Қазақстан Республикасында инвестициялық процесті қаржыландыру, нарықтық тетікті бір қалыпқа келтіру жолдарын дамыту бойынша, сонымен қатар еліміздегі инвестициялық аудиттің қазіргі жағдайын зерттеу және кешенді ғылыми дәлелденген ұсыныстар жасау

Кіріспе
1. Инвестициялық қызметтің экономикалық мәні мен мазмұны
1.1 Инвестицияның пайда болуы және даму тарихы
1.2 Инвестицияның қызметі мен оның түрлері
1.3 Қаржылық инвестициялар есебі
2. Инвестициялар есебінің аудиті
2.1 Инвестиция аудитінің түсінігі
2.2 Инвестиция аудитінің міндеттері және ақпараттық қоры
2.3 Инвестицияланатын кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын
талдау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Қазақстан қазіргі таңда инвестицияға қолайлы мемлекет болып табылады. Инвестицияның өсуіне жағдай жасаушы факторлар арасында, Қазақстанның Азиялық региондағы геосаясатты жағдайын, соның ішінде бай пайдалы қазба орындарын, ауыл шаруашылық потенциалын, сонымен қатар жұмысшы кадрларды тағайындаудағы жоғары білім деңгейін айтуымызға болады. Инвестициялық қызмет үшін қолайлы ортаны қалыптастыруға әсер ететін фактор бәрінен бұрын экономикалық және саяси тұрақтылығы, инфрақұрылымның дамуы және банктік жүйені, сонымен қатар дәлдік пен заң орындарының шетелдік инвеcторларына қатысты нақтылығы болып табылады.
Қазақстанда нарықтық реформаларды табысты жүзеге асыру үшін Бүкіл дүниежүзілік банк, Халықаралық валюта қоры, Еуропалық қайта құру және даму банкі, Азия даму банкі секілді беделді халықаралық қаржы инстиуттармен, басқа да халықаралық қаржы мекемелерімен іс әрекетті үйлестірудің үлкен мәні бар. Сонымен бірге Қазақстан бүгінде дүние жүзіндегі үлкенді-кішілі 55 халықаралық ұйымға мүше болып табылады, олардың 61-не қаржылық міндеттемелер төлеу көзделген. Осыған сәйкес республика халықаралық қаржы кредит және басқа ұйымдарға қатысудан туындайтын мүшелік жарналарды, борыштық операциялар мен мәмілелер бойынша қажетті төлемдерді жүзеге асырады.
Қазақстандағы болашақ басты міндеттердің бірі – XXI ғасырдың ортасына таман экономиканың алдыңғы қатарлы салаларына бет бұрыс жасау. Мұны іске асырудағы алғашқы орындардың бірі: шетел инвестицияларын кеңінен тартуға мүмкіндіктер туғызу.
Курстық жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасында инвестициялық процесті қаржыландыру, нарықтық тетікті бір қалыпқа келтіру жолдарын дамыту бойынша, сонымен қатар еліміздегі инвестициялық аудиттің қазіргі жағдайын зерттеу және кешенді ғылыми дәлелденген ұсыныстар жасау.
Қойылған мақсатқа сәйкес келесі міндеттер анықталады:
- Қазақстан Республикасында инвестицияларды пайдаланудың негізгі бағыттары мен реттеу мәселелерін қарастыру;
- Нарықтық экономика жағдайында инвестициялық жобаларды бағалаудың ерекшеліктері;
- Инвестицияның есептеу әдістері мен атқаратын қызметтеріне талдау жасау;
- Әрбір кәсіпкер өз шаруашылығының тиянақтылығын қамтамасыз ету үшін инвестициялық аудиттің міндеттерін анықтау;
1. Н. Әжімбаева, А. Құдайбергенов, Ә. Жантаева “Қаржылық есеп” Алматы 2001ж. 61-81б.
2. Шпрыгин В. “Без инвестиций нет обновления” // Экономика и жизнь 1998. Март № 11, с.29
3. Н. Ш. Әлжанова “Инвестициялық жобалау” оқу құралы. Алматы 2006ж, 5-10б.
4. Н. Әпсәләмов, Қ. Исабеков, Ө. Сұлтанов “Экономикалық теория негіздері” Алматы 1999ж. 479-492б.
5. М.В. Ивощин “Инвестиция. Организация управления и финонсирования” Москва 1999г.
6. Крушевиц Л. “Инвестиционные расчеты” Питер 2004г.
7. № 40 Халықаралық Қаржылық Есеп Стандарты, “Жылжымайтын мүлікке инвестициялар”
8. № 2 Ұлттық Қаржылық Есептілік Стандарты, “ 15-бөлім Жылжымайтын мүлікке инвестициялар”
9. Реформирование экономики Казахстана: Про их решения. Алматы, 2004ж. 343с.
10. Д. О. Абленов “Аудит негіздері” Алматы 2005ж.
11. З. Н. Әжібаева, Н. Ә. Байбалтаева, Ж. Ғ. Жұмағалиева “Аудит” Алматы 2006ж.
        
        Кіріспе
Қазақстан қазіргі таңда инвестицияға қолайлы мемлекет болып табылады.
Инвестицияның өсуіне жағдай жасаушы факторлар арасында, Қазақстанның
Азиялық региондағы геосаясатты жағдайын, соның ішінде бай ... ... ауыл ... ... сонымен қатар жұмысшы кадрларды
тағайындаудағы жоғары білім деңгейін айтуымызға болады. Инвестициялық
қызмет үшін қолайлы ортаны қалыптастыруға әсер ететін фактор бәрінен бұрын
экономикалық және ... ... ... ... және ... сонымен қатар дәлдік пен заң орындарының шетелдік инвеcторларына
қатысты нақтылығы болып табылады.
Қазақстанда нарықтық реформаларды табысты жүзеге асыру үшін ... ... ... ... қоры, Еуропалық қайта құру және даму
банкі, Азия даму банкі секілді беделді халықаралық қаржы инстиуттармен,
басқа да халықаралық қаржы ... іс ... ... ... бар. ... ... ... бүгінде дүние жүзіндегі үлкенді-кішілі 55
халықаралық ұйымға мүше ... ... ... 61-не ... төлеу көзделген. Осыған сәйкес республика халықаралық қаржы
кредит және басқа ұйымдарға қатысудан ... ... ... ... мен ... ... қажетті төлемдерді жүзеге
асырады.
Қазақстандағы болашақ басты міндеттердің бірі – XXI ғасырдың ортасына
таман экономиканың алдыңғы қатарлы салаларына бет бұрыс ... Мұны ... ... ... бірі: шетел инвестицияларын кеңінен тартуға
мүмкіндіктер туғызу.
Курстық жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасында инвестициялық
процесті қаржыландыру, ... ... бір ... ... жолдарын
дамыту бойынша, сонымен қатар еліміздегі инвестициялық аудиттің қазіргі
жағдайын зерттеу және ... ... ... ... жасау.
Қойылған мақсатқа сәйкес келесі міндеттер анықталады:
- Қазақстан Республикасында инвестицияларды пайдаланудың негізгі
бағыттары мен ... ... ... ... ... ... ... жобаларды бағалаудың
ерекшеліктері;
- Инвестицияның есептеу әдістері мен атқаратын қызметтеріне талдау
жасау;
- Әрбір кәсіпкер өз ... ... ... ету ... ... міндеттерін анықтау;
1. Инвестициялық қызметтің экономикалық мәні мен мазмұны
1. Инвестицияның пайда болуы және даму тарихы
Қазіргі уақытта инвестициялық процесті қаржыландыру, нарықтық ... ... ... ... экономикасының дамуының басты
проблемаларының бірі болып табылады. Осыған байланысты тиімді инвестициялық
тетікті ... ... ... ... қалпына келтіру және
қайта құру үшін әр түрлі көз-қарастар мен тәсілдер ұсынылуда. Болашақ
мамандар инвестициялық процесті ... және ... ... ... ... алуына мақсатты теориялар және тәжірибелік түрде бағытталған
шетелдерде қалыптасқан инвестициялық инфрақұрылымның, ... ету ... ... ... қатысу тәжірибесін қарастырады. [2; 29б.]
“Инвестиция” сөзі латын тілінен аударғанда “инвест” салу деген мағынаны
білдіреді. Жалпылай алғанда, инвестиция ...... күні ... ... ... және ... да ... яғни капиталды қандай да бір
өндірісті дамыту арқылы келешекте, яғни алдағы уақытта пайыз түрінде немесе
басқадай үлкен кәсіпкерлік табыс табу ... ... Бұл ... екі
фактор байланысты болып келеді. Оның біріншісі – уақыт, ал екіншісі –
тәуекелділік. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... қалыптатырудың, ғылыми техникалық прогресс жетістіктерін
өсірудің, инфрақұрылымды дамытудың маңызды факторы болып табылады. [1;
61б.]
Инвестицияның көзі ... ... ... ... құнның, яғни таза
табыстың пайдаланылмай сақталған бір бөлігі саналады. Басқаша айтатын
болсақ, ... көзі ... ... құн ... ... ... таза табысының есебінен, өзін-өзі қаржыландыру немесе
ол үшін сырттан несие алу арқылы жасайды. Тағайындалу түрлері бойынша
инвестициялар нақтылық және ... ... ... ... ... ... дегеніміз – шаруашылық субъектісіндегі белгілі бір
материалдық, өндірістік қорлардың, яғни активтердің өсуіне, дамуына
жұмсалыну үшін салынатын ... ... ... [3; 5-7б.]
Қаржылық инвестиция дегеніміз – акционерлік қоғамдар немесе мемлекет
шығарған акцияларға, облигацияларға және басқадай құнды қағаздарға
банктердің депозиттеріне ... ... ... ... ... бұл – ... салып және
инвестицияларды жүзеге асыру бойынша тәжірибелік әрекеттер ... тар ... ... бұдан да қатты, мұнда
қаржы салымы ең алдымен бизнестің ... ... ... сатып алу және орнатуға, техникаға, шикізатқа, ғимарат
құрылысына. Қандай болмасын кәсіпорынның материалдық бөлігі негізгі ... ... ... ... ... ... және жеке ... бұлар
коммерциялық тәуекелділікке қарай инвесторларға, кәсіпкерлерге,
саудагерлерге және ойыншыларға бөлінеді.
Инвестор – бұл ... ... ... ... ... біреудің ең
алдымен ойлайтыны тәуекелділіктің аз болуы; инвестор – бұл күрделі қаржыны
қаржыландырудағы делдал.
Кәсіпкер – бұл ... бір ... өз ... салушы адам.
Саудагер – бұл белгілі, алдын ала есептелінген тәуекелділікке баруға
дайын адам.
Ойыншы – қандай да болмасын ... ... ... тұлға.
Инвестициялау мақсаты – табыс, пайда, кіріс. Кірісті қаржыны
бизнестің материалдық бөлігіне салмай-ақ алуға болады. Бірақ белгілі
жағдай, ұзақ мерзімді кәсіпорынның ... ... тек қана ... саудагерлік іс әрекеттермен ғана шұғылданып, негізгі қорларын жаңартуды
ұмытып кететіндері де болады. Ондайлар бәсекелестерінен қалып қояды, ал
мұның өзі нарықтық даму ... өте ... ... ... ... қызметтің маңызды аспектісі – шетел инвесторларының
қатысуы және республика экономикасын тұрақтандыру үшін шетел ... Бұл ... ... ... құрылымын жетілдірудің басым
міндеттерін шешу, рынокты тұтыну тауарларымен ... және ... ... үшін ... әрі ... пайдаланылуы тиіс. Сыртқы
кредиттерді қамтамасыз ету үшін нысаналы әрі тиімді пайдаланылуы тиіс.
Сыртқы кредиттерді қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ұлттық валютаны да қамтамасыз етеді. Кредиттерді
қамтамасыз етудің басқа нысаны экспорттық ... ... ... [4; 479-492 ... ... ... соңғы өзгерістерін бірге ала келетіні белгілі. Сол
сияқты нарықтық экономика да біздің қоғамға инвестиция ұғымын ала ... ... ... ... ... қалыпты заңдылығына
айналып кеткен ұғым болып табылады. 1993 ... 2003 ... ... ... ... 25,8 ... ... АҚШ доллары көлемінде тура
шетел инвестициясы тартылды. Сараптамалық бағалау бойынша ... ... тура ... 80 ... ... Қазақсан экономикасы алып
отыр. Дүниежүзілік банк біздің елімізді инвестициялар ... өте ... ... ... қосты. Халықаралық “Moody`s Investors Service” рейтинг
агенттігі Қазақстанға ... мен ... ... өте жоғары
рейтингін берді. Бұл Қаржы министрлігіне төмен пайызбен, біріншіден,
кредиттер алуына мүмкіндік береді. Екіншіден, екінші деңгейдің ... ... ... ... Енді бұған Қазақстанның
нарықтық экономика мемлекеті ретіндегі танылғанын қоссақ, бүкіл дүние жүзі
біздің ... ... ... ... ... артуы мен
реформалардың біз қалаған бағытта дамып келе жатқанын танып отырғаны
тұлғаланып шығады.
Қазіргі Қазақстан экономикасы дамуында жаңа сапалық дәрежедегі кезеңге
келді. Экономикадағы ... ... ... ... өсу деңгейіне
жетті. Осы жағдай инвестициялық саясатта өзгерістерді тудырды. Бүгінде бұл
инвестициялық саясат бір қатар ... ... ... ... ... ... ... басты назар аудару.
Екіншіден, барлық экономика субъектілері үшін тең дәрежелі жағдайды
қалыптастыру. [9]
1.2 Инвестицияның қызметі мен оның ... ... бұл - ... ... және инвестицияларды
жүзеге асыру бойынша тәжірибелік әрекеттер жиынтығы.
Қазіргі кезде Қазақстанда ... ... ... ... процесс
әлеуметтік –экономикалық дамуымыздың негізгі алғы шартына айналып,
еліміздегі реформаларды табысты іске ... ... ... ... ... ... ұлттық экономиканың маңызды да қажетті қоры болып
саналады. Инвестициялық жобаларды іске асыру ... ... ... ... ... ... қоса жұмыс орындарының
көбейіп, тұрғындарды еңбекпен толығымен қамтамасыз етуге, сөйтіп
халқымыздың өмір деңгейінің өсуіне мүмкіндік береді. Сонымен, елімізде
жүргізіліп жатқан процесті ... ... ... әлеуметтік
саланың өркендеуіне жағдай жасайтын қызмет деп қарастыруымыз керек. Осыған
орай, инветициялық іс-әрекетті талдауда, оның тиімділігіне ... ... әсер ... әлеуметтік шараларды ерекшелеудің маңызы
зор.
Инвестициялар бірнеше түрге бөлінеді: венчурлық, тікелей, портфельдік,
аннуитеттік түрде болады.
Венчурлық капитал - бұл тәуекелділік ... ... ... ... ... ... ... үлкен тәуекелділікпен жаңа іс-әрекет
саласына салынатын инвестиция. Мысалы, жаңа акцияларды шығару ... ... ... ... жоқ ... ... да, салынатын
қаржының тез арада орнына келуіне есептеледі.
Күрделі қаржының жүзеге асуы, кәсіпорның клиенттердің акцияларының бір
бөлігін сатып алу арқылы немесе оған ... ... оның ... ол ... ... жүргізіледі. Капиталды тәуекелділікпен салу жаңа
технологияны енгізген ұсақ инновациялық фирмаларды қаржыландыру
қажеттілігінен туады. Тәуекелділік ... әр ... ... түрлерін
үйлестіре береді: қарыздық, акционерлік, кәсіпкерлік. Ол сондай-ақ ғылыми-
өнертапқыштық фирмалардың-венчурлық деп аталатын құрылуына делдалдық
жасайды.
Тікелей инвестициялар - бұл шаруашылық субъектісіне табыс алу үшін ... ... ... басқару органдарына қатынасуға құқыққа ие болу
үшін, жарғылық капиталға өзінің салымын салу.
Портфельдік инвестиция - бұл өзінің портфелін ... ... ... бағалы қағаздар мен басқадай активтерді сатып алу болады. Портфель -
бұл әр түрлі инвестициялық құндылықтардың бірігіп жинақталғаны болады да,
салым иесінің нақтылы ... ... ... ... көрсететін
құралы. Портфельге бағалы қағаздардың бір түрі немесе әр түрлі
инвестициялық бағалылықтар: акциялар, облигациялар, жинақ және депозиттік
сертификаттар, аманаттық куәліктер, ... ... және ... - жеке ... ... ... Бұл ... болып
кеткеннен кейін, кейбір аралықтарда оған үнемі белгілі кіріс әкеліп тұратын
салымы. Бұл - негізінен сақтандыру және ... ... ... қаржы.
Сақтандыру компаниялары және зейнетақы қоры қарыздық міндеттемелер шығарады
да, оның иелері келешекте оны аяқ астынан болып қалған шығындарын жабуға
пайдалана алады. ... ... ... мезгілсіз қайтыс болған
жағдайда, қаржылық қиыншылыққа ұрынбайды. Зейнетақылық қор өз клиенттерін
зейнеткерлікке шыққаннан кейін ақшалай қормен қамтамасыз етеді.
Сақтандыру ... ... ... ... полисі
бойынша бір уақытта алғысы келгендерге ақша немесе ануитетті беруі
мүмкін.[5;184б.]
Ең тиімді, оңай тәсіл болып, ақшаны дұрыс пайдалану тек оны ... ... алу ... ... ... ең бірінші ережеге айналғаны: ақшаны
банкте сақтаудан гөрі қаржыны өндіріске жұмсап, бағалы қағаздарға және ... беру ... егер ... таза ... ... шығарып
тастағанда) көбірек алғанда.
Инвестициялық шешімге барғанда, онымен бірге ... да ... ... ... біз жыл ... ... 100.000 ... көлемінде аламыз деп
есептесек, алдағы болатын инфляция қарқынын 10% деп ... онда ... 90 мың ... ғана ... инвестор 100 мың теңгені 15% жылдық өсіммен салғанда, инфляция
болмаса, жыл аяғында 15000 кіріс алады. Сондықтан, 10% инфляция ... ... ... (15% + 10% = 25%) 15% кем салуына болмайды.
Тағы бір мысал келтірейік. Сіз бір ... ... ... 500 ... ... ... Егер ... деңгейінің болжамы жылына 8% болады
делінгенде, онда сізді ... ... ... ... ... ... болады. Егер жылына алатын пайдаңыз 40 теңгеден
асқанда, яғни 500 мың теңгеден 8% - ... Онда ... ... ... ... сақтауды және ұлғайтуды қамтамасыз етеді.
Мұнан кейінгі - екінші ереже: егер инвестициялау тиімділі инфляция
қарқынынан асып жатса, қаржыны ... мәні арта ... ... ... мерзімі - бұл қаржы салымының басындағы көлемін
жобадан түскен пайда есебінен орнына келтіруге қажетті кезең.
Мұндағы пайда деп отырғанымыз таза ... ... ... алып ... оған ... ... ... және амортизацияны қосқандағы.
Пайданың жай нормасына негіз болатыны пайдалану жөніндегі есептесулер.
Бұл бойынша бір жыл ... ... ... ең ... инвестициялық
шығынга қатынасын есептеп шығаруға мүмкіндік туады. Сөйтіп, ... ... ... пайда мен капиталдың қалай анықталғанына байланысты
болады.
1.3 Қаржылық инвестициялар есебі
Қаржылық  инвестициялар иелену  мерзіміне   ... ... ... ... а)  ... ... – иелену  мерзімі бір жылға дейін;
                   ә)  ұзақ  мерзімді – иелену  мерзімі бір ... ...... мерзімді қаржы инвестициялар” шоты; Бұл кіші бөлім қысқа
мерзімді қаржы инвестицияларын есепке алуға арналған. Осы кіші бөлім
мынадай шоттардың топтарын қамтиды:
1110 – ... ... ... қарыздар”, онда ұйымдардың мерзімі
бір жылға дейін берген қарыздары есепке алынады;
1120 – ... ... ... мерзімді активтер”, онда бағалардың
қысқа мерзімді ауытқуларына пайда алу мақсатында сатып ... ... ... ... ... ... активтерін егер ол құрылымы қысқа
мерзімді перспиктивада пайда алуға ынталандыру ... ... бір ... ... ... оны ... алу себептеріне қарамай
саудаға арналған ретінде жіктеген жөн. Туынды қаржы активтері хеджерлеудің
тиімді құралдары ретінде анықталған жағдайларды ... ... ... ...... ... ... қысқа мерзімді инвестициялар”, онда
ұйым берген қарыздар мен дебиторлық берешекті қоспағанда өтеу мерзімі
немесе анықталатын төлемдері және тіркелген өтеу мерзімі бар ... ... ... ... ...... үшін ... бар қысқа мерзімді қаржы инвестициялары”, онда
мынадай санаттарға кірмеген қысқа ... ... ... есепке
алынады:
• Ұйым берген қарыздар мен дебиторлық берешек;
• Өтеуге дейін ұсталатын инвестициялар;
• Саудаға арналған қаржы активтері;
1150 – “Өзге қысқа мерзімді қаржы ... онда ... ... өзге ... ... ... ... есепке
алынады.
 1100-1150 шоттар активті, күрделі әрі негізгі болып табылады. Осы
шоттардың Дебетіне - қаржылық ... ... басы мен ... ... ұлғаю операциялары; Кредит бойынша - қаржылық
инвестициялардың  кему операциялары жазылады. Демек, инвестицияның тиісті
бөлімше шоттарының дебетіне, ал сатылып ... ... ... ... ... ... ... шоттардың кредитінде көрсетіледі, яғни
бұл жағдайда мынадай операция жүргізіледі:
Дт 1150, 2040
Кт 1010, 1310, 2410
Ал инвестордың ... ... ... ... ... өсуі:
Дт 1150, 2040
Кт 5420
Инвестордың алған немесе алуға тиісті дивидентінің сомасына ... ... ... ... ... жағдайда)
Дт 1010, 1030
Кт 2200-2210
Инвестицияны сатқаннан түскен табыс:
Дт 1010, 1030
Кт 6140
    Қаржылық инвестициялардың шоттары бойынша ... есеп ... ... ... ... ... инвестициялар сатып алу
кезінде ол оның сатып алынған бағасымен бағаланады, ал сатып алынған бағаға
алумен байланысты тікелей ... яғни ... ... банктің
көрсеткен қызметі үшін төленетін пайыздары, қор биржасының комиссиондық
төлемдері кіреді.
    Қысқа мерзімді ... ... ... ... ... құнымен, не сатып алу құнымен немесе ағымдағы құнының ең төменгі
бағасымен есептелінеді. Егер де ... ... ... ... ... құнымен есептелінсе, онда тұрақты түрде кезеңдік өзгерістерін
ескеріп отыруға тура келеді, мысалға, қор биржасындағы, инвестицияның
котировкасы ... ... ... инвестиция өссе, онда ол табыс болып танылады,
ал керіснше өзгерсе, онда оның ... ... ... ... ... жалпы қоржындық(порфелдік) жиынтығымен;
• инвестицияның түрі бойынша қоржындық жиынтығымен;
• жеке инвестициялары (әрбір инвестициясы) бойынша ;
бұл кезде сатып алынған бағасы ағымдағы (нарықтық)бағадан ... ... ... ... ... ретінде танылады, ал керісінше жағдайда -
табыс ретінде танылады.
     Қысқа мерзімді ... ұзақ ... ... ... олар сатып алу және ағымдағы құнының ең төменгі бағасы бойынша немесе
ағымдағы құны бойынша (егер де олар бұрындары осы құны ... ... ... біз бұл ... ... ... бір мысал қарастырып
көрейік:
• акцияның инвестициясы;
• облигацияның инвестициясы ;
• басқа да ... ... – Ұзақ ... ... ... ... қатысу әдісімен
есепке алынатын инвестицияларды, ұзақ мерзімді дебиторлық берешекті
қоспағанда активтерді қаржылық инвестициялар есепке алуға арналған.
Осы кіші ... ... ... топтарын қамтиды:
2010 – Ұзақ мерзімді берілген қарыздар, онда ұйым бір жылдан асатын
мерзімге берген қарыздар есепке алынады.
2020 – ... ... ... ұзақ ... ... онда ... қарыздар мен дебиторлық берешекті қоспағанда, ұйым өтеу мерзімі
жеткенге дейін иелік етуге берік ниетті және қабілетті, бекітілген ... ... және ... өтеу ... бар қаржы активтері
есепке алынады.
2030 – Сату үшін қолда бар ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар, онда
мынадай санаттарға кірмеген ... ... ... ... ұйым ... мен ... берешек, өтеуге дейін ұсталатын инвестициялар;
2040 – Өзге ұзақ мерзімді қаржылық активтер, онда алдыңғы топтарда
көрсетілмеген ұзақ мерзімді қаржы активтері ... ... ... өзіндік
құны бойынша есепке алынатын еншілес ұйымдарға берілетін инвестициялар,
үйлесімді шоғырланым әдісімен есепке алынатын бірлесіп бақыланатын
ұйымдарға берілетін инвестициялар.
 Ұзақ мерзімді  ... ... ... ... ... ... сатып алу құнымен;
• қайта бағалау құны ескерілген құнмен:;
• сатып алынған құнымен және ... ... ең кіші ... ... яғни ... ... қағаздар негізінде.
    Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялады қайта бағалау үшін: қайта
бағалаудың ... ... үшін ... және бір ... ұзақ ... бір ғана түрі ... бағаланады.
 Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияның қайта бағаланған сомасы меншік 
капиталының өсіміне жатқызылады. Инвестициялар құны төменлеген жағдайда
азайту сол инвестициясының үстеме  ... ... ... ... инвестицияның үстеме сомасы жоқ болған жағдайда оның құнының төмендеуі
зиянға есептелінеді . Инвестицияның үстеме бағасының ... ... ... ... сол ... ... өтелгеннен кейін меншік
капиталына жатқызылады, яғни сол сомаға өседі.
   Ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар құны төмендеген жағдайда сөзсіз бұл
инвестициялардың баланстық құны қайта қарауды ... ... ... ... ... ... ... үшін жеке анықталады және есептелінеді.
Бұл кезде инвестицмяланған субъектідегі инвестордың үлес салмағы және
тәуекелділіктің түрі ескерілуі керек. Қаржылық инвестициялар есептен
шығарылғанда, оны оны ... ... ... мен ... ... ... алып тастағаннан кейін (брокердің немесе дилердің
қызметі) ол не табысқа, не шығысқа жатқызылады. Егер ... ... ... немесе ағымдағы құны бойынша бағаланған болса, онда қайта
бағалау сомасы табысқа немесе ... есеп ... сай ... ... 1. ... ... және бірлесіп бақыланатын серіктестіктерге
салынған инвестициялар бойынша шоттар корреспонденциясы келтірілген.
|№ |Шаруашылық операцияларының мазмұны |Сомасы, |Шоттар ... |
| ... ... | ... ... ... және бірлесіп  | |  | |
| ... ... мына |  |  |  |
| ... салу ... |  |  |  |
| ... ... |  |  |  |
| ... ... ... | | | |
| ... емес ... |200000 ... | |
| |- ақша ... |300000 ... ... |
| |- есеп ... адамдарға берілген |50000 |2200-2310 |1000-1050  |
| ... ... | | |1250 |
| |- ... ... және ... |600000 |2200-2310  | |
| ... ... |450000 ... ... |
| ... және жеке ... | | ... |
| |Жиыны |1600000 |  |  ... ... және жеке ... ... |  |  |  |
| ... ... |100000 ... ... |
| | | | |6260 ... ... ... ... ... |  |  |
| ... ... ... |  |  |  |
| ... ... ... ... |  |  |  |
| ... ... төмендеткен: |  |  |  |
| ... ... ... бағалау |  |  |  |
| ... ... |  |  |  |
| ... ... ... ... ... | 5420  | 2200-2310  |
| ... ... ... |  |  |  |
| | |150000 ... ... ... |Тәуелді немесе еншілес |  |  |  |
| ... таза ... |  |  |  |
| ... ... ... ... | | | |
| ... құны ... |540000 ... |6410 ... ... ... қатысу әдісі |  |  |  |
| ... ... ... кезде |  |  |  |
| ... ... ... |  | |  |
| ... ... құны ... |140000 ... ... ... |Тәуелді немесе еншілес |  |  |  |
| ... ... ... |  |  |  |
| ... ... кемітуімен | | | |
| ... ... құны ... |2000000 |7610 ... |
|7. |Егер де инвестицияның балагстық |  |  |  |
| ... зиян асып ... онда ол |  |  | |
| ... тыс шоттарда есепке | | | |
| ... |50000 |011  | ... ... ... ... |  |  |  |
| ... таза ... |  |  |  |
| ... ... ... ... |  |  |  |
| ... құны ... ... |  |  |  |
| ... ... ... ... |  |  |  |
| ... ... ... құн ... |  |  |  |
| ... бұл ... ... тыс |  |  |  |
| ... ... ... | 2200-2310 |7610 ... ... ... және ... |  |  | |
| ... серіктестіктердің |  |  |  |
| ... ... |  |  |  |
| ... ... ... |  |  |  |
| ... сатылған бағасы | 300000 | 7410,1210, ... |
| ... | | | |
| | |700000 ... |6210 ... ескі ... ... аталған серіктестіктерге жеке шоттар
ашылып көрсетілген болса, қазіргі жаңа шоттарда олар жоқ. Бірақ біз ... ... ... ... ... «Ұзақ мерзімді қаржы инвестициялары» шотында кәсіпорынның, басқа
кәсіпорындардың , банктердің және т.б.-дың акцияларын алуға жұмсалған
сомалары есептелінеді. Акция -  акционерлік қоғамның ... ... ... ... куәландыратын және ол оның иесіне дивиденттер түрінде
табыстың бір бөлігін алу құқын беретін бағалы қағаз.
     Акцияларды алған кезде 2040 « Өзге ұзақ ... ... ... дебеті бойынша және төмендегі шоттардың кредиті
бойынша корреспонденциясы жасалынады: сатып алу ...... және ... есеп айырысулар», 3390-«Өзге де қысқа
мерзімді кредиторлық берешек», 4120-«Еншілес ұйымдарға берілетін ұзақ
мерзімді  кредиторлық берешек», 4130 – ... және ... ... ұзақ ... ... ... ... мен
құрылымдық бөлімшелерге берілетін ұзақ мерзімді кредиторлық берешек».
    Акция алған кезде есеп айырысу шоттарын жанай өтіп, ақша ... ... ... ... ... 1050-«Ағымдағы банктік 
шоттардағы валютамен ақша қаражаты»,шоттарының кредиті – шет мемлекеттердің
банкілер мен компанияларының ... ... ... ... ... ақша ... ... теңгемен ақша
қаражаттары» - Қазақстан Республикасының ішкі нарығындағы акцияларды
алғанда.
  Акцияларды сатқан жағдайда және басқа да жағжайларда олар есептен
шығарылса, онда ... ... ... ... ... болған
шығыстар» деген шоты дебеттеледі де, және 2000-«Ұзақ ... ... ... ... ол ... ... бойынша және 6210
шоттың кредиті бойынша көрсітіледі.
Жылжымайтын мүлікке инвестициялар - (қаржылық жалдау шарты
бойынша иеленушінің немесе жалға алушының) ... ... ... ... үй, не ... бір ... не сол да, басқасы да), жалгерлік
төлемдер немесе ... ... ... ... соны да, басқасын да алу
мақсатымен, бірақ:
(а) ... ... ... ... ... көрсетуде
пайдалану үшін емес, әкімшілік мақсаттар үшін емес; немесе
(б) әдеттегі шаруашылық қызмет барысында сату үшін ... ... ... ... - ... ... ... бойынша
иеленушінің немесе жалға алушының) қарауындағы жылжымайтын мүлік, тауарлар
өндіруде немесе жеткізуде, қызмет көрсетуде немесе әкімшілік ... ... ... ... ... жалгер иеленіп отырған жылжымайтын
мүліктің үлесі есепте мұндай жылжымайтын мүлік барлық қалған жағдайда
жылжымайтын мүлікке инвестициялар анықтамасына сәйкес келген және ... ... және ... ... ... ретінде сыныпталатын
барлық өзге жылжымайтын мүлік объектілерін есептеу үшін әділ құнмен есептеу
моделін пайдаланған жағдайда ғана жылжымайтын мүлікке инвестициялар
ретінде ... және ... ... ... ... ... есебі 2200 – “Үлестік қатысу әдісімен
есепке алынатын инвестициялар “ ... ... ... ... ... ... ... кіреді: 2200 – 2210 “Үлестік қатысу
әдісімен есепке алынатын инвестициялар” ;  2200-2300 “Үлестік ... ... ... ... және ... ... ... активті және күрделі болып келеді. Талдамалы
(аналитикалық) есеп инвестицияланған кәсіпорындар мен инвестициялар түрлері
бойынша жүргізіледі.
“Жылжымайтын мүлікке инвестициялар” – 2300, 2310 ... ...... ... ... амортизациясы”. 2330 –
“Жылжымайтын мүлікке ... ... ... Инвестициялар есебінің аудиті
2.1 Инвестиция аудитінің түсінігі
Инвестиция – бұл активтердің бір түрі, инвестицияланған капиталдың
өсуін немесе ... ... табу ... ... ие болған объектілер.
Инвестиция аудитінің мақсаты: шаруашылық жүргізуші субъекті қолданатын
Қазақстан Республикасының тексерілетін ... ... ... ... ... инвестиция есебі бойынша операцияларға салық салу
мен есеп әдістемесіне сәйкес белгілеу болып табылады. Ол қаржылық есеп
берудің ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
үшін керек. [10; 186б.]
Инвестицияларға мыналар жатады: пайда алу ... және ... ... қол ... ... ... мен қызметтің
басқа түрлеріне салынатын ақша қаражаттары, мақсатты банк салымдары,
пайлар, ... мен ... ... ... ... ... ... лицензиялар, оның ішінде тауар белгілері, несиелер, кез келген
басқа мүлік пен мүліктік құқықтар, интеллектуалды құндылықтар.
Қаржылық инвестициялар ... ету ... сай ... ... ... мерзімді қаржылық инвестициялар – иелік ету мерзімі бір жылға
дейін;
• ұзақ мерзімді қаржылық инвестициялар – ... ету ... бір ... ... ... инвестицияларға иелік ететін ұйымдар
осы инвестицияларды ұзақ мерзімді қаржылық ... ұзақ ... ... ... ... [ 11; ... мерзімді қаржылық инвестициялар – мемлекеттік бағалы қағаздарға,
басқа ұйымдардың ... ... мен ... ... ... сонымен
қатар басқа кәсіпорындарға берілген қарыздар.
Ұзақ мерзімді инвестициялар мыналармен ... Жаңа ... ... ... ... іске асырумен, сонымен
қатар өндірістік емес сфералардың әрекет етуші кәсіпорындары мен
объектілерін қайта құру, оларды техникалық қайта жабдықтауды
кеңейтумен;
• Ғимараттар, бөлмелер, құрал-жабдықтар, ... ... мен ... құралдардың жекелеген объектілерін сатып алумен;
• Жер учаскелері мен табиғатты пайдалану объектілерін сатып алумен;
• Материалдық емес сипаттағы ... ... алу және ... жер ... ... ... ... құқығы).
Қысқа мерзімді инвестициялар – өз табиғаты бойынша оңай сатылатын, олар
бір жылдан артық емес мерзімге ... деп ... ... ... қаржылық инвестициялардың функционалдық аудит
бағдарламасына келесі жағдайлармен басқару қызметтердің дұрыс орындалуын
тексерулерді кіргізілу керек:
• бухгалтерлік баланста қысқы мерзімді қаржылық инвестицияларды
көрсетуін;
... ... ... ... бағалау мен қайта бағалауын;
• бағалы қағаздарды алу жөніндегі бухгалтерлік жазбалар ... ... ... сатып алу мен номиналды бағасы арасындағы айырманы
есептеп шығаруын;
• есепте қысқа мерзімді қаржы инвестицияларының істен шығуын ... ... ... ... ... ... ... сәйкестігін.
Қысқа мерзімді қаржылық инвестицияларды баланста көрсетудің
дұрыстығын тексеру белгілі дәйектілікпен жүзеге асады: баланс Бас кітап
есептік регистрлер бастапқы құжаттар. Алынған ... ... ... ... сомасына куәлік, қарыз берілу туралы шоттар,
құнды қағаздарды иелікке алуды растайтын құжаттар бола алады.[10; 232б.]
Инвестиция аудитінде аудиттелетін саладағы өзара қарым-қатынастарды
реттейтін ... және ... ... ... ... ... ... иелену құқығы туралы, инвестициялық құжаттар мен
және басқа құжаттар, ... ... ... ... ... сақтау немесе тасымалдау кезде пайда болуы мүмкін жоғалтуларды жабу
үшін сақтандыру ... егер ұйым ... ... ... ... ... иеленсе, (мысалы,
бұл құрылыс ұйымдарына тән) онда ... ... ... ... ... ... ... құжаттар шектелген болуы керек. Олар сақталатын ... тек ... ... ... ... негізінде алынуы тиіс;
• осындай құжаттардың барлық сейфтері немесе сақтау орындары қажетті
қауіпсіздігін қамтамасыз етуі және отқа ... ... ... бір ... ... бағалы қағаздардың қозғалысы үлкен соммадағы ақша
қаражаттарын қозғалысын бақылау дәрежесіндей болуы тиіс.
Бөлмеден ... ... ... ... ... ... ... немесе биржалық брокерлер) әдетте құндылықтарды сақтауды
тапсыратын ... ... ... ... ... айналысатын
ұйым) заңды тұлғаларда болуы керек.
Жоғары өтімді бағалы қағаздар жағдайында, коммерциялық негізде қызмет
көрсететін, орталық ... ... ... ... ... қойма,
кәсіпорындарды сатып алу мен ... ... ... Меншік
құқығының өтуі, компьютерлік жүйелерінде ғана ... ... ... ... ... ... ... өзінде болса, онда есептік жазбалардағы
мәліметтердің қолда нақты санының сәйкестігін ұдайы ... ... ... ... ... жерде сақталса, онда сақтаушының сертификаттағы
қолымен оның бар болуы ... ... ... ... ... ... немесе сальдоның есептік жазбалардағымен тексерілуі тиіс.
Жыл соңында аудитор, баланстағы мәліметтерді жалпы тексеру ... ... ... ... ... ... ... және ақпараттық қоры
Қаржылық инвестициялар аудиті – аудитті жүргізу бағдарламасын
(жоспарын) құрастырудан басталады. “Инвестициялау” сөзі кең мағынасында
болашақта ... ... алу үшін ... бүгін айырылу дегенді білдіреді.
Инвестициялау мен жинақтау арасында жиі айырмашылық жүргізіледі. Жинақтау
“кейінге ... ... ... ... ... инвестицияның негізгі бөлігі нақтыға жатқызылады,
ал қазіргі экономика кезінде инвестицияның үлкен бөлігі қаржылық
инвестициялармен көрсетілген. Қаржылық инвестициялау институттарының жоғары
дамуы елеулі ... ... ... ... көмектеседі. Әдетте осы
екі нысан бәсекелес емес, бірін-бірі ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын жалға беру үшін
қаржыландыруды көрсетеді. Жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... үшін үй ... арқылы жеткілікті сезілетін объект болып
табылады.
Аудитор қаржылық инвестициялар туралы жеткілікті нақты материал алуы
тиіс:
• Инвестициялар тізімін алу және ... ... ... ... ... ... ... айналымнан тыс активтер ретінде қарастырылғанда,
қарастырылған есепті мерзім ішінде ... ... мен ... туралы мәліметтерді салыстыру
арқылы олардың есепті мерзімнің басына және соңындағы ... ... ... ... ... туралы келісімдер,
несиелік келісім шарт, банк ... және ... ... жету үшін мынадай бастапқы мәселелер шешілуі қажет:
• инвестицияларды есепке қойғанда олардың құнын дұрыс ... ... ... операциялары есебінің дұрыстығын тексеру;
• инвестициялардың синтетикалық және аналитикалық есептерде ... ... ... есеп пен ... ... ... ... толықтығы мен дұрыстығын бағалау;
• инвестицияларды түгендеу мен олардың нәтижелерін бухгалтерлік есепте
дұрыс көрсету;
• инвестициямен байланысты операциялар ... ... ... ... сақталуы;
Инвестициялар тиімділігі мен инвестициялау туралы шешімдерге баға беру:
а) Инвестицияланатын кәсіпорынның қызмет ету аясы мен бағалы ... ... ... ... ... ... тұрақтылығына талдау
жүргізу;
в) Инвестицияның тиімділігіне баға беру және ... ... ... және ... ... ... ... есепте операцияны
толық шынайы және өз уақытында көрсетуді тексеру:
а) бағалы қағаздарды сатып алу мен ... ... ... салымдар есебі бойынша жазбаларды тексеру;
б) ұсынылған зайымдардың есебін ... ... ... ... өтеу мен ... ... сату есебі бойынша жазбаларды
тексеру;
г) бағалы қағаздармен операцияларға салықты есептеудің және ... есеп ... ... ... ... нәтежесін аңықталудың дұрыстығын тексеру:
а) инвестициялаудан тиісті табыстың толық түсуін тексеру;
б) инвестициялаудан алынған табыстың (зиян) бухгалтерлік есепте ... ... ... міндеттердің нақты бөлінуі тиіс. Ұзақ мерзімді
инвестициялау да, негізгі құралдарды сатып алу мен ... ... ... ... ірі ... қатысуды қабылдау сияқты көп жағдайда
үлкен дәрежедегі әкімшілік тарапынан рұқсат етіледі. Қысқа ... ... ... ... ... ... қойылған мақсаттарға жету және құжаттармен жұмысты жеңілдету үшін
қаржылық инвестицияларды бағалы қағаздар түрлері бойынша (акция, облигация
және т.б.) сыныптайды.
Акция - ... ... ... ... ... бір бөлігін алуға,
қоғам жұмыстарын басқаруға қатысуға (акционердің жалпы жиналысындағы ... ... және оның ... ... ... ... бір ... (жою
құны бойынша акционерге салған мүлікті қайтару) акционердің ... ... ... ... – акционерлер меншігіндегі акциялар
санына акционерлердің арасына ... ... ... ... бөлігі. Акцияның қызмет ету мерзімі жоқ және ... ... ... ол да ... ... ... акционерлік қоғамда
қатысу үлесі акцияларға көрсетілген (акцияның номиналдық бағасы) ақша
соммасы және ... ... ... ... ... акциялардың соммасы,
акционерлік қоғамның жарғылық ... ... ... ... ... ... қарамастан Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында
көрсетіледі.
Акциялар ... ... ... ... ... ... ғана беріледі.
Толық төленбеген акциялар туралы мағлұмат, жұртшылықтың танысуна мүмкіндігі
болуы керек.
Табыстардың нысанына қарай акциялар жай және ... бар ... ... иесіне, акционерлік қоғамды басқаруға қатысуға және
алынатын қаржылық ... ... ... ... ... дивиденттер мөлшерін алуға құқық береді.
Артықшылығы бар акциялар қоғамды басқаруға қатысуға құқық бермейді, бірақ
дивидендтердің кепілді минималды мөлшерін алуға құқық береді және ... жою ... ... бөлген жағдайда, басымдылық (артықшылық) ұсынады
(қоғамдардың жарғысында басқалай ... - ... ... ... ... ... онда
көрсетілген мерзімде облигацияны номиналды құнымен, ол бойынша есептелеген
пайыз (%) соммасын немесе басқадай мүліктік ... ... ... ... ... бағалы қағаз. Облигацияны ұстаушы әдетте облигацияны
шығарған ... ... ... ... ... ... ... тарту мақсатында мемлекет және заңды тұлғалар тарапынан шығарыла
алады.
Акциялар сияқты облигациялар 2-ші ретті қаржылық ... ... сату және ... ... ... ... ... табысты құрайды. Облигацияның акциялардан басты ... ... ... ... меншіктік құқығын бермейді және қарыз көздері
болып табылады.
Облигацияны өтеу ... ... ... ... ... ... 1 жылға
дейін); орта мерзімді (өтеу ... 1 ... – 5 ... дейін); ұзақ
мерзімді (5 жылдан – 10 жылға дейін) болып бөлінеді;
Бағалы қағаздар нарығының болуы, ... қор ... ... ... ... ... ... қағаздарды нарықтық бағасына қарай оларды
номиналдық құннан жоғары немесе төмен сатып алуға ... ... ... Бағалы қағаздардың сатылатын номиналдық бағасы арасындағы айырма,
эмиссиялық табыс немесе зиян деп аталатын табысты алуға әкеледі.
Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... немесе
компьютерде жазба нысаны түрінде (шығарудың құжаттық емес ... ... ... ... ... эмитенттерін көптеген қорғаныс дәрежелері
бар бланкілерін дайындауға ірі шығындардан ... ... ... емес ... ... олар қор нарығы ... ... шот – депо деп ... жазбалар түрінде депозитария компьютер
жадысында орналастырылады және келісімдер ... ... депо ... ... ... сатушыларға барады. Құжаттық емес бағалы қағаздар
немесе олармен иеленуді растайтын құжаттар ...... ... ... сақтау ғана емес, сондай-ақ клиентердің жасалған келісімдерді
техниқалық қызмет көрсету.
Бағалы қағаздар функционалды мақсатына ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарға акциялардың барлық түрлері жатады. Олар
акционерлік ... ... ... ... куәландырады және девидент
түріндегі ... бір ... және ... ... ... ... береді.
Қарыздық бағалы қағаздар зайымның қатыстығын куәландырады. Белгілі бір
мерзім біткеннен кейін қарыз алушы номиналдық құны мен ол ... ... ... ... ... қағазда көрсетілген сомманы қайтаруы
тиіс. Қарыздық бағалы қағаздар капиталдың және мүліктік – ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда
қалыптасады. Оларға облигациялар және банктік сертификаттар жатады.
Мүліктіқ есептік бағалы қағаздарға: вексельдерді, чектер мен тауарлы –
басқару құжаттарды ... ... және т.б.) ... ... ... инвестициялардың жүргізілгеннін растайтынын бағалы-
қағаздар бланкілері ... ... ... сақтауын қамтамасыз ету
бойынша сәйкес шаралардың, қабылданғанын тексеру керек, өйткені ... ... ... ... ... қосымша уақытпен қаражаттар
шығынын қажет етеді. Бағалы қағазды сақтау үшін, жойылу ... ... ... ... ... ... қоймасы қолданылуы тиіс.
Қызметкерлер өзінің өкілеттілік шеңберінен аспауын және ... ... ... үшін ... ... ... отыру қажет. Бұл
операциялар, операциялардың орындалғанын растау үшін сәйкесінше құжатталуы
тиіс.
Аудиттің әрбір сәті ... ... ... ... жүргізілген операциялардың сәйкестігін аңықтаумен (сәйкестілікке
аудит) қатар жүруі тиіс.
Аудитті жүргізу кезінде бухгалтерлік есепте бағалы қағаздарды ... және ... ... ... операцияларды көрсету заңдылығы
мен дұрыстылығын тексеруді іске асыру қажет. Аудитор ... алу ... ... ... алу құнымен бағаланатынын білу керек. Сатып алу
құны сатып алумен байланысты барлық шығындарды қамтитын ... ... ... алу ... шығындарға мыналар жатады:
• Қор биржасының комиссиондық қызметі;
• Брокер немесе диллердің, оның ішінде ... ... ... қызметі.
Сатып алған кезеңге дейін есептелген сыйақы, дивиденттерді қамтитын құн
бойынша қаржылық инвестицияларды сатып алуды есепке алуда ... ... ... ... ... ... сатып алу құны бойынша
көрсетіледі. Құн әдісін ... ... есеп ... құру ... Тәуелді ұйым қатал ұзақ мерзімді шектеулер жағдайында әрекет еткен
кезде;
... ... ... сату ... ... кезде.
Құн әдісін қолдану кезінде инвестор осы инвестицияларды сатып ... ... ... ... ... таза табысынан алынған дивиденттер
сомасындағы табысты ғана мойындайды.
Инвестиция сатып ... ... ... ... ... ... қарастырылады да, инвестор оны инвестицияның баланстық
құнының азайтылғандығында көрсетеді.[11;452б.]
2.3 Инвестицияланатын кәсіпорынның ... ... ... ... кезінде 1-ші қадам болып қызмет етуімен
бағалы қағаздар айналымымен қызметін ... ... ... ... ... қатар 1-ші ретті және 2-ші ретті ... ... ... және ... ... алу қажет. Осылайша
аудитор инвестицияланатын кәсіпорынның ...... ... оған
сәйкес оның орынын келешегін бағалайды. Инвестицияланатын кәсіпорын
қаржылық ... ... үшін ... ... ... ... мәнін аудару үшін, кәсіпорын бизнесінің саласымен ерекшелігі
туралы түсінік болу қажет, сонымен ... ... ... ... жағдайы туралы білу керек. Инвестицияланатын кәсіпорынның
саласымен әр түрлі жолдармен танысуға болады: ... ... ... оның ... консультациялар; арнайы әдебиетті оқу, сонымен
қатар өнеркәсіптің ассацияларда және арнайы дайындық ... ... ... ... танысқаннан кейін аудитор
инвестицияланатын кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдауды ... ... ... анықтайды:
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын алдын-ала бағалау кәсіпорынның ... ... ... ... және оны қолдану туралы есеп беру (№2 -
нысан) кәсіпорын балансына қосымшалар (№3 ... ... ... ... Бұл ... ... ... туралы бастапқы көз қарас
қалыптасады; кәсіпорын мүлкі құрамы мен оның ... ... ... көрсеткіштер арасында қарым-қатынастар белгіленеді.
Қаржылық жағдайды алдын ала бағалауда 3 (үш) кезеңге ... ... ... есеп беру ... ... және ... бойынша визуалды және қарапайым санау тексеруі жүргізіледі:
есеп беру ... ... ... мен ... ... ... мерзім, қажетті қолдар сияқты деректемелерінің
болуы).
2-ші кезеңде: қажет аналитикалық бөлімдерде (қозғалмайтын ... ... және ... ... құралы бойынша біртекті баланстың баптар
элементтерін біріктіру жолымен тығыздалған ... ... ... ... жағдайындағы өзгеру тенденцияларын
бағалайды. Осындай тенденцияларға:
кәсіпорынның мүлкі мен оның бөлек ... ... ... ұлғаюы (азаюы);
кәсіпорынның активтер құрлымында және ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын аналитикалық
коэффициенттер қатардың серпінін есептеу мен бағалау жүргізіледі.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылықтың маңызды шарттарының бірі ... ... ... табылады, яғни кәсіпорынның өзінің қысқа мерзімді
міндеттемелері бойынша төлеу қабылеттілігі. Кәсіпорын өтімді деп ... ол ... ... ... ... ... ... мерзімді
міндеттемемелері бойынша төлей алса. Кәсіпорынның өтімділігін бағалау үшін
бухгалтерлік баланс мәліметтері қолданылады.
Қаражаттардың меншікті көздерінің қандай бөлігі қозғалмалы ... ... ... Ол үшін ... (КМ) ... = ... капиталы
меншікті қаражаттарынның көздері (баланс-нетто пассивтің I)
Баланс мәліметтері бойынша кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының
көрсеткіштерін есептеу ... есеп ... ... ... ... банктер т.б.) жүргізіледі. Бұл кезде ... ... ең ... ... меншіктік қаражаттарды
тиімді орналастырғанын бағалайтын акционерлер; төлемсіздіктің ... ... ... ... ... және ... болса кредиторларды қызықтырады.
Айналым активтерімен қысқа мерзімді міндеттемелер жағдайы ... ... ... ... ... ... ... бірақ соңғы
қортыңдылар аналитикалық есеп мәліметтеріне негізделген ағымдағы активтер
мен қысқа мерзімді ... ішкі ... ... ... жасалынуы
мүмкін. Тереңдетілген талдау үшін барлық айналым ... ... ... ... жөн. ... дебиторлық қарызды
аяқталмаған өндіріс немесе болашақ кезең шығындарына ... ... ... ... активтерді тәуекелді категориялары бойынша
сыныптау:
Минималды тәуекелді – ақша қаражаттарынның тез ... ... ... ... ... ... – қаржылық жағдайы тұрақты ... ... ... ... ... сұранысқа ие дайын өнім;
Орташа тәуекелді – өндірістік техникалық бағыттағы өнім, ... ... ... ... ...... қаржылық жағдайларындағы кәсіпорындардың
дебиторлық қарызы, тұтынудан шығуы.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы жеткілікті түрде тұрақты ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықты
радикалды жетілдіруге бағытталуы мүмкін. Бұл жағдайда инвестициялық
процесті ұйымдастырудың ... ... – ұзақ ... ішінде кәсіпорынды
тез және сапалы дамыту үшін алғы шарттар ... ... ... кезінде кәсіпорынның инвестициялық қызметінің
акценті бірінші кезекте экономикалық жағдайды тұрақтандыру мен ... ... және ... ... ғана ... ... ... дамуы
жағына қарай ойысады. Бұл жағдайда кәсіпорынның инвестициялық бағдарламасы
негізінен тозған ... ... да бір ... ... ... ұсыныстарды сақтайды.
Жылдық инвестициялық бағдарлама – компанияның ... ... ... ... ... ... оны ... келесі жылға
арналған компания бюджетін дайындаумен бір мезгілде басталады.
Біріншімен қатар екінші жағдайда бағдарламада ... ... ... ... мәліметтер;
• қажетті құрал-жабдықтар, жұмыс, қызмет көрсету тізімі;
• жекелеген шараларға жауапты тұлғалар.
Инвестициялық бағдарламаны бекіту туралы шешім ... үшін ... оның ... ... қай ... ... ... келетінін анықтау қажет. Осының бәрі ... ... ... ... ... басшысы тарапынан жедел басқаруды талап
етеді.
Аудитті жүргізу кезінде ең алдымен инвестициялық бағдарлама болуы және
кәсіпорын әкімшілігі ... оның ... ... ... ... инвестициялау процессімен екі фактор, уақыт және
тәуекелдік байланысты. ... ... және ... ... ... ... ... кейін, әрине болса түседі және оның ... ... ... Кейбір жағдайларда уақыт маңызды фактор болып табылады ... ... ... ... жағдайларда, тәуекелдік басты болып
саналады (оның ішінде қарапайым акцияларды сатып алуға арналған ... ... ... ... ... ол кәсіпорын мақсаттары мен
міндеттеріне сәйкес келер мерзімді деген ... ... ... алу ... ... үлкен екенін шешеді. Бұл кезде олар
әрқашан келісімге келе бермейді, ... ... ... табыс,
тәуекелдік, инвестицияны ендіру мерзімі, оның мақсатының ... ... ... оның ... туралы жеке түсінігі
болады. Бұл ... ... ... ... ... ... байланысты. Кәсіпорынның стратегиялық жоспары
мынандай сұрақтарға жауап беру керек:
• Табыстың ең ... ... ... және ... ... ... қандай табыс кәсіпорын үшін жарамды;
• Инвестицияның максималды рұқсат етілген көлемі қандай;
• Оптималды ... ... ... іске ... ... ... қай бөлігі қысқа және ұзақ ... ... ... ... іске асырудан кәсіпорын беделі қандай болады;
• Қандай типтегі және масштабтағы жобалар кәсңпорынның ... ... ... ... келеді.
Аудитор аталған факторлар сақталатын жобаға терең қаржылық ... ... ... ... ... тәуекелдіктің алдын
алатын мүмкін жолдар мен әдістерді ... ... оның ... ... жүргізілуі қажет тәуекелдікке талдау жүргізеді.
Тәуекелдікті талдауда отандық және ... ... ... ... ... ... және ... тәеуелдік үлесін саналы түрде ... де ... ... ... ... ... ... басты мақсаты
инвестициялар бойынша операциялардың заңдылығын, оларды және ... ... ... ... болып табылады. [11; 448б.]
Қаржылық-инвестициялық операциялар әдетте көп емес,бірақ кейбір
мәмілелер көлемі бойынша өте маңызды және ... ... ... ... жеке ... мен ... ... жөні бар. Инвестициялардың
бухгалтерлік есеп пен ішкі бақылау ... ... ... мәліметтерді
алуда ішкі бақылаудың тәуекелділігін алдын-ала бағалау үшін тестілердің
ойланып-толғанған жүйесі бар болғаны дұрыс. (мысалын келесі кестеден көре
аламыз) ... 2. ... ішкі ... мен бухгалтерлік есеп жүйесі жағдайын
тексеру тестілері
|Зерттеу мәселесі немесе|Тексеру қорытындысы |Аудитордың тұжырымдары |
|объектісі | |мен ... |
|1 |2 |3 ... Ішкі ... ... ... |Бұл ... ... ... ... ... мен олар жайлы|шаруашылық жүргізуші |талаптарға сай ... ... ... ... | ... ... не ... бар | ... ... | ... | | ... және олар|Бағалы қағаздар кассада|Бағалы қағаздардың ... ... ... |сақталуын қамтамасыз |
|сақталуын ... ... мен ... ... ... ... |рұқсат шектеулі ... ... ма? | | ... ... ... бұйрығымен |Тұтастай түгендеу жүргізу|
|жүргізіледі ме? |тағайындалған ... ... |
| ... жыл ... | |
| |бір рет ... | ... ... директорлар |Ішкі бақылау ... ... ... ... |
|санкциялау ... | | ... | | ... ... ... ... |Бақылаудың тәуекелділігі |
|кіріске алудың ... ... ... ... ... ... мен | ... ... ... ... | | ... ме? | | ... Бухгалтерлік есеп жүйесі ... ... |Иә, ұзақ ... және ... ... ... жіктеу |қысқа мерзімді ... ... ме? ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... ... |белгіленеді |корреспонденцияларында ... ... ма? | ... ықтималдығы |
| | ... ... ... есеп ... ... ... ... |инвестиция түрлері |регистрлер бойынша ... ма? ... ... |мәліметтерін талдап шығу |
|Инвестициялардың |Тоқсан сайын ... ... ... және | ... болу ... ... | ... ... емес ... қандай | | ... | | ... | | ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектінің
қарастырылатын ішкі бақылау жағдайын бағалауға ... ... ... ... ... ... айқындап, іс
қимылдың жүйелі дәйектілігін, қажетті дәлелдер алу көзін анықтау керек.
Аудиторлық тәуекелділікті қысқарту мен ... ... ... ... ... тексеру бағдарламасын жасау ұсынылады.
Кесте 3. Инвестицияны аудиторлық тексеру бағдарламасы
|Аудит рәсімдері ... ... ... ... ... ... Бас ... ... ... | ... ... және |Бас кітап, 12 ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... тексеру | ... ... бар ... мен ... ... есеп ... ... орнын анықтау |акционерлер реестрі,сату-сатып алу |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... т.б. ... құнын бағалаудың |Шарттар, сатып ... ... ... ... |төлем тапсырмалары, жүкқұжаттар ... ... алу ... ... ... Бас ... ... дұрыстығын |кітап ... | ... ... сату мен ... ... ... арасындағы айырманы есептен |кітап ... ... ... | ... ... істен |12 журнал-ордер, Бас кітап ... ... ... ... | ... | ... ... ... ... ... есеп айырысу-төлем |
|қарыз беру ... ... ... ... ... ... аудит инвестициясының жалпы жұмыс
бағдарламасына кіргізу үшін мынадай мәселелерді анықтай алады:
1. Бағалы қағаздардың сақталуына жауапты адамдармен толық жауапкершілік
туралы шарт бар болуын ... ... ... ... ... ... бар болуын тексеру.
3. Қаржылық есеп беру мен бухгалтерлік есеп регистрінің көрсеткіштері
сәйкестігінің аудиті.
4. Инвестиция есебі бойынша бастапқы құжаттарды ресімдеу аудиті.
5. ... есеп ... ... ... көрсетудің
дұрыстығын тексеру.
6. Инвестицияны түгендеп өткізудің дұрыстығын тексеру.
7. Инвестиция құрамында ескерілетін ... және ... өтеу ... және ... ... көрсету.
8. Инвестицияның аналитикалық есебін ұйымдастыру.
9. Инвестицияға меншіктілік құқын растайтын құжаттардың бар болуы.
10. Бағалы қағаздардың сатылым ... ... ... ... Бағалы қағаздардың сатылым құнын, олардың істен шыққандағы атаулы
құнына ... ... ... ... қағаздарды істен шығу және бухгалтерлік есеп пен салық салу
мақсаттары үшін қаржылық нәтижелерін есептен шығару ... ... Жеке ... ... ... үшін басқа аудиторларға берілетін
құжаттар пакетін қалыптастырып жасау.
14. Аудиторлық есепті құру мен оның топ басшысына ұсыну.
Қорытынды
Қазақстанның қазіргі инвестициялық саясаты шетелдік және ... ... ... ... қажеттілігінен туындайды. Өткен жылдарда
негізгі назар аударатын мәселенің бірі - маңызы бойынша олардың бір ғана
нақты көзі болып табылатын шетелдік инвестицияның ... мен ... ... ... ... ... сонымен
қатар жүзеге асырылған заңдар мен келіссөздер жүргізуге қатысты қолайлы
процедуралар және ... ... ... елдің халықтық
экономикасының инвестициясын ұсынуда үлкен жетістіктерге қол жеткізуде
негіз болып саналады.
Республикаға арнайы өңделген әдістемелерді қолдану негізінде шетелдік
тікелей инвестицияның потенциалды ... ... ... ... ... Бұл іс ... ... қызмет секторында және ауыл
шаруашылығында инвестиция жиынын көтеруге мүмкіндік береді.
Басқа елдердің тәжірибелері көрсеткендей, шетелдік тікелей инвестиция
бірден келмейді, керісінше ... ... ... ... ала отырып
сәйкес ұсыныстарды жасау мөлшерінің өсімі бойынша бірнеше жылдар ішінде
құрылуы мүмкін.
Инвестициялық қызметті жүзеге асыру арқылы мемлекет инновациялық
жетістіктерге жете алады. Ескере ... ... ұзақ ... бірден бір қайнар көзі болып инвестициялар, лизингтер,
бағалы қағаздар болып табылады. Бүгінгі күні біздің елімізде осы
инвестициялық саясат, ... ... және қор ... ... қарқынды дамуы күннен күнге табылатын өз мәресіне жетуде.
Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастардың дамуы мен қалыптасуы
жобасында, жекешелендіру жобасын жүргізуімен, шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... ... қоғамдар, жеке меншік
компаниялардың әр түрлі және т.б. әр түрлі меншік нысандары мен ... ... бар ... ... ... ... ақпаратқа қызығатын
заңды және жеке тұлғалардың шеңбері едәуір кеңейді.
Сонымен, Қазақстан Республикасының заңдамасы, экономика саласындағы
инвестицияны қолдауға ... Оның ... ... ... ... ... мен преференциялар жүйесі жасалынған.
Инвестициялардың соңғы мақсаттары болып:
• жаңа технологияларды, алдыңғы қатарлы техника мен ноу-хауды өндіру;
• отандық тауар өндірушілерді мемлекеттік ... мен ... ... ... және ... ... өндірістерді дамыту;
• менеджмент пен маркетингтің жаңа әдістерін енгізу;
... ... ... ... ... енгізу;
• олардың мамандық деңгейін арттыру;
• өндірісті интенсификациялауды қамтамасыз ету;
• қоршаған табиғи ортаны жақсарту.
Осы ... ... ... ... ... ... ету ... барынша мемлекеттік емес жүйеге өтуі
жобасын ... Бұл ... ... ... ... іске асырылуының
мүмкін еместігін ескере отырып, оның сәтті орындалуын қамтамасыз ету ... ... ... ... Оның ... өмір сүру қабілетін қамтамасыз
ету үшін ... ... ... және ең ... ... ... ... Осы мәселелерді қамти келе, ... ... ... ... бұрынғы жүйенің элементтерін сақтай отырып, жаңа өзін-өзі
қаржыландыратын жүйеге өту болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Н. Әжімбаева, А. ... Ә. ... ... ... ... ... Шпрыгин В. “Без инвестиций нет обновления” // Экономика и жизнь 1998.
Март № 11, с.29
3. Н. Ш. ... ... ... оқу ... Алматы 2006ж, 5-
10б.
4. Н. Әпсәләмов, Қ. Исабеков, Ө. Сұлтанов “Экономикалық теория негіздері”
Алматы 1999ж. ... М.В. ... ... Организация управления и финонсирования”
Москва 1999г.
6. Крушевиц Л. “Инвестиционные расчеты” ... ... № 40 ... ... Есеп ... ... ... № 2 Ұлттық Қаржылық Есептілік Стандарты, “ 15-бөлім Жылжымайтын
мүлікке инвестициялар”
9. Реформирование экономики Казахстана: Про их решения. Алматы, ... Д. О. ... ... негіздері” Алматы 2005ж.
11. З. Н. Әжібаева, Н. Ә. Байбалтаева, Ж. Ғ. ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Машина жасау технологиясы72 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік стратегиясы96 бет
«Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары» техникалық регламенті24 бет
Автокөлік жолдары60 бет
Операциялық тетік нәтижесін талдау және бағалау20 бет
Тетікті өңдеудін технологиялық бірізділігін жобалау14 бет
Қазақстанның құрлықтағы көлік жолдарының даму инфрақұрылымы. Қазақстан көлік жолдарының халықаралық байланыстарға тигізетін ықпалы37 бет
17 ғ-дың соңы — 18 ғ-дың басында Қазақстанды орыс ғалымдарының зерттей бастауы10 бет
: автомобиль жолдарының жабындарын қалпына келтіру және жөндеу машиналары мен жабдықтары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь