Ақпараттық технологиялар жайлы

1) Ақпараттық технологиялардың даму тарихы;
2) Микропроцессорлық жүйелердің жалпы құрылымы;
3) Сыртқықұрылғылар;
4) Есте сақтау құрылғылары;
5) Жады;
6) Мәліметтерді тасымалдау құралдары.
Компьютер (ағылш. computer — есептеуші) есептеулер жүргізе алатын, мәліметтерді өңдей алатын және басқа да көптеген операцияларды жүзеге асыратын программаланған электрондық құрылғы. Компьютерді тек cандық ақпаратты өңдейтіндігіне байланысты электрондық есептеуіш машина (ЭЕМ) деп атады.
Электрониканың дамуына сәйкес электрондық есептеуіш машиналар тек математикалық есептерді ғана емес, кез келген түрдегі ақпаратты өңдеуге қабілетті болып, көптеген салаларда жиі қолданылатын болды, тіпті, ол жұмыс құралына айнала бастады. Сол себепті оны компьютер деп атауға ауысты.
Компьютердің архитектурасы Джон фон Нейман ұсынған қағидаларды басшылыққа алып құрылған және бұл қағидалар әлі күнге дейін өз күшін жойған жоқ.
1. Программалық басқару қағидасы (программа процессорда автоматты түрде бірінен кейін бірі белгілі бір тізбектелген ретпен орындалатын командалар жиынтығынан тұрады).
2. Жадтың бірдей қызмет ету қағидасы (программалар мен мәліметтер белгілі бір жадта сақталады және мәліметтермен орындалатын әрекеттерді командаларға да орындауға болады).
3. Адрестік қағида (негізгі жад нөмірленген ұяшықтардан тұратын құрылым ретінде қарастырылады).
Осы қағидаларға сәйкес компьютердің архитектурасын негізгі логикалық түйіндер: орталық процессор, негізгі жад, сыртқы жад, перифериялық құрылғылар анықтайды.
1) Медешова А.Б. «Информатика негіздері», Орал-2011 жыл.
2) Ермеков Н.Т. «Информатика элементтері», Астана 2007 жыл.
3) “Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том
4) Қазбекова Б.К. «Компьютер архитектурасы», Актау 2011 жыл.
        
        Жоспар:
* Ақпараттық технологиялардың даму тарихы;
* Микропроцессорлық жүйелердің жалпы құрылымы;
* Сыртқықұрылғылар;
* Есте сақтау құрылғылары;
* Жады;
* Мәліметтерді тасымалдау құралдары.
Компьютер (ағылш. computer -- ... ... ... алатын, мәліметтерді өңдей алатын және басқа да көптеген операцияларды жүзеге асыратын программаланған ... ... ... тек ... ... ... байланысты электрондық ... ... (ЭЕМ) деп ...
Электрониканың дамуына сәйкес электрондық есептеуіш машиналар тек математикалық есептерді ғана емес, кез ... ... ... ... ... ... көптеген салаларда жиі қолданылатын болды, тіпті, ол ... ... ... ... Сол ... оны ... деп ... ауысты.
Компьютердің архитектурасы Джон фон Нейман ... ... ... алып ... және бұл қағидалар әлі күнге дейін өз күшін жойған жоқ.
1. Программалық басқару ... ... ... автоматты түрде бірінен кейін бірі белгілі бір тізбектелген ретпен орындалатын командалар жиынтығынан ...
2. ... ... ... ету ... ... мен ... белгілі бір жадта сақталады және мәліметтермен орындалатын әрекеттерді командаларға да орындауға ...
3. ... ... ... жад ... ұяшықтардан тұратын құрылым ретінде қарастырылады).
Осы қағидаларға сәйкес компьютердің архитектурасын негізгі логикалық түйіндер: орталық ... ... жад, ... жад, перифериялық құрылғылар анықтайды.
Есептеуіш техниканың даму тарихы: ... ... до ... ... ... және ... ... тас арқылы есептеулер, есептеу техникасының қажеттігі туралы ойлар ...
500 ... ... 500 жылдары абак, кейіннен есепшоттар пайда болды.
1642
Қосындылағыш машинаны Б.Паскаль ойлап тапты.
1673
Төрт амалды орындайтын ... ... ... ...
1833
Ағылшын Чарльз Беббидж үлкен математикалық кестемен ... ... үшін ... ... ... ...
Программист Августа Ада Лавлейс АҚШ әскери басқармасының сұранысына байланысты ... ... ... ... дүниеге әкелді.
1890
Американдық Герман Холлерит халық санағын жүргізудегі әкесінің жұмысын жеңілдету мақсатымен статистикалық ... деп ... ... ... Бұл ... ... кең ... сондықтан ол мекемеге, 1924 жылдан
IBM фирмасына айналды.
1936 ... ... ... ... ... бойынша теориялық жұмысы.
1942
Американдық Говард Айкеннің басшылығыме IBM фирмасының қолдауымен алғашқы ... ... ... - Mark-1 жасалды.
1945
Американдық Джон фон ... ... ... о ... Эниак" деген есепті баяндамасында компьютердің құрылысы мен жұмыс жасау қағидаларын атап көрсетті:
1.Арифметикалық-логикалық құрылғы.
2. Басқару құрылғысы.
3. Жады.
4. ... ... ... ... ... пен Дж. Моучли алғашқы қуатты электронды-цифрлық компьютерді "Эниак" (ENIAC - Electronic Numerical Integrator and Calculator) жасады Ол 40 ... ... онда 18000 ... шам, 1500 реле ...
1958
Американдық Джек Килби интегралдық схеманы құрастырды. Ол ... ... ... ... ... ... жүйе жұмысын жеңілдету мақсатымен графикалық қабықшаны ойлап тапты.
1975
Студенттер Пол Аллен мен Билл Гейтс программалау тілі ... ... ... ... фирмасын ашты.
1996
Қазіргі компьютер -- бұл ақпаратпен жұмыс жасауға арналған әмбебап, көп қызметтік, электрондық автоматты құрылғы. ... ... ... ... ... жылдам жасауда адамның көмекшісі. Қазір компьютерлердің алуан түрлері бар: қалталық, үстелдік, ноутбук, т.б.
1975 жылы АҚШ-та ... ... ... (алдағы жерде ДК) көптеп шығарылуы адамзат қызметінің барлық саласында төңкеріс ... еді. ... ДК жеке ... ... ... ... ... мүмкіндігін қамтамасыз ететін электронды блоктар ... ... ... жиындар әуесқой
электрондық құрастырғыштарда үлкен табыспен қолданылды. 1981 ... ... ... құрылымы бар ДК шығарыла бастады. Бұл ... ... ... мен ... ... білімі жоқ тұтынушыларға үлкен ЭЕМ-ді қолдану
экономикалық жағынан тиімсіз болған ... және ... ... ... ... ДК түрлі мамандардың жеке еңбегінің өнімділігін бірнеше рет арттыратын көпшілік қолданатын және ... ... ДК ... ... ... ... түрде жұмыс істеуге арналған. Қазіргі уақытта алғашқы үлгілері 1981 жылда ... ... IBM ... ... ... ... қолданылады.Танымалдығы жөнінен бұлардан ДЕС (Digital Equipment Corporation) ... ... ... ... ... 2-ші ... ДК ...
фирмасының Apple компьютерлері едәуір төмен.
Қазіргі уақытта шетелде ең көп ... ... ... Pentium және ... ... бар IBM PS ... ...
Микропроцессор ДК-тің негізі болып ... ... және ... ... ... ДК ... алмасуымен анықталады.
Бірінші буын (1975-1985ж.ж) - 8 разрядты МП базасында.
Екінші буын (1981-1985ж.ж) - 16 ... МП ... ... буын ... - 32 ... МП ... ... буын (2000-қазіргі уақытқа дейін.) 128(256) МП базасында.
Компьютерлердің цифрлық және аналогтық деп аталатын ... екі тобы ... ... ... орталық бөлігі (МПС) - командалық циклді ... АЛУ және ЦУУ ... МП тек МПС ... МП ... ... ... құрылым, қосалқы схемалар (такталық генератор, ПДП және тоқтату ... ... ... ... және т.б.) ... ... ... және бағдарламалық кодтың модулі ретінде ресімделген бағдарламаны орындайтын құрал болып табылады. Процессор не ... ... үшін ІВМ ... ... ... компоненттер аясын қарастырамыз. Бұл компьютерлік архитектурамен процессорларды қолдану аясы шектеледі. ІВМ РС-біріккен компьютер фон-нейман ... деп ... ... ... ... ... блогынан, арифметикалық-логикалық құралдан, (АЛУ), зердеден және енгізу/қортынды құралдан тұрады. Орындалатын әрекеттер орталық процессордың негізі болып табылатын басқару блогымен және АЛУ ... ... ... зердеден командаларды орындайды және басқару блогында кезекті командалар беріледі. Бұл принцип басқарудың берілуі деп аталады. Бағдарлама ... ... ... ... уақытта қолдану мақсатында мағыналар сақталатын өзгертілген/аталған зерде аясында енгізе алады. Фон-нейманды архитектура - құрудың ерекше ... ... ... ... ... ... ... басқалары да бар. Қазіргі заманғы компьютерлер осы принциптерге негізделген. Архитектуралық процессор мағынасында оның бағдарламалық моделі, яғни бағдарламалық-көрінгіш құралдары түсіндіріледі. ... ... осы ... ... ішкі таратылуы түсіндіріледі. Қазір процессорлардың екі әмбебап ... ... RISC CISC RISC Reduced ... Set ... Computer ... ... ... етеді. Бұл процессорлар әмбебап тағайындау регистрлерінің жинақтауы болады және олардың сандары үлкен болуы мүмкін. Команда ... ... ... , ... кодының нақты құрылымы бар,. Нәтижесінде аппараттық тарату мұндай архитектурамен шығындармен осы инструкцияларды орындауға жол береді. Анықталған артық жерін береді және ... ... ... ... Set Computer ... ... х86 ... жататын процессорлар. Инструкцияларды орындау үшін қажет такталардың саны өсіп келеді. х86 процессорлары дүниежүзінде ең күрделі ... ... ие. ... ... және тағайындаулары біртекті емес, команданы кең көлемде жинау инструкцияларды кодтандыруды күрделендіреді. Инструкцияларды орындау үшін ... ... саны ... х86 процессорларының дүниежүзіндегі ең қиын команда жүйесі бар . х86 отбасы процессорларында 486 бастап CICS процессор RISC ядро бар ... ... ... ... МПС ... ... бөлікті атап айтуға болады:
* процессорлық модуль
* ... ішкі ... (ЗУ ... ...
* бөлу ... зердеге тіке қол жеткізу жүйесі
МПС процессорымен басқа құрылымдарымен байланысы радиальды байланыс принциптерімен, жалпы шинамен және құрама тәсілдерімен жүзеге ... МПС ... ... 8 және 16 ... процессорларында байланыс принциптерін алды яғни барлық құрылымдар бір образбен интерфейске қосылады. (1.1. ... ... ... ... үш ... бөлінеді-негіздер, адрестер және басқару. Белгілі болғандай процессор компьютердің негізгі есептеуіш ... және көп ... оның ... ... болып табылады. Процессор - программист ойлаған және бағдарламалық кодтың модулі ретінде ресімделген бағдарламаны орындаушы ... ... ... не істейтінін түсіну үшін біріккен компьютерді ІВМ РС жүйе ... ... ... Осы компьютерлік архитектурамен әрине процессорларды қолдану сферасы шектелмейді.
Бәріне танымал ІВМ РС - ... ... ... ... фон-неймандық архитектурасын таратуды ұсынады. Бұл архитектура Джон фон-Нейман 1945 жылы ... және ... ... ... бар. ... басқару блогынан, арифметикалық-логикалық құралдан (АЛУ) , зердеден және енгізу/қортынды блогынан тұрады. Одан сақтаушы бағдарлама ... ... ... және ... бір ... сақталады.
1.1Сурет Фон-Нейман архитектурасы
1.2.Сурет Гарвардтық ... Егер ... ... ... және ... зердесіне бөлсек онда Гарвардалық архитектураны аламыз.
Фон-найманды архитектура - ЭВМ құрудың бір ... ғана емес ... да ... ... ... қазіргі заманғы компютерлердің көбісі осы принципте негізделген, қоса айтқанда фон-неймандық ... ... көп ... ... ... - ... машиналарынан қазіргі заманғы архитектураның бірінші ерекшелігі. Тоқтату жұмысы тоқтату сигналы түскеннен кейін процессор ағымды бағдарламаның ... ... ... және ... ... дайындығын бастаумен шектеледі.
1.3. Сурет Тоқтатумен фон-нейман архитектурасы ЗТҚ (Зердеге тікелей қол ... - ... ... ... ... ... ... екінші ерекшілік. ЗТҚ ақпартқа единица жіберу шығындарын қысқартады.
Сыртқы құрылғылар. Қосымша құрылғыларға мыналар жатады:
енгізу құрылғылары: тышқан, джойстик, өлшеу ... ... ... ... микрофон, т. б.
Шығару құрылғылары: принтер, графиксалушы, колонкалар, модем, т. ... ... ... ... ... ... арнайы блоктар, порттар арқылы жалғанады.Бұл құрылғылардың барлығы сыртқы құрылғылар деп аталады. Өйткені олардың барлығы жүйелік блокқа жалғанып тұрады. Ал ... ... ... орналасқан құрылғылар ішкі деп аталатынын біз білеміз. Компьютердің сыртқы құрылғыларының бірі - ... ... ... Бұл ... ... бірі, сонымен қатар шығару құрылғысына жатады. Дисплей - компьютердің экранына мәтіндік және ... ... ... ... - ... түтікшеден, қоректендіру блогынан және сәулені басқарушы электрондық блоктан тұрады.
Мониторлар екі белгісі бойынша жіктеледі.Бейнелеу түсі бойыншаШығаратын ақпараты1. Монохромды ... ақ, ... сұр) ... ... - түсті Графикалық ... кез ... ... ... түсті нүктелерден немесе сұр нүктелерден тұрады. Мұндай нүктелерді пиксельдер деп ... ... ... монитордың экранындағы әр пиксель қызыл, жасыл, көк түстердің бірімен боялған ұсағырақ үш нүктеден тұрады. Тік және көлденең орналасқан ... саны ... ... қабілетін көрсетеді.Пиксельдер саны көп болған сайын, оның ажырату қабілеті де жоғары, яғни монитор да жақсы болады.1982ж - CGA - ... - EGA - ... ... VGA - 640x480SVGA - 800x600, 1248x1024
Қазіргі мониторлардың басты бөлігі - электронды - сәулелік түтікше (ЭСТ) болып ... іші ... ... тік ... экраны бар, енсіз шыны цилиндр.
Бұл сәуле барлық ... ... ... рет - ... ... түрде жүгіріп өтеді, осы кезде жарықтанған нүктелерге сәуле түседі де, көрінбейтін нүктелерде үзіледі. Экрандағы нүктелерге әрбір секунд сайын 50 - 60 рет ... ... ... өтіп ... ... ... ... көзі жыпылықтағанын байқамайды, оған кескі болып көрінеді.
Соңғы кезде сұйық - ... ... ... ... ... жалпақ мониторлар көптеп қолданылуда.Компьютер мониторы электромагнитті және ультрадыбыс сәуле шығарады. ... ... ... ұзақ ... ... болмайды.
Пернетақта (клавиатура)- компьютерге әріптік - сандық ақпараттарды енгізуге арналған құрылғы. Қазіргі пернетақталарда 101 немесе 105 ... ... ... блокқа бөлінеді:- символдық пернелер: алфавиттік - цифрлық және ... ... ... ... ... ... (F1 - F12);- арнайы операцияларды орындайтын пернелер: Enter, Esc, Tab. Ctrl, Alt;- меңзерді басқару және редакциялау пернелері: Page Up, Page Down, Home, Insert, Delete;- ... ... ... енгізу пернесі. Бұл ең басты перне. Бос орын - ең ұзын ... ... бір ... ... үшін ... ... ... курсордың сол жағында тұрған символдарды өшіреді.
Shift пернесі - бұл бір ... ... ... жазуға арналған перне.
Caps lock - бұл пернені бір ... ары ... ... ... ... - ... оң жағындағы тұрған символдарды өшіреді.
Кейбір арнаулы пернелер қосымша қызметтер атқарады. Мысалы, Shift, Alt - ... ... ... Lock ... ... тұрғанда сандарды жазу мүмкіндігі болады. Ал егер сөніп тұрса, онда олар бағыттаушы батырмаға айналады.
Esc - бағдарламаны аяқтау, ... ... кері ... ... ... ... Up, - бір ... жоғары Page Down - бір бетке төмен, F1 - ... ... - ... сөйлемнің басына апарады. End - курсорды сөйлемнің соңына апарады.Tab - курсорлы бір позициядан екіншісіне ауыстырады.
Есте сақтау ... -- ... код ... ... ақпаратты жазуға, есте сақтауға және қолданушыға беруге арналған құрылғы. Ол ... ... ... ... ... ... ... басқарылатын технологиялық агрегаттарда, т.б. қолданылады. Есте сақтау құрылғысында деректер тасығыш ретінде магниттік таспалар мен дискілер, оптикалық дискілер, шалаөткізгіш құрылымдар, магниттік ... ... т.б. ... Есте ... ... ... ... -- сыйымдылық (бір уақытта сақталатын ақпарат мөлшері -- бірнеше ондаған байттан бірнеше Гбайтқа дейін) және айналу ... ... екі ... ... ең аз ... -- ондаған наносекундтан бірнеше милисекундқа дейін). Жедел жады (ЖЖ) - ... ... ... ... тоққа қосылып тұрғанда ғана ЖЖ-да ақпарат сақталады, яғни ол ... жады және RAM (Random Access Memory) деп ... Бұл жады екі ... ... ... ... программалар мен операциялық жүйелер үшін қолданылады, ал екіншісі (жоғарғы жады) қызмет көрсету мақсаттары үшін (ДК құрылғыларын тестілеу программаларын және ... ... ... ... ... ... жіберетін программаларды сақтауға арналған).
Тұрақты есте сақтау құрылғысы(ТЕСҚ немесе ROM - ... memorу) - ... ... есте сақтауға арналған, яғни арнаулы құрылғының көмегіме бір рет жазылады да ... соң одан тек ... ... ... ... ... қосқан соң өзін тексеретін процедура - енгізу-шығару ... ... (BIOS) ... ... ... үшін қатты дискінің сыйымдылығы көрсетіледі. Қатты магниттік дискіге жинақтауыш (НЖМД немесе винчестер) ... ... ... ... ... сақтауға арналған. Тоққа қосылмаған жағдайда да ақпарат қатты дискіде ... ... диск ... біршама үлкен. Қажет болса дискіні бірнеше бөліктерге бөлуге болады, әр ... ... ... ... ... атқарады.
Ақпаратты бір ДК-ден екіншісіне тасымалдау үшін иілгіш дискетті қолданады.
Ең көп тарағаны өлшемі 3,5 дюйм, ал сыйымдылығы 1,44 Мбайттық ... ... ... ... ... ... ... немесе рұхсат бермейтін арнайы айырғыш орнатылған. Дискеттегі тесік жабық болса, онда ақпаратты дискетке жазуға рұқсат ... ал ашық ... ... ... ... ... кейде флоппи диск деп атайды.
Компакт - дискі (СД - диск) ақпаратты сақтауға арналған құрылғы, мұнда ақпарат дискінің ... ... және ... ... ... ... Компакт-диск шығарылатын өндірісте бұл бет алюминийден істеледі, ал ... ... ... пресс-формамен батырып із қалдырады. Лазерлік дискідегі ақпараттарды оқу қалдырады. Лазерлік дискідегі ақпараттарды оқу үшін тек ... ... ... ... ... ... лазерлік технологияны пайдаланатын дискінің көлемі әлдеқайда үлкен болады (бірнеше гигабайтқа жетеді). Оның үстіне, лазерлік дискілер ... ... ... ... және ... сақтаудың ең жоғарғы сенімділігін қамтамасыз етеді, сонымен қатар олар басқа дискілердей емес, магниттік қасиетін тез ... ... ... - ... ... ... ... ақпарат мөлдір пленкамен сақталған магниттік тасымалдаушыда сақталады, ал оқу мен жазу ... ... ... жүзеге асады.
Дискінің өлшемі 3,5 сыйымдылығы 230 Мбайт, ал жылдамдығы винчестрдің жылдамдығымен ... ... ... ... өте ... Компьютер жады екiлiк сақтау элементтерi - биттерден құрылған, 8 биттен бiрiккен топ байт деп аталады (жадтың өлшем ... ... ... бiрлiгiне сай болады). Барлық байттар нөмiрленген. Байттың нөмiрiн оның ... деп ... ... ... олар ... деп аталады. әр компьютерге сөздiң белгiлi ұзындығы тән: ол екi, төрт, сегiз байт болуы мүмкiн. Бұл басақа ұзындықтағы ... ... ... ... ... сөз, қосарлы сөз) мүмкiндiгi жоқ дегендi бiлдiрмейдi.
Әдетте, бiр машиналық сөзде толық бiр сан немесе бiр команда көрсетiлуi мүмкiн. Бiрақ ақпараттың ... ... ... ... ... төрт байтты компьютерлер үшiн сөздерге бөлiнуi 1-кестеде берiлген:
A. Байт ... ... ... 3
Байт 4
Байт 5
Байт 6
Байт 7
Жарты сөз
Жарты сөз
Жарты сөз
Жарты сөз
Сөз
Сөз
Қосарлы сөз
Сол сияқтыжад көлемiнiң одан да iрi ... ... кең ... ... ... Гигабайт, сондай-ақ соңғы кезде Терабайт пенПетабайт.
Қазiргi кезде компьютерлердiң бiр-бiрiнен мақсаттары, ... ... ... ... көлемi мен бiрдей көлемдегi ақпаратты сақтаудың құнымен қатты ерекшеленетiн түрлi сақтау құрылғылары бар.
Жадтың негiзгi екi түрiн - iшкi және ... ... ... жадының құрамына жедел жад, кэш-жад және арнайы жад кiредi.
Жедел жад (ЖЕСҚ, ... RAM - Random Access memory - ... жету ... - бұл ... ... байланысты және программалар өңдейтiн мәлiметтердi жазу, оқу және ... ... аса ... емес көлемдi жылдам сақтау құрылғысы.
Жедел жад мәлiметтер мен программаларды уақытша ғана сақтау үшiн қоданылады, өйткенi машинаны өшiрген ... ... ... ... ... кетедi.
ЖЕСҚ-ның көлемi әдетте 32-512 Мбайт, ал қазiргi кезде программалық қамтаманың тиiмдi жұмысы үшiн кем ... 256 ... ЖЕСҚ ... ... ЖЕСҚ DRAM (Dynamic RAM - динамикалық ... ... ... ... орындалады. DRAM микросхемалары жадтың басқа түрлерiнен баяулау жұмыс iстейдi, бiрақ бағасы арзандау болады.
DRAM-дағы әрбiр ақпараттық бит ... ... ... ... ... ... ... электрлiк заряды түрiнде сақталады. Ағып кету салдарынан бұндай конденсаторлар кезеңдi түрде разрядталады, сондықтан оларды арнайы ... ... ... ... ... 2 ... сайын) зарядтап тұрады. Бұл процесс жадтың регенерациясы (Refresh Memory) деп аталады.
Қазiргi кездегi микропроцессорлардың сыйымдылығы 1-16 Мбайт және одан ... Олар ... ... жад модульдерiне жинақталады.
SIMM және DIMM типтi модульдер кең тараған.
SIMM модулiнде жад элементтерi ұзындығы 10 см-ге жуық кiшкентай баспа ... ... ... модульдердiң сыйымдылығы бiрдей емес - 256 Кбайт, 1, 2, 4, 8, 16, 32 және 64 Мбайт. ... ... ... микросхемаларының саны әртүрлi болуы мүмкiн - тоғыз, үш немесе бiр және ... саны да әр ... ... ... - 30 немесе 72.
Жад модульдерiнiң маңызды сипаттамасы - мәлiметтерге жету уақыты, ... ол 60-80 ... ... кезде SIMM-дер қолданылмайды десе де болады. Олардың орнына DIMM келдi, ал оның ... DDR мен RIMM ... ... ... ... ... құны жоғарылау және де соған сай айырбас жылдамдығы ... ... cach[a] ... асқын жедел жад - аса үлкен емес көлемдi өте жылдам есте сақтау құрылғысы (СҚ), ол ақпараттың ... және одан ... ... ... ... ... ... арасындағы айырмашылықтың орнын толтыру үшiн микропроцессор мен жедел жад арасындағы мәлiметтер айырбасы кезiнде қолданылады.
КЖШ-жадын арнайы ... - ... ... Ол ... ... ... қандай мәлiметтер мен командалар қажет болуы ықтимал екенiн алдын-ала көруге тырысады да, оларды кэш-жадына кiргiзедi. Бұнда "дәл түсу" мен "тимей ... ... ... Дәл түскен кезде, яғни кэшке керекмәлiметтер кiргiзiлген болса, оларды жадтан алып шығу еш тоқтаусыз ... Егер ... ... кэште жоқ болса, процессор оны тiкелей жедел жадынан оқиды. "Дәл тию" мен "тимей кету" қатынасы кэштеу ... ... ... ... ... ... қымбат және сиымдылығы төмен SRAM (Static RAM) статикалық жадының микросхемаларында жүзеге асады.
Қазiргi кездегi микропроцессорлардың iшiне ... ... бар, ... ... ... өлшемi 8-16 Кбайт кэш. Бұдан басқа, компьютердiң жүйелiк платасында ... 64 ... 256 ... және одан ... ... деңгейдегi кэш орнатылуы мүмкiн.
Арнайы жад құрылғыларына тұрақты жад (ROM), қайта программаланатын тұрақты жад (Flash Memory), батарейкадан қоректенетiн CMOS RAM жад, ... және ... ... ... ... жад ... ROM - Read Only Memory - тек ... арналған жад) - энергияға тәуелдi жад, ... ... ... ... ... сақтау үшiн қолданылады. Жадтың мазмұны арнайы түрде оны тұрақты сақтау үшiн жасалған кезде құрылғыға "тiгiледi". ... тек ... ... программалатын тұрақты жад (Flash Memory) - өзiнiң ... ... ... ... жазуға мүмкiндiк беретiн энергияға тәуелдi жад.
Ең алдымен тұрақты жадқа процессордың өз жұмысын ... ... ... ... ... ... принтер, сыртқы жадтыбасқару программалары, компьютердi қосу және тоқтату, құрылғыларды тестiлеу (тексеру) программалары ... ... ... Flash-жадтыңмаңызды микросхемасы - BIOS модулi.
BIOS (Basic Input/Output System - ... ... ... - ... ... ... ... автоматты тексеру (тестiлеу);операциялық жүйенi жедел жадқа жүктеу үшiн ... ... ... BIOS-тың ролi екi жақты: бiр жағынан бұл аппаратураның ажырамасэлементi (HardWar[a], ал ... ... ... ... ... маңызды модулi (SoftWar[a].
Тұрақты СҚ-ның бiр түрi - CMOS RAM.
CMOS RAM - әрекет жылдамдығы төмен және батарейкадан энергия алатын жад ... ... ... мен ... оның жұмыс режимдерi туралы ақпарат сақтау үшiн қолданылады.
CMOS-тың құрамы BIOS-та орналасқан Setup (ағылш. Set-up - ... ... ... ... ... ақпаратты сақтау үшiн бейнежады қолданылады.
Бейнежады (VRAM) - жедел СҚ-ның бiр түрi, мұнда ... ... ... Бұл СҚ оның ... ... екi құрылғыға - процессор мен дисплейге - ... ... ... ... ... ... жадтағы бейнемәлiметтердi жаңаланумен бiрге өзгерiп отырады.
Сыртқы жад.
Сыртқы жад (СЕСҚ) программалар мен мәлiметтердi ұзақ уақыт бойы ... ... оның ... ... ... ... немесе қосылмағандығына байланысты емес. СЕСҚ-нан процессорға немесе керiсiнше ақпараттың айналуы шамамен ... ... ... ... ... ... мыналар кiредi:
- қатты магниттiк дискiдегi жинақтағыштар;
- иiлгiш магниттiк дискiдегi ... ... ... ... компакт-дискiдегi жинақтағыштар;
-магниттiк ленталардағы (стримерлер) жинақтағыштар және т.б.
Иiлгiш магниттiк дисктегi жинақтағыштар.
Иiлгiш диск, ... ... Floppy Disk) - ... ... ... ... ... құрылғы, ол қорғалған қабықтағы иiлгiш пластикалық диск. Мәлiметтердi бiр ... ... ... ... үшiн және ... ... ... үшiн қолданылады.
Дискета екi жағынан магнит тотығымен қапталған және пластик қорапшаға салынған дөңгелек полимер төсеуiштен тұрады. Қорапшаның iшкi бетiне ... ... ... ... екi ... ... ... жасалған, олар арқылы жинағыштың оқу/жазу дискке жете алады.
left04-сурет. Иiлгiш дискеталар.
Магниттiк ортада екiлiк ақпаратты жазу жолы ... ... деп ... Оның мәнi ... ... ... ... жолдардың бойында тiркелген магнит өрiсi бағытында өздерiнiң оңтүстiк және солтүстiк полюстерiмен тiзiлiп тұрады. Әдетте ... ... пен ... домендер бағытының арасында бiр мәндi сәйкестiк орнайды.
Ақпарат секторларға бөлiнетiн концентрлiк жолдар (тректер) ... ... Жол мен ... саны ... типi мен ... ... ... дискке жазыла немесе оқыла алатын ақпараттың ең аз мөлшерiн сақтайды. Сектор сиымдылығы тұрақты және ол 512 байт ... ... диск ... 360 ... 2,88 Мбайтқа дейiн ақпарат сақтауға болады.
Қазiргi кезде келесi сипаттамасы бар дискеталар кең таралды: диаметрi 3,5 дюйм (89 мм), ... 1,44 ... жол саны 80, ... ... саны ... ... ... дисктердегi қорлағышқа (FDD - Floppy Disk Driv[a] орнатылады, онда ... ... ... ... ... ... ... айналу жиiлiгi 360 мин-1 дейiн айналады. Жинағышта ... өзi ... ал ... бастар қимылсыз болады. Дискета тек оған қараған кезде ғана айналады.
Жиналғыш процессор мен иiлгiш дисктер контроллер ... ... ... ... ... ... - ... компьютерлер арасында тасымалдау құралы болса, қатты диск - компьютердiң ақпараттық қоймасы.
Қатты магнит дисктердегi жинақтағыштар (ағылш. HDD - Hard Disk Driv[a] ... ... ... - бұл ... ... ... жаппай сақтау құрылғысы. Мұнда ақпарат жеткiзушi - екi бетi де ... ... ... ... ... ... пластиналар - платтерлер.
Ақпаратты - программалар мен мәлiметтердi - тұрақты сақтау үшiн қолданылады.
left06-сурет. Корпус қақпағы ... ... ... ... платтерлердiң бетi сақиналы концентрлiк жолдарға, ал жолдар - секторларға бөлiнген. Оқу-жазу бастары олардың тартпа ... мен ... ... ... (ылғыл өткiзбейтiн) корпусқа жабылған, ол мәлiметтер модулi деп аталады. Диск - ... ... ... ... ол ... ... тазартылған суытылған ауа айдайтын жүйемен байланысады.
Платтердiң бетiнiң магниттiк қаптауының қалыңдығы бар-жоғы 1,1 мкм, ... оның ... ... ... ... сақтайтын май қабаты бар. Платтердi айналдырған кезде оның үстiнде бастардың дискiнiң бетiнен 0,5 ... ... ... ... ... ауа ... түзiледi.
Мәліметтерді тасымалдау құралдары. Модем (ағылш. modem, modulator-demodulator) -- сандық ... ... ... ... және керісінше амал жасайтын электрондық құрылғы. Деректерді әр түрлі арқаулар арқылы, мысалы телефон сымы арқылы немесе радиосигналдар ... ... ... ... сымы ... аналогтық сигналдар деп аталатын импульстарды беруге болады. Аналогтық сигналдар шуыл ... ... ... ... ... ... ұшырауы мүмкін. Дыбыстық сигналдар дерек берудің едәуір жаңа әдісі болып табылады, онда дерек беру және қабылдау үшін ... ... ... ... мен бірліктер тізбегімен жұмыс істейтін кодтау/кодты ағыту жүйесі). Дерек беру мен қабылдау үшін компьютерлерде дәл осы ... ... ... ... ... ... желісі арқылы беру мүмкін емес. Сондықтан телефон сымы арқылы дыбыстық сигналдарды ... ... ... ... сигналдарға айналдыру керек. Және тиісінше деректі қабылдаушы жақ алынған деректі ... ... ... тиіс. Модем осындай айналдыруды жүзеге асырады - ... ... ... ... және ... ... компьютерге хабар жіберу кезінде модем шығару құрылғысы рөлін атқарады. Ал сіздің компьютеріңізге хабар келген кезде, модем енгізу құрылғысы ретінде ... ... ... ... немесе жүйелік блокқа кірістірілген болуы мүмкін. Сыртқы модемдер - бұл сым ... ... ... қосылатын модемдер. Модемдер сондай-ақ компьютердің жүйелік блогына кіріктірілген болуы мүмкін. ... ... Ішкі ... деп ... ... Сыртқы - COM, USB порттары немесе желілік картадағы RJ-45 тіркеуіші бойынша қосылады, ... ... ... ... ... ... Ішкі - ... ішіне ISA, PCI, PCI-E, PCMCIA, AMR, CNR слоттары арқылы қосылады;
:: Кірістірілген - кез ... ... ... ... ... док-станцияның ішкі бөлігі болып табылады.
Жұмыс принципі бойынша:
:: Аппараттық - сигналды айналдырудың барлық операциялары, ... ... ... ... ... ... ... жасалады (мысалы DSP, контроллер қолдану арқылы). Сонымен бірге, аппараттық модемде ... есте ... ... бар, оның ішіне модемді басқаратын микропрограмма жазылған.
:: Софт-модем, винмодемдер (ағыл. Host based soft-modem) - ... ... ... ... бар ... есте ... ... болмайды. Мұндай типті модемнің микропрограммасы компьютер жадысында сақталады, оған модем жалғанған болады. Сонымен бірге ... ... ... мен түрлендіргіштер болады: АСТ (аналогты-санды түрлендіргіш), САТ (санды-аналогты түрлендіргіш), интерфейс контроллері(мысалы USB). Драйверлер болған жағдайда ғана жұмыс істеуге ... олар ... ... ... ... тексеру және протоколдарды басқару барлық операцияларды өңдейді, ... ... ... ... ... және ... ... процессорымен өңделеді.
:: Жартылай программалы (Controller based soft-modem) - модем функцияларының бір бөлігін модем қосылған компьютер орындайтын ... ... типі ... ... ... ... үшін ... - модемдердің ең тарағын түрі.
:: ISDN - сандық коммутацияланытын телефондық желілер үшін модемдер
:: DSL - ... ... ... ... ... ... ... ұйымдасытыру үшін пайдаланылады. Коммутацияланатын модемдерден айырмашылығы - басқа ... ... ... және де ... ... ... сигнал тек АТС-ке дейін ғана беріледі. Көбінесе бір уақытта мәліметтермен алмасуды және телефон желісін пайдалануды қамтамасыз ете ... ... - ... ... ... ғана ... алмасу үшін қолданылады - мысалы, DOCSIS протоколы бойынша ұжымдық телекөрсетілім кабелі бойынша.
:: Радио
:: Ұялы - тек қана ұялы ... ... - GPRS, 3G, 4G және т.с.с ... ғана ... ... Жиі ... ... келеді. Мұндай модемдер ретінде көбінесе ұялы байланыс терминалдары қолданылады.
:: Спутниктік
:: PLC - ... ... ... ... ... мәліметтерді беру технологиясын пайдаланады. Қазіргі кезде ең көп тарағаны:
:: Ішкі программалық модем;
:: Сыртқы аппараттық модем;
:: Ноутбуктерге ... ... ... ... ... - ... желісі мен модем арасында мәліметтерді алмасуға арналған сұлбалар бір жағынан, және модем мен компьютер арасында мәліметтерді ... ... ... ... жағынан. Аналогты телефон желісімен өзара әрекет жасау үшін көбінесе трансформатор пайдаланылады.
2. Сигналды процессор (Digital Signal ... DSP) - ... ... ... ... ... ... алмасу протоколға сәйкес шығыс сигналдарды модульдейді және ... ... ... ... ... алмасуды басқарады.
4. Жад микросхемалары:
:: ROM - энерготәуелді жад, оның ... ... ... ... сақталады - мұнда модемді басқаратын барлық командалар мен деректер, барлық қолданылатын коммуникациялық протоколдар мен ... ... ... NVRAM - ... ... қайтапрограммаланатын жад, оның ішінде модем түзетпелері сақталады. Қолданушы түзетпелерді өзгерте алады, мысалы AT-командаларды пайдалана отырып.
:: RAM - модемнің ... ... ол ... және ... мәліметтердің буферизациясын жасауға, қысу алгоритмі мен басқаға арналған
Пайдаланылған әдебиеттер:
1) Медешова А.Б. , ... ... ... Н.Т. , ... 2007 ... ... ... ||-том
4) Қазбекова Б.К. , Актау 2011 жыл.
Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Философия және саясаттану факультеті
Жалпы және ... ... ... ... 1-курс студенті
Нұрқасымбаева Ж.Н.
Тексерген: Мақсұтова Б.Ә.
Алматы, 2014 жыл

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар"91 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
Ақпарат және ақпараттық технологиялар17 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы9 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Апаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы14 бет
Ақпарат және оны өрнектеу жолдары. Ақпаратты өлшеу. Информатика ұғымы. Ақпараттық технологиялар және техника. Есептеу техникасының даму тарихы8 бет
Ақпараттық технологиялардың анықтамалары71 бет
Ақпараттық жүйелер және технологиялар орталығы8 бет
Ақпараттық менеджменттегі ақпараттық технологиялар курсынан: Бизнестегі эксперттік жүйелер12 бет
Ақпараттық технологиялар12 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь