Delphi программалау ортасы жайлы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1 Delphi ортасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 Delphi ортасымен танысу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Негізгі терезе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.3 Пиктограммалық батырмалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.4 Компоненттер жинағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.5 Форма құрастырушысының терезесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.6 Объектілер бақылаушысының терезесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.7 Бағдарлама кодының терезесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.8 Визуалды бағдарламалаудың негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2 Delphi ортасын алдын.ала даярлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.1 Бос форма ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.2 Форма қасиеттерін өзгерту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.3 Формаға компонентті орналастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.4 Оқиғаға сезіндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.5 Компоненттің қасиетін бағдарлама орындалу барысында өзгерту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
3 Delphi ортасының компоненттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
3.1 STANDARD парағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
3.2 Additional парағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
3.3 Dialogs парағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
3.4 System парағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
4 DELPHI тіліндегі бағдарламаның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ...25
4.1 Жобаның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
4.2 Модульдердің тақырыбы, интерфейстік және орындалатын бөліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
5 DELPHI операторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
5.1 Case операторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
5.2 Массив элементтерімен жұмыс атқару ... ... ... ... ... ... ... ... 35
5.3 DELPHI ортасындағы динамикалық массивтер ... ... ... ... ... .37
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
Қазіргі кезеңде адам үшін, қажетті мәліметті алу мақсатында, компьютерді қолдана отырып әр түрлі мәліметтерді өңдеуді көздейтін компьютерлік білімділіктің өзекті мәселенің бірі болып отырғаны белгілі. Компьютерлік білімділік пен программалауды үйрену мақсатында “Алгоритмдік тілдерде программалау” пәнінің алатын орны ерекше.
Соңғы кезде бағдарламалауға деген қызығушылық өте үлкен сұранысқа ие болды. Бұл ақпараттық-коммуникативтік технологияның дамуымен және күнделікті өмірге енуімен байланысты. Егер адам компьютермен жұмыс істесе, онда ертелі ме, кеш пе, әйтеуір, адамда компьютерге деген қызығушылық сезім туады, ал кейде бағдарламалауға да ынта пайда болады.
Есептеуіш техниканың жедел дамуы және эффектілі ақпараттық қамтамасыздандыруды өңдеу қажеттілігі, бағдарламалау жүйесінің пайда болуына жол ашып, жедел өңдеу деген атқа ие болдырды. Жедел өңдеу жүйесінің негізінде (RAD жүйесі, RAPID APPLICATION DEVELOPMENT – жедел өңдеу ортасы) визуалды технологияның жобасы және ақпараттанудың объектілеу түрі жатады. Және олардың мақсаты – өңдеу ортасы өзіне түйіннің үлкен бөлігін алып, бағдарламалаушыға диалогтік терезелерді құрумен және оқиғаны өңдеу функциясын жасап көрсету. RAD жүйесіндегі бағдарламалаушының тапқырлығы - керемет!
RAD жүйесінің ішінде Borland Delphi ортасы ерекшеленеді және ол әр түрлі бағдарламаларды құруға мүмкіндік береді: Қарапайым бағдарламалардан берілгендер базасының басқаруына дейін. Borland Delphi ортасында бағдарламалау тілі ретінде Delphi тілі қолданылады. Және бағдарламалаушыларға танымал Pascal – дың тікелей ұрпағы болып есептеледі.
Бағдарламалауды үйрену үшін бағдарламалау керек және оны жаза білу керек. Ол үшін міндетті түрде бағдарламалау тілін және өңдеу ортасын меңгеру керек. Delphi бағдарламасының тілін меңгеру қиын емес, ал бағдарламалаудың ортасын, яғни, дәлірек айтқанда, компоненттерді қолдану қиынырақ.
Бұл конспекті студенттердің алгоритмдеу жолдары мен программалау технологияларын жетік игерулеріне мүмкіндік береді.
1. Гофман В. Хомоненко А. Delphi 5. - СПб.: БХВ-Петербург, 2001.1. Гофман В. Хомоненко А. Delphi 5. - СПб.: БХВ-Петербург, 2001.
2. Дантеманн Джефф, Мишел Джим. Программирование в среде Delphi.
3. Конопка Р. Создание оригинальных компонент в среде Delphi.
4. Н. Культин. Delphi в задачах и примерах. – СПб.: БХВ-Петербург, 2003.
5. Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 95.
6. Шумаков П.В. Delphi 3 и создание приложений баз данных.

2. Дантеманн Джефф, Мишел Джим. Программирование в среде Delphi.
3. Конопка Р. Создание оригинальных компонент в среде Delphi.
4. Н. Культин. Delphi в задачах и примерах. – СПб.: БХВ-Петербург, 2003.
5. Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 95.
6. Шумаков П.В. Delphi 3 и создание приложений баз данных.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе..........................................................................................3
Негізгі бөлім..................................................................................4
1 Delphi ортасы...............................................................................................4
+ Delphi ортасымен танысу..................................................................4
+ Негізгі терезе......................................................................................5
+ Пиктограммалық батырмалар..........................................................6
+ Компоненттер жинағы......................................................................7
+ Форма құрастырушысының терезесі...............................................8
+ Объектілер ... ... ... ... ... Визуалды бағдарламалаудың негіздері.........................................12
2 Delphi ортасын алдын-ала даярлау..........................................................13
2.1 Бос форма.........................................................................................14
2.2 Форма ... ... ... компонентті орналастыру...............................................14
2.4 Оқиғаға сезіндіру.............................................................................16
2.5 Компоненттің қасиетін бағдарлама орындалу барысында өзгерту............................................................................19
3 Delphi ... ... STANDARD ... Additional парағы...........................................................21
3.3 Dialogs парағы..............................................................23
3.4 System парағы...............................................................23
4 DELPHI ... ... ... Жобаның құрылымы......................................................25
4.2 Модульдердің тақырыбы, интерфейстік және орындалатын бөліктері..........................................................................28
5 DELPHI операторлары............................................................31
5.1 Case ... ... ... ... ... DELPHI ортасындағы динамикалық массивтер.....................37
Қорытынды.................................................................................39
Қолданылған әдебиеттер тізімі.........................................................40
КІРІСПЕ
Қазіргі кезеңде адам үшін, қажетті мәліметті алу мақсатында, ... ... ... әр ... мәліметтерді өңдеуді көздейтін компьютерлік білімділіктің өзекті мәселенің бірі болып отырғаны белгілі. Компьютерлік білімділік пен ... ... ... ... тілдерде программалау" пәнінің алатын орны ерекше.
Соңғы кезде бағдарламалауға деген қызығушылық өте үлкен сұранысқа ие болды. Бұл ақпараттық-коммуникативтік технологияның дамуымен және ... ... ... ... Егер адам ... жұмыс істесе, онда ертелі ме, кеш пе, әйтеуір, адамда компьютерге деген қызығушылық сезім туады, ал ... ... да ынта ... ... техниканың жедел дамуы және эффектілі ақпараттық қамтамасыздандыруды өңдеу қажеттілігі, бағдарламалау жүйесінің пайда болуына жол ашып, жедел өңдеу деген атқа ие ... ... ... жүйесінің негізінде (RAD жүйесі, RAPID APPLICATION DEVELOPMENT - жедел ... ... ... ... ... және ... ... түрі жатады. Және олардың мақсаты - өңдеу ортасы өзіне түйіннің ... ... ... бағдарламалаушыға диалогтік терезелерді құрумен және оқиғаны өңдеу функциясын жасап ... RAD ... ... тапқырлығы - керемет!
RAD жүйесінің ішінде Borland Delphi ортасы ерекшеленеді және ол әр ... ... ... ... ... Қарапайым бағдарламалардан берілгендер базасының басқаруына дейін. Borland Delphi ортасында бағдарламалау тілі ретінде Delphi тілі қолданылады. Және ... ... Pascal - дың ... ... ... ... ... үйрену үшін бағдарламалау керек және оны жаза білу керек. Ол үшін міндетті ... ... ... және ... ортасын меңгеру керек. Delphi бағдарламасының тілін меңгеру қиын ... ал ... ... ... ... айтқанда, компоненттерді қолдану қиынырақ.
Бұл конспекті студенттердің алгоритмдеу жолдары мен программалау технологияларын жетік игерулеріне ... ...
1 DELPHI ... DELPHI ... танысу
DELPHI тіліндегі қолданбалы бағдарламалар немесе қосымшалар IDE (integrated Development Environment) дамып отыратын ... ... ... IDE ... ... қарым-қатынасын ұйымдастырып, әр түрлі басқару элементтерінен құралған бірнеше терезелерден тұрады. Осы ортаның құралдарын пайдалана отырып, қосымшаның интерфейстік ... ... ... ... ... және оны ... ... байланыстыруға болады. Аталған жұмыстар және бағдарламаны түзету, оны орындау әрекеттері IDE ортасында орындалады.
DELPHI-дің IDE ортасы көптерезелік жүйе деп ... және ... ... оның ... ... ... келесі түрде болуы мүмкін (1-сурет). Интерфейстің құрамына 4 терезе кіреді:
* Негізгі терезе (Project 1);
* ... ... ... (Object ... ... ... ... (Form1);
* Бағдарлама кодының терезесі (Unit1.pas).
Код редакторы
Форма
құрастырушысы
Объектілер
бақылаушысы
Негізгі терезе
1-сурет-Delphi ортасының көрінісі
Негізгі терезеден басқа терезелерді жылжытуға, экраннан алып тастауға және ... ... ... болады. DELPHI бір құжаттық орта, яғни бір мезгілде тек қана қосымшамен жұмыс ... ... ... ... атауы негізгі терезенің жоғарғы қатарында көрсетіледі.
Терезелерді кішірейту, ... жабу ... осы ... Windows ... орындалуымен бірдей болып келеді.
Форманың терезесінен Unit кодына және одан кері өту F12 ... ... ... DELPHI ... Unit ... ... (2-сурет) шығуы мүмкін. Сол жақтағы терезе Browser терезесі деп аталады және бұл терезе арқылы бағдарламаның құрылымымен танысуға болады. DELPHI ортасынан шығу үшін ... ... жабу ... ... терезесінің көрінісі
+ Негізгі терезе
Негізгі терезе бағдарламаның жобасын ... ... ... және DELPHI ... іске қосылып тұрғанда міндетті түрде экранның жоғарғы қатарында орналасады (3-сурет).
3-сурет-Негізгі терезенің көрінісі
Бұл терезеде DELPHI-дің негізгі меню жүйесі, пиктограмммалық командалық ... мен ... ... (палитрасы) орналасады. Негізгі меню жүйесінің опциялар тақырыптарының құрамына ішкі меню кіреді.
Негізгі меню жүйесінің элементтері сол ... ||| ... ... ... ... орналасады. Негізгі менюден басқа элементтерді тақташадағы ||| таңба арқылы негізгі ... тыс ... кез ... ... ... ... мүлдем алып тастауға болады.
Тақташадағы батырмалар құрамын өзгерту үшін алдымен тақташаны оң жақ тышқан батырмасымен сырт ... ... ... ... ... және олардың статусын өзгертуге болады (4-сурет).
- белгісі объектің ... ... ... ... ... ... батырмалар
Пиктограммалық батырмалар арқылы негізгі меню жүйесінің маңызды опцияларына тез ... қол ... ... ... жұмыстарына байланысты пиктограммалық батырмалар 6 топқа бөлінген. Әр топ бөлек тақташада орналасады және ... ... ... ... ... ... жұмысы
Standard тобы
Объектілер ашу. File/New эквиваленті
Бұрыннан құрылған файлды ашу. File/Open file эквиваленті
Файлды ... ... ... as... ... ... файлдарды сақтау. File/Save all эквиваленті
Бұрыннан құрылған бағдарламаның жобасын ашу. File/Open Project эквиваленті (Ctrl+F11)
Жобаға жаңа файлды қосу. Project/Add to Project эквиваленті ... ... жою. ... from Project ... ... ... тобы
Екпінді жобаның құрамындағы модульдер тізімінен қажетті модульді таңдау. View/Units опциясының эквиваленті (Shift+F12)
Екпінді ... ... ... ... ... ... таңдау. View/Form опциясының эквиваленті (Ctrl+F12)
Форманың терезесінен бағдарлама кодының терезесіне және одан кері өту. View/Toggle from Unit опциясының эквиваленті (F12)
Жаңа ... ... View/New Form ... ... (түзету) тобы
Бағдарламаны компиляциялау және орындау
Түзетіп жатқан бағдарламаның жұмысын ... ... ... Pause ... эквиваленті
Қадамдық тексеру ішкі бағдарламалардың жұмысын бақылайтын тәртіпте орындалады (F8)
Қадамдық тексеру ішкі бағдарламалардың жұмысын бақыламайтын тәртіпте орындалады (F7)
Custome (баптау) тобы
Delphi ... ... ... ... іске ... ... ... эквиваленті
Desktops (икемдеу) тобы
Delphi ортасының икемдеуге болатын басқа терезелерінің ... ... ... ... күйін сақтау
Түзету тәртібіне сәйкестелген терезелерді орнату
5-сурет-Пиктограммалық батырмалар
+ Компоненттер жинағы
Компоненттер жинағы - ... ... ... Ол негізгі терезенің оң жағында орналасып, қажетті компонентті тез табуға арналған белгілерден тұрады (6-сурет).
6-сурет-Компоненттер жинағының терезесі
Компонент деп белгілі бір ... ... және ... ... кез ... объекті орналастыру мүмкіндігін туғызатын функционалды элементті атайды. Delphi ортасының компоненттері 19 топқа бөлінген, ол топтарды парақтар деп атайды. ... ... ... ... ... ... (терезелер, батырмалар, таңдау тізімдері және т.с.с).
7-сурет-Компоненттер терезелер
Батырмалар тақташасы сияқты компоненттер ... ... ... Ол үшін Компоненттер палитрасына кіретін кез келген пиктограмманы тышқан тетігінің оң батырмасымен сырт еткізіп, арнайы редакторды іске қосыңыз. Ашылған менюдегі ... ... ... ... 7-суреттегі оң жақ терезесі шығады.
Мысалы, 6-суретте көрінбейтін компоненттер арасындағы Dialogs парағын алға жылжытайық. Бұл парақта жиі қолданылатын компоненттер ... Ол үшін ... ... ... Dialogs ... ... сол жақ ... басып тұрып, Dialogs пунктін Data Access пунктінің орнына қойыңыз.
+ Форма құрастырушысының терезесі
Форма құрастырушысының немесе форманың терезесі - болашақ бағдарламаның Windows ... ... ... бұл терезе бос болады, дәл айтсақ жүйелі менюді шақыру, терезені үлкейту, кішірейту, жабу батырмаларынан, тақырып қатарынан және ... ... - ... стандартты интерфейстік элементтерінен тұрады. Бұл терезенің жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Lego конструкторының детальдарымен атқарылатын жұмыс сияқты компоненттер жинағынан ... ... ... ... терезесінде орналастыруға болады. Сөйтіп, форма терезесінде қажетті компоненттер бірінен соң бірі орналастырылады.
Бұл ерекшелік - ... ... ... бағдарламалаудың негізі. Бағдарламалаушы әр мезгілде құрылатын бағдарламаның терезесін ... ... ... ... кез ... мезетте енгізу мүмкіндігімен қамтылады.
+ Объектілер бақылаушысының терезесі
Формадағы орналасқан әр ... ... ... ... ... т.с.с. анықталады. Форманы құрастыру File => New => Form ... ... ... ... тұрған бос формаға бір компонентті, мысалы Standard парағының Button батырмасын, орналастыру үшін Компоненттер жинағындағы Standard бетбелгісін сырт еткізіп, ... ... ... келтіріңіз.
Button батырмасының кескінін ажырату үшін тышқанды баспай тұрып парақта орналасқан белгілердің ... ... ... Осы ... компоненттердің аты шығып тұрады.
Қажетті компонентті сырт еткізіп белгілеңіз. Енді тышқанды форма аумағының кез келген жеріне сырт ... ... ... Button 1 ... ... ... ... орын-жайын, мөлшерін форма терезесінде бірден өзгертуге болады, ол үшін компонентті тышқанның сол жақ батырмасымен белгілеңіз (кішігірім төрт бұрыштылар пайда болады). Енді ... ... ... сол жақ ... ... тұрып, форма аумағының кез келген жеріне жылжытуға болады. Мөлшерін өзгерту үшін ... ... ... ... кез ... төрт ... орналастырсаңыз, пайда болған қос бағытты тілсызықты тышқанның ... сол жақ ... ... ... жою үшін оны ... Delete пернесін басса жеткілікті.
Компоненттің басқа параметрлерін өзгерту әрекеттері Объектілер бақылаушысы арқылы немесе бағдарламаның денесінде орындалады.
8-сурет-Формаға Button батырмасын ... ... ... екі ... ... ... ... және Events- оқиғалары. Properties парағы арқылы компоненттің қасиеттері - параметрлері анықталады, ал Events парағы арқылы ... әр ... ... ... ... анықтайды.
8-суретіндегі Form1 терезесінде орналасқан Button1 батырмасы - компонент, оқиға - осы батырманы басу, ал оқиғаға ... - осы ... ... ... ... ... - соны анықтауды қажет етеді.
Объектілер ... екі ... ... ... сол жақ ... параметрдің немесе оқиғаның атауы, ал оң жақта - ... мәні ... ... ... ішкі ... ... ... кез келген жолын тышқанды сырт еткізу арқылы таңдауға болады. Бұл жолдағы параметр қарапайым немесе күрделі болуы ... ... бір ... ... - сан, ... жолы, True немесе False мәндерін қабылдай алатын және т.с.с. компоненттің ... ... ... Caption ... қасиеті бір символдар жолымен, Enabled (қол жетерлік)-True немесе False мәндерімен, ал Heigh (биіктігі) және Width ... ... бір ... ... анықталады.
Компоненттің күрделі қасиеттер құрамына бірнеше мәндер тізімі кіреді. Олардың сол ... "+" ... ... ... тізімді ашу үшін "+" белгісін тышқанмен сырт еткізсе жеткілікті. Тізімді жабу амалы қасиеттің "-" белгісін басқанда ... оң ... сырт ... ... ... ... шығаруға болады, кейде шыққан көрініс келесі түрлерде де ... ... ... ... біріші көріністегі "..." белгісін қасиеттің мәнін анықтауға мүмкіндік туғызатын сұқбаттасу терезесі шығады. ... ... ... басқанда қарапайым қасиеттің болуы мүмкін мәндерінің тізімі ашылады.
Объектілер бақылаушы терезесінің жоғарғы жағында форманың атауы және формадағы орналасқан ... ... және ... ... ... ... орналасып тұрады (10-cурет).
10-сурет-Бағдарламада анықталған компоненттер және оқиғалар тізімі
Объектілер бақылаушысының терезесін тышқанның оң батырмасымен сырт еткізгенде локальды ... ... Меню ... ... ... ... икемдеуге мүмкіндік туғызады, мысалы Stay on top опциясы екпінді болса, онда Объектілер бақылаушысының ... ... ... ... үстінен орналасып тұрады.
+ Бағдарлама кодының терезесі
Бағдарлама (немесе модуль) кодының терезесі бағдарламаның мәтінін құруға және оны ... ... Бұл ... ... ... бойынша құрылып, алгоритм жұмысын анықтайды. Delphi жүйесінде Pascal тілінің ... және ... ... Object Pascal ... тілі қолданылады.
Delphi ортасы іске қосылғанда бағдарлама кодының терезесі Windows ортасының бос терезесінің бастапқы кодынан (яғни минималды қажетті ... ... Unit ... ... ... ... Messages, SysUtils, Classes, Graphics, Controls, Forms, Dialogs; // ... ... = ... ... ... TForm1;
Implementation //орындалатын бөлігі
{$R*.DFM}
end.
Жаңа форманың кодына Delphi ортасы бұл қатарларды автоматты түрде қосып отырады.
Жобаны құру ... осы ... ... ... ... Delphi ... unit Unit1; және ... қатарларының аралығын өзгертіп отырады, ал бағдарламаушының жұмыс аумағы - ... және end ... ... ... бағдарламалаудың негіздері
Delphi ортасындағы бағдарламалау екі процестің тығыз әрекеттестігіне негізделген: бағдарламаның құруын визуалды ... оның ... ... мен ... ... ... Бағдарлама кодын жазу үшін код терезесі, ал бағдарламаны құру үшін Delphi ортасының басқа терезелері ... ... ... ... кодының арасында тығыз байланысын Delphi ортасы мұқият бақылап отырады. Мысалы, формадағы жаңа ... ... ... ... ... түрде өзгеруіне себеп болады, керісінше бағдарламаның кодына автоматты түрде орналастырылған кейбір элементтерін алып тастау әрекеттері формадағы сәйкес компоненттердің жойылуына алып ... ... ... ... ... ... қажетті компоненттерді формаға орналастырудан бастайды, сонан кейін (қажет болса) жұмыс барысындағы компоненттің бет ... ... ... ... ... Delphi ... ... даярлау
Delphi ортасында жұмысты бастамай тұрып, алдымен өз файлдарымызды сақтайтын ... ... ... ... қажетті түрде икемдеп алу қажет.
Бағдарламалардың жобасын құру барысында көптеген формалар мен модульдер қолданылуы мүмкін. Сондықтан, осы мәліметтерді табақшадағы файлдар ... ... ... (каталогта) сақтаған жөн. Delphi ортасының кейбір стандартты іс-әрекеттерін өзгертіп, сол ортаны өз қажеттілігімізге ... ... ... ... өзгерістерді файлда автоматты түрде сақтайтын тәртіпті орнатуға болады. Ол үшін ... Options ... ... ... ... ... терезесінде Preferens парағының екпінділігіне көз жеткізіңіз. Осы парақтың жоғарғы сол ... Autosave Options ... ... ... ... Editor Files ... ... және Desktop ауыстырғыштарын тышқан тетігімен сырт еткізу арқылы екпінді күйге келтіріңіз.
Компиляциялау жұмыстарын қадағалап ... ... ... ... and Running - ... және іске қосу ... Show Compiler Progress (Компиляциялау және біріктіру әрекеттерін көрсету) ауыстырғышын екпінді күйге келтіру арқылы орындалады.
Енді бағдарламаны орындауға болады.Ол үшін ... меню ... ... ... F9 пернесін тек басса жеткілікте. Осындай түрде даярланған бағдарлама компиляциялау (Object Pascal тілінен машина кодына айналдыру), компоновка (қажетті ... ішкі ... ... және ... ... файл ... жүктеледі және осы файлға басқару беріледі) кезеңдерін бірден ... ... ... ... ... ... сақтайтын файл атын және каталогты анықта деген, Save as... сұқбаттасу терезесі ... файл ... BIN ... ... Бұл ... Delphi ортасының маңызды файлдары орналасады, сондықтан өз файлдарымызды алдын-ала немесе осы терезеден құрылған My_DELPHI ... ... ... ... ... жөн.
Модулдердің атын Delphi ортасы Unit1.pas, Unit2.pas т.с.с. деп қоюға негізделген. Save as... сұхбаттасу терезесі осы атауды өзгертуге мүмкіндік туғызады, ... ... атын My_1_U деп ... болады. Енді Enter пернесін басқанда, Delphi ортасы бағдарлама жобасының атын анықтауды қажет ... ... Delphi ... ... ... Project1.dpr, Project2.dpr және т.с.с. деп қояды. Жобаның анықталған атауы орындалатын .EXE файлдың аты деп ... ... ... және ... ... бірдей болмауы тиіс.
2.1 Бос форма
Жоғарыда айтылғандай, Delphi ортасы жүктелгенде бағдарлама кодының терезесі Windows ортасының бос терезесінің бастапқы ... ... ... қажетті кодынан) тұрады. Бұл код функционалды толық деп саналады және ол жұмысқа даяр ... ... File/New ... ... ... ... іске ... болады.
2.2 Форма қасиеттерін өзгерту
Сонымен, Delphi ортасындағы ең қарапайым қадамды орындап, жай Windows терезесін құрдық. Өкінішке ... бұл ... ... ... ... ... ... келтірілген мәліметтер осы бағдарламаны қажетті іс-әрекеттерді орындатуға арналған.
Модуль деп бағдарламаның ... бір ... ... атайды. Әр жаңа форма құрылғанда жаңа модуль де ... ... ... ... ... формалар және олармен байланысқан модульдер болуы мүмкін. Delphi ортасы әр бағдарламаны компиляциялағанда кеңейтілуі PAS, DFM және DCU ... ... ... ... ... ... мәтін көшірмесі, DFM-файлында форма терезесінің мазмұн анықтамасы, ал ... ... екі файл ... машина тіліндегі аудармалары орналасады. DCU-файлы компилятор жұмысының ... енді ... ... осы ... ... нәтижесінде орындалатын немесе жүктелетін .EXE-файлы құрылады.
2.3 Формаға компонентті орналастыру
Жаңа компонентті орналастыру амалдары өте оңай орындалады. Ол үшін компоненттер ... бір ... ... - ... ... ... шығаруға арналған элемент) белгілеп, форма аумағының кез келген жерін тышқанмен сырт еткізсе болғаны. Бұл компоненттің мөлшерін, орын-жайын өзгерту үшін ... ... ... төрт ... қолданылады (11-сурет).
11-сурет-Label компонентін формаға орналастыру
Формаға орналастырылған компоненттің аты келісімше Label1-белгі 1 деп ... Атын ... үшін осы ... ... тұрып, Объектілер бақылаушы терезесіндегі Caption қасиетін таңдап, оң жақтағы Label1-дің орнына басқа ... ... Object Pascal деп ... ... атын ... ... сұхбаттасу терезесі
Компоненттегі мәтіннің әр түрлі параметрлерін Объектілер ... ... Font ... оң ... "..." ... ... ... түрін, түсін, таңбалардың биіктігін таңдауға болады (12-сурет).
Осы әрекеттерді Font-тің сол жағындағы "+" белгісін басу арқылы ішкі Size параметрінде ... ... ... Color ... ашылатын тізімінен қажетті түсін анықтауға болады. Font=>Style=>fsBold-True, fsItalic-True-ден таңдап ... ... ... ... ... ... ... төмендегі түрге келтіріледі.
13-сурет-Label1-дің жаңа жазуы
2.4 Оқиғаға сезіндіру
Формаға орналастырылған әр ... өз ... ... оның ... ... ... ... Мысалы, жоғарыда құрастырылған формаға Standard парағындағы ... ... Бұл ... аты Button, ал оны ... ... орта атын және ... Button1 деп қояды.
14-сурет-Формаға Button компонентін орналастыру
Жұмыс істеп тұрған бағдарламада Button1-ді тышқанның сол жақ батырмасын сырт ... OnClick ... ... ... ... деп ... ... осы оқиғаға сезіндіру үшін Object Pascal тіліндегі Оқиғаны өңдеуші үзіндіні жазу керек. Бұл үзінді ішкі бағдарлама - ... ... ... ... өз ... ... ... Ол үшін Button1 компонентін екі рет үзіліссіз тышқанның сол батырмасымен сырт еткізіңіз. Delphi өз бетімен бағдарламаның интерфейстік бөлігіне procedure Button1Click(Sender: ... деп ... ... ... ... ... ... келесі түрде шығарады (15-сурет).
Терезедегі procedure TForm1.Button1Click (Sender: TObject) - процедураның тақырыбы. Бұл тақырып procedure ... ... ... ... ... тұрған құрамды атаудағы TForm1-кластың аты, Button1Click-процедураның аты. Кластың және процедураның атаулары нүктемен (".") ажыратылады.
15-сурет-Button1Click процедурасының ... деп Delphi ... үлгі ... ... ... функционалды толық бағдарламаның үзіндісін атайды. Алдын ала класты құрып ... сол ... ... әр түрлі бағдарламаларға немесе бір бағдарламаның әр ... ... ... ... құрамына Inprise корпорациясының жүздеген стандартты кластары кіреді. Delphi ортасындағы ... ... ... бір кластың құрамына жатады. Ал формаға орналастырылған нақты бір ... аты алғы ... ... және сандық индекстен тұрады. Delphi ортасындағы барлық кластардың аты Т әрпінен басталады, мысалы TForm кластың туындыларының атаулары TForm1, TForm2 және ... ... ... Егер код ... ... басынан қарап шықсақ, онда келесі қатарларды көруге болады:
unit Unit1;
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Classes, Graphics, Controls, Forms, ... = ... ... ... ... ... declarations}
public {Public declarations}
end;
var
Form1: TForm1;
TForm1 = class(TForm) қатары TForm1 ... жаңа ... ... ... ... анықтайды. Стандартты TForm - Windows-тің бос терезесін анықтайды, ал TForm1 - ... ... екі ... ... ... TLabel; - белгі компоненті;
Button1: TButton; - батырма компоненті;
Бұл анықтамалар Label1 - TLabel, ал Button1 - TButton ... ... ... ... процедурасының атынан кейін жақшада нақты параметрі ретінде (Sender: TObject); тұрады. Мұнда Sender-процедураны шақыру параметрі TObject деген ... ... деп ... ... көрсетілген шақыру параметрі алгоритмді процедурадағы анықталған нақты жұмысты орындауға икемдейді. Осы ... ... ... процедурасы OnClick оқиғасын қай компонент құрғанын анықтай алады. Процедураның тақырыбы "; " ... ... ... ... тұрған Begin...end; қатарлары процедураның денесі деп аталады. Енді Begin мен end аралығында Button1 басқармасын басқандағы орындалатын ... ... ... ... ... бір-бірінен "; " таңбасымен ажыратылады.
Мысалы, Button1 батырмасын бір рет сырт еткізгенде (OnClick ... ... ... ... ... іске ... үшін ... TObject)- процедураның денесінде келесі операторларды көрсету қажет:
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin // ... ... // ... әр ... ... шығаратын // ... ... ... ... процедураның соңы
end. // модульдің соңын көрсететін оператор, // ол автоматты түрде қосылып ... ... ... ... іске ... бағдарламаны орындауға болады.
2.5 Компоненттің қасиетін бағдарлама орындалу барысында өзгерту
Жоғарыдағы формаға орналастырылған Button1-компоненттің атын Label1 ... ... ... ... ... ... болады.
Сонымен бірге, осы әрекеттерді динамикалық түрде, яғни бағдарламаның кодын өзгерту арқылы орындауға болады.
Динамикалық түрде компоненттің атын өзгерту үшін OnCreate ... ... ... ... ... үзіндісін келтірейік. Объектілер бақылаушысының терезесіндегі компоненттер тізімін ашыңыз (16-сурет). Тізімдегі TForm1 қатарын таңдап, Events бағанасындағы OnCreate ... оң ... ... екі рет сырт еткізіңіз.
Компоненттер
тізімін ашу
батырмасы
Оқиғаны өңдейтін
дайындаманы
шығару
16-сурет-Объектілер бақылаушысының терезесі
Delphi ортасының шығарған дайындамасына бір ... ... ... ... : = ... ... ... арасында бос орын қалдырмай // жазылады. Апостофқа алынған таңбалар жолы; таңбалар саны
// ... ... аты осы ... ... тұрады end;
Енді бағдарлама қайтадан іске қосылғанда, Button1 батырмасының аты ДЫБЫС-қа өзгертілгенін көруге болады.
3 Delphi ортасының компоненттері
Delphi ортасының компоненттері ... ... ... ... ... ... элементтері ретінде қолданылады. Сонымен қатар, Delphi ортасының көрініспен ... ... яғни ... емес ... ... компоненттері бар. Жалпы дәлірек айтсақ, компонент алдын ала даярланған бағдарламаның үзіндісі, оны қажет болғанда ... ... ... ... ... деп ... керек.
Бұл тарауда Delphi ортасының компоненттерімен танысайық. Delphi ортасының ... ... ... кіреді. Солардың кейбір маңыздыларын қарастырайық.
3.1 STANDARD парағы
STANDARD парағының құрамына келесі компоненттер кіреді ... ... ... ... ... Жиектері бар форма тәрізді басқа ... ... ... ... Menu ... ... меню ... Компонент арқылы күрделі меню құрып, жұмыс атқаруға болады
Popup Menu Көмекші немесе локальды меню. Әдетте меню ... оң ... ... ... ... ... бұл ... шағын жазу орналастырылады
Edit Енгізу қатары. Бір мәтіндік жолды енгізу, көрсету және түзету амалдарын орындауға болады
Memo Көпжолдық мәтін редакторы. Енгізу және ... ... ... ... ... OnClick оқиғасын өңдеуші үзінді кейбір нұсқауларды орындайды
CheckBox Тәуелсіз ауыстырғыш. Бағдарлама орындалу ... ... сырт ... ... Checked мәні ... ... Әдетте осындай ... да бір ... бір ... ... Тышқанмен сырт еткізгенде алдыңғы таңдалған компоненттің босатылуына себеп болады
ListBox Таңдау тізімі. Опциялар варианттарының тізімін ұсынады және ... бір ... ... ... ... таңдау тізімі. Таңдау тізімінен және мәтін редакторынан тұрады
ScrollBar Басқару белдеулері. Windows-терезелері сияқты тік және көлденең ... ... ... Бір ... ... ... ... тобы. Бір-бірімен байланысқан бірнеше ауыстырғыштарымен жұмыс атқаруға мүмкіндік туғызады
Panel Тақташа. Бірнеше компоненттерді біріктіру үшін қолданылады. Ішкі және сыртқы жиектері бар, ... және ... ... ... болады
ActionList Әрекеттер тізімі. Пайдаланушының бір тектес элементтер тобындағы басқару элементін таңдау әрекетіне бағдарламаны сезіндіру амалдарын орындатуға ... ... ... парағының құрамына сұқбаттасу терезелерін орнату үшін қолданылатын келесі компоненттер кіреді (18-сурет).
18-сурет-Additional парағы
Белгісі Аты Орындайтын жұмысы
BitBtn Белгісі және жазуы бар ... ... ... ... ... ... опцияларына қол жеткізу үшін қолданылады
MaskEdit Арнайы мәтіндік редактор. Енгізілетін мәтінді
сүзу үшін қолданылады
StringGrid Жолдар кестесі. Осы комонент мәтіндік мәліметті кесте түріне ... ... ... ... ... ... ... кесте (тіпті сурет те болуы мүмкін)
Image Сурет. Осы компоненттің көмегімен суреттерді, сол сияқты пиктограммалар және ... ... ... Осы ... ... әр ... ... фигураларды (төртбұрыш, эллипс, шеңбер, т.с.с.) формаға орналастыруға болады
Bevel Жиектеу. ... бір ... үш ... ... немесе белдеулермен белгілеу
ScrollBox Қарап шығу белдеулерімен қамтылған тақташа. Егер тақташадағы орналастырылған компоненттер ашылған терезеде толығымен ... онда ... ... түрде орнатылады
CheckListBox Ұсынылған тізімнен бірнеше опцияларды таңдауға мүмкіндік туғызады (әр опция CheckBox ауыстырғышымен қамтылған)
Splitter Шек. Бұл компонент формадағы екі ... ... ... ... және бағдарламаның орындалу барысында компоненттердің арасындағы шегін жылжытуға ... ... ... ... айырмашылығы - өзіндік Windows терезесімен қамтылған. Сондықтан бұл терезедегі мәтінді жиектеуге және жаншылған эффектіні орнатуға болады
ControlBar Басқару белдеулері. Drag$Dock технологиясындағы компоненттерді ... ... ... бұл ... ... ... онда Windows-тің бағдарламаға арналған хабарлары сол терезеге шығарылады
Chart Диаграмма. Берілгендердің графикалық көрінісін шығаратын арнайы тақташаларды құруды жеңілдетеді
3.3 Dialogs парағы
Dialogs ... Windows ... ... ... элементтерін ұйымдастыру үшін қолданылатын компоненттері орналасқан (19-сурет). Осы парақтың объектілері ... ... және ... ... ... ... ... OpenDialog1.Execute then Image1.Picture.LoadFromFile(OpenDialog1.FileName); ... ... ... Dialogs ... ... ... реті: OpenDialog - сұхбаттасуды таңдау; SaveDialog - файлды сақтау; FontDialog - шрифті ... ... - ... ... ... - ... шығару; PrinterSetupDialog - принтерді икемдеу; ... - ... ... ... - ... және алмастыру.
3.4 System парағы
Бұл парақтың компоненттері DDE, OLE, ... және ... ... сервистік элементтеріне қол жеткізуге мүмкіндік туғызады (20-сурет).
20-сурет-System парағы
Timer Таймер, OnTimer оқиғасы Interval (аралығы) қасиетінде анықталған уақыт аралығы бойынша шақырылып ... ... ... 1-ден 65535 мс ... ... ... ... арналған аумақ. Тышқанмен байланысты оқиғаны өңдеу үзіндісінде TpaintBox - пен ... ... ... ... тізімді ListBox, мұнда көрсетілген директориядағы (Directory қасиеті) файлдардың тізімін шығаруға болады. ... ... Mask ... ... ... ... анықтауға болады. Сонымен қатар, FileEdit қасиеті арқылы түрлі редакторлауға мүмкіндік туғызатын ... ... ... ... тізімді ListBox, мұнда ағымдағы табақшаның директориялар құрылымы көрсетіледі
DriveComboBox Арнайы ағымды табақшаны таңдау ComboBox. DirList ... ... ... ... ... ... өту ... қадағалап отырады.
FilterComboBox Арнайы файлдар атын таңдауға мүмкіндік туғызатын ComboBox. Файлдар тізімі Filter - ... ... ... ... Ол үшін FileList ... файл ... үлгісі анықталған TFileListBox элементі орнатылады.
!!!! Жоғарыдағы ... ... ... ... ... арқылы файлдарды таңдау диалогін құрастыруға болады. Аталған компоненттерді сұхбаттасу терезелерін ұйымдастыруда қолданылғанда бағдарламаның бір де бір жолын ... ... ... ... құрылғыларды (CD-ROM, MIDI т.с.с.) басқару жұмыстарын атқарады. Play, Stop, Record батырмаларымен қамтылған. Ал аталған құрылғылармен жұмыс істеу үшін ... ... ... және ... ... ... ... Ole-объектілерін орналастыруға болатын жабдық (контейнер).
DDEClientConv, DDEClientItem, DDEServerConv, DDEServerItem - DDE байланысын ұйымдастыру үшін қолданылатын 4 компонент. Осы ... ... DDE - ... (шығар көзі) және DDE - клиент (қабылдаушы) қосымшаларын құрастыруға болады.
4 DELPHI тіліндегі бағдарламаның ... ... ... ... ... ... кіреді: .dpr кеңейтілуі бар жобаның файлы және .pas кеңейтілуі бар бір немесе бірнеше модульдер файлы.
+ Жобаның құрылымы
Жобаның файлы Object Pascal ... ... және ... ... ... Бұл бағдарламаны Delphi автоматты түрде құрастырады (21-сурет) және ол бірнеше жолдардан тұрады. Delphi ортасын іске қосыңыз, Project=>View Source ... ... ... ... терезені шығарыңыз.
Бағдарламада арнайы сөздер жуандатылып жазылған, бағдарлама Program ... ... End ... және одан ... ... ... ... аяқталады. Object Pascal тілінде көптеген арнайы сөздер әр түрлі нұсқау ретінде қолданылады, ... ... ... оңға және ... ... ... оқиды. Жүйелі жақшаға алынған таңбалар түсініктеме ретінде қолданылады. Сонымен қатар, түсініктемені көрсету үшін "(* *)" ... "//" ... ... ... {$R *.RES} жолы ... ... бірден "$" белгі тұрған) түсініктеме емес, бұл жол компиляторға берілген нұсқау. Мысалы, жоғарыда келтірілген {$R *.RES} жолы - ... ... ... қоса ... туралы баяндайды.
Program сөзі және онан кейін анықталған бағдарламаның атауы - бағдарламаның тақырыбы деп ... ... ... ... ... ... осы сөзбен анықталған басқа файлдарда орналасқан модульдерді қоса компиляциялау туралы хабарлайды. Жоғарыдағы мысалда жобаның файлымен бірге ... Forms және ... өзі ... ... ... Unit1 модульдерін біріктіре отырып компиляциялау туралы берілген нұсқау.
21-сурет-Жобаның құрылымы
Осындай нұсқаудан соң ... ... ... ол Begin ... басталып, End және одан кейін қойылатын нүктемен (терминатор) аяқталады. Қарастырылып отырған бағдарламаның денесі үш орындалатын ... ... ...
Әр оператор Application (Қосымша) объектінің белгілі бір әдісін шақыру жұмысын атқарады.
Object ... ... деп ... ... ... мен ... ... қолданылатын ішкі бағдарламалардың жиынтығынан тұратын және біртұтас болып саналатын бағдарламаның үзіндісін атайды. Объектінің ... ... деп ... және олар кез ... түрде анықталуы мүмкін. Объектінің ішкі бағдарламаларын әдістері деп атайды.
Объектік типтердің негізгі ерекшелігі - объектінің өрістерімен ... ... ... әр ... іс-әректтердің жиынын ішкі бағдарламалар (процедура мен функциялар) арқылы анықтауға болатындығы. Берілгендердің осындай қасиетін инкапсуляция дейді. Инкапсуляция - ол, ... және ... ... алгоритмдерін бір бүтін құрылымға біріктіру деген тұжырым.
Объектік типтердің негізгі қасиеттері - ... ... және ... мен ... бір бірінен ажыратылмауы оларды бағдарламаның бөлек бір тәуелсіз бөлігі ретінде қолдануға мүмкіндік туғызады. Мұндай объектілерді бір ... ... оңай ... ... Бұл ... ... бағытталған бағдарламалау тәсілдері деп атайды.
Қарастырылған мысалдағы Application ... ... Windows ... ... ұйымдастыратын көптеген берілгендер мен ішкі бағдарламалар кіреді. Жалпы Delphi ортасы кез келген жаңа жобаның Application - ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама Windows-тің басқаруымен әр түрлі көмекші жұмыстарды орындайды. Application.Initialize әдісі шақырылғанда компилятордың құрастырған коды процессорды Delphi ортасының даяр бір ... ... ... ... Осы ... ... кейін (немесе ішкі бағдарламадан шыққаннан кейін) келесі жолындағы CreatForm әдісі ... және ... ... ... ... ... оны экранда көрсетеді. Ал Run әдісі берілгендерді және ... ... ... ... келген хабарларды қабылдайды. Close батырмасы басылғанда, бағдарламаға Windows-тан жұмысты тоқтату және жүйелі ресурстарды (жадыны және процессорды) босату туралы нұсқау беріледі.
Жобаның ... ... ... Delphi ... ... және ... ... бұл кодқа килігуге тыйым салынған. Егер бағдарламалаушы осы кодқа әр түрлі өзгерістер енгізіп киліксе, онда Delphi ... осы ... алып ... ... ... ... ... ерекше кеңейтілу қолданылады және әдетте бұл код көрінбей ... - ... ... ... үшін ... ... бірлігі. Модуль деп бағдарламаның белгілі бір тәуелсіз бөлігін ... және олар ... және ... ... екі топқа бөлінеді. Модульдің коды бағдарламаның бет ... ... ... модульдерде және бағдарламаларда пайдалану мүмкіндігін туғызатын бөлек компиляцияланатын (компьютердің тіліне аударылатын) әр түрлі типтердің анықтамалық бөлігінен және ... ... ... ... ... ... қолданбалы бағдарламалардың жиынын құрастыруға мүмкіндік береді және олар жадтың бөлек сегментінде орналасады. Жалпы ... ... ... ... бағдарлама. Модульдерді қолдану арқылы күрделі бағдарламаларды құруға болады.
Кез келген модульдің құрамына келесі бөліктер кіреді:
* Тақырыбы;
* Интерфейстік бөлігі;
* Орындалатын бөлігі;
* ... ... Unit ... ... ... сонан соң модуль атауы және үтірлі нүкте тұрады. Интерфейстік бөлігі Interface ... ... ал ... ... ... ... Модульдің терминаторы бағдарламаның терминаторы сияқты - нүктелі End.
Интерфейстік бөлігінде ... ... ... және оның аты Uses ... ... барлық модульдер мен бағдарламаларға қол жетерлік мүмкіндігін туғызатын идентификаторлардың анықтамасы орналасады. Сонымен қатар, бұл бөлігінде ортақ тұрақтылар, түрлер, ... және ішкі ... ... Бұл ... ішкі ... тек қана көрсетіледі.
+ Модульдердің тақырыбы, интерфейстік және ... ... ... - оны ... ... және негізгі бағдарламамен байланыстыру үшін қолданылады. Модульдің интерфейстік объектілеріне қол ... үшін ... ... TPU ... тіліне аударылған) файлдың атын көрсету керек. Бұл байланыс келесі сөйлем арқылы жүзеге асырылады:
USES ;
USES - ... сөз; - ... және ... ... ... ... ... тізімі. Бұл сөйлемді - қолданылатын модульдер спецификациясы деп атайды және ол негізгі бағдарламаның ... соң ... ... Егер ... модуль басқа бір модульдің объектілерін қолданса, онда осындай спецификация Interface түйінді сөзінен соң бірден орналасады. Пайдаланылатын модульдердің спецификациясы келтірілген ... ... ... ... ... бөлігінің барлық сипаттамалары белгілі деп саналады.
Модульдің интерфейстік бөлігінде негізгі бағдарламада және басқа модульдерде қолданылатын аталмыш модульдің ... ... ... объектілері анықталады (түрлер, кластар, ішкі бағдарламалар - процедуралар және ... ... ... сияқты бұл анықтамадағы объектілердің реті кез келген түрде болады. Интерфейстік бөлікте ішкі бағдарламалардың тек қана тақырыптары келтіріледі, ал олардың ... ... ... ... ... ... - ... орындалатын бөлігінде интерфейсте көрсетілген ішкі бағдарламалардың орындайтын жұмысыанықталады. Ішкі бағдарламалардың орналасу реті интерфейстік бөлігінде ... ... ... ... да мүмкін.
Ішкі бағдарламалардың тақырыбында атын ғана келтірсе болады, себебі параметрлер тізімі және функция нәтижесінің түрі интерфейсте ... ... ... осы ... аталмыш модульге ғана тән және бұл модульден тыс белгісіз тұрақтыларды, түрлерді, айнымалыларды және ішкі ... ... ... Case ... ... ... енгізілген екі санға таңдамалы тізімнен қажетті амалдың түрі анықталады және осы ... ... ... ... яғни ... ... ... формасына келесі өзгерістерді енгізейік. Енгізу және амалдың таңбасын ... ... ... үшін ... ... тағы да екі батырма орналастырамыз. Ол үшін File=>New Application опцияларын орындап, edInput компонентін 23-суретте көрсетілгендей күйде жылжытамыз. Енді edInput ... сол ... Standard ... ComboBox ... ... компонентін орнатамыз және оның Name қасиетін cbSign деп өзгертеміз. Осы компоненттің Item қасиетінің диалог терезесін ашып, математикалық ... ... ... ... көрсетеміз: + - * / ОК батырмасын басып, терезені жабамыз.
Соңында cbSign батырмасының сол ... тағы бір Tedit ... ... және оны edInput1 деп ... (Name ... Осы үш компоненттің Text қасиетін тазалауды ұмытпаңыз. Сонымен, бағдарламаның жұмыс ... ... lbInput1 ... ... ... ... ... сонан кейін cbSign батырмасындағы тізімнен арифметикалық амалдың белгісі ... және edInput ... ... ... ... Нәтижесі bbRun батырмасын басқанда есептеледі және бірден баспаға шығарылады.
Енді procedure TfmExample.bbRunClick(Sender: TObject) үзіндісін ... ... ... Windows, ... ... Classes, Graphics,
Controls, Forms, Dialogs, StdCtrls, Buttons, ExtCtrls;
type
TfmExample = class(TForm)
Panel1: TPanel;
bbRun: TBitBtn;
bbClose: TBitBtn;
edInput: Tedit;
lbOutput: TLabel;
mmOutput: TMemo;
edInput1: TEdit; // жаңа ... ... ... жаңа ... компонент
procedure bbRunClick(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
Арифметикалық амалдың түрін таңдауда ComboBox - ашылатын таңдамалы тізім ... ... Бұл ... Items ... ... ... ... әр жол бір арифметикалық амалдың таңбасын көрсетеді. Жолдардың реттегі нөмірі нөлден басталады. Таңдалған жолдың нөмірі sbSign.ItemIndex қасиетінде сақталады, егер тізімнен бір де бір жол ... онда ...
5.2 ... ... ... ... ... бағдарлама бойынша массив элементтеріне 0 мне 1000 аралығындағы кез келген кездейсоқ мән ... де ... ... ... ... fmExample формасы қолданылған және procedure bbRunClick(Sender:TObject)-bbRun батырмасы басылғандағы оқиғаны өңдеуші үзінді келесі түрде ... ... n=10; ... of integer; ... ... i:=1 to n ... ... end;
24-Сурет-Массив элементтеріне 0-1000 аралығындағы
кездейсоқ сандар меншіктеледі
5.3 DELPHI ортасындағы динамикалық массивтер
Delphi 4 ортасынан бастап динамикалық массивтер деген ұғым енгізілген. ... ... ... массивтердің индекстер аралығын анықтаудың қажеті жоқ және массив ішкі жады кеңістігінде орналасады .
Қорытынды
Көріп отырғандай біз Delphi программалау ортасымен таныстық. Delphi ... өте ... ... бірі ... ... Ал информатика және алгоритмдеу салаларында, айтпаса да белгілі, өте кең көлемде қолданылады. Бұл ... әрі ... ... ... әлі де өте үлкен жетістіктерге ие бола жататынымызға сенуге болады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Гофман В. Хомоненко А. Delphi 5. - СПб.: ... ... ... ... ... ... ... в среде Delphi.
* Конопка Р. Создание оригинальных компонент в среде Delphi.
* Н. Культин. Delphi в задачах и примерах. - СПб.: ... ... Сван Т. ... ... в Delphi для Windows ... Шумаков П.В. Delphi 3 и создание приложений баз данных.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi ортасында программалау29 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Delphi программалау ортасы туралы10 бет
Delphi программалау ортасы. Мәліметтер базасы19 бет
Delphi программалау ортасында Қазақстан туралы мәліметтер қорын даярлау 51 бет
Delphi программалау ортасының негізі34 бет
Delphi тілінде программалау ортасымен танысу12 бет
Операторлар және ішкі программалар (Delphi программалау ортасы)22 бет
“Delphi программалау ортасында графикалық компоненттерді пайдалану әдістемесі”34 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь