Қабілет және дарындылық психологиясы

Күнделікті ауызекі сөзде қабілет деген атау жиі қолданылады.Мәселен мұғалім оқушысына мінездеме бере отырып,осы баланың математика пәніне қабілеті күшті екенің айтады. Мектепте оқушыларға түрлі қоғамдық жұмыстар жүктелгенде олардың кейбіреулерінің ұйымдастырғыштық, екіншісінің музыкалық, үшіншінің суретшілік қабілеті еске алынып, бұған ерекше мән беріліп отырады. Бұл мысалдар әр адамның әрекетінің бір түріне жарамдылығын көрсете тетін дара ерекшелігі болатының байқатады.Мұндай ерекшеліктер іс - әрекеті орындау үстінде, әсіресе оның нәтижесінен жақсы көрініп отырады.Мысалы біреу алған бұрқыратып тез бітіріп тастайды және жұмысты өте нәтижелі етіп шығарады.Ал, екінші біреу өте баяу қимылдап ,әрі істі сапасыз етіп орындайды.Бұл мысалда да бірінші адамның іске қабілетігі екіншіге қарағанда әлде қайда жоғары екенді айдай анық көрінгіп тұр.
Қандайда болмасын бірер нәрсеге қабілеті жоқ адам болмай- ды.Ол біреуде күшті, біреуде шамалы болып келеді.Тәжірибе мен парасат адамдардың тең емес екеннің дәлелдейді дегенде тендік деп адамдардың қабілеттерінің тендігі немесе дене күштері мен рухани қабілеттерінің бірдейлігін түсінеді.
Қабілет негізінен екіге бөлінеді. Адамның ақыл-ой өзгешеліктерінің жеке қасиеттерін көрсететін кез келген адамнан табылатын қабілет жалпы қабілет д. а. ақылдың арамдылығы мен
Сыншылдығы, материалды еске тез қалдыру, зейінділік пен бақылағыштық, зеректік пен тапқырлық т. б. осы секілді ақыл-ой әрекетінде көрінетін өзгешеліктер жалпы қабілет болып табылады.
Іс-әрекеттің жеке салаларында ғана көрініп, оның нәтижелі орындалуына мүмкіндік беретін қабілетті арнаулы қабілет деп аталады. Бұған суретшінің, музыканттың, актердің, спорттың, математик-ғылымның ақын-жазушының қабілеттерін жатқызуға болады. Соңғы кездері кейбір зерттеушілер қабілеттің үшінші түрі деп практикалық іске қабілеттілікті айтып жүр. Бұған ұйымдастырғышты,педагогтық,консруктивті-техникалық қабілеттерді жатқызамыз.Қабілеттердің осы түрлері іс-әрекеттің басты салаларынағылым,өнер,практикаболып бөлінеді.
        
        Қабілет және дарындылық психологиясы
Күнделікті ауызекі ... ... ... атау ... ... ... мінездеме бере отырып,осы баланың
математика ... ... ... ... айтады. Мектепте оқушыларға түрлі
қоғамдық жұмыстар жүктелгенде олардың ... ... ... үшіншінің суретшілік қабілеті еске алынып, бұған
ерекше мән беріліп отырады. Бұл ... әр ... ... бір ... ... тетін дара ерекшелігі болатының байқатады.Мұндай
ерекшеліктер іс - әрекеті орындау үстінде, ... оның ... ... отырады.Мысалы біреу алған бұрқыратып тез бітіріп ... ... өте ... етіп ... екінші біреу өте баяу қимылдап ,әрі
істі сапасыз етіп орындайды.Бұл мысалда да бірінші адамның іске ... ... әлде ... жоғары екенді айдай анық көрінгіп тұр.
Қандайда болмасын бірер нәрсеге қабілеті жоқ адам болмай- ... ... ... ... болып келеді.Тәжірибе мен парасат адамдардың
тең емес екеннің дәлелдейді дегенде тендік деп ... ... ... дене ... мен ... ... бірдейлігін түсінеді.
Қабілет негізінен екіге бөлінеді. ... ... жеке ... көрсететін кез келген адамнан
табылатын қабілет ... ... д. а. ... арамдылығы мен
Сыншылдығы, материалды еске тез қалдыру, ... пен ... пен ... т. б. осы ... ақыл-ой әрекетінде
көрінетін өзгешеліктер жалпы қабілет болып табылады.
Іс-әрекеттің жеке ... ғана ... оның ... ... ... ... ... қабілет деп аталады.
Бұған ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Соңғы кездері кейбір
зерттеушілер қабілеттің үшінші түрі деп ... іске ... жүр. ... ... ... осы ... ... басты
салаларынағылым,өнер,практикаболып бөлінеді.
Адам қабілетінің дамуы қоғамның дамуына,оның әлеуметтік сипатына
ғылыми – текникалық прогресс ... ... ... келе ... ... сан ... ... дамуына
буржуазия қоғамы кең өріс беріп отырды.Өйткені қауырт дамып келе жатқан
капиталистік өндіріс ... ... жаңа ... ... ... ... өзі білімді адамдардың көбейе түсуіне ... ... ... жан – ... ... ,аса дарынды адамдар көп
болды.Өйткені бұл қоғамның қажетінен туған құбылыс ... ... жан – ... ... ... ... ой ... мен дене еңбегі болып ... ... ... бір ... ... ... ... қоюын бірте – бірте жоюды
көздейді.Әрине ... ... ... ... жойылып кетеді деген мағына
тумайды.Еңбектің сан алуан түрлерінің ... ... дене ... ... де дамуына себепші болады,адамның бірлімі, шеберлігі,іс -
әрекеттің түрлі ... ... ... ... мен ... икемі дұрыс
ұштасқанда ғана ғылым, техника, әдебиет пен өнер ... ... ... ... ... оның ... ... түсуіне кең
мүмкіндіктер жасалады.
Адамның кейбір өзгешіліктері ана ... ... – ақ ... баланың ата – анасы мен туысқандарына ұқсап ... ... ... ... ... анализатордың ерекшеліктері
де туысынан пайда болады.Мұны физиологиялық нышан дейді.Нышанның соңғы түрі
қабілеттің дамуында белгілі орын ... ... ... ... ... ... ... үшін,көру анализаторларының
өзгешілігі сурет қабілетінің көрінуіне септігін тигізеді.Бірақ ... ... ... – бір шарты бола алады.Ол адамның ішкі
мүмкіндігінің көрсеткіші.Егер адамның ... ... ... ... ... яғни белгілі әрекетпен айналыспаса , оның қабілеті айтарлықтай
дамымайды.Нышан көп мәнді ... яғни сол ... ... адам ... ... қарай түрлі ... ... ... ... ... түрін дарындылық
дейді.Адамның дарындылығы оның жоғары нерв ... тума ... ... ... ... қолайлы жағдай туса, ол ерте көзге
түсетін болады.Тарихта болсын, өмірімізде болсын мұндай өте ... 200 ... ... Германияда Ұстазы Кристиан фон Шенах ... ... төрт ... ... бала ... Генрих Хейнекенің өмірі,іс
- әрекеті, саяхаты мен өлімі деген кітап ... ... ... ... ... осы болатын.Туғанына он ай толмай жатып Генрих суретке
салынған заттардың көпшілігін айырып атайтын ... он үш ... ... өзі ... математиканың төрт амалынмен есеп ... ... сәби ... ... ... ... астам латын мәтелін біледі.
Гейнрихтың даңқы әлемге жайылып,оны Дания ... ... ... сәби төрт ... төрт ай ... соң ... ... адамдардың қабілеті әдетте ерте ашылатын зертеу жұмыстароы
байқатып жүр.Дарынды балалар мектептің оқу бағдарламасын ерте ... ... ... ... өзінен екі есе үлкен балалардын білгенінен артық
білетін болады.Кейде дарынды ... ... ... көңіл бөлмейтін
кездері де кездеседі.Мысалы, Д.Байрон, ... ... бала ... ... кеще саналған.Олардың көпшілігі өз уақыттарын өлең жазып,
сурет салып, көбелек ұстап, ... ... ... химиялық тәжірибе
жасауға сарп етті.Мұндай дарынды адамдардың балалық шақтағы ... ... ... ... Дюрер үш жасында өз портретін
салған, жеті жасар Моцарт төрт соната жазып үлгерген.
Лист,Шопен мен ... он бір ... ... ... ... ... ... Гете неміс, латын, грек тілдерінде өлең ... ... ... ... Гаусс үш жасында әкесінің
салық төлеу есебін көріп, соның қатесін шығарып, сөйтіп әкесінің 25 ... ... ... ... ... ... мен сандар теориясы
жөніңдегі өзінің дарының ерте танытқанға ұқсайды.Гаусс өзінің ең басты
жаңалықтарын ... 14 пен 17 ... ... ... ... ... Винер бес жасынан бастап ғылымға
ден қояды. 9 жасында 18 жасар ... ... ... ... коледжге
түсіп, 14 жасында оған ғылыми атақ ... бары отыз – ақ жыл өмір ... ... та аз ... ... ғылымға, оның көптеген саласына әдебиет, тіл, этнография,
география, шығыс тану т.б саласына баға жетпес үлес қосты.Ол музыка, ... мен ... ... де өзін ... ... ... ... жасар Таня Федина музыкаға мейлінше дарынды болды. Ол
фортепьянда көптеген композиторлардың, сондай – ақ өз ... ... ... үшін ... ... ... туралы әндері
кездеседі.Ол Мәскеу консерваториясы жанындағы орталық музыка мектебінде
оқып жүргенде бір ... ... ... ... ғылым саласынан да көптеп ... ... ... ... ... ... 16 жасында
университеттің бірден екінші курсына қабылданады.Ол жиырма жасында ... ... ... ... ... орта ... 13 ... үздік
бітіріп , он төрт жасында университеттің екінші курсына ... ... ... ... ... ... қалыптасуы әр деңгейде ... оның ... ... ... ... ... ре ... екінші негізгі денгейін шығармашылық қабілет дейді.Бірінші денгейде
адам білім игеруге,іс-әрекетті ... ... іске ... икемділік
көрсетсе , екінші деңгейде жаңа соны ... ... алу ... жалпы, арнарлы және ... ал ... дік ... ... ... ... ... , оған қоса ол жаны бар нәрсе ретінде табмғи күшке , өмір қуатына ... ... иесі онда бұл ... нышан мен қабілет түрінде өмір
сүреді дейді К.Маркс.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мінез психологиясы.Қабілет және дарындылық15 бет
Дарындылық психологиясы44 бет
Оқушының оқу қабілеттерінің дамуы мен құрылымы39 бет
Дарынды балалардың қабілеттілігіне жалпы сипаттама15 бет
Ақан Серінің өмірі мен шығармашылығы7 бет
Людвиг ван Бетховен. Өмірбаян4 бет
Мектеп жасына дейінгі кезеңде бала қабілетін дамыту27 бет
Мектеп жасындағы дарынды балалар психологиясы25 бет
Оқушы дарындылығын ашудағы мектептің ролі68 бет
Қабілет туралы түсініктер, оның түрлері13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь