Ақпарат, ақпарат түрі, қасиеттері

1) Ақпарат ұғымы, оның түрлері және қасиеттері;
2) Ақпараттық үрдістер және олардың модельдері;
3) Ақпаратты кодтау;
4) Буль алгебрасы;
Кез келген пәнді меңгеру оның негізгі ұғымдары мен категорияларын анықтаудан басталады. Информатиканың негізгі базалық ұғымы (математикадағы «нүкте» сияқты) «ақпарат» ұғымы болып табылады. Ақпарат, сонымен қатар, жалпы ғылыми категория қатарына жатады, әр ғылым саласында (философия, кибернетика т.с.с.) өзіндік көзқараспен және тәсілдермен түсіндіріледі. Ақпараттың ең негізгі ерекшелігі – ол бар адамға интуитивті түсінікті, екінші жағынан оның ғылыми дәл анықтамасын беру мүмкін емес, сондықтан ақпарат туралы ұғым қолданылады. «Ақпарат» термині латынның «informatio» - түсініктеме, баяндама, хабар басу деген сөзінен шыққан.
Ақпарат ұғымын бірнеше тұрғыдан анықтап көрейік. «Кең мағынада» философиялық тұрғыдан, ақпарат – біздің санамызбен қабылданатын, ақиқат өмірдің белгілі бір объектілері, үрдістері мен құбылыстарының қасиеттері мен қатынастарының бейнелері. Есептеу техникасы тұрғысынан, ақпарат ұғымы оның жадында сақталатын, қажеттігіне байланысты өңделетін және сыртқы ортаға берілетін мәліметтер.
Ақпарат түрлері. Хабар таратқыштан қабылдағышқа жеткізілуі үшін ақпарат тасушы қажет. Тасушы көмегімен берілетін хабар сигнал деп аталады. Сигнал – уақыт ішінде өзгеретін физикалық үрдіс (мысалы, тізбекте жүретін электр тогы, жарықтың таралу үрдісі). Ақпарат физикалық үрдістің, яғни сигналдың бір немесе бірнеше параметрлерінің мәнімен беріледі.
Егер сигнал параметрі берілген аралықта кез келген аралық мән қабылдай алатын болса (уақытқа байланысты үздіксіз функциямен анықталса), онда сигнал үздіксіз ал мұндай сигналмен анықталған хабар да үздіксіз деп аталады. Бұл жағдайда таратқышпен берілген ақпарат үздіксіз түріне ие болады.
Егер сигнал параметрі берілген аралықта жеке бекітілген мәндерді қабылдаса, онда сигнал дискретті, ал мұндай сигналмен анықталған хабар да дискретті деп аталады. Бұл жағдайда таратқышпен берілген ақпарат дискретті түріне ие болады. Сонымен біз ақпарат берілуінің екі негізгі түрін (пішімін) - үздіксіз және дискретті ақпараттыанықтадық.
Кез келген үздіксіз хабарды үздіксіз функция түрінде бейнелеуге болады. Үздіксіз хабарды дискреттеу үрдісінің көмегімен дискретті түріне көшіруге болады. Дискреттеу дегеніміз – функцияның (сигнал параметрінің) шексіз көп мәндері жиынынан барлық қалғандарын жуық мінездей алатын белгілі бір мәндерін таңдап алу. Мысалы: функцияның анықталу облысы нүктелерімен тең ұзындықты кесінділерге бөлінеді, ал әрбір кесіндідегі функция мәні тұрақты және оның осы кесіндідегі орта мәніне тең деп алынады. «Баспалдақтарды» ордината өсіне проекцияланғаннан шыққан мәндері үздіксіз функцияның дискретті түрін анықтайды. Үздіксіз хабарды дискреттеу мүмкіндегі информатика үшін өте маңызды, себебі есептеу техникасымен өңделетін ақпарат дискретті болуы қажет.
Үздіксіз ақпаратпен жұмыс жасайтын арнайы ЭЕМ-дер бар, олар аналогтық машиналар деп аталады. Бірақ олар арнайы есептер кластарымен жұмыс атқаратындықтан көпшілік қолданушыларға кең таныс емес. Ақпарат берілуінің басқа пішімдері: - таңбалы – мәтіндік (әріп, цифр, таңбалар т.б.); - графикалық (суреттер, бейнелер көмігімен, т.б. көмегімен); - дыбыстық.
1) Медешова А.Б. «Информатика негіздері», Орал-2011 жыл.
2) Ермеков Н.Т. «Информатика элементтері», Астана 2007 жыл.
3) “Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
        
        Жоспар:
* Ақпарат ұғымы, оның түрлері және қасиеттері;
* Ақпараттық ... және ... ... ... кодтау;
* Буль алгебрасы;
Кез келген пәнді меңгеру оның негізгі ұғымдары мен категорияларын анықтаудан басталады. Информатиканың ... ... ... (математикадағы сияқты) ұғымы болып табылады. Ақпарат, сонымен қатар, жалпы ғылыми категория ... ... әр ... ... ... ... т.с.с.) өзіндік көзқараспен және тәсілдермен түсіндіріледі. Ақпараттың ең негізгі ерекшелігі - ол бар адамға интуитивті түсінікті, екінші ... оның ... дәл ... беру ... ... сондықтан ақпарат туралы ұғым қолданылады. термині латынның - түсініктеме, баяндама, хабар басу ... ... ... ... ... ... тұрғыдан анықтап көрейік. философиялық тұрғыдан, ақпарат - біздің ... ... ... ... белгілі бір объектілері, үрдістері мен құбылыстарының қасиеттері мен қатынастарының бейнелері. Есептеу техникасы тұрғысынан, ақпарат ... оның ... ... ... ... өңделетін және сыртқы ортаға берілетін мәліметтер.
Ақпарат түрлері. Хабар таратқыштан ... ... үшін ... ... ... ... көмегімен берілетін хабар сигнал деп аталады. Сигнал - уақыт ішінде өзгеретін физикалық үрдіс ... ... ... ... ... ... таралу үрдісі). Ақпарат физикалық үрдістің, яғни сигналдың бір немесе бірнеше параметрлерінің ... ... ... ... ... ... кез ... аралық мән қабылдай алатын болса (уақытқа байланысты үздіксіз функциямен анықталса), онда сигнал үздіксіз ал мұндай сигналмен ... ... да ... деп ... Бұл ... ... ... ақпарат үздіксіз түріне ие болады.
Егер сигнал параметрі берілген аралықта жеке ... ... ... онда сигнал дискретті, ал мұндай сигналмен анықталған хабар да дискретті деп ... Бұл ... ... ... ... ... түріне ие болады. Сонымен біз ақпарат берілуінің екі негізгі түрін (пішімін) - үздіксіз және дискретті ақпараттыанықтадық.
Кез ... ... ... ... ... ... ... болады. Үздіксіз хабарды дискреттеу үрдісінің көмегімен дискретті ... ... ... ... ... - ... ... параметрінің) шексіз көп мәндері жиынынан барлық қалғандарын жуық мінездей алатын белгілі бір мәндерін таңдап алу. Мысалы: функцияның анықталу облысы ... тең ... ... ... ал ... кесіндідегі функция мәні тұрақты және оның осы кесіндідегі орта ... тең деп ... ... ... ... ... мәндері үздіксіз функцияның дискретті түрін анықтайды. Үздіксіз хабарды дискреттеу мүмкіндегі информатика үшін өте ... ... ... ... ... ақпарат дискретті болуы қажет.
Үздіксіз ақпаратпен жұмыс жасайтын арнайы ЭЕМ-дер бар, олар аналогтық машиналар деп аталады. Бірақ олар ... ... ... жұмыс атқаратындықтан көпшілік қолданушыларға кең таныс емес. Ақпарат берілуінің ... ... - ... - ... ... цифр, таңбалар т.б.); - ... ... ... ... т.б. көмегімен); - ... ... ... ... алуан ақпаратты әртүрлі белгілерге байланысты топтастыруға, яғни түрлерге жіктеуге болады. Пайда болу және қолдану аумақтарына байланысты түрлері:
- ... ... ... ... ... және ... ... байланысты түрлері:
- визуальды (таңбалар мен бейнелер арқылы);
- аудиальды (дыбыс арқылы);
- тактильдік (сезім арқылы);
- органалептикалық (дәм мен иіс ... ... ... техникасының құралдары арқылы) т.с.с.
Ақпараттың қасиеттері. Кез ... ... ... ... тән ішкі және ... қасиеттерін анықтауға болады. Сыртқы қасиеттер объектінің басқа объектілермен әсерлесу барысында анықталатын қасиеттер болғандықтан, ақпарат үшін маңызды ... ... оны ... ... ... анықтайтын қасиеттер. Ақпараттың аталған қасиеттері:
1) Объектілік және субъектілік қасиеті. Ақпараттың жеке ... мен ... ... ... ... Толықтық қасиеті. Ақпараттың объектіні немесе үрдісті толық мінездеу қасиеті. Бұл қасиет ақпараттың сапасын және оның ... ... ... ... ... ... (дәлуақыттылық) қасиеті. Ақпараттық ағымдық уақыт мезетіне сәйкестік дәрежесін анықтайтын қасиет. Бұл қасиет ақпараттың толықтығымен ... ... оның ... анықтайды.
4)Ақиқаттық қасиеті. Ақпаратта жасырын қателіктердің болмауы қасиеті. Ақпарат қабылдағыш алған уақытта белгілі мөлшерде болуы мүмкін, ол ... аз ... ... ... ... мүмкіндігі қасиеті. Пайдаланушының ақпаратты алу мүмкіндігі дәрежесін анықтайтын ... ... ... ... ... оны ... мүмкін емес етеді.
6)Адекваттық қасиеті. Ақпараттың өзі бейнелейтін объектіге немесе құбылысқа, үрдіске бірмәнді сәйкестігін анықтайтын қасиет. Бұл ... ... және ... ... сәйкес келу қасиеттерімен анықталады.
7)Эргономдық қасиеті. Белгілі қолданушы үшін ақпараттың пішімі мен көлемінің ықғайлылық дәрежесін көрсететін қасиет.
Ақпараттың ішкі ... ... оның ішкі ... және ... ... болып табылады. Ішкі құрылымына байланысты:
- мәліметтер немесе қарапайым логикалық реттелмеген мағлұматтар жиынтығы;
- логикалық реттелген, ұйымдастырылған мәліметтер жиынтығы.
Ақпараттық үрдістер. және ... ... ... айту ... ... ... бекітілген, жазылған ақпараттыкөрсетуге арналған құрал деуге болады. Деректер ақпараттыалу үрдісінде алғашқы ретінде қызмет етеді.
Осы айтылғаннан мынадай маңызды тұжырым шығады: бір ғана ... ... ... ... ... туындатады.
Ақпараттық үрдіс - уақыт ағымына байланысты, ақпараттың ... ... оны ... ... ... Ақпаратүрдістердің түрлері:
* жаңа ақпараттың туындауы (құрылуы);
* ақпараттың өңделуі (яғни, бар ақпараттың өңделуінің нәтижесінде жаңа ақпараттың туындауы);
* ақпараттың жойылуы;
* ақпараттың ... ... ... ... ... ақпараттың көзі және қабылдаушысы деген қос ұғымдар туындайды. ... көзі - ... және оны ... ... беретін субъект немесе объект.
Ақпаратты қабылдаушы - мәліметті қабылдап және оны дұрыс пайымдау (интерпретациялау) мүмкіндігі бар субъектнемесе объект.
Ақпаратты тасушы - ... ... ... ... бір ... заттандырылған (материалданған) субстанция. Мәліметтер, тасушының көмегімен сигнал арқылы беріледі.
Сигнал - хабарды беруді қамтамасыз ететін ... да бір ... ... ... ... ... кодтау теориясы, информатиканың өте бір маңызды бөлімі болып табылады.Кодтау теориясы, ... ... ... даму ... ... ... ... математикалық құралмен шешілуде:
* ақпаратты кодтаудың ең қолайлы үнемділік принціпін жетілдіру;
* жіберілетін ақпараттың параметрлерін байланыс желілерінің ерекшеліктерімен ... ... ... ... ... ... берудің тәсілдерін жетілдіру.
Ақпараттың компьютердегі ұсынымы, кодтау теориясының дербес шешімі ... ... ... ... ... ... ... көрсетілуіне кейбір алфавит қолданылады.
Бір ақпараттың, әртүрліалфавитарқылы ұсынылу мүмкіндігі бар.
Ақпараттың түрленер алдындағыалфавитін -бірінші, ... ... ... ... болады.
Ақпаратты кодтау - ақпараттың нақтылы ұсынымын қалыптастыру үрдісі.
Код - (1) бір ... ... ... ... ... ... оладың тіркестеріне сәйкестіруді сипаттайтын ережелер. (2) бірінші алфавиттің белгілерін немесе оладың тіркестерін ұсыну үшін қолданылатын екінші алфавиттің белгілері.
Кодтау - ... ... ... ... ... ... ауыстыру үрдісі.
Кодпен ашу(кері кодтау - декодирование) - кодтауға кері амал, яғни алынған кодтар тізбегі бойынша ақпараттыбірінші алфавит ... ... ... ... ... үш тәсілі бар:
* графикалық - арнайы суреттердің немесе белгілердің көмегімен;
* сандық - сандардың көмегімен;
* символдық - берілген ... ... ... ... ... ... толық жиыны алфавит немесе әліппе деп аталады. Егер, кодтау және кодпен ашу амалдарын тізбекті қолдану ... ... ... ... ... қайтарылуы қамтамасыз етілсе, онда олар қайтымды (орысша обратимый) кодттар деп ... ... ... ... ... -- ... шектелген жиынын нақтылы кодтау кестесі. Мұндай кестеде әр ... ... бір ... ... ... ... салыстырады.
Қазіргі кезде негізінен үш типті кодтау қолданылады: ASCII кодымен ... EBCDIC ... ... және ... Юникодқа негізделген кодтаулар.
EBCDIC (Extended Binary Coded Decimal Interchange Code ) -- ... ... ... алмасу коды, айтылуы .
IBM корпорациясы құрастырған стандарты сегізбиттік EBCDIC коды латын алфавитінің ... араб ... ... тыныс белгілерін және басқару символдардын кодтайды.
Кириллица кодтауы қосылған Ресейлік ДКОИ-8 коды EBCDIC-ке ұқсасты болып келеді.
Юникод немесе Уникод (англ. Unicode) -- шын ... ... ... ... ... ұсынуға мүмкіндік беретін, символдарды кодтау стандарты. Бұл стандартты 1991 жылы коммерциялық емес (Unicode ... Unicode Inc.) ... ... ... 1 114 112 (=220+216) сиволдар позицияларының қоры бар, оның ішінде 100 000 ... ... ... стандарттың қолданылуы әртүрлі жазбалардан өте көп символдар санын кодтауға мүмкіндік береді. Unicod құжаттарында қытай иероглифтеры, ... ... грек ... ... латын және кириллица көршілес болуы мүмкін.
Буль алгебрасы (буль торы) -- ішінара реттелген ... ... ... Егер ... ең ... ... 1 (Буль алгебрасының бірлігі), ең кіші элементі 0 (Буль алгебрасының нөлі) болса және әрбір х элементі мен оның толықтыру ... Сх: sup {x, Cx}=1, іnf {x, Cx}=0 ... ... онда Буль ... ... тор деп аталады. Sup таңбаларымен, кейде және және және іnf операциялары әдетте таңбаларымен белгіленеді. Мұнан олардың жиын ... ... және ... ... ұқсастығы көрінеді. Сх кейде - х болып жазылады. Буль алгебрасында кез келген элементтің толықтыруы біреу-ақ болады. Буль ... ... ... ... және ... , ұғымдарының арасындағы ұқсастық бейнеленген. Буль алгебрасында С, сияқты негізгі ... ... ... да ... болуы мүмкін. Солардың ішінде төмендегідей симметриялық айырма операциясы у, |x-у| деп те ... ... Бұл ... ... ... ... Буль ... +2 ("қосу ("") және көбейту") операциялары орындалатын бірлігі бар буль сақинасы болып ... Буль ... ... ... Дж. ... (1815 -- 1864) еңбектерінде (1847, 1854) символикалық логиканың аппараты ретінде ... ... ... ол ... әр ... ... ... теориясы, топология, функционалдық талдау, т.б.) кеңінен қолданылды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1) Медешова А.Б. , Орал-2011 жыл.
2) ... Н.Т. , ... 2007 ... ... ... ||-том
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Философия және саясаттану факультеті
Жалпы және этникалық педагогика кафедрасы
Тақырыбы:
Орындаған: 1-курс ... ... ... ... Б.Ә. ... 2014 жыл

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Ататүрік23 бет
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет
Каспий теңізі. Казақстанның батыс өңірінде қалыптасқан экономикалық жөне экологиялық жағдай.4 бет
Мұстафа Кемал Ататүрі10 бет
Мәдениетаралық қатысымның жазбаша түріне үйретуде студенттердің ізденушілік - ақпараттық біліктілігін қалыптастыру49 бет
Павлодар облысының туризм индустриясының даму үрдісі79 бет
Сайлау технологиялары4 бет
Толымды, толымсыз және атаулы сөйлем3 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь