Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқару жүйесі

Кіріспе.
Негізгі бөлім.
1. Қазақстан Республикасында жергілікті өзін.өзі басқару жүйесінің дамуы
2. Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін.өзі басқаруды дамыту тұжырымдамасы
3. Жергілікті басқару органдарының қызметін ұйымдастыру
4. Қазақстан Республикасында жергілікті өзін.өзі басқаруды қалыптастырудың қаржылық.экономикалық мәселелері
Пайдаланылған әдебиеттер. 
Қай елде болмасын басқарудың екі деңгейі бар. Ол мемлекеттік басқару және жергілікті басқару болып бөлінеді. Азаматтық қоғамның қалыптасуы мен демократияның жетілуі билік құзіретін кеңейтумен тікелей байланысты. Сондықтан мемлекеттік басқаруға азаматтардың қатысуын кеңейту және мемлекеттік органдардың халық алдындағы жауапкершілігін арттыру бүгінгі күннің маңызды мәселесі. Қазақстанның қазіргі кездегі дамуы мемлекеттік билікті орталықсыздандыруды, яғни орталықтан жергілікті деңгейді қолдауды қажет етеді.
“Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару ту¬ралы” Қазақстан Республикасының 2001 жыл¬ғы 23 қаңтардағы Заңының қабылда¬нуымен әрбір билік деңгейі үшін мем¬лекеттік функцияларды жүзеге асыру, сондай-ақ оларды ретке келтіру жөнін¬дегі өкілеттіктер мен жауапкершіліктерді бекіту мә¬селелері реттелді. Тұтастай алғанда, мемлекеттік басқару жүйесінің базалық негіздерін жасау аяқталды [1, 15 б.].
Қабылданған Заңға сәйкес жер¬гілік¬ті мемлекеттік басқару – заңнамалық актілерінде белгіленген құзырет шегінде жергілікті өкілетті (мәслихаттар) және атқарушы органдар (әкімдіктер) тиісті аумақта мемлекеттік саясатты жүргізеді және тиісті аумақтағы істің жай-күйіне жауапты болып табылады. Әкiм - Қазақстан Республикасының Президентi мен Үкiметiнiң жергiлiктi атқарушы органды (ол құрылған жағдайда) басқаратын және тиiстi аумақта мемлекеттiк саясаттың жүргiзiлуiн, Қазақстан Республикасы орталық мемлекеттiк органдардың барлық аумақтық бөлiмшелерiнiң үйлесiмдi қызмет iстеуiн, тиiстi бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдарға басшылықты қамтамасыз ететiн, Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттiк басқару өкiлеттiгi берiлген, тиiстi аумақтың әлеуметтiк-экономикалық дамуының жай-күйiне жауапты өкiлi;
Мәслихаттар мен әкiмияттар өз қызметiнде:
1) жалпы мемлекеттiк сыртқы және iшкi саясатқа, қаржы және инвестициялық саясатқа сәйкес келмейтiн шешiмдердiң қабылдануына жол бермеуге;
2) ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз етуде Қазақстан Республикасының мүдделерiн сақтауға;
3) қызметтiң қоғамдық маңызы бар салаларында белгiленген жалпы мемлекеттiк стандарттарды ұстануға;
4) азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерiнiң сақталуын қамтамасыз етуге мiндеттi.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында нақтылаған аудандық мәслихаттардың өкілеттігін күшейту мәселесі де еліміздегі демократияның кең қанат жаюына талпыныс екені аян. Президент Қазақстан хал¬қына Жолдауында: “...Біз мәс¬лихаттарды күшейтіп, оларға қосымша өкілеттіктер беретін боламыз... Уақыт өте келе аудандық мәслихаттар жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастырудың негізіне айнала алады”, деген болатын.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы , А 1995 ж.
2. Казахстан – 2050. Послания Президента страны народу Казахстана.-Алматы: 2012 г.
3. «Қазақстан Республикасында жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңы;
4.«Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы 18 маусымдағы № 827 Жарлығы;
5. «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесінің одан әрі жұмыс істеуінің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 4 наурыздағы № 931 Жарлығы;
6. «Облыстық аудандық маңызы бар қалалар мен облыстар аудандарының, облыстық маңызы бар қалалардағы аудандардың, республикалық маңызы бар қала мен астанадағы аудандардың, кенттердің, ауылдардың (селолардың), ауылдық (селолық) округтердің әкімдерін қызметке тағайындау, олардың өкілеттігін тоқтату және қызметтен босату тәртібі туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 жылғы 19 мамырдағы № 86 Жарлығы;
7. «Өңірлерді дамыту» бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 26 шілдедегі №862 Қаулысы.
8. «Қазақстан -2030» Даму стратегиясы
9. Танкиева А.Қ. Жергілікті басқару және оның өзекті мәселелері.-А:Экономика, 2007-137-138б.
        
        Жоспар:
Кіріспе.
Негізгі бөлім.
* Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінің дамуы
* Қазақстан ... ... ... ... дамыту тұжырымдамасы
* Жергілікті басқару органдарының қызметін ұйымдастыру
* Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастырудың қаржылық-экономикалық мәселелері
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе
Қай елде болмасын ... екі ... бар. Ол ... ... және жергілікті басқару болып бөлінеді. Азаматтық қоғамның қалыптасуы мен демократияның жетілуі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқаруға азаматтардың қатысуын кеңейту және мемлекеттік органдардың халық алдындағы жауапкершілігін арттыру бүгінгі ... ... ... ... ... кездегі дамуы мемлекеттік билікті орталықсыздандыруды, яғни орталықтан жергілікті деңгейді қолдауды қажет етеді.
"Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ту - ... ... ... 2001 жыл - ғы 23 ... Заңының қабылда - нуымен әрбір билік деңгейі үшін мем - лекеттік функцияларды жүзеге асыру, сондай-ақ оларды ретке келтіру жөнін - дегі ... мен ... ... мә - ... реттелді. Тұтастай алғанда, мемлекеттік басқару жүйесінің базалық негіздерін жасау аяқталды [1, 15 б.].
Қабылданған Заңға сәйкес жер - ... - ті ... ... - ... ... белгіленген құзырет шегінде жергілікті өкілетті (мәслихаттар) және ... ... ... ... ... ... саясатты жүргізеді және тиісті аумақтағы істің жай-күйіне жауапты болып табылады. Әкiм - Қазақстан Республикасының Президентi мен Үкiметiнiң ... ... ... (ол ... ... ... және ... аумақта мемлекеттiк саясаттың жүргiзiлуiн, Қазақстан Республикасы орталық мемлекеттiк органдардың барлық аумақтық бөлiмшелерiнiң үйлесiмдi қызмет iстеуiн, тиiстi бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдарға ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес мемлекеттiк басқару өкiлеттiгi берiлген, тиiстi аумақтың әлеуметтiк-экономикалық дамуының жай-күйiне ... ... мен ... өз қызметiнде:
1) жалпы мемлекеттiк сыртқы және iшкi саясатқа, қаржы және инвестициялық саясатқа сәйкес келмейтiн шешiмдердiң қабылдануына жол бермеуге;2) ұлттық қауiпсiздiктi ... ... ... ... ... ... қызметтiң қоғамдық маңызы бар салаларында белгiленген жалпы мемлекеттiк стандарттарды ұстануға;
4) ... ... мен ... ... ... қамтамасыз етуге мiндеттi.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында нақтылаған аудандық мәслихаттардың өкілеттігін күшейту мәселесі де ... ... кең ... жаюына талпыныс екені аян. Президент Қазақстан хал - қына Жолдауында: "...Біз мәс - лихаттарды күшейтіп, ... ... ... ... ... Уақыт өте келе аудандық мәслихаттар жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастырудың негізіне айнала ... ... ... ... ... биліктің атқарушы тармағын күшейте отырып, өзін-өзі басқару органдарының сатылық қалыптасуын анықтады. Енді бүгін, экономика мен мемлекеттігімізді ... ... нық ... ... ... өкілетті органдарды күшейту туралы сөз бастауымыздың дұрыс таңдау, дұрыс жол екендігіне ешкімнің күмәні бола ... ... бас - қа - руға біз ... ... пен ... қа - был - дау ... ол ... кезде ғана табиғи жол - мен келуіміз керек. Асығыстық өзін-өзі бас - ... ... ... ... мемлекеттің бү - лінуіне әкеліп соғады. Мемлекет басшысы мәслихаттарды жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастырудың негізі деп атады, өйткені, жергілікті ... ... мен жер - ... бірлестіктер органдарының түпкі та - биғи бастауы ұқсас -- олардың екеуін де жер - гілікті жерде халық өзі ... және ... әкім - ... ... проблемаларын өздері шешуге шақырады.
Барлық елдерде жергілікті өзін-өзі басқару әкімшілік-аумақтық бірліктің төменгі буынынан, яғни ауылдық буыннан басталған. ... ... ... органдар өзін-өзі басқару органы сияқты биліктің өздерінен жоғары ... ... ... ... - дық мәслихаттар мен жергілікті өзін-өзі бас - қарудың ауылдық органдарының тікелей қатысы заңда нақты ... ... ... [5, 34 б.]. Бұл ... ... ... оның ... қар - жылай негізінде болып отыр. Бүгінде жергілікті бюджеттерді мәслихаттар бекітеді. Онда мәсли - хат - тар туралы заңға да ... ... тиіс еді. ... ... ... үл - кен бір бөлігі - бюджет қаржысын мақсатты пайдалануды, басымдықтарды, мемлекеттік сұраныстарды бақылау ... ... ... өзін-өзі басқаруды конститу - ция - лық-құқықтық реттеудің теориялық базасы Еуропа Хартиясы бекіткен муниципалды демо - кратия мен муниципалды басқарудың әлем мой - ын - ... ... ... ... Олар ... жергілікті өзін-өзі басқару кез келген демократиялық құрылыс негіздерінің бірін құрайды; азаматтардың мемлекетті бас - ... ... құқы ... ... ... жүзеге асырылады; жергілікті өзін-өзі басқару органдарына шынайы биліктің үлес беруі; демократиялық жолмен құрылған жергілікті өзін өзі басқару органы өзінің ... ... ... үй ... үй тіккендей бөліп алуы және оларды жүзеге асырудың тәртібін анықтап алуы керек және ол үшін ... ... ... жерлерде өзін-өзі басқаруды енгізу Қазақстанның бірнеше халықаралық саяси инс - ... және ... ... ... ... ... ... көрінуіне, ЕҚЫҰ-ны басқару мақсаттарымызға және Президенттің Қазақстан халқына биылғы Жолдауын жүзеге асыруымызға қызмет етуге тиіс.
Жергілікті өзін-өзі басқару -- ... ... бір ... бөлік тұрғындарының және оның сайланбалы органдарының жергілікті істерді басқару жөніндегі дербес қызметі.
* ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару -- мемлекеттегі белгілі бір ... ... ... және оның ... ... жергілікті істерді басқару жөніндегі дербес қызметі екені мәлім. ... ... ... (1995) ... ... ... және ... басқару" туралы 8- бөлімінде жергілікті өкілді органдардың сипатына, мақсатына және құрылу ... ... ... ... ... Осы бөлімнің 89-бабы бойынша, "Қазақстан Республикасында жергілікті маңызы бар мәселелерді жергілікті тұрғындардың өзі шешуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқаруды тұрғындар тікелей сайлау жолымен, сондай-ақ, адамдар ... ... ... ... ... және қалалық жергілікті қауымдастықтардағы сайланбалы және басқа жергілікті өзін-өзі басқару органдары арқылы жүзеге асырады. Жергілікті өзін-өзі ... ... ... мен ... ... ... ... көрсетілген шекте азаматтардың өздері белгілейді. Жергілікті өзін-өзі басқару органдарының дербестігіне олардың заңмен белгіленген өкілеттігі шегінде кепілдік ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару мәселесі әлі де күн тәртібінде. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... Жекеменшікке негізделген жұмыс орындары пайда болды. Қазіргі таңда Президент жүктеген бірқатар міндеттер шешімін күтіп тұр: 1. Мемлекеттік басқару ... ... ... бірінші кезектегі іс-шаралар жоспарын бекітіп алу. 2. Мемлекеттік аппарат қызметінің кәсіпқойлығын, тиімділігін және оның ... ... ... 3. ... ... процестері мен рәсімдерін, сондай-ақ мемлекеттік қызметтер көрсетуді сапалы түрде жетілдіру. Жалпы, мемлекеттік басқару жүйесінің әрбір деңгейінің өзіне тән басқарудың мақсаттары және ... ... ... аян. ... егемендігін жариялағалы мемлекеттік аппаратты жаңарту саласында ұдайы реформалар жүзеге асыруда. Өйткені, еліміз КСРО-дан басқару органдарының бір-бірінің қызметін қайталау, басқару ... ... ... анық межеленудің болмауы сияқты бұрынғы жүйенің жағымсыз жақтарын мұраланды. Осы мәселелерді тиімді шешу үшін еліміздің басқару жүйесінде айтарлықтай істер тындырылуы тиіс ... ... ... ... ... ... ... функцияларын қатаң анықтау, жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін ... ... ... ... ... ... ... артуда. Жергілікті өзін-өзі басқару жайлы сөз қозғасақ, мұнда, ең бастысы, жергілікті орындарда атқарушы мен уәкілетті билік тежемелік пен ... ... ... көзделуде. Жергілікті өзін өзі басқарудың органдарының функциялары мен ... ішкі ... ... ... және ... ... ойластыру керек. Сонымен қатар, облыс әкімдерін сайлау кезінде аса ... пен ... ... ... Әлемдік тәжірибеде бұл жүйеден бас тарту жәйттері де жоқ емес. Мәселен, ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... Дания және Бельгия секілі елдерде қайта орталықтандыру ... ... ... да, ... қала мен аудан деңгейіндегі әкімдердің сайлау нәтижелерін, әлеуметтік-саяси салдарын ескере, қорытындылау қажеттігі туындап отыр. Қазіргі таңда елімізде іске асырылып ... ... ... алдында бірсыпыра міндеттер тұр, мемлекеттік аппараттың көлемін оңтайландырумен бірге оның тиімділігін арттыру және мемлекеттік қызметкерлердің жауапкершілігін арттырумен қатар олардың ... ... ... ... ... ... ... жаңа кезеңі төмендегідей бағыттарда дамыту қажеттігі анық. Біріншіден, мемлекеттік қызмет институтын одан әрі жетілдіру. Мемлекеттік қызмет институтын - ... ... және ... ... деп ... дұрыс. Сот және әскери қызметкерлерінің жұмысындағы ерекшеліктерін ескеретін дербес классификациясы болу керек. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... негізінде ұлттық менеджерлер даярлайтын жаңа тұрпаттағы білім ордасын қалыптастыру керек. Соған сәйкес, мемлекеттік ... ... мен ... ... ... ... шешілмек. Мұнда ынталандыру тетіктерін қолданған тиімдірек деп есептейміз. Еңбекақы төлеу жүйесін одан әрі жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... болады. Нәтижесінде шағын ғана мемлекеттік басқару органдарын қалыптастыру, олардың жұмысының тиімділігін арттыру, мемлекеттік қызметтің мәртебесін одан әрі ... және ... ... ... ... үшін ... ... кадрларды тарту мүмкін болады. Екіншіден, сыбайлас жемқорлықпен күресті жүйелендіру. ҚР Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттіктің ішінде ... ... ... жұмысының тиімділігін одан әрі арттыру. Қазір оның құзырына С-1 ... ... ... ... ... ... ... істері жатады. Бұл комиссияның құзырын В-1 деңгейіндегі лауазымды әкімшілік мемлекеттік қызметкерлерге дейін көбейтіп, оның құрамына тәуелсіз қоғамдық ... ... ... ... Тек қана ... ... ... иық тіресе жұмыс істеудің арқасында мемлекеттік аппараттағы сыбайлас жемқорлықпен күресті тиімді әрі ... ... ... ... Оның ... мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын жүйелі негізде көтеру және жалақының мөлшерін ақтық нәтижеге бағыттау жүйесі әзірленуде. ... ... ... ... заңнаманы күшейту, мемлекеттік қызметкерлердің жауапкершілігі мен этикасын арттыру жөнінде шаралар қатар іске асып жатыр. Осылайша, сыбайлас ... ... ... оны ... ... ... жанданыру қажет деп ойлаймыз. Олардың ішінде - кейбір заң ... ... ... не ... ... әкімшілік рәсімдердің (мемлекеттік қызмет көрсету) қиындығы, жалақы мен әлеуметтік қорғау деңгейінің төмендігі, дұрыс азаматтық бақылау жүйесінің жоқтығы, жемқорлықпен күрестегі ақпараттық-талдау ... ... атап ... жөн. ... ... ... ... оңтайлан- дыру. Мемлекеттік басқару жүйесін реформалау кезінде, ең бастысы, қызметкердің құзыры мен оған қойылатын міндеттерді тиімді ... ... ... тепе-теңдік орнауы тиіс. Мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдар классифика-циясына құрылымдық сыни талдау жүргізу арқылы, ол ... ... ... емес ... ... ... және тиімсіз буындар жойылуы керек. Ел Үкіметі толықтай ... ... ... ... функцияларын іске асыру мен заң жобаларын әзірлеу жұмыстарына ден қоюы тиіс. Оның құрылымы мемлекеттік саясаттың басымдықтарына сәйкес қайта ... ... ... ... биліктің жергілікті органдарына берілген функцияларды іске асыруға мұқият талдау жүргізетін болады және мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы ... ... одан әрі ... ... ... ... ... Санамаланған бағыттар бойынша жүргізілетін жұмыс мемлекеттік органдардың ішкі құрылымын қайта құруға, оларға жүктелген өкілеттіктерді іске асырудың тиімді тетіктерін құруға және ... ... ... ... ... береді. Бір деңгейдегі мемлекеттік басқару органдары арасындағы өкілеттіктерді қайта бөлу жөніндегі ұсыныстар әзірленетін болады. Төртіншіден, ... ... және ... ... тетіктерін енгізу. Ең әуелі атқарушы мемлекеттік билік ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде артық және қайталанатын міндеттер жойылуы тиіс. ... ... ... ... мен ... бағалаудың кешенді жүйесі енгізу міндеті тұр. Соның ішінде, ... ... ... (қызмет көрсетудің) рейтингілік жүйесін әзірлеуді аяғына дейін жеткізген абзал. Мемлекеттік ... ... ... және бірыңғай стандарттарды әзірлеуді тездету керек. Құжаттардың өту ... ... және ... қабылдауды жеделдету үшін басқару рәсімдерін жетілдіру және регламенттеу жөнінде жұмыстар жүргізіледі. ... ... ... ... ... және ... ... реттеуге, бақылау және қадағалау функцияларын нақты мемлекеттік органдардың құзыретіне ... ... ... ... ... мемлекеттік функцияларды жіктеуді аяқтайды. Бесіншіден, жүйесін толықтай жұмыс істеуі. Бұл игі бастаманың өзектілігі мемлекеттік органдардың әрекет жасауының тиімділігін ... ... ... және ... ... ... реформалар бағыттарының жүзеге асырылуына қомақты үлес қосады. Әсіресе, мемлекеттік қызмет көрсетудің өзі ептеп электрондық форматқа көшірілетінін ескеру керек. Осы ... ... ... мен ... ... ... қарым-қатынастар едәуір қысқарады деп күтілуде. Бұл өз кезегінде, мемлекеттік қызметкер мен қарапайым ... ... ... ... ... пайда болуына жол бермейді. Сонымен қатар, ақпараттық- телекоммуникациялық ... ... іске қосу және одан әрі ... ... ... ... Қазақстанның қарыштап дамуына септігін тигізеді деген пікірдеміз. Әуелі, ақпараттық технологияларға ... ... ... ... әзірленуі жанама түрде ұлттық ақпараттық инфрақұрылымның жедел қалыптасуына жәрдемдеседі. Оның үстіне осы ақпараттық-технологиялық жүйенің тағы бір артықшылығы - ... өз ... ... ... ... ... асыру мүмкіндігі бар. Яғни мемлекеттік басқару процестері мен рәсімдерін мерзімді жетілдіріп тұру енді ... ... ... сөз. Есесіне жүйесі мемле-кеттік органдардың біртұтас тасымалдау ортасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Сол арқылы мемлекеттік ... ... ... алмасу процестері мен рәсімдері бірсыпыра мәселені шешуге болады - мемлекеттік органдар арасындағы өзара ... ... ... ... әрі ... ... Ең ... мемлекеттік органдардың ақпараттық қауіпсіздігі күшейеді. Тіптен, ақпараттық-телекоммуникациялық желінің дұрыс жүзеге асыру мемлекеттің азаматтық қоғаммен және ... ... ... оңтайландырады деп күтілуде. Өйткені қарапайым халық порталы арқылы мемлекеттік органдардың қызметі мен қызмет көрсетуі ... ... кез ... ... біле алады. Қорытындылай келе, мемлекеттік басқару жүйесін ... ... жаңа ... ... қолдану, осы бастаманың тиімді іске асуына көмектеседі. Мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... - кезең- кезеңімен іске асуы мен бірізділігі, реформалау бойынша қойылған міндеттердің кешенділігі мен ұсынылатын ... ... ... ... ... жүзеге асуына ұдайы мониторинг жүргізу, мемлекеттік органдардың өзара тиімді ықпалдасуы қабылданды. ... ... ... ... ... параметрлерге сәйкестенуі тиіс: -аймақтардың дербестігін сақтай отырып орталық ... ... ... және қадағалау функция-ларының тиімділігін арттыру; -атқарушы билік органдарының әртүрлі деңгейлері арасындағы өзара ықпалдасудағы икемділікті арттыру; ... ... ... ... тиімділігін тәуелсіз сыртқы бағалау; -мемлекеттік қызметке барынша лайықты әрі бәсекеге қабілетті кадрларды ... үшін ... ... -жалпы мемлекеттік қызметтің оң имиджін қалыптастыру; -бюджет үдерісіне жаңа әдістемелер енгізу; -мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қолдану; -сыбайлас жемқорлықпен күресті батыл жандандыру әрі жүйелі де табанды түрде жүргізу. Жаңа үлгіде ... ... ... жүйесі Қазақстанның таңдап алған бәсекелестікке толық қабілетті елдің іргесін салу мұратына сәйкес ... ... ... ... ... өз ... ... кезеңді бастан кешіп отыр, себебі нақ осы кезде әлеуметтік-экономикалық жаңару мен саяси демокра- тияландырудың жаңа белесіне қадам басқалы тұрмыз. Қазақстанның ... ... ... ... елу ... ... ... лайықты орын алуы - бұл стратегиялық бәсекелестік жағдайындағы ғаламның қазіргі ... ... ... ... ... ... жуық арада әлеуметтік, экономикалық және саяси салаларда шұғыл реформаларды жүзеге асыру арқылы алға суырылуып шығу ... тұр. Осы ... ... ... ... ... даярлау, олардың елжанды қызмет жасауын қамтамасыз ету, жаңа білім алуына және кәсібін шыңдауға қалыпты жағдай қалыптастыру ... ... ... табуы тиіс. Түптеп келгенде, жүйелі реформалардың мемлекеттік саяси ... ... ... мен ... ... ... арасында оңтайлы тепе-теңдікті ор-натуды көздейді. Ал басқару процесін демократияландыру мемлекеттің іргелі саяси ... одан әрі ... мен ... ... ... тармақтарының бір-бірімен әрекеттесуінің тиімділігін арттыруға және өзара тежемелік пен тепе-теңдік жүйесін күшейтуге негізделген. Экономикалық өрлеудің қарқыны жөнінен ТМД мемлекеттері және ... ... ... ... алға ... шыққан еліміз, ендігі, әкімшілік реформалардың тереңдігі мен қарқындылығы жөнінен де көшбасшы болуға бел ... Оған ... ... ... бар. Осы ... ... реформалар Қазақстанның одан әрі қарыштап өрлеуіне, экономикадағы жедел ... ... ... және ... ... ... ... бағытталуы тиіс. Мемлекеттің әрбір ұсынған реформалары қазақстандықтың қанатын қатайтып, қадамын нығайта беруді көздеуі керек. Өйткені, Қазақстан Республикасының ең басты ... - адам және ... ... ... мен ... ... ... шығармаған абзал. Әкімшілік реформалардың басты мақсаты - мемлекеттік қызметкердің халқына адал қызмет жасауы. Бүгінде Республикамызда жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... саяси бағытымыздың өзекті тұғырнамасына айналып, бұл орайда оны қайта құрудың әлемдік үлгілері мен үрдістерін ... мен ... ... ... жүргізіліп отырғаны да тегін емес. Көптеген дамушы елдердің тәжірибелері көрсетіп отырғандай, жергілікті өзін-өзі ... ... іске ... кез ... ... мемлекеттегі демократиялық режимнің қажетті құрылымы болып табылады. Өзінің институттарымен жергілікті өмірдің демократиялық ұйымының дерлік барлық жағын қамти отырып, ... ... ... ... ... ... қызметтерін орталықсыз-дандырудың ұтымды әдістерімен жергілікті өмірдің бүкіл мәселелері бойынша шешімдер қабылдауды аумақтық қоғамдастықтарға көшіруге мүмкіндік ... осы ... ... ... ... және осы сияқты шешімдерге олардың нақты қатыстылығын қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта Қазақстан жегілікті өзін-өзі басқару жүйесін құру сатысына қадам басты, ... ... ... талдау мен жинақтауға және солардың негізінде өз еліміздің жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін қалыптастыру негізгі мәселелердің бірі болып табылады. Мынаны атап өту ... ... ... ... ... ... өзгешелік біртіндеп жойылып келеді, дәстүрлі үлгілерден ауысатын ... ... мен ... ... ... әралуан жүйелер пайда болуда. Мемлекеттік басқарудың орталықсыздандырылуы мен жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінің дамуымен барлық ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Осыған байланысты Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсүлтан Әбішұлы Назарбаев ... ... ... атап ... Қазақстан Республикасының тәуелсіздік алған жылдары орын алған мемлекеттік басқаруды айрықша орталықсыздандыру өз міндетін атқарды деуге ... ... ... ... ... байланысты қазіргі кезде мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және жергілікті ... ... ... ... ... ... Республика кең аумаққа ие, осыған байланысты ел аймақтары әртүрлі экономикалық потенциалға ие, бұл ... ... ... орналасуымен, климат жағдайымен, тағы басқа да жағдайларға байланысты. Сонымен қатар, аймақтардың демографиялық, этикалық және ... ... ... ... ... ... ... факторларды ескере отырып, орталықтандырылған стандарттар арқылы әсер ету механизмімен басқарыла отырып, ... ... ... қанағаттандыра алмайды. Мемлекеттік басқару деңгейлерінің арасындағы өкілеттілікті бөліп көрсету қажеттілігі осыған байланысты. Бүгінгі күні жүргізіліп отырған мемлекеттік жергілікті басқару ауыл ... ... ... - жеткілікті тиімді емес, себебі олар ... ... ... мен ... ... ... ... басқару органдары дербес бюджетке ие емес, сондықтан экономикалық дербестікке ие ... ... ... басқарушыларын тағайындау жүйесі әкімдерінің психологиясын қалыптастырды, осыған байланысты олардың қызметтері негізінен экономикалық мақсаттылық пен ... ... ... ... ... тұрған органдардың тапсырмаларын орындауға бағытталған. Бұндай жағдайдан шығудың бір жолы болып жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін енгізу ... ... ... ... ... ... деген жаңа талаптар мемлекеттің басқару жағдайын зерттеу және сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік басқару жүйесінің, сонымен ... ... ... ... ... ... ... моделін жасау қажеттілігімен байланысты.
2. Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту тұжырымдамасы
Мәслихаттар мен ... ... ... ... табиғаты - біреу, өйткені оларды жергілікті ... ... мен ... өзін-өзі басқару органдарының табиғаты - біреу, өйткені оларды жергілікті тұрғындар сайлайды. Сондықтан олар ... ... ... ... шешуі шарт. Президент Жолдауында жергілікті өкілетті органдарға қосымша өкілдік беруге баса назар аударылғаны да ... ... ... ... ... ... басқару орындары сияқты өкілдіктер берілуі жеткілікті дәрежеде әрі негізді болуға тиіс. Өркендеген мемлекеттерде жергілікті өзін-өзі басқару шын ... ... ... ... ең төменгі буынынан, көбінесе ауылдардан басталады.
Алексис Токвил деп атап айтқан болатын. Барлығымыз да жергілікті өзін-өзі ... ... ... мемлекет тұрақтылығының және гүлденуінің негізі болып табылатынын жақсы түсінеміз. Жергілікті өзін-өзі басқару органдарының өз өкілеттігіне сәйкес халыққа ... ... ... ... ... ... материалдық қаржылық ресурстарға деген құқығы болуы қажет. Ал ... ... ... ... ... сәйкес оларды заңда белгіленген ресурстармен қамтамасыз етіп отыруы керек. Жергілікті өзін-өзі басқару органы жергілікті бюджетті өз бетімен қабылдауға тиіс. Жергілікті ... ... ... ... ... ... ... арқылы өндірістік салаларды дамытуға, инвестициялық және несиелік саясат жүргізуге, коммуналдық меншік ... ... ... кіріс табуға, бюджет қаржыларының қайда жұмсалатынын анықтауға міндетті.
Республикамыздың мемлекеттігін қалыптастыру жылдарында орталықтандырудың қажет болғанын жақсы ... ... ... ... ... ... табыстарға қол жеткізгенімізге, бүгінде мүлдем басқа жағдайда өмір сүріп отырғанымызға аударғым келеді. Билік органдарын орталықсыздандыру үрдісі заңды. Мұның өзі қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... ілгерілеу. Мемлекеттік билікті өркендету мен қоғамды демократияландырудың игі нәтижесі. Ата заңымызда биліктерді бөлу ұстанымы атап айтылып, мен да ... ... Ал ... осы ... ... ... ... істеп отыр ма? Артық ештеңе ойлап тауып, бас қатырудың қажеті жоқ, Конституцияда бәріміздің құқығымыз бен міндеттерімізге кепілдік берілген. Тек оларды іс ... ... ... ... Биліктің үш тармағының тәуелсіздігін жүзеге асыра отырып, мен ... ... ... өкілдіктер бере отырып билік органдарын өркендету шарт. Мұның бәрі басқарудың мемлекеттік жүйесін жетілдіріп, оның тиімділігі мен бейімділігін және ... ... ... ... негізгі бөлімдеріне тоқталатын болсақ, ол 3 бөлімге бөлінген.Бірінші бөлімде Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту туралы айтылады.Екінші бөлімінде ... ... ... ... басқаруды дамытудың негізгі қағидаттары мен жалпы тәсілдері туралы айтылған.Қорытынды үшінші бөлімінде тұжырымдаманы іске ... ... ... ... ... ... көрсетілген.Тұжырымдаманың толық мазмұнын айтпасам да, негізгі бөліктеріне тоқталуды жөн көріп отырмын. Қолданыстағы 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңында ... ... ... ... ... мен шешімдерін қабылдауды облыстық, республикалық маңызы бар қала және астана мәслихаттары анықтайтыны және бұл ... ... ... жүргізудің өз тәртібін қабылдауы керектігі көзделген.
Алайда заңнамада қарастырылған жиналыстарда (жиындарда) жергілікті маңызы бар мәселелерді талқылауға азаматтардың қатысуы жөніндегі нормалар ... іс ... ... отыр. Заңнамада жиналыстардың (жиындардың) қалыптастырылу, өткізілу тәртібі мен өкілеттігі регламенттелмеген.Жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... бірлікте тиімді жұмыс істейтінін әлемдік тәжірибе айғақтайды. Қазақстанда бұл ауыл, село, ауылдық (селолық) округ, кент, ... ... бар ... ... ... 2020 жылға дейінгі Даму стратегиясының ережелерін негізге ала отырып, тұжырымдаманың мақсаты - Қазақстанда ... ... ... ... одан әрі ... ... ... бағыттарын айқындау.
Көрсетілген мақсатқа қол жеткізу үшін жоғарыда аталған түйінді проблемаларды ескере отырып, мынадай мәселелерді шешу көзделеді: 1) ауылдар (селолар), ... ... ... бар ... ... ... шешімдерін қабылдау кезінде халықтың қатысуын, мүдделілігін және жауапкершілігін ынталандыру жолымен жергілікті қоғамдастық жиналысы (жиыны) арқылы жергілікті маңызы бар мәселелерді ... ... ... біртіндеп арттыру;2) қалалар деңгейінде жергілікті халықты толғандыратын ең маңызды проблемаларды шешу үшін басқару шешімдерін қабылдау ... ... ... ... тарту тетігін енгізу; 3) ауылдың, кенттің, аудандық маңызы бар қаланың әкімдерін тағайындау немесе сайлау кезінде мәслихаттардың рөлін кезең-кезеңімен күшейту;4) ... ... бар ... ... ... ... ... қаржылық және экономикалық дербестігін кеңейту.
Іске асыру кезеңі:бірінші кезең (2012 - 2016 ... - ... ... ... ... бұрын биліктің төменгі деңгейлеріндегі әлеуетті кеңейту;екінші кезең (2017 - 2020 ... - ... ... деңгейлерінде жергілікті өзін-өзі басқару органдарын қалыптастыру. Қазіргі уақытта мемлекеттік өкілеттікті жүзеге асыруда ... ... ... ... ... ... Бұл ... мәселелерді жергілікті жерлерде шешудің барынша орындылығыментүсіндіріледі. Өз кезегінде жергілікті өзін-өзі басқару органдары мен мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... орталықсыздандыруға әкеледі және бұл органдардың өңірлік міндеттерді шешуге бірлесе қатысуын қамтамасыз етеді. Тұжырымдаманың ережелері жергілікті өзін-өзі басқару мәселелері ... ... және өзге де ... ... ... арқылы і 2003-2008 ске асырылатын болады.
Бізге талқылауға ұсынылған Тұжырымдаманы ... ... біз өз ... онда ... ... ... ... көргіміз келеді. Әлемдік тәжірибе жергілікті мәселелерді өкілеттігі, құқығы мен ... ... ... ... ... шешетінін көрсетіп отыр. Алайда, өкінішке орай, бұған біздің қолымыз әлі жеткен жоқ. ... ... ... ... ... ... ... болмай, сайлаушыларымыздың бір қауым сауалдарына жауап бере алмай отырмыз. Бұған денсаулық сақтау, қоғамдық тәртіпті қорғау, білім беру, мәдениет пен ... ... ... ... ... ... ... бөлігі салық және салық емес түсімдерден, айыппұлдардан тұратыны ... ... Ал ... ... емес ... ... ... Бүгіндері облыстық маңызы бар қалалардың бюджетіне мемлекеттік ... ... ... ... ... бюджетіне түспейтінін атап айтқым келеді. Мәселен, Қазақстан Республикасының Кодексіне ... ... ... ... Бұл ... ... орган ретінде қалалық әкімдік өкілді органдар сияқты ережелердің орындалуына ынталы-ақ, алайда, өкінішке орай өкілетті органдарға ... ... ... бұл ... ... отыруымызға мүмкіндік жоқ. Бақылау жасаған жағдайда қаланың санитарлық ахуалы мен абаттандырылуы жақсарып, жасыл ... ... ... ... ... де ... ... еді. Аталмыш факт облыстық маңызы бар қаланың ... ... кері әсер етіп ... ... бюджет кодексіне сәйкес бақылаушы органдар қаржыландырылатын айыппұл түсімдері жоғарғы бюджетке ғана түседі. ● Сондай-ақ қала бюджетіне заңды және жеке тұлғалардан ... ... ... ... ... де ... бар. Шынтуайтқа келгенде, қала жолдарында автокөлік құралдарының саны едәуір артқанына куә болып жүрміз. ... ... ... ... саны күрт артып отырғанын көрсетеді. Қалалық мәслихат жыл сайын жол ... ... ... ... ... қала деңгейіндегі жол полициясы болғанымен оның өкілеттілігі шектеулі болғандықтан (техн.қадағалау және 3 ... ол ... ... ... ... Мәслихаттарға қоғамдық құрылым құру мүмкіндігі берілсе, ол қала аумағында тұрғын үй-коммуналдық қызметі, санитарлық жағдайы, қоғамдық тәртіп пен ... ... ... ... ... ... мен жүзеге асырылуы жақсаратыны сөзсіз. Сонымен қатар ... ... ... ... ... де ... көрсетілуі тиіс деп ойлаймын.Орал қаласында жергілікті өзін-өзі басқарудың тетіктері толық қалыптасқан деп ойлаймын. 2003-2008 жылдары жұмыс жасаған ОМО жүйесі өзін ... ... ... осы ... ... жағынан заңдастырса жергілікті өзін-өзі басқарудың бастапқы тетіктерін құруға болады. ... ... ... дамыту үшін бізге мемлекетіміздің заңдарына сапалық өзгерістер мен түзетулер енгізу керек. Өзгерістерді дәл ... ... кеш ... Атап ... осы ... ... өркендетудің кезекті қадамы болып, аймақтар мен жергілікті ... ... ... дамуына соны серпін берері сөзсіз.
3. Жергілікті басқару органдарының қызметін ұйымдастыру
Жергілікті мемлекеттік басқаруды және өзін-өзі ... ... ... ... ... ... жауапты жергілікті өкілді және атқарушы органдар жүзеге асыратын болады.
Жергілікті атқарушы органдар Қазақстан Республикасының атқарушы органдарының бірыңғай жүйесіне кіреді. ... ... ... ... ... мен даму ... ... отырып, атқарушы биліктің жалпымемлекеттік саясатын жүргізуді қамтамасыз етіп ... ... ... : ... ... ... экономикалық және әлеуметтік бағдарламаларды; жергілікті бюджетті әзірлеу және ... ... ... ету, ... ... ... ... органдардың жұмысын ұйымдастыру т.б жатады.
Мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарына - Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметінің заңдарын, актілерін және Конституцияны ... ... ... ... ... органдары жатады.
Жергілікті әкімшілік пен оның органдарының қызметін ұйымдастыру ... және ... ... ету үшін ... ... ... және оны орындайтын жергілікті әкімшіліктің аппараты құрылады.
Жергілікті атқару органдарының өкілеттігі Заңының 42-46 баптарында жете мазмұндалған.
Жергілікті өкілді органдар - ... ... ... облыстың, ауданның, халқы сайлайтын, халықтың еркін білдіретін және ... ... ... ... оны іске ... үшін қажетті шаралар белгілейтін және олардың жүзеге асуын бақылайтын сайланбалы орган болып табылады. Бірінші ... - бұл ... ... ... ... өкілді органдардың айрықша белгісі болып табылмайды.
Мәслихаттардың екінші белгісі ... ... ... ... ... және ... осы бірліктердің өкілді органдары болып табылатынында.Мәслихаттар әкімшілік-аумақтық бірліктің тиісті аумағында тұрып жатқан халықтың еркін білдіреді. Егер аталған үш белгі ... ... ... ... ... ... болса, онда төртінші белгі олардың қызмет саласына жатады. Жергілікті өкілді органдар өз қызметін ... ... ... ... ... асыруға және халықтың еркін іске асыру үшін қажетті ... ... ... ... ... ... (біріккен, қосылған, қайта қүрылған, бөліп шығарылған немесе бөлінген) жағдайда жаңадан сайланған мәслихат сессиясының жүмысы басталғанға ... ... ... өз ... ... және қүрамына өз сайлаушыларының басым бөлігі кірген, қайта үйымдастырылған мәслихаттардың депутаттары ... ... ... ... ... ... ... Орталық сайлау комиссиясы мынадай шектерде: облыстық мәслихатта, ... және ... ... ... -- елуге дейін; қалалық мәслихатта -- отызға дейін; аудандық мәслихатта -- жиырма ... ... ... ... ... ... комиссиясы. белгілеген оның депутаттары жалпы санының кемінде төрттен үші сайланған жағдайда мәслихат заңды болып есептеледі.
Мәслихат өз өкілеттігі мерзіміне тұрақты ... ... ... саны ... ... ... ... болған жагдайда, мәслихат түрақты комиссияларды жаңадан құрып, таратьш және қайта үйымдастыра алады.
Тұрақты комиссиялардың тізбесі мен сан құрамын ... ... ... ... төрағалары мен мүшелерін өз депутаттары арасынан тиісті мәслихат сайлайды.
Тұрақты комиссиялар өздерін ... ... ... ... және жылына кемінде бір рет өз қызметі туралы есеп береді.
Мәслихаттар депутаттарын сайлау Қазақстан Республикасының сайлау туралы заңдарымен регламенттеледі.
Жергiлiктi ... ... ... ... ... ... аудан, ауылдық (селолық) округ, ауылдық (селолық) округтiң құрамына кiрмейтiн кент пен ауыл (село) шегiнде жеке жүзеге асырылады
Жергiлiктi өзiн-өзi басқаруды жергiлiктi ... ... ... ... мәслихаттар мен басқа да жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдары арқылы ... ... ... ... ... ... ... (селолық) округтiң, ауылдық (селолық) округтiң құрамына кiрмейтiн кент пен ... ... әкiмi ... ... ... ... ... өзiн-өзi басқару органдарының функцияларын да жүзеге асырады.
4. Қазақстан ... ... ... ... ... ... мәселелері
Жергілікті өзін-өзі басқару органдарының қызметі жергілікті халық мүддесіне сай ... емес және ... ... ие ... Осы ... ... ... бұған әрі жергілікті өзін-өзі басқарудың ҚР экономикалық моделін жасау ... ... ... ... ... ... ... басқарудың мұндай концепциясы халық билігін жүзеге асыруға мүмкіндік береді және тұрғындарға дербес және өз жауапкершіліктерімен мемлекеттік ... және ... ... ... ... негізінде жергілікті мәні бар сұрақтарды шешуге мүмкіндік берді. ... ... ... ... ... ... мемлекеттің өзімен берілген жеке мемлекеттік өкілеттіліктерге ие ... ... ... ... ... ... ... күрделілігі айтарлықтай деңгейде бірқатар ерекшеліктермен байланысты болып отыр:
- Мемлекет субъектілерін көп қиындық тудыратын ... заң ... ... ... ... ... ... басқару туралы қажетті құқықтық база мен заңнамалардың жоқтығы.
- Жергілікті өзін-өзі басқарудың көптүрлілігі - ... елде бұл ... ... ... аудандар, селолық аудандар, басқа да елді мекендер мен аймақтар мойындалады. Осы пунктіге ... ... ... орындары мен қызмет адамдарын сайлау тәсілдерінің көптүрлілігін енгізуге болады.
- ... ... ... ... ... халықпен айқындалады, ал олардың атаулары ұлттық, тарихи және басқа да ... ... ... бұл әкімшіліктер; аудан, село және басқа да муниципалды қалыптасуларда - өкілдер мен депутаттар ... ... ... ... мен ... және ... жылдың 30 тамызында қабылданған Конституцияда мемлекеттік басқару жүйесінің негізгі қағидалары мен бағыттары нақты белгіленген (Сурет 1).
Жаңа мемлекеттік ... ... ... ... қол жеткізу үшін орталықсыздандыруды, сондай-ақ мемлекеттік емес институттардың әлеуетін кеңінен пайдалануды алдын ала болжайды.
Сурет 1 - Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік биліктің ... ... ... ... құрылымдардың болуы оларда тіршілік ету қызметін қамтамасыз ету үшін оларға белгілі бір өкілеттіктер мен қаржы ... ... беру ... ... Осыған байланысты қаржылық жүйенің құрылымында жергілікті бюджеттер ерекше буын ретінде бөлінеді.
Жергілікті бюджет тиісті мәслихаттың шешімімен бекітілетін, түсімдердің және жергілікті ... ... ... ... ... ... асыру үшін айқындайтын жергілікті бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыруға арналған бюджеттің тапшылығын (профицитті пайдалану) қаржыландырудың есебінен қалыптастырылатын әкімшілік аумақтық ... ... ... ... бюджеттердің рөлі, олардың құрамы мен құрылымы жергілікті мемлекеттік ... ... ... мен ... ... және ... ... мемлекеттің әкімшілік-аумақтық құрылысымен және саяси-экономикалық бағыттылығымен толықтай айқындалады.
Жергілікті бюджеттердің жай-күйі әр түрлі факторларға тәуелді болады. Оларға мыналар жатады:
- елдің ... ... ... ... ... ... әлеуеті;
- жергілікті билік және басқару органдарының құқықтары мен міндеттерін реттейтін мемлекеттік заңнаманың деңгейі;
- жергілікті билік және ... ... ... ... ... іске ... ... дәрежесі.
Жергілікті бюджеттер тұрақтылығының басты шарты нақты қаржы кезеңі мен нақты аумақтың шеңберінде жергілікті мемлекеттік органдардың келіп түсетін кірістер мен жүзеге ... ... ... арасындағы тиісті тепе-теңдікті қамтамасыз ете білу шеберлігі болып ... ... ... ... ... ... ... облыстық бюджеттермен, республикалық маңызы бар қаланың және ... ... және ... ... ... ... бюджет жүйесінің түрлі деңгейінің табысын реттеу тетігі салық саясатында анықталады және Салық пен Бюджет кодекстерінде бекітілген. Барлық билік деңгейі өз ... мен ... ... іске асыруы үшін олардың әрқайсысына салықтық және салықтық емес ... ... ... және ... қарым-қатынасты реттеудің тиісті нысаны анықталған. Олардан түскен түсім жергілікті бюджеттің иелігіне берілетін салық пен алым тізбесі нарықтық ... бар ... ... ... ... анықталды. Осы салықтық және салықтық емес төлемдер ... ... ... ... жер ... ... ... салынатын салық, тіркеу үшін, суды пайдаланғаны үшін алынатын алым және т.б. ... ... ... ... ... реттеудің мынадай нысандары қолданылады: трансферттер, бюджеттік несие және табысты бөлу нормативі.
Республикалық және облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қала, ... ... ... ... ... ... және ... несиемен реттеледі.
Облыстық және аудандық (облыстық маңызы бар қала) бюджеттері арасындағы ... ... ... ... ... және ... бөлу нормативімен реттеледі.
Трансферттер - бұл бюджетке өтеусіз және қайтарымсыз түсім немесе ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы нысаналы трансферттер және дамуға арналған нысаналы трансферттер болып бөлінеді.
Республикалық және ... ... ... құрылымында болған өзгерістер 2 және 3-суреттерде толық көрсетілген: республикалық бюджет түсімінің көп бөлігін салықтық ... ... (2004 жылы олар ... ... ... ... ... 73%-ын құрады), жергілікті бюджетке түсетін түсімде салықтық түсемдер үлесі 2004 жылы 82%-дан 2010 жылы 47,8%-ға дейін қысқартылған.
Сурет 3 - ... ... ... ... ... құрылымы
Өңірлік бюджеттің табыс құрылымы, негізінен, жергілікті салықтан қалыптастырылады және, көбінесе, ... ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттер мемлекеттік бюджет қаражатының жалпы көлемінің кірістер ... ... 30%-ын және ... ... - ... 48%-ын ... бюджеттен облыстық бюджеттерге берілетін бюджеттік субвенциялардың жалпы көлемі 2008 ж. 133027541 мың теңге, 2009 ж. 153149590 мың теңге, 2010 ж. ... мың ... ... белгіленді (Кесте 1). Республикалық бюджеттен берілетін бюджеттік субвенциялардың көлемі 2009 ж. 2008 жылмен салыстырғанда 20122049 мың ... яғни ... 2010 ж. 2009 ... ... 39641390 мың ... яғни ... артты.
Кесте 1 - Республикалық бюджеттен облыстық бюджеттерге берілетін бюджеттік субвенциялар көлемі (мың теңге)
Облыс ... ... ... ... ... Қазақстан
27317335
31828251
40039219
9
Павлодар
1258887
1617733
3810519
10
Солтүстік Қазақстан
11461369
13367240
16545651
Барлығы
133027541
153149590
192790980
Е с к е р т у - Республика Казахстан Законы. О республиканском бюджете на 2010 год от ... № 131-II // ... - 2009, - № 1, ... ... бастап аудандық деңгейдегі ауыл-селолар және кенттер, сонымен қоса, қалалар мен аудан орталықтарында әкім аппараты құрылды. Оларға заңды тұлғалар мәртебесі беріліп, ... ... ... ... ... ... жұмыстар бекітілді.
Қазақстан азаматтарының әкімдерді сайлауы жайлы алғашқы идея 1996 жылы ... ... ... болатын.
2005 жылдың 12 тамызында еліміздің төрт ауданында Алматы облысының Ескелді ауданы, Батыс Қазақстан облысының Жанқала ауданы, Солтүстік Қазақстан облысының ... ... ... ... ... ... ... әкімдер сайлауы өтті. Сайлау Елбасының Жарлығына сәйкес жүзеге асырылды.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 ... 6 ... ... және ... ... Орталық сайлау комиссиясының 2006 жылғы 22 тамыздағы қаулысына сәйкес 2006 жылғы 20 қазанда 49 аудан мен 10 ... ... бар қала ... ... ... Республикасының мынадай әкімшілік-аумақтық бөліністеріндегі әкімдерін сайлауды 2006 жылғы 20 қазанға тағайындау туралы қаулы қабылданды (Кесте 2).
Кесте 2 - Әкімдер ... ... ... ... ... ... ... ... Жарқайың, Зеренді, Қорғалжың
Степногор
2. ... ... би, ... ... ... ... облысы
Балхаш, Қарасай, Кербұлақ, Көксу, Райымбек
Текелі
4. ... ... ... ... Қазақстан облысы
Абай, Бородулиха, Глубокое, Күршім, Шемонаиха
Риддер
6. ... ... ... ... ... ... ... Қаратөбе, Сырым, Шыңғырлау
8. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Қарасу, Қостанай
Рудный
11.
Маңғыстау облысы
Бейнеу мен Жаңаөзен
12. ... ... Май, ... ... Қазақстан облысы
Ақжар, Қызылжар, Тайынша, Ғабит Мүсірепов атындағы аудандары
14. ... ... ... Созақ, Түлкібас
Арыс
Е с к е р т у- Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының Баспасөз қызметінің материалдары негізінде құрастырылды
Жергілікті өзін өзі ... ... ... ... ... (СТК) жұмысы сәйкес келетіндігіне бұл шараны республикада алғашқылардың бірі болып бастаған Қызылорда облысының ... көз ... ... ... ... - азаматтардың және (немесе) заңды тұлғалардың өз мүшелерінің мүліктік (пайлық) жарналарын біріктіру арқылы материалдық және өзге де ... ... үшiн ... ... ... ... ерiктi бiрлестiгi.
Селолық тұтыну кооперативтерi коммерциялық емес ұйымдар болып табылады және кәсiпкерлiк қызметпен өздерiнiң жарғылық мақсаттарына сәйкес келетiндей дәрежеде ғана ... ... ... ... ... дайындау, өткiзу, өңдеу, қызмет көрсету, жабдықтау қызметiн және заңдарда тыйым салынбаған өзге де қызметтi жүзеге асыру үшiн ... ... ... есебiнен құрылады.
Селолық тұтыну кооперативтерi өз мүшелерiнiң ғана ... ... ... ... ... ... ... да азаматтардың материалдық және өзге де қажеттерiн қанағаттандыру үшiн құрылуы ... ... ... ... , А 1995 ж.
2. ... - 2050. Послания Президента страны ... ... 2012 г.
3. ... ... 2001 ... 23 ... ...
4. Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы 18 маусымдағы № 827 Жарлығы;
5. ... ... ... 2010 ... 4 наурыздағы № 931 Жарлығы;
6. Қазақстан Республикасы Президентінің 2011 ... 19 ... № 86 ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 26 шілдедегі №862 Қаулысы.
8. Даму стратегиясы
9. ... А.Қ. ... ... және оның ... ... ...

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Жергілікті өзін-өзі басқару және оны жетілдіру жолдары»67 бет
Діни қатынас мәселесіндегі мемлекеттік билік және жергілікті өзін-өзі басқару органдары қызметінің бейімділігі13 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жергілікті өзін - өзі басқару жүйесіндегі халықты тікелей басқаруының жолдары27 бет
Жергілікті өзін - өзі басқарудың аумақты кешені31 бет
Жергілікті өзін өзі басқарудың теориялық негіздері31 бет
Жергілікті өзін өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі. Кедейшілік туралы17 бет
Жергілікті өзін – өзі басқару туралы жалпы түсінік7 бет
Жергілікті өзін-өзі басқару49 бет
Жергілікті өзін-өзі басқару жайлы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь