Бағалы қағаз және оның түрлеріне сипаттама

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1 Бағалы қағаз және оның түрлеріне сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1 Бағалы қағаздардың тарихи мәні, түсінігі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Жалған капиталдың мәні және акционерлік қоғамдар ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Бағалы қағаздардың негізгі және туынды түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2 ҚР.дағы бағалы қағаздар қатынастарының реттелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.1 Бағалы қағаздарды шығару және олардың эмитенттері ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 ҚР.да бағалы қағаздар нарығының құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қосымша кестелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Бағалы қағаздар нарығын құру және дамыту шаруашылықты бір орталықтан қаржыландырудың тиімсіз жүйесін және салааралық қайта бөлуді өзгертуге, нарықтық құрылымдардың инвестицияға деген сұраныстарын қанағаттандыруға және бұл нарыққа салааралық капиталдың қайта құйылуын реттеуші болуға, ірі кәсіпорындар мен банктер жұмысының барометрі болуға мүмкіндік береді. Бағалы қағаздар нарығының дамуы экономиканы көтеруге мынадай шараларды іске асырғанда ғана ықпал етеді: тауар нарығын қалыптастыру, монополиялсыздандыру, шағын кәсіпорынды қолдау, ақша айналысын нығайту.
Тауарлар мен қор құндылықтарының биржалық саудасы таяу арадағы ресурстарды қорландыру жүйесінен және бір орталықтан капитал жұмсалымдарын үлестіруден тауарлар және қаржы тасқындарының нарықтық реттеу әдісіне өтуге мумкіндік жасайды. Акцияларды шығару мемлекеттік құрылымдары мемлекет иелігінен алудың ең басты құралдарының біріне және өнеркәсіпті жандандыру мен қайта құруда жеке және заңды тұлғалардың ақшалай табыстарын жұмылдырудың тиімді құралдарына айналуда. Сондықтан да бағалы қағаздар нарығына қатынасушылардың барлығының алдында бағалы қағаздармен техникасын игеру; биржалық істі регламенттеуді үйрену; мемлекеттік кәсіпорындарды акционерлеу және жекешелендіруге байланысты іс тәжірибелерді игеру міндеттері тұрады.
Бағалы қағаздар нарығыныњ міндеті – бағалы қағаздарды сатушылар мен сатып алушылардың көңілінен шығатын бағада инвестицияға толық қаражат жұмсауды қамтамасыз ету болып табылады.
Қазақстанда енді қалыптасқан қор нарығы әзірге жеткіліксіз жағдайда реттелуде. Оған қол жеткізу үшін инвесторлардың мүддесін қорғайтын және бағалы қағаздар нарығының тұрақтылығын қамтамасыз ететін зањдылыќтарды тез арада дайындау қажет. Бағалы қағаздар нарығына қатысты мемлекеттік саясаттың негізін жасауда өзін-өзі реттеу қағидасына көңіл аударуға тиіс. Осыған байланысты мемлекеттік саясат бұл сферадағы жеке кәсіпкерлікті марапаттауға бағыттауы тиіс. Бағалы қағаздар айналысы сферасындағы жеке бастаманы қолдауға байланысты шаралармен қатар, қор нарығы субъектілерінің қызметіне мемлекеттік, әкімшілік және жанама бақылау қою шараларының жүйесін жасау, сол сияқты экономикалық қор секторындағы нарықтық ортаға толық мемлекеттік араласу жүйесін дайындау қажет. Экономикалық бақылау шаралары мемлекеттік қызмет арқылы дербес нарық агенті ретінде жүзеге асуы тиіс.
1. Қазақстан Республикасы Конституциясы
2. Қазақстан Республикасы Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссиясының 1997 жылғы 8 қазандағы № 161 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бағалы қағаздарға ұлттық бірдейлендіру нөмірлерін берудің тәртібі туралы ереже
3. Қазақстан Республикасы Бағалы қағаздар жөніндегі ұлттық комиссиясы Директораты 1999 жылғы 1 шілде № 359 қаулы
4. Қазақстан Республикасы бағалы қағаздар рыногын дамытудың мәселелері
5. Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы 1999 жылғы 27 мамыр № 658 қаулы
6. Заң терминдерінің түсіндірме сөздігі. Ғ.Сапарғалиев 1995 ж.
7. Гражданская правовая ответственность за причинение вреда. Теория и практика. Белякова М.А. 1996 г.
8. Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бағалы қағаздарға ұлттық бірдейлендіру нөмірлерін берудің тәртібі туралы ережеге толықтырулар енгізу туралы қаулы. ҚР Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссиясы директораты 1999 жылғы 18 наурыз № 260 Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 1.04.1999 ж. тіркеу. Тіркеу № 723
9. «Эмитенттерге және қор биржасында айналысқа жіберілетін (жіберілген) олардың бағалы қағаздарына, сондай-ақ қор биржасының тізіміндегі жеке санаттарға қойылатын талаптар туралы». ҚР қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі басқармасының 2007 жылғы 30 наурыздағы № 73 Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 4664 болып енгізілген қаулы
10. «Заң» газеті 2007 жыл 1 маусым № 82 (1111)
11.Ақша. Несие. Банктер. Валюта қатынастары.
Баян Кашенова Алматы 2000ж.
12.Макроэкономика.
Р. Дорнбуш, С. Фишер. Алматы 1997ж.
13.Экономикалық саясат
Д.Қабдиев. Қ.Оралтаев. Алматы 2002ж.
14.Экономикалық теория негіздері.
Осипова Г.М. Алматы 2002ж.
15.Ақша, несие, банктер.
Ғ.С.Сейтқасымов Алматы 2001ж
        
        Мазмұны
Кіріспе.......................................................................................................
1 Бағалы қағаз және оның түрлеріне сипаттама..................................................
1.1 Бағалы қағаздардың тарихи мәні, түсінігі және түрлері.................................
1.2 ... ... мәні және ... ... Бағалы қағаздардың негізгі және туынды түрлері..........................................
2 ... ... ... ... ... ... қағаздарды шығару және олардың эмитенттері.................................
2.2 ҚР-да бағалы қағаздар нарығының құқықтық негіздері.................................
Қорытынды.................................................................................................................
Қосымша кестелер.....................................................................................................
Қолданылған әдебиеттер тізімі.................................................................................
Кіріспе
Бағалы ... ... құру және ... ... бір ... ... ... жүйесін және салааралық қайта бөлуді ... ... ... инвестицияға деген сұраныстарын қанағаттандыруға және бұл нарыққа салааралық ... ... ... ... ... ірі ... мен банктер жұмысының барометрі болуға ... ... ... қағаздар нарығының дамуы экономиканы көтеруге мынадай шараларды іске асырғанда ғана ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды қолдау, ақша айналысын нығайту.
Тауарлар мен қор құндылықтарының биржалық саудасы таяу ... ... ... ... және бір ... ... жұмсалымдарын үлестіруден тауарлар және қаржы тасқындарының ... ... ... өтуге мумкіндік жасайды. Акцияларды шығару мемлекеттік ... ... ... ... ең ... ... ... және өнеркәсіпті жандандыру мен қайта құруда жеке және ... ... ... ... жұмылдырудың тиімді құралдарына айналуда. Сондықтан да бағалы ... ... ... ... ... ... ... техникасын игеру; биржалық істі регламенттеуді үйрену; мемлекеттік кәсіпорындарды акционерлеу және жекешелендіруге ... іс ... ... ... ... ... нарығыныњ міндеті - бағалы қағаздарды ... мен ... ... ... ... бағада инвестицияға толық қаражат жұмсауды қамтамасыз ету ... ... ... енді ... қор ... ... ... жағдайда реттелуде. Оған қол жеткізу үшін инвесторлардың ... ... және ... қағаздар нарығының тұрақтылығын қамтамасыз ететін зањдылыќтарды тез ... ... ... ... ... ... қатысты мемлекеттік саясаттың негізін жасауда өзін-өзі реттеу қағидасына көңіл аударуға ... ... ... ... ... бұл ... жеке кәсіпкерлікті марапаттауға бағыттауы тиіс. Бағалы қағаздар айналысы сферасындағы жеке бастаманы ... ... ... қатар, қор нарығы субъектілерінің қызметіне мемлекеттік, әкімшілік және жанама бақылау қою шараларының ... ... сол ... ... қор ... нарықтық ортаға толық мемлекеттік араласу жүйесін ... ... ... ... ... ... ... арқылы дербес нарық агенті ретінде жүзеге асуы тиіс.
1 Бағалы қағаз және оның ... ... ... ... ... ... түсінігі және түрлері
Бағалы қағаздар орта ғасырлардан бері қарай ... ... Сол ... ұлы ... ... ашылуымен байланысты сауданың аясы кеңіді, ал осы мүмкіндіктерді ... ... ... ... ірі ... ... деген қажеттілігі туды. Оның үстіне теңізден ... ... пен ... көзін игерумен байланысты орын алатын шығындарды жекелеген адамдар көтере алмайтын да еді. Нәтижесінде ағылшын, голландық компаниялары ... ... ... ... ... ... ... жасаумен байланысты дүниеге келді. Міне осылар бағалы қағаздарды ... ... ірі ... ... ... ... күні ... дейін Лондон мен Торонто ... ... XVI - XVII ғғ. ... ... ... капиталды көп қажет ететін көмір өндірісін қаржыландыру үшін де ұйымдасқан болатын. Сол ... ... ... ... ... ... ... кафелерде жасаған. Осыдан да болар ... ... ... атқа ие ... ... ... ... ірі өңдеуші өнеркәсіп орындарының құрылуымен байланысты акцияны сату кең өріс ... ... ... ... лондондық брокерлер 1779 жылы королеваның меняльнигінің бір бөлігін жалға ... ... ... рет ... қор ... ... ... "көше" рыногымен қатар ұйымдасқан рынок тез даму алды. Ол өз ... ... пен ... ... ... ... ... американдық қор биржасы 1791 жылы Филадельфияда пайда болды, ал 1792 жылы ... пара пар ... ... ... ... қор ... құрылды. Бүгінгі таңда дүние жүзінің 60-тан астам ... ... 200 ... бар. Солтүстік Америкада - 15 биржа, Еуропада - 100-ден астам, Орталық және ... ... - 20, ... ... Азия және ... Дамыған капиталистік елдерде кем дегенде бір-бірден биржа бар. Биржалар ... ... келе ... ... ... де бар, сол ... Қытай мен Венгрияда бар. 31 биржа Халықаралық қор биржаларының федерациясына ... Бұл ... ... ... ... үшін ... құқықпен қамтамасыз ету және бағалы қағаздар ... ... ... отыру болып табылады. Бастапқыда биржалар акция сатумен емес, үкімет пен темір жол компаниялары шығарған ... ... ... Олар ... ірі ... ... инфрақұрылымын құруға қажетті қаражатқа мұқтаж болатын. Өткен ... ... ... ... ... кеңінен дамуы биржаларды акциялар сатуға мамандырды да облигациялармен жұмыс "көше" ... ... XIX ... ... тағы да бір ... оқиға болды. Германияда ауыр өнеркәсіпті дамытуға шығарылған бағалы ... ... ... ... ... ... ... өз қолдарына алды.
Ресейге брокерлік бизнес осы Германиядан келді (аз мөлшерде Франциядан). , , деген ... ... ... ... тәжірибесімен бірге санаға енді. Сонымен бағалы қағаздар нарығы дегеніміз не? Ол қаржы нарығының бір бөлігі екен. Қалған ... банк ... ... ... Банк, шын мәнінде, коммерциялық банк болса (мемлекеттік мекеме емес), қарызды бір ... ... ... өте ... ... Ал бағалы қағаздарды шығара отырып (облигациялар, акциялар) олардан түсетін ақшаны ондаған жылдар бойы ... ... ... ... ... бөлу ... ... және негізгі болып бөлінуімен байланысты. Бағалы қағаздар нарығы банктің несие жүйесін толықтырады, ... ... ... ... ... ... банктер бағалы қағаздар нарығында аралық қызмет атқарушыларға жаңадан шығарылған бағалы қағаздарға жазылу үшін ... ... олар ... ... ... сату үшін ... қағаздардың бір блогын береді.
Бағалы қағаздар нарығының маңызды бөлігі ақша нарығы болып табылады, онда қысқа ... (бір ... ... ... ... бар ... вексельдер айналыста болады. Ақша ... ... бос ... ... мемлекетке берудің икемді жолын қамтамасыз етеді, сөйтіп корпорациялар мен жеке ... ... бос ... ... ... ... мүмкіндік жасайды. Онсыз толыққанды қаржы нарығының орын алуы мүмкін ... ... ... сияқты, бағалы қағаздар нарығы да сұраныс пен ұсынысқа, олардың бағасына тәуелді. Яғни бағалы ... ... ... алу, сатумен байланысты экономикалық қатынастар жүйесін құрайды. Нарықтың мөлшері ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығы тікелей алғашқы және қайталама рыноктан тұрады. Алғашқы рынокта мемлекеттік және муниципалды облигациялар, сол сияқты акциялар мен облигациялар эмиссиясы ... ... Оны ... және қаржылық емес профильдегі әр қилы акционерлік компаниялар шығарады. Алғашқы рынокта бағалы қағаздардың тікелей инвесторлары коммерциялық және инвестициялық банктер, биржа ... ... ... ... қорлары, қаржылық емес корпорациялар және жеке ... Олар ... ... ... банктер арқылы акциялар мен облигациялар сатып алады. Бағалы қағаздардың қайталама нарығы эмитент бағалы қағаздарды ... ... ... ... алу мен ... ... Бағалы қағаздар - спецификалық тауар, барлық тауар ... ... құны мен ... бар. ... ... ... құнының мәні белгілі дәрежеде табыс келтіреді, яғни процент (облигациялар ... және ... ... ... ... сонымен қатар бағалы қағаздардың құн курсының өсуі нәтижесінде келетін табыстар. Бағалы қағаздардың өздері туралы ... ... оның төрт түрі бар. Олар - ... ... ... және ... туындайтын қағаздар.
Акция мен облигациялардың инвестициялық сапасы бірдей емес, яғни инвесторлар үшін ... әр ... ... ... ... қарағанда жинақты сақталу кепілділігі молырақ. Әсіресе ... ... ... қабілеті өте жоғары. Бағалы қағаздардың басқа да ... бар. ... ... ... ... қатысты бағалы қағаздар, опциондар, фьючерлік келісімдер. Олар ... ... үшін де, алып ... үшін де тартымды. Инвестицияның сенімділігі мен ... ... ... ... ең ... ... облигациялар, әсіресе казначейлік билеттер. Олардан кейін жеке ... және ірі ... "көп ... ... ... жаңадан ұйымдасқан фирмалар шығарған акциялар сапасы төмен дәрежеге жатады. Осыған қарамастан АҚШ-та 120 ... ... 47 ... акционерлер болып табылады. Осыншама адамды қамтитындай акциялардың ... ... күші бар? - ... ... ескі ... еселеп өсуімен байланысты. Айталық, бір акцияны 100 долларға сатып алдыңыз делік, ал 10 жылдан кейін, егер ... ... ... ... ... ол акция 1000 доллар табыс ... ... ... ... ... дивиденд төленіп отырады. Үшіншіден, акцияны ұстаушының дауыс беру құқы бар және ... иесі ... ... да ... бар. ... ... ... жіберу өте жеңіл.
Акционер - кәсіпорынның жеке меншік иесі, осы тұрғыдан оның бірқатар құқы бар, ең ... ... беру құқы бар. ... және ... ... ... компаниялардың қызметіне бақылау жасайды. Олар менеджерлер көмегімен бизнесті бағыттап, бақылап ... ... ... олар ... ... бар ... ... шешімдерді бекітеді: атап айтқанда, ... ... ... сату ... жою, ... ... мен толықтырулар енгізу. Әдетте бір акция бір дауысқа ие. ... ... жоқ ... да ... ... ... ... бір жеңілдіктері бар. Егер дауыс бермесе оның ... ... ... бар ... ... ... туындайды. Жеңілдіктің бір түрі акция ұстаушыға жүйелі ... ... ... ... ... ... ... төленіп отырады. Ал енді жеңілдік ... ... жабу ... осы ... ... ... кезекте мүліктерді сатудан түскен түсімнің бір бөлігіне ие болу құқы бар. ... ... ... ... үш ... ... аптаның үштен екісі, жаңадан бағалы қағаздарды ойластыруға, шамамен осындай уақыт оны алғашқы орналастыруға кетеді, ал ... ... ... қағаздардың өзіндік айналымы басталады.
Қайталама рынок "көше" рыноктарымен ... ... Ол екі ... қызмет атқарады: сатып алушыларды сатушылармен ... және ... пен ... ... отырып бағаны тұрақтандыруға ықпал етеді. Негізінен барлық облигациялар "көше" рыногының айналысында болады. Бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... ... телефон арқылы өз әріптесін іздейді, өйткені ол кім сататынын жақсы біледі. Кейбір жағдайда телефонмен әңгімеге ондаған брокерлер ... онда ... ... биржасы көрініс алады. Бағалы қағаздар нарығы несие-қаржы жүйесінің бөлігі ретінде мемлекеттік бақылау мен реттеудің ... ... ... ... ... нарық болу үшін сұраныс пен ұсыныс аралық қызмет атқарушы, реттеу және өзін өзі реттеу жүйесі болуы ... ... ... ... ... халықтың әлеуметтік-тұрмыс дәрежесімен анықталады. Тұрмыс дәрежесі жоғары болған сайын, табыстың басым көпшілігі жинақталады да, адамдар ... ... ... ... ... ... ... қағаздар ұсынысы, онда сұраныспен анықталады. Бағалы қағаздарға сұраныстың дамуы қаржы жүйесін қайта құрумен тікелей байланысты. Бағалы ... ... ... ... ... ... ... болсақ, салық жүйесін жетілдіріп отыру да ... ... ... ... ... орталықтанған - жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өтуі ... ... ... ... Олар - ... ... ... субъектілерінің құрылуы мен оның қызмет көрсету механизмі; олардың өзара қаржылық байланыстарының формалары; ... ... ... ... ... ... дәрежесінде.
Қоғамдағы соңғы 6-7 жылда болған өзгерістер - Қазақстан Республикасының нарық қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет ... ... ... кезеңдерінің өзгерістері. Нарық қатынастары өркениетті елдерде ежелден дамып, ... 70 ... мен ... екі ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік тиімділігін дәлелдеді. Сол экономиканың жеке және мемлекеттік секторларын қолайлы үйлестіру арқылы уақыт талабына сай әлеуметтік бейімделген ... ... құра ... ... несие институттары демократиялық негізде құрылған қазіргі нарық - адамзат дамуының ең жоғары жетістігі. Одан әрі даму және ... ... оның ... мен салалық құрылымдары, басқару әдістері мен қызмет ететін субъектілері және т.с.с. нарыққа қатысушылары өзгеруі мүмкін. Бірақ ол өзгерістер нарықтың түп ... әсер ете ... жеке ... өзгерістер.
Нарық - күрделі, әрі жан-жақты қызмет атқаратын қоғамдық қатынастар жиынтығы. Ол бір жағынан тауар және көрсетілген ... ... ... ... ... қор жинау нарығын қамтиды. Соңғысы, өз кезегінде, қаржы нарығы мен қозғалмайтын мүлік нарығынан тұрады. Осы ... ... ... ... ... ... механизмді құрайды. Ал бұл механизм несиеге негізделген. Басқаша айтқанда, нарыққа қатысушылардың басым көпшілігі ... ... қол ... ... бағалы қағаз түрінде міндеттеме алады. Кәсіпкерлердің өзара жасаған дәл осы міндеттемелері - экономикалық механизмнің тұрақтылығының кепілі.
Бағалы ... ... ... ... ... ... негізделеді. Бұл бағалы қағаздардың материалдық түрі ретінде оның маңызын ... ... ... ... ... ... шектеліп қоймайды. Бағалы қағаздар кез-келген мемлекеттің төлем айналымында ... орын ... ... олар арқылы мемлекеттің инвестициялық қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда, бұл күрделі ... ... ... ... ең ... саласына жіберіледі, яғни оларды нарық жүйесіндегі ең өміршең субъектілер ғана ала ... ... және ... ... орай ... ... қаржы институттары, қаржы нарықтары және оларды реттейтін құқықтық ережелермен қатар ... ... ... ... бір ... ... Мұндай жүйе біздің мемлекетімізде нарық қатынастарын қалпына келтіру ... ... ... яғни 90-шы ... ... ... бастады.
90-шы жылдардың экономикалық тәжірибесі дәлелдегеніндей шаруашылықты жетілдірудің ... ... ... келтірудің және оны одан әрі ... ... ... - ... ... ... ... ақиқат. Бағалы қағаздар ақша түріндегі капиталға да, заттай капиталға да меншік құқын бекітіп, тек бағалы қағаздар арқылы ғана ... ... ... ... яғни ... ... - халықтың меншігіне айналдыру мүмкін. Бағалы қағаздар нарығында өзіне тән қаржы институттары жүйесі қалыптасып, ... ... ... қаржы көздері шоғырланып және инвестициялық қорларды бөлу ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнімдегі өндірістік инвестицияның үлесін арттыру бағалы қағаздар нарығының потенциалды қорларын пайдаланбай іске асуы ... ... ... ... мәні және ... ... капитал дегеніміз - қосымша құнның (табыстың) бір бөлігін дивиденд немесе процент түрінде иемденуге құқық ... ... ... ... ... ... ... қағаздар - акциялар, облигациялар, вексельдер және басқа да түрлерде көрінетін капитал. Бағалы ... ... ... капитал деп атаған. Оған себеп болған:
Экономикасы дамыған елдерде олар корпорациялар деп ... ... ... жабық және ашық қоғам үлгісінде құрылады. Қоғамның фирмалық атауы болады, онда қоғамның атауы, сондай-ақ, қоғамның үлгісіне қарай немесе ... ... ... тиісінше және аббревиатурасы болуға тиіс. Қоғам осындай фирмалық атауымен мемлекеттік ... ... ... қоғамдардың акциялары өзінің құрылтайшылары мен алдын ала айқындалған адамдар тобының арасында орналастырылады. Жабық қоғам акционерлердің саны ... ... тиіс және ол өзі ... ... ... әдіспен ғана орналастыруға хақылы.
Акционерлері өздеріне тиесілі акцияларды басқа акционерлердің келісімінсіз ... ... ... ... ашық ... ... деп ... Ашық қоғамның акциялары үш түрлі, яғни жабық, жеке және ашық орналастырылады. Ашық қоғам акционерлерінің саны ... ... ... ... ... ... туралы заңында делінген. Халықтық қоғам мәртебесін алу тәртібі бағалы қағаздар нарығы туралы заңдармен белгіленген.
.
Бағалы қағаздар - қарыз ... ... ... ... ... ... ұдайы өндіріс қаржыны несиеге алып өркендеумен ерекшеленеді. Оның ең жарқын көрінісі қарыз міндеттемелерінің кең түрде ... ... ... ... ... ... бар. ... әрқайсысы қарыз міндеттемесінің әржақтарын сипаттайды. Солардың ... ... ... ... ... - оны ... ... шаруашылығына несиеге ақша немесе мүлік сатып, сол үшін табыс алу ... ... ... ... ... ... құжаты.
* Қарыз міндеттемесі - қарыз алу кезінде несие алушының несиеге берушіге ... ... ... ... ... ... ... жеке немесе заңды тұлғалардың, яғни нарыққа ... ... ... ... ... анықтайтын құжат. Қарыз міндеттемесін шығарып және оған одан әрі ұстаушыға дейін қызмет ... ... ... деп ... Көп ... эмитентпен қарыз міндеттемесін ұстаушының арасында ұстаушының құқын және ... ... ... шарт ... ... ... ... қаржылық жағдайларын алдын ала болжау қажеттілігінен шыққан құжат. Ал нарыққа қатысушылардың қаржы ... сол ... ... табысының кірісі мен шығынының арақатынасы анықтайды.
Қаржымен қамтамасыз етілудің - түрлі жағдайы кездеседі:
* Тепе-теңдік жағдай. Ол кіріс пен ... ... ... ... жағдай. Ол кіріс шығыннан көп болғанда туындайды. Демек,
сақтаған қоры мол, сондықтан бұл субъект басқаға несие беруге мүмкіндігі бар.
3. ... ... ... Ол ... кірістен көп болғанда туындайды. Демек, бұл субъект қаржыға мұқтаж, яғни оған несие алу қажет.
Кез-келген уақытта қаржысы ... ... ... де, ... ... ... да бір ұлттық қаржы жүйесі шеңберінде кездеседі. Дәл осы ... екі ... ... ... артық табысын екіншісіне несиеге беріп, ... ... ... ... ... ... қарыз міндеттемесінің орнына қолма-қол ақша жүруі де мүмкін. Қарыз міндеттемесін борышқор несие берушіге жазып ... Ол ... ... ... ... ... оны орындау құқы туындайды.
Қаржы міндеттемелерін жеке тұлғалар да, ... те және ... ... банк те ... ... ... ... шаруашылық айналымында қолдануын есептеуді қаржы активтері деп атайды. Қаржы активтері мен оны ... ... ... ... органикалық бірлігін елдің қаржы жүйесі дейді. Ұйымдық тұрғыдан қаржы жүйесінің негізін ақша нарығы және капитал нарығы құрайды. Ақша ... бір жыл ... ... ... ... міндеттемелерін біріктірсе, капитал нарығы - бір жылдан көп уақытқа шығарылған қарыз міндеттемелерінің жиынтығы . Бұл инвеситциялық қорлардың ... ... ... ... ... алғашқы және екінші (қосалқы) нарық болып та бөлінеді. Алғашқы нарықта жаңадан ... ... ... ... ... нарықта оның бұрын шыққандары айналымда болады. Демек, алғашқы нарықта олар сатылады, ал екіншісінде - ... ... ... ...
Артық қаржысы бар және тапшылық қаржы ... ... ... ... бірі 3 түрлі тәсілмен байланысты болуы мүмкін: тікелей, қаржы делделдары арқылы және қаржы институттары ... ... ... ... - ... ... бар субъект екіншіге қаржысын несиеге береді. Сөйтіп, несие берушінің біреу ... ... ... ... талабы көбейсе, несие алушының міндеттеме қайтару портфелі ұлғаяды.
2. ... ... ... - ... ... ... брокерлер мен лилерлер жүреді. Бұл тәсіл бойынша қор биржасы ... ... ... не ... не ... өзінің қарыз міндеттемелерін шығармайды. Олар қор биржасы атынан ... ... ... ... ... яғни коммерциялық банктер, сақтандыру және инвестициялық компаниялары, зейнетақы қорлары қаржы жағдайлары қарама-қарсы субъектілерді ... ... ... ... Бұл ... ... ... қарыз міндеттемелерін (алғашқы қарыз міндеттемелерін) өздері сатып алып, оларды екінші қаржы жағдайы артық субъектке сатады.
Бұндай жанама ... ... ... - ... ... ... берушіні қызықтыратын қаржы міндеттемелерін шығаруы. Мысалы, банктік депозиттер ... ... ... ... ... ... ... зейнетке шыққаннан кейін берілетін қаржы туралы зейнетақы жоспарлары. Міне бұл міндеттемелер несие берушіні әрі сенімділігімен, әрі ... әрі ... оңай және ... өзіне тартады. Бірақ бұл жағдайда қаржы институттары қарыз міндеттемелерінің қайтарылмау (өтелмеу) қаупін өздеріне алады.
Қатыспаушылар акциясы иесі ешуақытта ... ... ... ... ... құқы жоқ. Егер ... акциялар кумулятивтік болса, онда бұрын хабарланған, бірақ кейбір себептермен төленбеген, дивидендтер ... ... ... жылы ... Ол жай ... бойынша дивиденд төлеу хабарланбастан бұрын жүзеге асырылады, яғни төленеді. Кумулятивтік емес ... ... ... ... ... ... дивидендіне қосуға болмайды.
Конвертабельді артықшылықты акциялар өз иемденушілеріне кейбір жағдайларда (егер олар ... ... ... ... олар корпорацияның жай акцияларының белгілі бір мөлшеріне айырбастауына ... ... ... жөніндегі талап осы типті акция шығарған кезде жазбаша түрде корпорация кітабында көрсетіледі. ... ... ... конвертабельді. Ал конвертабельді емес акциялар өз статусын өзгертуге мүмкіндігі жоқ.
Артықшылықты акциялардың өте ... ... түр ... бірі - ... ... ... қалдырылған акциялар. Олар корпорация құрылтайшыларына ғана арнап шығарылады. Олар бойынша дивиденд тек жай ... ... ... ... ең ... квотасы төленіп болғасын ғана беріледі. Содан қалған атаулы акция иелеріне ... Егер ... ісі ... ... бұл акциялар өте тиімді.
Егер компанияның жарғысында оның директорлары корпорация капиталын құруға жеке қатысуы керек делінсе, онда - ... ... ... деп аталытын артықшылықты акцияның арнаулы түрі шығарылады.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде артықшылықты акциялар саны ... ... ... ... аспайды. Демек, корпорация қаржысын олардың үлесі өте төмен. Дегенмен де, артықшылықты ... ... ісін ... ... ... зор. Олар ... ... жиналысында дауыс беретін жай акция иемденушілердің санын өзгертпей-ақ қосымша капитал тартуға мүмкіндік береді.
Эмиссия шарты - ашықтан-ашық облигация шығару мәмілесі ... ... ... ... ... ... өз міндеттемелерін орындауын қадағалап отырады. Траст компаниясы корпорацияның инвесторлары алдында оның кепілі болып, облигация ... ... ... эмитенттің өз міндеттемелерін орындауын қадағалап отырады. Траст компаниясы эмитенттің қаржы құжаттарын және оның ... ... ... ... содан кейін ғана өз ризашылығын береді. Осыған байланысты эмиссия шартына траст компаниясы ... ... ... ... ... жиі кездесетіндері мыналар:
- Ең аз ... ... ... ... ... стауға тыйым салу;
- Төленетін дивиденд мөлшерін шектеу;
Өтеу туралы нұсқау - эмиссия шартындағы ... Ол ... ... ... ... құны және ... ... төлейтін арнаулы қор құрады. Ол қор траст ... ... ... ... ... ... уақытынан бұрын сатып алу бабы да болуы мүмкін, яғни эмитенттің өз облигацияларын қайтарып алу құқы. Әдетте, ондай жағдай облигация ... ... ... жылдан басталады. Уақытынан бұрын қайта сатып алғанда облигацияның бағасы оның номиналдық құнынан жоғары болады.
Қамтамасыз ... ... - ... ... ... корпорация активтері немесе мүлігі салынады. Облигация қамтамасыз ... және ... ... ... ... Қамтамасыз етілген облигация корпорацияның негізгі активтерін талап етуге құқық беріп және сонымен бірге оның негізгі меншігінің облигацияға салынғанын ... Егер ... ... ... өз облигациясын өтей алмаса, онда оны ұстаушылар кепілдікті өз пайдасына сатуға құқы бар. Қамтамасыз етуге ... ... ... және ... ... ... салынады. Осыған байланысты мынадай айырмашылықтарды атауға болады:
- Қозғалмайтын мүлікке салынған облигациялар. Оларды қамтамасыз ететін жай немесе ... ... ... жаңа ... өндіріс орны);
- Басқа компанияның траст жағдайында сақталатын акциялары және облигацияларымен қамтамасыз етілген осы компанияның облигациялар;
- Қозғалмалы мүлікпен қамтамасыз етілген облигациялар. ... ... ... біреу иемденуіне құқылы.
Егер кәсіпорын өз ісін парасыттылықпен жүргізіп отырса, оған айналым қаржысының уақытша жетіспестігін вексельмен толтыру онша қиын ... Ол ... ... ... ... ... айырбастап берсе тауар-ақша айналымын жеделдетеді. Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастардың қалыптасу кезінде, төлем құралдарының жетіспеушілігі, өндірістің ... ... ... үзіліп және үлкен мөлшерде өтелмеген төлемдер жинаулы жағдайында қолма-қол ақшасыз есеп ретінде вексельге деген ынта аса ... ... ... ... ... ... ... ереже-құжаттар пайда болды.
Вексель төлем дағдарысын реттеп, заттық қорлардың айналсықа түсуін жеделдетіп, кәсіпорындардағы ... ... ... ... және халық шаруашылығындағы есептерді тездетеді. Вексель айналымы ... ... ... жөйесін қамти алады.
Вексель нарығының қызметі - қысқа мерзімді несие беру арқылы ақша ... ... ... ... ... - серіктердің бірін-бірі еркін таңдауымен және бірін-бірі еркін таңдауымен және бірін-бірі ... ... ... ... ... ... және оны ... түсіруге келісімнің мәні және оның маңызы зор.
Вексель несиені өтемеу ... ... ... ол ... ... шамалы болса да сенім болғасын төлем құралы ... ... Егер ... ... ... сапасын, құнын, уақытында жіберілуін және басқа да ... ... ал ... ... ... тек ... ... уақытындағы төлем қабілеттілігін ғана емес, сонымен қатар, ол өте маңызды, оның төлем уақыты жеткенге дейінгі болашақтағы қаржы мүмкіншілігін де ... ... ... ... ... бақылауы және сонымен бірге біріне-бірі сенуі, олардың қабылданған міндеттемені нақты орындауға ұмтылуы, нарықтық қарым-қатынастарды дамытуға жол ашады.
Ал қазыналық вексельдер деп ... ... ... ... ... айтады. Қазіргі уақытта вексельдің бұл түрі кең өріс алуда. Трасат компаниялары ақша салушылардан өздеріне сенімін арттыру мақсатында ... ... ... ... ... ... Әрине қазыналық және басқа да қаржылық вексельдерді пайдаланғанда ол үшін өсім ақы ... ... ... беру ... не ... не ақша құндылықтарының қозғалысымен байланысты емес. Оларға достық, қола (бронза), яғни ... және ... ... вексельдер жатады. Олардың кепілімен несие алу үшін және банкте есепте болу мақсатымен ... ... ... вексельдер ештеңемен қамтамасыз етілмеген құжат.
Вексель айналысы жүйесінің негізгі элементі - ... ... Оны ... ... ... ... Оның біреуі - акцепт-авальды операциялар. Вексельдің акцепті дегеніміз төлеушінің вексельді төлеуге берген келісімі. Сол сияқты, ... ... - ... ... ... ... мекеме немесе жеке тұлға болуы мүмкін. Егер акцептанттың ролін банк атқарса онда вексель бірінші класты (яғни ... ... ... ... ... акцепті міндетті емес бірақ ол нарықта вексельдің еркін айналуына жағдай жасайды.
Вексельдің авалы вексель бойынша кепілдік. Аваль беруші банк ... ... ... (егер жай вексель болған жағдайда) немесе акцептант (аудармалы вексель болған жағдайда) тарапынан төлем төленбеген жағдайда оны төлеу ... ... ... ... ... келген кезде вексель төлеу үшін тікелей банкке жіберіледі. деген сөзді вексельдің бетжағына немесе қосымша қағазға (аллонжеге) жазады. Вексельді ... бұл түрі - ... ... қарағанда сиректеу қолданылады. Банктер вексель бойынша бұдан да басқа бірсыпыра операциялар жүргізеді. Мысалы, ... ... ... ... ... оларды қайта есептеумен мемлекеттің Орталық банкі шұғылданады. Сол сияқты банк вексельді кепілдікке алып, несие береді және вексельдермен ... ... ... ... ... ... несиеге айналады, яғни несиенің бір түрінен оның екінші түрі пайда болады. Шын мәнінде ... ... ... ... ... сатып, оның орнына қолма-қол ақша алады. Сөйтіп, деген белгісі бар вексель банктің меншігіне ... ... ... ... бойынша неше түрлі операция жүргізіп, бір жағынан олардың айналым жылдамдығын шапшаңдатса, екінші жағынан өздеріне пайда түсіреді.
Коммерциялық ... ... ... ... операциялар көлемінің ішінде негізгі үлесті мемлекеттік бағалы қағаздардың түрлері алып отыр. Мемлкеттік бағалы ... - бұл ... ... ... ... ... ішкі қарыз нысаны, қарыздық бағалы қағаздар.
Коммерциялық банктердің мемлекеттік бағалы қағаздармен жүргізілетін операцияның ішінде ең көп ... түрі ... ... ... ... ... сатып алу операциялары баолып табылады.
Ұлттық банктің қысқа мерзімді ноталары мемлекеттік бағалы қағаздарға ... ... да олар ... өтімді және және сенімді болып табылады. Сонымен қатар, банктік нотааларға салық салынбайды. Егер олардың артықшылығы туралы айтатын ... онда ... ... ... ... ноталарды қысқа мерзім ішінде бос ақша қаражаттарын реттеуге мүмкіндік береді. Қысқа ... ... оның ... ... ... ... ... төмен болады. Ноталардың тағы бір артықшылығы оларды тарту және орналастыру мөлшерлемесі арасындағы айырма болып табылады. Яғни екінші нарықта тарту мөлшерлемесі, ... ... ... ... ... орналастыру мөлшерлесмесіне қарағанда айтарлықтай төмен. Өтімді активтер тез сатылып және аз шығын алып келуі мүмкін. Ұлттық банктің ноталары инвесторларды қажеттілгін ... ... ... ... табыс алып келеді. Табыс дисконттық инвестициялық құрал есебінен төленуі мүмкін. Ұлттық ... ... ... ... ... ... бола ... Инвестициялық икемділікті және қаражаттағы кененттен болатын қажеттіліктерді жабу үшін ... ... ... ... қоры қажет. Қысқа мерзімді құралдар өтімділікті қамтамасыз етеді және ... ... ... ... ... ... несиені мемлекеттік қағаздарды кепілге ала отырып беруге тәжірибе ... ... ... қағаздары кепілге беру арқылы несиені алғашқы делдалдар, сондай-ақ алғашқы делдалдар банкінің инвесторы болатын банк және ... ала ... ... ... несие алушы және бағалы қағаздар ұстаушы банк - кепіл зат беруші, ал несие беретін банк - ... зат ... ... ... ... зат ... - алғашқы делдал клиенті болып табылатын, несие алғысы келетін банк, кепіл зат ұстаушы - несие беретін ... ал ... ... бұл ... қарыз алушының қосалқы депозитарийі болып табылады. Банкаралық несиені құжатты түрде беру кез ... ... ... ... екі ... ... несиелік шарт және үш данада кепіл шарты жасалады. Кепіл шартты міндетті түрде Ұлттық банк Депозитарийіндегі кепіл зат ... ... ... ... Кепілзат туралы келісімшарт негізінде және мемлекеттік бағалы қағаздар типіндегі шотынан типіндегі ... ... Осы ... ... ... ... ... өтегенге дейін пайдаланылмайды. өтеліп болғаннан кейін жаңа тапсырмасы жасалады, онда қазынашылық мінтемелер ... ... ... ... ауыстырылады. Несиені қайтара алмауы жағдайы туындаған кезде ... ... банк ... ... хат ... ...
Бағалы қағаздардың басқа түрлері. Бағалы қағаздардың өте көп басқа түрлері болады. Олардың әртүрлі эмитенттер шығарады. ... ... ... ... ... ... жарғысына қарсы келмесе онша оның , немесе айналымдағы бағалы қағаздарға қосымша тағы да бағалы ... ... ... ... ... бар. Оларды деп те атайды. Оларға жазылу құқын опцион, ... ... ... ... ... құқы ... компания акциясының жаңа тиражын сатып алу артықшылық құқын береді. Бұл акционерлердің мүлікке деген мүддесін қорғайды. Ьұл бағалы қағаздың ерекшелігі ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Ондай құқықты тек жай акция иелері ғана пайдалана алады. Акцияға жазылу құқы бар әрбір акционер корпорациядан сатып алуға рұқсаты бар ... саны және оның ... ... ... ... куәлік немесе құқық сертификатын алады. Әдетте, акцияның сатылу бағасы ағымдағы курсынан төмен болады.
Жазылу құқын үш түрлі жолмен ... ... ... өз ... іске ... яғни жаңа акция сатып алу. Ол үшін сертификатты толтырып және ақша аударып, корпорацияға жіберу керек;
Екіншіден, жазылу құқын сатуға ... ... ... ... да ... Онда ... алушылар туралы мәселені корпорация өзі шешеді.
Жазылу құқы - ... ... ... ... ... ол бір айдан аспайды. Егер корпорацияның акциясы қор биржасында айналымда болса, онда құқық сертификаттары да сол биржада бағалануы мүмкін. ... ... баға ... - ... ... ... ... көрсететін бағалы қағаз. Ол бойынша екі жақтың ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың біраз мөлшерін сатуға құқық беріледі, ал екінші жақ, қажет болғанда, шартта белгіленген ақыға ... ... ... және сатып алуға міндеттененді. Әдетте, опцион компанияның ... ... ... ... ... бағамен жай акция сатып алу құқын беретін бағалы қағаз. ... - ... ... ... ... ... Онда сатылатын бағалы қағаздар саны көрсетіледі. Оның өлшемі лот деп аталады, яғни 1 ... 100 дана ... ... ... ... ... мазмұнында опциондық шартта бекітілген құқықтың орындалуы, яғни бағалы ... сату ... ... алу күні және ... ... екі түрі ... ... алушы опционы және сатушы опционы. Біріншісі - ... алу ... онда ... өзі ... ... ... - сату ... ол бағалы қағазбен бірге сатылады. Айта кететін жәйт, алғашқыда опциондық шарт тек қор нарығындағы ... ... ... ... кезде ондай шарт кез-келген тауарға жасалады.
Бағалы қағаздардың туынды түрлерінің бірі - ... ... - ... ... ... Ол корпорацияның айналымдағы бағалы қағаздарына сатушының сатып алушыға меншік құқын беретін міндеттемесі. Варрант иемденушісі қолындағы варрант (бағалы қағазды) белгілі - бір ... ... ... ... онда ... жай ... ... айырбастауға құқы бар. ... ... ... ... және варрантта бекітілген баға бойынша бағалы қағаздардың белгілі бір көлемін одан сатып алу үшін ұстаушы құқығын ... ... ... ... болып табылады. Қоғам акция жіне облигация эмиссиясымен қатар варрант шығаруға ... бар. ... ... ... ... шығарғаннан кейін бөлінеді және оларда көрсетілген бағалы қағаздарды сатып алғанға ... ... өз ... ... ... Варранттар бөлініп шыққаннан кейін, бағалы қағаздарды сатылу құны оларды бағасына азайтылады. Қоғам варранттың қоғамның болашақтағы бағалы ... ... ... құқы бар. Олар ... ... ... ... варрантта келісілген баға бойынша белгіленген кезең шегінде, кез ... ... ... ... ... Варрант иемденушіге дауыс беруге құқығын бермейді және олар бойынша дивидент есептелінбейді.
Қоғам басқару органының ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір көлемін сатып алуға және сатуға артықша құқық беретін опцион жасауға құқығы бар. Опционды жасау жағдайы және ... және ... ... бағалы қағаздар нарығы туралы заңдылықпен реттеледі.
Туынды бағалы қағаздар санатына ең алдымен депозитарийлк ... ... ... ... - бұл ... ... ... қағаздар бойынша шығарылған және елде еркін айналыста жүретін туынд бағалы қағаз. Бұл инвесторлардың шетел ... ... ... иемдену үшін қаржылық құрал болып табылады. Эмитенттердің депозитарийлік қолхаттарын шығару шетел капиталының инвестициясының өмуімен, олады ... ... ... ... ... ... төлеуден босатумен және барлық инвесторлар үшін қол жеткізуімен байланысты. Депозитарийлік қолдхаттардың келесі ... ... ... ... американдық (ADR);
* ғаламдық (GDR);
* халықаралық (IDR);
ADR АҚШ нарығында айналады және долларларлы номиналды болады, ал GDR ... ... ... ... нарықта сатылуы мүмкін және сонымен бірге эмитентке дүнижүзілік нарық ... ... ... ... ... Әдетте американдық банктер эмитенттерге акциялары қор нарығында ... ... ... ... ... ... Осы ... ие депозиттеу акция негізінде депозитарийлык қолхат шығарылады. Америка ... ... ... ... ... ... ірі депозитарийлік эмитент банктері , , болып табылады. Ғалымдық ... ... ... ... ... ... АҚШ ашық нарығында мәміле жасауға болады, сонымен қатар олар АҚШ-тың ... қор ... ... сол ... ... бағаланады. GDR-ды шығарғанға дейін банктер мен компаниялар, алдымен АҚШ-та АDR шығаруға тиіс, одан кейін Батыс ... осы екі ... ... ... ... ... IDR шығару керек.
Қазақстан Республикасында алғаш рет депозитарйилік қолхат 1996 жылдың басында Ресейлік ... ... 1997 жылы ... ... ... , 1998 жылы мұнай компаниясы шығарды. Бұл компаниялардың АDR котировкасы барлық ірі қор биржаларында жүргізіледі. ... ... ... ... ... асыру үдерісінде айналымға бағалы қағаздардың келесі түрлерін шығарады:
* акциялар;
* депозиттік сертификаттар,
* ... ... ... ... ... - ұзақ ... бағалы қағаз. Әдетте, оны корпорация облигациялармен және артықшылықты акциялармен қоса шығарады. Бұл, бір жағынан, бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... жағынан корпорацияның эмиссиялық шығындарын азайтады. Варрант опционнан айырымшылығы - егер ... ... те және ... ... ... ... де шығарса, ал варрант тек қарыз міндеттемесінің эмитенті ғана ... ... ... басқа бағалы қағаздарымен қоса шығарылғаннан кейін, олардан ... өз ... ... ... Ол ... компанияның жарғысында көрсетілген болуы керек. Варрант бөлінгеннен кейін бағалы қағаздың сатылу бағасы варрант бағасына кемиді. Екінші нарыққа ... ... ... нарықтық курсына ие болады. Варрант жаңа бағалы қағазға айырбасталу бағасы варранттың орындалу бағасы деп ... ... ... ... ... ... нарығы айналымындағы мемлекеттік институттар және банкетрдің қарыз міндеттемелері жатады. ... ... - ... ... шығаратын қысқа мерзімді облигациялар. Олар мемлекеттің ішкі қарызын өтеу мақсатында шығарылады. Бағалы қағаздардың бұл түрі жоғары ... ... ... ... екінші ақша деп те атайды. Олар төмендетілген бағамен сатылады, ал ... ... ... Арасындағы айырма проценттік өсімді құрайды. Қазыналық вексельдер 91, 182, және 365 күн ... ... ... ... ... ол ... өтеледі.
Депозиттік сертификат - ол эмитенттің мерзімді салымын ... ... ... ... қағаз. Оның иесі ұсынушы адам. Депозиттік сертификат екінші ... ... ... және ... тез ... ... қағаз.
Чек - заңды түрде бекітілген ақшалы ... Ол ... ... (чек беруші) ағымдағы есепшот иесінің чек иесіне көрсетілген соманы төлеуін талап еткен жарлығы. Чек ... ... ... мақсатында шығарылады. Ағымдағы шот иесі шоттағы сома көлемінде көптеген чек толтыруына болады.
Чектер бірнеше түрге бөлінеді:
- Атаулы ... Оны чек ... ... бір ... ... ... ... Ондай чектерді екінші кісіге беруге болады.
- Ордерлі чектер. Олар жеке немесе заңды тұлғаларға толтырылады. Ордерлі чекті басқа кісіге ... ... ... ... Ол бойынша көрсетілген сома чек ұсынушыға төленеді. Ондай чектерді ешқандай ... ... бір ... ... ... ... ... чек бойынша Халықаралық конвенция 1931 жылы Женевада құжатқа қол қойды. Оның талабы бойынша чектер алты міндетті элементтер болуы ... ... ... белгі, яғни құжат мәтінінде деген белгі болуы шарт;
* чекті өтейтін төлеуші, яғни банкің аты;
* төлем орны, яғни ... ... ... ... ... ... төлеу жөнінде жарлық;
* чек берген уақыт және орны;
* чек берушінің қолы.
Чек айналымында көптеген мемлекеттерде кейбір ұлттық заңдылықтар қолданылады. АҚШ-та және ... ... ... ... ...
2 ... ... бағалы қағаздар қатынастарының реттелуі
2.1 Бағалы қағаздарды ... және ... ... ... - ең ... ... иемдеуге құқық беретін ақшалы құжат немесе қарыз берушіге қарыз алушының берген қарыз міндеттемесі. Бағалы қағаздар толтырылуы немесе жазылуы жөнінен екі ... ... ... не заң ... ... жеке ... түрі, не есепшотқа енгізілген жазу түрі. Егер басқа адамға иемденуге берілсе ... ... ... түрі ... ерекше куәлік толтырылып беріледі. Оны иемдену құқын беретін құжатты сертификат деп атайды. ... ... ... ... ... және нарықтан тыс болып та екіге ... ... тыс ... қағаздар әлеуметтік - нарықтық қатынастардың дамуы негізінде пайда болған қағаздардың дамуы негізінде пайда болған қағаздардың ерекше түрі. Оларға ... ... ... қорларының облигациялары және с.с. жатады. Жинақ облигациялары ... жеке ... ... орналастырылады. Бұл бағалы қағаздар қазіргі кезде АҚШ-та кең ... ... ... ... және жеке ... ... ... мысалы, АҚШ-та біреуге жалданбай-ақ өзалдына қызмет істейтін адамдардың ақшасына шығарылған облигациялар жатады. Ал депозиттік ... ... ... орта ... ұзақ ... ... үшке бөлініп, тек жергілікті басқару органдарына ғана ... Бұл ... ... ... да ... әкелетін, бірақ салық төлеуден босатылған өздерінің облигацияларын шығаруы мүмкін.
Ал қорытынды тарауларында бағалы қағаздарды сатып алу ... ... ... және сол сияқты инвесторларды қызықтыратын басқа да хабарлар орын алады.
Қорыта айтқанда, эмиссия ... ... ... ... ... мүддесінің қорғалуын, сайып келгенде, бағалы қағаздар нарығы қызметін бақылауға көмектеседі.
Эмитент пен инвестиция институттары, яғни акцияларды алғашқы иемденушілерге сатушылар ... ... ... ... ... ... белгілеулері міндетті. Бұл жағдайда бір уақытта шығарылған ... ... ... ... ... ... шығаруды мемлекет органдары қатаң бақылап отырады. Оларды шығарушылардың барлығы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жөніндегі Ұлттық комиссияда тіркеуден өтіп, мемлекеттік тіркеу номерін алуы ... - ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығы тек әдеттегі тауар - ақша ... және ... ... жағдайында дамуы мүмкін. Мемлекеттік меншікті жаңа нарық ... сай ... тек оны ... ... ... Англияда ол шапшаң қарқынмен өтті. Сондықтан жекеменшіктендірілген кәсіпорындардың акция саны ... көп ... да ... ... ... ... орналастыру өте оңай. Ал тәуелсіз мемлекеттер достастығы (ТМД) елдердің жайы өзгеше.
Бұл елдерде бағалы қағзадар нарығы жаңадан қалыптасып келе ... ... ... ... тікелей байланысты. Себебі, көптеген кәсіпорындар да, халық та ... жаңа ... ... ... кең ... ... ... алады. Жекеменшіктендіру бағалы қағаздардың жаңа түрі - ... ... ... ... ... Бұл ... ... қағаздар, өз иесіне мемлекеттің иелігінен алып, жекеменшіктендіірілген меншікті бір бөлігін қайтарымсыз пайдалануына құқық береді.
Ірі және орта кәсіпорындарды жекеменшіктендіру ... ... ... ... қайта құрудан басталады. Акционерлік қоғамның иесі - акционерлер, ... ... құқы ... берумен куәландырылады.
Жекеменшіктендіру чектеріне кез келген жекеменшіктентірілген кәсіпорынның акциясын ... ... ... Ал ... ... ұжымы мүшелері өз кәсіпорнының акциясын жеңілдікпен сатып алуға құқы бар. Ондай сатып алуды да жекеменшіктентіру чегімен төлеуге болады. Жекеменшіктендіру чегіне ... ... ... ... ... ... ... алу аукциондарда жүргізіледі. Аукцион өтетіні туралы алдын ала ақпарат құралдарында жарияланады. Сонымен бірге жекеменшіктендіру чегіне арнаулы инвестициялық қорлардың да акциясын ... ... ... ... қорлар чектерді өздерінде көптеп шоғырландырып, оған басқа акционерлік қоғамдардың акциясын сатып алушы сол қордың иемденушісінің біреуі болып ... Қор оған өз ... бір ... ... Инвестициялық қорлар - жеке мекеме. Мемлекет инвестициялық қорларға салған чектерге кепілдік бермейді.
Экономикасы дамыған мемлекеттерде бағалы қағаздар ... ... ... алу анағұрлым жеңіл. Акция және облигация сияқты бағалы қағаздарды шығаруға және оларды тіркеуге 2 жеті, эмиссиялық ... ... және ... ... ... ... 2-4 жеті, оларды сатып алу - сатуға және есеп ... 2-3 жеті ... ... ... ... 1,5-2 ай ... эмитент (шығарушы) өзіне қажетті капиталды жинап, оны басқару құқына ие ... ... ... ... ... - ... өрлеуді көп жағдайда қаржыландыратын ең оңай және ең қолайлы қаржы көзі.
2.2 ... ... ... ... нарығының құқықтық негіздері.
Кез-келген заңның мазмұны қоғамда орын алып және одан әрі ... келе ... ... ... сай ... ... Себебі құқықытық нормаларды шығару белгілі-бір экономикалық мүдделерге қызметкөрсетуге бағытталған. Халық шаруашылығын дамытудың үлгісінен экономиканың еркін өркендеуінің нарықтық үлгісіне өту кезі ... ... ... ... ... ... қатынастарды дамытуға жол ашатын заң шығаруды қажет етті. ... ... ... ... мақсаты - осы тұрғыда тіпті жаңа заң шығару емес, революцияға ... ... ... мен ... ... жаңа ... ... кезінде орын алған құқықтық институттарды қалпына келтіру еді. Сонымен бірге нарықтық үлгімен дамыған өркениетті мемлекеттердің (мыс. АҚШ, Германия, Ұлыбритания, ... және т.б.) ... ... оны ... экономикасын реттеуге бейімдендіру керек. Соның ішінде, Қазақстанда бағалы қағаздар нарығын және оның қызметін қамтамасыз ететін құқықтық ережелерді қайта дамыту қажет.
Бағалы ... ... ... ережелермен қамтамасыз ету деген мемелекеттік органдардың бағалы қағаздар айналымы тиімді және мағыналы болуы үшін белгілі-бір жағдай жасайтын заңдар шығару. Сол ... ... ... мен халық керегін қанағаттандырып, нарық қатынастарына бет алған қоғамның объективті экономикалық заңдарына сай келуі. Қазіргі кезде Қазақстанның ... ... ... ... ... бергі шыққан заңдар, Президенттің жарлықтары және үкіметтің қаулылары, сонымен қатар Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссияның құқықтық актілері жатады. Бағалы қағаздар ... ... ... ету ... ... ... міндеттемелерінің айналысы (яғни оларды сату және стып алу) және белгілі-бір ұйымдық-құқықтық түрде құрылған шаруашылық қатынасу ... ... ... отырған бағалы қағаздар нарығындағы мүліктік құқық олар ... ... ... ... ... ... расталады. Ол құжат бағалы қағаздардеп аталады. Бірақ азаматтық құқық қатынастарымен расталғанымен кейбір бағалы қағаздар бағалы қағаздар нарығына айналысқа түспейді. Мыс., ... ... ... - ипотекалық куәліктер, сол сияқты коносамент және тауарларды орналастыру ... ... ... яғни ... ... ... ... Ал бағалы қағаздар нарығы, алдыңғы тарауда айтып ... ... ... құрамдас бөлігі. Қаржы нарығы капитал нарығы мен ақша нарығынан ... бұл ... осы ... екі ... ... ... ... сөз болады.
Бағалы қағаздар туралы Қазақстан Республикасы заңдары орыстың азаматтық (саудалық) құқықтарына негізделіп шығарылды. Қазіргі кезде заң ... ... ... ... ... Қазан революциясына дейін Қазақстан Ресей империясының бір бөлігі болғандықтан XVIII-XIX ғасырда қазақ даласында азаматтық және сауда ... ... ... құқықтық ережелерімен реттелді. Революциядан кейінгі Кеңес үкіметінің алғашқы онжылдықтарында аталған қатынастар РСФСР-дың азаматтық заңдарымен жүргізілді. Сол ... ... ... айналуына толық құқықтық мүмкіндіктер туғызған жаңа экономикалық саясатқа байланысты шығарылған заңдар болды. Атап айтқанда, ақша нарығында вексель және ... яғни ... ... ... құралдары сауда келісімінде кеңінен қолданылды.
Сол уақытта, яғни 1922 жылы РСФСР-дың Азаматтық кодексінде төмендегі ережелерді біріктірді:
- 1937 жылы 7 ... ... ... ... ... атқару комитеті мен Халық комиссарлары кеңесі бекіткен ереже;
- 1929 жылы 6 ... ... ... республикасының Ораталық атқару комитеті мен Халық комиссарлары кеңесі бекіткен және сол сияқты заң ... ... ... вексельдер және чектермен қатар тауарларды сақтау, жылжымайтын мүліктерді сатып алу-сату ... ... ... ... және т.б. ... ... қолданылды. Заң жүзінде бағалы қағаздар туралы жалпы ұғым болғанымен, бұл айтылған ... ... ... ... ... ... жоқ. ... айтылған бағалы қағаздардың ұлттық экономиканы дамыту мақсатында өндірісті ұйымдастыру үшін қаражат жинауына мүмкіндігі жоқ. Ал ... ... ... яғни ... ... ... облигацияларын шығаратын және оларды айналымға түсіретін механизм тіпті болған жоқ. Қор биржалары мен бағалы қағаздар нарығының кәсіпкер делдалдары (дилерлер мен ... ... ... ... негізі болмады. Себебі делдалдар социализм және коммунизм идеяларына жат элементтер деп есептелді.
Банктер бағалы қағаздар нарығы туралы ... ... Заңы ... ... ... ақша ... ... қағаздарға инвестицияланған заңды тұлға - инвестициялық инвестор болып табылады. Банктер делдалдық операцияларды Қазақстан Респубикасының бағалы қағаздары бойынша Ұлттық ... ... ... алған кезде заң күші бар. ҚР Президентінің Жарлығына сәйкес және Ұдлттық банк келісімі бойынша жүзеге асырады.
Екінші деңгейдегі банктер ... ... ... заңды рұқсат етілген келесідей қызмет түрделерін атқарады.
* ... және ... ... ... мен ... ... бағалы қағаздар нарығына қатысушыларға есеп айырысу қызметін көрсету;
* кастодиондық ... ... ... ... ... ... кеңес берушілік қызмет және т.б.
заңға сәйкес брокерлік қызмет сыйақы келісімшарты ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен мәмілелерді жүргізеді.
Делдалдық қызмет өз атынан бағалы қағаздармен және өз есебіне пайда табу мақсатында мәміле жүргізу тұжырымын жасайды. ... ... - ... ... ... ... мен ақша қаражаттарын сақтау және есепке алу бойынша қызметтерді жүргізу. Қаржылық активтерге капиталды қаржыландырумен байланысты сұрақтар бойынша консульатациялық ... ... ... ... ... жаңа ... түрі болып орын алды. Көрсетілетін консультациялық қызметтер табыстар мен әртүрлі активтер ... ... ... ... талдауға, сатып алу және бағалы қағаздар портфелін олардың табыс серпіні есебімен қалыптастырудың алгоритімін клиенттер үшін құруға ... ... ... ішкі ... ... ... ... осы құрамдас бөліктері қазіргі уақытта негізінен құрылып болды. Бұл жөнінде ... ... ... ... ... ... қабылданған Қазақстанда мемлекеттік меншік жекеменшіктендіру Ұлттық бағдарламасы бағалы қағаздар нарығының негізгі субъектілері - ... ... ... ... ... роль ... ... экономикасының дағадарысы жағдайында толыққанды бағалы қағаздар нарығының даму деңгейі көп жағдайда халықтың әл-ауқатына байланысты. Себебі бағалы ... ... ... тұрмысын айқындайды. Сондықтан халықтың табысының өсуі - Қазақстанда бағалы қағаздар нарығы дамуының басты шарты.
Қазақстандағы бағалы қағаздар нарығының ... және ... ... ... ... Республикада қалыптасқан жағдай сипаттағаныныдай бағалы қағаздардың ең көлемдісі және ең өтімдісі мемлекеттік қарыз міндеттемелері. ... ... ... ... ... оған ... ... мемлекетік бағалы қағаздардың эмитенті Қаржы Министрлігі;
Екіншіден, Ұлттық банк - оның ... ... ... ... (уәкілі) сонымен бірге мемлекеттік бағалы қағаздардың дилері Дегенмен, бағалы қағаздар нарығына бұл ... ... ... ... ... мен ... ... түсіру шарттарын анықтаушылар. Мемлекеттік бағалы қағаздар:
* мемлекеттік қазыналық вексельдер;
* мемлекеттік қазыналық ... ... ... Банкінің қысқа мерзімді ноталары;
* жекеменшіктендіру купондары.
Мемлекеттік қазыналық вексельдер мен ... ... ... ... ... ... ... Министрлігі шығарады. Ал қысқа мерзімді ноталарды банк жүйесінің бірқалыпты жұмысын қамтамасыз ететін қаржы қорын ... ... ... банк ... ... ... ... арқылы сатылған мемлекеттік кәсіпорындарды жекеменшіктендіруге пайдаланылды, ал оның көптеген мөлшері жеке адамдар қолында осы күнге дейін сақталуда. Кәсіпорындар банкротқа ... ... ... тұрған қазіргі кезде жекеменшіктендіру купондарының орнына берген акциялар оны ... әлі ... ... түсіре қойған жоқ.
Бағалы қағаздар нарығын ретейтін жүйелер. Бағалы қағаздар нарығын реттеу мемлекеттің ең ... ... ... ... ... қағаздармен келісімге қатысушылардың заңды мүдделері мен құқығын сақтауды қамтамысз ету.
Бағалы қағаздар нарығында қызмет атқаратын қаржы институттарының ісін Республикада ... ... ... ... қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссия, Қаржы Министрлігі, Ұлттық банк, Мүлікті басқару жөніндегі Мемлекеттік комитет және жекеменшіктендіру жөніндегі Мемлекеттік комитет саналады. Осы ... ... ... ... ... ... ең негізгісі - Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлтттық комиссияның құрамы 1995 жылдың қаңтарында ... сол ... ... ... ... ... ... сәйкес оның құқықтық статусы, қызметі және өкілеттігі бектіліледі.
Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссия оның ... және ... ... ... Олар ... ... міндеттелген жауапкершілікпен толық өкілеттілікті атқарады. Комиссия төрағасы мен оның ... ... ... 5 жыл ... республика Прзиденті бекітеді. Қызметтен де осы жолмен босатылады. Комиссияның тұрақты қызметін қамтамасыз ету үшін оның атқарушы аппараты құрылған. ... ... ... бағалы қағаздар нарығының қызметін толық қамтамасыз ететін инфрақұрылым құрыла қойған жоқ. Оның ... ... ... нарығында кездесетін барлық қатынастарды толығынан реттейтін жеткілікті нормативтік заң актілері жоқ. Сол сияқты ... ... ... қалыптасып келе жатқан көріністі жекілікті түрде хабарлайтын ақпарат құралдары жоқ. Бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік ... ... ... ... ала ... ... жүгінгені дұрыс.
Дүниежүзілік тәжірибеде бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік реттеу екі түрлі жолмен жүргізіледі: мемлекеттік органдар уәкілі қатысуымен ... ... ... ... іс-шаралар арқылы нарыққа жанама араласу. Тікелей араласу шараларына мыналар жатады:
* бағалы қағаздарнарығы мәселелері жөнінде заң шығаратын өкілетті органдардың ... осы ... ... атқарушы үкімет органдарының қаулылары мен бұйрықтары;
* бағалы қағаздар нарығының жұмысына жаңа ережелер енгізетін немесе ескілерін өзгертетін басқа да ... ... ... ... ... ... нарығына қатысушыларға лицензия беру, бағалы қағаздардың кейбір түрлерінің айналуына шек қою немесе оны тоқтату, бағалы қағаздарды тіркеу және с.с. ... ... ... мыналар жатады:
* немесе үшін процент мөлшерін өзгерту арқылы айналымдағы ақша массасын және несие ... ... ... ... ... ... ... несиелерге, қарыздарға үкімет кепілдігі;
* қарыз капиталы нарығына мемлекеттің араласуы (қазыналық облигациялар, вексельдер, орта және ұзақ мерзімді бағалы қағаздар, мемлекеттік органдардың ... және с.с. ... ... ... пен корпорациялардың арасында несие үшін тікелей бәсекенің тууы;
* мемлекеттің ... ... ... ... ... мен ... операцияларын, экспорт шараларынынталандыру және с.с. жұмыстарды реттеу);
* мемлекеттің сыртқы экономикалық іс-шаралары (саяси байланыстардыұлғайту ... ... және ... қағаздар нарығын реттеу мемлекеттік органдарға, не арнаулы ұйымға (ьағалы қағаздар жөніндегі комиссияға), не қаржы министрлігіне, не ... ... ... ... ... ... ... заңдарды шығарып, олардың орындалуын тексерумен конгресте құрылған Бағалы қағаздар және қор биржалары туралы комиссия шұғылданса, Жапонияда бұл сұрақтар Қаржы министрлігінде ... ... ... инвесторлардың қаржысын қорғауға бағытталған негізінен үш қызмет атқарады. Олар:
Біріншіден, нарықта шаруашылық ... ... ... істейтін барлық бағалы қағаздар нарығына қатысушыларды, сонымен қатар, бағалы қағаздарға тікелей қатысы бар қызметкерлерді тіркеу. ... ... ... ... ... жөнінен белгілі бір талаптарға сай болуы қажет, яғни ... ... ... (минимум) өз капиталы болғаны жөн. Инвесторлардың мүддесін қорғау мақсатында, әдетте, тіркеуші ... ... ... ... ... ... ... субъектілерін нақты хабарлармен қамтамсыз ету. Ол, әдетте, ... ... ... мен оны шығарушылар туралы анық та толық хабар беретін эмиссия проспектісін шығарумен жүзеге асырылады. Оған ... ала ... бір ... ғана ... және тек ... ... орналастырылатын жеке бағалы қағаздар қосылмайды. Одан басқа эмитенттер бұқаралық ... ... ... ... ... фирманың басшы адамдары туралы өзгерістерді жариялап тұруға міндетті.
Үшіншіден, институционалдық органдар бағалы қағаздар нарығын тексеру және ондағы құқық ... ... ... де ... Бұл ... ... заң ... кез-келгенін тексеріп, кінәлілерге әкімшілік шара қолданып, істерін сотқа беруге құқы бар. Ол үшін оларға үлкен өкілеттілік берілген, ... ... ... және ақша ... ... салуға (арест), құжаттарын алуға және с.с. өкілеттіліктер.
Осы аталған бағалы қағаздар нарығын мемлекеттік ... ... ... ... өзін-өзі ретеу іс-шараларының да маңызы зор. Оның еңбір дамыған формасы қор биржасы. Ол бағалы қағаздар нарығына бақылау жасаумен қатар оған ... ... ... ... ... шығарып, оның орындалуын қатаң қадағалап отырады.
Айта кететін ... ... ... ... ... ... ... және Орталықазия қор биржасы жұмыс істейді. Екі биржадан да сату көлемі әзірше төмен жағдайда. Биржадан басқа бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... белсене араласатын басқа ұйымдар да болады. Оның бірі, инвестициялық бизнеске қатысушы - кәсіби мамандардың қауымдастығы. Ондай ... ... ... ... ... ... ... құрылып, кейбір ассоциация мүшелерінің кесірінен бағалы қағаздар нарығына қатысушыларға нұқсан келтірілгенін ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының дұрыс қызмет істеуіне бағытталған іс-әрекеттері көп жағдайларда осы тұрғыдағы мемлекет мүддесімен сай ... ... ... даму ... ... ... Республикада бағалы қағаздар нарығы қалыптасу шағында. Оның даму жолында алғашқы іс-шаралар жүргізілуде. Бюджеттің кемшілігін толтыру мақсатында мемлекет бұрынғыдай ақша ... ... оның ... ... ... ... мысалы мемлекеттік қысқа мерзімді вексельді шығаруда. Алайда, бағалы қағаздар нарығының дамуы жолында шешуін талап ... ... және ... мәселелер көп.
Экономикалық мәселелерге:
а) нарықты реттейтін механизмнің жоқтығы, ... ... ... ... оның өз ... жұмыс атқару үшін шет елдердің тәжірибесін қарап, жұмыстар атқару қажет.
ә) бағалы қағаздар нарығын дамытатын бірыңғай көзқарас жүйесінің жоқтығы;
б) заңдардың ... ... ... тіркеу жүйесінің жоқтығы (депозитно-регисторская система);
г) бағалы қағаздар нарығының материалдық-техникалық негізінің аздығы;
д) нарық инфрақұрылымы өсу деңгейінің ... ... ... ... ... қағаздар нарығында маман кадрлардың аздығы мен халықтың инвестициялық ... ... ... жатады. Бұл мәселелер халықтың басым көпшілігінің бағалы қағаздар нарығының мәнін ... мен ... ... психологиялық дайындығының жоқтығынан туындайды.
Бағалы қағаздар нарығына мамандар Бағалы қағаздар ... ... ... осы ... ... ... ... оқу орталықтарының жұмысын Ұлттық комиссия төрағасының жарлығына сәйкес құрылған Аттестациялық ... ... ... ... ... ... ... комиссияның бір мүшесі оның басқармасы болып, ал комиссияның бір мүшесі оның басқармасы болып, ал мүшелері және хатшысы болып, бағалы ... ... ... Бас ... ... ... ... уақытта оқуды табысты бітіріп, мамандық туралы бірінші санатты куәлік алған 1500-дай адам боркерлік, дилерлік іспен ... ... ... ... тарихында бағалы қағаздар нарығының негізгі үш үлгісі (моделі) бар. ...
І. ... үлгі - онда ... ... ... механизмі арқылы бактер қаржы қорларын бөледі (мысалы, бұл үлгі Германияда, Автрияда, Белгияда көп тараған). Бұл үлгі ... ... ... мен ... ... ... жоюды банктер өз міндетіне алады.
ІІ. Бактік емес үлгі немесе нарықтық үлгі - онда ... ... ... механизмі арқылы қаржы қорын бөлумен банк емес мекемелер шұғылданады (мысалы, АҚШ-та, Ұлыбританияда, Малайзияда, Пәкістанда, Сингапурда). Бұл үлгі бойынша бағалы қағаздар ... ... ... ... Қаржының негізгі бөлігі жеке тұлғалардың ақшасы. Ол бактен алған ақшаға қарағанда ақша.
ІІІ. Аралас үлгі - онда ... ... ... ... ... ... қорын бөлумен бактер де, бак емес мекемелер де шұғылоданады (мысалы, Жапонияда).
Қазақстан Республикасында бағалы ... ... ... - кіші және жалпы жекеменшіктендіру механизмі арқылы меншік қатынастарын өзгертуге жеке ... мен өз ... ... азаматын қатыстыру. Соның нәтижесінде жекеменшіктендіруге банк жүйесі ... жоқ. ... ... ... ... ... ... нарығында жеке үстемдік (монополизация) роль атқарады. Дәл осы ... ... ... бағалы қағаздар нарығының банктік үлгісінен бас бартуына әкеп соқтырды. Сондықтан ... ... ... ... бейімделген бағалы қағаздар нарығын құруға негізделгені дұрыс. Отандық бағалы қағаздар нарығының құрылуына әрбір азаматтың қатысуына мүмкіндік берген жөн. Дәл осы ... ... ... нарығының бактік емес үлгісі, яғни нарықтық үлгісі іске асыра ... ... ... ... ... ... нарықтық үлгісінің бактік үлгіден айырмашылықтары мыналар:
* Нарықта акционерлік капитал үлестің көптігі;
* Үлестік бағалы қағаздардың қарыздық қағаздардан көптігі;
* ... ... тура ... несиенің аздығы;
* Нарықтағы банк емес мекемелердің көптігі.
Бұлардан басқа ... ... ... нарығының нарықтық үлгісін таңдап алуға себепші болған үш фактор бар. Олар:
1. ... ... үшін ... ... ... түскен ақша - ол ақша. Өнеркәсіп өндірісін акционерлік қоғам етіп қайта құру - өндірісті ... ең ... ... акционерлердің де, онда қызмет істеп жүргендердің де мүддесі шешіледі.
2. Әлі көп уақытқа дейін Қазақстан нарығында өндіріс ... өз ... ... ... ... ... болмайды. Сондықтан мемлекеттік меншікті жалпы жекеменшіктендіру арқылы халықты кәсіпорын басқаруына тарту ... ... бұл ... ... ... ... ... факторы - дүниежүзіндегі сияқты, Қазақстанда да бос ақша көздерінің ... иесі - ... ... ... арқылы әрбір адамды акционерлік қоғамның меншік иесі болу құқын жүзеге асыру - бүгінгі кездегі ең ... ... ... ... менталитетін есептегенде).
Қорыта айтқанда, Қазақстан Республикасында қалыптасып келе жатқан бағалы қағаздар үлгісіне нақты бірыңғай көзқарас жоқ. Сондықтан бағалы қағаздар ... ... ... сай әлі де ... өзгерістер енгізілуі мүмкін.
Қорытынды
Қорыта айтқанда, қор биржасы акционерлік қоғамдардың жұмысын қадағалап оныкөрсетіп отыратын анықтаушы тәрізді. Бағалы қағаздар курсының ұзақ уақыт ... ... ... ... иесі - ол жеке ... ұйым ... мемлекет) бұл қоғамда істің мәз емес екендігін аңғартып, оған инвестиция салуды тежеп, тіпті бұл қоғамның ... ата ... ... Ал ... ... ... жоғарыласа, ол керісінше жағдайды, яғни инвестордың осы қоғамның бағалы қағаздарын сатып алуына қызығушылығын арттырады. Акция курсының төмендеуі қоғамның банк ... алу ... ... ... жаңа ... ... ... Яғни бұл акцияларға сұраныс болмайды. Ал, керісінше жағдайда, егер биржада ... ... ... болса, акционерлік қоғамның бағалы қағаздарының жаңа серияларын шығару, оны сату және оның банк несиесін алу мүмкіндігін ... ... ... ... ... динамикасы (баға қозғалысы) - акционерлік қоғамның қаржы ... ... ... ... ... фактор. Экономикасы дамыған елдерде әр акционерлік қоғамның акция курсының қозғалысы ... ... ... ... ... ... өз қолындағы акциялардың бағасын олардың қазіргі таңдағы курсымен салыстырып және акцияның жаңа бумасын сатып алу немесе бұрынғысын сату, ия ... ... ... туралы қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Алдағы уақыттары Қазақстан Республикасы Президенті Қазақстан әлемдегі ең ... ... бай ... қатарынан орын алуы керек деген өнегені Қазақстан халқына ұсынып, ал, Үкімет пен басқа барлық мемлекеттік немесе мемлекеттік ... ... мен ... мұны ... етіп отыр. Осы мақсатқа жетуде барлық ... ерен ... ... ... ... тиіс. Сондай-ақ, дамыған мемлекеттер қатарынан орын алу үшін ең алдымен экономикалық тұрақтылық керек екені сөзсіз ... ... осы ... ... нарығындағы қатынастар әлі белгілі бір жүйеге келе қойған жоқ. Ал халықтың әл ауқаты жақсарған болса, ол азамат міндетті ... ... ... ие ... ... ... ... мемлекеттерде төрт азаматтың үшеуі қандай да болсын компания немесе кәсіпорынның ... ... ... Сондықтан ол азаматтардың әлеуметтік тұрақтылығы бар, ал әрбір азаматта ... ... ... онда ол ел де ... ... деп ... Себебі экономикасында бірқатар тұрақтылықтар бар. Біздің отанымызда да мұндай жетістіктерге ... ... өте көп. Ал, ... тоқталсақ, болашақ заңгер мамандығының иесі ретінде осы бағалы қағаздар нарығындағы қатынастарды реттеу барысында қабылданған немесе қабылданатын заңдар мен нормативтік кесімдердің ... ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейде жүзеге асуына өз еңбегімді аянбай қосамын.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
* Қазақстан Республикасы Конституциясы
* Қазақстан ... ... ... ... Ұлттық комиссиясының 1997 жылғы 8 қазандағы № 161 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... нөмірлерін берудің тәртібі туралы ереже
* Қазақстан Республикасы ... ... ... ұлттық комиссиясы Директораты 1999 жылғы 1 шілде № 359 қаулы
* Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мәселелері
* Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысы 1999 жылғы 27 мамыр № 658 қаулы
* Заң терминдерінің түсіндірме сөздігі. ... 1995 ... ... ... ... за ... вреда. Теория и практика. Белякова М.А. 1996 ... ... ... ... бағалы қағаздарға ұлттық бірдейлендіру нөмірлерін берудің тәртібі туралы ережеге толықтырулар енгізу ... ... ҚР ... қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссиясы директораты 1999 жылғы 18 наурыз № 260 Қазақстан Республикасы ... ... ... ж. ... ...... . ҚР ... нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі басқармасының 2007 жылғы 30 ... № 73 ... ... ... мемлекеттік тіркеудің тізіліміне № 4664 болып енгізілген қаулы
* газеті 2007 жыл 1 ... № 82 ... ... ... ... ... Кашенова ... ... ... С. ... ... ... ... Қ.Оралтаев. Алматы 2002ж.
14.Экономикалық теория негіздері.
Осипова Г.М. ... ... ... ... ... 2001ж

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі4 бет
Бағалы қағаздар азаматтық құқықтың объектісі ретінде.56 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының қалыптасуы мен дамуы57 бет
Қаржылық құралдар портфелінің нарықтық тәуекелін есептеу методикасы7 бет
Бағалы қағаздар нарығының теориялық және әдістемелік негіздерімен қатар оның жоғарыда аталған ұйымдық-экономикалық құрылымдарының нарықтық экономикадағы маңызын көрсету және бағалы қағздардың биржада сатылуы мен олардың үстінен қосымша үлестерді есептеу32 бет
"Шу" , "Оғыз қаған", "Аттила" дастандары10 бет
CorelDraw 1116 бет
XХ ғасырдың басындағы іс қағаздар тілі5 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
«АТФ банкінің» бағалы қағаздар операциялары31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь