Қазақстанның ядролық қарудан бас тартуы. Семей полигоны

І.Кіріспе
Қазақстанның ядролық қарудан бас тартуы

ІІ.Негізгі бөлім
а) Невада.Семей полигонының инфрақұрылымы
б) Семей ядролық полигонының алғашқы жүргізілуі
в) Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға әсері


ІІІ. Қорытынды бөлім
Семей полигоны — КСРО ядролық сынақ полигондарының бірі, аса маңызды стратегиялық объектісі болды. КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысында адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық сынақтар жасалды. Сосын оларды жер астында жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті. Бір кездері ядролық полигон нақ Семей жерінде неге құрылды деген сұрақтың жауабын іздегенде сол кезде бұл өңір Кеңес Одағының адам ең аз қоныстанған, сонымен бірге негізгі коммуникация жерлерінен оншалықты қашық емес деген сөздер шыққан. Тек осы себептерден ғана құрбандыққа шалу үшін адам саны қандай болуы керек деген сұрақ туындайды. Темір жолдың екі жүз километрін үнемдеуден гөрі, жалғыз да болса, адамның өмірі арзан бағаланғаны ма?
1989 жылдың ақпанында Семейдегі атом полигонын табу үшін күресті бастауға ұйғарған «Невада — Семей» қозғалысының алғашқы митингісі өткізілді. Оны басқарған – белгілі қоғам қайраткері, ақын Олжас Сүлейменов. Сол жылдың 6 тамызында Семей облысының Қарауыл ауылында ядролық қаруды сынауға мораторий жариялау жөніндегі ұсынысты КСРО және АҚШ Президенттеріне үндеу қабылданды. Онда былай делінген болатын: «Сайын даламыз ядролық жарылыстардан қалтырап бітті, сондықтан да онда ары қарай үнсіз қалу мүмкін емес. 40 жыл ішінде бұл арада мыңдаған Хиросималар жарылды. Біз келешекті қауіппен күтудеміз. Уайымсыз отырып, су мен тамақ ішу, өмірге нәресте әкелу мүмкін емес болып барады. Қазақстандағы ядролық қаруды тоқтату үшін, өз үйімізде бейбітшілік пен тыныштық орнату үшін, өз құқықтарымыз үшін күресу мақсатында біз «Невада — Семей» қозғалысын құрдық». Осы уақытқа дейін үнсіз тығылып келген халық бір дауыстан «ядролық қаруға жол жоқ!», «Сынақтар тоқтатылсын» деп мәлімдеді. Ядролық сынақтардың қатері жөнінде барлық бұқаралық ақпараттары құралдарында, телевидение мен газеттерде әңгіме бола бастады. Түрлі елдердің парламенттері өз сессияларында қозғалыс ұрандарын талқылап жатты. Радиациялық сәулелердің зардаптары жайлы дәрігерлер мен ғалымдардың ашық әңгіме қозғауға батылдары жетті. Бұқараның қысымымен Семей полигонындағы сынақтар саны азая бастаған еді. Халықтың бастамасымен тұңғыш рет КСРО Үкіметі ядролық қаруды сынауға тыйым салу – мораторий жасау туралы шешім шығарды. Қазақстан Республикасының егемендігі туралы Декларацияда ел аумағы ядросыз аймақ деп жарияланды.
1. Н.Ә. Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі». – Астана «Елорда», 2001
2. О. Жанайдаров «Менің елім — Қазақстан». – Алматы: «Балауса баспасы», 2003
3. Журнал «Арай» 1988 жыл № 16
4. Газет “Қыздар университеті” 2013жыл №5(103)
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗДАР ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Қазақстанның ... ... бас ... ... полигоны.
Дайындаған: шет тілі:екі шет тілі,
111топ студенті Бижанова Әсел
Қабылдаған:Рахымжанова Манар
Алматы 2014
Жоспар:
І.Кіріспе
Қазақстанның ядролық қарудан бас ... ... ... ... ... инфрақұрылымыб) Семей ядролық полигонының алғашқы жүргізілуів) Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға ... ... ... ... -- КСРО ядролық сынақ полигондарының бірі, аса маңызды стратегиялық объектісі болды. КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан ... Ол үшін ... 18 млн га жер ... ... ... ... ашылды. Бастапқысында адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық ... ... ... ... жер ... ... бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер ... ... 500 ... адам осы ... азап ... Бір ... ... полигон нақ Семей жерінде неге құрылды деген сұрақтың жауабын іздегенде сол кезде бұл өңір ... ... адам ең аз ... ... ... негізгі коммуникация жерлерінен оншалықты қашық емес деген сөздер шыққан. Тек осы ... ғана ... шалу үшін адам саны ... болуы керек деген сұрақ туындайды. Темір жолдың екі жүз километрін үнемдеуден гөрі, жалғыз да болса, адамның өмірі арзан бағаланғаны ... ... ... ... атом ... табу үшін күресті бастауға ұйғарған қозғалысының алғашқы митингісі өткізілді. Оны ... - ... ... ... ақын ... Сүлейменов. Сол жылдың 6 тамызында Семей облысының Қарауыл ауылында ядролық қаруды сынауға ... ... ... ... КСРО және АҚШ Президенттеріне үндеу қабылданды. Онда былай делінген болатын: . Осы уақытқа дейін үнсіз ... ... ... бір дауыстан , деп мәлімдеді. Ядролық сынақтардың қатері жөнінде барлық бұқаралық ақпараттары ... ... мен ... ... бола ... ... елдердің парламенттері өз сессияларында қозғалыс ұрандарын талқылап жатты. ... ... ... ... дәрігерлер мен ғалымдардың ашық әңгіме қозғауға батылдары жетті. Бұқараның ... ... ... ... саны азая ... еді. Халықтың бастамасымен тұңғыш рет КСРО Үкіметі ядролық қаруды сынауға тыйым салу - ... ... ... ... ... ... Республикасының егемендігі туралы Декларацияда ел аумағы ядросыз аймақ деп жарияланды. Қазақстан Президенті Н.Ә. ... ... ... жабу туралы Жарлық шығарған күні - 1991 жылдың 28 тамызы. ... ... пен ... көрсеткен қазақ халқы өз мақсатына жетті: ең үлкен полигон жабылып, атом қаруынан бас тарту әрекеті жасала ... ... ... ... ... ... АҚШ пен Францияның полигондарында ядролық қаруды сынауға мораторий жарияланды. 1991 жылдың 29 тамызында Семей ядролық полигоны жабылып, 1992 жылдың мамырында оның ... ... ... ... ... ... құрылды. Қазақ - көнбіс те шыдамды халық. Әйтеуір, қу жанын шүберекке түйіп алып, атам ... бері ... етіп келе ... ... ... ... ... Қайнар - (Абыралы) полигоннан 120-ақ ... ... ... ... да ... жерде, Абыралы ауданы қайта ұйымдастырылғанда, полигон түбінен тағы екі шаруашылық ірге тепті. Оған әдейі істегендей Моңғолиядан келген ... ... ... көпшілігі бір жылға әрең шыдап, ауруға шалдыға бастаған соң көшіп кетті. Тек туған жердің тұрғылықты ... ... ғана ... ... Одағының елуінші жылдардағы басшылығы ядролық қаруды сынау алаңын Семей өңірінен таңдауында арам жымысқы саясат болғанын ... ... Екі млн. ... ... полигон аймағына жатқызылған жер үш облыс көлемінен, Семей, Павлодар, Қарағанды өңірлерінен кесіп алынған болатын.
Онда жер үсті, әуеде, жер ... ... ... ... ... ... ... өтсек те, Елбасы Н.Назарбаевтың: деп айтқан ... анық ... ... ... ... үшін Семей облысының Абыралы ауданы жабылып, Абай ауданының көп жерін полигон бауырына басты. Павлодар ... Май ... ... бір аумағы, Қарағанды облысынан бес елдімекен жабылып, халық босып, басқа елдімекендерді паналауға мәжбүр болды. Әсіресе, Семей өңіріндегі Абыралы ауданын жабу ... ... ... ... ауыр ... ... Бұл үнсіз қырғынды Сталин бастаған қанішерлер қазақ халқына ... ... ... бір ... ... өзін ... ... тұқыртқан М.Шоқай, А.Байтұрсынов, С.Смағұлов, Ә.Бөкейханов және т.б. алашордашылар осы Семейде тұрып, ... ... елін ... Мәскеуге барып, пікірлерін дәлелдеген. Ленин бастаған коммунистер ол пікірлерге құлақ асып, Қазақстанды ... ... деп ... ... ... ... Оның ар ... туған жер, тарих қойнауына үңіле түссең, бүкіл Еуразияны жаулаған Шыңғысхан ақ киізге көтерілсе, биік жотаға отырғызған Шыңғыстау да Абай ... ... ... бар. Кейін ол Наймантау атанғаны да белгілі, бірақ қазір бұрынғы атауы қалпына келтірілді. Бір деректерде Шыңғысхан орыс пен ... ... ... ... ... аларында осында хан кеңесін өткізгені мәлім дейді. Содан жорық бастау алып, Ресейдің бүгінгі бүкіл аймағының басым бөлігі үш ... ... ... ... ... ... ... Сталин бастаған отаршылдар тобы қайткенде де Семей өңірінің атын тарихтан өшіруге тырысып, топырағын күл, әйелі мен еркегін құл ... ... ... қайтеміз. Әйтпесе, Ресейде бүкіл адам аяғы баспаған жер болмады ... бе, анау Қиыр ... ... адам ... елдімекендер неге таңдалмаған?!
Бірақ қанқұйлы басшылар мен қосшыларының ойлағанын Жаратушы Ием ... ... ... ж.ж. 40 жыл ... ... да ... радиация ала алмады. Қазақтар Американың Невада штатындағы үндістерден де өміршең, ... ... ... паш ... Онда полигон зардаптарынан жапа шеккен әр отбасына жылына - 100 мың ... ... ... отырса, Семей Кеңестер Одағы мен оның мұрагері Ресейден көк тиын да алған жоқ.
1949 ... 1963 ... ... жер ... ... ... ... әсіресе мол болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың есеп-қисабы 1990 жылға дейін мұқият жасырылып келді. Облыста ... ... ... ... және ... ... саны күрт ... Азап шегіп, өлім құшқан адамдар қаншама. Отбасыларында кемтар балалар көбейді. ... өзі ... ... ... ... зор ... ... 1980 жылдардың аяғына қарай халықтың төзімі таусылып, шегіне жеткен еді.
Басқа ядролық державалармен салыстырғанда, Қазақстан аумағында қиратқыш әлуеті жағынан орасан зор ... ... ... ... ... ... ... бұрынғы Кеңес Одағының барлық ықтимал дұшпандарының аса маңызды стратегиялық объектілерінің ... ... да ... ... ... Бұл қаруды қолдану миллиондаған халқы бар мыңнан астам қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір мемлекеттерді, тіпті континенттерді жермен жексен ... ... ... ... ... пен оны ... ... орналастырылған жай ғана орын болған жоқ. Біздің елде жайласқан сұмдық әскери-техникалық әлует қуаты жағынан ... бір ... ... бір ... ... ... Қазақстан толық әскери ядролық циклды: ядролық қаруды сынау, жаңғырту және өндіру циклын жүзеге асыру мүмкіндігі алды. Осы ... ... ... ... аударсақ жақында Британдық режиссер Энтони Буттс Семей полигоны жөнінде фильм түсірген болатын. ... ... ... ... өмірін қамтитын фильмінің бас кейіпкері - ... ... ... ... шеккен Бибігүл атты екіқабат келіншекке даун синдромымен ауыратын баланы дүниеге ... ... ... Дәрігерлер келіншекті жасанды түсік жасауға үгіттегенімен, ол бас тартып, сәбиді дүниеге әкелуге бел буады. Осылайша, режиссер мырза ... ... ... ... ... ... паш ... талпынғанға ұқсайды. Оның үстіне шетел баспасөзінің айтуынша, Семейдің қойлары радиациямен уланған жайылымда жайылып, адамдар әлі ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелік алаңдарында 456 ядролық жарылыс жасалды. Осынау сынақтар атом қаруының қиратқыш қаруын айтарлықтай арттыруға ғана емес, оның жаңа ... де ... ... ... ... ... ... жүргізілуі
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың жалпы саны 456 ядролық және термоядролық жарылысты құрады. Олардың 116-сы ашық ... яғни жер ... ... әуе ... ... ... әуеде және жер бетінде сынақтан өткізілген ядролық зарядтардың жалпы қуаты 1945 жылы ... ... атом ... ... 2,5 мың есе көп ... ... 29 ... тұп-тура таңғы сағат жетіде көз ілеспес жылдамдықпен ұлғайып бара жатқан отты доп кенеттен Жер денесіне қадалып, оны ... ... ... ... Отты ... соң, ... қуат пен көз қарастырар сәуле бас айналдырып жібергендей бір сәтте жер қабығының ыстық күлі мен иісі ... ... Жер ... ... иісі ... атар түтіннің ащы иісін қолдан жасалған жел ... жан ... ... ... ... ... тұратын адамдар дір ете түскен жер мен жарты ... алып ... ... таңырқап, үйлерінен қарап тұрған.
Жалғыз түп шөп қалмаған, түтігіп ... ... ... тұл жамылғысы. Жан-тәсілім алдында жанталасқан тышқандардың, қарсақтардың кесірткелердің өлі денесі табылған.
Жаңадан келгендер бұл тозақты Семей ядролық ... ... ... ... № 2 оқу ... РДС-1 ... ... снаряды) плутоний зарядан жер бетінде сынақтан өткізу жарылысы деп атады.
Бұл КСРО-да тұңғыш атом ... ... ... жаңа ... ... ... Лаврентий Берия, Сергей Курчатов, әскери бастықтар мен атақты ғалымдар, Кеңестік атом ... ... ... ... ... және ... ... тасадан бақылап тұрды.
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға әсері
Тұңғыш атомдық жарылыстың ... ... ... ... елді мекендерін жауып қалды. Көрші қонған әскери ... не ... ... ... ... ... жоқ жақындағы ауылдардың тұрғындары радиациялық сәуленің сұмдық дозасын алды. ... ... ... ... де ... ... туралы халыққа 1953 жылдан бастап қана ескертіле бастады. Онда адамдар мен малды радиоактивті заттардың таралу аймағынан уақытша көшіру, оларды қарабайыр ... ... ... немесе кепелерге жасыру көзделді. Алайда жарылыстан кейін адамдар радиациядан ... ... өз ... ... отырды.
Жарылыс толқыны көптеген үйлер терезесінің шынысын ұшырып жіберген, ... ... ... ... ... ... ... уақытша көшірілген адамдар полигон жанындағы туған жерлеріне қайтып орала бастағанда, олардың ... ... ... сипап қалды, не қақырап кеткен қабырғаларды көрді.
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың әсері туралы ... шын да ... ... Қазақ КСР Ғылым академиясы жүргізген кең ауқымды медициналық-экологиялық зерттеулердің нәтижесінде алынды.
Зерттеулерді, ғылыми экспедицияларды профессор Б. Атшабаров басқарды.
Радиацияның адамға ықпалының ... ... ... едәуір жақсы парықталған. Бұл орайда ең қауіптісі - ... ... ... ... ... дауасыз өзгерістерге соқтыруға мүмкін екендігі.
1949 жылғы алғашқы жер бетіндегі жарылыстан бастап Семей және Павлодар облыстарының радиациялық сәулеленудің ықпалына ... ... ... ... ... ... ... ұдайы өсіп келе жатқаны байқалады. Бұлар өкпе мен сүт ... ... ... және ... да ... ... патологиялары. Жалпы алғанда рак ісігі сынақтар басталғалы бері үш есе өсті.
Семей полигонына жақын нақ сол аудандарда жетілуіндегі әртүрлі ... ... және ... ... ... ... ... ерекше көп келеді.
Мамангдардың айтуынша, соны бәрі нақ ... ... және ... ... ... ... генетикалық мутациямен байланысты.
Адамдар ғана емес, жер де азап шегеді. Жылма-жыл радионуклидтердің жинала беруі жердің құнарлығын азайтады.
Жерде орасан зор ... ... мыс, ... және басқа металдар әрттүрлі дәнді дақылдар адам организміне сіңеді.
Бомба бір жарым километрлік биіктікте жарылды. Бұл ... ... ... мен жер ... ... бүкіл дерлік Қазақстан аумағы мен Ресейдің көршіліс аймақтарында сезілді.
1962-1989 жылдар арасында Семей полигонындағы Дегелең ... жер ... ... 340 ... ... Бұл ... жыл сайын 14-18 ядролық сынақ өткізіліп тұрды.
Осынау жарылыстың салдарынан бір көздері жартастардан құралған Дегелең тауы іс ... ... тас ... ... ... ... ... жарылыстан соң, жарылыс нәтижесінде пайда болған жарықтар мен саңылаулардан радиоактивті газ шығып кетіп жатты.
1989 жылы 12 ... ... ... ... сынақ өткізді. Үңгірлердің бірінде қуаты 70 килотоннадан астам ядролық заряд жарылды. Соның салдарынан жер бетінде ... ... ... ... екі тәулік бойы радиоактивті газдар шығып жатқан. Содан пайда болған радиоактивті бұлт 30 мыңнан астам адам тұратын аумақты бүркеді. Бұл ... ... фон ... микрорентгенге жетті. Бұл көрсеткіш қалыпты жағдайда сағатына 15-20 микрорентген болатын табиғи радиациялық фоннан екі жүз есе асып ... ... бойы адам ... үшін ... мол ... бомбаның бастауын Хиросимда осыдан 68жыл бұрын американдық математиктер,физик-теоретиктер, қопарушы мамандар мен метерологтардан құралған үлкен ғалымдар тобы ... ... ... ... тротил эквивалентін құраған бұл бомба қаладан 600метр биіктікте жарылғандығына қарамастан,ұаланың 60 пайызын жойып жіберді. Ал зерттеушілірдің пікірінше Кеңес Одағы Қазақ ... ... ... 500-ден астам ядролық сынақ жүргізген. Семей өңірінде 40 жыл бойы ... ... ... ... қуаты Хиросимаға тасталған бомбаның қуатына 2,5мың есе асып түседі екен.
Жері ... шипа ... жері ... ... улы ... айналды. 40жылдан астам уақыт бойы жүргізілген полигон жарылыстары тоқтатылып, Қазақстан ядролық қарудан бас тартқан алғашқы мемлекет ... ... ... ... ... Ұлттар Ұйымы дәл осы 29тамыз күнін "Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні" деп белгіледі. Мемлекет басшысы Н.Ә.Назарбаев:"Қазақстан 15 жыл ... ... ... ... ... салу ... ... қатысушысы болды.Аймақтағы біздің көршілермен бірге Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру туралы Семей шартына қол қойылды. Және ... ... ... ... ... қаруға қарсы қозғалыстың алдыңғы қатарында келе жатыр" деп әлемдік деңгейде қасіретті ... ... ... ... ... мемлекет екендігін баса көрсетіп отыр. Бүгінде ядролық сынақтарды тыю туралы келісімге 190 жуық ... қол ... ел ... ... ... өткен ядролық қауіпсіздік жөнінде екінші жахандық саммитте "Адамзат баласын ядролық қауіптен шешуші үлес қосатын ... ... ... ... құру-біздің парызымыз" деп маңызды міндеттерді жүктейтін мақсатты алға тартқан еді. Сол бастамасымен ... ... ... ... ... мемлекеттеріне үлгі боларлықтай үлкен істі бастады. Президенттің сарабдал саясатымен жасалған бастама бір ғана Қазақстанның ... ... ... ... ... көмек көрсетуге,залалын жоюға жасалған қадам емес,бүкіл әлемді құтқару үшін жасалған-үлкен бастама. Қазақстанның атынан адамзаттың амандығы үшін көтерген бастамасы Біріккен ... ... ... ... қолдау тауып,Ұлт Көшбасшысы Нұрсұлтан Әбішұлы бейбітшілік саласында ғасырлық қасіретті тоқтатқан ғасырлық іс жасады.
Тиянақтылық пен ... ... ... ... өз ... ... ең үлкен полигон жабылып, атом қаруынан бас тарту әрекеті жасала бастады. Семей полигоны ... ... ... АҚШ пен ... ... ... қаруды сынауға мораторий жарияланды. 1991 жылдың 29 ... ... ... полигоны жабылып, 1992 жылдың мамырында оның базасында Курчатов қаласындағы Ұлттық ядролық орталық құрылды.
Пайдаланылған әдебиет:
1. Н.Ә. ... . - ... , ... О. ... . - Алматы: , 2003
3. ... 1988 жыл № ... ... "Қыздар университеті" 2013жыл №5(103)

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ресейлік ғалым ядролық сынаққа тыйым салынуын сынайды9 бет
Семей полигоны8 бет
Қазақстанның экологиялық проблемалары7 бет
Атом қуатын бейбіт мақсатта пайдалану21 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет
«Семей жолдары» ЖШС-тың жылдық жиынтық табысы30 бет
«Семей қаласында орналасқан 5 қабатты тұрғын үйдің жобасы»70 бет
«Семей – Шпалы» ЖШС-де «1С: Бухгалтерия 8.2» бағдарламасымен жұмыс19 бет
«Ядролық дәуірдегі геосаясат»5 бет
Автокөліктің тартуын есептеу62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь