Жергілікті желілер

I. Кіріспе

II. Негізігі бөлім
КОМПЬЮТЕРЛІК ЖЕЛІЛЕР ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
2. Желілердің типтері
3. ЖЕЛІЛЕР ТОПОЛОГИЯСЫ
4. ЖЕЛІЛЕРДІҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ
5. ХАТТАМАЛАР
6.. ИНТЕРНЕТ

III. Қорытынды
14. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Пәннің мақсаты: компьютерлік жүйелерді құрудың жалпы мәселелері: жүйеленуін, аппараттық құрамдастарын, байланыс тізбегін, желілік модельдерді, компьютерлік желілердің құрылу принципін және тағайындалуын зерттеу, желілердің негізгі ақпараттық қызметтерін, Интернет мүмкіндіктерін қарау, желілік терминологияға негізгі түсініктемелер берілген, архитектуранаың түрлері, топологиясы және қатынау әдістері сипатталған. ЛВС-тің негізгі компоненттері (желілік адаптерлер, желілік операциялық жүйелер, желілік қызметтер және т.б.) және желілерге қойылған талаптар сипатталған. Негізгі операциялық жүйелердің ерекшеліктері, территориалдық желілердің құрылымы мен ақпараттық қызметтері қаралған. Сондай-ақ желілік жабдықтар туралы мағлұмат берілген.
Кітаптың міндеттері: студенттерде жүйеленген түрде компьютерлік желілер мен ауқымды және жергілікті желілердің дәстүрлі және перспективті технологияларының ерекшеліктері туралы түсініктерді қалыптастыру. Студенттерді компьютерлік желілерді құрудың принциптерін әзірлеу мен ауқымды және жергілікті желілердің дәстүрлі және перспективті технологияларының ерекшеліктері туралы түсініктерді, зерттеу және желіні құрып, басқару әдістерін игеруге дайындау.
«Компьютерлік ақпараттық жүйелер» - ғылым мен техниканың жаңа, өте жылдам дамып келе жатқан саласы. Компьютерлік желілерді жоспарлау мен құру жұмыстары әлемнің алдыңғы қатарлы елдерінің барлығында бірдей жүріп жатыр.
Телекоммуникациялар мен ақпараттық-есептеуіш желілерді ұйымдастыру мен жұмыс істеу принциптерін зерттеу үшін есептеуіш техника және информатика, электроника, электротехника негіздері бар кең ауқымды терең білімді болуымыз қажет. Осы білімдерді желілік технология, электр байланысы техникасы мен т.б. туралы білімдермен толықтыру керек. Кітапта компьютерлік желілердің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеуі туралы негізгі білімді береді.
Компьютерлік желілер әдістемелік нұсқауында «Желілік технологиялар негіздері» атты бағдарламаға негізделеді. Кітапта желілік тақырыпшалармен таныстырады және желілерді ұйымдастыру мен жұмыс істеуі, олардың құрылымы, желілік құрамдастарын жәй әрі тиімді түрде жалпы түсініктеме берілген.
Желілерде компьютерлерді іс-жүзінде қосуға қолданатын топологияның түрлері берілген. Желілерде деректерді жіберу ашық желілердің стандарт бойынша халықаралық ұйым әзірлеген эталонды базалық модельдер негізінде жүзеге асады. Ақпараттық желілер арқылы деректерді берудің ережелері мен процедуралары сипатталған. Желілік құрал-жабдықтардың түрлері, олардың тағайындалуы мен жұмыс принципі келтірілген. Желілерді ұйымдастыруға қажетті желілік бағдарламалық қамтамасыз ету сипатталған. Әйгілі желілік операциялық жүйелер, олардың кемшіліктері мен мүмкіндіктері зерттелген. Желі аралық әсерлесудің қағидалары қарастырылған. Желілік қауіпсіздік саласындағы негізгі түсініктер берілген.
1. Керимбаев Н.Н., Кожамбердиева М.И., К32 Компьютерлік желілер: оқу-әдістемелік құрал -Алматы, 2007.
2. Олифер В.Г., Олифер Н.А. Компьютерные сети. Принцпы, технологии, протоколы. М., 2001г.
3. К.З. Халықова., Информатиканы оқыту әдістемесі.
4. Танымбаев С.Т. Вычислительные машины и системы. Алматы, Рауан, 1991г.
5. Олифер В.Г., Олифер Н.А. Новые технологии и оборудование ІР-сетей. Санк-Петербург., 2000г.
6. Зельднер Г.А. и др. Компьютер на связи! Факс-модем, модем, глобальные сети, E-Mail,BBS. Изд.ABF Москва, 1998г.
7. Кирсанов Д. Факс-модем: от покупки и плдключения до выхода в Интернет. Изд. «Символ-Плюс», С-Петербург, 2001г.
8. Технологии электронных коммуникаций том 27 «Межсетевые протоколы и мультисети», Москва, СП «Эко-Трендз» 1992г.
9. Технологии электронных коммуникаий том 28 «Unix: Сетевые возможности», Москва, СП «Эко-Трендз» 1992г.
10. А.В. Фролов, Г.Ф. Фролов. «Глобальные компьютерные сети»; М. «Диалог – Мифи», 1996г.
11. Романец Ю.В., Тимофеев П. А., Шаньгин В.Ф. Защита информации в компьютерных системах и сетях. М., Радио и связь, 1999г.
Анин Б. Защита компьютерной информации. Спб.: DYV. Санк-Петербург, 2000г.
        
        Казакстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі
Қазақ Мемлекеттік Қыздар Педегогика ... және ... ... ... ... ... ... мамандығының
4 курс студенті 402 топ ... ... ... А. ... 2007
КІРІСПЕ.
Пәннің мақсаты: компьютерлік жүйелерді құрудың жалпы мәселелері: жүйеленуін, аппараттық құрамдастарын, байланыс тізбегін, желілік модельдерді, компьютерлік желілердің құрылу ... және ... ... ... ... ... ... Интернет мүмкіндіктерін қарау, желілік терминологияға негізгі түсініктемелер берілген, ... ... ... және ... ... ... ... негізгі компоненттері (желілік адаптерлер, желілік операциялық жүйелер, желілік қызметтер және т.б.) және желілерге қойылған талаптар сипатталған. Негізгі операциялық жүйелердің ерекшеліктері, ... ... ... мен ақпараттық қызметтері қаралған. Сондай-ақ желілік жабдықтар туралы мағлұмат берілген.
Кітаптың ... ... ... түрде компьютерлік желілер мен ауқымды және жергілікті ... ... және ... ... ... ... түсініктерді қалыптастыру. Студенттерді компьютерлік желілерді құрудың принциптерін әзірлеу мен ауқымды және ... ... ... және ... ... ... туралы түсініктерді, зерттеу және желіні құрып, басқару әдістерін игеруге дайындау.
- ғылым мен техниканың жаңа, өте жылдам дамып келе ... ... ... ... ... мен құру ... ... алдыңғы қатарлы елдерінің барлығында бірдей жүріп жатыр.
Телекоммуникациялар мен ... ... ... мен жұмыс істеу принциптерін зерттеу үшін есептеуіш техника және информатика, электроника, электротехника негіздері бар кең ауқымды терең білімді болуымыз ... Осы ... ... ... ... ... ... мен т.б. туралы білімдермен толықтыру керек. Кітапта компьютерлік ... ... мен ... істеуі туралы негізгі білімді береді.
Компьютерлік желілер әдістемелік нұсқауында атты бағдарламаға негізделеді. Кітапта желілік ... ... және ... ұйымдастыру мен жұмыс істеуі, олардың құрылымы, желілік құрамдастарын жәй әрі тиімді түрде жалпы түсініктеме берілген. ... ... ... қосуға қолданатын топологияның түрлері берілген. Желілерде деректерді жіберу ашық желілердің стандарт бойынша халықаралық ұйым әзірлеген эталонды ... ... ... ... ... ... желілер арқылы деректерді берудің ережелері мен процедуралары сипатталған. Желілік құрал-жабдықтардың түрлері, олардың тағайындалуы мен жұмыс принципі келтірілген. ... ... ... ... бағдарламалық қамтамасыз ету сипатталған. Әйгілі желілік операциялық жүйелер, олардың кемшіліктері мен мүмкіндіктері зерттелген. Желі аралық әсерлесудің қағидалары қарастырылған. Желілік ... ... ... ... берілген.
Кітаптағы негізгі түсініктер мен терминдерді дайындау үшін интернеттегі ақпараттық-іздеу ... ... ... ... ... ... және тізбекте көрсетілген әдебиеттер қолданылған. атты әдістемелік нұсқау информатика ... ... және ... ... ЖЕЛІЛЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ОЛАРҒА ЖАЛПЫ ШОЛУ.
Желі-мәліметтерді өңдеу мен ... ... ... ... ... ... әдетте қолданушының жекелік меншігінде болады және біршама аймағы мен аймақ бойынша қасиеттер арқылы бөлінеді:
* Жергілікті есептеуіш ... (ЖЕЖ) ... Local Area Network (LAN), бір ... біршама жақын орналасқан ғимараттарда болады. ЖЕЖ әдетте кез-келген ұжымның ... ... ... ... ... оны ... деп атайды.
* Таратылған компьютерлік желілер, ауқымды немесе Wide Area Network (WAN), көпшілігінде аймақтық, аралас және ауқымды болып бөлініп әртүрлі ... ... және ... ... Осы ... ... ауқымды желілер төрт негізгі түрлеріне бөлінеді: қалалық, аймақтық, ұлттық және трансұлттық. өте ... ... ... ... мысал ретінде мыналарды айтуға болады: Internet, EUNET, Relcom, FIDO.
Жалпы жағдайда желілердің құрамына мына элементтерді ... ... ... ... ... ... каналдары (кабельді, жасанды серіктік, телефондық, радиоканалдар, талшықты-оптикадық және т.б.);
* Әртүрлі типті дабылдарды түрлендірушілер;
* Желілік құрал-жабдықтар.
Желінің екі түсінігін ажыратуға болады: қатынастық желі және ... желі (1.1. ... жүйе ... жүйе ... жүйе ... жүйе №1
Ақпараттық жүйе №2
Ақпараттық жүйе №n
Қатынастық желі
1.1. сурет
Қатынастық желі мәліметтерді алысу үшін және мәліметтерді түрлендіруге ... ... ... ... ...
Коммуникациялық желілер физикалық құралдарының жалғасуының типтері бойынша бөлінеді.
Ақпараттық желі ақпаратты сақтау мен қорғау үшін арналып, ақпараттық жүйелерден құралады. Коммуникалық желі ... ... ... ... құралуы мүмкін:
Ақпараттық жүйе деп ақпаратты жеткізуші немесе тұтынушы болып келетін жүйені айтаға болады.
Ақпараттық және қатынастық желілер
Компьютерлік желі ақпараттық жүйелер мен ... ... ... желі деп, ... ... ... және ... мүмкіндігі бар объектіні айтады. Ақпараттық желінің құрамына компьютерлер, бағдарламалар, пайдаланушылар мен деректерді оңдеп, беру үрдісіне арналған ... да ... ... Пайдаланушының қойған міндеттерін орындауға арналған ақпараттық жүйе ... ... ... ... (client) деп ... ... ... кәдімгі дербес компьютерден онда желілік картаның (желілік адаптер) болуымен ерекшеленеді, ол ... және ... ... ... ... беруге арналған арна.
Байланыс арнасы деп сигналдар берілетін жолдарды немесе құралдарды түсінуге болады. Сигналдарды беру ... ... ... ... арна деп ... ... арналары (data link) желілік құрылғылар және байланыстың физикалық құралдары арқылы ... ... ... ... ... ... ... шырмалған қостар, коаксиальды кабельдер, оптикалық арналар немесе эфир негізінде құрылған. ... желі мен ... ... физикалық арналары арқылы әсерлесуші ақпараттық жүйелер арасында логикалық арналар орнатылады.
Логикалық арна - бір ... ... ... беру ... ... арна ... бойынша бір немесе бірнеше физикалық арналарда салынады. Логикалық арнаны физикалық арналар мен коммутация түйіндері ... ... ... деп ... болады.
Желідегі ақпарат алмасу процедуралары бойынша объектілер арасында деректер блогі арқылы беріледі. Бұл ... ... беру ... деп ... ... - екі немесе бірнеше құрылғылар арасында ақпаратты алмасу процедурасының пішімін орнататын ережелердің ... ... ... ... деп ... ... ... сипатталады. Траффик (traffic) - деректерді беру желісіндегі хабарлардың ағымы. Бұл түсінік желідегі таңдалған нүктелерден өткен деректер блогінің ... ... және оның ... ... көрсетілген олардың ұзындығын білдіреді.
Желінің сипаттамасына қатынау әдісі айтарлықтай әсер етеді. Қатынау әдісі - деп, ... ... ... қатынауды қалай басқару және қай жұмыс станциясы келесі болып байланыс арнасын қолданатынын анықтайтын әдісті айтады.
Желіде барлық жұмыс станциялары бір ... ... деп ... ... құрылым бойынша физикалық байланыс арналары арқылы түйіскен. Топология - ... ... ... бір ... ... ... желідегі физикалық түйісудің сипаттамасы. Топологияның түрі жұмыс станцияларының өнімділігін, жұмысқа қабілеттілігін және пайдалану сенімділігін анықтайды және ... ... ... ... ... Желінің топологиясына қарай қатынаудың нақты бір әдісі қолданылады. ... ... ... ... оның ... байланысты. Архитектура - бұл желідегі ... ... ... ... ... және ... байланысын анықтайтын концепция. Ол желінің техникалық және бағдарламалық құралдарының логикалық, функционалдық әрі физикалық ... ... ... желінің элементтерінің аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етілуінің құрылуы және жұмысының принциптерін ... ... ... үш ... ... ... терминал - бас компьютер, архитектура клиент-сервер және біррангтік ... ... ... ... ... белгілері бойынша жүйелеуге болады: компьютерлердің қашықтығы, топологиясы, тағайындалуы бойынша, ... ... ... ... ... және ... ... әдістеріне, қатынау әдістеріне, беріліс ортасының түрлеріне, деректердің берілу жылдамдықтарына және т.б. қарай. Бұл ... ... ... алда ... ... ... қарастырылады.
Желілерді қолданудың мүмкіндіктері.
Компьютерлік желілер ақпаратты өңдеу және беруді жылдамдатуды қамтамасыз ететін, адамдар мен компьютерлердің бір біріне қызмет көрсетудің бір ... ... ... ... ... 30 жыл ... ... Компьютерлердің мүмкіндіктері жоғарылағанда және дербес компьютерлерге көпшілік қол жеткізген кезде, желілердің дамуы жылдамдай түсті.
Желіге біріктірілген компьютерлер ақпараттарымен алмасады және ... ... ... мен ... ... ортақтасып қолданады. 1.2. сурет.
Желілік принтер
Желілік плоттер
1.2. сурет - ... ... ... ... арқылы қорлар мен ақпаратты бөлуге болады. Төменде желідегі ... ... ... жеке ... ... қиын ... ... көрсетілген:
Компьютерлік желі шалғай құрылғыларды бірігіп қолдануға мүмкіндік береді, оның ішінде:
o ... ... ... жинақтаушылар;
o CD-ROM жетектері;
o дискжетектер;
o стримерлер;
o сканерлер;
o факс-модемдер;
Компьютерлік желі қорларды бірігіп қолдануға мүмкіндік береді:
o каталогтар;
o файлдар;
o қолданбалы бағдарламалар;
o ойындар;
o деректер ... ... ... жүйе ... ... қамтамасыз ететін, файлдар мен жазбаларды тоқтатып, жалпы деректер базасына барлық пайдаланушыларға бір мезгілде қатынауды қамтамасыз ететін көпшілік пайдаланатын бағдарламалармен жұмыс ... ... ...
Желінің архитектурасын таңдау
Желінің архитектурасын таңдау желінің тағайындалуына, жұмыс станцияларының санына және онда орындалатын жұмысқа байланысты.
Біррангілі желіні таңдау керек, ... ... саны ... ... ... машиналар бір-біріне жақын орналасса;
o қаржылай мүмкіндігіңіз жоғары болмаса;
o ДБ сервері, факс-сервер немесе басқа арнайы серверді қажет ... ... ... ... ... етпесеңіз немесе оған мүмкіндігіңіз болмаса.
Клиент-серверлік желіні таңдау қажет, егер:
o пайдаланушылардың саны 10-нан көп болса;
o орталықтандырылған ... ... ... ... немесе қорға көшірме жасау қажет болса;
o ... ... ... ... ... желіге қатынау қажет болса;
o пайдаланушылар деңгейінде қорларды бөлу қажет болса.
Бағдарламалық ... ... және ... ... бар желілерде деректерді біріңғай ұсыну үшін стандарттар бойынша халықаралық ISO ... ... ... Organization) ұйымы OSI (Open System Interconnection) ашық жүйелерінің базалық моделін әзірледі. Бұл модель байланыс сеансын ұйымдастыру кезінде түрлі желілік орталарда ... беру ... мен ... сипаттайды. Модельдің негізгі элементтері - деңгейлер, ... ... және ... ... ... ... ... модельдің құрылымы берілген. OSI моделінің әрбір деңгейі желі бойынша деректерді беру үрдісінде нақты бір тапсырманы орындайды. Базалық модель желілік ... ... ... ... табылады. OSI желіде қатынастық функцияларды жеті деңгейге ... ... ... ашық ... ... облыстарындағы үрдістердің түрлі бөлімдеріне қызмет көрсетеді.
Модельдің әрбір деңгейі өзінің қызметін атқарады. Деңгей жоғары болған сайын, оның тапсырмасы күрделене түседі.
OSI ... жеке ... ... ... ... ... тобы түрінде қарауға болады. Мысалы, бір деңгей деректердің ASCII түрінен EBCDIC түріне айналуын қамтамасыз етеді және онда осы тапсырманы орындауға ... ... ... ... ... төменгі деңгейден сервисті сұрап, өзінен жоғары тұрған деңгейге сервисті қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... бұл ... сәйкес, бір желіден екіншісіне деректердің көшірілуінің талабы. Деректерді адрестеу ... ... ... ... ... ... міндеті.
Қарастырылған модель бір желіде түрлі өндірушілердің ашық жүйелерінің әсерлесуін анықтайды. Сондықтан ол төмендегілер ... олар үшін ... ... жасайды:
o қолданбалы үрдістердің әсерлесуі;
o деректерді ұсыну формалары;
o деректерді бірдей сақтау;
o желілік ... ... ... ... мен ... ... бағдарламалар мен техникалық құралдарды диагностикалау.
Қолданбалы деңгей (Application layer)
Қолданбалы деңгей қолданбалы үрдістерге әсерлесу ... ... ... ... етеді, жоғарғы (жетінші) жеңгей болып табылады және қолданбалы үрдістерге жақын. Шын мәнісінде қолданбалы деңгей бұл - файлдар, ... және ... ... ... ... қорларға пайдаланушылар қатынауға мүмкіндік алатын түрлі хаттамалардың жинағы, ол сондай-ақ өзінің біріккен жұмысын ұйымдастырады, мысалы электрондық поштаның ... ... [30]. ... ... ... элементтері файлдарды қайта жіберу және терминалдарды эмуляциялау бағдарламалары сияқты нақты қолданбалы бағдарламалар үшін сервисті қамтамасыз етеді. Мысалы, егер бағдарламаға ... ... ... ... он ... ... ... басқару, қатынау және жіберу хаттамалары FTAM (File Transfer. Access and ... ... OSI ... ... ... орындауы тиіс қолданбалы бағдарлама (мысалы, компьютерде деректерр базасын жаңарту), нақты деректерді Дейтограмма түрінде қолданбалы деңгейге ... Бұл ... ... бірі - ... ... ... қалай өңдеу қажеттігін анықтау, яғни басқа сөзбен айтқанда, бұл ... ... ... ... керектігі.
Қолданбалы деңгейді операциялайтын деректердің шамасы әдетте хабарлама (message) деп аталады.
Қолданбалы деңгей келесі қызметтерді атқарады:
* ... ... ... әдістері мен түрлері сипаттау;
* түрлі жұмыс түрлерін орындау;
+ файлдарды беру;
+ тапсырмаларды ... ... ... және ... ... адрестері, электронды қолдары арқылы пайдаланушыларды идентификациялау;
* жұмыс сітеп отырған абоненттерді анықтау және жаңа қолданбалы үрдістерге қатынау мүмкіндіктерін анықтау;
* ... бар ... ... ... анықтау;
* басқа қолданбалы үрдістерге қосылуға сұраныстарды ұйымдастыру;
* әкімшілік деңгейге ақпараттарды сипаттау әдістеріне өтінімдерді беру;
* үрдістердің жоспарланған диалогтары процедураларын таңдау;
* ... ... ... ... ... және ... ... әсерлесуін синхрондау;
* қызмет көрсетудің сапасын анықтау (деректердің блоктарын жеткізу уақыты, мүмкін қателік жасалудың жиілігі);
* қателікті түзету және деректердің ... ... ... ... ... ... шектеулерді келістіру (нышандар жинағы, деректер құрылымы).
Аталған қызметтер сервистің түрлерін анықтайды, ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ, қолданбалы деңгей қолданбалы үрдістерге физикалық, арналық, желілік, транспорттық, сеанстық және әкімшілік деңгейлер ... ... ... ... ... ... ... ақпаратты беру қажет. Мұны жүйелік және пайдаланушының бағдарламалық қамтамасыз етуі жүзеге асыра алады.
Қолданбалы деңгей қосымшалардың жүйеге қатынауына жауап ... Бұл ... ... - ... ... ... пошталық хабарламалармен алмасу және желіні басқару.
Жоғарғы үш деңгейдің кеңінен ... ... FTP (File Transfer ... файлдарды беру хаттамасы;
o TFTP (Trivial File Transfer ... ... ... ... хаттамасы;
o Х.400 электрондық пошта;
o Telnet қашықтағы ... ... SMTP (Simple Mail Transfer ... ... алмасудың қарапайым хаттамасы;
o CMIP (Common Management Information ... ... ... ... ... SLIP IP (Serial Line IP) тізбекті сызықтар үшін. Деректерді әрбір нышан бойынша жіберудің тізбекті хаттамасы;
o SNMP (Simple Network Management Protocol) ... ... ... ... FTAM (File ... Access and ... файлдарды жіберу, қатынау және басқарудың хаттамасы.
Деректерді ұсыну деңгейі (Presentation layer)
Деректерді ұсыну ... ... ... ... ... ... ... арасында алмасатын деректерді ұсынады.
Бұл деңгей қолданбалы деңгей беретін ақпараттың басқа ... ... ... ... ... ... етеді. Қажет болған жағдайда ұсыну деңгейі ақпаратты жіберу сәтінде деректер пішімін жалпы пішімге келтіреді, ал қабылдау кезінде керісінше ... ... ... ... ... ... деректердің ұсынылуындағы синтаксикалық айырмашылықтарды түсіне алады. Мұндай жағдай деректері алмасуы қажет әртүрлі компьютерлері бар (IBM PC және ... ... ... ... ... деректер базасының өрістеріндегі ақпарат әріптер және сандар, кейде графикалық кескін түрінде ұсынылуы тиіс. Мұндай деректерді ... ... бар ... тұрінде өңдеу қажет.
Деректерді ұсынудың негізінде модельдің барлық деңгейлеріне ортақ ASN.1 жүйесі жатыр. Бұл жүйе ... ... ... үшін ... ... ... ... мәселесін шешеді. Осы деңгейде деректерді шифрлеуге және қайта ... ... ... орай ... ... ... сервистерде деректердің құпиялылығы сақталады. Мұндай хаттамалардың мысалы - Secure Socket Layer (SSL) хаттамасы, ол ТСР/ІР ... ... ... ... үшін ... хаттамалармен алмасуды қамтамасыз етеді. Бұл деңгей қолданбалы деңгейдің деректерін түрлендіріп (кодтау, компрессия және т.б.) траспорттық деңгей үшін ақпарат ... ... ... деңгей келесі негізгі қызметтерді атқарады:
o қолданбалы үрдістердің әсерлесуінің сеанстарын анықтауға ... ... ... ... ... ... ұсынылуын келістіру;
o деректерді ұсыну түрлерін жүзеге асыру;
o графикалық матералдарды ұсыну ... ... ... ... ... ... ... сұраным жіберу.
Деректерді ұсыну деңгейінің хаттамалары әдетте модельдің жоғарғы үш деңгейінің хаттамаларының негізгі бөлімі болып табылады.
Сеанстық деңгей (Session ... ... - ... ... ... ... арасындағы сеанстарды жүргізу үрдісін анықтайтын деңгей болып табылады. ... ... ... ... ұсынады және осы сәтте қай жақ белсенді болып тұрғанын бекіту үшін ... ... ... ... ... ... жағдайда соңғы бақылау нүктесіне қайта оралып, қайта бастамас үшін ұзын берілістерге бақылау нүктелерін қоюға синхрондау құралдар мүмкіндік ... ... ... қосымшалар сеанстық деңгейді көп пайдаланбайды, сондықтан ол аз қолданылады.
Сеанстық деңгей қолданбалы үрдістер арасында ақпараттың ... ... ... бір ... берілуін, қабылдауын координациялайды. Бұдан басқа, сеанстық деңгей қосымша түрде парольдерді, диалогты басқару, төменгі деңгейлерде қате табылып, жаңылыс орын ... соң, ... ... ... болдырмау және синхрондау қызметтерін атқарады. Бұл деңгейдің функциялары түрлі жұмыс станцияларында жұмыс істейтін екі қолданбалы бағдарламалар арасында байланыстың координациясында. Бұл ... ... ... ... ... ... Осы функциялардың қатарына сеансты бастау, сеанс кезінде хабарламалар дестесін қабылдау мен беруді басқару және сеансты тоқтату кіреді.
Сеанстық деңгейде екі ... ... ... ... ... ... анықталады:
o жартылайдуплексті (үрдістер деректерді қатары бойынша қабылдап, жібереді);
o дуплексті (үрдістер деректерді бір мезгілде беріп, қабылдайды).
Жартылайдуплексті режімде сеанстық ... ... ... ... ... ... береді. Екінші үрдіс жауап беретін кезде, деректер ... оған ... ... ... тек ... ... бар ... ғана берілісті рұқсат етеді.
Сеанстық деңгейдің қызметтері:
o әсерлесуші ... ... ... ... ... ... және тоқтатылуы;
o қолданбалы үрдістер арасында қалыпты және жылдам түрде деректерді берілуін орындау;
o қолданбалы үрдістердің әсерлесуін басқару;
o ... ... ... ... жағдайлар туралы қолданбалы үрдістерге хабарлау;
o қолданбалы үрдісте істен шығу ... ... соң ... ... ... ... ... келтіру;
o қажетті жағдайларда қолданбалы үрдісті тоқтату және оны қалпына келтіру;
o деректерді жоғалтпай, сеансты тоқтату;
o сеанстың жүрісі туралы ерекше ... ... ... ... машиналар арасында деректердің алмасу сеансын ұйымдастыруға жауап береді. Сеанстық деңгейдің хаттамалары әдетте ... ... үш ... ... ... ... бөлігі.
Транспорттық деңгей (Transport Layer)
Транспорттық деңгей қатынастық желі ... ... ... арналған. Транспорттық деңгейде дестелер блоктарға бөлшектенеді. Жіберушіден алушыға берілу жолында дестелер жоғалуы немесе жойылуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... кейбіреулері сенімді байланысты қажет етеді. Транспорттық деңгейдің ... - ... ... деңгейлеріне немесе қосымшаларға деректерді қажетті сенімділікпен жеткізу. OSI моделі транспорттық деңгей ұсынатын сервистің бес класын анықтайды. Сервистің бұл ... ... ... ... ... ... үзілген байланыстың қалпына келтірілуі, жалпы транспорттық хаттама арқылы ... ... ... ... ... ... ... құралдарының болуы, ең бастысы, дестелердің жоғалуы, екі еселенуі және ... ... ... ... ... түзететіні.
Транспорттық деңгей желідегі физикалық құралдардың (жүйелердің, ... ... ... анықтайды. Бұл деңгей ақпараттардың блогін алушыларға жеткізілуіне кепілдік береді және осы берілісті ... Оның бас ... - ... ... ақпарат алмасудың сенімді, тиімді және ыңғайлы болуын қамтамасыз ету. Өңдеу үрдісінде ... көп ... ... ... деңгей дестелердің кезекпен өтуін бақылайды. Егер алдында алынған хабарлама қайталанса, бұл деңгей оны ... оны ... ... ... қызметтері:
o желі бойынша берілістерді бақылау және деректер ... ... ... ... ... ... табу, оларды шамасына қарай жою және түзетілмеген қателіктер туралы хабарлау;
o істен шыққан соң және қателіктерден соң берілісті қалпына келтіру;
o ... ... бөлу ... ... ... ... беру кезінде басыңқы бағыттарды ұсыну (қалыпты немесе жылдам);
o берілісті растау;
o ... ... ... блоктарды жою.
Транспорттық деңгейден бастап, әдетте желілік операциялық жүйенің ... ... ... хаттамалар бағдарламалық құралдармен жүзеге асырылады.
Транспорттық деңгейдің кеңінен таралған хаттамалары:
o ТСР (Transmission Control Protocol) - TCP/IP стектің ... ... ... UDP (User Datagram ... - TCP/IP стегінің пайдаланушылық дейтограммалар хаттамасы;
o NCP (NetWare Core Protocol) - NetWare ... ... ... SPX ... Packet ... - Novell ... дестелерін қатарлап алмасуы;
o TP4 (Transmission Protocol) - 4 класс берілісінің хаттамасы.
Желілік деңгей (NetWork layer)
Желілік деңгей ... ... ... абоненттік және әкімшілік жүйелерді қосатын арналарды жүргізуді, ең тиімді және жылдам жол бойынша маршрутты таңдауды ... ... ... екі жүйе ... есептеуіш желіде байланысты орнатады және олардың арасына виртуалды арналарды жүргізеді. Виртуалды және ... арна - ... ... ... ... ... ... жүргізгендей әсер қалдыратын желінің құрамдастарының жұмыс істеу қабілеті. Бұдан басқа желілік деңгей транспорттық деңгейге пайда ... ... ... ... ... ... десте (packet) деп атау қалыптасқан. Оларда деректердің үзінділері орналасқан. Желілік деңгей ... ... және ... жауап береді.
Деректердің оңтайлы берілу жолдарын маршрутизация деп атайды, оның орындалуы ... ... ... міндеті болып табылады. Бұл қысқа жол әрдайым дұрыс еместігімен қиынға соғады. Жиі ... ... ... ... болып осы маршрут бойынша деректердің берілу уақыты табылады; ол байланыс арналарының өткізгіштік қабілетіне және уақыт бойынша ... ... ... ... ... ... ... жүктемеге бейімделуге тырысады, осы кезде басқалары ұзақ уақытта орташа көрсеткіштердің негізінде шешім қабылдайды. Маршрутты таңдау беріліс сенімділігі ... ... да ... ... ... асырылады.
Арналық деңгейдің хаттамасы сәйкес типті топологиясы бар ... кез ... ... ... ғана ... ... Бұл өте қатал шектеу, ол дамыған құрылымды желіні, мысалы, бірнеше желілі өнеркәсіптерді бір ... ... ... ... ... көп байланыстары бар сенімділігі жоғары желілер сияқты желілерді құруға мүмкіндік бермейді.
Осылай, желі ішіндегі деректердің тасымалдануы арналық деңгеймен реттеледі, ал ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Желілік деңгейде дестелерді жеткізуді ұйымдастыру кезінде желі нөмірі деген түсінік қолданылады. Осы жағдайда алушының адресі желі ... және осы ... ... ... тұрады.
Желілер өзара маршрутизатор деп аталатын арнайы құралдармен байланысады. Маршрутизатор - желі аралық байланыстардың ... ... ... жинайтын және оның негізінде желілік деңгейдің дестелерін тағайындалу желісіне жіберетін ... Бір ... ... ... ... ... ... жеткізу үшін сәйкес маршрутты таңдап, желілер арасында бірнеше транзитті берілістерді (hops) жүзеге асыру керек. ... ... ... ... ... ... бірлестігі болып табылады.
Желілік деңгейпайдаланушылардың топтарға бөлінуіне және желілік адрестерге МАС-адрестердің түрленуі негізінде дестелердің маршрутизациясына жауап ... ... ... ... ... ... деңгейге көрініп берілуін қамтамасыз етеді.
Желілік деңгейдің қызметтері:
o желілік байланыстарды құру және ... ... ... ... желі ... ... ... пайда болатын қателерді табу және түзету;
o дестелер ағымын басқару;
o дестелердің тізбегін үйымдастыру (қатарластыру);
o маршрутизация және коммутация;
o дестелерді сегменттеу ... және ... ... ... екі түрі ... Бірінші түрі түйінен маршрутизаторға және маршрутизаторлар арасында соңғы түйіндердің деректері бар дестелердің ... ... ... ... ... ... ... туралы сөз болғанда осы хаттамаларды айтады. Бірақ кейде желілік деңгейге маршрутты ақпаратпен алмасу хаттамаларын да жатқызады. Осы ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратты жинайды.
Желілік деңгейдің хаттамалары операциялық жүйенің бағдарламалық модульдерімен, сондай-ақ маршрутизаторлардың бағдарламалық және ... ... де ... асырылады.
Желілік деңгейдің хаттамалары:
o ІР (Internet Protocol) - Internet хаттамасы, ... және ... ... ... TCP/IP стегінің желілік хаттамасы;
- IPX (Internetwork Packet Exchange) - Novell желілерінде дестелерді адрестеу және маршруттауға арналған дестелерді ... ... Х.25 - ... коммутациялануы бар ауқымды коммуникациялар үшін халықаралық стандарт (бұл хаттама 2 деңгейде жартылай жүзеге асырылған);
o CLNP ... Less Network ... - ... ... ... ... хаттама.
Арналық деңгей (Data Link)
Арналық деңгейдің ақпарат өлшемі ... ... ... Кадрлар - деректерді орналастыруға болатын логикалық ұйымдасқан құрылым. ... ... ... - ... ... ... ... кадрларды беру.
Физикалық деңгейде биттер жәй жіберіледі. Бұл кезде әсерлесуші компьютерлердің бірнеше жұптары кезектеп қолданылатын ... бар ... ... ... ... ортасы бос болмауы мүмкін екендігі ескерілмейді. Сондықтан, арналық деңгейдің міндеттерінің бірі беріліс ортасының қатынауға ... ... ... табылады. Арналық деңгейдің тағы бір міндеті қателерді тауып, түзету механизмдерін жүзеге асыру болып табылады.
Арналық деңгей белгілеу үшін ... ... ... ... кадрдың басына және соңына орналастырып, әрбір кадрдың берілісінің дұрыстығын қамтамасыз етеді, сондай-ақ арнайы әдіспен кадрдың барлық байттарын қосып және ... ... ... ... ... ... ... шығарады. Тағы бір кадр келгенде алушы қайтадан бақылау ... ... ... да, ... ... ... ... салыстырады. Егер олар сәйкес болса, кадр дұрыс деп ... ... Егер ... ... сәйкес келмесе, қате есепке алынады.
Арналық деңгейдің міндеті - желілік деңгейден келген дестелерді алып, сәйкес ... ... ары ... ... ... Бұл ... блоктың қайда басталып, қайда аяқталатынын анықтауға және ... ... ... ... деңгейде желінің түйіндері физикалық деңгейді қолдану тәртібі анықталады. ЛВС-тегі деректердің электрлік ұсынылуы (деректердің биттері, деректерді кодтау әдістері және маркерлер) тек осы ... ғана (тек осы ... ... ... ... Осы ... қателер табылып (деректерді қайта беруді талап ету арқылы) түзетіледі.
Арналық деңгей деректер кадрларын құрып, беріп және қабылдауды қамтамасыз ... Бұл ... ... ... ... ... көрсетеді және дестелерді қабылдап, беру үшін физикалық деңгейдің сервисін қолданады. ІЕЕЕ802.Х спецификациялары арналық деңгейді екі деңгейастыға бөледі:
+ LLC (Logical Link Control) - ... ... ... ... ... ... LLC ... желілік деңгейдіге қызмет көрсетеді және пайдаланушылық хабарламаларды қибылдап, өткізеді.
+ MAC (Media Assess Control) - ... ... ... MAC ... ... физикалық ортаға қатынауды реттейді (маркерді өткізу немесе коллизиялар мен соқтығысуларды табу) және байланыс арнасына қатынауды басқарады. LLC деңгейасты MAC ... ... ... ... ... ортаға қатынауды және арна бойынша деректердің өту процедурасы арқылы берілуін анықтайды. Берілетін блоктардың ... ... ... ... ... ... кадрларға бөледі және кадрларды қатарластырып өткізеді. Кадрларды алғанда деңгей олардан деректердің берілген блоктарын жасайды. Деректер блоктарының ... ... ... ... ... ... тәуелді.
Жергілікті желілерде арналық деңгейдің хаттамаларын компьютерлер, көпірлер, коммутаторлар және маршрутизаторларн қолданады. Компьютерлерде арналық деңгейдің қызметтері желілік адаптерлер мен ... ... ... ... ... ...
Арналық деңгей келесідей қызметтерді жүзеге асырады:
- арналық байланыстарды ұйымдастырады (орнату, ... ... жою) және ... порттарын табады;
-кадрларды ұйымдастыру және беру;
-қателерді табу және түзету;
-деректер ағымын ... ... ... ... ... кез келген әдіспен кодталған деректерді беру).
Арналық деңгейде қолданылатын жиі ... ... (High Level data Link Control) - ... ... үшін ... ... ... беру арнасын басқару хаттамасы;
-IEEE802.2 LLC (І және ІІ типтер) 802.х ... үшін ... ... етеді;
-IEEE802.3 стандарты үшін Еthernet желілік технология - бар және ... ... ... және ... бар коллективті қатынау және шиналық топологияны қолданатын желілер үшін;
-IEEE802.5 стандарты бойынша Token ring желілік ... - ... беру ... сақинаға қатынау әдісі мен сақиналық топологияны қолданады;
-IEEE802.6 стандарты бойынша FDDI (Fiber Distributed Date Interface Station) ... ... - ... ... ... Дестелері коммутацияланған ауқымды коммуникациялар үшін Х.25 халықаралық стандарт;
- ISDN және Х.25 технологияларынан ұйымдастырылған Frame relay ... ... ... ... ... ... ... құралдарымен үйлесуге арналған. Қосылудың физикалық құралдары - физикалық ортаның, жүйелер арасында сигналдарды беруді ... ... ... және ... ... ... ... орта - сигналдар берілетін материалды субстанция. Физикалық орта қосылудың физикалық құралдары құрылатын негіз болып табылады. Физикалық орта ... ... ... оптикалық шыны және кварц қолданылады.
Физикалық орта ортамен ... ... мен ... түрленетін Дейгейастыдан тұрады.
Алғашқысы деректер ағымының физикалық байланыс арнасымен үйлесуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Физикалық деңгей деректердің берілу арнасы мен физикалық интерфейсті қамтамасыз етеді, сондай-ақ сигналдардың берілу процедураларын және ... ... ... ... Осы ... ... физикалық байланыстар үшін процедуралық, функционалдық, механикалық және электрлік параметрлер анықталады. Физикалық ... ... ... ... ... дестесін алады да, оларды сәйкес 0 және 1 бинарлық ағымға, электрлік немесе оптикалық ... ... Бұл ... ... ... ... қабылдаушы түйінге беріледі. Беріліс ортасының механикалық және электрлік/оптикалық қасиеттері физикалық деңгейде анықталады және оның құрамына төмендегілер енеді:
o ... мен ... ... ... ... бөлінуі;
o 0 және 1 мәндері үшін сигналдарды кодтау сызбанұсқасы.
Физикалық деңгей келесі қызметтерді ... ... ... ... және бөлу;
o кезектес кодтардағы сигналдарды беру және қабылдау;
o қажет жағдайларда арналарды тыңдау;
o арналарды идентификациялау;
o ... мен ... ... ... хабарлау.
Бұзылыстар мен істен шығулар туралы хабарламалар физикалық деңгейде желінің қалыпты жұмысына кедергі болатын нақты класты жағдайлар анықталуымен байланысты (бірнеше жүйелер ... ... ... арнаның үзілуі, қорек көзінің сөнуі, механикалық түйісу жоғалғанда және т.б.). арналық деңгейге көрсетілетін ... ... ... ... ... ... Арнаны анықтау тек бір арнаға бірнеше жүйелер қосылғанда ғана қажет, бірақ бір мезгілде сигналдарды беру тек біреуіне ғана рұқсат ... ... ... ... ол ... ... ... анықтау үшін қажет. Кейбір жағдайларда құрылымды нақты анықтау үшін физикалық деңгей бірнеше деңгейастына бөлінеді. Мысалы, сымсыз желінің ... ... 3 ... ... (2.3 сурет).
1 с
Қосылудың физикалық құралдарына тәуелсіз деңгейасты
1 б
Аралық деңгейасты
1 а
Қосылудың физикалық құралдарына тәуелді деңгейасты
2.3 сурет - ... ... ... ... деңгейі
Физикалық деңгейдің қызметтері желіге қосылған барлық құралдарда жүзеге асырылады. Компьютер жағынан ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Қайталауыштар физикалық деңгейде ғана істейтін ... ... ... ... деңгейден келетін деректер кабель бойынша берілетін сигналдарға түрленеді. Ауқымды желілерде осы деңгейде ... және RS-232C ... ... ... ... ... ... түрлендіру үшін сандық түрде деректерді жылдам өткізуді қамтамасыз ететін желілік адаптерлерді қолданады. Физикалық деңгейдің хаттамасының мысалы - ... ... V.2 ... ол ... мен шалғай құрылғылар арасындағы кеңінен тараған стандартты кезекті байланыс болып табылады.
Бұл деңгейді аппараттық қамтамасыз етуге жауап беретін деңгей деп ... ... ... ... ... (кезекті) және синхронды (параллельді) берілісті қамтамасыз ете алады, ол кейбір мэйнфреймдер мен мини-компьютерлерге қолданылады. Физикалық деңгейде байланыс арнасы ... ... ... ... мәндерді ұсыну үшін кодтау сызбанұсқалары анықталуы керек. Көптеген жергілікті желілерде манчестерлік кодтау қолданылады.
Физикалық деңгейдің хаттамасының ... - Ethernet ... ... ... ол ... ... есебінде экрандалмаған 3 категориялы, толқындық кедергісі 100 Ом шырмалған санатын, RJ-45 ажырамасын, физикалық сегменттің максималды ... 100 ... ... ... ... үшін манчестерлік коды және орта мен электр сигналдарының басқа да сипаттамаларын анықтайды.
Физикалық деңгейдің кеңінен тараған специафикациялары:
- EIA-RS-232-C CCITT ... - ... ... ... ... ... EIA-RS-422/449, CCITT V.10 - реттелген кезекті интерфейстің механикалық, ... және ... ... ... ... үшін Еthernet желілік технология - бар және табылатын қақтығыстарды ... және ... бар ... ... және ... ... ... желілер үшін;
- IEEE802.5 стандарты бойынша Token ring желілік технологиясы - ... беру ... ... ... ... мен ... топологияны қолданады;
Желіге тәуелді хаттамалар
OSI моделінің барлық деңгейлерінің қызметтері екі топтың ... ғана ... ... ... техникалық жүзеге асуына тәуелді қызметтерге немесе қосымшалары бар жұмысқа бағытталған қызметтерге.
Төменгі үш физикалық, арналық және ... ... ... ... ... ... ... құрылғысымен желінің техникалық жүзеге асуына тығыз байланысты. Мысалы, FDDI құрылғысына өту - желінің барлық түйіндерінде физикалық және ... ... ... ... ... ...
Жоғарғы үш сеанстық, ұсыну деңгейі және қолданбалы деңгейлер ... ... және ... ... ... азырақ тәуелді. Бұл деңгейлердің хаттамаларына желінің топологиясының ... ... ... ... ... типті технологияға өту әсер етпейді. Мысалы, Ehternet-тің 10VG/AnyLAN жоғары жылдамдықты технологиясына өту қолданбалы, әкімшілік және бағдарламалық қызметтердің функцияларына ... ... ... етпейді.
Транспорттық деңгей аралық болып саналады, ол төменгі деңгейлердің жұмысының барлық ... ... ... ... Бұл тек ... ... айналысатын, техникалық құралдарға тәуелсіз қосымшаларды әзірлеуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... барлық жеті деңгейдің хаттамалары арқылы әсерлеседі. Станциялардың мұндай әсерлесуін қатынастық құралдар арқылы ... ... ... ... көпірлер, коммутаторлар, маршрутизаторлар, мультиплексорлар. Түріне қарай қатынастық ... ... ... тек ... ... ғана ... ... және арналық деңгейлерде ғана (көпір);
o физикалық, арналық және ... ... ... ... ... ... моделі көптеген коммуникациялар модельдерінің бірі болса да, өте маңызды модель болып ... Бұл ... және ... байланысты хаттамалар стектері деңгейлер санымен, олардың көрсететін қызметтерімен, ... ... ... ... ... ... және ... да параметрлерімен ерекшеленеді.
Қатынастық хаттамалардың стектері.
Желі түйіндерінің әсерлесу мәселесін шешетін хаттамалардың ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Бір түйінде орналасқан көрші деңгейлердің хаттамалары бір ... ... ... ... сәйкес және хабарламалардың стандартты пішімдері көмегімен әсерлеседі. Бұл ережелерді интерфейс деп атау қалыптасқан. Интерфейс төменгі деңгей ... ... ... ... ... анықтайды.
Хаттамалар және олардың стектері
Желі аралық әсерлесуді ұйымдастыруға жеткілікті ... ... ... ... ... ... деп аталады. Әрбір деңгей үшін интерфейс деп аталатын жоғарыдағы деңгеймен әсерлесу үшін ... - ... ... анықталады. Екі машинаның әсерлесу ережелері хаттамалар деп аталатын әрбір деңгей үшін процедуралар жиынтығы түрінде сипатталады.
Желілерде кеңінен ... ... ... стектері белгілі. Бұған халықаралық және ұлттық стандарттар, бір фирманың құрылғыларының таралуына сай кеңінен ... ... ... де жатады. Әйгілі стектердің мысалдары: Novell IPX/SPX стегі, Internet желілерінде және UNIX операциялық жүйе негізіндегі көптеген желілерде ... TCP/IР ... ... бойынша халықаралық ұйымының OSI стегі, Digital Equipment корпорациясының DECnet стегі және тағы басқаларын айтуға болады.
Хаттамалар стектері үш ... ... ... ... келесі қызметтерді ұсынады: ақпаратты мекен-жейлау мен бағыттау,қателердің болмауын тексеру, қайта ... ... мен ... желілік ортада әрекеттесу ережелерін орнату. Төменде аса кеңінен қолданылатын желілік хаттамалар келтірілген.
* DDP (Datagram Delivery Protocol - дейтаграммаларды ... ... Apple ... ... Apple деректерін беру хаттамасы.
* IP (Internet Protocol - Internet хаттамасы)Мекен-жайлық ақпаратты және бағыттау туралы ... ... ... TCP/IP ... хаттамасы.
* IPX (Internetwork Packet Exchange - дестелермен желіаралық алмасу) NWLink-те. Дестелерді ... мен ... үшін ... Novel NetWare ... NetBEUI (NetBIOS Extended User ... - ... мен шығарудың желілік базалық жүйесіндегі кеңейтілген қолданушылық интерфейсі). IBM және Microsoft екеуара ... осы ... NetBIOS үшін ... ... ... етеді.
Транспорттық хаттамалар
Транспорттық хаттамалар компьютер араларында деректерді сенімді тасымалдау үшін келесі қызметтерді ... ... аса ... ... транспорттық хаттамалар келтірілген.
* АТР (Apple Talk Protocol - Apple Talk-тің транзакциялық хаттамасы) және NBP (Name Binding Protocol - ... ... ... Apple ... сеанстік және транспорттық хаттамасы.
* NetBIOS (ендіру және шығарудың базалық желілік жүйесі). NetBIOS компьютерлер арасындағы ... ... NetBEUI осы ... үшін ... ... ... қызметін ұсынады.
* SPX (Sequenced Packet Exchange - дестелермен кезектілік алмасуы) NWLink - те. Деректерді жеткізуді қамтамасыз ету үшін ... Novel NetWare ... TCP ... Control Protocol - ... ... хаттамасы). Деректердің сенімді жеткізілуін қамтамасыз ететін TCP/IP стегінің хаттамасы.
Қолданбалы хаттамалар
Қолданбалы ... ... ... ... ... ... ... таралған қолданбалы хаттамалар келтірілген.
* AFP (Apple Talk File Protocol - Apple Talk файлдік хаттамасы). Macintosh файлдерді алшақ басқару ... FTP (File Transfer Protocol - ... беру ... Файлдерді беру бойынша қызметтерді қамтамасыз ету үшін арналған TCP/IР стегінің хаттамасы.
* NCP (NetWare Core Protocol - NetWare - нің ... ... Novel NetWare ... ... мен ... SNMP (Simple Network ... Protocol - желіні басқарудың қарапайым хаттамасы). Желілік құрылғыларды басқару мен бақылау үшін қолданылатын TCP/IP ... ... HTTP (Hyper Text Transfer ... - ... беру ... мен ... да хаттамалар.
Microsoft TCP/IP хаттамалар стегінің архитектурасы.
TCP/IP деп аталатын көпдеңгейлі ... ... ... ... әртүрлі нұсқаларын қолдану үшін тағайындалған. Жүйелік архитектура көзқарасы бойынша TCP/IP ... OSI (Open Systems ... - ашық ... ... ... ... сай ... және кез келген платформада жұмыс істейтін Unix, Windows, Macintosh және т.б. ... ... мен ... желі бойынша деректермен алмасуына мүмкіндік береді.
Microsoft фирмасының TCP/IP жүзеге асыру жеті деңгейлі үлгінің орнына ... ... ... ... ТСР/ІР моделі бір деңгейге қызметтердің көп мөлшерін жинақтайды, ол деңгейлердің санының азаюына ықпалын тигізеді. Модельде ... ... ... OSI моделінің Қосымша, Ұсыну және сеанс деңгейлеріне ТСР/ІР үлгісінің ... ... сай ...
* OSI ... ... ... ТСР/ІР моделінің транспорттық деңгейі сай келеді;
* OSI моделінің желілер ... ... ... ... ... ... де ... OSI моделінің арналық және физикалық деңгейлеріне ТСР/ІР моделінің желілік интерфейс деңгейі сай ... ... мен ... ... ... ... ... желіге қатынай алады. ТСР/ІР хаттамларына қатынау екі бағдарламалық интерфейс көмегімен жүзеге асырылады (АРІ - ... ... ... Windows ... NetBIOS.
WinSock деп аталатын Windows сокеттерінің интерфейсі түрлі ТСР/ІР - ... мен ... ... арасында әсерлесуді жеңілдететін желілік бағдарламалық интерфейс болып табылады.
NetBIOS интерфейсі қызметтер (IPC - ... ... және ... Windows OC ... ... ... үшін қажет. NetBIOS негізгі үш қызметті атқарады:
o NetBIOS атауларын анықтау;
o NetBIOS дейтаграммаларының қызметтері;
o NetBIOS ... ... ... ... ... келтірілген.
Хаттаманың аталуы
Хаттаманың сипаттамасы
WinSock
Желілік бағдарламалық интерфейс
NetBIOS
Windows OC қосымшаларымен байланыс
TDI
Транспорттық драйвердің интерфейсі (Transport Driver ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді.
TCP
Берілісті басқару хаттамасы (Transmission Control Protocol)
UDP
Пайдаланушы дейтаграммалар хаттамасы (User Datagram Protocol)
ARP
Адрестерді рұқсат беру хаттамасы (Address Resolution Protocol)
RARP
Адрестерді кері шешу ... (Reverse Address ... ... хаттамасы (Internet Protocol)
ICMP
Интернеттің хабарламаларын басқару хаттамасы (Internet Control Message Protocol)
IGMP
Интернет топтарын басқару хаттамасы (Internet Group Management Protocol)
NDIS
Транспорттық хаттамалардың драйверлері арасында ... ... ... ... ... (File Transfer Protocol)
TFTP
Файлдерді қайта жіберудің қарапайым хаттамасы (Trivial File Transfer Protocol)
Транспорттық деңгей.
ТСР/ІР транспорттың деңгейі екі түйін арасындағы ... ... және ... етілуіне жауап береді. Деңгейдің негізгі қызметтері:
* ақпараттарды алуды нақтылау;
* деректер ағынын басқару;
* дестелерді реттеу мен ретрансляциялау.
Қызмет түріне тәуелді түрде екі ... ... ... TCP ... Control Protocol - ... басқару хаттамасы);
* UDP (User Datagram Protocol - дейтаграммалардың пайдаланушылар хаттамасы).
Қосымшаға ақпараттың аса үлкен ... беру ... ... ... ... көз жеткізу кезінде кеңінен қолданылатын ТСР хаттамасы. Аз көлемді деректерді жіберіп, нақтылауға көз жеткізуді көздемейтін қосымшалар мен ... ... жоқ ... ... болып келетін UDP хаттамасы қолданылады.
Берілістерді басқару хаттамасы (ТСР)
ТСР хаттамасы желінің бір ... ... ... ... сенімді беруіне жауап береді. Ол жалғасуды орнатады, яғни, машиналар арасында виртуал арнаны жасайды. Жалғасу орнату үш ... ... ... ... өзі қолданығысы келетін порттың нөмірі көрсетілген дестелерді серверге ... Және де ІSN (Initial Sequence number) ... ... сервері ІSN сервері бар және клиенттің 1-ге үлкейтілген ІSN-і бар дестелерімен жауап береді.
Клиент 1-ге үлкейтілген ІSN ... ... ... ... ... нақтылығын жібереді.
Үшсатылы ашық жалғасулар порт нөиірін, және де клиент пен сервердің ІSN-ін орнатады. Әрбір жіберілетін ТСР-десте ТСР нөмірлері - ... мен ... ... майда бөлікке бөлінген хабарлар үшін фрагмент нөмірлері, сонымен қатар ... ... ... ... көз ... бақылау суммасытуралы деректерге толы болады.
Дейтаграммалардың пайдаланушы хаттамасы (UDP)
ТСР-дан айырмашылығы UDP байланыс түзбейді. UDP хаттамасы байланыс түзбей-ақ ... ... емес ... ... ... оны адресат алғандығын растауды қажет етпейтін қосымшалар қолданады. UDP нақты ІР адресі бойынша үрдісті анықтау үшін ... ... ... ... UDP ... ТСР порттарынан айырмашылығы болса да, ТСР қолданған порт ... ... ... ... ... деңгей
Желіаралық деңгей желі ішінде және желілер арасында деректердің маршрутизациясына жауапты. Осы деңгейде қолданатын хаттамасына тәуелді маршрутизаторлар ... ... олар бір ... ... оның ... ... ... (немесе желінің басқа бөліміне) дестелерді жеткізу үшін ... ... ... осы деңгейде ІР хаттамасы қолданылады.
Интернет хаттамасы ІР
ІР хаттамасы желінің түйіндері арасындағы дейтаграммалармен алмасуды қамтамасыз етеді және байланысты орнатпайтын және бір ... ... ... тасу үшін дейтаграммаларды қолданатын хаттама болып ... Бұл ... ... ... ... ... ... растауды (ASK, Acknowlegment) қажет етпейді. Растау, дестелерді қайта жіберу модельдің жоғарғы ... ... мен ... ... ...
Оның қызметтеріне дейтаграммаларды үзінділеу және желіаралық адрестеу ... ІР ... ... ... ... үшін ... ақпаратты ұсынады. Хаттаманың басты міндеті желіаралық және ауқымды адресация. Дейтаграмма немесе ... ... ... ... ... ... үш сызбанұсқасының біреуі ғана қолданылады.
ІР желілеріндегі адресация
ТСР/ІР желілеріндегі әрбір компьютерде үш ... ... бар: ... ... желілік (ІР-адрес) және символдық (DNS-аталымы).
Желі құрылған технологиямен анықталған, түйін енетін, түйіннің физикалық немесе жергілікті адресі. Жергілікті желілерге енетін ... үшін - бұл ... ... ... ... ... порты, мысалы, 10-А0-17-3D-ВС-01. Бұл адрестер құрылғыны жасаған ... ... және ... адрестер болып табылады, себебі орталықтан басқарылады. Барлық жергілікті желілердің технологиялары үшін МАС-адрестің пішімі 6 байт: үлкен 3 байт - ... ... ал 3 кіші ... ... әдіс ... өндірушінің өзі тағайындайды.
4 байттан тұратын желілік немесе ІР-адрес мысалы, 109.26.17.100. Бұл адрес желілік деңгейде қолданылады. ... ... және ... ... ... әкімші тағайындайды. ІР-адрес екі бөлімнен тұрады: желі нөмірінен және түйін нөмірінен. Желі нөмірін әкімшінің өзі таңдауы мүмкін, ... егер желі ... ... ... ... ... ... керек болса, Internet-тің (Network Information Center, NIC) арнайы ... ... ... ... мүмкін. Әдетте Internet қызметтерінің провайдерлері NIC бөлімшелерінен адрестердің диапазонын алады, содан соң оларды өздерінің абоненттеріне бөліп береді. ... ... ... ... ... ... адресіне тәуелсіз тағайындалады. ІР-адрестің желінің нөмірі мен түйіннің нөміріне бөліну ... - ... осы ... ... ... ... түрде қойыла береді. Түйін бірнеше ІР-адрестерге енуі мүмкін. Мұндай жағдайда желілік ... ... ... бірнеше ІР-адресі болуы тиісті. ІР-адрес жеке копьютер немесе маршрутизаторды ғана сипаттамайды, ол бір желілік байланысты сипаттайды. ... ... ... DNS-аталымы, мысалы SERV1.IBM.COM. бұл адресті әкімші тағайындайды және ол бірнеше бөлімнен тұрады, мысалы, машина, мекеме, домен ... ... ... ... ... ... мысалы FTP немесе telnet хаттамаларында.
Желілік интерфейстің деңгейі
ТСР/ІР моделінің бұл деңгейі ІР-дейтограммалардың таралуына жауапты. Ол ARP-мен әрбір кадрдың басына ... тиіс ... ... үшін жұмыс істейді. Содан соң осы деңгейде Ethernet, Token Ring немесе АТМ сияқты желілер типіне ... ... кадр ... ... соң ... осы ... ... аймағына орналастырылады да, желіге жіберіледі.
Есептеуіш желінің топологиясы.
Топология (конфигурация) - желіге компьютерлерді біріктіру ... ... типі ... ... ... ... маңызды жұмыс станциялары үшін пайдалану сенімділігін, өнімділігін, қорғалуын және бағасын анықтайды.
Желілерді құруда топология түсінігі жиі қолданылады. ЛВС топологияларын ... ... бірі ... ... және кезекті топологиялардың негізгі кластарын бөліп қарау болып табылады.
Кеңінен таралатын топологияларда ДК ... ДК ... ... сигналдарды жібереді. Мұндай топологияларға жалпы шина, ағаш, жұлдыз топологиялары жатады.
Кезекті топологияларда ақпарат тек бір ғана ДК ... ... ... мысалы: кездейсоқ (ДК-мен кездейсоқ байланысу), сақина, тізбек.
Оптималды топологияны таңдауда негізгі үш мақсат алға қойылады:
+ альтернативті маршрутизацияны қамтамасыз ету және ... ... ... ... болуы;
+ деректер блоктарын берудің оптималды маршруты;
+ жауап берудің мүмкін уақыты мен қажетті өткізгіштікті ... ... ... таңдағанда оның топологиясын ескерген жөн. Негізгі желілік топологиялар: шиналық (сызықтық) топология, жұлдыз тәрізді топология, ... және ағаш ... ... ArcNet ... конфигурациясында бір мезгілде сызықтық және жұлдыз тәрізді топологиялар қолданылады. Token Ring желісі физикалық ... ... ... ... ... ... дестелері сақина бойымен таралады. Ethernet желісінде деректер сызықтық шина бойымен таралады, сондықтан ... ... ... ... ...
Топология түрлері
Топологияның негізгі бес түрі белгілі (5.1 сурет):
* жалпы шина (Bus);
* сақина ... ... ... ағаш тәрізді (Tree);
* тетікті (Mesh).
4.1 сурет - ... ... шина бұл ... ... сегмент деп аталатын кабельдің бір аймағының бойымен орналасқан желілік топологияның бір түрі.
4.2 сурет - ... шина ... шина ... (4.2. сурет) желідегі барлық компьютерлер қосылатын бір кабельді қолдануды ... ... шина ... ... ... барлық станциялар қолданады.ортақ кабельді қолданғанда компьютерлер бір біріне деректерді қабылдап және ... ... ... үшін ... іс-шаралар қолға алынады. Жеке компьютерлермен жіберілген барлық хабарламалар ... ... ... компьютерлерге мәлім болады. Жұмыс станциясы оған берілген хабарламаларды адрестік ақпаратты ... ... ... Мұнда сенімділік деңгейі жоғары, себебі істен шыққан бір ... ... ... ... Желідегі қателікті табу қиын болады. Бұдан басқа, кабель ортақ болғандықтан, ол үзілсе желінің бүкіл жұмысы ... ... ... - ... өте ... әрі ... ... топологиясы.
Жалпы шина топологиясын қолдану мысалы - 10Base-5 (ДК-ді жуан коаксиалды кабель қосады) және 10Base-2 (ДК-ді ... ... ... қосады) желілері.
Сақина
4.3 сурет - Сақина топологиясы.
Сақина - әрбір станция қалған екеуімен сақина түзетін ЛВС-тің топологиясы (4.3 ... ... бір ... ... екіншісіне бір бағытта (сақина бойымен) беріледі. Әрбір ДК хабарламаларды келесі ДК-ге таратып отыратын қайталауыш түрінде ... ... ... ... бір ... ... эстафета ойнындағыдай беріледі. Егер компьютер басқа компьютерге берілетін деректі алса, оны ары қарай жібереді, ал олай болмаса деректер берілмей тоқтайды. ... ... ... өте ... ... ... Сақиналық топологияның негізгі проблемасы желідегі әрбір компьютер ақпаратты беруде белсенді қатысуы керек, компьютерлердің ... ... ... барлық желі бұзылады. Жаңа жұмыс станциясын қосқанда желі аз ... ... ... орнату кезінде сақина тұйық болуы керек. Сақина топологиясы жұмыс станцияларының санымен анықталатын ... беру ... ... ... сақиналық топология аз қолданылады. Оның орнына сақиналық топология қатынау әдісінің сызбанұсқасында транспорттық роль ... ... ... жолды сипаттайды, ал десте бір станциядан екіншісіне беріледі, нәтижесінде толық сақина жолын жасайды. Token Ring ... ... ... кабельді жол MAU (Multiple Access Unit) деп аталады. MAU өзіне қосылған барлық станцияларды біріктіретін ішкі ... бар, және бір ... ... ... ... немесе ажырағанда альтернативті жолын қолданады. Жұмыс станциясының кабелі MAU-ға қосылған кезде ол сақинаны кеңітеді: сигналдар жұмыс станцияларына ... ... ішкі ... ...
Жұлдыз
Жұлдыз - барлық жұмыс станциялары олардың ... ... ... ... және үзетін орталық түйінге қосылған ЛВС-тің топологиясы. Мұндай топологияның артықшылығы бұзылған түйінді оңай алып ... ... ... егер ... ... ... бүкіл желі істен шығады.
Бұл жағдайда әрбір компьютер арнайы желілік адаптер арқылы жеке кабельдің ... ... ... қосылады. Қажет болған жағдайда бірнеше жұлдыз топологиялы желілерді біріктіруге болады, мұндайда желінің тармақталған конфигурациясы пайда ... ... ... ... арнайы біріктіргіштерді (таратқыштар, қайталауыштар немесе қатынау құралдары) қолдану ... ... - ... топологиясы.
Жұлдыз тәрізді топологияның мысалы - 10Base-T Шырмалған жұп типті кабелі бар Ethernet ... ... ... әдетте Hub болады.
Жұлдыз тәрізді топология кабельді үзілуден сақтайды. Егер жұмыс станциясының кабелі ... ол ... ... ... ... жол бермейді. Ол сондай-ақ әрбір жұмыс станциясының концентраторға қосылған жеке өзінің кабельді ... ... ... ... ... оңай ... мүмкіндік береді. Диагностикалау үшін жұмыс істемей тұрған станцияға баратын ... ... табу ... ... ... ... ... жұмыс істей береді.
Бірақ жұлдыз тәрізді топологияның кемшіліктері де бар. Біріншіде, оған аз кабель керек. ... ... ... ... ... ... көбейіп кеткенде, концентратордың жұмысын реттеу қиын. Бірақ, көптеген жағдайларда мұндай топологияларда шырмалған жұп типті арзан кабельдерді ... ... ... ... ... ... де қолдануға болады. Сондай-ақ диагностикалау және тестілеу үшін барлық кабельдердің ... бір ... ... ... АrcNet концентраторларына қарағанда Ethernet және MAU Token Ring концентраторлары айтарлықтай қымбат. Жаңа осыған ұқсас концентраторларда тестілеу және ... ... ... ... ол оның ... тым қымбат етеді.
Қолданылған әдебиеттер
1. Керимбаев Н.Н., Кожамбердиева М.И., К32 ... ... ... ... -Алматы, 2007.
2. Олифер В.Г., Олифер Н.А. Компьютерные сети. Принцпы, технологии, протоколы. М., 2001г.
3. К.З. ... ... ... ... ... С.Т. ... машины и системы. Алматы, Рауан, 1991г.
5. Олифер В.Г., ... Н.А. ... ... и оборудование ІР-сетей. Санк-Петербург., 2000г.
6. Зельднер Г.А. и др. Компьютер на связи! Факс-модем, модем, глобальные сети, E-Mail,BBS. Изд.ABF Москва, ... ... Д. ... от ... и ... до ... в Интернет. Изд. , С-Петербург, 2001г.
8. Технологии электронных ... том 27 , ... СП ... ... ... ... том 28 , ... СП 1992г.
10. А.В. Фролов, Г.Ф. Фролов. ; М. , 1996г.
11. Романец Ю.В., ... П. А., ... В.Ф. ... информации в компьютерных системах и сетях. М., Радио и ... ... Б. ... ... ... Спб.: DYV. ... 2000г. ... Кіріспе
II. Негізігі бөлім
КОМПЬЮТЕРЛІК ЖЕЛІЛЕР ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
2. Желілердің типтері
3. ЖЕЛІЛЕР ТОПОЛОГИЯСЫ
4. ЖЕЛІЛЕРДІҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ
5. ХАТТАМАЛАР
6.. ИНТЕРНЕТ
III. ... ... ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті есептеу желілері және олардың ақпараттық жүйесі43 бет
Жергілікті есептеу желілерін жобалау35 бет
“Жергілікті есептеу желілерін жобалау”33 бет
Internet желісі және оның тарихы4 бет
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет
Web-қосымшаларды дайындау технологиялары. HTML тілі, оның негізгі компоненттері8 бет
Windows NT ОЖ клиент-серверлі құрылымы. Жады серверлері және торап сервері оқып үйрену17 бет
Іeee 802.х стандарттарының құрылымы3 бет
Ақпараттарды өңдеудің техникалық құралдары136 бет
Ақпараттық желілерді оқу үрдесіне пайдалану49 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь