағы ең ірі сақтандыру компанияларының бірі 1997 ... ... ... СҰ» ЖШС ... ... 2001 жылы ... ... байланысты, ол «AMANAT INSURANCE» СК» АҚ болып ӛзгертілді.
Компанияның акционерлері «Alma Art. Design» ЖШС, ... ... ЖШС, ... «ННК-10» ЖШС, «ХАН ТЕНГРИ» ЖШС болып табылады. Бүгінгі таңда
компанияның жарғылық капиталы – 210 000 млн. теңге, сақтандыру қорлары – ... 711 млн. ... ... ... 2008 ... ... ... сақтандыру
сыйлықақыларының кӛлемі 8 972 746 млн. болған. 2008 жылдың 1 қыркүйегіне
алатын болсақ, «AMANAT ... СК» АҚ ... ... ... ... ... ... 6 орынға ие болған (кесте 4). Кесте
4 – «AMANAT INSURANCE» СК» АҚ-ның негізгі қаржылық кӛрсеткіштері (мың
теңгемен)
|Кӛрсеткіштер, мың ... ... ... |2005ж. |2006ж. |2007ж. ... ... активтері |510 950 |1 642 |2 188 |4 843 506|6 974 425 |
| | |738 |786 | | ... ... |274 509 |879 |1 196 |1 583 844|2 631 265 |
| | |905 |744 | | ... ... |1 297 379|4 961 |8 285 |9 438 437|4 829 818 ... ... | |581 |414 | | ... – ҚР қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... СК» ... 2009 ... 1 ... жағдай қарағанда
сақтандыру сыныптары бойынша келіп түскен сақтандыру сыйлықақыларының
құрылымы 8 973 млн. теңгені құраған, оның ... ... ... ... – 621 млн. ... - ерікті жеке сақтандыру
бойынша – 214 млн. теңге; - ерікті мүліктік сақтандыру бойынша – 8 138 млн.
теңге.
Сурет 3 – «AMANAT ... СК» ... ... сыныптары бойынша түскен
сақтандыру сыйлықақыларының құрылымы Енді, компанияның 2004 жылдан 2008
жылға дейінгі аралықтағы қызметінің негізгі ... ... ... ... ... ... компанияның
сыйлықақылары 2008 жылы алдағы жылмен салыстырғанда 5%-ға тӛмендегенін
кӛріп ... Бұл ... ... ... ... қалыптасып отырған
құбылыстарға байланысты, әсіресе қазіргі таңдағы қаржылық дағдарыс жағдайы
жалпы сақтандыру компанияларының қызметіне кері әсер етуде. ... 5 ... ... СК» АҚ даму ... ... ... ... мүліктік
сақтандыру;
91%
|Кӛрсеткіштер ... ... |2005ж. |2006ж. |2007ж. |2008ж. * |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... |1 297 379|4 961 581|8 285 414|9 438 437|8 972 746|
|Қайта сақтандыру |926 887 |4 216 333|6 834 571|7 779 797|6 560 ... 5 ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... |76 024 |143 290 |223 093 |5 401 906 |2 107 675 ... |510 950 |1 642 738 |2 188 786 |4 843 506 |5 190 820 ... ... |274 509 |879 905 |1 196 744 |1 583 844 |1 777 927 |
|* - ... ... ... ... ... – ҚР қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және ... ... ... ... ... ... ... |
|құрастырылды. ... 2008 ... ... ... ... 2007 ... ... 7,2%-ға ӛскенін кӛруге болады. Бұл ӛсім экономиканың дағдарыс
жағдайына қарамастан, компанияның инвестициялық саясатының тиімді жүзеге
асырылғандығын байқатып отыр. Біздің елде ... ... ... ... ... ... келеді. Атап айтар болсақ, ол елдің
әлеуметтік-экономикалық дамуы, сақтанушы-тұтынушылардың тӛлемқабілеттілігі,
сақтандыру заңнамаларының жай-күйі, мемлекеттік ... ... мен ... үшін ... ... ... қызметінің дамуына
тек ішкі факторлар емес, сонымен қатар, сыртқы факторларда әсер ... ... кіру ... ТМД және ... Еуропа елдерінің сақтандыру
рыноктарының дамуы секілді факторлар жатады. 3 Бәсекелестік жағдайындағы
сақтандыру қызметін жетілдіру жолдары мен дамыту перспективасы: -
сақтандыру қызметін жетілдіру мен оны ары ... ... ... ... ... ... Сақтандыру қызметі ӛркениетті
қоғамның ажырамас бӛлігі болып табылады. Осыған орай, оның даму стратегиясы
республиканың жалпыэкономикалық дамуының стратегиялық міндеттерімен тығыз
байланыста болуы ... ... ... ... ұйымдастырудың
жетілдірілмегендігі, осы сектор дамуының мемлекеттік бағдарламаларын жүзеге
асыру ... ... – осы ... ... қызметін дамыту
қиыншылықтарының кӛзі болып табылады.
2006 жылдың ақпан айында ... ... ... кодексіне
(негізгі бӛлім) және Қазақстан Республикасының келесі Заңдарына:
«Сақтандыру қызметі туралы», «Кӛлік құралдарының азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін міндетті сақтандыру ... ... ... ... жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы»,
«Сақтандыру тӛлемдеріне кепілдік беру қоры туралы»
17
және басқа да заңдарға ӛзгерістер мен ... ... ... ... ... ... заңнамалық актілерге ӛзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы» Заңы қабылданды. Кӛрсетілген заңдарды қабылдау
сақтандыру қызметі субьектілерінің іс-әрекетін реттеу және қадағалау
бойынша талаптарды ЕО ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметін дамыту стратегиясын әзірлеу барысында
обьективті және субьективті түрде келесі ... ... тиіс ... ... ... ... ұйымдық тұжырымдамасын әзірлеу; - бағалаудың
сапалық және сандық ӛлшемдерінің жүйесін анықтау және даму ... мен ... - ... - 2030» ... ... ... ... сатыларына сәйкес келетін сақтандыру қызметі рыногының
даму стратегияларын, ... ... мен ... ... - ... ... рыноктағы ӛз орнын нығайту және бәсекелік артықшылықтарын
қамтамасыз етуді жүзеге асыратын сақтандыру жүйесі дамуының стратегиялық
бағдарламалары мен ... ... ... ... мен ... отырып әзірлеу; - әлемдік стандарттарға сай келетін сақтандыру
қызметінің даму процестерін реттеу механизмдері жүйесін жасау. Осы
талаптарға сәйкес үш ... ... ... ... ... кетуге
болады: пессимистік, реалистік және оптимистік. Пессимистік нұсқада
сақтандыру қызметінің дамуын басқару жүйесі құрылымдық ӛзгеріске ... ... ... Кейінгі алты-жеті жыл ішінде қолданылып келген
сақтандыру қызметін реттеу құралдарын ... ... ... ... ... ұшыратады. Осы нұсқаны жүзеге асыру әлеуметтік-
экономикалық даму факторлары мен жағдайларының әсеріне ұшырауға әкеледі.
Макроэкономикалық тұрақсыздық сақтандыру ... ... емес ... ... Ал, бұл ӛз ... ... даму қарқынының тӛмендеуіне, даму
жағдайларының нашарлауына және сақтандыру қызметінің құрылуы мен қызмет
етуіне әлуетті ... ... ... ... ... Осы ... республикамыз тәжірибе жүзінде сақтық қызмет кӛрсетулерді толығымен
шетелден әкеледі. Нәтижесінде капиталдың мемлекеттен кетуі жүреді. Осы
нұсқаның кейбір жағдайларының болу ... ... ... ... ... реалистік кӛрініс, отандық сақтандыру қызметі рыногында
қалыптасқан үрдісті толығымен кӛрсетеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... саланы басқару
және ұйымдастырудың жоғары деңгейіне сатылап ӛтуін қарастырады. Оның үлгісі
тӛмендегі суретте сипатталған.
18
1 кезең – тұрақтандыру кезеңі (2004-2010 ... ... ... ... мен ... ... ... қызметін дамытудың 2004-2006 жылдарға арналған Бағдарламасына |
|сәйкес) болып табылады. Мазмұны: - ЕО директивасы мен IAIS стандартына ... ... ... ... ... - ... |
|сақтандыру статистикасы дамуының құқықтық ... ... ... - ... ... міндетті түрінің тізбесін оңтайландыру; - 2008-2009 |
|жылдарға білікті кадрларды дайындау мүмкіншілігінің пайда ... ... ... ... ... - ... сақтандырудың |
|дамуын салықтық ынталандыру арқылы құқықтық базаны ... |
2 ...... ӛсу ... ... ... әлемдік сақтандыру индустриясында отандық сақтандыру қызметі ... ... ... даму ... ... қалу мен әрі қарай |
|дамыту болып табылады. Мазмұны: - таяу шетел рыногында отандық ... ... ... ... ету; - ... ... ... кем дегенде тағы бір компанияның пайда болуы және 2010-2012 жылдары |
|осы салада сақтандыру қызметін кӛрсетудің жалпы ... ... ... |
|кӛбейту (ағымдағы қарқынмен); - сақтандырушылардың инвестициялық ... ... ... ... ... ресурстарға ... ... ... - ішкі ... ... кең |
|қолдану, сақтандыру статистикасының кӛрсеткіштерін жинау мен ӛңдеу ... ... ... ... |
|- ... ішінде қайта сақтандыру қызметін дамыту үшін шарттар құру. |
3 ...... ... ... ... ... сақтандыру қызметі ішкі инвестиция кӛзі ретінде шаруашылық |
|субъектілер мен азаматтардың ... ... ... ете ... ... ... ... қызметтерді атқаруы болып табылады. Мазмұны: - әлемдік|
|рынокта толық бірлесуге қол жеткізу және ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы; - ЖІӚ-де |
|сақтандырушылардың активтерінің үлесін 5-6%-ға жеткізу; - ... ... ... ... ... сақтандыру бойынша алым үлесінің |
|кӛбейту; - ӛмірді сақтандыру бойынша , соның ішінде жинақтаушы түрлері ... ... ... ... ... - ... ... мен |
|шоғырландыру үрдісін сақтау; - жалпы сақтандыру компанияларының қызметін |
|80%-ға дейін ... ... ірі ... компаниялар тобын құру. |
Сурет 4 – 2030 ... ... ... сақтандыру қызметі рыногының
дамуы (реалистік болжам бойынша)
19
Жоғарыдағы сурет сақтандыру қызметінің алдағы 25 жылға арналған даму
мүмкіндігінің ... ... ... ... ... дамуын
тежейтін келеңсіз факторларды бірден атап ӛту мүмкін емес, ... ... ... біртіндеп кӛшу кейінгі қайта құруға
жағымды жағдай туғызады. Соңғы 5 жыл ішіндегі экономиканың даму ... ... ... ... ... келеңсіз сыртқы факторлардың
әсеріне шалдығу әсерлерін тӛмендете отырып, осы кӛріністі оптимистік үлгіде
сипаттауға болады.
1 кезең – ұйымдық-құқықтық қайта құру (2010 ... ... ... және инвестициялық қызметтерін ынталандыру: - қолайлы|
|әлеуметтік-экономикалық ортаны құру; - сақтанушылардың рыногын қалыптастыру;|
|- ... ... ... жетілдіру; - сақтандыру заңнамасын халықаралық |
|талаптарға сай үйлестіру; - сақтандырушылардың тұрақтылығын жоғарлату; - ... ... ... ... ... |
2 ...... мүмкіншіліктерді жоғарлату (2020 жылға дейін)
|Инновациялық және инвестициялық қызметтерді жетілдіру: - сақтандырушылардың |
|инвестициялық мүмкіншіліктерінің аясын кеңейту; - инновациялық ... ... ... ... жаңа ... ... пайда болуы; - ... ... ... - таяу шет ел ... ... ... ... - заңнамаларды жетілдіру; - ... ... ... дамыту. |
3 ...... ... ... ... жылға дейін)
Сурет 5 – 2030 жылға дейінгі ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметтерінің толық жүзеге асырылуын қамтамасыз ету: - |
|әлеуметтік қорғаудың үш деңгейлі жүйесінің толыққанды қызмет етуі ... ... ... рӛлі ... - ... 15%-ға ... ... сақтандырушылардың институционалдық қызметін нығайту; - |
|ұлтаралық сақтандырушылардың пайда болуы; - таяу шет ел ... ... ... ... ... нұсқадағы мүмкіндіктерге қол жеткізу үшін, механизмдерді ӛз еліміздегі
сақтандыру қызметін басқару тәжірибесіне енгізу үшін қолайлы жағдай туғызу
қажет. Бұл ... ... ... - сақтандыру компанияларының
автоматтандырылған басқару жүйесін енгізу; - жоғарғы білікті мамандар
дайындау және оларды қайта дайындаудан ӛткізу үшін ӛте мықты ... ... құру ... ... ... агенттер, брокерлер,
актуарийлер, сэджастерлер, т.б.); - сақтандыру қызметін дамытудың ... ... ... ... ... қысқа мерзімді
мақсаттардың басымдылығынан кету. Жоғарыда кӛрсетілген отандық сақтандыру
қызметі дамуының үш түрлі үлгісінде келесі фактіні: ... ... ... ... ... қазақстандық сақтандыру
компанияларының дамуын ескеру қажет. Қазақстанның сақтандыру қызметі келесі
бағыттарға сәйкес дамуы ... ... - ... ... ... ... ... алғанда дамыған индустриялды елдермен салыстырғанда
кейінірек қалыптасты. Әсіресе бұл алшақтық 1918-1988 жылдардағы мемлекеттік
сақтандыру монополиясы кезеңінде ұлғая ... Ал ... біз осы ... ... ... қадамдарын жасап отырмыз, бұл қадамдар
еліміздің ішінде болып жатқан отандық ... ... ... үдеріс арқылы тежелініп отыр. - Екіншіден, қазіргі кезеңде
сақтандыру қызметі қай елде ... ... ӛмір сүре ... ол үшін ... ... ... тәуекелді халықаралық қайта бӛлуге қатысу керек.
Қазақстан ӛзінің тарихи және географиялық ерекшеліктерінің арқасында кен
ӛндіру саласында үлкен тәуекелдерге ие ... Бұл ... ... ... ... және сол үшін де ... күннен күнге тәуекелдерді қайта
бӛлудің дүниежүзілік үдерістеріне қатысуға мәжбүр. - Үшіншіден, ... ... ... ... филиалдары бар, еншілес компаниялар мен
әлем елдерінде ӛкілеттігі бар кӛптеген халықаралық сақтандыру және ... ... ... Дәл осы ұйымдар бүгінгі сақтандыру қызметі
рыногының таңдаулы кӛшбасшысы болып отыр. Қазақстанның БСҰ-на кіргелі
тұрған шағында ... ... ... сақтандыру қызметі
рыногына енуі жағдайында отандық сақтандырушылар мен шетелдік
сақтандырушылар арасында бәсекелестік туар жағдайда, сақтандыру ісін
ұйымдастырудың ... ... ... ӛте ... ... ... кезеңде рыноктық экономиканың жаһандану
үдерістерінің салдарынан мемлекеттік реттеу ұлттық сақтандыру жүйесінің
шегінен тыс ... ... Кӛп ... ... қызметі мемлекетаралық
деңгейге ауыстырылады. Сақтандыру қызметінің халықаралық рыногына кіру
21
кезеңінде еліміз сақтандыру ісін және оны ... ... ... ... ... ... - Бесіншіден, шоғырлану
үдерісіндегі Қазақстанға, ТМД елдеріне және жақын шетелдерге еуропалық
тәжірибені ескеру жӛн болады, себебі ЕО бұл күнде шоғырланудың ең мықты
түрі ... ... Осы ... ... қазіргі кезеңдегі үрдістерден
туындайды және де ол әр ... ... жеке ... ... ... ұшырауы ықтимал, бірақ ол ӛзінің жалпы мазмұны мен мақсатын
ӛзгертпейді. ҚОРЫТЫНДЫ Диссертациялық зерттеулер ... ... ... - ... ... ... ... бірақ азырақ
зерттелген саласы болып табылады. Сақтандыру ұғымы жалпы ӛте ертеректе
пайда болған категориялардың бірі және ол ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруға бағытталады.
Сақтандыру қызметінде ӛндіріс, айналым, материалдық игіліктерді ... ... ... ... арасында қалыптасатын белгілі
экономикалық қатынастар іске асады. Ол барлық шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен қоғам мүшелеріне шығындарын ӛтеуде ... ... ... ... арасында бӛлу арқылы заңды немесе жеке тұлғаның мойнына
алған шығындарын ӛтеу әдісі ретінде кӛрініс береді. Осыған байланысты,
диссертациялық ... ... ... жаңа кезеңдегі, экономиканың
жаңартылуына байланысты әлеуметтік-экономикалық қатынастар жүйесіндегі орны
анықталып, сақтандыру қорғанысының қажеттілігін айқындайтын ... ... ... ... - ... ... ... дәстүрлі
тәсіл біздің ойымызша, экономикалық қатынастар және құқық тұрғысынан алсақ
та әлі толық жетілмеген, яғни кең мағыналы сӛзбен айтқанда, сақтандыру
қызметінің мәні мен ... ... тар ... ... ұғым
ретінде қарастырылған. Сақтандыру қызметінің экономикалық жүйедегі қорғау
нышаны рӛлін атқаратын және ерекше ... ... ... ... ... талдаудың негізінде авторлық тұрғыдан келесідей анықтама беруге
болады: Сақтандыру қызметі – бұл қаржылық тұрақтылықты және
тӛлемқабілеттілікті қамтамасыз ету мақсатында қаржы рыногында ... ... ... ... бос қаражаттарын пайдалану және дәстүрлі мәміле аясында
сақтандыру оқиғаларының туындауы себебінен ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың, азаматтардың
салымдарын (сақтандыру сыйлықақылары) мәміле есебінен тӛлеу ... ... ... ... ... ерекше түрін кӛрсететін
сақтандыру қызметінің қатысушылары арасындағы ерекше тұйықталған қатынастар
жиынтығы.
22
- Сақтандыру компаниясы үшін ... ... ... кӛзі – ... ... бір ... ... мақсатта пайдалану арқылы
жүргізілетін инвестициялық қызмет болып табылады. Сақтандыру қызметінің
мақсаты үлкен әлеуметтік мәнге ие ... ... ал ... ... табыс табу болғандығына қарамастан, олар ӛзара етене
байланыста. Бір жағынан, инвестициялық қызметтің қаржыландыру кӛзі
сақтандыру резервтері болып табылса, екінші жағынан ... ... ... ... ... (сондай-ақ, шығындарды)
қаржыландыруға бағытталуы мүмкін. Осы жерде, сақтандыру қызметінің маңызды
бағыты инвестициялық портфельді ... ... ... Осы ... ... берілді. Инвестициялық портфель деп – сақтандыру активтерінің
инвестициялануы жүзеге асатын қаржылық құралдар жиынтығын атауға болады.
Сақтандыру компаниясының инвестициялық портфелі ҚР ... ... ... ... халықаралық рейтинг агенттіктерінің
(Standard&Poors, Moodys Investors Service, Fitch) жоғары дәрежесіне ие
бағалы қағаздардан құралады. - Қазақстанның сақтандыру қызметі рыногы
қазіргі кезеңде ... даму ... 2000 ... 2008 жылдар аралығында
сақтандыру ұйымдарының жиынтық активтері 18,9 ... ал жеке ... ... ӛскен. Сақтандыру қызметін жүзеге асыратын компаниялардың тұрақты
дамуына қарамастан, сақтандыру сыйлықақыларының ... ... ... 2008 жылы ... ... отыр. Бұл дамыған мемлекеттердің
кӛрсеткішінен (8-12%) әлдеқайда тӛмен. Сақтандыру қызметінің дамуын
анықтаудағы келесідей факторларды атап ӛтуге болады: халықтың әл-ауқатын
жақсарту, қоғамның ... ... және ... ... ... сондай-ақ мемлекеттік қадағалау ұйымының тиімді саясатын
жүргізу, әртүрлі сақтандыру салаларындағы қызметтерді одан әрі жақсарту.
Батыстық сақтандырушы компаниялар кӛбіне ... ... ... ... оларды қаржы рыногына салады, сӛйтіп ӛзінің табыстылығын
кӛтереді, инвестициялық портфелін түрлендіреді және басқа салалардың
дамуына ықпал етеді. Қазақстанда ... ... әлі ... ... Әзірге
оларға объективті себептер бар: қаржы рыногының жетік дамымауы, тартымды
қаржылық құралдардың тапшылығы және т.б. ... ... ... ... ... ... қызметінің дамуында кейбір
шешілмеген мәселелер бар: а) сақтандыру қызметін дамыту үшін сақтандыру
сыйлықақылары мен сақтандыру ... ... ... ... мен ... ... керек;
ә) сақтандыру қызметін дамыту үшін сақтандыруды салықтық ынталандыру
шараларын ... ... ... ... оның ... түрін дамыту бойынша.
Мысалы, АҚШ пен ЕО елдерінде ӛмірді сақтандырудың жинақтаушы түрі бойынша
сақтандыру сыйлықақылары сақтандыру секторындағы жиналатын сыйлықақылардың
50%-нан асып жығылады.
23
Қазақстанда ӛмірді ... ... ... ... ... ... ... 2%-нан аспайды. Бұл кӛбінесе сақтандыру
сыйлықақыларына салық салумен байланысты; б) кӛптеген қайта ... ... ... жүзеге асуда, оған біздің елдегі сақтандыру
компанияларының тӛмен капиталдануы себеп; в) актуарийлерді дайындау және
оларды бәсекеге түсіру үшін мамандар жетпеуде, заңнамаға сай ... ... ... ... ... жүйесін реттеу керек; г) сақтандыру
компанияларында ҚЕХС-ын (МСФО) қолданылмай келеді. Ал сақтандыру
компанияларында келісім-шарт ... ... ... ... ... ... Бұл қазіргі заманның талабы. Сақтандыру қызметі
дамуының тағы бір ... ...... ... мен ... ... базасының жетіспеуінде болып отыр. Қазақстандық сақтандыру
статистикасының кең базасының болуы ұлттық ... ... ... ... ... еді және ... сақтандырушыларға
шетелдік мамандардан тәуелсіз тариф мәселелерін тиімді шешуге ... ... ... ... ... тиімді дамытудың қажетті факторы
сот жүйесінің тӛмен тиімділігі. ... ... ... ... жеке ... ... ... оқиғасы туындаған жағдайда ӛз
құқықтарын қорғау механизмдерінің жоқтығы біздің елдегі сақтандыру
саласының дамуына кері әсерін тигізуде. ... ... ... ... ... қызметін ұйымдастыруды жетілдіру үшін мыналар
ұсынылады: а) сақтандыру пулдарын құру негізінде отандық сақтандырушыларды
ынталандыруға бағытталған ... ... ... ... ... ... қызметі рыногының ӛзекті мәселесінің бірі - отандық
сақтандырушыларды капиталдаудың жетіспеушілігі ... ... ... ... ... кәсіпорындарды сапалы, әрі арзан сақтандыру
қорғанысымен қамтамасыз етеді; ә) тәуекелдердің құрылымына соңғы екі ... ... ... ... ... ... үшін ... сақтандыру) басым сыныптары ретінде мүлікті, жүктерді, жұмыс
берушінің жауапкершілігін, келтірген зияны үшін үшінші жақ алдындағы
жауапкершілігін сақтандыруды ... ... ... ... ... кӛлемі сақтанушылардың сақтандырушы компанияларға деген
сенімділігін анықтайтын және сақтандыру компанияларының бәсекеге
қабілеттілігінің негізгі кӛрсеткіші болып табылады. Осыған байланысты кез
келген сақтандыру компанияларының акционерлері мен ... ... ... алуға тырысады.
Осыған орай, олар қосымша сақтандыру сыйлықақысын алу үшін, тәуекелдерді
ӛздерінде ұстап қалу мақсатында оларды демпингтейді. Сақтандыру
компанияларының қызметі ... ... ... ... ... Жаңа ... мына кӛрсеткіштер кіргізілуі
керек: таза сақтандыру сыйлықақысының сомасы және компанияның жеке
капиталы, жеке ұстаулар және зияндылықтың ... ... ... Бұл ... ... акционерлері мен басшыларының
менталитетін ӛзгертуге мүмкіндік береді. - Тәуекелдің тұжырымдамасы
адамзатқа ежелден-ақ таныс. Ӛйткені тәуекел ... ... ... ... ... ...... сақтандыру компаниясының
қызметінде пайда болған тәуекелді болдырмау немесе алдын ... ... ... қаржылық, ұйымдастырушылық, талдамалы іс-шаралар
жиынтығы болып табылады. Сақтандыру компанияларының қызметтері кӛп жағдайда
тәуекелмен байланысты және оған тәуелді. Тәуекел қаупін сезінген ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары
үшін ең маңыздысы тәуекел-менеджменттің ӛз кӛкейкесті жүйесін құру болып
табылады. - ... ... ӛз ... ... басшылыққа алатын
шешім қабылдау ережелерінің жиынтығы болып табылады. Мұндай ережелердің
тӛрт түрлі тобы бар: а) қазіргі уақытта және болашақта компания қызметінің
нәтижелерін бағалау ... ... ... ... ... жағын әдетте «бағдар», ал сандық жағын «тапсырма» деп атайды; ә)
фирманың сыртқы ортамен қатынасын қалыптастыратын ережелер, яғни олар
қандай қызмет, ӛнім және ... ... ... ... және ... ... сату керек, қандай себептермен бәсекелестерден артық болу керек
осыларды білдіреді. Бұл ережелер жиынтығын тауарлы-рыноктық немесе бизнес
стратегиясы деп ... б) ұйым ... ... мен процедураларды
бекітетін ережелер немесе ұйымдық қағида; в) компанияның ... ... ... ... Оларды «негізгі жедел тәсілдер» деп
атайды. - Қазіргі уақытта отандық тәжірибеде банктер мен сақтандыру
компанияларының ӛзара әрекетінің белгілі бір тәжірибесі ... ... ... ... ... істеу несие ұйымдары үшін
артықшылықтар береді. Біріншіден, банк ... ... ... ... ететін әріптес алады. Екіншіден, сақтандырушының
кӛмегімен ӛзінің жеке ... және ... ... ... банк ... ... ... ӛз басқаруына алады.
Тӛртіншіден, сақтандыру компаниясымен ынтымақтастық құру несие ұйымдары
үшін банктік ӛнімдерді жылжыту мақсатында қолдануына мүмкіндік береді.
- Сақтандыру ... ... ... ... ... ... бағытталған. Стратегияны құру компанияның ӛнім портфелін және
құрылымын, ... ... ... ... ... ... ұйымның әрбір бӛлімі үшін мақсатты ұстанымдар, сондай-ақ
25
даму жоспары мен орта ... ... ... ... анықтауды болжайды.
- Сақтандыру қызметі ӛркениетті қоғамның ажырамас бӛлігі болып табылады.
Осыған орай оның даму стратегиясы республиканың жалпыэкономикалық ... ... ... байланыста болуы шарт. Сондықтан, ұлттық
сақтандыру қызметі рыногын дамыту стратегиясын әзірлеу барысында обьективті
және субьективті түрдегі келесі талаптар ескерілуі қажет: а) ... ... ... ұйымдық тұжырымдамасын әзірлеу; ә) бағалаудың
сапалық және сандық ӛлшемдерінің жүйесін анықтау және даму ... мен ... б) ... - 2030» ... ... ... ... сатыларына сәйкес келетін сақтандыру қызметінің даму
стратегияларын, олардың мақсаттары мен міндеттерін әзірлеу; в) ұлттық және
халықаралық рыноктағы ӛз ... ... және ... ... ... ... асыратын сақтандыру жүйесі дамуының стратегиялық
бағдарламалары мен жобаларын стратегиялық маңызды бағыттар мен салаларға
бағыттай отырып әзірлеу; г) әлемдік стандартқа сай ... ... даму ... ... ... ... дайындау.
Сақтандыру қызметінің даму үлгісін әзірлеу кезеңінде осы талаптарды ескеру,
оның рыноктағы күшті және ... ... даму ... ... ... ... мүмкіндіктерге қол жеткізу үшін және осы механизмдерді ӛз
еліміздегі сақтандыру қызметін басқару тәжірибесіне енгізу үшін ... ... ... Ол ... мыналар кіреді: - сақтандыру
компанияларының автоматтандырылған басқару жүйесін енгізу; - жоғарғы
білікті мамандар дайындау және оларды қайта дайындаудан ӛткізу үшін ӛте
мықты білім беру ... құру ... ... ... ... ... сэджастерлер, т.б.); - сақтандыру қызметін
дамытудың жаңа қағидаларына кӛшу, стратегиялық мақсаттардың ... ... ... ... ... ... ... кіргелі
тұрған шағында шетелдік компаниялардың қазақстандық сақтандыру қызметі
рыногына енуі жағдайында, соның ... ... ... мен
шетелдік сақтандырушылар арасында бәсекелестік туар жағдайда сақтандыру
ісін ұйымдастырудың шетелдік тәжірибесі ӛте қажет. - Сақтандыру қызметін
дамытуға ... ... ... ұсыныстардың орындалуы, отандық
сақтандыру компаниялары қызметінің дамуына ықпал ете отырып, жалпы ел
экономикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының стратегиялық мақсаты болып
табылатын – әлемнің 50 бәсекеге ... ... ... ... ... ... ... етпек.
әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
СӨЖ
Сақтандыру қызметін ұйымдастыру
Орындаған:Ташенова А.Ғ.
Тексерген:Сман Б.

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сақтандыру команияларының инвестициялық қызметін талдау27 бет
Сақтандыру қызметін экономикалық талдау8 бет
Сақтандыру қызметін ұйымдастыру мен оның бәсекеге қабілеттілігіне талдау жасау негізінде оны арттыру жолдары55 бет
Сақтандыру қызметінің қалыптасуы144 бет
Сақтандыру қызметінің құқықтық негіздері және оның түрлері85 бет
Сақтандыру қызметіндегі маркетингті жетілдіру61 бет
Қазақстан сақтандыру компаниялары: инвестициялық қызметінің басымдықтары және жетілдіру механизмі87 бет
Қазақстандық сақтандыру компанияларының инвестициялық қызметіндегі механизмді жетілдірудің болашағы21 бет
ҚР сақтандыру қызметінің қалыптасуы және даму кезеңдері12 бет
Еліміздегі сақтандыру ісінің құқықтық қамтамасыз етілуін жетілдіру бойынша ұсыныстар86 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь