Депутаттардың парламенттегі қызметі

Кіріспе
1. Депутаттың Парламент сессияларына және оның палата отырыстарына қатысуы.
2. Депутаттың палаталарының тұрақты комитеттері және бюролардың отырыстағы қызметі
3. Депутаттың Парламент заң шығармашылығының жүзеге асырудағы қатысуы
4. Депутаттың сұрау салу мен депутаттық сауалы.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Тәуелсіздіктің еңселі биігіне көтерілу бізге оңайға түскен жоқ. С.Датов, И. Тайманов, М. Өтемісұлы, Ж. Тіленшиев, С. Қасымов, Кенесары хан бастаған ұлт-азаттық қозғалыстары, Ә. Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М. Дулатов, М. Шоқай бастаған қазақ ұлттық-демократиялық интеллегенцияның тәуелсіздікті саяси және рухани тұрғыдан жеңіп алу жолындағы белсенді қоғамдық-саяси қызметі, қазақтардың 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі, 1929-1931 жылдардағы тоталитарлық тәртіп жүгенсізігіне наразылық, 1986 жылғы қазақ жастарының демократиялық бас көтеруі – міне, осылайша, алғаш Ресей, кейіннен КСРО деп аталған аталған алпауыт империялардың отарлау саясатына қарсы қозғалыстар жалғасып кете барады. Азаттыққа деген талпыныстарды үздіксіз айқындау, тіптен қанға бояп, аяусыз жаныштау тәрізді сорақылықтар тәуелсіздік үмітін алыстата түскендей болды. М.Горбачевтың қайта құру мен жариялылық ахуалы да еліміздің тәуелсіздігін жақындата қойған жоқ. 1990 жылы 24 сәуірде республикада Президент қызметі белгіленіп, Н.Ә. Назарбаев Президент болып сайланса да, бұрынғыша Мәскеуге көгенделдік. Дәл сол жылдың 25 қазанында “Қазақ КСР-ның Мемлекеттік егемендігі туралы” декларация республиканың егемен мемлекет екендігін атап көрсете тұрса да, оның басқа республикалар мен егеменді Республикалар Одағына ерікті түрде бірігетінін және өзара қатынастарын шарт негізінде құратындығын ескертті. Сонымен бірге бұл құжат еліміздің аталған Одақтан еркін шығу құқығын растайтындығын да айтты.
Декларация тәуелсіздікке заңдық бастау, саяси-қоғамдық өтпелі көпір болды деп айтуға да негіз бар. Олардың ең бастысы, республиканың өзінің ұлттық мемлекеттігін сақтау, қорғау және нығайту бағытындағы шараларды бұрынғыдай Одақтық органдар арқылы емес, дербес, өз бетінше жүзеге асыруға мүмкіндіктер алуы еді. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі республика халқы атынан іс-қимылдар жасауға құқылы болды.
1. Коснтитуция
2. 95 жылғы ҚР Парламентінің Депутатының мәртебесі
3. Сапарғалиев Ғ. «ҚР Конституциялық ҚҚ-ғы 2004»
4. С.Қ .Амандыкова «ҚР Конституция құқығы 2000»
5. Зимаров «Конституция и Парламент РК 1996 г»
6. Конституцияға қ-қа түсіндірілген сөздік
7. Ленин 2007 «Заң факультетінің жарғысы» Қожакеев Т. Журналист және өмір, Алматы, 1967.
8. Нарымбетов Ә. Уақыт шындығы көркемдік кепілі. Алматы, 1989.
9. Ыдырысов Т. Шеберлік бастауы. Алматы, 1984.
10. Омашұлы Н. Жол үстінде журналист. Алматы: Атамұра, 1999.
11. Бекниязов Т. Журналистің шығармашылық шеберлігі. Алматы: Қазақ университеті. 2004. 64 б.
        
        Депутаттардың Парламенттегі қызметі
Кіріспе
1. Депутаттың Парламент сессияларына және оның палата отырыстарына
қатысуы.
2. Депутаттың ... ... ... және бюролардың
отырыстағы қызметі
3. Депутаттың Парламент заң шығармашылығының жүзеге асырудағы қатысуы
4. Депутаттың сұрау салу мен депутаттық сауалы.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Тәуелсіздіктің ... ... ... ... оңайға түскен жоқ.
С.Датов, И. Тайманов, М. Өтемісұлы, Ж. Тіленшиев, С. Қасымов, Кенесары хан
бастаған ... ... Ә. ... А.Байтұрсынов, М.
Дулатов, М. ... ... ... ... ... ... және рухани тұрғыдан жеңіп алу жолындағы белсенді
қоғамдық-саяси қызметі, қазақтардың 1916 жылғы ... ... ... жылдардағы тоталитарлық тәртіп жүгенсізігіне наразылық, 1986 жылғы
қазақ ... ... бас ...... ... ... ... КСРО деп аталған аталған алпауыт империялардың отарлау саясатына
қарсы қозғалыстар ... кете ... ... деген талпыныстарды
үздіксіз айқындау, тіптен қанға бояп, аяусыз жаныштау тәрізді сорақылықтар
тәуелсіздік үмітін алыстата ... ... ... қайта құру мен
жариялылық ахуалы да еліміздің тәуелсіздігін жақындата қойған жоқ. ... 24 ... ... Президент қызметі белгіленіп, Н.Ә. Назарбаев
Президент болып сайланса да, бұрынғыша Мәскеуге көгенделдік. Дәл сол жылдың
25 ... ... ... ... егемендігі туралы” декларация
республиканың егемен мемлекет екендігін атап көрсете тұрса да, оның ... мен ... ... ... ... түрде бірігетінін
және өзара қатынастарын шарт негізінде ... ... ... ... құжат еліміздің аталған Одақтан еркін шығу құқығын ... ... ... ... ... ... ... көпір
болды деп айтуға да негіз бар. Олардың ең бастысы, республиканың өзінің
ұлттық ... ... ... және ... ... ... ... органдар арқылы емес, дербес, өз бетінше жүзеге асыруға
мүмкіндіктер алуы еді. ... КСР ... ... республика халқы атынан іс-
қимылдар жасауға құқылы болды.
Парламент - заң шығару функциясын жүзеге ... ... ... ... ... ... өкілеттік мерзімі - алты жыл, ... ... ... - бес жыл. ... ... ... оның бірінші сессиясы ашылған кезден басталады және ... ... ... ... ... ... аяқталады.
Бұл орайда Парламент сайланымының кезектiлігі Mәжіліс сайланымының
кезектілігімен ... ... ... ... ... ... ... өкілеттік мерзімімен айқындалады.
Парламенттiң  және Парламент Мәжілісінің  өкiлеттiгi ... ... ...  тәртіппен   мерзiмiнен бұрын
тоқтатылуы мүмкiн.
 Парламенттiң ұйымдастырылуы мен қызметi, оның депутаттарының құқықтық
жағдайы ... ... осы ... ... ... басқа да заң актiлерiмен белгiленедi.
Парламент тұрақты негiзде жұмыс iстейтiн екi Палатадан:
1.Сенаттан және ... ... ... ... ... ... тәртіппен әр облыстан,
республикалық маңызы бар қаладан және Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... құралады. Сенаттың сайланатын
депутаттарының жартысы әрбір үш жылда қайта ... ... ... ұлттық-мәдени және өзге де елеулі мүдделерінің
білдірілуін қамтамасыз ету қажеттілігі ескеріліп, Сенаттың он бес ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен сайланатын жүз
жеті депутаттан тұрады.
Мәжілістің тоқсан сегіз депутаты саяси партиялардан партиялық тізімдер
бойынша бірыңғай жалпы ұлттық ... ... ... ... тең ... ... ... негізінде жасырын дауыс беру арқылы сайланады.
Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан ... ... ... ... ... бiр мезгiлде екi Палатаға ... мүше ... ... пен ... ... ... тәртiбi конституциялық заңмен
белгiленедi.
Парламенттiң Сенат пен Мәжiлiстiң бiрлескен және бөлiк отырысындағы
құзыретiн, Палаталардың ... ... ... Конституциясы
белгiлейдi және Парламенттiң сессияларында, Парламент Палаталарының, оның
органдары мен депутаттардың қызметiнде жүзеге ... ... және ... отырыстары оларға әр ... ... ... ... үштен екiсi қатысқан жағдайда құқылы
болады.
Парламент Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңес деп аталған ... ... ... ... ... Жоғарғы Кеңес жоғары өкілді орган
ретінде 1937 жылғы ҚСР Конституциясының белгіленді. ... ... ... ... да Жоғарғы Кеңесті мемлекеттік биліктің жоғары органы
ретіңде ... Ол КСРО ... мен ... КСР ... ... құзырындағы барлық мәселелерді шешуге құқылы болды.
Басқаша айтқанда, Жоғарғы Кеңес ... ... ... ... шешу ... ... ... өкілді органның бірынғай
илігінің мәні, ... ... ... ... ... Кеңесі Парламенттей
болмады, өйткені онда билік бөлісу және тұрақты жұмыс істейтін жоғары
өкілді ... ... ... ... ... ... ... заң мемлекеттік
билікті заң шығару, атқару және сот тармақтарына шешу принципін жариялады.
Осының нәтижесінде ... және ... ... қарай маңызды бір
қадам жасалды.
Қазақстан Республикасының 1993 ... ... ... Кеңесті
республиканың бірден-бір заң шығарушы және ... ... деп ... ... ... кең ... ... сондай,
мемлекеттік билікті бөлісу пррндипі шын мәнінде мүлдем болған жоқ. Сонымен
бірге тeжeмелiк және тепе-тендік ... де ... ... ... ... ... ... қайшылықты құқьқтық базасын жасады.
Тұрақты жұмыс істейтін ... ... ... өз ... ... ... Жоғарғы Кеңес қызметінің дәрменсіздігіне сын айту ретсіз де болар
еді. Жаңа ... ... ... ... ... заңдарды 12-шақырылған
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі қабылдады. Алайда, ... ... бола ... жоқ және ... парламенттік республика орныққан
жоқ. Н.Ә.Назарбаевтың пікірінше, Казахстан үшін ... ... ... онда ... дәстүрі мен мәдениеті,
көп партиялылыктың дамыған жүйесі болмады және, ең ... ... ... қалың көпшілігінің санасы қабылдамады. Бүгінгі танда бізде ... Бұл үшін ... ... Президенттік басқару жүйесі елді ... ... ... ... шығуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы Парламентті заң ... ... ... ... ... ... ретінде сипаттайды. Қазақстан
Республикасының Парламенті ... ... ... ретінде де, өкілді
демократия органы ретінде де ... ... ... ... ғана ... ... да ... саяси еркін білдіреді.
Парламент, сондай-ақ заң шығару қызметін ... ... ... да ... Мұндай нысандама Қазақстан Республикасының 1993 ... ... ... ... заң ... орган ретіндегі
сипаттамасынан ерекшеленеді. Қазақстан ... 1995 ... ... ... заң ... ... болып
есептелмейді. Себебі Конституцияда кезделген жағдайда Президент заң ... ... ... ... ... ... заң ... өкілеттік берілген және тәуелділік сипатта болатындығын да ... жөн. ... ... заң ... ... берген жағдайда ғана
Президент заң қабылдай алады. Егер Парламент зәру заңдарды шұғыл қабылдай
алмайтындай болса ... заң күші бар ... ... ... Екі
жағдайдың екеуінде де Президенттің заң шығару өкілеттігі ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін заң шығару органы болып табылады.
Сенат екі тәсілмен қалыптасады: 1) депутаттардың бір бөлігі әр облыстан,
республикалық маңызы бар ... және ... ... ... ... ... республикадық маңызы бар қалалардан және
республика астанасынан барлык өкілетті органдары депутаттарының ... ... ... ... 2) ... жеті ... ... Парламент өкілеттігі мерзіміне тағайындайды, Сенат
мүшелігіне тағайындалғандардың өкілеттігі алынған ... ... ... 10 ... ... ... орнына Парламент
өкілеттігінің калтан мерзімі Сенат депутаттарын тағайындайды.
Азаматтығына кем дегенде бес жыл болған, отыз ... ... ... ... кем ... бес жыл ... ... бар, тиісті облыс, республикалық
маңызы бар кала не республика ... ... кем ... үш жыл ... азамат Сенат депутаты бола алады.
Мәжіліс республиканың әкімшілік-аумактық бөлінісін және ... сан ... тең ... ... ... құрылртын бір мандатты
аумақтық сайлау округтері бойынша ... 67 ... ... ... ... ... ... негізінде пропорционалдық өкілдік
жүйесі бойынша ... ... ... ... ... ... 25 жаска
толған республика азаматы Мәжіліс депутаты бола ... ... ... ... ... мүше бола ... басқа өкілетті органға депутат
болуға, оқытушылық, ғылыми ... өзге ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға, басшы
органның немесе коммерциялық ... ... ... ... ... жоқ. Осы ... бұзу депутаттың өісілеттігін тоқтатуына әкеліп
соқтырады. Парламент депутатының өкілеттігі ... ... ... ... өтуі бойынша оның бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... Президенттің
"Қазақстан Республикасының Парламент және оның ... ... ... заң күші бар ... және ... нормативтік
құқықтық актілермен белгіленеді. ... ... ... Орталық сайлау комиссиясы оны Парламент депутаты өтіп
тіркеген ... ... ... ... сессиясында оның
Палаталарынын бірлескен отырысында депутаттар: «Қазақстан» ... ... ... ... ... тұтастығы мен тәуелсіздігін
нығайтуға, оның ... мен ... ... бағынуға, маған
жүктелген жоғары ... ... адал ... ант ... ... ... ант ... Ант Үкіметтін, Конституциялық Кеңес
мүшелерінің, Жоғарғы Сот судьяларының ... ... ... ... ... ... ауқымына қарай екі топқа
болуге болады: 1) Қазақстан ... ... ... қатысты өкілеттік; 2) басқа мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... ... берілетін арнайы
өкілеттік.
Депутат Парламент сессияларында және ол оның ... ... ... ... ... ... бойынша шешуші дауыс
құқығын пайдаланады. ... ... және оның ... және ... ... ... және сайлануға құқылы;
сессияның күн тәртібі бойынша ұсыныстар мен ескертулер енгізуге, ... ... есеп ... лауазымды адамдардың есебін тыңдау
туралы ұсыныс енгізуге; ... ... ... ... ... қаулылар, басқа да актілердің жобаларына түзетулер ... ... ... бар ... ... таныстыруға,
басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыруға құқылы.
Республика Парламентiнiң үйлестірушi органдары
1. Парламенттiң үйлестiрушi органдары Палаталар ... ... ... ... және Мәжiлiстiң Бюросы болып табылады.
2. Палаталар Бюроларының құрамында ... ... ... ... ... төрағалары кiредi.
 Мәжіліс Бюросының құрамына Мәжілісте өкілдік ететін ... ... ... де ... ... ... ... комитеттерi мен комиссияларының жұмысын ... ... ... үшiн ... ... және ... пен ... өзге де шешiмдерiн қараудың кезектiлiгi жөнiнде ұсыныстар
дайындайды;
3) бiрнеше комитеттердiң ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға көмек көрсетедi;
4) Осы Конституциялық заңмен Парламенттiң ... ... мен ... құзыретiне жатқызылмаған Палаталар жұмысын ұйымдастырудың өзге
де мәселелерiн шешедi.
4. Палаталар Бюроларының отырыстарын Палаталардың төрағалары қажетiне
қарай шақырады және олар өз ... ... ... кемiнде үштен екiсi
қатысқан ретте ... ... ... ... органдары
 
1. Парламенттiң жұмыс органдары Сенат пен Мәжiлiстің ... ... ... ... ... ... ... Палаталардың тұрақты комитеттерi заң жобалары жұмысын ... ... ... ... ... ... ... үшiн
құрылады. Тұрақты комитеттер құрылған кезде Палаталар олардың ... ... ... ... содан кейiн тұрақты комитеттердiң мүшелерiн
сайлайды. Сенат пен Мәжiлiс құратын тұрақты комитеттердiң саны әр ... ... ... ... ... қызметiне қатысты мәселелердi шешу үшiн Сенат
пен Мәжiлiс тепе-тең негiзде бiрлескен комиссиялар ... ... ... ... Палаталар арасында келiсу бойынша белгiленедi. Комиссиялардың
мүшелерiн ... әр ... ... ... ... ... пен оның ... Конституцияның 47-бабының 1 және 2-
тармақтарында, ... 5) және ... ... ... ... ... Парламент Палаталары арнаулы уақытша
комиссиялар құрады.
5. Тұрақты комитеттер мен ... ... ... ... ... кемiнде үштен екiсi қатысқан ретте құқылы болады .
6. Тұрақты комитеттер мен комиссиялар өз құзыретiндегi мәселелер бойынша
қаулылар шығарады.
7. Тұрақты ... мен ... ... мен ... ... ... ... Парламент Палаталары өз құзыретiндегi мәселелер бойынша Парламенттiк
тыңдаулар өткiзедi.
2. Парламенттiк тыңдауларды Палаталар Бюроларының шешiмдерi ... ... ... ... әрi олар ашық және жабық нысанда
өткiзiлуi ... ... ... ... ... пленарлық отырыстары болатын
күндерi Парламенттiк тыңдаулар өткiзiлмейдi.
Парламенттiң заңдар қабылдау жөнiндегi құзыретi
1. Парламент аса маңызды ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың құқықтық субъектiлiгiне, азаматтық
құқықтар мен бостандықтарға, жеке және заңды ... ... ... ... ... және өзге де ... құқықтарға;
3) мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi ... ... ... мен олардың қызметiнiң, мемлекеттiк және ... ... ... ... ... мен ... да ... төлемдердi белгiлеуге;
5) республикалық бюджетке;
6) сот құрылысы мен сотта iс ... ... бiлiм ... денсаулық сақтауға және әлеуметтiк қамсыздандыруға;
8) кәсiпорындар мен олардың мүлкiн жекешелендiруге;
9) айналадағы ортаны қорғауға;
10) республиканың әкiмшiлiк-аумақтық құрылысына;
11) мемлекет ... мен ... ... ... қатысты
негiзгi принциптер мен нормаларды белгiлейтiн заңдар шығаруға хақылы.
2. Өзге қатынастардың барлығы заңға тәуелдi актiлермен реттеледi.
Заңдарды қабылдау
1. Мәжiлiс депутаттары ... және ... ... көпшiлiк дауысымен
мақұлданған заң жобасы Сенатқа берiледi, ол онда ... ... ... ... әрi ... алпыс күннiң iшiнде қаралады. Сенат депутаттары жалпы
санының көпшiлiк дауысымен ... жоба ... ... ... қол қоюына берiледi. Тұтас алғанда Сенат депутаттары жалпы
санының көпшiлiк дауысымен қабылданбаған жоба ... ... ... ... ... санының үштен екiсiнiң көпшiлiк даусымен жобаны
қайтадан мақұлдаса, ол Сенатқа қайта ... және ... салу ... ... ... ... заң жобасын сол сессия ... ... ... ... ... ... ... көпшiлiк дауысымен заң ... ... мен ... ... ... Егер Мәжiлiс
депутаттарының жалпы санының көпшiлiк даусымен ұсынылған өзгертулермен және
толықтырулармен келiссе, заң ... деп ... Егер ... ... ... ... Сенат енгiзген өзгертулер мен толықтыруларға қарсы
болса, Палаталар ... ... ... ... ... шешiледi.
2-1. Мәжіліс депутаттары қараған және олардың ... ... ... ... ... ... ... заң жобасы Сенатқа
беріледі, онда алпыс күннен асырылмай қаралады. Сенат депутаттарының жалпы
санының кемінде ... ... ... ... жоба ... ... және он күн ішінде ... ... қол ... ... заң ... ... қабылдамауды Мәжіліс немесе
Сенат Палата депутаттары жалпы санының көпшілік ... ... ... ... заң ... оның ... ... депутаттарының кемінде үштен екісінің даусымен конституциялық заң
жобасына енгізілген өзгерістер мен толықтырулар Мәжіліске жіберіледі. ... ... ... үштен екісінің даусымен Сенат енгізген
өзгерістермен және ... ... ... заң ... ... Мәжіліс, Сенат енгізген өзгерістер мен толықтырулар бойынша ... ... ... ... ... ... ... даусымен
келіспесе, онда палаталар ... ... ... ... шешіледі.
3. Үкiмет енгiзген заң жобасының қабылданбауына байланысты ... ... ... ... ... Үкiметке сенiм бiлдiру
туралы мәселе қоюға хақылы. Бұл ... ... ... салу сенiм бiлдiру
туралы мәселе қойылған сәттен бастап қырық ... ... ... Егер ... бiлдiру туралы ұсыныс Палаталардың
әрқайсысының депутаттары жалпы ... ... ... ала ... ... ... ... қабылданды деп саналады. Алайды Үкiмет бұл құқықты
жылына екi реттен артық пайдалана алмайды.
Республика Парламентінің Республика Президентінің  қарсылықтарын қарауы
1. ... ... ... ... ... ... заңның
баптары бойынша қарсылықтар жіберілген күннен бастап бір ай мерзім ішінде
қайталап талқылау мен ... ... ... Бұл ... сақталмауы
Президент қарсылықтарының қабылданғанын білдіреді.
2. Республика Президентінің қарсылықтарымен қайтарылған заң немесе оның
баптары Мәжілістің тиісті тұрақты ... ... ... ... ... ... үшін ... жалпы отырысына шығарылады.
Егер Мәжіліс дауыс беру қорытындылары негізінде заң бойынша Парламент
бұрын ... ... ... ... онда Президент қарсылықтарын
Парламент Палаталарының одан әрі қарауы тоқтатылады және заң қабылданбады
немесе Президент ұсынған редакцияда ... деп ... ... ... ... ... санының үштен екі көпшілік
даусымен заң бойынша бұрын қабылданған шешімді растайтын ... онда ... ... қоса әрі ... ... үшін ... ... тиісті тұрақты комитеті қорытынды әзірлегеннен кейін заң немесе
оның баптары Мемлекет басшысының қарсылықтарын қоса ... ... ... Егер ... ... беру ... ... заң
бойынша Парламент бұрын қабылдаған шешімді растамайтын ... онда ... ... ... ... редакцияда қабылданды деп есептеледі.
Егер Сенат Палата депутаттарының жалпы ... ... екі ... заң ... ... ... шешімді растайтын болса, ... заң ... ... ... деп ... Бұл жағдайда
заң немесе тиісінше оның ... ... ... рет қабылдаған
редакциясында қабылданды деп есептеледі және Президент осы ... ол ... ... ... ... бір ай ... қол ... Қарсылықтарды Мәжілісте қарау барысында Республика Президенті
депутаттардың ұсыныстарын ескере отырып, өзі  қарсылықтарда  ... ... не оның ... жекелеген баптарының редакциясын өзгертуге құқылы.
4. Парламент Палаталарының отырыстарында заң ... оның ... ... талқыланған және дауысқа салынған кезде дауысқа салу, егер
Президенттің қарсылықтары заңға тұтастай туындаған болса, – заң ... не ... ... ... туғызған баптар бойынша
өткізіледі.
5. Егер Республика Президентінің қарсылықтары Парламент қабылдаған
конституциялық ... ... ... онда бұл ... ... қарау үшін көзделген тәртіппен қаралады. Бұл ретте Парламент
Президенттің конституциялық заңдарға қарсылығын әр ... ... ... ... ... ... даусымен еңсереді.
Республика Парламентi депутаттарының мәртебесi
 
 
1. Парламент депутатының өкілеттігі оны Республиканың Орталық сайлау
комиссиясы Парламент ... ... ... ... ... ... сессиясында оның Палаталарының бірлескен отырысында
депутаттар Қазақстан халқына мынадай ант береді: ... ... ... ... ... Республикасының тұтастығы мен ... оның ... мен ... ... бағынуға, өзіме жүктелген
депутаттың мәртебелі міндетін абыроймен атқаруға ант етемін”. ... ... және ант беру ... Үкіметі, Конституциялық
Кеңесі мүшелерінің, Жоғарғы Соты судьяларының, экс-Президенттерінің
қатысуымен ... ... ... ... ... ... өкілді органның депутаты болуға,
оқытушылық, ғылыми немесе өзге де шығармашылық ... ... ... өзге де ... ... ... ... шұғылдануға,
коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің ... ... жоқ. Осы ... ... Республика Орталық ... ... ... ... ... әкеп соғады.
3. Парламент депутатының өкілеттігі орнынан түскен, ол ... ... ... ... ... ... бойынша депутат іс-әрекетке қабілетсіз,
қайтыс болған немесе хабарсыз кеткен деп ... ... ... мен осы Конституциялық заңда көзделген өзге де ... ... ... ... халқы Ассамблеясы сайлаған
депутаттарының өкілеттігі оның ... ... ... ... тоқтатылуы
мүмкін.
5. Парламент Сенатының тағайындалған депутаттарының өкілеттігі
Республика Президентінің ... ... ... ... тоқтатылуы мүмкін.
Тиісінше облыстың, республикалық маңызы бар ... және ... ... мәслихаттары атынан өкілдік ететін депутаттар болып
табылатын таңдаушылардың бірлескен отырысында сайланған ... ... ... осы ... шешімі бойынша мерзімінен
бұрын тоқтатылуы мүмкін.
6. Парламент депутаты:
1) ол ... ... ... ... ... ... оған қатысты соттың айыптау үкімі заңды күшіне ... ... ... ... ... кезде өз мандатынан
айырылады.
7. Парламент Мәжілісінің депутаты:
1) депутат конституциялық заңға сәйкес өзін ... ... ... ... ... конституциялық заңға сәйкес депутатты сайлаған саяси партия ... ... өз ... ... Парламент депутатының өкілеттігі осы баптың 3 және ... ... ... ... ... Орталық сайлау комиссиясы
Парламент депутатының өкілеттігін ... әкеп ... ... ... ... ... қабылдайды және Парламенттің тиісті
Палатасына ... ... ... ... ... ... ... енгізу туралы шешім қабылдайды.
Орталық сайлау комиссиясының ұсынуы негізінде Парламент Палатасы тиісті
Парламент депутатының өкілеттігін тоқтатады.
9. Парламент депутатының өкілеттігі осы баптың 4, 5 және ... ... ... ... ... Орталық сайлау комиссиясы
тиісті адамның Парламент депутатының өкілеттігін жоғалтқаны ... ... ... ... ... және ... Мәжілісі депутаттарының өкілеттігі тиісінше
Парламент немесе Парламент Мәжілісі ... ... ... ... ... ... ... Парламент сессиясында және өзi құрамына кiретiн оның
органдарының отырыстарында ... ... ... бойынша шешушi дауыс
құқығын пайдаланады.
2. Парламент депутаты:
1) Парламент пен оның Палаталарының ... және ... ... және ... ... ... күн тәртiбi, талқыланатын мәселелердi қарау тәртiбi мен
олардың мәнi жөнiнде ұсыныстар мен ескертпелер енгiзуге;
3) Парламент Палаталары ... ... ... не ... ... келiсiм беретiн лауазымды тұлғалардың
кандидатуралары жөнiнде өз ... ... ... ... бiрлескен және бөлек отырыстарында қарау үшiн
ұсынылатын мәселелер бойынша Палаталар Бюросына ұсыныстар енгiзуге, ал оның
ұсыныстары қабылданбаған ... ... ... ... ... ... Парламент пен оның Палаталары органдарының отырыстарында қарау үшiн
мәселелер ұсынуға;
6) Парламент ... ... ... ... ... ... Парламент сессиясында тыңдау туралы ұсыныстар енгiзуге;
7) заңда белгiленген тәртiппен депутаттық сұрау ... ... ... баяндамашыларға, сондай-ақ отырысқа төрағалық
етушiге сауалдар беруге;
9) дауысқа салу себептерi бойынша өзiнiң ұсыныстарын негiздеп сөйлеуге,
анықтама беруге;
10) Парламент қабылдайтын заңдардың, қаулылардың, ... да ... ... ... Парламент депутаттарын азаматтардың қоғамдық маңызы бар үндеулерiмен
таныстыруға;
12) Парламент отырыстарының стенограммалары мен ... ... ... ... танысуға;
13) осы Конституциялық заңға, Парламент пен оның ... ... ... да ... жүзеге асыруға хақылы.
Депутаттың Парламент сессияларына, оның Палаталарының отырыстарына
қатысуы
 
1. Депутат Парламенттiң және өзi құрамына сайланған оның ... ... ... ... ... берудi депутаттың жеке өзi
ғана жүзеге асырады.
2. Палатаның Төрағасы, не ... ... ... ... ... ... регламентпен белгiленген мерзiмде депутатқа сессиялардың,
орган отырыстарының өткiзiлетiн уақыты мен орны туралы, сондай-ақ олардың
қарауына енгiзiлетiн ... ... ... хабарлайды, оған осы
мәселелер бойынша қажеттi материалдарды бередi.
3. Депутат мәжiлiске келуге ... ... ... бұл ... ... не тиiсiнше Парламент органының ... ... ... ... хабарлайды.
4. Депутаттың Палаталар мен олардың органдарының отырыстарына дәлелдi
себептерсiз үш реттен артық ... сол ... ... беру ... беруi депутатқа осы ... ... ... ... ... әкеп ... Палаталар Бюроларының, олардың тұрақты комитеттерiнiң, Парламент
комиссияларының және оның ... ... ... депутат кез келген
мәселелер мен ұсыныстарды қарауға енгiзуге, мәселелердi қарауға ... ... ... ... ... ... қабылданған
шешiмдердiң жүзеге асырылуын ұйымдастыруға, олардың орындалуын бақылауға
қатысуға ... Өзi ... ... ... ... ... ... депутат
Парламент сессиясында өз көзқарасын баяндауға немесе ол туралы төрағалық
етушiге жазбаша түрде хабарлауға хақылы.
7. Палаталар ... ... ... ... комитеттерiнiң,
Парламент комиссияларының және оның ... ... ... ... ... отырыстарына қатысып, ұсыныстар енгiзе алады,
қаралатын мәселелердi талқылауға және кеңесшi дауыс ... ... ... ... ... Палаталар Бюроларының, тұрақты комитетiнiң
немесе комиссиясының шешiмiмен келiспеген ... өз ... ... қаулы жобасына түзетулер ретiнде енгiзе алады. Депутат енгiзген
түзетулер Парламент ... ... әрi ... дауысқа салу
өткiзiледi.
Депутаттық сұрау салу мен сауалдар
 
1. ... ... салу ... Палаталарының бiрлескен және бөлек
отырыстарында ... ... ... лауазымды тұлғаларына осы
органның немесе лауазымды тұлғаның құзыретiне ... ... ... сессиясында негiзделген түсiнiктеме беруiн немесе өз көзқарасын
баяндауын ресми сұраған талабы болып табылады.
2. Парламент депутатының Қазақстан Республикасының Премьер-министрi ... ... ... Банкi Төрағасына, Орталық сайлау комиссиясының
Төрағасы мен мүшелерiне, Бас Прокурорына, Ұлттық қауiпсiздiк ... ... ... атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп
комитетiнiң Төрағасы мен мүшелерiне сұрау салуға құқығы бар. Бұл ретте ... ... ... ... ... функцияларын жүзеге асыруға
байланысты мәселелерге қатысты бола ... ... ... комитетiнiң
Төрағасына салынған сұрау Палаталардың жабық отырысында ... ... салу ... ... енгiзiлуi мүмкiн және Парламент сессиясында
жария етiлуге тиiс.
4. Өздерiне сұрау салынған лауазымды ... ... ... ... ауызша немесе жазбаша жауап қайтаруға мiндеттi. Сұрау салуға
жазбаша жауап әрi ... бiр ай ... ... ... ... жария
етiледi. Сұрау салуға қайтарылған жауап бойынша жарыссөз өткiзiлуi мүмкiн.
Депутат салынған сұрауына ... ... өз ... бiлдiруге хақылы.
5. Сұрау салуға қайтарылған жауап пен оны талқылаудың нәтижелерi ... ... оның ... ... ... ... Сұрау салу
мен оған берiлген жауап бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы мүмкiн.
6. Депутаттар ... ... және ... ... Қазақстан
Республикасының Премьер-Министрi мен Үкiметi ... ... ... Орталық сайлау комиссиясының Төрағасы мен мүшелерiне, Бас
Прокурорына, Ұлттық ... ... ... ... ... ... жөнiндегi есеп комитетiнiң Төрағасы мен
мүшелерiне ауызша сауалдар қоюға хақылы. ... ... осы ... ал
жауап беру үшiн қосымша даярлық қажет болған ретте үш күн мерзiм iшiнде
қайтарылады.
Депутаттың ... ... ... қабылдану құқығы
1. Депутаттық қызмет мәселелерi бойынша депутат мемлекеттiк ... ... ... ... ... кiру ... олардың басшыларымен және басқа да ... ... ... ... ... Қызметi мемлекеттiк құпияларға байланысты ұйымдарға депутаттың кiрiп-
шығу ... ... ... ... ... ... ету
 
1. Палаталар Бюролары депутатты Парламент қабылданған құжаттармен,
сондай-ақ Парламент пен оның органдарының, басқа да ... ... ... бiрлестiктердiң ресми таратылатын ақпараттық және анықтамалық
материалдармен қамтамасыз ... ... ... мен ... ... лауазымды тұлғалары
депутатқа оның депутаттық қызметiнде туындаған ... ... ... көрсетедi.
Депутаттардың қызметiн материалдық, қаржылық және әлеуметтiк-тұрмыстық
жағынан қамтамасыз ету
1. Депутаттар жалақысын ... ... ... ... ... тәртiппен Республика Президентi белгiлейдi.
2. Республика астанасынан тыс жерде ... ... ... ... ... ... шартымен мемлекеттiк тұрғын-үй қорынан
және заңдарда белгiленген нормалар ... ... ... және ... тұрғын үй берiледi.
3. Парламент депутаттың өз сайлаушыларымен өзара қарым-қатынас жасауы,
оларды Парламент қызметi туралы ұдайы ... етiп ... ... ... мен ... ... орындауы үшiн ... ... жол жүру ... ... тыс ... ... округтерiне iссапарларға шығып тұру құқығы берiледi. Бұл ретте
iссапар шығыстары Республика Конституциясы ... 9) ... ... ... ... ... Парламенттiң, оның Палаталары мен олардың органдарының тапсырмаларын
орындау үшiн депутат ... ... ... оған ... ... бойынша iссапар шығыстары төленедi.
5. Депутаттарға Қазақстан Республикасының астанасы шегiнде автомобиль
көлiгiмен қызмет көрсету, оларға емдеу-сауықтыру және ... ... ... ... белгiлеген тәртiппен жүзеге асырылады.
5-1. Парламенттің ... оның ... ... ... ... ол ... кеткен немесе Парламент  немесе Парламент Мәжілісі
 таратылған жағдайда және ол жұмысқа орналасқан ... ... ... ... дейiн ай сайын орташа айлық жалақысы мөлшерiнде, бipaқ
өкілеттігі тоқтатылған ... ... кету ... ... күннен бастап үш айдан аспайтын уақыт жәрдемақы
төленедi.
Депутаттық өкiлеттiгiн жүзеге ... ... ... ... ... ... жасау мақсатымен депутатқа немесе
оның жақын туыстарына қандай түрде болмасын ықпал ... ... ... ... ... әкеп ... ... органдар мен қоғамдық бiрлестiктердiң, жергiлiктi өзiн-
өзi ... ... ... ... алдындағы өз мiндеттерiн
орындамаған, оған көрiнеу ... ... ... ... ... бұзған лауазымды тұлғалары Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес ... ... ... ... ... ... Парламент депутатын оның өкiлеттiк мерзiмi iшiнде тұтқынға алуға,
күштеп ... сот ... ... әкiмшiлiк жазалау шараларын
қолдануға, қылмыс үстiнде ұсталған немесе ауыр қылмыс ... ... ... ... келiсiмiнсiз қылмыстық жауапқа тартуға болмайды.
2. Депутатты қылмыстық жауапқа тартуға, қамауға ... ... ... белгiленген әкiмшiлiк жазалау шараларын қолдануға келiсiм ... Бас ... ... не ... ... ... оны ... Палатаның отырысында қарауға әзiрлеу үшiн ... ... ... ... депутатқа айып тағудың, оны қамауға алуға
санкция берудiң немесе әкiмшiлiк құқық ... ... ... сотқа
жiберудiң алдында енгiзiледi. Бас Прокурордың ұсынысы мен Орталық сайлау
комиссиясының тұжырымы олар келiп түскен күннен бастап екi апта ... ... және ... тиiстi лауазымды тұлғалар мен
органдардың ... ... ... ... ... хақылы. Палата дәлелдi
шешiм қабылдап, оны Республиканың Бас Прокурорына және ... мен ... ... жүзеге асыратын Республика мемлекеттiк органының басшысына үш
күн мерзiм iшiнде ... ... ... ... ... құқығы туралы
мәселенi Палата қараған кезде қатысуға хақылы.
3. Депутатқа қатысты қылмыстық iстi анықтау мен ... ала ... ... ... ... ... басшысы ғана қозғай алады
және ол iс жүргiзу ... ... ... ... үшiн ... ... тиiс.
4. Орталық сайлау комиссиясы iс бойынша шешiм қабылдаған тиiстi ... ... ... ... ... сұратып алады және айыптау үкiмi
шығарылған ... ... ... ... ... айыру жөнiнде
ұсыныс енгiзедi.
Депутатқа қолданылуы мүмкiн жазалау ... ... ... мен оның органдарының отырыстарына дәлелдi
себептерсiз үш реттен артық ... ... оған ... ... ... ... бас ... Депутат Палаталар мен оның органдарының
отырыстарына дәлелдi себептерсiз бiр ... ... ... ... ол осы
Конституциялық заңның 30-бабының 1,3,4,5-тармақтарымен ... ... ... ... және ... қамтамасыз ету
жағдайларынан айырылады. Бұл жөнiндегi шешiмдi депутат Палата ... ... ... отырысына қатыспаған жағдайда ... ... ал ... ... ... ... ... Палатаның Бюросы қабылдайды.
2. Депутат өзiнiң даусын басқа бiреуге берген жағдайда Палата Бюросының
шешiмiмен оған дауысты басқа бiреуге беруге жол ... күн үшiн ... ал ... ... бiреуге қайталап берiлген жағдайда айлық жалақысын
төлеуден бас ... ... пен оның ... ... белгiленген
депутаттық әдеп ережелерiн бұзған ... ... ... ... ... мынадай жазалау шаралары қолданылуы мүмкiн:
1) парламенттiк мiнеу;
2) ... ... ... ... ... ету;
3) Палаталардың бiрлескен немесе бөлек бiр отырысының бойында ... ... ... ... ... үш отырысының бойында сөз бермеу;
5) Палаталардың бiрлескен немесе бөлек бiр отырысының уақытына отырыс
залынан шығарып ... ... ... немесе бөлек үш отырысы уақытына отырыс
залынан шығарып жiберу;
7) бiр ... ... ... ... ... ... қолдануға байланысты ... ... ... ... ... ... ... Депутаттардың Палаталар мен олардың органдарының отырыстарына
келуiн, ... ... өз ... ... бiреуге беруiне жол берiлмеуiн
бақылауды Орталық сайлау комиссиясының мүшелерi жүзеге асырады.
5. Мәжіліс депутаттарына осы бапта көзделген ... ... ... ... Мәжілісте өкілдік ететін, құрамына депутаттар кіретін саяси
партиялардың фракциялары бастамашы болуы мүмкін. 
Республика Парламентіндегі депутаттық бірлестіктер
 
1. Парламент депутаттары саяси партиялардың ... мен ... ... депутаттық бірлестіктер құруға құқылы.
2. Саяси партияның фракциясы – заңда белгіленген тәртіппен тіркелген
саяси партиядан ... ... ... ... тобы, ол тиісті
саяси партияның мүдделерін білдіру мақсатында Парламент ... ... ... ... ең аз адам саны ... ... айқындалады. Саяси партия фракциясының құрамына Парламент
Мәжілісінің депутаттары кіре ... ... бір ғана ... ... құрамында болуға құқығы бар.
3. Депутаттық топ – депутаттардың өз өкілеттіктерін ... ... ... ... ... топтың құрамында Парламенттің
кемінде он бес ... ... ... ... ... фракцияларын тіркеу – Парламент Мәжілісінің
Бюросында, депутаттық топтарды ... ... ... Бюроларында
жүзеге асырылады. Саяси партиялардың фракциялары мен депутаттық топтарды
тіркеу ... ... ... ... ... ... ... партиялардың фракциялары мен
Парламенттегі депутаттық топтардың өкілеттігі, ұйымдастырылуы мен қызметі,
олардың ... ... ету ... пен оның ... ... ... және депутаттың омырауға тағатын белгiсi
1. Депутаттың депутаттық куәлiгi және депутаттық омырауға тағатын
белгiсi болады, ... оған ... ... ... ... ... Орталық сайлау комиссиясы бередi. Депутат депутаттық куәлiк
пен омырауға тағатын белгiнi өз өкiлеттiк мерзiмi iшiнде пайдаланады.
2. ... ... ... куәлiгi мен омырауға тағатын
белгiсi, олардың ... мен ... ... ережелердi Республиканың
Орталық сайлау комиссиясы бекiтедi.
Республика ... және ... ... ... ... ... ... Президенті Парламент палаталары төрағаларымен және Премьер-
Министрмен консультациялардан кейін Парламентті немесе Парламент Мәжілісін
тарата алады.
2. Парламентті және ... ... ... ... соғыс жағдайы
кезеңінде, Президент өкілеттігінің соңғы алты айында, сондай-ақ ... ... ... бір жыл ... ... болмайды.
3. Мәжіліс таратылған жағдайда Парламенттің конституциялық заңдар мен
заңдар қабылдау жөніндегі ... ... ... жаңа ... ... Сенат атқарады.
Мұндай жағдайда Сенаттың конституциялық заңдар мен заңдар қабылдау ... ... ... ... ... Аппараттары
1. Парламент қызметін ұйымдастырушылық, құқықтық, ақпараттық-талдамалық
және өзгедей қамтамасыз етуді Сенат пен Мәжілістің ... ... ... ... пен Мәжіліс аппараттарының құрылымы мен штат санын белгілеуді,
оларды жасақтауды Парламент қызметін қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... асырады.
3. Сенат пен Мәжіліс аппараттарының қызметі Республиканың ... ... ... ... ... ... ... асырылады.
4. Парламенттің немесе Парламент Мәжілісінің өкілеттік мерзімдерінің
аяқталуына байланысты, Парламент немесе Парламент Мәжілісі таратылған ... ... жаңа ... ... ... ... пен Мәжілістің
аппараттарындағы мемлекеттік қызметшілердің жұмысы тоқтатылмайды.
5. Сенат пен ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік-тұрмыстық қамтамасыз етудің өзге
жағдайлары бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... қоғам – саясаттың негізгі сүйенер қоры, қайнар ... ... сол ... ... сұранысына, талабына сай жүргізілуін ... ... ... билік тарапынан күтеді, соған қарай
бағалайды, сенеді, үміттенеді. Бұлай ...... және ... ... ... халықтың сайлау жүйесі арқылы
билік құзырларына тапсырған өкілеттігі бар. Саясаттың ... ... да ... билікпен байланысты. Саясаттың аясы осылайша бұқараға
жайылады. ... да, ... ... ... ... алмайды.
Ал саясатпен айналысатындар, тікелей мемлекеттік саясатқа жауапты
адамдар, яғни мемлекеттік билік ... ... сол ... ... ... болғандықтан, олар оның мазмұнына да,
сапасына да, ... де ... ... ... тиісті болмақ.
Саясаттың үлкені биліктің қолында. Алайда бұл демократиялық, азаматтық
қоғамда ресми биліктің жалғыз билеп-төстеуін ... ... ... ... ... ... үміті бар адамдар, адамдардың топтары да
саясатпен айналысады. Көп жағдайда олар саяси партиялар, үкіметтік ... ... тағы да ... ... ... арқылы келеді.
Еліміздің саяси-қоғамдық өміріндегі ... ... ... ... ... ... ... Президентінің қызметімен
байланысты екенін айту қажет. Кейбіреулер Парламентті бір палаталы етіп
өзгертейік деп жүр. Біз екі ... ... ... ... ... Себебі, екі палата бар жерде түрлі позиция, түрлі пікірлер бар.
Екіншіден, Парламент шығаратын заң жобалары өте жоғары ... ... екі ... сүзгіден өтіп қабылданады. Ол ... ... ... ... ... ... Коснтитуция
2. 95 жылғы ҚР Парламентінің Депутатының мәртебесі
3. Сапарғалиев Ғ. «ҚР ... ... ... С.Қ ... «ҚР Конституция құқығы 2000»
5. Зимаров «Конституция и Парламент РК 1996 г»
6. Конституцияға қ-қа ... ... ... 2007 «Заң ... ... Қожакеев Т. Журналист және
өмір, ... ... ... Ә. ... ... ... ... Алматы, 1989.
9. Ыдырысов Т. Шеберлік бастауы. Алматы, 1984.
10. Омашұлы Н. Жол үстінде журналист. ... ... ... ... Т. ... шығармашылық шеберлігі. Алматы: Қазақ
университеті. 2004. 64 б.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының құқықтық мәртебесі21 бет
“Отан” Республикалық саяси партиясының мәлімдемесі7 бет
Парламен депутатының мәртебесі11 бет
Парламент депутатының мәртебесі17 бет
Парламент палаталарының депутатары11 бет
ҚР Парламенті депутаттарының конституциялық-құқықтық мәртебесі6 бет
Әбіш Кекілбаев, жазушы, Парламент Сенатының депутаты, қоғам және мемлекет қайраткері: егемендік декларациясын қабылдау оңайға түскен жоқ35 бет
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
Адам және азамат9 бет
Ататүрік23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь