Бөтеннің мүлкін ұрлаудың қылмыстық құқықтық сипаттамасы, онымен күресудің шаралары

ГЛОССАРИЙ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1. БӨТЕННІҢ МҮЛКІН ҰРЛАУДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ
ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Меншікке қарсы қылмыстардың жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... ..7
1.2 Бөтен мүлікті ұрлаудың түсінігі және оның нысандары ... ... ... ..10
1.3 Бөтен мүлікті ұрлаудың обьективтік белгілері ... ... ... ... ... ... ... .15
1.4 Бөтен мүлікті ұрлаудың субьективтік белгілері ... ... ... ... ... ... ...19
1.5 Ұрлықтың сараланған құрамдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
1.6 Ұрлықты ұқсас қылмыстардан ажырату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

2. БӨТЕННІҢ МҮЛКІН ҰРЛАУДЫ ЕСКЕРТУ ЖӘНЕ
ОНЫМЕН КҮРЕСУДІҢ ШАРАЛАРЫ
2.1 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды
ескертудегі қолданылатын жалпы шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
2.2 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды
жасаудың себептері мен жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..46
2.3 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды
жасаушы тұлғалардың жеке басы ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... .50
2.4 Ішкі істер органдарының бөтеннің мүлкін ұрлаумен
байланысты қылмыстарды ескертудегі атқаратын ролі ... ... ... ... ..56

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65
Диплом жұмысының өзектілігі. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығында меншікке қарсы қылмыстар арасындағы бөтеннің мүлкін ұрлаумен күресудің теориялық проблемалары күрделі және жеткіліксіз өңделген институт болып танылады.
Адамның жеке меншігі олардың қауіпсіздігі әлеуметтік жоғары құндылық болып танылады.
Еліміздегі ішкі істер органдарының құқық қолдану қызметін жетілдіру мен ұйымдастыру қазіргі кезеңде ерекше орын алады. Осыған байланысты қылмыстық-құқық нормаларын, оның институттарын қолдану тиімділігін жетілдіру мен арттыру жолдарын теориялық тұрғыда жете зерттеу құқық қорғау органдары қызметкерлерінің қылмыстылықпен күресуі мен тойтаруына тиімді мүмкіндіктер жасайды.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 6 – тарауында орын алған меншікке қарсы қылмыстар атты тарауында орын алған бөтеннік мүлкін ұрлау өз алдына ерекше сипатқа ие.
Адамның құқықтары мен бостандықтары жүйесінде меншікке құқықтың алатын орны ерекше, себебі ол адамның жеке басының сәттілігін сипаттайтын көрсеткіш. Бұл қылмыстар меншік қатынастарды реттейді, сон-дықтан да олардың атқаратын міндеті көп.
Әлеуметтік құндылықтар жүйесінде меншікке құқық адамның әлеуметтік игіліктерінің ішіндегі ең маңыздысы ретінде саналады. Сондықтан да, бұл игілікке қол сұғушылық адамның өз басына қол сұғушылықпен пара-пар (кең мағынада алғанда). Меншікті қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің негізінде міндеттерінің бірі болып табы-лады (ҚР ҚК-нің 2-бабы).
Қоғам салаларының дамуының жетістіктері адамның маңызды мүддесінің бірі меншік қатынастарын сақтауға қажет болып танылады.
Сондай-ақ заң туралы әдебиеттерде бөтеннің меншігін ұрлаумен байланысты қылмыстармен күресудің теориялық проблемалары Қылмыстық құқық Ерекше бөлімінің басқа институттарымен өзара байланысы жеткіліксіз айтылған.
Құқықтық мемлекет құру адамның жеке басы құқығын өмірі мен денсаулығын, заңды мүдделерін, соның ішінде олардың жеке меншігін қол сұғушылықтан қорғау болып танылады.
Сонымен бірге қоғамдық әлеуметтік ортада адамның меншігіне қол сұғушылықтар олардың құндылығы әрқашанда ескеріліне бермейді. Аталған норма бойынша Қазақстан Республикасында осы қылмыстардың алдын алу шараларына жеткілікті тұрғыда зерттеулер жүргізілмеген. 1997 жылғы қабылданған қазіргі заң күші бар Қазақстан Республикасы қылмыстық заң атқарушылығында өзгерістер мен қосымшалар енгізілуіне байланысты осы норманы зерттеу, бүгінгі күннің тәжірбиеге қажеттіліктен туындайтын мәселелердің бірі болып танылады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995ж. 30 тамыз, өзгерістермен толықтырулар. 2007 жылы 21 мамырда енгізілген. № 254- III, 10.03.2011 жыл№ 242- II, Қазақстан Республикасының Заңымен. Алматы, Жеті жарғы-2013 жыл.
2. Қайыржанов Е.И. О соотношении обьекта, предмета и средства преступления. Алматы. НИиРИО АВСШ ГСК РК, 1996.35с.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. 1994жыл 27 желтоқсан (жалпы бөлім). қабылданды (соңғы өзгертулер мен толықтырулармен ) Алматы: Жеті Жарғы , 2013 жыл.
4. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексi. 16-шiлде 1997 жыл. “Жетi-жарғы” 2013 жыл.
5. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім. Алматы.: Жеті жарғы. 2003. – 387-бет.
6. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының 1996 жылғы 25 шілдедегі қаулысы. Юрист құқықтық ақпарат орталығы.
7. Поленов С.Ф Уголовное право Казахской ССР. Под/ред Поленов С.Ф Алматы, 1988.180с.
8. Кригер Г.А. Квалификация хищении соц. имущества. М., 1984. 88 с.
9. Кригер Г.А. Квалификация хищении соц. имущества. М., 1984. 95с.
10. Жунусов Б.Ж. Уголовное право Республики Казахстан: Общая часть, Караганда: Юрид. акад. «Фемида» 2006 – 294с.
11. Қайыржанов Е.І. Уголовное право Республики Казахстан: Общая часть. – Алматы, 1998. – 126с.
12. М.А.Ефимов “Преступления против собственности”, Горький 1995 г., с.10
13. Қайыржанов Е.І. Уголовное право Республики Казахстан: Общая часть. – Алматы, 1998. – 135с.
14. Курс советского уголовного права. Л.., 1981. 5т. 415 с.
15. Алауов Е.О. Борьба с хищениями собственности путем подлога документов. Алматы: Жеті-Жаргы, 1995.117 с.
16. Макарь И.М. “Курс лекций по уголовному праву “, Часть особенная; Москва, 1997 г., с.77
17. Учебник Уголовного права. Общая часть / Под ред. акад. В.Н. Кудрявцева и проф. Н.В. Наумова. - М.: Спарк, 2006. - 317 с.
18. В.С.Шикуно “Кража и ответственность”, Москва 1997 г., с.50
19. В.С.Шикуно “Кража и ответственность”, Москва 1997 г., с.51
20. Мозговых Г.А. Криминалистическая характеристика преступления. Изд-во «Данекер» г.Алматы, 2002г, с.85
21. Гагарин Н.С. Квалификация некоторых преступлений против социалистической и личной собственности. Алма-Ата., 1995г.С.125.
22. Пинаев А.А. Уголовно-правовая борьба с хищениями. Харьков. 1993г.231с.
23. Скворцов К.Ф. Танасевич В.Г. Вопросы борьбы с хищениями социалистиеского имущества // Вопросы борьбы с преступностыо. -М., 1968.- Вып. №7.- С.10-13.
24. Ястребов В. Б. Криминологические и криминалистические проблемы изучения личности объвиняемого в хищении социалистического имущества: Автореф. канд. юрид. наук,- М., 1970.-30 с.
25. Щербо АД. Уголовная ответственность за хищения.- М., 1989.-144 с.
26. Фокс В. Введение в криминологию.- М., 1985.- 254 с.
27. Асқар Б.Ә. Заң ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертация 101-110 беттер.
28. Ахметов Б.И. Уголовно-правовая борьба с вымогательством: Учебное пособие. Алматы, 1998. 64 с.
29. Курс уголовного права. Т.3 Особенная часть. Под ред. Г.Н. Борзенкова., М,2002г. С.468.
30. Владимиров В.А. Преступление против личной собственности граждан. Москва., Юрид. лит. 1993г. С.56.
31. Криминология. Учебник под ред. В.Н. Кудрявцева проф. В.Е. Эминова М, Юрист,1997г. С.89.
32. Ахметов Б.И. Уголовно-правовая борьба с вымогательством: Учебное пособие. Алматы, 1998. 64 с.
33. Каиржанов Е.И. Криминология. Общая часть: Учебник для юридических вузов. Издание второе, переработанное и дополненное. – Алматы: Оркениет, 2000. С.175.
34. Каиржанов Е.И. Криминология. Общая часть: Учебник для юридических вузов. Издание второе, переработанное и дополненное. – Алматы: Оркениет, 2000. С.177.
35. Ахметов Б.И. Уголовно-правовая борьба с вымогательством: (Учебное пособие). – Алматы: ОНИ и РИР Алматинского юридического института МВД Республики Казахстан, 1998. С.19.
36. Курманов К.Ш. Квалификация преступлений: Теория и практика. Учебное пособие. / Б. Издательский дом «Наука и образование». 2001. С.17.
37. Аванесов Г.А. Криминология. – М.,1984. С.390.
38. Алауов Е.О. Борьба с хищениями собственности путем подлога документов. Алматы: Жеті-Жаргы, 1995.120c.
39. Борчашвили И.Ш. Уголовно-правовая борьба с преступлениями против собственности. Караганда, 1997. 154 с.
40. В.А.Владимиров, Ю.И.Ляпунов “Ответственность за корыстные посягательства на собственность”. Москва 1996 г., с.175
41. Борчашвили И.Ш. Некоторые вопросы квалификации краж социалистической и личной собственности граждан. Караганда, 1989.
42. Кудрявцев В.Н. Генезис преступления. Опыт криминологического моделирования: Учеб.пособие. – Москва: Издательство группа «ФОРУМ-ИНФРА-М», 1998. С.198.
43. ҚР Бас Прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есептер жөніндегі комитетінің Құқықтық статистика және ақпараттар орталығы мәліметтері. 1992-2002 ж. Алматы –2003.
44. Каиржанов Е.И. Криминология. Общая часть: Учебник для юридических ВУЗов. Издание второе, переработанное и дополненное. – Алматы: Оркениет, 2000. С.218.
45. Кузнецова Н. Ф. Проблемы криминологической детерминации: – М., 1984. 157 с.
46. Қуаналиева Гүлдана. Қылмыстық құқықтағы себепті байланыс: Алматы: 2002 – 28 б.
47. Кудрявцев В.Н. Генезис преступления. Опыт криминологического моделирования: Учеб.пособие. – Москва: Издательство группа «ФОРУМ-ИНФРА-М», 1998. С.198.
48. Дулатбеков Нұрлан Орынбасарұлы. Қылмыстық жаза тағайындау: Монография Астана: 2003 – 446 б.
49. Джекебаев У .С. Основные принципы уголовного права Республики Казахстан: Алматы: Жеті Жарғы 2001 – 256 с.
50. Бапанов Т.Ә. Рахметов С.М. Қазақстанның қылмыстық құқығы: Жалпы бөлімі/ Алматы: НОРМА-К 2004 – 216 б.
51. Наумов А. В. Қылмыстық құқығы: Жалпы бөлім. Астана: Фолиант, 2001 – 660 б.
52. Сергиевский В.А., Рахметов С.М. Квалификация преступлений. – Алматы: Оркениет, 1999. С.4.
53. Исахметұлы Ж. Қылмыс құқы саласын ізгілендіру: нақты жағдайы және болашағы // Саясат. – 2007. - №10. – Б.55
54. ҚР Бас Прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есептер жөніндегі комитетінің Құқықтық статистика және ақпараттар орталығы мәліметтері. 1992-2002 ж. Алматы –2003.
55. Уголовное право Казахстана. Общая часть: Учебник/ Под ред. Рогова И.И. – Алматы: 2003 – 304 с.
56. Мозговых Г.А. Криминалистическая характеристика преступления. Изд-во «Данекер» г.Алматы, 2002г, с.98
57. Б.С.Никифоров “Борьба с мошенническими посягательствами на собственность ”, Москва 1992 г., с.60-61.
58. П.С.Матышевский “Ответственность за преступления против собственности”,Киев, 1983 г., с.40
59. Ткаченко В.И. “Квалификация хищений имущества”, Москва 1995 г.
60. Жұмағұлова Ш. Қылмыстық құқық бойынша жазаның мақсаттары // Заң және заман. – 2002. - №4. – Б.102
        
        МАЗМҰНЫ
ГЛОССАРИЙ..............................................................
...3
КІРІСПЕ................................................................
..........................................4
1. БӨТЕННІҢ МҮЛКІН ҰРЛАУДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ
ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1. Меншікке қарсы қылмыстардың жалпы түсінігі..........................7
1.2 ... ... ... ... және ... ... ... ұрлаудың обьективтік
белгілері.............................15
1.4 ... ... ... ... Ұрлықтың сараланған
құрамдары..................................................22
1.6 ... ... ... ... ... ... ЕСКЕРТУ ЖӘНЕ
ОНЫМЕН КҮРЕСУДІҢ ШАРАЛАРЫ
2.1 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды
ескертудегі қолданылатын жалпы шаралар……………....................32
2.2 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды
жасаудың ... ... ... ... ... ... қылмыстарды
жасаушы ... жеке ... Ішкі ... ... ... мүлкін ұрлаумен
байланысты қылмыстарды ... ... ... деп ... ... ... ... осы мүліктің меншік
иесіне немесе өзге иеленушісіне за-лал келтіре ... ... ... адамдардың пайдасына заңсыз, қайтарымсыз алып қою және (немесе)
айналдыру ... Егер ... ... адам ... ... ... ... қауіпті зардаптары болуы мүмкін екенін біле тұра,
бірақ ... ... ... ... ... ... ... болжамаған
болса, қылмыс абайсыздықпен істелді деп танылады.
Сезікті-подозреваемый.Қылмыс істеді деген ... ... және ... ... ... ... ... адам
Айып. Заңда немесе шартта белгіленген тәртіппен немесе жағдаймен
қолданылатын материалдық ықпал ету, ... ... ... ... ... деп айып тағылған адам.
Айғақ адам-Тергеу әрекеттерін растау үшін тергеуші шақырып алған бөгде
адам.
Ұрлық-Бөтен мүлікті жасырын ұрлау.
Кешірім беру-.Сотталған адамға тағайындалған ... ... ... ... ... жою туралы кесім.Кешірім беруді Қазақстан Президенті
ғана шеше алады және тек жеке адамға қолданады.
Кодекс-.Біртектес қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық ... ... ... ... ... ... ұсталған және айып тағылмастан
бұрын бұлдыртпау шарасы қолданылаған адам
Бандитизм-Азаматтарға немесе ұйымдарға ... ... ... ... топ ... ... ... топты басқару.
Қорлау-.Басқа адамның ар-намысы мен қадір-қасиетін әдепсіз түрде
кемсіту.
Қашу-Қылмыстық құқықта жазалау немесе қамауға алу негізінде ... ... ... өз ... ... ... хат-Мемлекеттік ұйымға немесе тиісті құзіреттегі қоғамдық ұйымға
жолданған ресми өтініш немесе ұсынба. 2).Сот өндірісінде іске қатысушының
тергеу өндірісі немесе ... ... іс ... ... шығарған
соттың әрекеттері жөнінде іс жүргізуші органдарға немесе басшы тұлғаларға
ауызша немесе жазбаша ... ... ... дегеніміз – мүлікті іс жүзінде иеленуді заңмен
қамтамасыз етілген ... ... ... асыру.
Пайдалану құқығы дегеніміз – мүліктен оның пайдалы табиғи қасиеттерін
алу және одан пайда көру мүмкіндіктерін ... ... ... ету ... дегеніміз – мүліктің заң жүзіндегі тағдырын біреудің
Заңмен қамтамасыз етуі.
КІРІСПЕ
Диплом жұмысының өзектілігі. ... ... ... ... ... ... арасындағы бөтеннің мүлкін ұрлаумен
күресудің теориялық проблемалары күрделі және жеткіліксіз өңделген институт
болып танылады.
Адамның жеке меншігі олардың ... ... ... құндылық
болып танылады.
Еліміздегі ішкі істер органдарының құқық қолдану ... ... ... ... ... ... орын ... Осыған байланысты
қылмыстық-құқық нормаларын, оның ... ... ... мен ... ... ... тұрғыда жете зерттеу құқық қорғау
органдары қызметкерлерінің қылмыстылықпен күресуі мен ... ... ... ... ... ... 6 – тарауында орын алған
меншікке қарсы қылмыстар атты тарауында орын алған бөтеннік мүлкін ұрлау ... ... ... ... ... мен бостандықтары жүйесінде меншікке құқықтың алатын
орны ерекше, себебі ол адамның жеке басының ... ... Бұл ... ... ... ... ... да олардың
атқаратын міндеті көп.
Әлеуметтік құндылықтар жүйесінде ... ... ... әлеуметтік
игіліктерінің ішіндегі ең маңыздысы ретінде ... ... да, ... қол ... ... өз ... қол сұғушылықпен пара-пар (кең
мағынада алғанда). Меншікті қылмыстық қол ... ... ... ... ... негізінде міндеттерінің бірі болып табы-
лады (ҚР ... ... ... ... ... ... маңызды мүддесінің
бірі меншік қатынастарын сақтауға қажет болып танылады.
Сондай-ақ заң туралы ... ... ... ... ... ... ... проблемалары Қылмыстық құқық
Ерекше бөлімінің басқа институттарымен өзара ... ... ... құру ... жеке басы ... өмірі мен
денсаулығын, заңды мүдделерін, соның ішінде олардың жеке ... ... ... болып танылады.
Сонымен бірге қоғамдық әлеуметтік ортада адамның меншігіне ... ... ... әрқашанда ескеріліне бермейді. Аталған норма
бойынша Қазақстан Республикасында осы қылмыстардың алдын алу ... ... ... ... 1997 ... ... ... күші бар Қазақстан Республикасы қылмыстық заң атқарушылығында
өзгерістер мен ... ... ... осы норманы зерттеу,
бүгінгі күннің ... ... ... ... бірі ... мәселелерге қатысты сұрақтар мысалы қазақстандық заңгер ғалымдар
Е.О. Алауханов, А.Н. ... Б.И. ... Н.М. ... З.О. ... ... Е.И. ... А.Д. Макуха, Г.С. Мауленов, М.С. Нарикбаев,
Г.Р. Рүстемова Д.С. Чукмаитов және т.б ... ... ... байланысты меншікке қарсы қылмыстар арасындағы бөтеннің мүлкіне
қол сұғатын қылмыстар саласындағы қылмыстардың ... ... ... ... ... Осыған ұқсас қылмыстардың обьективті және
субъективті белгілеріне талдау жасау немесе айқындау қажет.
Диплом жұмысының мақсаты-болып, ... ... ... ... ... ... анықтау және ІІО ... ... ... жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау
болып ... ... ... ... ... ... үшін мына ... меншігін ұрлаумен байланысты қылмыстардың жалпы түсінігіне;
Бөтеннің меншігін ұрлаумен байланысты ... ... ... ... байланысты қылмыстардың обьективтік және
субьективтік белгілері сипаттамасына;
Бөтеннің меншігін ұрлаумен байланысты ... ... ... ... ... ұрлаумен байланысты қылмыстарды ескерту шараларына
талдау жасау.
Диплом жұмысының объектісі. ... ... ... ... ... яғни ... жеке ... сақтаудағы қарым
қатынастары танылады.
Диплом жұмысының пәні қазіргі кезеңде ... ... ... ... асыру барысында меншікке қарсы қылмыстар, яғни
бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстар туралы заңдарды, ішкі ... ... ... ... ... оны ... ... және экономикалық, әлеуметтік саяси, әлеуметтік психологиялық
заңдылықтарын анықтайтын оның негізі мен мақсаты және мазмұны ... ... ... мен ... ... ... ... барысында жұмыс материалистік диалектиканың заңдары мен
таным әдістерін басшылыққа алып, формальдық логиканың да ... ... ... де ... кей ... ... ... түрде талдау жасау әдістеріне сүйенуді қажет етеді.
Диплом жұмысының нормативтік базасын мыналар құрайды: ... ... ... ... ... қылмыстық-атқарушылық, қылмыстық іс жүргізу, азаматтық құқықтық
заңдар. Сонымен қатар, ҚР ... Сот ... ... ... ... ... және практикалық маңыздылығы. Жұмыстың
теориялық маңызы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... оған ... сипатама жасалынып,
онымен күресудің қажеттіліктеріне қорытынды жасап, ұрлықпен байланысты
қылмыстардың ... ... ішкі ... ... ... ... және ... енгізуімен ұштасады.
Диплом жұмысының практикалық маңызы сол, кешенді ... ... мен ... алынатын жағдайлар, ұрлықпен
байланысты қылмыстардың алдын алудағы ... ... ... жол бермеуге, ұрлық қылмыстары бойынша қоғамға қауіпті іс-
әрекетті дәрежелеуге, және шын ... және ... ... ... жұмысының құрылымы мен көлемі.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен және он ... ... мен ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. БӨТЕННІҢ МҮЛКІН ҰРЛАУДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ ... ... ... ... ... ... ... қарсы қылмыстарды кейде мүліктік қылмыстар деп те ... және 1926 - ... ... ... ... тарауларының
тақырыптары солай деп аталған. Бұл екі түсінік бердей, себебі меншікке
қарсы жасалған қылмыстардың ... заты ... ... ... ... ... ... түсіну үшін қылмыс-тың объектісін дұрыс
анықтаудың маңызы зор. Бұл мәселенің шешімі қылмыстық құқық теориясында жан-
жақты қарастырылған ... ... ... жалпы ережеге негізделуі
тиіс.
Еліміздің Президенті Н.Ә. Назарбаевтің ... ... ... ... ... атты ... ... органдарының республикалық
кеңесінде сөйлеген сөзінде “Біз конституциялық деңгейде Қазақстанда адам,
оның өмірі, құқықтары мен ... ең ... ... ... ... ... Сондықтан да заңға құлықты азаматтарды олардың құндылықтарын,
еркіндіктері мен заңды ... ... - ... ... міндеттеріңіз.
Мұны мен сіздерге ел ... ... ... ... ретінде
айтып отырмын” деп атап өтті. ... ... ... зор ... өткен 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясына ... ... ... және ... ... деп жарияланды [1].
Қол сұғу объектісін дұрыс ... ... осы ... ... ... қоғамға қауіптілік сипа-тын көрсетуге мүмкіндік береді және,
ең бастысы, қылмыстарды дұрыс саралауға бағыт ... ... ... тектік объектісі меншіктер қатынасы, яғни жеке немесе ұжымдық
тұтынуға, не ... ... ... ... ... материалдық
игілікті бөлу саласындағы қоғамдық қатынастар болып табылады [2. 35 б].
Жоғарыда баяндалғандарды қорыта келгенде, меншікке ... ... ... - ... деп ... болады. Қазақстан
Республикасының Азаматтық кодексіне ... ... ... ... ... өзіне тиесілі мүлікті ... ... оған ... ... заң ... ... және қорғауы. Меншік иесінде өз
мүлкін иелену, пайдалану және оған билік жасау ... ... ... ... ... ... заң нормаларымен қорғалатын тікелей объект
ретіндегі меншіктер қатына-сының мәнін осы құқықтар құрайды.
Иелену құқығы дегеніміз – ... іс ... ... ... ... мүмкіндік арқылы жүзеге асыру.
Пайдалану құқығы дегеніміз – мүліктен оның ... ... ... және одан ... көру ... ... ... ету. Пайда -
кіріс, өсім түрінде, жеміс - өнім сипатында болуы мүмкін.
Билік ету құқығы дегеніміз – мүліктің заң ... ... ... ... етуі. (ҚР АК-нің 188-бабының 2-бөлігі) [3].
Меншік иесі өзіне тиесілі мүлікке қатысты өз қалауы бойынша кез ... ... ... ... бұл ... ... ... меншігіне
беріп, иелігінен шығаруға, өзі меншік иесі болып қала ... ... ... ... және оған ... ету жөніндегі өз өкілеттігін
тапсыруға, мүмкіндікті кепілге ... және оған ... да ... ... ... өзгеше түрде билік етуге құқылы (ҚР АК-нің 188-
бабының 3-бөлігі). Меншікке қарсы жасалған әрбір ұрлық және басқа да ... ... ... ол ... ... ... Республикасында меншіктің жеке және мемлекеттік түрлері
мойындалған. Қылмыстық кодекстің ... ... ... ... тарауында бекітілген баптардың диспозицияларының мазмұны бұл
қарастырылып отырған қылмыстардың тікелей ... ... ... ... ... ... тонау, алаяқтық, т.б.) тікелей объектілер
тектік ... ... ... Заң ... ... ... ... нақты формасын, оның мемлекеттік, ... ... ... не ... ... ... болып табылуына
байланысты қарастыру керек деген пікір айтылған. Мұндай ... ... ... ... ... Конституциясы меншіктің кез
келген формасын бірдей қарауды жариялап отыр. Сондықтан да, ұрлықты, бөтен
мүлікті ... тағы ... ... ... үшін ... мүліктің
қандай формадағы меншік екендігінің маңызы жоқ.
Объективтік жағынан алғанда меншікке ... ... заң ... ... ... бойынша қарастырған. Сондықтан да, олардың
объективтік жағы үш ... ... ... ... ... және ... пен зардап арасындағы себептік-зардаптық байланыс. Тек ... ... ... қана ... қылмыстар болып табылады, себебі
бұлардың міндетті нышаны - тек қылмыстық іс-әрекет. Яғни, бұл ... ... ... ... тыс жатыр. Қылмыстық зардапта ... ... ... ... ... ... ... жасалған кейбір қылмыстарда құрамның объективтік
жағының міндетті түрдегі элементі қылмыс жасаудың ... (күш ... ... ... немесе ашық) болып табылады.
Меншікке қарсы қылмыстардың субъектісі заңда белгіленген жасқа жеткен,
есі дұрыс адам бола ... яғни ... ... ... Бір қылмыста –
мүлікті иеленіп алу немесе ысырап етуде – қылмыс ... ... ... ... ... ... ... қылмыстарда арнаулы субъект
сараланған құрамның ны-шаны ретінде алынады, мысалы, ... ... ... ... ... ... 2-бөлігінің ”в” тармағы),
алдау немесе сенімге қиянат ... ... ... ... келтіру (ҚК-тің
182-бабының 1-бөлігі), жерге заттай құқықтарды бұзу ... ... ... ... ... ... ... байланысты мүлікке қарсы
жасалған барлық қылмыстарды екі топқа ... ... 16 ... ... көзделген қылмыстарға: сеніп тапсырылған бөтен мүлікті иеленіп
алу немесе ысырап ету ... ... ... ... ... ... сенімге қиянат жасау жолымен мүліктік залал келтіру (ҚК-тің 182-
бабы), көрінеу қылмыстық жолмен ... ... ... алу ... сату (ҚК-
тің 183-бабы), интеллектуалдық меншік құқықтарын бұзу (ҚК-тің 184- ... ... ... бұзу (ҚК-тің 186-бабы), бөтен ... ... жою ... ... (ҚК-тің 188-бабы), автомобильді немесе өзге ... ... ... мақсатынсыз заңсыз иелену және ауырлататын ... ... ... ... ... ауырлататын мән-жайларсыз
бөтен адамның мүлкін қасақана жою немесе бүлдіру (ҚК-тің 187-бабының 1-
бөлігі) ... 14 ... ... ... көзделген қылмыстарға: ұрлық
(ҚК-тің 175-бабы), ... ... ... ... (ҚК-тің 179-бабы),
қорқытып алушылық (ҚК-тің 181-бабы), ауырлататын ... ... өзге де ... ... ... мақсатынсыз заңсыз иемдену (ҚК-тің
185-бабының 2-4-бөліктері), ауырлататын мән-жайларда ... ... ... жағу ... ... ... 187-бабының 2, 3-бөліктері).
Субъективтік жағынан меншікке қарсы ... ... ... меншікке қарсы тек бір қылмыс қана – бөтен мүлікті ... ... ... ... ... ... ... формасында жасалуы мүмкін
[4].
Меншікке қарсы қылмыстар пайда табу ... және ... ... ... ... табу ... ... субъективтік жағының міндетті
нышаны – пайда ... ... ... ... себептер. Сонымен қатар, пайда
табу мақсатындағы қылмыстарды, олардың объективтік жақтарына ... ... ... ... деп ... қылмыстарға және ұрлаумен байланысты
емес қылмыс-тарға бөлуге болады.
Ұрлауға мына ... ... ... ... алу ... ... ... тонау, қарақшылық, ерекше құнды заттарды ұрлау. Пайда ... ... ... байланысты емес қылмыстарға мыналар ... ... ... ... ... ... ... залал келтіру, көрінеу
қылмыстық жолмен табылған мүлікті сатып алу немесе сату, ... ... ... автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау
мақсатынсыз ... ... ... заттай құқықтарды бұзу. Ал, бөтен мүлікті
қасақана жою немесе бүлдіру, бөтен мүлікті абайсызда жою ... ... табу ... ... ... ... ... қорытындылай келе біздер меншікке қарсы қылмыстардың
заңмен қорғалынатын мүдделерге ... ... ... құқығы қатынастарына
нұқсан келтіреді. Әлі де болса қылмысытық құқық ғылымында ... ... ... ... ... қол сұғушылық бағытынан нақты
белгілірін ... ... ... әлі де ... ... көрінеді.
2. Бөтен мүлікті ұрлаудың түсінігі және оның нысандары
Меншікке қарсы қылмыстардың ішіндегі ең көп таралған және ... ... - ... заң, ... ... оның ... тәсілдеріне қарай нақты
жауаптылық қарастырған. ҚК-тің тиісті баптарына бөліп, нормативтік тұрғыдан
бекіткен, ... ... мына ... жатады: ұрлық, иемденіп алу немесе
ысырап ету, алаяқтық, тонау және қарақшылық.
Ұрлау түсінігін анықтаудың және оның негізгі элементтеріне ... ... ... ... тән ... айқындауға және
бөлектеуге мүмкіндік беретіндігі, ұрлаудың ... ... ... ... ... ... ... басқа қылмыстардан, басқа объектіге
қол сұғушылықтан, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... заң ғылымында құптау тапқан [5.11 б.].
Қазіргі кезде ұрлау ... ... ... жаңа ... өзінің заңдық бекімін тапты. Мысалы, ҚК-тің 175-бабы-ның
ескертуінде былай ... ... ... ... ... ... ... бөтен мүлікті осы мүліктің меншік иесіне немесе өзге
иеленушісіне за-лал келтіре отырып, айыптының ... ... ... ... ... алып қою және ... айналдыру танылады”.
Ұрлау түсінігіне берілген бұл ... ... ... заң талаптарына жауап беретін топтама ... ... ... ... ... мойындаған. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты
Пленумының 1996 жылғы 25 шілдедегі ”Бөтен мүлікті ұрлауды ... ... ... ... да ... ... ауытқылармен, осы
тектес анықтама берілген: ”Бөтен ... ... ...... ... ... ... заңсыз, қайтарымсыз алу және оны өз пайдасына
немесе басқа адамдардың пайдасына айналдыру”.
Заңмен берілген анықтамадан ұрлаудың объективтік жағынан сипаттайтын
мына ... ... ... ... ... алу;
2) алудың заңға қайшылығы;
3) алудың қайтарымсыз болуы;
4) пайдакүнемдік мақсат;
”Алу” түсінігі ... ... ... барлық мүмкін болатын жеке
тәсілдерін қамтиды. Ал қарақшылықты алатын болсақ, заң шығарушы ... ... ... ... мақсатында шабуыл жасау кезеңіне аударған. Бұл
нышан ... ... ... ... ... ... ... процесін неғұрлым дәл
бейнелейді және белгілі бір шамада ... ... ... ... ... сипаттайды, себебі алу әр-қашанда заңсыз қылмыспен,
ұрланған ... ... ... ... ... ... ... орнын өзгертуімен ұштасқан, ол
байланысты қалай да бұзады, оның қалыпты дамуына нұқсан ... ... әлі ... ... ... алу, ... бір мән-
жайларда ҚК-тің 182-бабында көзделген ... ... ... ... ол – алдау немесе сенімге қиянат жасау ... ... ... арқылы мүлікті алғанда айыпты оны өз пай-дасына ... ... ... ... Ұрлаған адам мүлікке өз меншігіндей билік
жасайды, бірақ заң жүзінде ол меншік иесі бола ... ... ... ... ... алу ... ... Сондықтан да жәбірленушінің
ұрланған затқа меншіктік құқығын ... ... ... Ұрлауға заң
тұрғысынан анықтама бергенде бөтен мүлікті айыптының менші-гіне емес, ... ... ... ... ... ... ... бәлкім, осы
тұрғыдан түсіндіру қажет.
Алып қою нәтижесінде меншік иесіне не басқа иемденушіге ... ... ... ... ... ... нақты залал түрінде
көрініс та-буға тиіс. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ... ... 25 ... ... ... делінген: ”қылмыс объектісі болған
мүліктің құнын анық-тағанда, оның меншік ... ... ... ... ... ... мемлекеттік, жеке сауда, нарықтық
немесе комиссиондық ... ... ... Бағасы болмаған жағдайда
мүліктің құны сараптаманың қорытындысы негізінде анықталады”. ... ... ... ... ... оның ... сот ... кездегі бағаларға сүйеніп анықталады. Меншік иесіне немесе заңды
иеленушіге мате-риалдық ... ... ... алу ... ... тиіс емес [6].
Ұрлауды сипаттайтын келесі нышан - оның заңға қайшылығы. Заңға қайшы
нышан дегеніміз, ... да, ... де оған ... ... жоқ ... айыптының алуы. Шындығындағы құқық дегеніміз – сол мүлікті ... ... ... ... ... болуы. Оның заңда белгіленген
тәртіпте рәсімделген, рәсімделмегенінің маңызы жоқ. Бұл ... ... ... ... ... түп мәніне аударылады.
Бұдан жасалынатын тұжырым - егер адам ... ... ... бола тұрып, оны алу үшін белгіленген тәртіптерді ғана бұзса,
онда бұл жағдайда ұрлау ... ... ... ... ... ... толтыру немесе
ұрлаған мүлікті қайтару айыптыны жауаптылықтан босатпайды, бірақ ол жазаны
жеңілдетуге негіздеме бола алады.
Айыпты ... ... оған өз ... ... ... жасай алатын кезден
бастап ұрлау аяқталған болып саналады. Әңгіме нақты ... ... сол ... ... ... алғандықта.
Сондықтан да ұрлауды аяқталған деп тану үшін айыптының затты іс
жүзінде пайдаланғаны, оны ... ... ... ... Оның ... ... ... Егер айыпты бөтен мүлікті алуға бағытталған белгілі ... ... ... ол ... ... ... ... қолын жеткізе
алмаса, онда ол әрекет ұрлық жасауға оқталу ретінде сараланады. ... ... ... оның ... ... жайындағы мәселе қылмыстың
осы құрамына қатысты қаралған.
Күзеттегі аймақта жасалған ұрлықтың ... ... ... ... ... ... соңғы кездердегі позициясы дұрыс,
себебі ол күзеттегі аймақта ... ... сол ... ... ... кезден бастап аяқталған деп санау қажет, себебі ұрланған ... ... ... сол кезден бастап туады деп санайды. Мүлікті
күзеттегі аймақтан қанша қашықтыққа алып барғандықтың ... жоқ, ... ... ... ... ... лақтыруды және қылмысқа қатысушы
басқа адамның сол мезетте ұрлауын ... ... деп ... ... аймақта жасалған ұрлаудың аяқталу кезеңі мүліктің аумағына
және оның не мақсатқа арналғанына ... ... егер ... ... ... және оны ... ... пайдалануға мүмкіндік
болмаса, оны сол аймақтан сыртқа алып шықпайынша ұрлау аяқталған ... Ал, ... ... ... ... ішімдікті)
ұрлағанда қылмыстың аяқталу кезеңі айыптының ұрланған мүлікке ... ... ... Егер ол ... мүлікке сол аймақтан шықпайақ
билік жасайтын болса - қылмыс аяқталған деп ... Егер ол ... ... ... ... соң ... ... ойластырса, онда
мүлікті сол аймақтан тауып алу - ... ... ... ... сараланады.
Егер айыпты мүлікті алып, кейін оңтайлы кезде шығаруды ойластырып оны
сол күзеттегі аймаққа жасырып қойса, ... соң оны өз ... ... ол ... жасаудан өз еркімен бас тарту негізінде (ҚК-тің 26-бабы)
қылмыстық жауаптылықтан босайды.
Ұрлау тек ... ... ... ... ... заңсыз алғандығын
ұғынады, өз әрекетімен ... ... ... ... ... ... соны ... міндетті нышаны - пайдакүнемдік мақсат. Ұрлауға ... ... ... ... мақсат ұрлаудың нышаны деп
тіке көрсетілген. Ол мақсат айыптының өз ... ... ... ... ... басқа адамдардың пайдасына метериалдық, мүліктік
табыс келтіруді көздейді.
Алудың тәсілдеріне байланысты ҚР ... ... алты ... ... ... ... ... иеленіп алу,
- сеніп тапсырылған мүлікті ысырап ету,
- алаяқтық,
- тонау,
- қарақшылық.
Қызмет бабын пайдалану жолымен мүлікті ... ... жеке ... танудан заң шығарушы бас тартты, оны ұрлаудың үш формасының иеленіп
алудың, ысырап ... және ... ... ... ... жасаудың осы түрінің заты ұрлау құрамының сындарлы
нышандарының бірі болып ... ... заң ... ... затының
шын мәнінде мазмұны бірдей екі анықтамасы кең таралған. Бірінші ... ... ... ... ... әрекетін жүзеге асыра отырып
қылмыскер тікелей ықпал жасайтын сыртқы әлемнің материалдық заттары жатады”
[7. 180 б.]. ... ... ...... ... сол ... ... болатын материалдық әлемдегі заттар жатады .
Заң әдебиеттерінде ұрлау заты ... онша да ... ... ... ақша және бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... жоқ. Сонымен қатар, әдебиеттерде де, ... да осы ... ... дау ... ... бір мәселе: мүлікті
алуға құқық беретін құжаттар, сон-дай-ақ көлік ... ... ... және басқа ұйымдар көрсеткен қызмет үшін есеп айыруға
қажетті билеттер, талондар, ... және ... ... ... заты ... жоқ ... А. Кригердің пікірінше, ... және ... ... ... ... ... көлікте жүру билеттері, бензинге
талондар және сол сияқ-тылар ұрлау заты бола ... [8. 88 ... ... ... ... ... ... онымен
толықтай келіспейді, олар көлікте жүру ... ... ... емес, тек
көлікте жүруге ғана құқық беретіндіктен ұрлау заты бола алмайды деп санайды
[9.95 б]. Л. А. ... мен Б.В. ... ... заты ... ... басқа да бағалы қағаздарға жанар-жағар май талондарын
жатқызады. Лотерея ... ... ... өзге бағалы қағаздар
қатарына жатқызбаса да, бұл авторлар олардың ұрлау заты бола ... [10. 294 ... ... сот ... көлікте жүру би-леттерін, почта
маркаларын көлік қызметін төлегендігін растайтын, өзін ... ... ... ... ... ... затына жатқызады, сондықтан оларды
алуды ұрлау деп қарастырылады. Мәтінін толтырып, мөрмен бекіткеннен кейін,
оларды компостирленген соң ғана ... ... ... немесе басқа
белгілерді ұрлау сол әрекетке дайындық болып саналады, егер бұл ... ... ... ... ақша табу ... ... ”өздерінде көрсетілген құнның немесе қызметтің төленгендігін
растайтын, ұйымның, оның қыз-меткерлерінің, азаматтардың қолында болғанда
сол ... мен ... ... пайдалануына мүмкіндік беретін
талондар, ... жүру ... ... өзге ... ғана ... заты бола
алады” деген пікірмен келісу қажет [11. 126 б.].
Сондықтан легитимациялық құжаттар мен белгілер ... ... ... ... ... ... ... және сол
сияқтылар) өз-дерін иеленушілердің белгілі бір ... ғана ... ... ұрлау заты болып табылмайды.Бұл ... ... ... ... иесінің метериалдық залал шеккендігінің айғағы
емес. Бұл ... ... ... ... ... ... ... да, мысалы, жинақ кітапшасын иеленіп ол бойынша ақша ... ... ... ... алаяқтыққа дайындық деп саралау қажет. Егер,
жинақ кітапшасымен ақша алу үшін ... ... ... ... ... ... ... 325- бабы бойынша қосымша саралануы тиіс [4].
Мүліктік емес сипаттағы фактілерді растайтын құ-жаттар мен өзге ... заты бола ... ... ... заң шығарушы басқару тәртібіне қарсы
жасалған қылмыс ... ... ... бұл ... құжат
айналымының заңда белгіленген тәртібі бұзылады. Егер құжатты, ... ... ... ... мүлікті кейін өз пайдасына немесе үшінші
адам-дардың пайдасына қайтарымсыз айналдыру мақсатында ... ... ... ҚР ... 325-бабында, 24-бабының 1-бөлігінде және 117-бабында
(құжаттарды, мөртаңбаларды, мөрлерді, мөрқағаздарды ұрлау және ... ... екі ... ... орын ... Егер айыпты
ойластырғанын іске асыра ... яғни ... ... ... ол мүлік
немесе мүліктік сипаттағы қызмет ... онда ... екі ... ... ... 325 және 177- ... ... алуға құқық беретін құжаттар, сондай-ақ көлік
кәсіпорындары, театр-сауықтыру, ... және ... ... ... үшін халық есеп айыратын билеттер, талондар, абоненттер және басқа
белгілер ұрлау заты болатын-болмайтындығы туралы мәселені шешу ... ... ... ... ... құны төленгендігін
растайтын мәліметтердің бар екендігін;
2) оларға заңда белгіленген реквизиттер мен ... бар ... ... [12. 10 ... ... ... даулы мәселелерді қарастырып, енді көпшілік
түгелдей ұрлау затына жатқызған ... ... ... ... ... ... ... өзінің 1996 жылғы 25 шілдедегі ”Бөтен мүлікті
ұрлауды ... ... ... ... ... ... ... – бөтен, яғни айыптының меншігіне жатпайтын мүлік деп ... ... 115 ... ... мүліктік игіліктер мен құқықтарға
(мүлікке): заттар, ақша, соның ішінде, шетел валютасы, ... ... ... ... ... ... объектіге айналған
нәтижелері, фирмалық тауарлар, атаулар, тауарлық белгілер және ... өзге де ... ... құқықтар мен басқа да мүлік
жатады. ... ... ... оның заты деп ... ... ... мүліктік құқықтарды тану қажет.
Зат дегеніміз – кез келген ... ... ол газ ... ... ... жанды және жансыз, бүтіннің бөлігі болуы мүмкін. ҚР ... ... ақша ...... Республикасының бүкіл
аумағында өз құны ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
Мүлік ұрлау заты ретінде белгілі бір экономикалық заңдық, нақтылай бар
қасиеттерге ие.
Нақтылай бар болуы ... – оның ... ... ... ... зат ... бейнеленуі. Ол қоғамдық өндіріс процесінде
алынған материалдық нәрсе. Осы талданып ... ... ... ойды ... ... иеленбей мүліктік сипаттағы құқықтарды, ... ... алу – ... деп ... ... ... жүру ... беретін билетті қолдан жасап алып пайдалану, т.б.
Мүліктік ұрлау заты ретіндегі экономикалық қасиеті сол – онда ... бір ... ... бар. ... ... бағаланып өлшенеді.
Сондықтан да, өзінің шаруашылыққа керектілігін жоғалтқан ... ... ... ... ... ... ... деп тастаған мүлкін иелену ұрлыққа
жатпайды.
Құнды анықтаудағы критерий – мүліктің ... ... ... шығаруға немесе өсіруге жұмсалатын адам еңбегі ... ... ... ... ... ... яғни ... немесе
жануарлар әлеміндегі объектілерді өз ... ... ... ... ... ұрлау деп танылмайды. Мұндай табиғи объектілер бағалана
алмайды, себебі оларға адам ... ... Егер ... ... ... ... ... адам еңбегі жұмсалған болса, онда
оларды заңсыз иелену ұрлық құрамын ... ... ... да ... ... болып табылатын вольердегі түлкіні, жасанды су
қоймасындағы балықтарды ұрлау, паркке ... ... ... бұталарды
иелену.
Ұрлау затының енді бір сипаты, ол – оның заңдық қасиеті. Ол дегеніміз
– ұрланған зат ... үшін ... ... болуға тиіс.
Айыптының ол алынған затқа тікелей де, жанама да ... ... ... ... өз мүлкін ұрлау заты бола алмайды, сондықтан өз мүлкін заңсыз
алу ұрлауға жатпайды.
3. Бөтен мүлікті ұрлаудың обьективтік ... ... ... ... элементтері ретінде аса маңызды
мәнділікке ие бола отырып, ол қылмыстардың ... және де ... ... ... мазмұнды талдау жасап, оның заңды белгілеріне ... ... ... ... ... дұрыс айқындау, жасалған қылмыстың әлеуметтік
мәнін анықтау мен Қылмыстық ... ... ... жүйесінің нормаларында
өзіне сәйкес орнын табуына, ... ... ... ... немесе
қол сұғушылық әрекеттерді дұрыс ... ... ... ... ... қорғалатын қоғамдық қарым-қатынастарға қылмыстардың
тікелей немесе жанама қол сұғылатындығы туралы, қылмыстық ... ... ... ... ... орын ... қарым-қатынастарды қоғамға қайшы әрекеттерден қылмыстық
заңның көмегімен қорғауда ... ... ... ... ... және
анық негізделуі, соның ішінде қылмыс обьектісі ... ... ... зор.
Теория мен тәжірибеде меншікке қарсы қылмыстардың жасалуы кезінде ең
алдымен қандай қоғамдық-қарым қатынастарға зардап келтіріледі ... ... ... ... та ... құқықтың мәселелерін шешудегі
жаңа қырларын ескеруде, бірінші кезекте жалпы адамзаттың ... ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынастар толық қанағаттандырыла алуы мүмкін емес делінген.
Қазақстан Республикасы ҚК 175-бабымен көзделген қылмыс ... ... ... ... біздер жалпы қылмыстық құқық теориясында
қалыптасқандай қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық-қарым қатынас деп тани аламыз.
Қоғамдық қарым-қатынас бұл, әрқашан да қоғам мен адамдар арасындағы
әлеуметтік ... ... бола ... ... ... жеке адамнан
тұрмайды ол ... ... ... ... ... көрінеді.
Қоғамдық қарым қатынастың мазмұны ... ... ... ... ... қарсы қол сұғуға қарсы бағытталған ... ... ... ... ... ... басқа, мұндай жағдайда қарым-қатынас субъектілері - азаматтардың
денсаулығына зиян келтіруді немесе ... жеке басы мен ... ... ... ... әсер етуге душар етеді делінген.
Қылмыстық құқық ғылымы қылмыстың жеке түрлеріне қылмыстық-құқықтық
нормасымен қамтылған диспозициялары ... ... ... ... ... деңгейінде талдау жасап, оқып үйретеді. Осы немесе
басқа қылмыстардың ... ... жеке ... ... ... ... қылмыстың нақты түрлерінің барлық деңгейін айқындайтын
түрлік құрамының ... ... ... Е.І. ... қылмыс объектісінің материалдық және
формальдық жақтарын ажыратады. Материалдық жағы қорғалынатын мүдде болса,
формальдық жағы - ол ... ... ... ... ... ... ... құқықтағы мүдде жоқ. Сондай-ақ олар қорғайтын
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... жоқ, - ... Қылмыстың объектісін анықтау үшін кез келген жеке жағдайда екі
түрлі өзара байланысты мәселеге тоқталуға тура ... ... ... мүддесі және екіншіден, қандай құқықтық норма бұзылады [13. 135 б.].
Формальдық ... ... ... ... ... норма шығады.
Бірақ бұл жәй беткі жағы ... ... ... терең мазмұнды жағы,
мәнісі немесе қоғамдық құндылығы қоғам мен мемлекет ... ... ... ... не ... ... жатыр [14. 415 б.].
Барлық қоғамдық қатынастар қылмыстық заңмен қорғала ... тек ... ... ... ... ... ... ғана қорғалады делінген.
Қазақстан Республикасының күшіндегі қылмыстық заңына ... ...... ... ... ... ... табылады. Ұрлықтың объектісі
– меншік.
Бұл қылмыстың заты – материалдық заты түріндегі, ... ... ... тауарлар, бұйымдар, ақша, т.б.), өндіру үшін адам ... ... да ... ... ... бөтен мүлік.
Материалдық құндылығы жоқ зат немесе бұйым ұрлық заты бола ... оны алу ... ... ... ... ... Сондықтан да,
жасау үшін қоғамға пайдалы еңбек жұмсалған табиғи байлықтарды ... тағы ... т.б.) ... ... ... ... қылмыстар
қатарына жатпайды, олар экологиялық қылмыстарға жатады.
Ұрлыққа тән нышан – оның ... ... ... Ұрлықтың жасырындық
сипатын анықтағанда айыптының ниетіне, яғни оның ұрлықты ... қоса ... ... ... ... ... деп санау үшін айыпты
жасырын ұрлық жасауға ұмтылуы, бөтен мүлікті жасырын ... ... ... ... тиіс [15. 117 ... айыпты, өзінің мүлікті заңсыз иеленгендігін ұғынған ... ... ... ... ... ... байланысты
әрекет жасаса да ұрлауда жасырын сипат болады.
Жасырын ұрлауды саралау үшін ... ... тек ... иесіне ғана
емес, оны күзетушіге де, үшінші адамдарға да білінбеуі ... Олар ... ... не сол ... ... не ... күнде де, ұрлықтың
жасалғандығын сезбейді.
Егер айыпты, өз ... ... ... ... ... ... құпиялылығына өзі күмән келтірмей ... әрі ... ол ... ... ... Егер ... ... белгілі
болғандығын ұғынып ұрлығын доғарса, онда оның әрекеті не ұрлыққа оқталған
болып сараланады, егер ол еш-нәрсе алып ... не ... ... ... егер ол ... да бір құндылықты алып үлгерсе.
Бөгде адамдардың көзінше жасалған ұрлықты жасырын жасалған деп тану
үшін, сол адамдардың айыптының ... ... ... бар ... ... тиіс. Мысалы, айыпты өзін мүлік иесі атынан ... ... ... деп ... айтады; иесіз тұрған автомашинаға
жайбарақат отырып жүріп кеткен адамның ... ... онда ... ... ... деп ойламайды.
Қандай да болмасын қылмыс құрамы өзінің объективтік құрылымына қарай
қылмыстың негізгі белгілерін сипаттайтын немесе ... орын ... ... ... ... ... яғни ... қауіптілігі,
құқыққа қайшылығының орын алуы, әрекет немесе әрекетсіздік арқылы танылады.
Қылмыстың объективтік жағы үздікссіз тұрғыда ... ... ... ... ... құрамының объективтік жағы қылмыстық
құқықтық нормалардың диспозицияларында көрсетілген қылмыстық әрекеттердің
сыртқы ... ... ... [16. 77 ... ҚК ... белгіленгендей ұрлау бөтеннің меншігін жасырын
тонауды құрайды
Ұрлықтың объективтік жағына толық сипаттама ... ... осы ... ... ... ... ... ашып, жан-жақты
сипаттама беруіміз қажет.
Заңдылық немесе заңсыздықты, көлік ... ... ... ... ... ... құқықтың да позициясы
бойынша айқындауымызға мүмкіндік бар.
ҚР ҚК 175-бабының мәні бойынша, бөтеннің ... ... ... аспектіде, яғни: объективтік және субъективтік жақтары ретінде
түсінуімізге болады. Объективті жағы ... олар ... ... ... ... нормалары арқылы анықталынады.
Белгілі бір тұлға көлік құралдарын мына жағдайларда заңды түрде игере
алады деп танимыз:
Заттардың оған ... ... ... тән ... ... немесе заттардың заңды немесе шын мәнінде иесі болып танылса;
Мүліктің немесе заттың немесе көлік құралы оның құзіретінде табылуы.
Әлбетте, егер тұлғаның ... ... ... бір ... пайдалануға
немесе иеленуге не болмаса басқаруға ешқандай құқығының болмауы орын ... сол ... ... ... ... ... ... заңсыз болып
саналады.
Демек, аталған қылмыстың объективтік жағы ... ... ... ... сыртқы белгілерін анықтайды ... ... осы ... ... ... жасырын яғни құқыққа қайшы
ұрлауы арқылы жүзеге асырылады деп танимыз.
Ұрлықтың объективтік жағын талдағанда әрекет пен ... ... ... ... ... ... және ... тұрғыдан едәуір маңызды болып саналатын
мәселелердің бірі – ... ... ... ... Затты айыптының
иеленген кезеңінен бестап ұрлықтың ... ... ... ... маңызды мәселелерді шешумен байланысты, ... ... ... ... ... бас тарту, қылмысқа қатысушылар
шеңбері, ұрлықты тонаудан және қарақшылықтан шектеу, жазалау ... ... ... ... қылмыстық әрекеттің бастапқы даму кезеңіне
ауыстыру заңдылықтың бұзылуына әкеп соғады. Бір жағынан, ұрлыққа ... ... ... ... жатқызылады, нәтижесінде айыптының
жауаптылығы негізсіз күшейеді, себебі жаза тағайындағанда сот ҚК-тің ... ... ... ... ... ... ... қауіптілік сипаты мен дәрежесін, қылмыстық ниеттің ... ... және ... не ... аяғына ... ... ... ... үшін оның өз ... бас ... азаяды, ондай әрекеттің оған ... ... ... бұл
жағдайда ұрлықпен күреске нұқсан келтіреді.
Басқа жағынан, ұрлаған мүлкіне өз қалауымен ... ... ... ... қарамастан, мүлікті оның нақты иеленген кезінен бастап
ұрлықты аяқталған ... деп ... ... де ... көп ... ... ... мүмкін.
Сонымен, ұрлықты аяқталған деп айыптының заты іс жүзінде иеленген
кезінен емес, сол затқа оның өз ... ... ете ... ... туған
кезден бастап санау керек.
Егер ұрлық күзеттегі аймақта жасалса, онда ... ... ... ... мүліктің сипатына және ... ... ... егер ... күзеттегі аймақтан шығармай-ақ пайдалануға
болатын мүлікті ұрлауды ... онда ... ... оған ... ... кезден бастап ұрлық аяқталған болып саналады. ... сол ... ... өз пайдасына жарату мүмкін болмағандықтан, оны
күзеттегі аймақтан алып шығу кезінде ... ... оның ... ... ... ... (ҚК-тің 24, 175-баптары).
1.4 Бөтен мүлікті ұрлаудың субьективтік ... ... жағы - ... ... ... ... және оның ... қатысты психикалық қарым-қатынасы. Бұл
қылмыскердің өзі жасаған қылмысқа қатысты кінәлі ниетпен және ... ... ... ... ... ішкі ой ... психикалық
қарым-қатынасы. Ал қылмыстың мақсаты қылмыстың субьективтік жағының бір
белгісі ретінде қылмыс жасаушы ... ... ... ... ... ... В. Н. Кудрявцев қылмыстың объектитвтік жағы адамның сана-
сезімінде идеалды нысанда пайда болады да, ... ... ... бір тұрғыда
жүзеге асырылады дейді [17. 317 б.]. Себебі қылмыстың субъективтік жағы
субъектінің психикасы объективтік ... ... тән ... ... ... және объективтік жағының белгілері өзара тығыз
байланыса отырып белгілі бір біртұтастықта табылады. Сондықтан да қылмыстың
субъективтік жағын оқып ... ... ... ... байланыстыра
отырып талдау жасауымыз жөн болар.
Қылмыстың субъективтік жағына: қылмыстық кінә, түрткі және мақсат
жатады. Б.И. ... ... ... ... ... ... ... әрекетін көрсететін сыртқы көрнісінің белгісі объективті
жағынан айырмашылығы болып, ол ... ... ... ... мәнін көрсетуі.
Қылмыстың субъективтік жағы - бұл кінәлі адамның жасаған ... және оның ... ... ... ... ... ... күрделі түсінік [18. 50 б.]. Сондықтан, қылмыстың
субъективтік жағын дұрыс белгілеу үшін, ... ... ... ... қажет.
Бірқатар қылмыстардың құрамында кінәнің нысаны заң беттерінде тікелей
белгіленеді. ҚР ҚК 185-бабымен көзделген қылмыс құрамы бойынша ... ашық ... ... ...... ... ... әрекет. Ол
дегеніміз – айыпты өз әрекетінің қоғамға қауіпті екендігін ұғынады, ... ... ... ... ала ... және соны ... ешқандай
құқығы болмаса да бөтен мүлікті жасырын алады, өзіне ... ... ... ... ... ... ... келтіретіндігін түсінеді.
Ұрлық жасағанда айыпты өз әрекетінің заңға қай-шы екендігінде, мүлікті
жасырын иеленгендігін де ... ... ... ...... ... Пайда
табу болмаса ұрлық та болмайды. Ол ... ... ... ... ... бұл ... мазмұны, оның тереңдігі, оны ұғыну дәрежесі
және тұрақтылығы әр түрлі болуы мүмкін.
Мақсат - ұры ұмтылатын нысан, оған ... ... ... ... ... ... ... қыл-мыс жасаудағы мақсат айыптының қоғамға
қауіпті әрекет ... ... қол ... ... ... ... пен себеп арасындағы айырмашылық еріктік процесті әр ... ... ... ... ... адам нені ... алды ... сұраққа
жауап берсе, қылмыстың мақсаты әрекеттің бағыттылығын адам ... ... ... ... ...... ... заңға қайшы жолмен алу – ... ... алға ... ... ... ол ... құрамының элементіне
жатады. Онда бөтен мүлікті ... ... одан ... көруге ұмтылу сипаты
бар. Ұрланған мүліктен пайда көру, іс ... ... ... ... Ол қылмыстан туындайтын қажеттілікті қанағаттандыруға бағытталған.
Кінә, қылмыстың себебі мен ... ... ... ... ... жатады. Бұл нышандар ұрлық жасаушы адамның
психикасындағы ішкі ... ... ол ... санасы мен еркінің
жасалған қоғамға қауіпті әрекетпен (ұрлықпен) байланысын сипаттайды.
Қылмыс ... ... ... құрамына біздер заңды талдама жасау
барысында анықтауымыз үшін аса маңызды болып ... ... ... ... бірі ... ... ... көрелік.
Қылмыс жасаған адам әрекеттерінің белгілері ... ... ... және ... тұрғыда маңызды болып
табылатын теориялық және криминологиялық деңгейде екі ... ... ... ... болып қоғамға қауіпті іс-әрекет жасаған
және ... ... сол үшін ... ... ... ... ... Қылмыстық кодекстің 14-бабы 1-бөлігімен “есі дұрыс, осы Кодексте
белгіленген жасқа толған жеке адам ғана қылмыстық жауапқа ... ... тіке ... ... орай, яғни қылмыс субъектісі болып тек қана жеке
тұлға - адам саналады.
Қылмыстық заң арқылы қылмыстық ... ... ... ... баға бере ... ... қатар өзін-өзі басқаруға қабілеті бар
адамды, яғни есі дұрыс адамды ғана тарта алады. Қылмыстық ... ... ... сай Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің
заң күші Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жоқ адамдарға, сондай-ақ шетелдіктерге қолданылады.
Осыған байланысты қылмыстың субъектісі ретінде есі ... ... ... ... ... - мекеме, ұйым, ... және ... да ... ... субъектісі деп айта алмаймыз.
Жануарлар дүниесі, табиғаттан келген күштер, заттар келтірген ... ... ... ... себебі осы айтылғандар қылмыстың
субъектісі болып табыла алмайды.
Есі дұрыстық - бұл ... ... ... ... көзделген қоғамға
қауіпті әрекетінің (әрекетсіздігін) нақты сипаты мен қоғамдық қауіптілігін
сезінуі мен оларды басқара алуы [19. 51 ... ҚК ... ... ... ... ... көзделген қоғамдық
қауіпті әрекетті жасаған кезде есі дұрыс емес күйде болған, яғни созылмалы
психикалық ауруы, ... ... ... ... немесе
психикасының өзге де дертке ұшырауы ... ... ... іс ... ... мен қоғамдық қауіптілігін ұғына
алмаған немесе оған ие бола ... адам ... ... тартылуға
тиіс емес”.
Қылмыстық заң есі дұрыс еместіктің екі нышанын белгілейді: ... және ... ... есі ... емес деп тану үшін ... және ... ... қажет. Осы нышандардың бірінің орын алмауы адамды ... емес деп ... ... бола алмайды [20. 85 б.].
ҚК-тің 15-бабының 1-бөлігіне сәйкес ... ... ... он ... ... адам қылмыстық жауапқа тартылуға жатады. ҚК-тің 15-бабының 2-
бөлігіне сәйкес, ... ... ... үшін он төрт ... ... ... ... тартылатындығы белгіленген. Олардың арасында көлік
құралдарын айдап кетудің дәрежелеуші ... ... ... қылмыстардың қоғамға қауіптілігін 14 жасқа толған
әрбір адам сезеді, өз әрекетіне есеп ... сол ... де заң ... қылмыстар үшін жауаптылықты 14 жасқа толған уақыттан бастап
белгілеп ... ... ... ... ... ... ҚК ... бойынша аталған жағдайлардағы тұлғалардың қылмысы үшін ... ... ... ... ... ... заң ... сәйкес көлік құралдарын
айдап кетудегі қылмыстың субьектісі болып қылмыс жасаған уақытта ҚК ... ... ... ... ақыл есі ... адам танылады. Мұның өзі
адамның қоғамға қауіпті әрекетке (іс-әрекетсіздікке) ... ... ... байланыстылығы арқылы анықталынып отыр.
Қылмыс жасаған, кәмелетке толмаған адамдардың жасы, туған жылы, айы-
күні дәлме-дәл анықталуы қажет. Адамның ... бір ... ... 14, ... 20) ... дәл туған күнімен емес,одан ... ... ... ... жасы ... сарапшының
қорытындысы бойынша анықталғандай, оның туылған күні ... сол ... ... ... соңғы күні (31 желтоқсан) танылады.
Егер кәмелетке толмаған адам осы баптың бірінші ... ... ... ... толса, бірақ психикасының бұзылуына байланысты
емес психикалық дамуы жағынан артта қалуы ... ... ... ... ... ... ... өзінің іс-әрекетінің
(әрекетсіздігінің) іс жүзіндегі сипаты мен қоғамдық қауіптілігін толық
көлемінде түсіне ... не оған ие бола ... ... ... тиіс емес (ҚР ҚК 15-бабы 3-бөлігі).
Бөтеннің мүлкін жасырын ұрлаудағы ... ... ... ... ... тұлға;
ә) осы адамның есінің дұрыстығы;
б) қылмыстық заңмен белгіленген жасқа толуы.
Қылмыстық жазалауға тән айдап кетудің субьектісі болып көлік ... ... ... ... жоқ, яғни ... қозғалысқа
келтірілуге ешқандай құқығы жоқ адам екендігі сөзсіз аталынады.
1.5 Ұрлықтың сараланған құрамдары
Қылмыстық құқық ғылымында және ... ... ... ... ... ... немесе ерекше сараланушы түрлерге жатқызып
кінәлінің әрекетін саралауға әсер ... ... ... ... бар.
Кінәлі жасаған әрекетінде сараланушы белгінің бар екенін сезінген
жағдайда қылмыс сараланған болып ... ... ... ... кодексінің 175-бабы ұрлықтың
сараланушы белгілерінің екі тобын көрсеткен:
- адамдар ... ... ала сөз ... ... ... бірнеше рет
немесе тұрғын қызметтік не өндірістік үй ... ... ... ... ... ... топ немесе талан-тараж не қорқытып алушылық үшін бұрын
екі немесе одан көп рет сотталған адам жасаған ... ... ... бір уақытта бірнеше сараланушы белгілерді
қамтуы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... ... есебінде негізделуі керек. Заң ұрлық ... ... ... ... ... алғашқы сараланушы
белгі ретінде адамдар тобының алдын ала сөз байласып жасауын таныған.
Ұрлықты адамдар тобының алдын ала сөз ... ... ... ... деп тану үшін ... оның екі ... одан да ... жасалғанын, екіншіден олардың арасында бірлесіп қылмыс жасауға
алдын ала келісім болғанын анықтау ... ... – бұл ... әрекетті бірлесіп жасауға бір уақытта қатысушы екі
немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ... адамдар тобының бірлесіп жасауын, яғни топ қатысушылары
мен ұрлықтың объективтік жағының элементтерінен құралатын ... ... ... ... ... ... талан-тараждауды
саралаудың кейбір мәселелері туралы” 1996жылғы 25 шілдедегі қаулыда ... ... ала сөз ... ... ... ... деп, ... алдын ала бірлесіп келіскен және оны жүзеге асыруға бірлесіп
қатысқан, екі ... одан да көп ... ... ... ... көрсетілген. Осыған орай қылмыстық жолмен қол жеткізген ... ... ... салумен байланысты болған жағдайда кінәлінің әрекетін
қылмысқа тең қатысушылық ретінде ... ... ... да топ ... ... ... ұрлық құрамын бейнелейтін әрекетті ... екі ... одан да көп ... ... ... ... айтқанда тең қатысушылар арасындағы байланыс нысаны ... ... ... Алдын ала келісім нәтижесінде барлық кінәлілер
бірлесіп ұрлық жасауда олардың ... ... ... ... бірдей қатысу міндетіне келіседі. Ал қоса орындаушылықта ... ... ... ... ... ... топқа бірігіп, олардың
әрбіреуі қылмыстың толық құрамы емес оның бөліктерін ғана ... ... ... ... ... бір қылмысты құрайды.
Әдебиетте талан-таражды адамдар тобының жасауы түсінігіне бірнеше рет
басқа пікірлер айтылған: бірқатар авторлар (Н.С.Гагарин, А.А.Пинаев) ... ... ғана емес ... ... ... ... ... қатысушыларды да кіргізген [21. 125; 22. 231 бб.].
Адам белсенділігін ... ... ... ... ... ... қанағаттандырылмаған мүқтаждықтар, ал бұларды ... ... ... ... ... жүйесіндегі
индивидтің орнымен анықталады.
Мүліктік қатынастардың негізгі себебі ретінде адамдардың ... ... мен ... ... ... қүпталған
мүмкіндіктерінің арасындағы қарама-қайшылықты тануға бол ад ы. Сондықтан,
кейбір авторл ар, ... ... ... ... ... ... қанағаттандырудың деңгейінің өзі ғана
емес, өртүрлі және әлеуметтік топтардың қанағаттандыру ... де, ... ... ... деп ... атап ... [23. 10 ... мүлкін ұрлауға тікелей септігін тигізетін жағдайлар алуан
түрлі. Олардың көпшілігі ... және ... ... ... ... мүмкін субъективтік сипаттағы құбылыстар.
Талан-тараж жалпы және тікелей ... ... және ... әсерін тигізетін жағдайлар мәселесіне арнайы әдебиеттерде
бірталай ... ... ... жалпы алғанда мүндай жағдайлар жан-
жақты көлемде, жетіспеушіліктерімен қоса ашылған және ... ... 10-13 бб.]. ... ... ... ... ... эртүрлі топтастыратынын атап өтуіміз қажет. Олардың ең танымал
түріне жағдайларды келесі төрт ... бөлу ... ... - ... үйымдық-шаруашылық; зақцық сипаттағы жағдайлар
[25. 30 б.].
Біздің пікірімізше, ұрлауға әсер ететін ... ... әрі ... ... топтастырған А.Д. Щербо. Ол барлық жағдайларды сегіз топқа
бөледі: 1) ұйымдық-шаруашылық; 2) өндірістік келеңсіздіктер; 3) ... ... ... 4) ... ... ... ... құқық нормаларын бүзу; 5) шаруашылық-ақша операцияларын құқықтық
реттеудегі қателіктер; 6) лауазымдық, қызметтік, шаруашылық және өзге ... ... 7) ... ... ... ... келеңсіздіктер; 8) қоғам жүмыстарының жетіспеушіліктері [26.
254 б.].
Ұрлық әлеуметтік сипаттағы бүтіндей қылмысты істер сияқты себептерден
туып отыр. ... ... ... бұл да ... ... ... ... құбылыстармен экономика, ... ... ... және ... ... мүдделер бірлігі [27. 254
б.].
Өмірдегі әлеуметтік ... мен ... ... ... ... оның жасалуына ықпал ететін шарттар болып есептеледі.
Бұл шартты себептер қоғамдағы қауіпті зардаптардың белгілі дәрежеде дамуына
әсер ... ... ... ... ... кезекте әлеуметтік сипаттағы
жағдайлар болатынын криминалис-ғалымдардың көпшілігі мойындаған. Солай
екендігін Н.Ф. Кузнецовада атап көрсетеді.
Қылмыстың ... ... мен ... ... ... ... байланысты нақты істелінген қылмыс түрімен анықталады. Нақты
жагдайда оның болған уақыты, орны мен ... ... ... ... ... мүмкін. Сондықтан да криминологтар қылмыстың
себептері мен ... оның ... ... етушілерді анықтайды, дегенмен,
оған біржақты түсінік беру әлі ... ... 101-110 ... ... ... ... онда сөз ... жасауды сараланушы
белгі ретінде қарастыратын меншікке қарсы және басқа да ... ... ... ... мен ... ... ... жасауға болады, яғни кез келген тең қатысушымен жасалған қылмыс
араларында ... ала ... ... әрбір әрекетті топтық ретінде
қарастыруға әкеп соғады. Бұл ... ... ... ... ... ... жасауда адамдар тобын сараланушы белгі ретінде тану
үшін, оған екі ... одан да көп ... ... яғни ... белгісін
ғана емес, ұрлықты бірлесіп жасауға олардың арасында алдын ала келісімінің
яғни ... ... ... ... ... ... сатысында жасалған келісім алдын ала болып
саналады. Қылмыскерлер ... ... ала ... бар ... ... ... ... көмегін пайдалана отырып қылмыстық
жоспарлардың сәтті жүзеге асуына сенімділігін ... ... ... ... ... арттырады.
Егер талан-тараж қылмысы түрі қылмыстық жауаптылыққа тартылатын жасқа
толмаған немесе есі ... емес деп ... ... ... ... ... бір топ адам ... деп санауға болмайды. Бұл жағдайда
қылмыс субъектісі деп ... адам ... ... ... қарамастан,
қылмысты орындаушы деп танылуға оған қоса қолда бар ... ... ... ... ... ... толмаған адамды тартқаны ұшін
қосымша саралануы тиіс.
Талан-таражды саралаған кезде бір топ адам ... ... ... ... ... ... білген жөн.
Ұйымдасқан қылмыстық топқа бірнеше қылмыс жасамақшы ... ... ... екі ... одан да көп ... ... ... топ жатады деп
түсіну керек.
Қылмыстық қауымдастыққа бір ... ... ... жасаумен
айналысу үшін құрылған құрылымдық бірігулер жатады деп түсіну керек. Оның
ұйымдасқан қылмыстық топтан бір айырмашылығы сол, ... ... екі ... одан да көп ... топ ... ала сөз ... адамдар тобынан ұйымдасқан қылмыстық топ пен
қылмыстық қауымдастықтың нгізгі айырмашылығы-олар ұйымдасқан және тұрақты
келеді.
Ұрлықтың ... ... ... ... рет ... белгісін
жатқызған. Тұлғаның меншік иесінің ... ... ... ... қылмыскер тұлғасының және жасалған әрекеттің ... ... мән жәй ... табылады.
Қылмыстың заңға сәйкес жалпы және арнайы бірнеше рет жасалған болып
бөлінеді. Жалпы бірнеше рет жасалуда тұлғамен қоғамға ... ... ... ... кез ... екі ... одан да көп қылмысты
жасауы танылады.
Мұндай бірнеше рет жасалу қылмысты сараланушы ... ... ... ... бірнеше рет жасалу тұлғаның екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... Осыған орай қылмыстық кодекстің
175-бабының ескертуінің 3 тармағына сәйкес бірнеше рет жасалған қылмыс деп
175-181 баптардағы және 248, 255, 260 ... ... бір ... одан ... қылмыстардан кейін жасалған қылмыс танылады.
Бірнеше рет жасалған деп кінәлінің қылмыстық әрекетінің әрбіреуі жеке
қылмыс құрамының белгілерін көрсететін және бір ... ... ... ... ... ... ... Бұдан да басқа әрбір жаңа қылмысты
жасағанда субъектіде жеке ниет пайда болуы ... ... осы ... кінәлінің
жаңа талан-таражды бірнеше рет қайтадан жасауға келісімі оның ... ... ... ... ... ... және ... созылмалы қылмыс деп аталатын әрекетті бірнеше
рет жасалған ... деп ... жол ... Осыған орай созылмалы
қылмысқа 4 ... ... ... ... ... ... ниет пен ... мақсаттың бар болуы тән.
Егер кінәлінің қылмыстық кодекстің 69-бабына сәйкес ескіру мерзімінің
өтуіне және қылмыстық ... ... ... рақымшылық немесе кешірім
жасау актісі негізінде қылмыстық жауаптылық пен жазадан ... ... ... үшін соттылығы алынып тасталған болса бірнеше рет жасалған
деп сараланбайды.
Заң қылмыс деп ... ... ... ... ... ... ... бірнеше реттік белгісі оны жасауға дайындалу және оқталу
фактісінде де болуы мүмкін.
Ұрлықтың үшінші бір сараланушы ... ... ... ... ... ... заңсыз кірумен жасалған ұрлық жатады.
Тұрғын, қызметтік немесе ... ... не ... ... ... ... ... қауіптілігі сонда, ұры кедергілерді бұзып ... жету үшін ... бір ... ... ... ... немесе
есікті бұзады, жәбірленушінің өз мүлкін сақтау үшін ... ала ... ... ... өз ... жету үшін ... көрсетеді.
Басқаша айтқанда мүлік сақталған орында ұрлықты жасау үшін, ... ... ... ... ... ... ... алу үшін қосымша күштер
жұмсамайды.
Үй-жай дегеніміз негізгі ... кез ... ... ... жабық, белгілі ішкі құрылысымен сәйкес жабдықталған ... ... ... белгілі қоғамдық пайдалы қызметтерді орындау үшін өндірістік
(өндірістік кәсіпорын, тұрмыстық не ... ... ... ... ... материалдық құндылықтарды сақтау үшін ... ... ... ... ... мүмкін. Үй-жай сонымен қатар
мәдени іс шараларды өткізу үшін ... ... ... ... ... ... мақсатында тағайындалған (жатақхана, ... ... деп ... және ... құрылыстар (дүңгіршіктер) де
саналады.
Қойма дегеніміз материалдық құндылықтарды тұрақты немесе уақытша
сақтауға ... ... ... Бұл ... мүлікке жету үшін құндылықтар
туғызатын қоймалар жөнінде ... Олар атап ... ... ... ... жүгінен күзетте тұрған темір жол платформалары,
материалдық құндылықтарды ... ... ... ... қоршалмаған
алаңдар күзеттегі алаңдар жатады. Қойма заттар ... үшін ... ... ... ... ... ... табиғи жолмен пайда болған
қоршаулар, яғни мүлік жатқан ... ... ... ... мұз ойындысы
қойма түсінігін бермейді.
Ену дегеніміз ешқандай құқығы болмаса да ... ... ... ... не ... онда ... істейтін немесе заңды негізде
тұрған (сатушылардың, күзетшілердің) және т.б. адамдардың ... ... ... ... заңсыз басып кіру не өтіп кету.
Тұрғын үй-жайда жасалған барлық ұрлықты Қазақстан Республикасы
қылмыстық ... 175 ... 2 ... ... және ... ... болуын барлық уақытта ену деп санауға болмайды. Мысалы ... ... ... ... егер де ... жасау ниеті үйге
енгеннен кейін пайда болған болса ... ... ... ... 2 ... бойынша сараланбайды.
Г.Н.Борзенков «Ену түсінігі барлық уақытта тұлғаның тұрғын үй-жайдың
ішінде ... ... ол үй ... ... ... ... ... мақсатында үй-жайға кіруді білдіреді. Егер ... ... ... ие ... (жанұя мүшесі ретінде немесе тұрғын ретінде) немесе онда үй
иесініің келісімімен (қонаққа келу, жөндеу жұмыстарын жасау ... ... ... ... жағдайда жасалған тұрғын үй-жайдағы талан-
тараж бұл қылмыстың саралаушы белгісін құрамайды», - деп ... [29. ... ... ... ... не қоймаға алдап кіргенде
айыпты әр түрлі айла тәсілдерге жүгініп мүлікке билік ететін немесе ... ... ... ... ... мүлікке баруға мүмкіндік алады.
Мүлікті талан-тараждау мақсатында айыпты үй-жай не қойма жабылғанда,
ескертусіз ішінде қалып ... да ... ... ... ... ... ... мұндай тұрғын үй-жайдағы жеке адам ... ... ... ... ... ... 2
бөлігі бойынша жауаптылықты көздейді.
Ұрлықтың ерекше сараланушы белгісінің бірі ұйымдасқан топ ... ... ... ... ... Сот ... 1996 жылғы 25
шілдедегі “Бөтеннің мүлкін ... ... ... ...... ұйымдасқан қылмыстық топқа бірнеше ... ... ... ала ... екі ... одан да көп ... тұратын тұрақты топ
жатады – деп түсінік берген. Ұйымдасқан топтың белгісі ол ұйымдасқан және
тұрақты болып ... ... ... мен ... олардың құрамы мен
ұйымдық құрылымының қалыптылығы, олардың мүшелерінің топтасқандығы ... және ... мен ... талаптарына бағыныштылығы,
қылмыстық әрекеттерінің түрі мен тәсілдерінің ұқсастығы, қылмысты жоспарлау
мен оған жан-жақты даярлық жасауы, қатысушылар ... ... ... жасырудың алдын ала шараларын және қылмыстық әрекетпен ... ... ... ... ету ... ... белгілер дәлелдей
алады.
Ұйымдасқан қылмыстық топ жасаған талан-тараждарға тікелей қатысқан
ғана емес осы ... ... ... ... ... ... ... объектілерін табуға, көлікпен және т.б. қамтамасыз
етуге бағытталған басқа да әрекеттер ... ... ... ... танылады.
Егер талан-таражды қылмыстық ұйымдасқан топ жасаса; онда талан-таражға
қатысқан топ ұйымдастырушысының, жетекшісінің және ... ... топ ... ... үшін жауаптылық көзделген баппен,
ұйымдасқан топты құрағаны және жетекшілік еткені ... ... ... ... ... ... бойынша саралау қажет.
Ұрлықтың келесі саралаушы белгісі ірі мөлшерде жасалған ұрлық
қылмыстың ... ... ... Ірі мөлшердің түсінігін заң
шығарушы қылмыстық кодекстің 175-бабының ескертуінде берген. Бұл жерде ірі
мөлшер не ірі залал деп ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңдарымен белгіленген айлық есептік көрсеткіштің бес жүз есе асып ... құны мен ... ... танылады делінген.
Талан-таражда келтірілген залалдың мөлшерін анықтау үшін ... ... ... ... және ... ... есепке алу қажет.
Қылмыс объектісі болған мүліктің құны, иесінің оны қандай жағдайда
сатып ... ... ... ... ... ... ... немесе комиссиялық бағамен анықталуы тиіс. Бағасы болмаған
жағдайда ... құны ... ... ... негізінде анықталады.
Талан-таражбен келтірілген зиянның орнын толтыру кезінде оның мөлшері
сот шешім қабылдаған сәттегі бағамен анықталады.
Келесі саралаушы белгі – талан-тараж не ... ... ... екі
немесе одан да көп рет сотталған адам жасаған ұрлық. Бұған ... ... ... ... ... ... ... алушылық үшін бұрын сотталған адам деп осы кодекстің 175-181, 248,
255, 260 баптарында көзделген бір немесе бірнеше ... үшін ... адам ... ... ... ... ... бұрын жасаған
қылмысы үшін жазасын өтеп жатқан тұлға болып табылады.
1.6 Ұрлықты ұқсас қылмыстардан ажырату
Қазақстан ... ... ... ... ... мүлкін
талан-тараждауды жасалу тәсілдеріне орай ұрлық, сеніп тапсырылған мүлікті
иеленіп алу немесе ... ету, ... ... және қарақшылық деп
нысандарға бөліп нормативтік тұрғыдан бекіткен.
Бұл нысандардың барлығы қылмыстық кодекстің «Меншікке қарсы қылмыстар»
деп ... 6 ... ... Осының негізінде олардың жалпы қол
сұғу объектісі меншіктік қоғамдық қатынастар және қол сұғу заты ... ... ... ... олар бір ... маңызды айырмашылыққа ие.
1. Ұрлық пен Қазақстан Республикасы қылмыстық кодексінің 176-бабына
сәйкес сеніп тапсырылған бөтен мүлікті иеленіп алу немесе ... ... ... бұл нысанында меншік қатынастары ғана емес, тұлғаға
мүлікті сақтауға, қарауға, басқаруға берілген өкілеттік те бұзылады.
Иеленіп алу немесе ысырап ету ... ... ... ... не ... ... арнайы тапсырмасымен сеніп тапсырылған мүлікке
қатысты қарауға, билік етуге, сақтауға, ... ... ... тұлғаның әрекеті сараланады.
Егістіктен сақтау орнына жеткізу үшін есеп беретін бір реттік құжатпен
сенім білдірілген жүргізушімен, тракторшымен не ... ... ... ... ... ... мүлікті иелену және ыссырап
ету тәсілімен жасалған ... ... ... ала келісім бойынша адамдар тобы жасаған талан-тараждың қатысушы
бір тұлғасына мүлік сеніп тапсырылған болса, ... ... ... ... ... ... а) тармағы бойынша саралануға
жатады. Осыған орай ... ... ... ... ... ... ... иеленіп алу немесе ысырап ету қылмысының
субъектісі мүлік сеніп тапсырылған арнаулы тұлға, ... ... ... қол ... кез ... адам;
2) иеленіп алу немесе ысырап етудің заты кез келген ... Ол ... ... ... белгілі мақсат үшін сеніп тапсырылған
мүлік, ал ... заты адам ... ... кез келген мүлік;
3) ұрлық жасағаны үшін қылмыстық жауаптылық 14 ... ... ... ... басталады.
2. Ұрлық және алаяқтық
Алаяқтық – бөтен мүлікті талан-тараждау немесе бөтен мүлікке ... ... ... ... жасау арқылы алу.
Алаяқтықтың ерекшелігі оның жасалу тәсілінде. Физикалық ... ... ... алаяқтықта қылмыскердің әрекеті, ... ... ... сенімділік қатынастар құру ... ... ие ... ... ... мүлікті иелену тәсіліне, нақты қылмыстың
ерекшелігін көрсететін, алдау мен ... ... ... атайды. Сонымен
алаяқтыққа нәтижесінде жәбірленушінің кінәлінің ... ... ... ... ... ... немесе мүлікке құқықты өз еркімен беруі
көрініс табатын белгілі ... ... ... мен ... ... бар болуы тән.
Ал ұрлықта ұры мен жәбірленуші арасында ... ... ... ... болуы мүмкін емес, ешқандай өз ... беру ... ... ... ... ... әрекеттің жасырын тәсілі болып
табылады.
Осыған орай ұрлық пен алаяқтықтың негізгі айырмашылығы төмендегідей:
1) ұрлықта ... ... ... ... ... жасалады, алаяқтық нәтижесінде қылмыскердің ... ... ... ... ... және ... ... ұрлықтың объектісі адам еңбегі сіңірілген кез келген мүлік, ал
алаяқтықтың затына мүліктен басқа мүлікке құқықта жатады.
3) ұрлық үшін қылмыстық жауаптылық 14 ... ... үшін ... ... ... ... және ... меншік иесінің мүлкін жасырын талан-тараждау, ал тонау меншік
иесінің мүлкін ашық талан-тараждау. Осыған орай ... ... ... ... ... ұрлықтан ажыратылатын тонаудың ... ... ... ... ... ... ... тұрған басқа
тұлғалардың көзінше ашық жасалған талан-тараж қылмыскердің ... ашық ... күш ... ... ... ... ... қарағанда егер ұрлаушы жәбірленушінің немесе басқа
тұлғалардың тарапынан ... ... ... мүмкіндігі туралы
айтқан. [30, 89 б]
Ұрлықты күш қолданудағы тонаумен және ... ... ... көп ... ие. Бұл ... ... бұрын қол сұғу объектісінен
ажыратылады. ... ... ... ... ... күш ... мен ... объектісі ретінде меншік иесінің мүлкін денсаулығы
мен өміріне ... күш ... ... ... күш ... деп
қорқытып талан-тараждауда меншік қатынастарынан басқа жәбірленушінің ... ... жеке ... мен ... ... ... ... мен денсаулығы) танылады.
Заң әдебиетінде көп уақыт бойы қол сұғу ... ... ... ... ... ... ... келді. Бұл көзқарас
М.М.Исаева мен А. ... және ... да ... ... [31, 56 ... ... ... мен қарақшылықтың қосарланған объектісі туралы
қылмыстық құқықтық көптеген зерттеушілермен айтылған.
Сот ... ... ... ... көрсететін әрекетті тонау деп
немесе керісінше сараланған қателіктер жиі кездеседі.
Қарастырылып ... ... ... алғашында ұрлық белгілері
бар әрекеттің, кейіннен тонауға немесе қарақшылыққа ауысуы ... ... ... әмиянын ұрлап алса, оны байқап қалып ұрланғаны ... ал ұры ... ... ... қашуға ұмтылғандығын келтіруге
болады.
Қарастырылып отырған ... ... ... ... ... болады. Ұрлықта кінәлі талан-таражды күш ... ... ... ... ... және денсаулыққа қауіпті күш қолдануы
немесе күш қолданбауы мүмкін. Қарақшылықта қылмыскер тұлғаның өміріне не
денсаулығына қауіпті күш ... ... орай ... ... ... ... ұрлық жасырын, ал тонау ашық жасалады.
2. ұрлықта тұлғаға күш ... ... өмір мен ... ... ... ... ... барлық уақытта жәбірленуші өмірі
мен денсаулығына қауіпті күш қолданумен жүзеге асырылады.
3. ұрлықтың объектісі меншік ... ал ... мен ... ... пен қатар жәбірленушінің өмірі мен денсаулығы (күш
қолданып тонауда жеке ... мен ... ... ... мен денсаулығы).
2. БӨТЕННІҢ МҮЛКІН ҰРЛАУДЫ ЕСКЕРТУ ЖӘНЕ ОНЫМЕН КҮРЕСУДІҢ ШАРАЛАРЫ
2.1 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен ... ... ... ... ... ... ұрлаумен байланысты қылмыстарды ескерту проблемаларын
талдау практикалық маңызы бар қылмыстардың алдын ... ... ... ... ... ... ... қылмыстардың алдын алу немесе ескерту дегендерді айқын
елестету қажет, біз оларды синонимдер секілді қолданамыз, ... ... және ... ... ... тура ... бойынша сәйкес
келеді.
Бөтеннің мүлкін ұрлаудың алдын алу тек ... қана ... ... ... әлеуметтік, психологиялық, ұйымдастырушылық және басқа
мәселелерді шешуді қамтитын дерлік күрделі әлеуметтік ... ... ... Астанада Президент Н.Ә. Назарбаевтың
төрағалық етуімен, оның барысындаелдегі қалыптасқан ... ... ... реформаны әрі қарайғы тереңдету, күштік құрылымдардың,
қадағалау және сот органдарының заңдылық пен құқық тәртібін қамтамасыз ... ... ... ... міндеттері талданған респуьликаның
құқыққорғау құрылымдарының жетекшілерінің кеңейтілген кеңесі болды.
Қазақстанның жоғарғы құндылығы болып ... оның ... ... ... табылатындығын ел конституциялық деңгейде жария еткенін тағы
бір рет атап кетті. Сондықтан ... ... ... ... және ... мүдделерін қорғау құқыққорғау органдарының басым
міндеті болып табылады. Олар мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мемлекеттің азаматтарының арасындағы ... ... ... пен ...... ... ең бастысы. Бұл құқық ... ... ... ... ... ... ... барлығы – заңға
қайшы. Бұл ел Конституциясының талабы. Ал ... ... ... қызмет етеді.
Қылмыстарды ескерту – бұл қылмыстардың жасалу себептері мен шарттарын
жоюға немесе нейтрализациялауға ... ... және ... ... [32. 64 б.].
Е.І. Қайыржанов әділ айтқандай «қылмыстарды ескерту» және ... ... ... ... ... жоққа шығаруға болмайды.
Екінші анықтамада қылмыстарды ескертудегі нақты шаралардың ролі ... ... ... ... жалпы түсінік білдіреді [33. 175 б.].
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... құралдарды әрі қарай гуманизациялау, онша қауіпті емес
қылмыстар үшін және ... аз ... ... ... ... ... табылады. Бұл мән-жай алдын алу жұмыстарының деңгейі мен
масштабын арттыруды талап етеді. Осы уақытта осы жұмысты жалпы ... ... ... ... алғы ... да көрініп тұр,
бәрінен ... – бұл ... ... мен ... дұрыс түсінілген
мүдделерінің бірлігі.
Ауыр қылмыстарды ескерту шараларын өңдеу бастамасы, және бәрінен бұрын
бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстардың, ... ... ... криминогендік процесстер туралы ... ... ... ие
болатын ішкі істер органдарына да тиесілі болуы ... ... ... ... ... шаралардың жүзеге асырылуының нысандары ... ғана ... сол ... ... ... және ... қамтамасыз ету
анықталуында тұрады.
Олар келесі талаптарға жауап ... ... ... және ... ... қамтамасыз етілудің, криминогендік жағдайдың ерекшелігін
көрсетудің, алдын алушылық ықпал етудің нақты субъектілері мен ... ... ... ... бұл ... ... олардың
ішкі істер органдарымен өзара әрекететуін арттырудың, нақты іс-шаралардың
орындалу мерзімдері мен ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың адын алумен күрестің субъектілері
болып ішкі істер органдарынан басқа өзге ... ... (ҚР ... ... ... пен қоғамда бәрі бірдей материалистік диалектика ... бәрі ... бәрі ... ... де басы мен аяғы ... ... ... қызметі осы өзгерістерді мүмкіндігінше дәлірек
және белгілі бір дәрежеде болжай білуді, ... баға бере ... ... ... ... оларды дұрыстап алдағы уақытта адамдар үшін пайдалана
білуді талап етеді. Ғылым белгілі бір құбылыстың мәні мен ... ... ... ... болашаққа баға беру мағыналы бола түседі.
Криминологиялық алдын алудың ең ... ... ... пен оның ... алдын ала болжау,оларды ... ... ... ... – бұл белгілі бір ... ... ... ... үшін анықтау және оның келешегіне баға беру.
Криминологиялық болжам – бұл алдағы жағдайды ... ... ... ... бір ... ... алу мүмкіндіктері, өзгеруі
туралы пікірмен байымдау.
Болжам қылмыстылықтың белгілі бір аумақ аймағында өзгерісін, жалпы
қылмыстылықты тұтастай және оның ... ... ... ... Болжамға
қажетті ақпараттарды алу, өңдеу және талдау болжам деп ... ... ... болып болжамның өзі саналады. Болжам тиісті ... мен ... ... ... ... жәй ғана ... болмайды,
оның құрамында осы құбылыстың келешегі туралы түсініктің екі ... ... ... ... тиісті кезең ішінде қылмыстылықпен ... ... ... ... және оны ... ... қызметін, соның ішінде
қылмыстылықты ескертуді жүзеге асыруды жоспарлауға көмектеседі. Бұл жерде
әңгіме жәй ғана бұл ... ... ... әсер ету ... ... емес, қылмыстылықты төмендету (деңгейін азайту, ... әсер беру және ... бір ... және белгілі бір аумақта
қылмыстылықты ескертіп және оны мейлінше азайту турасында болып отыр.
Қылмыстылық – ... ... Оның ... ... ... ... әсер ету факторларының дәрежелеріне қарай
себептер тудыратын және ... ... ... ... жүйелері болады. Осы
айтылған жағадйлар болжауды мейілінше қиындата түседі.
Қылмыстылық құқықтық құбылыс ... ... ... ... ... ... бір дәрежеде қылықтарға қоғамдық-саяси ... ... ... ... үшін ... ... ... немесе
күшін жо., яғни криминализация немесе декриминилизация кей ... жай ... ... әсер ... Осыған байланысты заң
шығарушының белгілі бір қылықты қай ... оның ... ... ... тиіс деп айта қо. ... Бұл ... ... болжауға
да қосымша қиыншылықтар тудырады. Ең соңында ... – бұл ... ... ... кері құбылыс. Сөз жоқ, қылмыстылықтың ... ... мен ... кесу ... ... әсіресе құқық қорғау
органдарының жұмыс деңгейіне байланысты.
Қалай дегенмен осы шаралардың ... ... ала ... ... ... тиімділігі мен қылмыстылықтың жай-күйіне әсер ету ... ... ... ... болжау криминологияда одан әрі
күрделілене түседі.
Сөйтіп, криминологияда болжау белгілі бір шектеуде назардан ... ... ... бағалауға болмайтын қылмыстылық пен ... ... ... ... ... ... іс-
тәжірибеде де маңызды нәтиже береді.
Криминологиялық болжам мыналарды пайдалануды ұсынады:
а)  қылмыстылықтың динамикасымен ... және ... ... ... (демографиялық--конмикалық, идеологиялық,
әлеуметтік-психологиялық, Ғйымдық-басқару және басқа) жай-күйі ... ... ... ... он ... мәліметтік деректері;
б) криминологиялық болжам қамтитын кезең ішіндегі осы ... ... мен ... ... ... ... туралы
деректер;
в) қылмыстылықтың «реңдің құбылыстарының (маскүнемдік пен алкоголизм,;
жыныстық аморализм, арамтамақтық өмір ... ... ... ... ... ... кейінгі он жылын сипаттайтын мәліметтік деректер мен зерттеу
жетістіктері;
г) алдын алу шаралары мен ... ... ... сипаттайтын тенденциялардың (көлемі, құрылым, және нәтижесі)
мәліметтік деректері мен зерттеулерінің ... ... ... құқықтық реттеуі мен ресурстық қамтамасыз
етілуінің жоспарланған өзгерістері туралы деректер.
Осыған сәйкес, пән ретіндегі ... ... ... емес, сондай-ақ қылмыскердің тұлғасын да оқып-білуді қарастырады.
Криминологиядағы ... ... ... қылмыстылық болжамы
(тұтастай немесе оны жекелеген құрамы) және жеке ... ... ... екі ... бөлінеді.
Қылмыстылықтың алдағы жай-күйінің шымылдығын ашатын криминологиялық
болжам оның болашақтағы ... ... ... ... сипаттарын анықтап,
әрекет жасауды басшылыққа алады. Қылмыстылықпен күрес қоғамдағы барлық
келелі ... ... ... ... ... [34. 177 б.].
Жоспар – бұл белгілі бір тәртіпті, ... ... ... ... орындаушыны күні бұрын қарастыратын белгіленген шаралар ... ... ... жүргізу қылмыстылықтың өзіне ғана мақсатты
әсер етіп қана қоймайды, оның ... де, оны ... және ... ... ... ... да әсер ... белсенді позицияларынан кінәлілердің қылмыстық әрекеттерін
тыю кезінде адамды кепілге алумен күрестің сәттілігі байланысты. ... ... ... ... ... ... бұзушылардың тарапынан болатын
қылмыстық қолсұғушылықтарды тыю мүмкіндігін ... ... ... қарастырылып отырған санаттарын ... ... ... ... ... ... орын бөлінеді.
Қылмыстылықпен күрес ... ... ... ... қосу.
Мұндай күрестің мәселелеріне арналған басылымдарда, радио ... ... ... ... ... акцентті
нығайту, қылмыстылықпен мемлекетке, қоғамға және де жеке ... ... ... ... ... ... Біздің көзқарасымызша
оларды адамдардың көзінде қызықтырарлық ететін ... ... ... ... ... жол ... кішкентай да ымды толығымен
жою қажет.
Қылмыстылықпен күрес саласындағы ... алу ... ... ... ... ... ... мақсат бағыттылы ықпал ететін әлеуметтік
басқарудың бір түрі секілді ғана тану керек.
Біз көптеген ғалымдармен қабылданған қылмыстылықты ескерту ... ... ... шығамыз.
Сондықтан «ескерту», «алдын алу», «тәрбиелік-алдын алу қызметі»
біздермен синонимдер секілді пайдаланылады.
Бөтеннің мүлкін ұрлаудың ... ... ... ... ... алу ... әлеуметтік және арнайы алдын алумен үздіксіз байланыста
жүзеге асырылады, және де кей ... ... ... ... ... шаралардың қайсысы жеке тұлғаға көбірек тәрбиелік әсер ... ... ... ... ... ... ... деңгейде қолданылатын шаралардың саналуандығын шарттандырады –
сендіруден мәжбүрлеуге дейін. Жеке-дара алдын алудың мақсаты - қылмыстардың
нақты себептерін жою және ... ... емес өмір сүру ... ... ... ... ... қоғамға қарсы өзіндік көзқарастарды жою.
Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстардың жеке-дара ... ... жеке ... ... мен мүдделеріне нұқсан келтіреді, яғни бұл
берілген қылмыстарды жасауға ... ... ... өмір ... мен ... ... ... жасау дегенді атап кету керек.
Бөтеннің мұлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарға қатысты қолданылатын
алдын алу шараларының ішінде ... ... та ... ... ие. ... ... ... функциясын орындайды. Бөтеннің мүлкін
ұрлаудың алдын алуды және онымен байланысты өзге ... ... ... қылмыстық-құқықтық нормалар да жатады. Қылмыстық-құқықтық
норма – бұл мемлекетпен белгіленген азаматтарға ... ... ... ... ... ... белгілі бір іс-әрекеттер жасауға міндеттер
жүктейтін мінез-құлық ережесі. Талап етілген ережені ... ... ... салу ... ... тиісті санкциякөзделген.
Кінәлі адамды ҚР ҚК 175 - бабы бойынша жауаптылыққа тарту ... ... ... ... ... Және ол ... ... іс-әрекет етеді: жазадан қорқатындарға ... ... да. ... барлық азаматтар үшін бәрінен бұрын белгілі бір іс-
әрекеттерді жасау заңмен тыйым салынғандығын білу маңызды. Тыйым салынғанды
бұзған үшін ... ... ... білу ... ... ... жалпы ескертушілік әсері дәл осылай іске асырылады. Қылмыстық-
құқықтық әсер етудің ... ... сол ... ... ... өз ... бас ... итермелеу және құқық бұзушыны шын өкінуге
итермелеу жатады.
Қылмыстық-құқықтық шаралардың ескертушілік әсері ... ... үшін ... ... ... сол ... қажетті қорғану және
қылмыскерді ұстау, және де сол ... ... ... ... ... қолдану жолымен азаматтарды адамды кепілге алумен
белсенді күреске тартуға ... ... ... ҚР ҚК ... ... да насихаттаудан қорытылады.
Б.И. Ахметов әділ атап кеткендей, көрсетілген қылмыстық-құқықтық
институттарды ... ... да бір ... ... ... ... ... ұстау актілерінқолданушы адамдардың іс-әрекеттерін ... ... ішкі ... ... мен ... құқықтарына едәуір
қысым жасайды. Сол сияқты осындай қателіктер өкімет ... ... ... ... ... және тек ... жазасыздығына
сенімін нығайтады [35. 19 б.].
Мінез-құлқының криминалдық бағыттылығымен сипатталатын адамдардың өзге
санаттары үшін кінәлілерге қолданылатын ... білу ... ... басқа превентивті құралдар – ... ... ... ... реттеудің әдістері туралы айтатын болсақ, олар қоғамдық
қатынастардың ... ... сол ... ... нормалар кешенін
пайдалануды сипаттайтын заңдық әсер етудің амалдары, тәсілдері. Әдістерді
оптимизациялау – ... әсер ... ... ... ... ... заңшығарушы ол үшін жазалауға мәжбүр болмау үшін,
қылмысты ескертедің деген сөздері ... ... ... бір уақытта
құқықтың белсенді ролін ... ... мұны ... саласын шектеу
жолымен емес, құқыққа қызметтің жағымды саласын бере отырып әрбір құқықтық
ұмтылыста оның жағымсыз жағын жоятын ... ... ... ... ... ... ... ескертуді құқықтық
реттеу әдістерін ғылыми түсіну үшін принципиалды ... бар. ... ... ... өзі тек ... ... мен жазалар арқылы ғана
емес, сонымен бірге басты кейіпте қылмыстың себептері мен шарттарына ... ... ... ... ... жолымен қамтамасыз етуі тиіс
сол сияқты бұл міндет құқықпен шешіледі.
Бөтеннің ... ... ... ... ... арнайы шараларына
бірінші кезекте әкімшілік-құқықтық шаралар жатады. ІІО әкімшілік қызметі,
жекелеп алғанда ... ... ... қадағалау - құқық тәртібін
және алдын алуды қамтамасыз ету бойынша маңызды міндеттердің бірі. ... осы ... мәні ... ... ... тұлғалармен,
азаматтармен заңдарды және заңасты актілерін орындауды үздіксіз бақылауды
жүзеге асырудан ... ... ... ... ... қоғамдық тәртіпті бұзуға ауытқушылығы бар, ... ... ... құмарларды, бұрын сотталған адамдарды анықтаулары
міндетті.
Тергеушілер адамды кепілге алу секілді ... ... ... ... ... ... ететін себептер мен шарттарды анықтауға,
оларды жою шараларын қабылдауға міндетті. Соның арасында, ... ... үшін ... ... қылмыс жасаудың себептері мен шарттарын
анықтаудың жеңіл-желпілігі тән. Қарастырылып отырған қылмыстармен тиімді
күрес тергеушілердің талдау ... ... әрі ... осы ... мен ... және ... жою ... шаралар туралы жинақталған
ойтүйіндерді дайындау.
Мұнда маңызды роль оның ... ... ... ... ... және ... ететін сараптама секілді ғылыми ... ... ... ... ... сот ісін ... жағдайларында қылмыстарды ашу және тергеу кезінде ғылым
мен техниканың жетістіктерін пайдалану негізінде берік және ... ... ... ... ... құқықтары мен заңды
мүдделерінің сақталу кепілдігін ... ... ... ... ... ... тез өседі.
Бөтеннің мүлкіне қарсы қылмыстарды дұрыс дәрежелеу ішкі ... ... ... ... анықтау және алдын ала
тергеу органдарының әрбір ... және ... ... ... ... ... ... адамды кепілге алумен күрестің
қылмыстық-құқықтық шараларының бар кешенін қолдану берілген ... ... ... ... және ... ... іске ... мүлтіксіз сақтауды болжайды.
Профессор К.Ш. Құрманов, қылмысты дәрежелеу белгілі бір қылмыстық-
құқықтық норманы нақты өмірлік жағдайға ... ... ... ... ... ... ... анықтауды білдіретінін айтады.
Бұл таңдау мен салыстыру объективті дәл болуы да мүмкін, бірақ қате ... ... [36. 17 ... ... ... ұрлаудың тұрақтануы мен деңгейінің төмендеуі
ішкі істер органдарының берілген қылмыстылық ... ... ... және жеке меншік пен жеке тұлғаның мүдделеріне қарастырылып отырған
қоғамға ... ... ... ... ... ... отырған түсініктің дұрыс анықтамасы үшін өзінен
қылмыстарды ескерту ... ... әсер ... ... ... сол сияқты қылмыстылық түрлерін, топтардың, түрлердің ... ... ... алуан түрлі шараларын құратын ... есте ... ... ... субъектілеріне қатысты олармен сәйкестікте қандай
органдар, мекемелер, қоғамдық құрылымдар және ... ... ... ... ... ... анықтайтын критерийді немесе критерийлерді
таңдау мұнда аз маңызды емес, әсіресе, бұл мәселеде ғалымдар ... ... ... ... аса ... ... бірі ... мемлекеттік
органдардың, қоғамдық ұйымдардың, жекелеген азаматтардың қылмыстардың алдын
алуды ... ... ... ... және ... ... актілермен
бекітілген құқықтары мен міндеттері табылады.
Олардың қызметінің ... ... ... ... ... және ... сол ... ескертушілік әсер етудің
объектілері бойынша дифференциялданған. Алдын алудың жалпы объектісінде
әртекті ... ... ... ... Г.А. ... ... ... айта отырып, мұнда «адамдар алдын алушылық әсер етудің басты
объектісі болып ... ... сол ... ... ... ... ... қоршауы секілдігін ескере келе оларға құқық ... ... ... ... [37. 390 ... теориясында алдын алушылық әсер етудің жалпы, арнайы және
тікелей объектілерінің түсінігі қабылданған.
Жалпы объект алдын алушылық әсер ету ... және ... ... ... ... ... ... қылмыстылықты детерминациялайтын барлық
себептер мен шарттар, ... ... ... оған ықтимал, не керісінше
өзінің ерекше мінез-құлқымен немесе тән қасиеттерімен ... ... ... ... ... қоздыруға қабілетті кез келген адамның
жеке тұлғасы жатады.
Арнайы ... ... ... және ... ... ... ... алушылық әсер ету көрсетілетін немесе көрсетілуі тиіс
сол ортақтың ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл
бөліктер, жақтар болып қылмыстылықтың ... ... ... мен ... анықтайтын себептер мен шарттардың белгілі ... сол ... ... тиісті топтары мен түрлерін жасауға
немесе жасаушы ықтимал адамдар, және де ... ... ... ... бір ... ... алушылық әсер етудің тікелей объектісі болып ... ... ... мен ... және де ... ... немесе оған
ықтимал, не керісінше өзінің ерекше мінез-құлқымен ... тән ... ... ... ... қарсы әрекетті қоздырушы немесе қоздыруға
қабілетті кез келген адамның жеке тұлғасы табылады.
Басқа сөзбен ... ... ... әсер ... ... ... ... оларға қатысты ескертушілік әсер етуді жүзеге асыру қажет нақты ... ... ... ... мен ... айтылған қылмыстардың алдын алудың келесі анықтамасын ... ... бұл – оны ... ... ... ... ... субъектілердің қылмыстардың себептері мен оларды жасаудың
шарттарын табуға және ... ... ... ... оларды жасауы
ықтимал адамдарды, сол сияқты өзіне қатысты құқыққа қарсы ... ... ... қабілетті виктимдік тұлғаларды тәрбиелеу, түзеу
және қайта ... ... ... және ... және ... нысандар мен әдістерге негізделген басқарушылық және ... ... ... жалпы әлеуметтік алдын алудың деңгейі сәйкес
келеді, қылмыстылықты ескерту және құқық бұзушылармен қатынас ... ... деп ... ... ... өмір сүру ... әлеуметтік және экономикалық проблемаларды шешуге бағытталған
шаралар жатады. Мұндай ... ... ... ... және ... ... алдын алумен тікелей байланысты емес ... ... ... және ... міндеттерді шешуге бағытталған анағұрлым жалпы
(ортақ) мақсаттар көзделетіндігінен тұрады.
Сонымен бірге қылмыстылық себептері мен шарттарына ықпал ... ... бұл ... жеке тұлғалардың (индивидтердің) тіршілік ету
ортасына, ... ... ... ... ... ... гөрі кең және анағұрлым зор көп шамадағы уақытта көрінеді.
Мұндай шаралардың әсерінің белгілі бір сипаты адамды ... ... ... ... ... және басқа
жалпымемлекеттік ... ... ... қол ... өмір сүру ... жақсаруы, мәдениеттің, білімнің деңгейінің
дамуы, бос уақытты өткізудің жетілдірілуі тұрмыстық және бос ... ... ... ... ... ... ... алып тастауға ықпал етпеуі мүмкін емес.
Бөтеннің мүлкін ұрлаудың арнайы алдын алуының мақсаты – бұл ... ... ... етуші себептерінің және оларды жасауға ықпал
етуші ... ... ... ... ... тобымен криминогендік әсерін
әлсірету, азайту және де ақырында нейтрализациялау.
Мақсатқа жету мемлекеттік органдармен және басқа субъектілермен оларға
берілген ... ... ... ... және басқа
сипаттағы арнайы іс-шаралардың жетерлік кең жиынын ... ... жеке ... ... ... зорлық-зомбылық
қылмыстарды детерминациялайтын отбасындағы, ... және бос ... ... ... құбылыстарды табу және жою құрайды.
Осыдан шыға, қылмыстардың алдын алу әр деңгейдегі және өкілеттктегі
субъектілердің әсер ету объектісінің ... ... ... ... жүзеге асырылатын басқарушылық және атқарушылық қызметі.
Ескертушілік шаралардың қатарында аморальды өмір ... ... ... ... зорлық-зомбылық қылмыстарын жасауы ықтимал, кәмелетке
толмағандарды және басқа ... ... ... ... ойындарына
тартатын, қоршағандарға жағымсыз әсер ететін және ... ... ... қарама қайшы көзқарастар, мінез-құлықтар
қалыптастыратын адамдар туралы ақпаратты жинауға, ... және ... бөлу ... ... Ішкі ... ... бұл ... жақсартылып тұруы керек. Сол ... ... ... ... және ... бос уақытты өткізулерін ерекше бақылау
қажет.
Жиналған және талданған ақпарат меншікке қарсы пайдақорлық зорлық-
зомбылық ... ... ... ... шараларды өңдеу үшін негізді
көрсетеді.
Тұратын жері бойынша ... және ... ... ... ... мен мекемелерге ерекше роль берілуі тиіс. Сол сияқты
өзіне әкімшілік, тәртіптік, ... және ... ... ететін
шараларды қосатын ішімдік ішумен, нашақорлықпен, уытқұмарлықпен ... ... ... ... ... Оның ... болып келген жұмыссыздықтың
көбеюі, өмір сүру деңгейінің төмендеуі болып келген нарықтық қатынастарға
өтумен ... осы ... ... ... құқыққорғау
органдарының жұмысын қайтақұру айырықша өткірлік және қажеттілік алады [38.
120 б.].
Құқық ... ... ... алу көп ... Ол ... ... ... қамтиды. Кеңес ғалымдарының жұмыстарының көбінде
қоғам мен ... ... ... қызметінің мәселелері кешенде
жарқын көрінуі кездейсоқ емес.
Қылмыстардың алдын алу немесе қылмыстарды ... – бұл оның әр ... ... ... – арнайы құқыққорғау), қоғамдық бірлестіктердің,
ұйымдардың және жекелеген азаматтардың келбетіндегі мемлекет құзіреті. Ол
қылмыстар жасауға ықпал ететін себептер мен ... ... ... ... ... өз мазмұны бойынша әр түрлі шараларды
(әсер ету шараларының жүйесін) қамтитын және белгілі бір ... ... және ... жеке ... бағытталған болуы тиіс.
Қылмыстылықтың алдын алу (гректің propһylaktіcos – сақтандырушы) ... ... ... ... ... және оның жекелеген
түрлерін, қылмыскердің тұлғасының қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... [39. 154 б.].
Қылмыстық құқықтағы және криминологиядағы ескертушілік қызметі
ондайлар ... ... ... және ... ... танылатын арнайы
категориялық аппаратты пайдалануды талап етеді [40. 175 б.].
Қылмыстылықпен қылмыстық-құқықтық шараларымен күресінің басты ... ... ... оның болмай қоймайтындығында (оны ... ... ... ... органдарының барлық практикасы қамтамасыз
ететінін ескерейік). Сонықтан, егер біз тиімді ... ... ... ол ... ... ... мен кінәлінің тұлғасын ескерумен
қылмыскерлерге дифференциалдық ... ... ... ... ... ... мемлекеттің кез келген
қызметі, соның ішінде ескертушілік те ... ... ... ... ... ... және құқық қолданушы органдарының қызметі ... адам ... ... ... ... ... ... келмеуі тиіс конституциялық, жәй заңдармен және ведомствалық
нормативті актілермен ... алу ... ... ... ... ... алдын алудың мақсаты жалпы - әрбір жеке тұлғаның
және ... ... ... ... әсер ету ... ... ... барлық алдын
алушылық қызмет ең лайық мерзімді қалаулы нәтиже бермейді. Ең жақсы алдын
алушылық әсер ... ... мен ... ... ... ... ... нақ ерекшеліктеріне байланысты. Осы уақытта әдебиеттегі
секілді әлеуметтік тұлғалардың практикалық ... де нақ ... ... ... ... екі түрі ... жалпы және жеке-дара
[41. 115 б.].
Қылмыстарды ескерту (алдын алу) келесі негізгі ... ... ... ... ... ... ... ескертушілік қызметі;
- ескерту объектісі;
- ескерту шарасы.
Қылмыстарды ескерту шараларының жүйесі келесі ... ... ... ... ... ... жалпы шаралар;
- әлеуметтік шаралар;
жеке-дара ескерту шаралары.
Жалпы ескерту (алдын алу) шараларының объектісі болып әр ... ... ... ... ... ... алу дұрыс, яғни
қоғамның барлық мүшелерінің құқыққа ... ... ... ... Бұл ... соның ішінде құқықтық нормалардан ... ... ... ұйымдардың, жекелеген адамдардың тиісті
қызметін шығатын ... ... ... ... ... ... ету. ... алдын алудың мақсаттарының бірі – қоғамның барлық
мүшелеріне ... ... ... ... ... ... түсіндіру.
Оның тағайындамасы - қоғам мен мемлекеттің ... ... ... адамдардың қоғамғақарсы мінез-құлығын ескертуде.
Жалпы алдын алудағы ескертушілік шаралардың ... ... және ... жеке ... ... бөлуге болады. Жалпы алдын
алу шараларының жүйесі өзіне:
- қылмыстылық себептерін құбылыс секілді анықтау және зерделеу ... ... ... түрлері ескерту бойынша шараларды
(мысалы, кәмелетке толмағандар арасындағы ... ... ... ... ... қылмыстылықты және т.с.);
- қылмыстардың жекелеген топтарының және түрлерінің жасалу себептерін,
оларға ықпал ететін шарттарды ... және жою ... ... қылмыс жасауды мүмкін ететін немесе қылмыстық нәтижеге жетуді
жеңілдететін объективті ... ... ... ... ... әсер ету ... ... ұйымдастырушылық, әлеуметтік-мәдени және басқа ... ... ... ... ... ... шараларға халықаралық-
құқықтық құжаттардың ережелерімен бірге адамды кепілге алуды ескертуге
бағытталған ... ... ... ... ... мен
институттарды жатқызуға болады. Бұл, бәрінен ... ... ... ... ... ... аса қажеттілікке, шын ... және ... ... ... ... заң - елдің жоғарғы заңшығарушы органының құқықтық актісі,
қылмыстық құқықтың жалғыз қайнар-көзі болып табылады. Ол оның ... ... ... ... ... қылмыстылығы мен
жазаланушылығын анықтайтынымен ажыратылады. Жекелеген қылмыстық-құқықтық
нормалардың бар болу ... ... ... ... бар, ... сипат алады [42 198 б.].
Сөйтіп, бөтеннің мүлкін ұрлауды қылмыстық-құқықтық ескерту өзімен
қылмыстық ... ... ... ... ... ... әсер ету шараларының жүйесін білдіреді.
Меншікке қарсы қылмыстардың алдын алу қылмыстарды тергеуді, төтенше
жағдайларда жекелеген ... және ... ... ... ... ... тәртіпті қолдауды қоса құқыққорғау органдарының ... ... ... ... орын алады. Бірақ үлкен тиімділікке
қылмыстарды ескерту саласындағы ... ... ... ... ғана қол ... ... Одан әрі, мұндай саясатты өмірге
енгізу сәттілігі мен практикалық қызметтің тиімділігі халықтың ... ... ... ... ... дайындығына байланысты. Бір құқыққорғау жүйесі
қоғамда қылмыстылықпен күресудегі ... ... ... ... ... ... әсер етудің ұйымдастырушылық шараларының арасынан
ақпараттық және тікелей шараларын ... ... ... ... ... криминогендік факторларына
мақсатбағыттылы әсер ету қажеттілігі туралы ақпараттарды, ... ... ... ... ... ... ... материалдарын, лауазымды тұлғалардың, сол сияқты қоғамдық
бірлестіктердің ... ... ... мен ... хабарламаларын,
азаматтардың хаттары мен арыздарын, басылымдардағы ... ... және ... ... ... және
шаруашылық қызметтің ревизияларының материалдарын, рейдтерді, тексерулерді
және т.б. зерделеулер жатады.
Демек, алдын алу ... ... ... ... сияқты
ұйымдардың да, мекемелердің де (ресми секілді, қоғамдық та) ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету,
жергілікті атқару органдары және т.б. шыға алады, қоғамдық ... ... ... да бір жеке алынған шағынауданның тұрғындарының ... және діни ... ... ... ... келесі сипаттағы
қызметте көрінуі мүмкін:
- қылмыстылықты болдырмау ... ... ... ... мен ... нақты аймаққа тән қылмыстардың ерекшеліктерін анықтау, және де осы
қылмыстарды болдырмау үшін және ... ... үшін ... үшін әлеуметтік салада қажетті шараларды қабылдау;
- қылмыстылықтан гөрі, ұдайы құқықбұзушылар қызметтің қандай да бір
басқа түрімен ... алуы үшін ... ... ... ... ... жәрдем беруді қамтамасыз ету.
Демек, құқыққорғау органдарының халықпен ... ... ... ... көрінуі тиіс:
- тиісті мекемелер мен ұйымдардың және ... ... ... ... ... ... ескерту мен
қылмыстылықтың алдын алу саласындағы нақты саясатты ... ... ... ... ... ... асыру барысында
бірлесіп қызмет етіп ... ... ... мәселелерді шешуде
жәрдемдесу.
Халықты ақпараттандыру және ағарту меншікке қарсы қылмыстарды жасағаны
үшін жауаптылық туралы ... ... ... болжайды. Берілген
қызмет қоғамдық қауіпсіздікке қылмыстық қолсұғушылықты жалпы және жеке
ескерту мақсаттарымен ... ... мен ... ... өз құқықтары мен оларды қорғау тәсілдерін білуді болжайтын халықтың
құқықтық мәдениетін жоғарылату;
- қолданыстағы қылмыстық заңды білу;
- құқықтық мінез-құлық ... адам үшін әдет болу үшін ... ... ... ... тыйым салулар мен жазалардың әділеттілігі мен тиімділігіне
сендіру;
- ... ... және ... ... ... ... қылмыстарды ашуда және тергеуде құқық қорғау және құқық қолданушы
органдарға жәрдемдесуге ... ... ... ... ... құралдары – басылым,
теледидар, радио үлкен роль ойнайды. Олар біруақытта халықтың едәуір санын
қамтуға ... және ... ... ақпарат құралдарының дұрыс
ұйымдастырылған жұмысы халықтың үлкен бөлігінің құқықтық санасына елеулі
әсер етеді.
Жүргізіліп ... ... алу ... бар кешені, соның ... ... ... ... мен ... ... ... оларда әлеуметтік құнды және қоғаммен ... ... ... етуі ... Құқықтық тәрбиелеу
шеңберіндегі ... ... ... ... ... ... ... білумен (игерумен) шектелмейді, сонымен
қоса ... ... ... ... сол сияқты олар соларды
жетекшілік ала білуінен ... ... ... ... ... ... ... олар өз кезегінде келесі шараларға бөлінеді:
1. Жалпы ескерту (сол және басқа әрекеттер үшін жауаптылық белгілейтін
нормативті-құқықтық акті шығару);
2. Сол немесе басқа ... ... ... ... ... мен жазалануы.
Қылмыстылықты ескертуде меншікке қарсы, пайдақорлық зорлық-зомбылық
қылмыстардың, ... ... ... ... ... фактілерінің
анықтауды дұрыс ұйымдастырылған статистикалық тіркеуінің маңызы бағасыз.
Тіркелген қылмыстылық туралы статистикалық мәліметтер, оның ... ... тек ... ... ... саяси, әлеуметтік, экономикалық
процесстермен, сот-тергеу ... ... ... және ... ... қатынасында сапалық талдауды
да талап етеді [43].
Қылмыстық статистиканы жетілдіру туралы мәселенің орасан маңызы ... есеп ... ... ... келесі ұсыныс
жәбірленушінің жеке тұлғасын сипаттайтын деректерге жатады. Ал қылмыстарды
ескертуде қылмыскердің ғана ... ... қоса ... де ... тең ... ... ... ескертушілік сипаттағы көрсетілген шаралар
тиімді болады, үлкен мүмкіндікпен қылмыстылықты бүтіндей және қоғамдық
қауіпсіздікке ... ... ... ... ... және
құқыққолдану органдарының нақты кінәліге бағытталған (сол және басқа қылмыс
жасаған жеке ... жеке ... ... білікті ұйымдастырылған
қызметі жағдайында бақылауды жүзеге асыруға ықпал етеді.
Сонымен, арнайы (топтық) ... алу – бұл ... тән ... ... ... ... да бір ... бірлескен белгілі бір адамдардың
санаттары тарапынан қылмыстарды ескерту бойынша ... тән ... ... ... ... ... ол ... қауіпті әрекетке теңдес және әлеуметтік әділеттілікті қалпына
келтіру үшін жеткілікті болуы тиіс.
Жеке-дара алдын алу ... ... және оның ... ... ... тарапынан қылмысты ескерту бойынша органдардың,
ұйымдардың немесе жекелеген тұлғалардың қызметі.
Ежелгі рим қағидаларының (постулат) ... ... ... ... - құрбанға қатысы бойынша қатыгездік».
Қылмыстардың алдын алу, ... және ... ... ... ете отырып, адам өмірін, оның бостандығын,
материалдық қал-ахуалын және т.б. ... ... ... ... жатады.
Сонымен, криминологиялық категория секілді қылмыстылықты ... ... ... ... ... ұғындырады. Әдеттегі
секілді жасалынған қылмысты ашуға тырмысқанша, ... ... ... ... ... естен шығармағандығымыз жөн.
2.2 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды жасаудың себептері
мен жағдайлары
Криминология ғылымындағы ортаға салған ең маңызды сұрақтардың ... ... ... ... ... себеп пен жағдайларды анықтауы
танылады. Қылмыстың жасалу себептері мен жағдайларын оқып тануда, біздерге
қажетті әр-түрлі ... ... ... көптеген еңбектер
жазылғандығы белгілі. Көптеген криминологтар қылмыстың себептері ... және ... ... ... ... әр ... ... күрделі
байланысқан деп санайды. Көлік құралдарын айдап кетудің алдын ... ... үшін ... ... ... себептері мен жағдайларының
барлық жиынтығын ескеру қажет [44. 218 б.].
Себептілік – бұл ... пен ... ... екі ... ... жалпыға бірдей генетикалық байланыс. Себептілік үрдісі жүйелі
түрде уақытқа байланысты дамиды, ал ... ... ... ... ... ... мен құндылықтар туралы мағлұматтар адамдар мен жеке
тұлғаларда дүниеитаным мен психологияны қалыпсастырып, ... ... мен ... ... ... ... зерттеуде шексіз «себеп-салдарң буындарын
айырып алу жүзеге асырылады. Мұндай айырып алу белгілі бір әрекеттестікті
тура анықтаудың ең ... ... ... ... ... мүмкіндік
туғызады.
«Себеп-салдарң әрекеттестігі жағдайға, яғни оның «ортасынң құрайтын,
оларға қосылып және ... ... бір ... ... ... ... ... байланысты. «Себеп-салдарң
әрекеттестігі қажетті жағдайлардың жетілікті жиынтығымен жүзеге ... ... ... ... ... ... ал ... ықпал етеді. Бұл жерде әңгіме олардың қандайда ... ... ... ... ... ... отыр. Қылмыстылық тудыратын
себептер мен жағдайлар кешенінің біріккен ... ... деп ... [45. 212 ... құбылыстардың себептілігі түсініктемесі себептіліктің
негізгі әдістемелік ұғымынан туындап, оның қоғамдағы әсіресе ... ... ... екі ... динамикалық және
статистикалық;
б) әлеуметтік детерминацияня зерттеу кезінде жүйелі әдіс міндетті.
Қылмыстылықтың себептері мен ... ... ... ... ... ... әлеуметтік құбылыс болып танылады. Олар ... ... ... ... ... және де ... жүйені
құрайды. Мұнда кейбір жеке қылмыстардың себептері мен жағдайларының жинағы,
мысалы зорлық, пайдақорлық т.б. қылмыстардың түрлері де ... бір ... ... мен ... ... жүйенің
алғашқы звеносы қызметін атқарады. Осы жүйедегі элементтер арасында күрделі
және көп ... ... ... өмір ... Осы ... ... ... бір алынған қылмыстың себептері мен жағдайларының қарапайым
бағалануына ... ... Ол ... ... жаңа сапалы
қасиеттерімен топталады. Ондағы әрекет механизміне ... екі ... ... ... ... ... олармен
байланысқан, бірге ... оған ... ... ... ... ... мен ... арасында біздерге
“криминогендік детерминант” деп айтуымызға болатын және де ... ... ... тығыз байланыс орын алған. Жағдайдың бір өзі қылмыс
немесе қылмыстылықты туғыза алмайды. Бірақ олардың орын ... ... ... да ... ол жүзеге асырылмайды.
Себептік байланыс - детерминация туралы ерекшеленген ... ... ... немесе негізгі түрі ... ... ... ішкі ... және мәні деп ... [46. 28 ... ... себептері мен жағдайларын талдай отырып және ... ... ... себептер мен жағдайларға ... тән ... және ... ... мен ... (тек
зерттелініп отырған қылмысқа ғана қатысты) бөлуімізге болады.
Алдыңғы кезектегі еңбектер қатарында осы сұрақтарды ашу ... ... ... ... біздермен автомобильді немесе өзге де көлік
құралдарын ұрлау мақсатынсыз ... ... ... ... ... ... жете тұрғыда зерттелінбеген. Басқа да осы ... ... ... еңбектерде қылмыстың жасалу себептері мен
жағдайларының ... ... ашып ... ... ... ... ... кетуге қатысты қылмыстың жасалу себептері мен ... ... ... қарастырылады.
Сонымен, пайда болуы мен жасалуына байланысты ұрлықтың жасалу
себептері мен ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстың жалпы жасалуына әкеп соқтырған әлеуметтік себептер мен
жағдайлар;
2) ұрлықтың өзіне тән болған және ... ... да ... ... айқындалған арнайы себептері мен жағдайлары;
3) Нақты қылмыс деңгейіндегі көлік құралын айдап кетудегі ... мен ... ... ... қылмыстардың жалпы жасалуы себептері ... ... ... ... кезекте қоғамдағы өткізіліп ... ... ... ... ... ... ... қозғалыстар адекватты түрде криминалдық мән-жайлардың
болуымен тығыз байланыста. Қылмыстылықтың ... және ... ... ... ... қатынаста, қылмыстылық әлеуметтік
шындылықтың алынымсыз және құрамалы түрі болып танылады. ... ... әкеп ... ... ... мен жағдайлар заң
әдебиеттерінде жеткілікті тұрғыда айтылған, сондықтан оларға аса мән ... ... де жоқ ... [47. 198 ... ... ... айдап кетудің өзіне тән ие болған және барлық
қылмыстарға да қатысты криминогендік ... ... ... себептері
мен жағдайларына бірінші кезекте, біздердің көзқарасымызша көлік ... ... тән ... белгілері, яғни адамдарды, жүктерді (заттарды,
тауарларды) белгілі бір аралықтағы орынға жеткізуге зор мүмкіндік береді.
Нақтырақ айтатын болсақ, осы ... ... ... ... ... ... бір тұлғаның көлік құралын ... ... ... (қыдырып қайту, белгілі бір орынға жетіп алу,
жүктерді жеткізу және т.б.) ... оның ... ... ... ... байланыстырылады. Тағы да бір осы ... ... ... ... мен ... болып азамматтардың автомобильге иелік
етуге ... орын ... ... болады. Мұндай қажеттілік
(анықталған жағдайларда) ... жаңа ... яғни ... экономикалық және мәдени қайта құрылудың әсерінен шығып
отырғандығымен дәлелденеді. Автомобильге иелік ету жаңа ... ... ... белгілерінің бірі болып ... ... ... бірге ең сапалы және ыңғайлы көлік құралын ... ... үлгі ... ... ... ... біздерге мәлім.
Тұрғындардың көлік құралдарын жүргізудегі дағдыға жеңіл ... ... ... ... ... өсуі ... кетуді жүзеге
асыруды жеңілдетеді. Ұрлық қылмыстарының ... қол ... ... ... ... деңгейінің төмен болуы мүміктік қылмыстардың
санының өсуіне мүмкіндік беретін себептері болып ... жеке ... ... себебі болып жеке тұлғаның жеке
ерекшеліктері - оның әр ... ... ... ... ... танылады.
Нақты бір қылмыстың жасалу себептері мен жағдайлары мыналар:
1) криминогендік ... осы ... ... ... дисгармонияны құрастыратын немесе қажеттілікті деформациялайтын,
қызығушылық, яғни криминогендік түрткінің негізінде жататын, осы ... ... ... ... байланыстыратын орта;
2) жеке тұлға құрылатын және тікелей қылмыс ... ... және ... ... мен ... жүзеге асыратын
немесе оның тууына әсерін тигізетін жағдай, аталған деңгейде ... ... шын ... жүзеге асырылады.
Нақты қылмыстың жасалу себептері мен жағдайларын ішкі және ... ... ... Ішкі белгілер кінәлінің жеке басын әлеуметтік
және психологиялық құрылымдарының жиынтығын құрайды.
Ұрлықпен ... ... ... ... жеке ... мына мән-жайлардың криминогендік маңыздылығы жоқ болып танылады:
жеке меншікке қол сұғылмаушылықты елемеу;
көлік ... ... ... ... үшін ... ... ... құлқының теріс жақтары (қызғанушылық, дөрекілік, ішітарлық,
эгоизм);
негатитвті эмоциялық - ... жәй ... ... оқып ... ... жеке ... тиісті, көптеген жағдайларда кіші ортадағы негативті әсерде,
тұрғылықтан тыс ... ... ... сонымен қатар тұрғылықты
орнындағы қоршаған тұрмыстық орталарда айқындалынады.
Зерттеулердің көрсетуіне ... ... ... ... оған жақын қоршаған ортаның қылмыскердің жеке басы құрылуына үлкен
криминогендік роль атқаруы ... ... ... тұлғалармен мақсатты
бағытталған түрде өздеріне ұқсас икемділіктегі ... ... ... бос ... олар ... ... теңдес
топтарымен бірге болатындығы айқындалынады [48. 446 б.].
Аталған қоғамға қауіпті ... ... ... ... мына мән-жайларды атап көрсетуімізге болады:
- жәбірленушінің виктимдік тұрғыдағы жүріс-тұрысы;
- меншік түрлерінің қанағаттанарлықсыз күзетке ... ... ... ... Ішкі ... ... қызыметіндегі осы қылмыс түрімен күресудегі
кездестірілетін кейбір кемшіліктер.
Осыған қатысты мысалы, философияда жағдайлардың мынадай түрлерін бөліп
көрсетеді: тоғысатын, қажетті және жеткілікті [49. 256 ... ... ... ... ... жасалуына
жағдай туғызатын жағдайлардың бірі ретінде, көбінесе былайша ... ... ... оның ... немқұрайды түрде қарауы, мысалы,
көлік құралын қараусыз қалдырып кету, болмашы бір қауіпсіздік ... ... ... ... ... от алдыру құлпында қалдыру,
есіктің ашық қалуы және т.б.). Осы ... ... ... ... ... ... ... тұрғыны “ВАЗ-21013” көлік ... жол ... ... ... ... ала кетуді жөн көрген. Жол
жөнекей өз жұмыс орнына соға кетуі үшін көлік ... ... ... ... ... Сенгіш көлік құралының жоқтығын
пайдаланған әлгі жолаушы әйел көлікті өзі басқарып ... ... ... Республикасындағы қылмыстылыққа әсер ететін виктимологиялық
әсер ету шараларын арттырудың күрделі мәселелері ... ... ... қызметтері тиімділігін одан әрі ұйымдастыру, кең
шеңбердегі міндеттермен байланысты ... ... ... ... және сапалық өсімді көрсеткіштерін шешумен үздіксіз, өзара логикалық
байланыста [50. 216 б.].
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі ... ... ... жасалу себептері мен жағдайларын талдай отырып, оларды
мазмұнына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-техникалық;
4) техникалық- ұйымдастырушылық.
Көптеген қылмыстардың жасалуы “әлеуметтік-психологиялық” соның ішінде
көлік ... ... кету ... бірі болып, ... ... ... осы ... ... мүдделік
сана-сезімінің деформациялануы, құнды танымының ақсауы, қоғамдағы көзқарасы
мен көз жеткізу мүмкіндіктерінің жағымсыз тұрғыда құрылуы табылады.
Бұл деформация жүріс-тұрыс ... мен ... ... ... ... немесе оларды бұзғандығы үшін қолданылатын мәжбүрлеу
шараларына селқос қатынасы белгілері мен танылады.
Ұрлықтың нәтижелері, әр ... ... ... нысанының бұзылуына
жол береді. Ұрлықты жасайтын ... ... ... себебін
тигізетін әлеуметтік-психологиялық кейбір жағдайлардың ... ... ... ... қажет.
Ұрлық жасаған тұлғалардың елеулі бөлігі, яғни барлық ... ... ... ... 60 %, 14 жастан 24 жас ... ... ... ... деңгейді құрайтын аталған нысандағы
ұрлықтың ... әкеп ... ... бірі ... ... бостығы немесе әр түрлі тиімді шараларды ұйымдастырмаудың кемшілігі
болып танылады. Бұл ... ... ... аса ... ... ... өмірдің сан қилы аумақтарында жастарға қажетті қызығушылық
мүдделерін ұйымдастыру бүгінгі ... әлі де ... ... ... ... ... ... басым көпшілігі көбінесе өздерінің бос
уақытын әлеуметке қарсы ... ... ... ... бірге
өткізеді.
2.3 Бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстарды жасаушы
тұлғалардың жеке басы ерекшеліктері
Криминологиялық зерттеулердің статистикалық ... ... ... қылмыстылығының жалпы өсімін алып қарасақ, көбінесе
жиі жасалынатын қылмыстардың бірі болып автомобильді немесе өзге де ... ... ... ... ... ... табылады.
Зерттеу мәліметтері бойынша ұрлықты 7%-і 14 және 16 жас ... ... ... ... ... есі дұрыстық пен жас шамасы
белгілерімен шектеліп қана ... ... ... ... ... құралын айдап кету, көп жағдайларда көлік құралына
ешқандай қатыстылығы жоқ тұлғалар тарапынан ... ... ... ... ... ... мекемелерде еңбек келісімінде
тұрмауы, көлік құралы иесімен туысқандық қарым-қатынасының немесе ... ... ... ... болмауы т.б. Мұндай жағдайда осындай
тұлғаларды ҚР ҚК 185 - ... ... ... ... ешқандай
қиындық болмайды. Бірақ, тәжірибеде кейбір жағдайда көлік құралын ... ... ... ... ... ... қатыстылығы бар адамдармен
жүзеге асырылатындығы туралы кездеседі. Сондықтан ... ... ... анықтауда субьектінің жалпы белгілерін анықтаумен
қатар айдап кетілген көлік құралына деген қатыстылығын анықтауымыз ... ... ... ... ... ... немесе билік етуі
тәсіліне қарай бөлінген;
а) жалпыға қатысты пайдаланылатын;
б) өкілдік;
в) жеке түрдегі.
Соттық-тергеу тәжірибесінде мекеменің ... ... ... ... өз
бетінше иемденуде аталған санаттарға қатысты тұлғаның қылмысын дәрежелеуде
бірқатар сұрақтар туады. ... ... ... ҚК ... ... жағдайда тәртіптік шара ретінде танылады.
Мысалы, ұжымдық шаруашылықтың трактористі К. өзінің жұмыс ... ... ... ... ұрлап елеулі зиян келтіргендігі үшін
сотталған. Кассациялық инстанция мұндай қылмысты дәрежелеуге ... ... ... ... ... жоқ ... ... үкімнің жүзеге
асырылуына шек қояды, себебі ... ... ... ... өз ... ... қылмыс құрамын құрамайды, керісінше тәртіптік ... ... ... ... да ... бір ... ... ұқсас әрекеттер үшін қылмыстық жауаптылық пайда болуы
мүмкін.
Күзет, аумақты жинау немесе басқа да қызмет ... ... ... ... ... құралын, әсірессе арнайы жүргізуге құжаты жоқ
тұлғаның өз қалауынша ... ... ... ... ... ... жоқ немесе оны пайдалануына шек ... ... ... ... ... ... ... қызметтерге
ауыстырылады. Мұндай қарым-қатынаста аталған шеңбердегі ... ... ... ... субьектісі болып танылуы мүмкін.
Теория мен тәжірибеде өзінің жеке ... үшін ... ... ... ... ұйымдар, мекемелердің лауазымды тұлғаларының жауаптылығын
шешуде бәсекелестіктер пайда болады. Көлік ... ... ... ... ... ... асыратын лауазымды
адамдардың көлік құралын өз бетінше айдап ... ... ... ... ... ... бойынша толық тұрғыда кейбір
авторлардың тұжырымдары нақты айтылмаған [51. 660 б.]. ... ... ... себебінен олардың көлік құралдарына қатысты басқару-
ұйымдастырушылық лауазымына немесе атқаратын қызметіне ... ... ... ... ... ... ... басқару немесе қызметіне байланысты билік ету құқығына ие бола
алатын лауазымды ... ... ... ... ... ... құралын өз еркімен жеке мақсатында пайдаланса айдап кеткендігі үшін
қылмыстық жауаптылыққа тартылмауы тиіс”,- деп ... А. И. ... ... ... Мұндай тұлғалар болып көліктік ұйымдардың ... ... ... оның ... бас ... бас
механик, гараж бастығы, прораб т.б. танылады. “Ұйымдарға жататын көлік
құралын пайдалануға немесе өкілдік етуге ... ... (бас ... ... ... және т.б.) ... көлік құралын өз бетінше айдап
кетуі қылмыс ретінде қарастырылуы тиіс”,- ... В. М. ... ... ... ... ... құралдарына қатысты басқаруы немесе өкімдік
етуі құқығы жоқ болғандықтан, көлік құралын өз мақсатында пайдалануы ... ... ... тиіс.
Әдебиеттерде ұрлықпен байланысты қылмыстарды ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар көлік құралдарын айдап кету бойынша қылмыстың
субьектісі ретінде ... ... ... да, осы қылмыс құрамының
субьектісі ретінде қылмыстық жауаптылыққа тартылуы мүмкін екендігі туралы
В. А. Лихолаяның тұжырымы ... ... ... ... қоса ... ... ... дұрыс, бірақ
та оларды басқа да ... ... ... ... екендігі жоққа
шығарылмайды.
Мысалы, ҚК 185-бабы бойынша көлік құралы иесінің жанұя мүшелері көлік
құралын айдап кетудің ... ... ... ма ... ... бір ... шешімді таба алмаған. Көлік құралы иесінің жанұя
мүшелері өз бетінше көлік құралын жеке ... ... ... ... көздеудің қажеттілігі туралы пікірді В. М. Хомич қолдайды.
Меншік иесінің жанұясы мен ... ... ... ... ... көлік құралын өз мақсатында пайдалануы құқығы екі ... ... ... ... немесе иегер адамның шешімімен байланысты екендігі
осы тұжырымының негіздемесі ретінде айтылады [52. 4 б.].
Шын мәнінде мұндай ... іс тек ... ... ... тиіс және ол ... ... заң ... қажет екендігін арнайы түрде дәріптейді.
Ұрлықтың субьектісі ретінде 14 жастан бастап жауаптылыққа тартылуы
тануымызға болмайтындығын айтады. А. И. ... ... ... ... 14 ... ... ұрлықтың қоғамдық қауіптілігін ұғынатындығын
дәлелдейді.
Сонымен, ұрлықтың, шын ... ... ... ... ... жоқ
болуы немесе тиым салуына (ұлықсат етуіне) ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси белгілері
маңызды, себебі “ерекше тұлғаның мәні” оның сақалы немесе қаны, абстракты
физикалық табиғаты емес, ... ... ... ... жеке ... ... заң бойынша қандай адам қылмыстың
субъектісі болып танылатындығын анықтауда қолданылады. Адамның жеке басы -
бұл әр түрлі сапаны ... оның ... да ... ... ашып
көрсететін күрделі ұғым.
Ұрлықты жасаушы адамның жеке басын ... ... ... ... орын ... ... өзі, яғни ... жеке басы қылмыстылықтың
өзінен бөліне алмайтындығымен түсіндіріледі.
Қылмыскердің жеке басы құрылымына ... ... ... ... ... механизмі мен мотивациясының іске ... оның ... ... ... ... - құлқын анықтауға және
де аталған қылмыстардың алдын алу шараларын жүзеге асырудың нақты немесе
тиесілі ... ... ... ... мен ... ... ... аталған қылмыстық әрекеттерді жасауға икемділік
білдірген адамдардың ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... ... ... өңдеумен оларға қатысты
қолдануды бағыттауға және ... ... ... ... ... ... ... айқындау жолдарына жеңілдік береді.
Қылмыскер жеке басының “әлеуметтік-саяси” сипаттамасы, оның
“әлеуметтік-демографиялық”, ... және ... ... ... ... ... нәтижелері көрсеткендей, көлік құралын айдап ... ... ... ... ал ... ... олардың жасалынуы небәрі 1
% құрайды [53. 55 б.].
Осы қылмысты жасаушы қылмыскердің жеке басын сипаттаушы белгілерінің
бірі демографиялық ... ... жас ... ерекше орынды алады. Ол
елеулі түрде адамның физикалық жағдайы мен мүмкіндігін, оның ... ... мен ... ниет ету ... ... Жүргізілген
зерттеулерге қарағанда көлік құралдарына қол сұғу- дың басым көпшілігін
кәмелетке толмаған адамдар жасайды.
Аталған ... орта жас ... (14-25 жас) ... ... ... ... ... көзқарастарының қалыптаспағандығымен түсіндірілетін
сияқты. Оларға қоғамға қарсы жақтағы элементтердің теріс әсерлеріне тез
икемделінуі ... ... ... ... жоқ ... жатады.
Бұл, ұрлықты жасайтындардың құрайтын жалпы санының - 28 % ... ... ... ... ... ... ... Соның ішінде,
дәлірек айтсақ, осы қылмыстарды жасаушылар 16-18 жас ... ... ... ... жасы 16 ... дейінгілер көбінесе жеңіл
ұрлықтарды ұсақ түйек заттарға қол сұғатындығы байқалған.
Зерттеулер арасында ғылыми-тәжірибелік қызығушылық ұрлығы үшін ... ... ... ... ... ... ... осы қылмысы үшін сотталғандар арасында 30 % бұрын жүргізуші, немесе
арнайы көлік құралдары мекемелерінде қызмет жасаған. ... өзі ... ... ... әр ... бағалы және тартымды заттарға, деген белгілі
бір қызығушылық деңгейлерінің көтерілгендігімен түсіндіріледі.
Қылмыстық жауаптылыққа тартылғандар арасында 7,5 % ... ... ... ... ... ... 21 % ... жұмыс істемеген немесе орта білімі жоқ, яғни оқымағандар. Осы
қылмыстарды жасаушылар арасында әсіресе көп кездесетіндер ... әр ... ... ... алып жүрген азаматтар саналады, олар
көлік құралын айдап кетудің 10,3 % құрайды.
Ұрлықты жасаушылар арасында бұрын сотталғандар 38 % ... үшін ... ... ... арасында көлік құралын айдап кету
жиі кездескен. Демек, біздің ... ... ... ... ... ұрлау
мақсатынсыз заңсыз иеленуші қылмысты қайталап жасаушы болып танылады.
Ұрлықты ... ... жеке ... ... сипаттама
беруімізде, олардың мас күйде қылмыс жасауы да ... орын ... ... ... ... ... ... құралын ұрлау мақсатынсыз
заңсыз иеленуді мас ... ... ... ... ... ... (көбінесе көлік құралына зиян келтіреді, жол көлік оқиғаларына
ұшырайды т.б.) сипатталынады. ... ... ... 16-17 ... 48 %; 18-21 жас аралығында 58 %; 22-24 жас ... 80 %; ... жас ... 83,5 %; 30 жас және одан ... 65 % ... ... ... кінәлі адамның жеке басына криминологиялық талдау
жасау, қарастырылып отырған қылмыстың арасында кездесетін кінәлі ... бір ... ... ... ... Ал ... ... бір
типтерге бөлуіміздің өзі аталған қылмыспен күресуге қатысты тиімді жақтарын
дұрыс ... ... ... ... ... тұлғаның жеке басына сипаттама беруде ... ... ... ... Ең ... қарастырылып отырған адамдар арасында, криминогендік
жағдайлардың (ситуацияның) құрылуына байланысты, қоғамға қарсы ... ... ие емес ... деп ... болады. Мұндай адамдар
әдеттегідей, басқа адамдардың жеке ... ... ... ... қарауы,
заңды дұрыс ұғына алмауы, өз бойындағы қызығушылық орнын толтыруға деген
ниетінің қозуына ... ... ... айдап кетеді.
- Келесі қылмыс жасаушы адамдардың қатарына қоғамға қарсы құрылымы
нақты айқындалмаған, бірақ өзінің жеке басы ... үшін ... ... ... ... жол ... ... адамдар танылады. Мұндай
адамдар белгілі бір мүдделік деградациямен, яғни басқа бір адамның есебінде
күн көрісті ... тұту ... ... ... көзқарастарынан шектелуімен
сипатталынады. Өз еңбектерімен еңбек қабілеттілігін арттыра ... жеке ... ... құралына ие бола алмауы немесе оған ие
болуға ... ... да орын ... ... ... ... қылмысқа алдын ала дайындалады, олар
меншік түрлерін таңдайды, бірақ дайындықсыз түрде кенеттен болған ... ... ... ... ... Олар ... бір қылмыстық қол
ұрушылыққа икемді болып келеді және де қылмыстық әлеммен ... ... ... байланыста болады немесе олардың көпшілігі бұрын қылмыстық
жауаптылыққа тартылғандар ... ... ... ... ... ... тең ... яғни жеке өз пайдақорлық мақсаттары үшін ... ... ... тетіктерін сату үшін жасалынады. Сөйтіп, ... ... ... да ... ... ... типтеріне қоғамға қарсы көзқарастар құрылымына
немесе белсенді түрдегі құқыққа қарсы бағытталған әрекеттерге ие ... ... ... ... ... өз ... тек
қана қылмыстық жолмен қамтамасыз етуші белгілері бар тұлғалар саналады.
Қылмыс жасауы үшін олар біріккен, тұрақты ... ... ... басым
көпшілігі көлік құралдарын ұрлау немесе ұрлық жасауға кәсіптенген немесе
осындай қылмыстарды жасағандығы үшін бұрын сотталғандар ... ... ... ішерлік белгілерді қамтитын ұрлықшылар қатарына маскүнемдікке
бейімделген қылмыскер түрлері ... ... ... жасаушылармен
салыстырғанда мұндай қылмыс жасаушылар қор жинау, талан таражға ... ... ... ... қылмыскер түрлерін романтикалық белгілерді қамтитын, яғни
аталған қылмыстарды жасауға қоздырғыш ... шын ... ... құрайды.
Жоғарыда айтылған ұрлық ... ... ... ... жиі ... де мүмкін, себебі ұсынылған ... ... алып ... ал осы немесе басқа белгілері аталған қылмыскерлер
типтеріне қандайы болмасын қатыстылығы бар ... ... ... ... ... көлік құралдарына қол сұғатын қылмыскерлерді
белгілі бір айқындалған типтерге ... ... және ... ие екендігін жоғалтпайды.
2.4 Ішкі істер органдарының бөтеннің ... ... ... ескертудегі атқаратын ролі
Ішкі істер органдары арнайы алдын алу бойынша жұмыстың ... ... ... ... ролі ... алуан түрлілігімен және
кеңдігімен, құқық бұзушылықтармен және қылмыстардың негізгі көпшілігімен
жедел-іздестіру, ... ... ... және ... ... және онда әр ... ... мен бөлімшелердің бар
болуымен анықталады.
Басшы ... – бұл ... ... ... ... ... тек жеке басының ғана емес азды-көпті маңызды
бағынышты ұжымның жұмысын да ұйымдастыру қажеттігімен ... ... ... басшы – неғұрлым жоғары, соғұрлым үлкен мөлшерде
белгілі ұйымдастырушылық қабілеттерге және өз қол ... ... ... ие ... ... ... органдарының және олардың басшыларының ұйымдастырушылық
жұмыстарын күрт жақсарту талаптары аса ... ... ... ол ҚР ІІМ-ң
әртүрлі құжаттарында және нормативті актілерінде міндетті шығарылады.
Кейбір ... өкім бере ... оның ... ... ... ... ... Басшы өзінің басқарушылық шешімдеріне
қатысты жеткілікті жұмсақ және ... ... ... Басқарушылық
шешімдеріне және орындаушыларға деген нақты тапсырмаға өзгертулер ... ... ... және ... ...... басшының
айырмашылық қисыны [55. 304 б.].
Басшының беделі – тиімді басқарудың қажетті ... ... ... ... шығындар, гер басшы беделге ие ... ... ал егер ... қол ... алдында сөзсіз беделді
пайдаланатын адам жүзеге асырса, онда керісінше, ең жағымсыз оъективті
шарттар бел ... ... ... ... ... ... жеке-даралыққа ие басшы анағұрлым
тиімді басқаруды қамтамасыз етеді. Осыған байланысты ағылшынның ... ... ... ... ... ... «Басқа тең жағдайлар
кезінде пианинода ойнай білетін немесе автомашинаны басқара алатын орташа
ой қабілетті адам, соны да ... да ... ... ... ... көп ... ие». ... адамға көңіл бұрғызарлық
күш береді және басқаларға әсер етеді.
Әрбір басшы өзінің жалпыбілімділік деңгейін және ... ... ... ... ... етуі тиіс. Бұл жерде мейілінше сенімді
құралдар болып білім алу мен оқу ... ... ... қол ... күн тәртібін сақтауын бақылауы,
олар жұмыс пен демалысты қалай кезектестіретініне қызуғышылқ білдіруі ... ... ... ... ... ... ... психологиялық микроклиматында жағымды білінеді.
Әртүрлі кәсіпте адамгершілік нормалар әрқалай енгізіледі. ... ... ... ... өз ... ... ... кезінде
біріншіден, тергеуші қылмысты тергеу кезінде қандай тәртіпте, қандай
міндетті талаптар ... ... ... ... жүргізушілік
заңның нормаларына бағынуы тиіс.
Тергеу жұмысы ... ... ... ... ... ... ... принципиалдылықтың,
ұстамдылықтың, қайтпастықтың, тәртіптіліктің, өз сезімдеріне ие ... ... ... етеді.
Кез келген ұжым – бұл формальды және формальды емес ... ... ... құрылым. Формальды топтың жетекшісі - ұжымның
бастығы, біздің жағдайда тергеу бөлімшесінің бастығы. Формальды емес ...... ... ... ... санасатын ұжымның анағұрлым
беделді қызметкері. Онда бәрінен жоғары ... ... ... шығармашылық ұжымдардағы формальды емес қатынастардың ролі зор.
Формальды және формальды емес топтар сәйкес келгенде мұндай ... ... ... ... ... тәлімдері бар
адамдарды қосу керек. Бұл жұмысты қызметкерлердің арасында олардың жеке-
даралық мүмкіндіктеріне ... ... ... ... бұл ... ... ... қамтамасыз етеді. Басқарманың тергеу
аппараттарының қызметіндегі көп нәрсе басшының ... ... ... шыншылдығына және қатаңдығына, елеушілігіне, істі
білуіне, өз қызметінің және қол ... ... ... ... психологиялық ерекшеліктерімен санаса білуіне,
осы талаптарды өз жұмысында сақтауына ... ... өмір ... ие ... тиіс сапалардың ішінен бөлінеді:
- кәсіби (ұйымдастырушылық) қабілет, кәсіби құзірет, тиісті білім;
- жеке ... ... ... адалдық, белсенділік, ойлаудың
жұмсақтығы, өзбетіншелік).
Кез - келген басшы басқару ғылымын білуі тиіс, басқарушылық ... ... ... себебі басқару оның кәсіби, қызметтік
міндеті болып табылады.
Тергеуші белгілі бір жұмысты қалай ... ... ... ... соң оны ... жақсы орындау, жіберілген олқылықтарды түзеу керектігін
айту қажет. Және өкімді, сабырлы және анық беру ... ... ... ... жағдайда қажеттігі көрінетіндей. Тапсырма алған ... ... ... ... ... ... тиіс. Және әрине өкім
не істеу керек, қай қызметкерге, қандай мерзімде, оның орындалуы ... және ... ... ... ақпаратты құруы тиіс. Одан басқа, бастықтың
өкімі логикалық негізделген, қажетті болуы тиіс.
Бөлімше бастығы өз ісі мен ... ... ... ... ... сенімділік ұялату, қол астындағылардың бәріне объективті болуы,
олардың еңбектерін әділ бағалай, қайтпас және тез шешім ... ... ... үшін сол ... ... ... ... қылмыстық істердің барлық
санаттарын қарастыра білу керек.
Басшы қол астындағылардың ... ... ... ... ... Бірқатар жағдайларда бөтеннің мүлкін ұрлаумен байланысты қылмыстық
істі нақты тергеушіге жүргізуге беру ... ... ... ... басшы
табысты жұмыс үшін осы тергеушіде арнайы білімдердің жеткіліктілігіне ... және ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру
керек. Қол астыңдағылардың жеке тұлғалық ерекшеліктерін ... ... таза ... жетекшілік ету мүмкін емес. Басшының ұжым
мүшесіне ... ... ... ... ... ... ... арасынан кейбір зерттеушілер сендіру және ... ... бұл екі ... ... әдісін қосады. Сендіру және
мәжбүрлеу әдістерімен қатар ... ... ... ... ... ... ... қайта сендіру, үйрету әдістері туралы айтады,
соның ішінде ... ... мін ... ... ету, ... ... ... арасында қатал шек жоқ екені түсінікті. ... ... ... ... ... элементтері, бақылау –
мәжбүрлеу элементтері, мәжбүрлеуде – сендіру элементтері және т.б. бар.
Бірақ мәжбүрлеу ең ақырғы ... шара ... ... ... ... оған ... сендіру базасы қойылғанда ғана анағұрлым
тиімді. А.С. Макаренко, «ол тәртіпті ... тиіс ... ... ... сендірудің көмегімен тәртіпке қол жеткізуге үміттену, бұл табыстың
50-60 пайызымен тәуекел ету» деп айтқан [56. 98 ... ... әсер ету ... секілді қызметті
ұйымдастырудың мәні ... және ... ... құқықтары мен
міндеттерін белгілеу мен реттеуден ... ... мен ... мен ... құралы болып заң шығады. Мұнда азаматтар мен ... ... жол беру және ... салу ... ... ... ... «тыйым салынбағанның бәрі рұқсат етіледі» деген
әйгілі формула әмбебап болып табылмайды, себебі көп тыйым ... ... деп ... Бұл ... ... ... ережесі»: «оның
өзіңе қатысты қандай әрекет етуін қаласаң, солай басқаға қатысты да ... ... ... ... сай ... еді 57. 66-61 ... ... өзінен өзі мәжбүрлеу болып табылмайды, себебі ... ... ... ... ... ... қызмет атқаруы үшін
қажетті секілді ұғынылады. Сол себепті кезкелген қызметті жүзеге ... жеке ... ... ... ... ... ішкі істер органдарының басшысының қылмыстарды ескертудегі
қызметін ұйымдастыру ... ... ... ... белгілеу жолымен
тәртіпке үйрету де кіруі тиіс.
Мұндай қызметті ұйымдастыру амалдары, нысандары алуан ... ... ... бар. Егер олар ... ... салаларына қатысты
қарастырылса, сонда олардың ерекшелігі ... ... ... ... әсер ету үшін жаттықтыру, оқыту, режим, ... ... ... және тәлімдерге үйрету секілді практикалық
қызметтің нысандарының ... ... ... ... ... ... деп ... бір бағытта іс-
әрекет етуге итермелейтін субъектілердің ... мен ... әсер ... ... ... саласы ретінде бірінші орынға
еңбек ... ... одан ... ... ... ... ... өткізуді ұйымдастыруды қою керек. Жеке тұлғаның жан-жақты
дамуының ... және ... ... ... ... қызметкер секілді
жетілдіру табылады, мұнда құндылық ... ... ... ... еңбекке бағытталған.
Қазіргі кезеңде оның міндеттері болып қал-ахуалының ... ... сүру ... ... ... ... ... әлеуметтік қатынастарды ұйымдастыру проблемасы да барынша
өзектендірілді. Біздің қоғамдағы қазір болып ... ... нақ ... ... ... және жеке мүдделердің бірлігін қамтамасыз
етуге болады.
Сендіру әдісін адамдардың өз еркімен өздерінің көзқарастарымен сәйкес
белгілі бір мінез-құлқын қамтамасыз ... ... және ... санаға,
сезімге және ерікке мақсатбағыттылы дәлелдеуші әсері секілді анықтауға
болады.
Барлық тәрбие ... ... ... және ... ... ... ... егуі тиіс. Берілген әдіс қоғамдық тәртіпті
қорғау кезінде құқық бұзушылықтармен ... ... ... ... эффектіні қамтамасыз ете алуы көрінеді.
Ескртушілік әсер ету әдісі секілді мадақтау сендіру әдісімен ... Бұл ... ... ... және ... бұзушылықтың
алдын алуда тек полиция қызметкерлерін ғана емес, сонымен бірге азаматтарды
да белсендендіру мақсатымен мадақтау шараларын пайдалану кезінде де ... ... бұл ... ... ету ... басқарушылық
шешімдерге сәйкестігін бақылау мен тексеру, субъектінің объектіге әсер ету
нәтижелерін, жіберілген басқарушылық шешімдердің талаптарынан, ұйымдастыру
мен ... ... ... ... анықтау жүйесі.
Бақылау жүйесі бүтіндей қоғам, класс, ... және кіші ... ... ... ... Онда ... жағынан бақылау орталандырылған және
өзінөзі бақылауға айналатын ол жеке тұлға деңгейінде қосады.
Олардың мінез-құлқы бақылануы тиіс ... ... ... ... ... қоғамдық қауіпсіздікті қорғау мақсатында
құқықтық бақылау саласы ... ... ... ... әсер ... ... олардың еркіне қарсы,
мәжбүрлеушінің мүддесіне адамдармен іс-әрекет жасауды қамтамасыз ... ... ... ... ... және құқықтық
(мемлекеттік) мәжбүрлеуден қалыптасады.
Мәжбүрлеудің құқықтық емес тәсілдері адамгершілік нормаларына, ортақ
өмір ... ... ... және ... ... -
заңда бекітілген талаптарға негізделген.
Алдын алу субъектілерінің жүйесін құруда жекелеген субъектілердің
қызметінің ерекшеліктерін ескеру керек. ... ... ... ... және мемлекеттік органдарға бөлінеді.
Қоғамдық органдарға еңбек ұжымдарын, қоғамдық ... және ... ... ... ... бұл қызметпен негізінен ІІО,
соттар, ... ... ... ... алдын алуы бойынша қызметі негізінен
тәрбиелік-педагогикалық әдістерден қорытылады.
Бұл саладағы анағұрлым іс-әрекетті ... ... тән. ... бәрі ... ... күтілген нәтижені әкелмейді. ІІО-ң
қылмыстыардың алдын алудағы қызметінің тиімділігі көбіне ... ... ... өздерінің өзараәрекет етуіне байланысты.
ІІО-ң құрылымында қылмыстылықты ескертудің келесі субъектілерін және
олардың негізгі бағыттарын айтуға болады:
- учаскелік ...... ... ... қою, ... жеке-
дара ескерту;
- кәмелетке толмағандар ісі бойынша инспекция - қадағалаусыздықты және
қараусыздықты;
- қылмыстық іздестіру – ... ... ... ... ... ... ашу;
- тергеу - қылмыстық істерді қозғау, тергеу. Қылмысты ... ... ... ... ... дәлелдеу.
Қылмыстылықпен күрестің маңызды бөлігі болып тергеу органдары жүзеге
асыратын қылмыстардың қылмыстық-іс ... ... алуы ... ... ... тез ашу ... ғана ... сондай-ақ қылмыстардың
алдын алу бойынша міндет те тұр. Алдын алудың тиімділігі осы жұмысты ... да ... ... ... ... жоспарлауды, анықтаушы
секілді тергеуші де өзбетінше оларда бар материалдардан шыға жүзеге асыруы
тиіс. Алдын алу ... ... ... ... ықпал ететін мән-
жайларды жою және нейтрализациялау үшін ... ... ... ... ... тиіс.
Анықтаушы мен тергеушінің алдын алушылық ... ... ... жүзеге асырылады.
Алдын алушылық жұмыстың жоспары:
- қылмыстардың жасалуы мүмкін себептері мен шарттары ... ... мен ... ... мен ... оларды жою бойынша шараларды;
- жедел-іздестіру қызметкерлерінің бұл ... ... ... ... ... ... ... тергеушінің тап қазір ликвидация жасауды талап
ететін мән-жайларды жою туралы нұсқауларының ... ... ... [58. 40 ... ... ... жұмыс жоспары тергеу жоспары секілді егжей-
тегжейлі жасалуы тиіс. Алдын алушылық әсер ету шаралары заңдылық ... ... ... асырылуы тиіс. ... ... ... ... және сот ... ... ... іс-
әрекеттерінің заңдылығы жазаның болмай қоймайтындығы туралы сенімді
адамдардың ... ... ол өз ... ... ... ... әсер ... табылады.
Анықтау және тергеу органдарымен алдын алу бойынша барлық ... ... ... әсер ету ... алуы ... органдарының тарапынан қылмыстарды ескертудің қажетті
құралы болып қылмысты тез және ... ашу, ... ... ... ... ... үшін әділ ... табылады. Жоғарыда көрсетілген сәйкес
шарттардың бар болуында қылмыс жасауға ... ... ... ... әсер етеді [59. 40 б.].
Анықтаушының, тергеушінің және басқа қызметкерлердің ... етуі ... ... ... ... ұсынымдар шығарудан
тұрады. Ұсынымда көрсетілген жасалған қылмыстың ... мен ... ... ... ... ... ... Алдын алушылық қызметтің
табысы көбіне анықтау және тергеу органдарының өзараәрекет ... және ... ... координациясына байланысты [60. 102 б.].
Алдын алуды жүзеге асырудың ... ... ... ... ... анықтау және тергеу органдарының қылмыстардың
алдын алуға бағытталған іс-әрекеттерін барынша біріктіруге жол ... ... ... ... ... мен ... рационалды
бөлінуі мен үйлесуі, сол ... ... ... етуі ... бәрінен бұрын әрқайсысының құзіретін шектеуді болжайды.
Қылмыстық-іс жүргізу заңы анықтаушыға тапсырма беруге тергеушіге ... ... ... ... ... етуінің келесі нысандарын бөлуге
болады:
- ... ... ... жеке ... ... жүргізуді
тапсыруы;
- тергеушімен анықтау органдарына жеке іздестіру іс-әрекеттерін
жүргізуді ... жеке ... ... ... ... ... ... көрсету.
Бұл нысандардың барлығы осы органдардың алдын алушылық қызметі кезінде
пайдаланылуы тиіс. Бұл нысандардан басқа ... ... ... ... ... ... да жасап шығарды:
- қылмыстарды тергеудің және алдын алудың бірлескен жоспарлануы;
- ақпарат алмасу;
- жиналған материалдарды оқудың және қылмыстардың алдын алу ... ... ... ... себептері мен шарттарын анықтау кезіндегі өздерінің
арасындағы өзара әрекет етуі;
- қылмыстардың ... мен ... жою ... ... ... ... ... алу бойынша жұмыс қаншалықты байсалды және білімді
реттелген болса, ... ... да аз ... ... ... ... субъектілерінің тағы да біреуі ... ... ... ... ... ... ... істеуге тап болатын
контингенттің ерекшеліктерін ескере отырып, олардан, олар тек ... ғана ... ... ... ... ... және ... болу да
талап етіледі.
Олардың алдына қойылған міндеттерді орындай отырып мәні бойынша
келесіден ... ... ... ... қылмыстар мен құқық бұзушылықтарды ескерту және тыю;
- құқық бұзушылық ... ... ... анықтау және оларды
бақылау жүргізу;
- қызмет ететін аумақта тәртіпті қамтамасыз етеді;
- ... ... ... ... ... мен ... ... т.б.
Алдын алудың жеке-дара шараларын жүргізу ... ... ... ... күштері мен құралдарын көп және кең пайдалану
қажет. Алдын ... ... ... ... ... ... басқару
органдарын, спорт ұйымдарын, оқу-тәрбиелеу мекемелерін және т.б. ... ... ... ... - ... ... байланысты
және де аталған мәселелер бойынша ... ... ... ... ... ... ... құқығына сәйкес өзінікі болып танылмайтын және құқыққа сай
билік етуіне ... ... бабы ... өзі ... ... ... заңсыз ұрлауы талан-таражға салу мақсатында пайдалануы.
Ұрлауға мына қылмыстар жатады: ұрлық, иемденіп алу немесе ысырап ету,
алаяқтық, тонау, қарақшылық, ... ... ... ... ... ... бірақ ұрлаумен байланысты емес қылмыстарға ... ... ... ... ... ... ... мүліктік залал келтіру, көрінеу
қылмыстық жолмен табылған мүлікті сатып алу ... ... ... ... ... автомобильді не-месе өзге де көлік құралдарын ұрлау
мақсатынсыз заңсыз иемдену, ... ... ... ... Ал, ... ... жою ... бүлдіру, бөтен мүлікті абайсызда жою немесе бүлдіру
пайда табу мақсатынсыз жасалған қылмыстарға жатады.
Осы қылмыс ... ... қол ... ... ... ... қорытындыларға келеміз;
Біріншіден - кінәлі адам, ең алдымен қылмыстық-құқықтық қорғаумен
артықшылық берілген қалыпты мүліктік ... ... ... меншік құқығы бұзылады.
Екіншіден – заттың немесе мүлік иесі өз меншігін пайдалану, билік ... ... - ... меншігіне тікелей қол сұғылады.
Меншік құқығының бұзылуы яғни оның қайтарымсыз болуынемесе өзі не
басқа адамға пайдалануға беру ... адам ... ... бағытын
сөзссіз мақұлдайды. Мұндай мән-жайлар сот үшін осы ... ... ... ... ... береді.
Объективтік жағынан алғанда меншікке қарсы қылмысты заң шығарушы
қылмыстың материалдық құрамы ... ... да, ... ... жағы үш ... ... тұрады: іс-
әрекет, зардап және іс-әрекет пен зардап ... ... Тек ... пен ... ... қана формальды қылмыстар
болып табылады, себебі бұлардың міндетті нышаны - тек қылмыстық ... бұл ... ... қылмыс құрамының шегінен тыс жатыр.
Қылмыстық зардапта ... ... ... болады, мүліктік залал
туындайды.
Айтылған қылмыс құрамының қасақана ойдың пайдақорлық мақсаттағы ... ... ... ... ...... ниетпен
жасалынатын әрекет. Ол дегеніміз – ... өз ... ... ... ... ... ... зардаптардың болатынын алдын ала біледі
және соны тілейді; ешқандай құқығы болмаса да бөтен мүлікті ... ... ... ... түсіру үшін мүлік иесіне ... ... ... ... айыпты өз әрекетінің заңға қай-шы екендігінде, мүлікті
жасырын иеленгендігін де ұғынады. Ұрлық жасаудың ...... ... ... ... ... та ... Ол ұрлықтың субъективтік себебі болып
табылады. Бірақ бұл себептің мазмұны, оның тереңдігі, оны ... ... ... әр ... ... ... - ұры ... нысан, оған заңға қайшы әрекеттер арқылы қол
жеткізеді. Себепке қарағанда қыл-мыс жасаудағы ... ... ... ... ... отырып қол жеткізген тікелей нәтижесімен сипатталады.
Мақсат пен себеп арасындағы айырмашылық еріктік ... әр ... ... айтылғандардың негізінде, талданылып отырған қылмыс құрамына
қатысты біздермен - ... топ деп ... ала ... ... ... ... ... немесе басқа да қылмыстарды жасауы үшін ұйымдасқан
(арнайы топ) екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ... келе біздер бөтеннің мүлкін ұрлауды,
меншікке қарсы қылмыстардың бірі ретінде тани ... ... ... ... ... ... құқығы қатынастарына нұқсан келтіретіндігін
түсінеміз.
Әлі де болса ... ... ... кейбір қылмыс құрамдары
бойынша меншікктік қатынастарға қол сұғушылық бағытынан нақты белгілірін
анықтауымызға қажетті ... әлі өз ... ... ... ... ... мүлкін ұрлаумен күресу бойынша, ... ... ... орындай отырып мәні бойынша келесіден қорытылатын ескертушілік
қызметті жүргізеді:
- қылмыстар мен құқық бұзушылықтарды ескерту және ... ... ... ... ... азаматтарды анықтау және оларды
бақылау жүргізу;
- қызмет ететін аумақта тәртіпті қамтамасыз етеді;
- қылмыстардың жасалуына ықпал ететін ... мен ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995ж. 30 тамыз, өзгерістермен
толықтырулар. 2007 жылы 21 ... ... № 254- III, ... 242- II, ... Республикасының Заңымен. Алматы, Жеті жарғы-2013
жыл.
2. Қайыржанов Е.И. О соотношении обьекта, предмета и средства преступления.
Алматы. НИиРИО АВСШ ГСК РК, 1996.35с.
3. ... ... ... ... ... 27 ... (жалпы
бөлім). қабылданды (соңғы өзгертулер мен толықтырулармен ) Алматы: Жеті
Жарғы , 2013 жыл.
4. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексi. ... 1997 жыл. ... 2013 ... ... А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім. Алматы.: Жеті жарғы. 2003.
– 387-бет.
6. ... ... ... Соты ... 1996 ... 25 ... ... құқықтық ақпарат орталығы.
7. Поленов С.Ф Уголовное право Казахской ССР. Под/ред Поленов С.Ф Алматы,
1988.180с.
8. Кригер Г.А. ... ... соц. ... М., 1984. 88 ... ... Г.А. Квалификация хищении соц. имущества. М., 1984. 95с.
10. Жунусов Б.Ж. Уголовное право Республики Казахстан: ... ... ... акад. «Фемида» 2006 – 294с.
11. Қайыржанов Е.І. Уголовное право Республики Казахстан: Общая ... ... 1998. – ... ... ... ... собственности”, Горький 1995 г., с.10
13. Қайыржанов Е.І. Уголовное право Республики ... ... ...
Алматы, 1998. – 135с.
14. Курс советского уголовного права. Л.., 1981. 5т. 415 с.
15. ... Е.О. ... с ... ... ... подлога документов.
Алматы: Жеті-Жаргы, 1995.117 с.
16. Макарь И.М. “Курс лекций по уголовному ... “, ... ... 1997 г., ... Учебник Уголовного права. Общая часть / Под ред. акад. В.Н. ... ... Н.В. ... - М.: Спарк, 2006. - 317 с.
18. В.С.Шикуно “Кража и ... ... 1997 г., ... ... “Кража и ответственность”, Москва 1997 г., с.51
20. Мозговых Г.А. Криминалистическая ... ... ... г.Алматы, 2002г, с.85
21. Гагарин Н.С. ... ... ... ... и ... ... Алма-Ата., 1995г.С.125.
22. Пинаев А.А. Уголовно-правовая борьба с хищениями. Харьков. 1993г.231с.
23. Скворцов К.Ф. ... В.Г. ... ... с ... ... // ... ... с преступностыо. -М., 1968.-
Вып. №7.- С.10-13.
24. Ястребов В. Б. Криминологические и криминалистические проблемы изучения
личности объвиняемого в ... ... ... Автореф.
канд. юрид. наук,- М., 1970.-30 с.
25. Щербо АД. Уголовная ответственность за хищения.- М., ... ... Фокс В. ... в криминологию.- М., 1985.- 254 с.
27. Асқар Б.Ә. Заң ғылымдарының ... ... ... алу ... диссертация 101-110 беттер.
28. Ахметов Б.И. ... ... с ... ... ... 1998. 64 ... Курс ... права. Т.3 Особенная часть. Под ред. Г.Н. Борзенкова.,
М,2002г. С.468.
30. ... В.А. ... ... ... ... граждан.
Москва., Юрид. лит. 1993г. С.56.
31. Криминология. Учебник под ред. В.Н. Кудрявцева проф. В.Е. ... ... ... ... Б.И. ... ... с вымогательством: Учебное
пособие. Алматы, 1998. 64 с.
33. Каиржанов Е.И. ... ... ... ... для ... Издание второе, переработанное и дополненное. – Алматы: Оркениет,
2000. С.175.
34. Каиржанов Е.И. ... ... ... Учебник для юридических
вузов. Издание второе, переработанное и дополненное. – Алматы: Оркениет,
2000. С.177.
35. Ахметов Б.И. ... ... с ... ...... ОНИ и РИР ... юридического института МВД
Республики Казахстан, 1998. С.19.
36. Курманов К.Ш. Квалификация преступлений: Теория и практика. ... / Б. ... дом ... и ... 2001. ... ... Г.А. Криминология. – М.,1984. С.390.
38. Алауов Е.О. Борьба с хищениями собственности путем подлога документов.
Алматы: ... ... ... И.Ш. ... ... с ... ... Караганда, 1997. 154 с.
40. В.А.Владимиров, ... ... за ... на ... ... 1996 г., ... Борчашвили И.Ш. Некоторые вопросы квалификации краж социалистической и
личной собственности граждан. Караганда, ... ... В.Н. ... ... Опыт ... ... – Москва: Издательство группа «ФОРУМ-ИНФРА-
М», 1998. С.198.
43. ҚР Бас ... ... ... және ... ... комитетінің Құқықтық статистика және ақпараттар орталығы
мәліметтері. 1992-2002 ж. ... ... ... Е.И. ... ... ... Учебник для юридических
ВУЗов. Издание второе, переработанное и дополненное. – Алматы: Оркениет,
2000. С.218.
45. Кузнецова Н. Ф. ... ... ... – М., 1984.
157 с.
46. Қуаналиева Гүлдана. Қылмыстық құқықтағы себепті байланыс: Алматы: 2002
– 28 б.
47. ... В.Н. ... ... Опыт ... ...... ... группа «ФОРУМ-ИНФРА-
М», 1998. С.198.
48. Дулатбеков Нұрлан Орынбасарұлы. Қылмыстық жаза ... ... 2003 – 446 ... ... У .С. Основные принципы уголовного ... ... ... Жеті Жарғы 2001 – 256 с.
50. Бапанов Т.Ә. Рахметов С.М. Қазақстанның қылмыстық құқығы: Жалпы бөлімі/
Алматы: НОРМА-К 2004 – 216 ... ... А. В. ... ... Жалпы бөлім. Астана: Фолиант, 2001 – 660
б.
52. Сергиевский В.А., Рахметов С.М. Квалификация преступлений. – Алматы:
Оркениет, 1999. ... ... Ж. ... құқы саласын ізгілендіру: нақты жағдайы ... // ... – 2007. - №10. – ... ҚР Бас ... ... ... және арнайы есептер
жөніндегі комитетінің Құқықтық статистика және ... ... ... ж. Алматы –2003.
55. Уголовное право Казахстана. Общая часть: Учебник/ Под ред. Рогова И.И.
– Алматы: 2003 – 304 с.
56. ... Г.А. ... ... ... ... г.Алматы, 2002г, с.98
57. Б.С.Никифоров “Борьба с ... ... ... ”, ... 1992 г., ... ... ... за преступления ... 1983 г., ... ... В.И. ... ... ... Москва 1995 г.
60. Жұмағұлова Ш. Қылмыстық құқық бойынша жазаның мақсаттары // Заң ... – 2002. - №4. – Б.102

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншікке қарсы қылмыстар туралы77 бет
Талан – таражыға салу және сеніп тапсырылған бөтен мүлікті иеленіп алу қылмысы51 бет
Қазақстан Республикасындағы меншікке қарсы қылмыстар18 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық саясаты және меншікке қарсы қылмыстардың қылмыстық-құқықтық сипаттамасы115 бет
''SC Food'' ЖШС-нің ірі қара мал бұзаутазын алдын алу және онымен күресу шаралары.14 бет
Excel электрондық кестесі және онымен деректер қоры ретінде жұмыс жасау12 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
Ірі қара малының листериоз ауруын балау, дауалау және онымен күресу шаралары.31 бет
Іс-әрекет түсінігі және онымен байланысты психологиялық факторлар12 бет
Адам саудасы және онымен күресудің өзекті мәселелері40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь