Қылмыстық іс қозғау жайлы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1 Қылмыстық іс қозғау сатысының түсінігі, маңызы, мақсаты
1.1 Қылмыстық іс қозғау . қылмыстық процестің басты сатысы ретінде ... ... .
1.2 Қылмыс туралы арыз бен хабарламаны қараудың және қабылдаудың
міндеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3 Кепіл түскен арыз бен хабарлама бойынша қылмыстың алдын алу мен
ескертуге шараларын қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.4 Қылмыс туралы арыз бен хабарламаны қараудың мерзімдері ... ... ... ... ...

2 Қылмыстық іс қозғаудың негіздері мен процессуалдық тәртіптері
2.1 Қылмыстық іс қозғауға құқық берілген лауазымды адамдар мен
органдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Қылмыстық іс қозғаудың себептері мен негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Қылмыстық іс қозғау сатысындағы дәлелдеу мәселелері ... ... ... ... ... ... ... .
2.4 Қылмыстық іс қозғауды болдырмайтын мән жайлар ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Құқық қорғау органдарының беделі қылмысты толық және тез арада ашу, кінәлілерді жазалау және заңның дұрыс қолдануын қамтамасыз етумен байланысты.
Осы берілген бітіру жұмысында қылмыстық іс қозғаумен байланысты қылмыстық іс жүргізу қызметінің бөлігі айқындалған. Тәжірибеде осы сатыны дұрыс жүргізбеген соң, оның салдары тергеу қателіктеріне әкеліп соқтыратыны бізге мәлім. Сондай ақ негізсіз қозғалған қылмыстық істер де кездеседі, ал бұл құқыққорғау органдарының қажет емес шығындарға әкелетіні бізге түсінікті. Сөйте тұра, жергілікті негіздердің бар болғанымен де, қылмыстық істер қозғалмай қалады және қылмысты жасаған тұлғалар жазадан құтылып кетіп жатыр.
Бұның бәрі мынаны білдіреді, яғни қылмыстық іс қозғау сатысы – процессуалдық қызметтің жауапты кезеңі және тергеуші бұл қызметке кіріскенде қателік жібермеуі тиіс.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Бұл диплом жұмысының мақсаты – қылмыстық іс қозғау сатысының барлық маңызды жақтарын қамтиды, тергеушінің жұмысын көрсету, прокурордың қатыстылығын және тағы басқа көптеген аса маңызды мәселелерді ашып көрсету, құқыққорғау органының жауапкершілігін көтеріу мәселесін айқындау.
Құқық қорғау органдарының міндеті – барлық заңдардың күш – жігерін қылмыстылық пен құқықбұзушылыққа қарсы пайдалану, себебі кез келген жерде адамдар мемлекет тарапынан қолдау мен қамқорлықты оларға ешкімнің тиіспейтіндігін сезуі керек және бірде бір құқық бұзушының жазадан қашып құтылмайтындығына сенуі керек [1, 21 б.].
Қылмыстық іс қозғау сатысы елімізде заңдылық пен құқықтық тәртіпті орнату үшін – олар кез келген жасалған немесе дайындалып жатқан қылмыс туралы белгілерге тез және ұқыпты әрекет етуі қажет. Бұл саты көптеген процессуалистердің назарын аударған: В.С. Афанасьева, С.В. Бородин, Ю.Н. Белозерев, Л.А. Буторин, А.К. Говрилов, Н.Н. Гаванович, Н.В. Жогин, Н.П. Кузнецова, А.Р. Михайленко, В.В. Степанова, Ф.Н. Фаткулин, А.А. Чувилов және т.б.
Дипломдық жұмысты зерттеу объектісі. Осыған байланысты диплом жұмысында келесі жағдайлар көзделген:
1. Қылмыстық істі қозғау әрі қарай алдын ала тергеу жүргізуге негіз болады.
2. Егер қылмыстық істі қозғау алдын ала тергеуге әкеліп соқтырса, онда қылмыстық іс қозғау туралы шешім қабылдау үшін қылмыс белгілерін көрсететін жеткілікті және қажетті белгілер болуы шарт. Бұл белгілердің дәлелдігінің деңгейі соншалықты жоғары болуы керек, себебі оның негізінде қылмыстың болғандығы жөнінде нақты шешім шығарамыз.
3. Қылмыстық іс қозғау туралы шешімнің негізі болуына талап қою, яғни осы сатыда ешқандай мәжбүрлеусіз және азаматтардың құқықтары мен босмтандықтарын шектемей, дәлелдемелерді алу мен сақтауға бағытталған бірқатар процессуалдық шараларды қолдану мүмкіншілігінің кеңеюі мен байланысты.
1. Жогин Н.В. Фаткуллин Ф.Н. Возбуждение уголовног дела. М, Госюриздат
1961г, С. 21.
2. Никандров В.И. Возбуждение уголовного дела лекция М. 1990 г, С. 83.
3. Ремнев В.И. и др. Законность возбуждения уголовного дела: (рассмотрение заявлений и сообшений о преступлении) М: Юр. Лит. 1967г, С. 62-64.
4. Гришин С.П. Возбуждается уголовное дело. Нижний Новгород: Хозрасчет. Н-и лаб. «Версия» 1992г, С. 38.
5. Карев Д.С., Савгирова Н. М. Расследование и возбуждение уголовного дела. М: Высшая школа 1967г, С. 123.
6. Тетерин Б. С., Прошкин Е.З. Возбуждение и расследование уголовного дела М. 1997г, С. 87.
7. Белозерев Ю.Н., Чувилев А.А. Проблемы обеспечения законности и обоснованности возбуждения уголовного дела. М. 1973г, С. 93-96.
8. Михайленко А.Г. Возбуждение уголовного дела в советском уголовном процессе. Саратов, 1975г, С. 68.
9. Назарбаев Н.Ә. «Мемлекетке кімнің жаны ашиды?» Жас Алаш. 4 сәуір 2002ж. №40. 3 б.
10. Назарбаев Н.Ә. Тәртіп пен жауапкершілік қатаң талап етілетін болады. Заң газет. 3 сәуір 2002ж. №14. 5 б.
11. Щерба С.П., Химичева Г.П., Донковчев, Чувилев А.А. Рассмотрение заявлений и сообщенй о проступлении органами дознания. Учебное пособие. М: ВНИИ МВД СССР 1987 г, С. 87-88.
12. Лупинская П.А. Решение в уголовном судопроизводстве. М. Юр. Лит. 1971г, С. 14.
13. Дубинский А.Я. Исполнение следователем процесуальных решений. Киев 1981г, С. 87.
14. Химичева Г.П. Рассмотрение заявлений и сообщений о преступлении милицией. М. ЮИ. РФ МВД 1997г, С.85-88.
15. Бажанов М.И. Законность и обоснованость судебных актов в советском уголовном судопроизводстве. Автореферат. Докт.Диссертация. Харьков 1967г, С. 156.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.........................................
1 Қылмыстық іс қозғау сатысының түсінігі, маңызы, ... ... іс ...... процестің басты сатысы
ретінде.........
1.2 ... ... арыз бен ... ... және ... ... түскен арыз бен хабарлама бойынша қылмыстың алдын алу мен
ескертуге ... ... ... арыз бен ... қараудың
мерзімдері....................
2 Қылмыстық іс қозғаудың негіздері мен ... ... ... іс қозғауға құқық берілген лауазымды адамдар мен
органдар....................................................................
.........................................
2.2 Қылмыстық іс ... ... ... ... іс ... ... дәлелдеу
мәселелері.............................
2.4 ... іс ... ... ... ... ... тақырыбының өзектілігі. Құқық қорғау органдарының беделі
қылмысты толық және тез арада ашу, кінәлілерді ... және ... ... ... ... байланысты.
Осы берілген бітіру жұмысында ... іс ... ... іс ... ... бөлігі айқындалған. Тәжірибеде осы сатыны
дұрыс жүргізбеген соң, оның ... ... ... ... ... ... ... ақ негізсіз қозғалған қылмыстық істер де кездеседі, ал
бұл құқыққорғау ... ... емес ... ... ... ... тұра, жергілікті негіздердің бар болғанымен де, ... ... ... және ... жасаған тұлғалар жазадан құтылып кетіп
жатыр.
Бұның бәрі ... ... яғни ... іс ... ... ... ... жауапты кезеңі және тергеуші бұл ... ... ... ... ... деңгейі. Бұл диплом жұмысының мақсаты – ... ... ... ... ... ... қамтиды, тергеушінің жұмысын
көрсету, прокурордың қатыстылығын және тағы басқа көптеген аса ... ашып ... ... ... ... ... ... қорғау органдарының міндеті – барлық заңдардың күш – ... пен ... ... ... себебі кез келген жерде
адамдар мемлекет тарапынан ... мен ... ... ... сезуі керек және бірде бір құқық бұзушының жазадан қашып
құтылмайтындығына сенуі ... [1, 21 ... іс ... ... ... заңдылық пен құқықтық тәртіпті
орнату үшін – олар кез ... ... ... ... ... қылмыс
туралы белгілерге тез және ұқыпты әрекет етуі қажет. Бұл саты ... ... ... В.С. Афанасьева, С.В. Бородин, Ю.Н.
Белозерев, Л.А. Буторин, А.К. Говрилов, Н.Н. Гаванович, Н.В. ... ... А.Р. ... В.В. ... Ф.Н. Фаткулин, А.А. Чувилов
және т.б.
Дипломдық жұмысты зерттеу объектісі. Осыған ... ... ... ... ... істі ... әрі ... алдын ала тергеу жүргізуге негіз болады.
Егер қылмыстық істі ... ... ала ... ... ... ... іс ... туралы шешім қабылдау үшін қылмыс белгілерін көрсететін
жеткілікті және қажетті белгілер болуы шарт. Бұл белгілердің дәлелдігінің
деңгейі соншалықты ... ... ... себебі оның негізінде қылмыстың
болғандығы жөнінде нақты шешім шығарамыз.
Қылмыстық іс қозғау туралы шешімнің негізі ... ... қою, яғни ... ... ... және азаматтардың құқықтары мен
босмтандықтарын шектемей, ... алу мен ... ... ... ... ... мүмкіншілігінің кеңеюі мен
байланысты.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... егер де ол заң ... және осы сатыға жататын қайнар
көзден алынса. Дегенмен бұдан біз мұндай ақпараттың ... ... ... ... ... деп ... керек.
Жеке айыптау істері бойынша қылмыстық іс қозғау институы қайта қаралуға
жатады. Қазіргі уақытта алдын ала ... ... ... емес ... ... ... дейінгі даярлау процедурасы деген бар, ал ...... ... шағымына алдын ала ... ... және ... ісін ... жүктеуге негіз жоқ. Дегенмен жеке
айыптау ісі ... ... іс ... ... ... ... ... істердің арнайы қасиеттердің жойылуына әкеліп
соқтырмауы тиіс. Қандай да нысанда сотқа дейінгі ... ... ... ... ... ... тек қана жәбірленушінің шағымымен
қозғалып және оның айыпталушының бітісуіне орай ... ... ... іс ... туралы шешім қабылдау жөнінде ... ... ... ... ... Никандров процессуалдық шешім ұғымына келесідей түсінік береді:
«Қылмыстық сот өндірісіндегі шешім – заңда көзделген нысанда ... акт, осы ... ... ... ... прокурор, сот өз
өкілеттілігі шегінде заңда көзделген тәртіппен іс ... ... ... береді»[2, 83 б.].
Процессуалдық шешім әртүрлі сұрақтар бойынша шығарылады, бұған қоса
тергеу әрекеттерін ... ... ... іс ... ... ... тұру
не тоқтату қажеттілігі туралы және тағы басқа.
Тек шешімнің бір бөлігі ғана ... ... ... пәнімен
тікелей байланысы бар сұрақтарға жауап берді: қылмыс орны бар ма; оны ... ... ... үшін кінәләләгә; қылмысты жасаған тұлғаға қандай
шаралар қолдану. Шешімнің қылмыстық – ... ... ... ... ... да ... жауап бере
алатындығына байланысты, шешім мазмұнына қарай келесідей болып ... ... мәні ... ... ... Іліспелі шешім (сопуствующий решения).
3. Істің мәні бойынша шығарылғын шешім мен іліспелі шешімнің қабылдауын
қамтамасыз етуші шешім [3, 62-64 бб.].
Шешімді осылайша ... ... ... ... іс ... ... – істің мәні бойынша шығарылатын шешімге жатады. Дегенмен, бұл жерде
бір жағдайды ескеру керек. Қылмыстық ... ... ... істің
мәні бойынша дегенімізде, көбінесе қылмыстық жауапкершілікке тартылған
адамның кінәлілігі немесе кінәсіздігі туралы ... ... ... ... ... ... ... бойынша
жіктеументолықтырылады. Бұл белгілер бойынша шешімдер 3 – ке бөлінеді:
1. Басты ... ... ... ... ... ... (промежуточные).
3. Соңғы шешім (конечные).
Мұндай жіктеу процестің шеңберінде жақсы жұмыс істейді, себебі шешім
бір саты үшін соңғы ... ... және ... ... ... үшін ... табылады және процестің басқа сатысы үшін ... ... ... іс ... туралы шешім істі қозғау сатысын аяқтап, алдын ала
тергеу сатысын ... ... ... ... ... ... іс
қозғау актісінің қасиеттерін қандай сипаттама толық қамтиды – істі қозғау
сатысы үшін ... акт ... ... алдын ала тергеу жүргізу үшін бастама
актісі ретінде. Әрине, осы көрсетілген екі сипаттама шартты болып ... де, ... іс ... ... ... басты (бастама)
процессуалдық шешімге ... ... ... қылмыстық іс қозғау туралы
шешім әрбір қылмыстық істің мәні бойынша басты процессуалдық ... ... ... кез ... ... шешім заңды және негізді
болуы тиіс.
Шешімнің негізділігінің түсінігі, оның ... ... ... келеді. Яғни шешімнің заңдылығы мен негізділігі бір – бірімен ... ... ... заң ... ... қабылдауды фактілермен емес,
тек ... бар ... ... ... ... ... болуымен байланыстырады. «Қылмыстық іс қозғауға қылмыс
белгілерін көрсететін жеткілікті деректердің болу ... ... ... ҚІЖК 177 ... 2 2 ... қылымысына айып тағу үшін жергілікті ... ... ... ... ... ... не ... Осының салдарынан, шешімнің негізділігінің 2 ... ... ...... ... элементі – дәлелдемелер.
Осы екі элементтің қылмыстық іс қозғаудағы қажеттілігі ... ... ... ... ... іс ... ... түсінігі
екі элементті өзіне біріктіреді: 1. Лауазымды тұлғаға ... ... ... ... 2. ... ... ... жеткілікті
деректер»[4, 38 б.].
Қылмыс белгілері заңдық критерий деп аталады, ал жеткілікті деректер
фактілік критерий деп ... ... іс ... ... екі ... қәзіргі уақытта да орын алады. Кейбір авторлар тек бір ғана негізді
көрсетеді, ол – дәлелдемелер. ҚР ҚІЖК – нің 115 ... ... ... ҚР ... ... көзделген әрекеттердің
болғандығын немесе болмағандығын, айыптаушының бұл әрекетті жасағандығын
немесе жасамағандығын және ... ... не ... – ақ істі ... шешу үшін алынған іс жүзіндегі деректер қылмыстық
іс бойынша дәлелдемелер ... ... ... ... ... ретінде дәлелдемелердің болуын көрсету дұрыс болып табылады. Бірақта
мұндай жолмен келуі аяқталмағандықты білдіреді.
Қылмыстық істі ... ... көп ... ... ... ... Қылмыстық сот өндірісінің бөлігі саты деп тек ... бар ... ... ... нақты міндеттеріне тән болса.
2. Онда қылмыстық процестің қағидалары орын ... ... ... ... суъектілердің арнайы ортасымен
сипатталса.
4. Құқық қолдану актілерін типтік рәсімделсе .
Бұдан көретініміз, ... ... саты – бұл тек ... ғана ... сонымен қатар құқықпен реттелетін бөлік болып танылады.
Бұл құқықтық специфика процестің дербес сатысын ... және ... деп ... ... ... ... Қылмыстық іс қозғау
сатысы жоғарыда аталған ... ... ма? ... бұл ... деп ... беру керек. Біріншіден, ол өзінің нақты міндеттеріне ... саты ... ... шешеді – қылмыс туралы түскен алғашқы міндеттерді
қарау және қылмыстық істі ... үшін ... ... ... ... ... ... байланысты сұрақтарды шешу
- өзінің нақты ... тән ... ... ... ... ... ... ықпал етеді [5, 123 б.]. Бұл кезеңде процесс
жүріп жатқанымен, бірақ қылмыстық іс жоқ. Бұл ... ... істі ... қозғамау сұрағы шешіледі. Сондықтан да ... ... ... қорғануға құқығын қамтамасыз ету және т.б.
қағидалар толық түрде әрекет ете алмайды. ... – ақ ... мән – ... жан
– жақты, толық, объективті зерттеу қағидасы да ... ... ете ... ... ... ... ... тиіс. Осы сатының субъектілерінің
ортасы жеткілікті ... ... ... әзір ... қатысушылары»
деп атауға болатындай субъектілер жоқ. Бұл сатыда азаматтар арыз беруші,
анықтама алатын тұлғалар ... ... ... ... ... ол бізге мәлім.
Қылмыстылыққа қарсы күрес – құқық ... ... ... ... әрбір фактісіне тез ... және ... ... ... ашуға, кінәлілерді ұстауға, дереу және белсенді кірісіп кету
үшін ... ... ... ал ол негіздер қысқа мерзім ішінде анықталуға
тиіс. Мұндай негіздерді анықтау қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... және қылмыстық іс қозғау туралы ... ... ... ... ... ... іс ... туралы
шешім шығару алдын – ала тергеуге кірісудің заңы негізі болып ... іс ... ... ... ... басқа келесі әрекеттер заңсыз
деп танылады.
Жуырда Қазақстан ... ... ... ... ... ... органдары басшыларының
және облыс әкімдерінің қатысуымен алқалы мәжіліс өтті. Онда республика
көлеміндегі қылмыстық ... ... ... ... ... ... қадағалау және сот органдарының заңдылық пен тәртібін
қамтамасыз етудегі ... ... одан әрі ... алдағы
міндеттері сараланды.
Мәжілісті ашқан мемлекет басшасы тәуелсіздіктің екінші он жылдығына
қадам басқан еліміздегі орын ... ... ... органдары
қосқан үлеске тоқтала келе, ең маңызды реформаның бірі ... ... ... ... әрі сөз ... ... органдарының басшылары елдегі
заңдылықтардың сақталуы мен қылмыстық ахуалға ... ... ... ... Бас ... Р. ... ... сақталуында, әсіресе экономикалық ... ... ... болып отырғандығын атады. өткен жылы ... 35 ... ... сай емес деп ... ... ... қажетті
талдау жұмыстары жүргізілмей асығыс ... ... ... ... ... саны – 96, ал ... және ... актілер
– 2000 нан асады. Прокуратура органдарымен өткен жылы барлығы 29 000 заңсыз
құқықтық акт анықталған, оның 2000-ға жуығы ... ... ... ... ... ... ... жөнінде де айтылмай
қалған жоқ. Тіркелген қылмыстардың саны өткен жылы 152 мыңнан асқан. ... – ауыр және аса ауыр және аса ауыр ... саны ... % -дан асқан және 75 мыңға жеткені. Қылмыстың денеге ауыр жарақат салу,
зорлау сияқты ауыр қылмыс түрлері ... Оң ... де жоқ ... ... айда ... қылмыстар саны 9 % - ға азайған.
Бас Прокурор қылмыстық қудалау органдары қызметін де ... ... ... ... ... ... тұр. ... жылы прокурорлармен
2,5 мыңға жуық бұрын тіркелмеген қылмыстар ашылып,
оның жартысынан көбі сот қарауына жіберілген. Сын тізгінінен Ішкі ... да құр ... ... ... жылы 117 ... заңсыз
ұсталғанын анықтаған. Жалпы алғанды 354 ... ... ... ... ... ... олқылықтары үшін өткен
жылы құқыққорғау органдары қызметкерлеріне ... 50 ... ... ... ... ... ашылу көрсеткішіде бұрынғы
дәрежесінде қалуды. Жыл сайын 2 мыңнан аса ... ... ... ... ... жылы 500-ден аса адам сотталған.
1 Қылмыстық іс қозғау сатысының түсінігі, ... ... ... іс ... процестің басты сатысы ретінде
Қылмыстық іс қозғау – ... ... ... ... ... ізге түсу ... келіп түскекн хабарлама мен қабылдау,
тіркеу және шешуге арналған ... ... ... ... ... іздері анықталады, бекітіледі, сондай-ақ қылмыстың алдын алу ... ... ... ... болуы заңды және негізді алдын ала тергеудің ... ... ... ... мен ... ... ... шараларын қолданудағы әрекеттердің жүзеге асырылуын
қамтамасыз етеді.
Қылмыстық іс қозғау қылмыстық процестің қажетті, бастапқы және міндетті
сатысы болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... іс жүргізуге қажетті мәліметтердің бар немесе жоғын анықтап, қылмыс
белгілерінен ... ... ... ... ... жасау
ќажеттілігі және осыған орай сот төрелігі органдарының араласуы сияќты
бірқатар мәселелер шешіледі.
Қылмыстық істі ... - ол ... ... мен ... ... іс ... өндірісті бастауға себептер мен негіздердің бар не
жоғы жөнінде мәселелер шешілетін қылмыстық процесс сатысы.
Қылмыстық іс қозғалғаннан ... ... ізге түсу ... ... ... мен ... ... процесуалдық әрекеттерді жүргізуге және
азаматтарға процесуалдық мәжбүрлеу шараларын: тінту, алу, ... ... ... куєландыру, эксгумация және өзге де ... ... ... єрі ... ... Бұл ... іс ... сатысының
процесуалдық- құқықтық немесе заңды мәнін білдіреді.
Қылмыстық іс қозғау сатысы ... ... де ие ... Іс ... ... дұрыс және жылдам шешу құқықтық тәртіп пен заңдылықтың нығайуына,
қылмыспен күресу ... ... ... қылмыстың алдын алу мен
ескерту шараларын қолдануға өз әсерін тигізеді. Бұл мәселені ... ... ... мен ... ... және ... істердің
негізсіз қозғалуы орын алмас еді.
Қылмыстық ізге түсу органдары өздеріне мәлім болған қылмыстың кез келген
фактілерін жылдам ќарауѓа, тексеруге және ... ... ... ... ... болады.
Қылмыстық іс қозғау сатысы - қылмыстық процестің дербес сатысыныњ бірі.
Сондықтан ондағы мәселелер дер кезінде және дұрыс шешілуі тиіс.
Аталған сатыда ... ... ... ... ... ... жатқан
қылмыс туралы хабарламаларды ғана қабылданып қоймай, ... іс ... одан бас ... туралы дәлелді шешімдерді де қабылдайды. Қылмыстық іс
қозғау сатысының жеке дара сипатқа ие ... ... ... процесуалдық
қызметтіњ жүзеге асырылуы мен әрбір ... ... осы ... ... ... [6, 87 ... іс ... барысында оны жасаған адам нақты белгілі болмаса да,
қылмыстық іс болған немесе ... ... ... ... фактілі
себептермен қозғала береді. Егер қылмыстық іс ... ... оны ... ... мәлімет болса, онда ол мәліметтер алдын ала тергеу немесе ... ... ... процесуалдық әрекеттердің көмегімен мұқият
тексеріледі.
Белгілі бір тұлғаны қылмыс жасады деп ... ... ... айыбын негіздейтін жеткілікті дәлдемелер жиналуы қажет. Мұндай
дәлелдемелер анықтама және ... ... ... және олар ... ... ... тән белгілі бір процесуалдық ... ... ... ... ... ... сай қылмыспен күресуге
қоғамның қатысуы қылмыстық іс қозғау сатысында ... ... ие ... ізге түсу ... ... ... тығыз байланыста болуы
қылмыстың жасалу фактісін уақтылы анықтауға үлестерін қосады.
Қылмыстық іс қозғау туралы мәселені тек ... ... ... мен ... ... ғана шеше ... Оларды ќылмыстық іс жүргізу
заңы нақты көрсетеді. Арнайы уәкілеттілік берілген органдар мен ... ... ... мен анықтама органдарының бастықтары, тергеуші,
анықтаушы жатады.
Қылмыстық іс қозғау - ... ... ... бір ... Ол ... ... көрсететін бірнеше белгілерге ие болады. Бұл ұғымды
төмендегідей түсінуге болады:
- біріншіден, қылмыстық істің ... болу ... ... және ... мән-жайларын анықтайтын нормалары бар қылмыстық процесуалдық институт;
- екіншіден, қылмыс туралы алғашқы ... ... ... ... қарау және шешу барысындағы әрекеттер мен қарым-қатынастардан
тұратын ... іс ... ... ... ... ... қоғамға қауіпті әрекет бойынша қылмыстық ... ... ... ... тиісті жеке процесуалдық
актілердің бірін ... іс ... мәні мен ... оның ... ... ... ... оны жан-жақты қарастырған жағдайда ғана
анықталады.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... заң ... жиынтығы арқылы анықталады. Аталған
нормалар қылмыс туралы түскен алғашқы мәліметтерді қабылдау, ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттейді. Жоғарыда
аталған институттың нормалары тиісті лауазымды тұлғалардың қоғамға қауіпті
әрекет жөніндегі алғашқы мәліметтерді қабылдау, ... ... ... мен ... анықтайды. Сонымен бірге қылмыстық істі кім, қандай
жағдайда жєне қандай тәртіптермен бастайтындықтарын бекітеді. ... ... ... ... ... қоғамдық материалдық өмір
жағдайларының құқықтық көзқарастарын бейнелейді. Бұл ... ... ... және оның ... ... ... Олар ... Республикамыздың саясатын, оның халқының еркіндігін
білдіре отырып, құқықтық мемлекет құруға көмектеседі.
Жалпы қылмыстық іс ... ... ... іс жүргізу пайда болған
кезден бастап-ақ оның бөлінбес бір бөлігі ... ... бұл ... ... деуге болмайды. Бұл институт мемлекетіміздегі өзге
де құқықтық мекемелер ... ... ... және тереңдетілуіне
байланысты дамып және демократиялы болған, ал оның нормалары ... ... алға ... ... ... ... өмір талабына сай,
заман ағымына және қоғамның ... орай ... ... осы қалпында
қалуына ешкім де кепілдік бермейді. Әрине, ол реформалауға жатуы мүмкін.
Қылмыстық іс қозғау институты қылмыстық ... ... аса ... ие. ... ... ... қылмыстық іс жүргізудегі іс
қозғаудың себептері мен ... ... ... ... ... ... ... және шешу тәртіптері сондай-ақ, қылмыстық іс
қозғауға уәкілетті органдары мен ... ... ... - ... Бұл ... ... ... мен лауазымды тұлғалардың құқықтары
мен міндеттерін дәл анықтайды. Және ... ... ... ... әрбір
қылмыс фактісін қабылдау, қарау үшін неғұрлым тиімді жағдайлар жасайды. Осы
заң нормаларының арқасында болған немесе дайындалып ... ... ... ... ... ... ... қадамда-ақ мелекеттік және
қоғамдық мүдделерге толық, нақты, қатаң ... ... ... шек ... ... ... ... бастапқы кезеңінде заңдылықтың
қатаң сақталатындығы анықталады. Және аталған қызметтің ... ... ... ... ... және ... бекемділігіне назар
аударылады. Заңсыздыққа жол беру мүмкіндігін жоя отырып, азаматтардың заңды
мүдделері мен құқықтарын қорғау қамтамасыз ... іс ... ... ... нақты қоғамдық қатынастарды
реттейді және осы қатынастар саласындағы адамдардың ... ... ... ... ... ... [7, 93-96 бб.]. Осы нормалармен
анықталған заңды ... мен ... ... ... ... ... асырылады.
Бұл әрекеттер әрдайым қылмыстық материалдық-құқықтық қатынастарда орын
алған болжамалы немесе фактілі себептерге байланысты ... ... ... ... жатқан қылмыс туралы алғашқы мәліметтердің
алынбауына байланысты ... іс ... ... ... ... мүмкіндік болмайды. Осы көріністен кейін қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... болады.
Өзінің сипатына қарай мұндай әрекеттер екі жақты болады. Олардың ... іс ... ... ... органдардың алдына ќойылѓан
процесуалдық - ... ... ... қаулы шығару немесе хаттама жасау)
шығару өкілеттігіне жатқызылған мәселерді шешу барысында көрінеді. ... ... ... отырып, анықтама, тергеу және прокуратура
органдарының лауазымды тұлғалары өз ... мен ... ... ... табылатын тұлғаның алдында емес, ол мемлекеттік органға
жүктелген тікелей жариялы құқықтық ... ... ... ... өзге жағдайларда нақты қылмыстық процесуалдық қатынастардың
субьектілері ... ... ... ... ... процесуалдық
қатынастардың пайда болуы, өзгеруі мен қысқаруына әсер ететін бірқатар жаңа
құқықтар мен міндеттерді тудыратын заңды ... ... ие ... ... ... прокурордың немесе өзге де уәкілетті
тұлғалардың бір-біріне қатысты өз ... мен ... ... ... ... түрлі сипатқа ие болады. Оларды жүзеге асыра
отырып, олар сөзсіз нақты қылмыстық процесуалдық қатынастардың субьектілері
болып ... ... ... бір ... ... ... ... арыз
береді - тергеуші ол ... ... ... туралы арызданушы
тергеушінің әрекетіне шағым береді - ... ол ... ... және
т.с.с. Мұндай жағдайларда өз құқықтары мен ... ... ... ... ... ... қатынастардың мањызды мазмұнын
құрайды.
Бірақ аталѓан процесуалдық әрекеттер және ... ... ... ... ... ... немесе пайда болудың
(өзгеру, қысқару) себебі болса, екіншісінің маңызды мазмұны ... ... ... іс ... қызметін құрайды.
Қылмыстық іс қозғау қызметі келіп түскен қылмыс туралы алғашқы
мәліметтерді қабылдау, ... ол ... ... шешім қабылдау, ол
шешімге шағымдану және оның заңдылығы мен ... ... ... ... әрекеттер мен қатынастардан тұратындықтан құқықтық ... және ... сай ... Бұл қызмет қылмыстық процестің алғашқы
кезеңдерінің бөлігін ... Оны ... ... шығаруға әрекет жасау
және оның болмысы ретінде қарастыру – заман талабы.
Қылмыстық іс жүргізу қылмыстық іс ... ... ... ... ол
актінің күшіне енуіне орай басталады ... ... ... ... ... Олай ... ... яғни іс қозғау барысында
жасалған, сондай - ақ тиісті қаулыны ... ... ... ... ... ... ретінде бағаланады. Нәтижесінде іс қозғау қылмыстық іс жүргізудің
барысында емес, оған дейін жүргізілген болып есептелінеді.
Егер ... ... ... ... онда мына төмендегідей
қорытындыѓа келуге болады: «қылмыстық іс ... ... ... бірінің нормаларын барлық қылмыстық процесуалдық қызметтен
тыс қолдану оның уақытша және процесуалды емес ... ие ... ... болу ойға ... және ол мәні ... әділ ... қозғау қылмыстық іс жүргізудің бөлінбес бір бөлігі. Яѓни ... ... ... сатысы .
Әрине, кезінде іс қозғау жеке дара ... саты ... ... ... егер олай ... ол неден құрылады, оның шегі ... ... ... айта ... ... ... кезге дейін криминалистер қылмыстық процесс екі сатыдан алдын-ала
тергеу және істі сотта қараудан тұрады деп есептеген. Ол кезде ... ... ... ... бір бөлігі деп саналған немесе егер іс ... ... ... ... істі ... ... көзқарасқа қарсы болып ең бірінші М.С.Строгович сөйледі. ... іс ... жеке дара ... саты болып танылуы тиіс екендігін
баса айтты [8, 68 б.]. Бірақ бұл көзқарас ... бір ... ... ... істі ... және ол бойынша тергеуді бір орган жүргізетін болса,»
онда іс ... мәні ... ... ... ... ... ... [9, 3 б.].
Сонымен бірге оның көзқарастары да бір-біріне қарама-қайшы болды,
егер қылмыстық іс қозғау мәні бойынша процестің өзге ... ... ... онда ... ... оны ... белгілері бойынша жеке
дара сатыға бөлуге болмайтынын да айтады.
М.С.Строговичтен кейін де көптеген процесуалистер ... іс ... дара ... саты ... ... деген пікірлер айтты. Бірақ
олардың жұмыстарында айтылған ... ... ... келтірілмейді. Бұл жұмыстардың кейбіреулерінде қарама-қайшы
аргументациялар келтірілген. ... бұл ... бір ғана ... - ... ... ... ... сонымен бірге процестің кез келген сатыларының
белгісі процесуалдық қатынастардың жиынтығы болып ... ... 5 б.]. ... ... осы ... ... ... іс қозғау
жеке дара саты болып табылмайды, ол алдын-ала ... ... ... М.Л Щерба «қылмыстық іс қозғауды жеке дара саты деп бөлудің ... ... жоқ» яғни ... іс ... мен ... ... ... бөліп шектеуге негіз жоқ, әрі десеңіз, қылмыстық іс ... ... бір ғана ... іс ... ... ... шығарумен
шектеледі. «Кімге мұндай микростадия қажет?» деген кµзќарастар да ... 87-89 бб.]. ... бұл ... ... ... ... өзекті болып келеді.
Жалпы қылмыстық іс қозғауға ... ... бір ғана ... ... ... байланысты деген пікірдің дұрыс емес
екендігін атап өту қажет. Мұндай ... ... ... Ол ... ... ... мәні мен ... жоққа шығарады. Әрине,
қылмыстық іс қозғау туралы шешімі - қылмыстық іс ... ... ... екендігіне ешқандай күмән жоқ. Ол уәкілетті лауазымды
тұлғалардың алғашқы мәліметтері ... өз ... ... ... іс ... ... қылмыстық іс қозғауға уәкілетті органдарға
қылмыс ... кез ... ... қабылдауға, арызданушыға өтірік, жалған
жеткізгені үшін ... ... ... және ... ... ... ауызша жасалса немесе өзі кінәсін мойындап келсе) жүктейді (ҚІЖК
178 бап). Қылмыстық іс ... ... ... мен ... тұлғалар
аталған міндеттерді атқара отырып, процесуалды әрекеттерді жүзеге асырады,
себебі олар қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... қылмыстық әрекет туралы алғашқы мәліметтерді
алғаннан ... ... бір ... ... оны қарап, оның негізділігін
тексеруге міндетті.
Қылмыстық ізге түсу органдарының ... ... ... туралы
мәліметтерді қарау нәтижесінде белгілі - бір қорытындыға келеді. ... ... іс ... қызметінің келесі кезеңі - шешім шығару болып
табылады. Бұл шешім процесуалдық заңға сәйкес ... ... ... ол сөзсіз қылмыстық процесуалдық акт болып табылады (ҚР ҚІЖК 185
бабы).
Шешімнің ... ... ... ... іс ... немесе
анықтама органдарымен қозғалса) және ... ... ... ... ... ... ... шешім
қанағаттандырмайтын болса, оған ... беру ... бар ... Егер ... ... шағым немесе наразылық келтірілетін
болса, онда белгілі бір ... бұл ... ... мен негізділігі
тексеріледі, ал қайта тексерудің нәтижесінде тиісті шешім шығарылады және
ол жөнінде ... ... ... іс ... ... қызметті қарастыруда тергеу
органдарының істі өз өндірісіне қабылдау ... осы ... ... ... ... ... Бұл ... - қылмыстық
істі тергеу органдарының актісі десек те, ол ... ... ... ... ... ... Ол қозғалған қылмыстық істің бар екендігін
жєне қылмыс туралы ... ... ... оңды ... ғана ойға ... ... ... іс қозғау органдарының
алдында тұрған міндеттерді орындау тергеу органдарының істі өз ... ... ... ... ... қылмыстық іс қозғау туралы қаулыда істі өз өндірісіне
қабылдау туралы шешім көрініс табады. Бірақ ол жағдайды ... ... ... ... ... кейін ғана жол беріледі.
Екіншіден, ол бір ғана ... ... екі ... ... ... ... ... арқылы процесуалдық
сатыларды қатаң шектеудің барлық уақытта мүмкін екендігін ұсынады.
Қылмыстық істі қозғау қызметі өте ... ... ... Оның ... факт ... арызды қабылдау, оны тексеру, ол бойынша процесуалдық
шешім қабылдау, сонымен бірге қабылданған ... ... ... ... ... мен қатынастар жатады. Осы ... ... жеке ... ... ... деп санауға бола ма?
Берілген сұраққа жауап беру үшін, ењ ... ... ... не ... ... алу қажет.
Іс жүргізу сатысын процесуалдық құқықтың институтымен араластыруға
болмайды. Алғашқысы екіншісінен ... бір заң ... ... ... ... асырудағы кезеңдерімен ерекшеленеді. Бір құқықтық
институттың нормалары ... ... екі ... одан да ... ... ... саты ... процесуалдық қызметінің кезеңі, баспалдағы
екендігі белгілі. Бірақ бұл ... ... кез ... баспалдақ
процестің жеке дара, бөлек сатысы деп танылмайды. Бұл үшін ол бірқатар
талаптарды қанағаттандыруды және ... ... ... ... Олар
тµмендегідей:
- біріншіден, процестің белгілі бір кезеңі, егер өзге жағдай заңның
өзінде айтылмаса, өтіп ... ... ... бөлігінің болуы
қажетті. Процестің сол немесе өзге де сатысының болмауы немесе одан ... ... ... ... (мысалы, жеке айып тағу істері ... ... ... ... үкіміне шағым немесе наразылықтың
келтірілмеуіне байланысты апелляциялық сатының болмауы);
- екіншіден, жеке саты деп ... ... кез ... ... ... процестің әрі қарай дамуына кедергі ... ... ие ... ... Бұл міндет, сот төрелігінің жалпы
міндеттерінен туындайтын және сот ісін жүргізудің ... ... ... ... - ақ ... ... сипатталуы тиіс;
- үшіншіден, қылмыстық процестің дербес ... ... ... мен ... сот ісін ... осы ... ... өткізіледі және ол өз сипаты мен субьектілердің жағдайларына орай
процестің бұл кезеңін оның өзге кезеңдерінен ерекшелендіреді;
- төртіншіден, ... ... ... сатысының аяғында арнайы
өкілеттілік берілген лауазымды тұлға өз шешімі мен ... әрі ... ... акт ... Сондай-ақ осы сатыда ... ... ... ... ... ... ... Бірақ ол қызмет
процестің өзге сатыларындағы дәлелдеуден ерекшеленеді. Ол жөнінде жұмыстың
өзге бөлімдерінде толығырақ айтылады.
Бұл ... ... ... ... ... ... жєне ... аяқталатынын білдіреді. Ол ... ... ... жеке ... деп ... ... қызметтің бөліктерінің кез келгендеріне де тән. Алдын-ала
тергеу, сотқа беру, ... сот ... ... апелляциялық тәртіппен
қайта қарау және т.б. - қылмыстық процестің барлық осы ... ... ... ... Сонымен бірге көрсетілген талаптарға дербес сатысы
деп танылмаған процестің бірде - бір бөліктері жауап бермейді.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ғылыми мақалаларда қылмыстық іс қозғау ұғымына
әртүрлі түсінік беріледі. Сондықтан қылмыстық іс ... көп ... ... ... қылмыстық іс қозғауды процессуалдық институт деп атаймыз,
яғни қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... ... ... деп атаймыз. Екіншіден, қылмыстық іс қозғаудеп, іс
қозғау туралы жазылатын іс жүргізу актісін айтамыз. Осы іс ... ... ... актісі жазылғаннан кейін, іс қозғау туралы қаулы шықаннан ... ... ... ... Үшіншіден, қылмыстық іс қозғау деп,
қылмыстық – қылмыстық іс жүргізудің ең ... ... жеке ... айтамыз.
Қылмыстық іс қозғау сатысы – бір қажетті де, міндетті ... ... ... ... іс осы ... ... өте алмайды. Қылмыстық іс қозғау
сатысын бөлек, тәуелсіз саты дедік, сол ... ... іс ... ... сияқты іс қозғау сатысының өзіне тән ... бар. Осы ... мен ... ... қылмыстық іс
қозғау сатысын басқа сатыдан айыруға ... ... бұл ... ... ... бар. Қылмыс бойынша іс қозғау міндеттері арнаулы лауазымды
адамдарға ... Іс ... ... ... ... тәртіппен
реттеледі, яғни процессуалдық нысанда өтеді. Қылмыстық іс қозғау кезеңі
нақтылы бір шешім ... ... ... іс ... ... іс қозғау көпшілік таныған процестің тәуелсіз сатысы ... Оның іс ... ... ... ... ... ... керек. 30 жылдары бұл туралы басқа да пікірлер айтылған. Мысалы,
қылмыстық іс қозғау – іс ... өз ... ... ... ... алдын –
ала тергеу сатысының басы ... ... деп ... Осы пікірмен
келісетін болсақ, алдын – ала ... ... ... арыз ... ... алудан
басталады. Мұндай жағдайда іс қозғалмай ... ... ... ... заң ... ... бұл ... әкеп соқтырады. Ал
заң бойынша алдын ала тергеу мерзімі іс ... ... ... ... ... ... іс ... сатысының өзіне тән міндеттері бар:
- қылмыс туралы арызды қабылдау; оларды қарау, қажет болса ... үшін ... іс ... себептерінің заңдылығын және іс қозғау
негіздерін жеткілікті ... үшін ... ... қылмыстық іс жүргізуге кедергі жасайтын жағдайларды анықтау;
- қылмысты болдырмау немесе алдын алу ... ... ... тоқтату;
- қылмыс жасалған жағдайда заң тәртібін сақтап, оны бекіту.
Профессор Н.Н. Полянскийдің пікірі бойынша іс ... ... ... « ... ала ... ... құқықтық негіз
болатын фактіні анықтау.» Іс қозғау келесі сатыда, яғни алдын ала тергеу
сатысында ... ... ... анықтауға жағдай жасайды. Кейбір істер
бойынша қылмыс жасап жатқан үстінен ... ... өзі ... алып ... және ... іс қозғау сатысының саяси – саяси–қоғамдық маңызыда бар.
Оның ең бастысы істі уақытында ... ... ... ... және ... іс ... ... оның саяси және экономикалық ... ... және ... жеке басының саяси, еңбектік, мүліктік
және басқа да ... мен ... ... іс ... сатысы барлық процесс сияқты заңдылық қағидасына
негізделген. Сондықтан орынсыз, дәлелсіз, заңсыз іс ... ... ... болмайды. Сонымен қатар, іс қозғау сатысы қылмыс жасаған
адамның әрауқытта ... ... ... ... Егер ... өз уақытында қозғалмаса, ... ... ... қылмысты
білдіртпеуге мүмкіндік туады. Кейде дәлелдемелер ... ... ... ... іс ... ... ... қиындыққа түсіп, қылмыс
ашылмай қалуы да мүмкін.
Қылмыс жасаған адамдар іздерін жасырып, ... ... ... ... ... ... тартылмаса,
кейбіреулері ауыр қылмыс ... ... ... ... ... ... ... ұсталынбаған соң 22 ... ... ... ... қылмысы 1978 жылдан бастап, ол 10 жылдың ішінде 8 –
15 жас аралығындағы 21 ... 9-17 жас ... 14 ... және 18 ... ... Егер қылмыс уақытында ашылмаса, жәбірленушінің құқықтары
мен заңды ... ... ... және ... ... ... өткен соң, ашылмай қалуыда мүмкін. Мысалы, Қызылорда қаласындағы
Байтұрсынов көшесінің бойындағы 1000 ұсақ ... ... 3 ... ... ... бөркін, былғары қолбағын шешіп алып, тонап ... ... ... соң, басы ... қан ... ... ауырады,
әйелі жедел жәрдем шақырып, күйеуін ауруханаға жібереді. Осы қылмыс бойынша
уақытында іс қозғамай бір жылдан кейін ғана ... ал оның ... ... екі ... іс қозғау сатысының процессуалдық сатысының маңызының мәні
мынада, істі қозғау туралы қаулы жазылғаннан кейін іс бойынша Қылмыстық ... ... ... ... ... ... шараларды қолдануға болады. Осы тұрғыдан қарағанда,
қылмыстық іс ...... ... ... ... – ала ... ... іс қозғау сатысында іс бойынша тергеуді кім ... (ол Ішкі ... ... ... Қауіпсіздік Органның, әлде Қаржы
Полициясы Органының тергеушісі ме). ... ... іс ... ... іс ... рет ... жіктеледі. Бұл жағдайда, біз осы
қылмыстық маңызын көреміз. Қылмыстың ... ... ... ... ... ... тартқанда анықталады.
Осы жоғарыда айтылған мәселелерді қорытындылай келе мына ... айту ... Яғни ... іс ... ... Қылмыс туралы арыз бен хабарламаны қараудың және қабылдаудың
міндеттілігі
Қылмыс туралы арыз бен ... ... ...... іс
қозғаудың немесе қылмыстық іс қозғаудан бас тартудың ... ... ... ету. ... ... туралы арыз бен хабарды шартты
түрде екі топқа ... ... ... ала ... ... ... хабарлар, егер де қылмыс
белгілері ... ... ... ... мәйіттің табылуы;
жәбірленушінің пышақ жарақаттарымен емханаға түсуі және ... ... ала ... қажет ететін хабарлар, егер де ... ... ... ... ... ... болмаса. Көбінесе
мынандай қылмыстар: тауар материалдық құндылықтардың жетіспеуі ... және ... ... жыныстық қылмыстар және т.б.
Кейінге қалдыруға болмайтын жағдайда, яғни бұл кезек күттірмейтін жағдайлар
кезінде оқиға болған жерді ... ... іс ... ... ... ... күттірмейтін жағдайлар деп, егер қарауды жүргізу тез ... ... ... ... ... ... егер қарау
жүргізбейінше қылмыс белгілерінің бар екендігі туралы дұрыс шешімге ... ... ... ... ... ... ... бойынша.
Егер хабарды тексеру барысында қосымша мәліметтер алу қажет етілсе,
прокурор, тергеуші, ... ... ... ... ... ... ... сол жерде танысуына болады. Түсініктеме беруге
шақырылған адамнан, оған ... ... ... ... ... ... Кейбір кезде түсініктеме алуды жауап берушінің ... ... бір ... ... ... ... дұрыс. Түсініктеме жазбаша
нысанда жасалынады және онда ... ... ... тегі;
тұрғылықты жері көрсетіледі. Түсініктемені түсінік ... өз ... ... Оған әдейі жалған бергені үшін ... ... ... ... ... алу барысында, одан шындықты айтуына
назарын ... ... ... ... ... ... шараларын (привод) қолдануға болмайды. Егер түскен ... ... ... ... анықтау үшін тексеру талап етілсе,
ал басқасында қылмыс белгілері айқын болса, онда қылмыстық іс қозғалып ... ... ... ... ... ... ... бере өтсек, прокуратура, сот, тергеу және
анықтама органдарына азаматтардың жазбаша және ... ... ... органдарының лауазымды адамдардың немесе ... ... ... адамдардың жазбашы хабарлауымен; бұқаралық ақпарат
құралдардағы хабардың жариялануымен; кінәсін мойындап келуімен; ... және ... іс ... ... берілген органдардың қылмыс
туралы мәліметтерді тікелей анықтауымен түседі.
Қылмыс ... бар ... мен ... ... ... ... мынадай шешімдердің бірі қабылданады:
- қылмыстық іс қозғау туралы;
- қылмыстық іс қозғаудан бас тарту ... ... ... ... ... ал айып тағу ... ... – сот
ретімен беру туралы (ҚР ҚІЖҚ 185 бабының 1-ші бөлімі).
Қылмыс туралы хабар кінәсін мойындап келуімен де түсуі ... ... ... ... ... жеке ... анықтаймыз және хаттама
толтырамыз. Заң тұрғысынан қарағанда кінәсін мойындап келу ...... ... ... да ... ол ... өз ... және арыз өз еркімен жасағандығы міндетті түрде көрсетілуі тиіс.
Кінәсін мойындап келген ... жеке ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Мысалы, тұрғылықты жері бойынша анықтама
жасау, ... орны ... оқу орны ... және т.б. ... ... келген
адам өз қолымен арызын жазуға құқылы. Дегенмен сот, ... ... ... органдары бұл жөнінде хаттама ... ... ... ... келегн адам және мәлімдемені қабылдаған лауазымды адам
қол қояды. Кейде ... ... ... егер ... ... келген адам
өзінің физикалық жетіспеуіне немесе білімсіздігіне байланысты хаттамаға қол
қоя алмаса. Мұндай ... іске еш ... жоқ адам ... Ол ... берушінің келісімімен хаттамада жазылғаны дұрыстығын қол ... Әр бір ... ... ... мен ... белгіленген
тәртіппен тіркелінеді. Тіркеу барысында ... ... ... ... ... ... ... хаттамаға енгізіледі, онда мыналар
мазмұндалады: арызды қабылдаған жері мен ... ... ... ...... ... арыз беруші жөнінде мәліметтер; арыз берушіге әдейі
жалған хабары ... үшін ... ... ... арыз ... ... және өз аузынан жазылғандығы, сонымен қатар арыз
берушінің және арызды қабылдаған лауазымды тұлғаның қолдары.
Жасалған ... ... ... ... ... ... ауызша арыз
куәдән жауап алу хаттамасында рәсімделеді. Бұл дұрыс емес. ... ... ... ... ... арыз ... жауап алу
хаттамасында емес, ауызша арыз беру хаттамасында (в протоколе принятия
устного ... ... ... ... ... туралы арыз қылмыстық іс
қозғауға себеп болады, ал ... ... алу – ... ... ... табылады.
Қылсым туралы хабарды азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделердің
бұзылуымен байланысты ... ... ... жоқ) ... да ажырата
білу қажет.
1.3. Келіп түскен арыз бен хабар бойынша қылмыстың алдын алу мен
ескертуге ... ... ... ... сот, ... және анықтама органдарына келіп
түскен хабар бойынша қылмысты алдын алуға және ескертуге шаралар қолдануға
міндетті. Ескерту шараларының ... мен ... ... түскен мәліметтердің
сипатына байланысты. Егер де осындай көз қараспен ... онда ... арыз бен ... ... ... 3 ... бөлуге болады:
1.Қылмыс жасағанға дейін түскен хабар, яғни қылмысты алдын алуға айқын
мүмкіндік болғанда.
2.Қылмыс жасалғаннан кейін түскен хабар, яғни ... ... ... (бұл ... ... ... ... кейін түскен хабар, яғни қылмысты ескертуге және
кесуге мүмкіндіктің жойылуы (адам өлтіру, зорлау және т.б.).
Қылмыстық ізге түсу органы кез ... ... ... дайындалып
жатқан қылмыс туралы арызды немесе хабарды қабылдауға, тіркеуге, қарауға
міндетті. Арыз берушіге ... ... ... ... адамды, оны
тіркеген уақыт пен шешім қабылдауға тиісті уақытты ... ... ... ... ... немесе хабардың тіркелгені туралы ... ... арыз ... ... ... ... бас ... немесе сотқа Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу
Кодексінде белгіленген тәртіп ... ... ... Сотқа түскен
қылмыс туралы арыз немесе хабар, жеке айып тағу ісі ... ... ... ... бұл ... арыз ... хабарланады.
Сот қылмыстық, азаматтық, әкімшілік істі талқылау ... ... ... ол ... жеке ... ... ... хабарлауға
міндетті (ҚР ҚІЖК 183 бабы).
Уақытылы қозғалған қылмыстық іс тергеудің тиімді, әрі ұтымды жүруіне
ықпал етеді, ал уақытында ... іс ... онда ... және ... ... ... ... іс қозғаудың маңызы әрі қарай іс жүргізуге негіз болады.
Қылмыстық іс ... жеке ... бар. ... немесе қаупі шамалы
қылмыстың ... ... ... ... ... арыз бен хабарға
немқұрайлы қарауға болмайды. Тәжірибе көрсеткендей, бұл құқық бұзушының
жазаланбай қалуына, ... ... ... ... ауыр ... ... ... Мысалы, Алматы қаласы Әуезов аудандық Ішкі Істер
Басқармасына арыз ... ... [12, 14 б.]. Ол ... ... ... ... оқушыларын тоқтатып, олардан қорқыту арқылы 20 – ... ақша ... ... туралы мазмұндалған. Осы арызға ешқандай назар
бөлінбеген, олар өз әрекеттерін жалсастырып, нәтижесінде тонау жасаған.
4. Қылмыс ... арыз бен ... ... мерзімдері
Қылмыс туралы арыз бен хабарды алған әрбір жағдайда немесе қылмыс тікелей
анықталғанда анықтаушы, анықтау органы, ... ... ... ... прокурор мынадай шешімдердің бірін қабылдайды:
1. қылмыстық іс қозғау туралы,
2. қылмыстық іс ... бас ... ... ... ... ... ... ал жеке айып тағу істері бойынша ... ... беру ... ... ... туралы арыз берушіге хабарланады және сонымен бір
уақытта оған шешімге шағым беру құқығы ... Арыз ... ... ... ... ... органы, тергеу бөлімінің бастығы,
тергеуші, прокурор қылмысты ... ... ... ... қатарп
қылмыс ізін бекіту шараларын қолдануға міндетті. Қылмыс ... арыз ... ... ... ... бұл ҚРҚІЖК-нің 184 бабында көзделген:
қылмыс арыз бен хабар бойынша шешім, ол түскен күннен бастап 72 ... ... ... ... ... ... мәліметтер алу,
құжаттарды немесе өзге материалдарды талап ету, оқиға болған ... ... ... үшін бұл ... ... ... ... тергеу
бөлімінің бастығы 10 тәулікке дейін, ал ерекше жағдайларда – бір айға ... ... бұл ... 24 ... ... прокурорға хабарлануға тиіс.
Жоғарыда атап кеткендей қылмыстық іс ... ... ... ... ... Бұл дегеніміз, яғни осы кезде пайда болған құқықтық
қатынастардың арнайы ... ... бар. Осы ... ... ... ... және кезеңнен ажырата аламыз сондықтан қылмыстық іс
қозғау сатысының маңызы келесіде:
1. Құзіретті ... ... ), оның ... ... ... ... ... тудыратын әрекеті.
2. Қылмыстық іс қозғау туралы шешімнің қабылдануы қылмысты тез арада
анықтауда, қылмыстың жасалу ... ... және ... ... қылмыс жасаған тұлғаның кінәлілігін дәлелдеуге ... ... ... ҚР ... ... ... шығарылған қылмыстық іс қозғау туралы
шешім сотқа дейінгі қызмет кезінде пайда болатын басқа барлық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
4. Құзіретті органның заң талаптарын ... ... ... іс ... туралы шешімі сотқа дейінгі қызметтің бастауының
заңдылығына кепіл болып табылады.
Сондықтан мына ... ... ... ... іс ... оқиғасы
мен фактісіне қатысты(in rem) қозғалады, бірақ тұлғаға ... емес ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс бойынша
айыпталушы ретінде тартылады.» біз бұл позицияны сол уақытта әрекет ... Іс ... ... ... ... ... Себебі, 1959 жылы қабылданған Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің
қылмыстық іс қозғалған тұлғаға қатысты, оның ... ... ... екі ... жағдай құрылды: бір ... ... сот ... ... ... болмаған. Екінші жағынан құзіретті органдар
тұлғаның кінәсін дәлелдемелер жинаған, ал ... еш ... ... ... іс ... ... қатысты, оның сезікті ретінде
ұсталғанға дейін немесе оған айыптауды ... ... ол куә ... Бұл жағдайдың қарама – қайшылығы мынада, себебі куә өзіне мәлім
қылмыстың жасалғандығы туралы шынайы айғақ ... ... Бір ... де және ... қылмыс жасаған тұлғаны біріктіру конституциялық
құқықтар мен бостандықтарын өрескел бұзылуына әкелген. Мұндай ... үшін заң ... 40 ... ... қажет болды. Қазақстан
Республикасының Іс ... ... ... іс ... ... ... сұрақ келесідей шешілген. Қазақстан Республикасының
Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің 68 ... 1 ... ... қылмыс жасады
деп күмән келтірген адамға қатысты қылмыстық іс қозғалған адам сезікті
болып ... ... ... Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің
186 ... 2 ... ... ... ... ... ... қатысты
қозғалып отырғаны көрсетілуі тиіс.Солай дей отырып, қылмыстық іс қылмыстың
оқиғасы, фактісі бойынша ... ... ... бірге қылмыс жасаған
сезікті тұлғаға қатысты қозғалуы мүмкін. Сонымен қатар осы сатыда мынадай
мәселелер шешілуі ... ... ... ... болған оқиғада қылмыс (іс әрекет немесе
әрекетсіздік) бар ма?
2. Қылмыстың жасалғандығын дәлелдейтін жеткілікті фактілер бар ... Осы ... ... ... ... бар, қандай қылмыс жасалды?
4. Егер бастапқы материалда мәліметтер ... ... ... ... бар және олар ... ... Қандай орган қандай шешім қабылдауы керек?
6. Іс қозғалса анықтымы ... ... ... жүргізуі керек.
Н.В. Жогин, Ф.Н. Фактуллин қылмыстық іс қозғау түсінігін былай ашып
көрсетеді: «Қылмыстық іс қозғау – ... ... ... Ол ... әр
түрлі жағынан көрсететін бірнеше маңызды белгілері ... Осы ... ... ... ... болу тәртібін, жағдайын және тағы басқа
мәселесінайқындайтын нормалардан тұратын – ... ... ... сәйкес қылмыс туралы алғашқы хабарды қабылдау, қарау, шешу
бойынша әрекеттер мен ... ... - ... ... ... ... ... лауазымды адамдардың нақты қоғамға қауіпті ... ... ... басталатыны туралы шығаратын – жеке
процесуалдық акт.
Қылмыстық ізге түсу органы кез ... ... ... ... ... ... арызды немесе хабарды қабылдауға, тіркеуге және
қарауға міндетті. Қазақстан Республикасының Бас прокурорының ... ... 27 ... 1998 жылы ... пен ... ... ... мен арызды
қабылдау, тіркеу, шешу тәртібі туралы» Инструкция қабылданған. Аталған
Инструкция құқықтық ... ... ... ... ... бен ... және т.б. ақпаратты қабылдаудың, тіркеудің, ... ... ... ... ... ... ... Прокуратура органдар, ішкі Істер Органдары, ... ... ... ... және ... Министрлігінің жанындағы
Кеден Комитеті, Қорғаныс Министрлігінің жанындағы Төтенше Жағдай Бойынша
Комитет жатады.
Аталған ... ... мен ... ... қарасақ,
Инструкцияның өзі 8 бөлімнен түрады:
1. Жалпы ережелер.
2. Қылмыс пен оқиға туралы арыз бен хабарды, басқа ақпаратты ... ... ... аңыз бен ... ... да ақпаратты тіркеу мен
бекіту тәртібі.
4. Қылымыс туралы аңыз бен хабарды қарау мен рәсімдеу тәртібі.
5. ... пен ... ... ... ... ... мен ... Қылымыс туралы тіркелген арыз бен хабардың, басқа да ... ... ... ... арыз бен ... ... ... статистикалық есебі.
8. Қылмыс пен оқиға ... арыз бен ... ... да ... тіркеуін, есебін және шешуін ... ... ... ... ... элементтері:
1. Тиісті қылмыстық ізге түсу органы кез келген жасалған немесе
дайындалып жатқан қылмыс ... арыз бен ... ... ... ... Арыз берушіге қылмыс арыз бен хабардың тіркелгендігі туралы құжатты
беруі.
3. Қылмыс ... ... арыз ... ... ... ... барлық реквизиттерін толтыру мен сақтау.
4. Қылмыс туралы арыз бен хабарды ... мен ... ... бас ... жағдайда арыз берушінің прокурорға немесе сотта
қылмыстық ізге түсу органның ... ... ... ... ізге түсу отганы болмағандықтан, сотқа түскен қылмыс
туралы арыз бен хабар прокурорға жіберіледі (ҚР ҚІЖК 183 ... Бұл ... ... ... ... іс ... ... жатпайды.
әдебиеттерде материалдар алудың шегі көрсетілген. Бұл мәселе бойынша
Г.П. Химичева толық ... ... оның ... ... ... ... тексерудің мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес келу керек.Және алынатын
материалдарды 3 топқа бөлген:
1. Қылмыстық оқиғамен тікелей ... бар ... ізі ... Арыз ... ... ... ... (материалдық залал келтіру
туралы анықтама, денсаулыққа зиян келтіру туралы ... ... ... ... ... ... (ревизия
және т.б).
Осымен қатар, тағы пошта телеграфтық корреспонденция; банкке ... ... ... және есеп ... ... ... құқығын пайдаланатын тұрғыдағы құжаттар тергеу барысында
тек қозғалған іс бойынша танысу үшін ... ... ... ... ... бен ... ... Ішкі Істер Органына келіп түседі, оларды қабылдау
мен тіркеу ... екі ... ... ... ... не ... келіп түскен жасалған не дайындалып жатқан қылмыс
туралы арыз немесе хабар.
2. Қылмыс пен оқиға ... ... да ... –ші ... арыз ... хабар қылмыс туралы арыз бен хабарды
тіркеу кітабында (КУЗ) тіркеледі; 2- ші түрі – ... ... Ішкі ... ... ... ... ... есебі журналына
(ЖУИ) тіркелді.[13, 87 б.].
Апараттың 1 – ші тобы бойынша Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Іс ... ... 185 ... сай мынадай шешім қабылданады: қылмыстық
іс қозғау туралы; іс қозғаудан бас тарту туралы; арыз ... ... ... ал жеке айыптау істерін сот ретімен беру туралы.
Ақпараттың 2- ші тобы бойынша, шешім алынған мәліметтердің ... ... ... ... үшін ... беруден бастап
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің 185 ... ... ... ... ... ... 2-ші түрін ... ... ... ... ... ... – қылмыс белгілерін анықтау үшін
тексеру әрекеттерін жүргізуді талап етеді.
Телефон, телетайп, телеграф, ... ... ... дене ... ... ... ... мекемелерінің қызметшілерінен;
- қылмысқа сезік тудыратын жағдайда азаматтардың паспорттарын жоғалтуы
туралы ... ... ... жол ... ... және оның ... туралы жол полициясы
жұмыскерлерінен;
- өрт туралы мемлекеттік өртке қарсы қызметтің жұмыскерлерінен;
- дағдарыс, ... ... ... ... ... ... соқ жағдай
туралы мәлімет алу жолымен келіп түскен арыздарды қамтиды.
Егер арыз беруші сот ... ... ... ... ... өз ... өзі ... басқа тілде өтініш жасауға, аудармашының қызметін тегін
пайдалануға құқылы. Аудармашы ... ... ... ... ... тару туралы сұрақ өзекті мәселе болып табылады. ... ... Іс ... ... 85 бабы ... ... және сот ... қатысуға шақыртылады, ал бұл қылмыс туралы
арыз немесе хабарды қабылдау, тіркеу, ... ... ... ... ... ... ... шақырған кезде оған қасақана дұрыс
аудармаған жағдайда қылмыстық жауапқа ... ... ... ... арыз бен ... ... тексеру және оларды шешу
ережелері қылмыстық процессуалдық заңдылықпен анықталады. Дегенмен ... ... ... ашу ... өзіндік ерекешеліктері бар.
Тәжірибеде әртүрлі қылмыстардың түрлері ... ... ... ... ... жасалынған [14, 85-88 бб.].
Парақорлық туралы хабарды ... Егер ... ... ... пара беру туралы мәселелер болса, ... ... іс ... ... ... парақорлық туралы хабар алдын
ала тексеруді қажет етеді. Тексеру барысында мына жағдайды ескеру керек,
яғни қылмыстың ... ... ... жою ... сөз байласуы мүмкін.
Сондықтан параны беру мен ... ... ... ... өте ... болу ... Прақорлық туралы хабарды тексерудің
әдістері әртүрлі болуы мүмкін. Қорқыту ... ... ... ... ... сол жәбірленушінің өзі осындай қылмыстың болайын ... ... ... онда ол ... пара беруге арналған ақша,
құндылықтар болу мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... ақша ... ... ерекшелігін белгілеп
қояды. Тексеру барысында қылмыстың барлық жағдайларын және оны ... ... ... емес. Бұл – алдын ала тексерудің міндеті. Жалпы
парақорлықтың ұғымы үш қылмыс ... ... Пара алу ... ... ... ... Пара беру ... Республикасының Қылмыстық Кодексінің 312 бабы.
3. Парақорлыққа делдал болу Қазақстан Республикасының ... 313 ... ... келтіру туралы хабарды қарау.
Көп жағдайда денеге жарақат келтірудің ауырлық дәрежесіне қарамастан
қылмыстық іс ... ... ... ... және т.б.). ... егер де сол ... жарақаттың ауыр дәрежеге жататыны туралы сенім
болмаса да, ... іс ... және ... ... бөгет болмайды.
Өлікті табу (обнаружение трупа), өзн - өзі өлтіру, адамның жоғалуы туралы
хабарларды қарау.
Осы ... ... ... іс ... мәселесі жалпы
негіздерге сүйене отырып шешіледі: қылмыс белгілерін көрсететін ... ... ... ... ғана қылмыстық іс қозғауға болады. Дегенмен
адамның ... ... ... ... ... ... ... өлген адамның
туыстары ол адамды уландырды, суға ... ... ... асқан және тағы
басқа болжамдар келтіруі мүмкін. Бұл арыздардың негізділігін анықтауға, тек
тергеу жүргізу және қылмыстық қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... ... ... іс қозғауға болмайтынын
білеміз. Сондықтан да өлікті табу туралы материалдары ... ... ... ... ... Бұндай жағдайда өлік табылған жерге қарау
жүргізіледі, ... – ақ сот ... ... ... маманның
қатысуымен өлікке қарау жүргізіледі. өлікке қатысты ... ... ... ... актісін алған соң қылмыстық іс қозғау туралы мәселе
шешіледі.
2 ... іс ... ... мен ... ... Қылмыстық іс қозғауға құқық берілген лауазымды адамдар
мен органдар
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінде қылмыстық
процесті және қылмыстық істі ... ... ... ... ... тұлғалардың тізімі көрсетілген. Оларға: анықтаушы, анықтау
органдары, тергеу бөлімінің бастығы, тергеуші прокурор ... (ҚР ҚІЖК ... 185,186 ... ... ... мен ... тұлғалар өз құзіреттері
шегінде қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... және кең ... түсінуге жатпайды.
Осыған байланысты жоғарыда аталған тізімнің ... ... ... түсу ... ... ... ... талап етіледі.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің 7 бабының ... ... ... ізге түсу ... ... ... ... тергеуші, анықтау органы, анықтаушы жатады. Ал
тергеу бөлімінің бастығы жатқызылмаған, яғни ... ... ... ... ... сәтке дейін шектелген және тоқтатылады. Дегенмен,
бұл оңай емес. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу ... ... 2 ... сәйкес тергеу бөлімінің бастығы қылмыстық іс қозауға,
қылмыстық істі өзінің өндірісіне ... және бұл ... ... ... ... жеке дара тергеу жүргізуге құқылы. Сондықтан
тергеуші дегенде, тергеу жүргізуге тергеушінің өкілеттіліктерін пайдалана
алатын тергеу бөлімінің ... деп те ... ... Г.В. ... ... ... іс ... сатысының мазмұнына құқық берілген
органдар мен лауазымды тұлғалардың әрекеттері де кіреді:
- ... ... ... қабылдау, оны тиісінше толтырып және тіркеу.
- Ақпаратты қарау, қажет болған жағдайда қылмыс белгілері бар ... ... ... ... үшін ... ... Заңға сәйкес қылмыстық іс қозғау туралы; қылмыстық іс қозғаудан ... ... ... ... ретімен, сот ретімен беру туралы ... ... [15, 156 б. ... іс қозғауға құқығы бар субъектілердің мәртебесі ... ... мен ... ... ... келеді. Бұл дегеніміз, яғни
қылмыстық іс қозғауға құқығы бар нақты органның немесе лауазымды тұлғаның
құзіретіне ... ... ... іс қозғау жатпаса, онда туралы арыз
немесе хабар тергелу ... ... іс ... ... шешім қабылдау
құзіретті органға жіберіледі.
Қарастырып жатқан сатыда кең өкілеттіліктері ... ие ... ... ... Іс Жүргізу Кодексінің 62,190 баптары,
192 бабының 6,7 ... ... ... прокурор тергелу ретіне
қарамастан қылмыстық істі ... ... ... бар. ... ... ... ... істерінде ғана емес, сондай – ақ
жеке, жеке – жариялы айыптау істерінде қамтиды.
Прокурордың қылмыстық іс қозғауға ... ... Кез ... ... ... бойынша (ҚР ҚІЖК –ның 62, 190 баптары).
2. Егер әрекет дәрменсіз немесе басқаға тәуекелді ... не ... ... ... ... өз ... пайдалануға қабілетсіз
адамдардың мүдделерін қозғайтын болса, прокурор жеке ... ісі ... ... іс ... Егер ... дәрменсіз немесе басқаға тәуелді жағдайдағы не басқа да
себептер бойынша ... ... өз ... ... ... қоғамның немесе мемлекеттің елеулі мүдделерін қозғайтын ... жеке – ... ... ісі ... ... шағымынсыз іс
қозғауға.
4. Коммерциялық және өзге ұйымдардағы қызмет мүдделеріне ... ... ... ... 228 – 232 ... ... ... болып
табылмайтын, тек қана коммерциялық немесе өзге ұйымның мүдделеріне зиян
келтірсе және басқа ұйымдардың ... ... – ақ ... немесе мемлекеттің мүдделеріне зиян келтірмесе, қылмыстық жауапқа
тарту осы ұйым немесе ... ... ... ... немесе олардың
келісімі бойынша жүзеге асырады.
Прокурор сотқа дейінгі қызметке фрагментальді түрде ғана қатысады, ал
қылмыстық істі қозғау – ... ... ... ... ... ... ... асыру құралы. Яғни, осы прокурордың заңға қадағалау
жүргізу функциясы әрі қарай сотқа дейінгі қызметте ... ... ... ... ... ... прокурордың қылмыстық қудалауды жүзеге асыру
құқығы тұлғаны жауапкершілікке ... ғана ... ... ... бұл ... да ... ... қудалауға қатысуы
фрагментальді сипатқа ие.
Өзінің құзыреті шегінде қылмыстық іс қозғай ... ... ... ... ... өз ... шегінде қылмыстық іс бойынша алдын ала
тергеуді жүзеге асыруға ... ... ... ... Ішкі
ІстерОргандарының тергеушісі, Ұлттық Қауіпсіздік Органдарының тергеушісі
және Қаржы ... ... ... (ҚР ҚІЖК – ның 64 ... ... ... ... бойынша құзіретті органдар келесідей орналасқан
(ҚР ҚІЖК 192 бабы) [16, 231 б.]:
1. Ішкі ... ... ... Қазақстан Республикасының
Қылмыстық Кодексінің 177 баптарына қылмыстық іс қозғауға құқылы.
2. ... ... ... ... ... ... Кодексінің 38 баптарына қылмыстық іс қозғауға
құқылы.
3. ... ... ... ... ... ... Кодексінің 36 баптарына қылмыстық іс қозғауға құқылы.
4. Қылмыстық Кодекстің кейбір нормаларында баламалы тергелу ... ... ... ... ... ... ретінің
көлеміне әсер етпейді.
1. Жалпы ереже бойынша тергеушінің ... ... ... байланысты мынаны білдіреді:
2. Тергеуші өзіне жататын тергелу ретімен ... ... ... іс ... ... Егер әрекеттің белгілері тергелу ретінің тізіміне сәйкес ... өзі ... іс ... ... және ... қалмыстық істі
тергелеу реті бойынша беруге немесе қылмыстық істі қозғамай – ақ, ... арыз ... ... тергелу ретімен беруге (ҚР ҚІЖК 188 бабы).
Қылмыстық іс қозғау сатысында ... ... ... ... ... өкілеттігі қосылады. Тергеу бөлімінің бастығы
қылмыстық іс қозғауға, бұл орайда тергеушінің өкілеттігін пайдалануы, ... ... ... мен ... ... ... бір – ... сәйкес келуін білдірмейді.
Тергеу бөлімінің бастығы қылмыс туралы арыз немесе хабарды кезкелген
тергеушіге қылмыстық іс қозғау туралы сұрақты шешу үшін бара ... ... ақ ... ... арыз бен хабарды қылмыстық іс ... – ақ ... ... ... Тергеу бөлімінің бастығының өкілеттігінің бұл
ерекшелігі ұйымдастырушылық – басқару сипатына ие.
Келесі қылмыстық іс ... ... бар ... ... ... ... болып табылады (ҚР ҚІЖК – ның 186 бабы 1 бөлімі). ... заң ... ... органының бастығы осы құқықпен де қамтамасыз
еткен (ҚР ҚІЖК – ның 66 бабының 1 бөлімінің 4 ... ... ... өзіне бағынышты болып келетін анықтаушыға
қатынасы, тергеу бөлімі бастығының тергеушіге байланысты ... ... ... ... ... ... ... бастығының, анықтама органының қылмыстық
іс қозғауға құқығы бар қылмыстық істердің тобы:
1. Олардың ведомстволық бағыныштылығымен (ҚР ҚІЖК – ның 65 ... ... ... ... ... ... іс қозғау туралы шешім ... ... ... ие: ... ... іс ... туралы қаулысы
процессуалдық мәнге тек анықтама органының ... ... ... ие ... ... қылмыстық іс қозғау туралы құқығының жүзеге асыру
жағдайы іс ... ... ... міндетті емес алдын ала тергеуді
жүргізуімен байланысты ерекшеленеді.
Егер қылмыстық істер бойынша алдын ала ... ... ... ... ... онда анықтаушы қылмыстық іс ... ... ... бастығынан бекітіп ... әрі ... ... іс ... ... ... (ҚР ҚІЖК – ның 67 ... 3 бөлімі).
Анықтаушы алдын ала жүргізілуі міндетті ... ... ... болмайтын жағдайда, анықтау органы бастығының тапсырмасы бойынша
қылмыстық іс қозғайды. Қалған ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс қозғайды. Қалған басқа жағдайда қылмыстық
іс қозғау туралы шешімді тергеуші қабылдайды.
Сот қылмыстық қадағалау ... ... ... соң, қылмыс туралы
арыз бен хабар сотқа түскен жағдайда, заңмен қылмыстық іс қозғаудың ... ... ... ... арыз бен хабарды сот қылмыстық іс қозғау
туралы шешім қабылдау үшін ... ... және ... ... құжаттарды (арыз, хабар, қаулы) жолдайды [17, 158 б.].
Арыз, хабардың ... ... ... сот арызберушіге
хабарлайды. Сот қылмыстық, азаматтық немесе әкімшілік істі ... ... ... байқаған жағдайда, ол туралы жеке хаулы арқылы
прокурорға хабарлауы ... ... іс ... ... бұзылу
фактілеріне, қылмыстың жасалуына себеп пен жағдайдың болуына және талап
етілетін тиісінше шаралардың қабылдануына назар ... ... ... ... ... бірге қылмыстық іс
қозғау туралы және оның тергелу ретімен жолдауын 1 ай мерзім ішінде ... ... ... ... (ҚР ҚІЖК – ның 183, 387 ... ... да ... органдар мен лауазымды тұлғалар іс қозғау
құқығын иемдене ... Олар кет ... ... ... ... іс ... ... сұрақты шешуге негізделген қажетті материалдарды
ұсына алады.
Әскери бөлімдер мен ... ... және ... ... әскери қызметшілердің немесе бағыныштылардың және
оқу зборында жүрген ... ... ... ... ... ... ... қызметтік міндеттерін атқарумен байланысты жұмыс істейтін
әскери емес қызметшілердің жасаған қылмысы туралы іс ... ... ... – контрабанда туралы; кеден заңдылығын бұзу туралы;
кеден төлемдерін төлеуден жалтарғаны туралы істер бойынша қозғай алады.
Шекаралық қорғау ...... ... бұзу ... ... Бұрын әрекет еткен Қаз ССР Қылмыстық Іс ... ... ... ... ... ... істі ... құқығын бекітетін норма
болатын. ҚазССР Қылмыстық Іс ... ... 85 ... ... ... анықтама органдарына, судьяларға кез келген
жасалған немесе дайындалып жатқан қылмыс туралы арыз бен хабарды ... ... ... ... ... ... істі қозғау туралы;
б) қылмыстық істі қозғаудан бас тарту туралы;
в) тергеу ... ... сот ... ... ... Егер іс сот ... үшін ... сотқа жолданса, судья жеке түрде
қылмыстық іс қозғауға құқылы. Алқалы түрде мына ... ... ... Егер қарап жатқан істің процесінде сотталушының басқа қылмыс
жасағаны туралы анықталса, ол ... ... ... Егер ... жатқан іс ... сот ... ... ... ... ... тұлға анықталса;
Сот тергеуімен куәнің немесе жәбірленушінің көрсетпелерінде жасалған
айғақ беруі анықталса. (ҚазССР ҚІЖК ... 283 – 285 ... енді ... әрекет етіп жатқан Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Іс Жүргізу Кодексімізде ... ...... ... сот ... іс ... туралы шешім қабылдауға құқығы жоқ;
- сот қылмыстық қудалау органы тізіміне жатпайды.
2. 2 Қылмыстық іс қозғаудың себептері мен ... ... іс ... ... ... ... ... қысқаша себептерге тоқталайық. Көптеген авторлар
себептердің мәнін ... ... ... ... ... көп ... ... немесе дайындалып жатқан
қылмыс туралы ақпарат ретінде анықталады. А.Г. ... бұл ... ... ... ... ақпараттың қайнар көзі ретінде түсінуі,
себептер мен негіздердің түсінігінің ... ... ... ... келісуге болмайды, себебі қылмыстық іс қозғауға негіз – ... яғни бір ... ... ... ... қылмыс белгілерін
анықтау болып табылады. Бірақ А.Г. Михайленконың айтқаны мына ... ... егер ... органының, тергеушінің, прокурордың, соттың
қылмыс белгілерін ... ... ... ... көп жағдайда
тергеуші қылмысты тікелей анықтауы басқа істі қарағанда кездеседі; прокурор
– жалпы ... ... ... ... ...... ... асырғанда; сот – істі талдау барысында кездеседі.
Заңда ... іс ... ... ... ... ... ... процессуалдық өкілеттіліктерінің туындауының негізін
қалыптастыруға тырысты.
Қылмыс туралы арыз бен хабарды жан – жақты және ... ... ... бірге шешу – қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... ... ... ... іс қозғау туралы шешім қабылдау үшін белгілі бір жағдайдың
болуы шарт, олар:
1. қылмыстық іс қозғауға ... болу ... ... іс қозғауға негіз болу қажет;
3. қылмыстық іс қозғауды ... мән – ... іс ... себептер дегеніміз – тергеуші, анықтаушы,
прокурордың ... ... ... ... ... ... ... заңмен бектілген қайнар көзі, осы жағдайда аталған органдар
қылмыстық іс қозғау туралы ... ... ... ... ... Іс ... ... 177 бабына
сәйкес қылмыстық іс қозғауға мыналар себеп болды:
1. Азаматтардың арыздары;
2. Кінәсін мойындап ... ... ... ... ... ... ... басқару
функцияларын атқарып отырған адамның хабарламасы;
4. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы хабар;
5. Лауазымды ... және ... іс ... ... ... органның
қылмыс туралы мәліметтерді тікелей анықтауы.
Азаматтардың арыздары – неғұрлым көп таралған себеп болып ... ... ... ... ... ... жазбаша болуы мүмкін.
Жазбаша ... оны ... ... адам қол ... ... ... іс әрекетін
жүргізу кезінде енмесе сот талқылауы барысында ... ... ... арыз ... ... іс - әрекетінің немесе сот отырысының
хаттамасына енгізіледі. өзге жағдайда жеке ... ... ... ... оның ... жері ... ... орны, сондай – ақ оның жеке басын
куәландыратын құжаттар туралы мәліметтерді қамтуға ... ... ... және ... ... ... адам қол ... берушіге әдейі жалған сөз ... үшін ... ... ... 351 бабы бойынша қылмыстық жауаптылық
туралы ескертіледі, бұл туралы хаттамаға белгі қойып, ол арыз ... ... ... ... ... туралы хабар телефон арқылы берілуі де
мүмкін. ... ... ... ... ... арыз бен ... ... журналына
Ішкі Істер Органының кезекшісімен бекітіледі, егер де ... ... ... ... онда ... ... ... нысанда тіркелуіне
жатады. Кейбір жағдайда ауызша немесе жазбаша арыздармен тікелей өздері
жолдай алмайды, мұндай кезде олар ... ... ... ... ... арқылы хат жолдау жолымен.
Кейбір әдебиеттерде «хат» терминін арыз немесе жолдаудың басқа да
түрлерін жіберудің техникалық ... деп ... [18, 296-298 ... ... ... ... былай деп анықтайды: ең алдымен сөйлеуді
орнату, бекіту және де уақытты ... ... ... ... ... тек хат ... ғана ... сондай – ақ ... және т.б. ... ... ... [19, 56 б. ... туралы арыз бен хабардың осындай әдіспен жолдауы, оларды
тиісінше түрде процессуалдық тіркегеннен кейін ... іс іс ... ... ... алатынымызға кеісеміз.
Арыз ретінде азаматтардың жеке, жеке – ... ... ... ... ... ретінде қарау қажет (ҚР ҚІЖК – ның 33 – 34 ... ... ... ... ... ала ... органдарына
«домалақ арыздар» түседі, әртүрлі жағдайларға байланысты (кек, қорқу және
т.б.) олардың авторлары өздерін атамайды. «Домалақ арыздар» тек олар ... жан – ... ... ... кейін, қылмыс белгілерін көрсететін
жеткілікті деректерін болғанда ғана қылмыстық іс қозғауға себеп бола алады.
Кінәсін мойындап келу – ... оған ... әлі ... ... ... ... жасағанына айып тағылмағанда өзі
жасаған қылмыс туралы ерікті мәлімдеуі. Аталған мәлімдемені ... ... да ... ... және оны ... қылмыстық процесті жүргізетін
органға беруге тиіс. ... ... ... ... ... ... егжей – тегжейлі жазылады. Хаттамаға кінәсін мойындап
келген адам және мәлімдемені ... ... адам қол ... ... қарағанда, кінәсін мойындап келу – жеңілдетілген мән – ... ... ... ... адамның жеке басын анықтау, басқа да
құжаттарды тексеру бойынша жүзеге ... ... ... жері ... алу немесе жұмыс орны, оқу орны бойынша анықтама алу және т.б.
Мемлекеттік органның лауазымды адамның ... ... ... ... адамның хабарлауы – мемлекеттік органның ... ... ... ... ... атқаратын адамның қылмыс туралы
хабарлауы жазбаша түрде жасалуға тиіс. Оған қылмыс туралы ... ... ... мен өзге де ... қоса ... Бұл хабар
ұйымның бланкісінде жасалған жәнежауапты лауазымды тұлғаның ... Бұл ... тек ... реті ... нормалардың тізімінде
белгіленген ҚІЖК –ның баптарында көзделген берілгендер келтірілген, сонда
да ... ... өсіп келе ... ... бірге осы қылмыс туралы
хабарды ... ... ... Оларға ревизия актілері,
инвентаризация, ... ... ... ... ... қоса тіркеледі. Белгілі жағдайда, басқа мемлекеттік органдар
жасалған немесе дайындалып жатқан қылмыстар туралы хабарлауға өкілетті және
міндетті. Бұл денсаулық ... ... ... ... ... ... және ұйым басшыларына қатысты. Қазақстан
Республикасының қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің 35 бабына сәйкес, ... ... ... болып табылмайтын, тек қана коммерциялық
немесе өзге ... ... зиян ... және ... ұйымдардың
мүдделеріне, сондай – ақ азаматтардың, ... ... ... зиян ... ... ... тарту осы ұйым немесе
уәкілетті орган басшысының арыз ... ... ... ... Бұл мемлекеттің кәсіпорынның шаруашылық қызметіне негізсіз
араласуына жол ... ... ... ақпарат құралындағы хабар – Бұқаралақ ақпарат құралындағы
хабар газетте немесе журналда жарияланғанда не ... ... ... ... іс ... себеп бола алады. Бұл себеп кең ... ... ... ... ... ... масштабына (аудандық, облыстық,
республикалық және құрылтайшы оган) сонымен ... ... ... ... ... ... ... категориясын қамтиды.
Қылмыс туралы хабарды жариялаған немесе таратқан бұқаралық ақпарат құралына
басқару функцияларын ... ... ... іс ... құқығы бар
адамның талап етуі бойынша жасалған мәлімдемені растайтын өз қолындағы
құжаттар мен өзге де ... ... ... – ақ ... ... ... ... шартымен берген жағдайларды қоспағанда, сол мәліметтерді
берген адамның атын атауға міндетті.
Қылмыстық іс қозғауға құқық ... ... ... және
органдардыңң қылмыс туралы мәліметтерді тікелей анықтауы – қылмыс туралы
мәліметтерді анықтау қылмыстық іс қоғауға мынадай ... ... ... ... ... ... органының
қызметкері, тергеуші, прокурор қылмыстың куәлары ... не ... ... ... ол ... кейін бірден байқағанда. Мұндай кезде олар
сезіктіні ... ... ... және кідіртілмейтін тергеу әрекетін
жүргізуге міндетті. Осы жағдайда олар қылмыстық іс ... және ... ... ... ... органы мен анықтаушы, тергеуші қылмыс туралы мәліметтерді өз
функцияларын жүзеге асыру немесе басқа бір ... ... іс ... ... алынғанда. Олар өздері қылмыс белгілерін тауып және ... ... ... ... ... ... ... сот талқылысы барысында тергеу,
анықтама ... және ...... ... заңдылығына
қадағалауды жүзеге асыра отырып, қылмыс туралы мәліметтерді табу және ... ... ... бұл ... ... жеке жариялы айыптау істері
бойынша прокурордың ... де ... (ҚР ҚІЖК – ның 33 – ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс
Жүргізу Кодексінің 33 ... 2 ... 34 ... 2 ... ... ... ... шағымы болмаған кезде прокурор
жеке, жеке – ... ... ... ... қылмыстық іс қозғауға құқылы).
Қылмыстық іс қозғауға келтірілген себептердің тізімі ... ... ... ... ... соң, ... Республикасының Қылмыстық
Іс Жүргізу Кодексінің 183 бабының 4 бөліміне ... сот ... ... ... істі ... ... қылмыс белгілерін
байқағанда, олар туралы жеке қаулы арқылы прокурорға хабарлауға міндетті.
Осыған ... жеке ... ... ... прокурор қабылдайды, себебі сот
қалмыстық іс қозғамайды. Прокурордың осы материалы бойынша ... ... ... шешімі тек қылмыстық процессуалдық мәнге ие.
Қылмыстық іс қозғауға негіздер
Қылмыстық іс қозғау үшін себептің болуы қылмыстық іс ... ... ... ... емес, ол үшін негіз де болуы шарт. Қылмыстық іс
қозғауға қылмыстық іс бойынша іс ... ... мән – ... қылмыс белгілерін көрсететін жеткілікті деректерің болуы негіз
болып табылады. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс ... ... ... ... іс ... үшін ... ... болуы керек
екендігі айтылмаған. Тек қылмыс белгілері деп көрсетілген. Осыған ... іс ... үшін ... ... ... бір немесе бірнеше
белгілері болуы шарт.
Әдетте тергеуге дейінгі тексеріс барысында, бірден қылмыс құрамының
екі ... ...... мен ... ... ... ... жауап береді: қылмыс орны бар ма, ... ... ... ... ... ... ... іс қозғау туралы сұрақты
шешу кезінде, көп жағдайда тергеу органдары қылмысты және оның ... ... ... білмейді. Қылмыс құрамының қалған басқа элементтерін –
субъектісі мен субъективтік жағын анықтау – ... ала ... ... ... Егер де ... қудалау органына мәлім болған
белгілі бір оқиғада қылмыс белгілері болмаса, онда қылмыстық іс ... жоқ. ... іс ... ... пен ... ... тергеуге дейінгі тексеру жүргізудің барысында, қылмыстық іс
қозғау ... ... іс ... болдырмайтын жағдайлардың бар не жоқ
екендігін анықтау қажет.
Қылмыстық іс қозғауға себептер мен ... ... ... ... ... аз емес. Ғылымда әлі күнге дейін ... іс ... ... ... ретінде негіздер мен себептердің мазмұны мен
мәнінің анықтамасына бірдей позиция жоқ. ... ... ... ... Іс ... ... 177 бабына (ҚазССР ҚІЖК
–ның 83 ... ... ... – бұл жеке ... ... ие, ал ...
анағұрлым күрделі жалпылама түсінік. Г.П. Химичеваның айтуынша: қылмыстық
іс қозғаудың себебі – ... іс ... ... ... заң
актілері немесе заң әрекеттері (поступки) болып ... ... заң ... іс ... ... немесе немесе қозғаудан бас
тарту туралы сұрақты шешуге міндетті болатын анықтама органдарын, ... сот ... ... ... ... ... себеп дегеніміз – қылмыстық іс жүргізу
заңдылығымен орнатылған қайнар көз, арқылы ... іс ... ... шешуге міндеттенген өкілетті ... мен ... ... ... ... Г.В. ... бұл ... ойы
жаңалық емес, себебі өз уақытында мұндай ойды М.С. Строгович те айтқан ... ... іс ... ... мәні мен маңызы туралы сұрақ Н.В.
Жогин, Ф.Н. Фактуллин, Н.Е. Павлов, В.М. Савицский, В.Н. ... ... А.А. ... Н.И. ... и Г.П. ... ... пәні болған. Бұл есімдердің тізімі ... ... ... біркелкі еместігі туралы, оның көпшеңберлігін және
маңыздылығын куәландырады. Берілген ... ... ... аталатын
позициялар неғұрлым дұрыс болып табылады:
- қылмыстық сот өндірісінің бастамасының заңды фактісі;
- ... ... ... ... көзден алынған немесе
дайындалып жатқан қылмыс туралы хабар;
- жасаған немесе дайындалып жатқан ... ... ... ... ... деп заңды факт ретінде түсіндірілетін көз ... ... ... ... ... орай, заңды факт екіге бөлінеді; оқиға және
әрекет. Мұндай келтірілген ... ... іс ... ... де орын ... ... Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу
Кодексінің 177 бабының 2 ... ... ... іс ... қылмыс
белгілерін
көрсететін жеткілікті деректердің болуы негіз болып табылады. Осы жағдайды
анализдей отырып, кейбір ... ... ... ... ... ал ... «қылмыс құрамының белгілері» деген түсінікті
қолданады. Осыған ... ... осы ... ... ... ... ... Қылмыстық Көдексінің 9 бабына сәйкес:
«жазалу қатерімен тиым ... ... ... ... әрекет қылмыс деп
танылады» делінген. Осы анықтамадан қылмыс ... ... ... ... ... ... ... белгілері көрініп
тұр.
Қылмыстың құрамы деп – қылмыстық заң ... ... ... іс ... ... бір қылмыстың қатарына жатқызуға ... ... ... және ... ... құралған элементтердің
және олардың белгілерінің жиынтығын айтамыз. Қылмыс құрамының белгілеріне
төрт ... ... ... ... ... ... жақ
Қылмыстың құрамы қылмыстық жауптылықтың негізі болса, ал қылмыстың
жалпы түсінігі нақты қылмыстың ... ... ... ... ... оның құқықтық, әлеуметтік – саяси табиғатын түсіндіру
қажеттілігінен туындайды. Заңшығарушы неліктен оқиға болған жерді ... іс ... ... ... жол беретінін, дәлелдемелердің
жоғалып кетуі қаупі болуымен түсіндіріп, ... ... ... ... ... ... ... арнайы білімдерді қолдану үлкен
қиындықтарға әкеліп соқтырады.
Сараптаманың ... ... ... егер іс ... ... денсаулыққа келтірген зиянның сипаты мен ... ... ... іс үшін ... ... ... жасы туралы құжаттар болмағанда
немесе күмән туғызғанда сезіктінің, айыптаушының, жәбірленушінің ... ... ... ... ... ... үшін, егер де басқа
зерттеулер нақты жауап бере алмас.
Әрине, бірқатар жағдайларда ... ... ... ... ... бар ... туралы жоғары дәрежеде қамтамасыз ете алады, егер
де бұл білімдер осы белгілерді көрсететін ... ... ... ... ... ... зорлықпен келтірген өлімнің
белгілерінің болуы туралы қорытындысы ... ... – ақ ... ... қару ... ... бекітілген, айғақ адамдардың
түсіндірмелерінен немесе денсаулығының жағдайы туралы ... ... ... бұл ... қиынға түседі, егерде ешқандай басқа фактілік
деректер маманның ойын бекітуге немесе керісінше жоққа шығаруға мүмкіндігі
болса, егерде тек қана ... ... ... ... белгілерін
анықтау мүмкін болса.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 122 бабы ... ... ... ... немесе жыныстық жетілмеген ... ... ... үшін ... ... ... ... тұра 16
жастан жоғары адамдардың да жыныстық жетілмеуіде мүмкін. Сот ... ...... ... ... сай, ... ... үшін, алдымен әйел адамның организімінің дамуындағы
белгілердің жиынтығын ескеруіміз керек:
1. Организімнің жалпы дамуы.
2. ... ... ... ... ... қабілеті.
4. Бала туу қабілеті.
5. Баланы тамақтандыру қабілеті және т.б.
Өзіміз көріп отырғанымыздай, бұл сұрақтарға ... беру үшін ... ... ... ... байланысты дәрігердің берген анықтамасы,
тергеушіні қанағаттандыра ма, егер де ол ... 17 ... ... ... ... деп ... ... онда мұндай жағдайда
қылмыстық іс қозғаудан бас тарту керек пе? Міне, осындай жағдайларды ... ... ... ... ... да «қылмыстық іс
қозғау» үшін негіз болатын белгілерді анықтау мақсатында азаматтарды сот –
медициналық куәландыру ... ... Сот ... сот – ... ... ... айырмашылықтар
жеткілікті анық емес. Кейбір ... ... сот ... ... ... білімдерді сараптама жүргізгенде қарағанда аз
көлемде пайдаланады. Ал, басқа авторлардың айтуынша, куәландыру ... ... ... ал ... ... ... – медициналық зерттеу
жүргізіледі дейді.
Біз, ... іс ... ... ... ... ... жүргізуді
қолдайтын заңгерлердің ойын қолдаймыз.
Тәжірибеде мұндай куәландырулар жүргізіледі, бырақ бұл тергеу әрекеті
екендігін көрсетпей әртүрлі ... ... ... ... осындай
түрдегі анықтамалар, әсіресе, қылмыстық іс қозғаудан бас тарту туралы шешім
қалдағанда жәбірленушінің жақтарынан және оның ... ... ... ... ... ... іс қозғалып, ... ... ... жоқ ... ... ... қаншама уақыт
кетеді. Мысал ретінде, мынадай келесі жағдайды келтірейік. 19 ... ... ... облысының Жаңақорған ауданында осы ауданның ... ... ... мәйіті табылды. Алдын ала тексеру жүргізудің ... ... ... іс ... ... ... ... анықталған фактілерде
құқықтық баға беру керек, яғни оларды ... ... ... ... керек. Мысалы, орманда басына оққарумен атылған адамның мәйіті
табылған және өзін - өзі ... ... ... ... ... осы ... бойынша былай сұрақ ... ... ... ... ... қабылдағанда осы әркетті қылмыстық заңның қандай
бабымен жіктейміз, ... ... адам ... ... ... ... ... ма? Автордың өзі бұл сұраққа былай ... ... Іс ... туралы қаулысында жасалған қылмысты тиімді әрі қолайлы
ашуға сәйкес Қылмыстық Кодекстің бабын көрсетіңіз» [20, 136 ... ... ... ... бұзушының құқықтық жағдайы. Сотқа дейінгі
кезеңде қылмыстың жауапкершілікке тартылған ... ... ... деп
танылады. Оның түсінік беруге, барлық құжаттармен танысуға құқығы бар. Кез
келген азамат дәлелдемелер ұсынуға құқылы, құқық ... да дәл ... ... ... істері бойынша қылмыстық іс қозғауға негіздер. Жеке
айыптау істері бойынша ... іс ... ... өтінішімен
қозғалып және оның айыпталушы мен бітісуіне орай іс қаратылады. Осы ... ... ... іс ... ... ... көп ... сотқа емес, полиция органдарына жүогізеді. Полиция органдары
арызды қабылдаудан бас ... ... жоқ, ... ... олар
жәбірленушінің шағымын және басқада материалдарды ... ... ... жібереді. Қолданған шешімі туралы дереу жәбірленушіге хабарлау керек.
Егер де жәбірленуші шағымын тікелей сотқа жолдаса, онда ... өзі ...... ... үшін және дәлелдемелер алу үшін шаралар қолданылады.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ... арыз түскен адаммен татуласуына ықпал жасайды. Судья барлық ... ... ... тұлғаны шақырып, шағыммен таныстырып
және оның түсіндірмелерін тыңдайды. Үстіне арыз түскен азамат қарсы арыз
бере ... ... ... бұл ... де ... екі ... ... шағыммен таныстырып және олардың түсіндірмелерін тыңдайды. ... ... ... ... ... Егер де ... ... болмаса, онда судья қарсы арыздарды бір өндіріске біріктіреді.
2.3 Қылмыстық іс қозғау сатысындағы дәлелдеу мәселелері
Дәлелдеу - қылмыстық іс ... ... ... бөлігі; сондықтан
дәлелдеу міндетін, бүкіл қылмыстық іс жүргізудің ... деп ... ... бабында қылмыстық іс жүргізудің жалпы біртұтас
міндеттері көрсетілген. Сонымен қатар, іс жүргізудің әрбір ... ... ... ... ... тек ... тән ерекше
міндеттерге ие болады. Сондықтан, бұл екі топтағы жалпы және жеке ... ... ... "Жалпы жеке болып, жекеше арқылы жүзеге"
асырылады. Барлық жекелер ... ... ... ... деп есептеледі.
Әрбір (жекенің бөлігі немесе жағы немесе мәні) жалпы жағы бар".
Қылмыстық іс жүргізудің әрбір сатысындағы ... ... бір ... ... ... ... және нақтыланады.
Қылмыстық іс жүргізідің бірінші сатысының негізгі міндеті қылмыстық
іс ... ... ... бар ... анықтау болып табылады.
Анықтама, тергеу, прокуратура және сот ... бір ... ... ... ... фактіге әсер етуге шақырылса, ал екінші жағынан-
іс бойынша өндірісті ... ... ... ... іс ... жол ... ... етеді. Қылмыстық іс жүргізудің бұл
кезеңінде қылмыскерді әшкерелеу, қылмыстың жасалу фактісін анықтау міндеті
шешілмейді және шешуге ұсынылмайды. Себебі ... арыз бен ... ... ... белгілерін көрсететін жеткілікті негіздердің
бар, жоқ екендігі туралы мәселе шешілмейді. Сондықтан "алдын-ала тергеу мен
қылмыстық іс қозғаудың ... ... ... ... ... ... болмайтын сияқты.
Және, ескеруіміз қажет аталған ойды жақтаушылардың пікірлері де бір
ізді болып келеді себебі, олар ... ... ... және ... ... ... қылмыстық іс қозғағанға дейінгі әрекеттері
қылмыстық іс ... және ... ... ... ... ... деп ... қылмыстық іс қозғау барысында ең біріншіден
болған ... ... және ... қылмыс құрамының бар екендігі
жөнінде мәселе шешілуі тиіс, ал қылмысты жасаған тұлғаны, нақты дәрежелеуді
анықтау ол жоғарыда ... ... ... ... ... ... Сондықтан олар қылмыстық іс қозғау барысындағы шешілетін мәселелердің
шеңберін алдын-ала тергеуге қарағанда басқа деп мойындайды. ... ... ... іс ... мен ... ... ... ортақ
деген тұжырымдарына қайшы келеді.
Қылмыстық іс қозғау сатысындағы дәлелдеудің міндеті іс ... ... ... бар, жоқ екендігін анықтау болып табылады
деген пікір де біршама қарсылық тудырады ... ... ... ... қылмыстық іс қозғаудан емес, қылмыстық іс ... үшін ... ... ... ... ... бұл ... мән-жайлардың бар
жоғын анықтаудағы дәлелдеудің негізгі міндеті - ... ... ... болуы үшін емес, алдын-ала тергеудің басталуы ... ... егер іс ... ... ... міндетті болмайтын болса
сот талқылауының).
ҚІЖК-ң 183-бабының 1-бөлгіне сәйкес қылмыстық ізге түсу ... ... ... ... дайындалып жатқан қылмыс туралы арызды немесе
хабарды қабылдауға, тіркеуге, қарауға және ол ... ... ... Аталған органдар ондай арызды (хабарламаны) алғаннан кейін оның
қылмыстық іс қозғауға себеп болып табылатындығын ... ... ... ... ... анықтаудың қажеттігі, іс қозғаудын
заңсыз себептерімен қылмыстық іс жүргізудің басталуының және ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Қылмыстық іс қозғауға заңды себептердің бар ... ... ... ізге түсу ... ... іс ... негіздердің бар,
жоқ екендігін анықтауы тиіс. Ол мақсатта түскен мәліметтер ... ... ... ... мәліметтерді тексеру әрдайым
қажет пе? Заң әдебиеттерінде қылмыстық іс қозғау және ... ... ... жеке жағдайларда алдын-ала тексерудің жүргізілуінсіз де
міндетті деген пікірлер айтылды. Бұл тұжырым қалтқысыз сынауға ... ... іс ... үшін ... бар, жоқ ... алдын-ала
тексерусіз анықтау ол маңызды процессуалдық шешімді немқұрайдылықпен
қабылдауға әкеп ... ... ... ... арыз ... ... ... жағдайларда ғана яғни, онда көрсетілген мәліметтердің
негізінде қылмыс белгілерінің бар жоқ ... ... ... шешу мүмкін
емес болғанда ғана жүргізілуі тиіс ... ... кең ... ... дөлірек нақтылануды қажет етеді. Қылмыс ... ... ... ... ... жағдайларда ғана қажет деген пікірді
жақтаушы авторлар, оны мәні ... ... алу, ... талап ету және тағы басқа жолдармен қосымша ... ... ... тексерудің амалдары тек қана осы әдістермен
шектелмейді. Қылмыстық қудалау органдары болған немесе ... ... ... ... ... ... оны және оған тіркелген материалдарды
егжей-тегжейлі зерттеуі тиіс. Сонымен бірге ондағы көрсетілген фактілі
деректерді ... ... ... талдау жасайды. Бұл әдістер де ... ... ... амалдары болып табылады.
Осыдан, түскен арыз немесе ... ... ... тексеру
барлық жағдайларда жүргізілуі тиіс: бірақ, ол бір ... ... ... ... ал ... ... ... алу,
қажетті материалдарды талап ету және т.б. жолдармен жүргізілетін қосымша
тексеруден тұрады.
Қылмыс ... арыз ... ... ... тәжірибесін зерттеуді
жүргізудің нәтижесінде, қосымша тексеру барлық жағдайларда, қылмыстық іс
қозғаудан бас тарту туралы ... ... ... ... ... ... кейін қылмыстық іс қозғау туралы шешім зерттелінген
істердің жалпы санынан 49 % ... ... ... бірге 9
жағдайларда қылмыстық іс қозғау туралы шешімді қабылдау қосымша мәлімттерді
алусыз ақ шешіледі, ал 11 жағдайда қосымша ... ... бола ... да
жүргізілмеген.
Қылмысты жасаған тұлғаны анықтау қылмыстық іс қозғау сатысындағы
дәлелдеудің міндеті болып табыла ма ... ... ... ... аударылуы
тиіс. Көптеген ғалымдар қылмыстық іс қозғау сатысының ... ... ... деп ... ... жағдайларда қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... қажеттігі жоқ. Себебі, мұндай шешімді қабылдаудың
жеткілікті негізгі болып арыздағы көрсетілген әрекетте қылмыс қурамының
бар ... ... ... ... іс ... ... ... шешу
барысында жауапкершілікке тартылатын тұлғаның арнайы субъект белгілеріне
жауап беретінін немесе ... ... ... ... лауазымды
тұлға, әскери қызметкер) себебі ол мән-жайлар ... ... ... ... деп ... ... қылмыстық ізге түсуді болдырмайтын мән -жайлардың
кейбіреулерінің бар болуына байланысты, қылмыстық іс ... бас ... ... қабылдау кезінде, қоғамға қауіпті әрекетті жасаған адам
белгілі болуы тиіс, ... ғана ... ... ... деп ... (ҚІЖК-ң
37 бабы 3-6, 8-10 бөл). Қоғамдық тұрғыдан әсер ету шараларын қолдану үшін,
қылмыстық іс қозғамастан іс ... ... ... ... ... де, ... жасаған адамның анықталуы қажетті.
Олай болса, қылмысты жасаған адамды анықтау жеке жағдайларда
қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ... аталған сатының алдында барлық жағдайларда қылмысты жасаған адамды
мүмкіндігінше анықтау ... ... ... ... тұр ... ... болмайтын сияқты. Себебі, ол қылмыстық іс жүргізудің
келесі-алдын ала ... ... тән ... іс ... тұлғаға қатысты емес, керісінше қылмыстың жасалу
фактісіне орай ... ... ... ... ... ... қылмысты
жасаған адам қылмыстық іс қозғау сатысында ақ ... ... ... ... 300 ... іс ... ... анықталды,
яғни қылмыстық іс қозғау туралы 245 қаулыда (зерттелген ... ... 87,8%) ... ... үшін ... ... отырған тұлғалар
көрсетілген. Істің әрі қарай ... ... ... ... ... ... ... және сотталды. Ереже бойынша қылмыстық
іс қозғағанға дейін, бұл тұлғалардан түсініктемелер алынып, ... ... ... ... ... ... Сондықтан, фактілі тұрғыдан
алғанда, бұл тұлғалар қылмысты жасаудағы сезіктінің жағдайында ... ... ... ... ... іс қозғау қаулысында көрсетілген ... ... ... ету ... жеке авторлар оларды сезікті деп
тануды ұсынады. Көз алдымызға елестетер ... ... ... ... ... ... ... екен деп, оны сезіктінің жағдайына қоюға және
бір фактіге ғана сүйене ... оған ... ... шараларын
қолдануға болмайды. Сонымен бірге, менің ойымша ҚІЖҚ-ң 68 ... ... ... ... да ... ... ... сияқты.
Себебі, тұлға сезікті деп ... оны ... ... оған ... қолдану үшін емес керісінше, бұл мәжбүрлеу шараларын қолдану, ... ... ... ... ... екендігін ескертеді. Сондықтан заңда,
яғни сезікті деп оған айып ... ... ... оның ... ... бар ... ... жеткілікті мәліметтердің
жиналғандығы көрсетілуі тиіс. Тулғаны сезікті деп тану жөнінде ... ... ... іс ... ... ... бір ... болып
қылмыстық іс бойынша қылмыстық ізге түсуді болдырмайтын жағдайлардың бар
немесе жоқ екендігін ... ... ... оның ... ... жүргізілетін қылмыстық іс қозғаудың себептері мен негіздерін
тексеруден айырмашылығы ол ... ... ... болады: яғни
олар арыз немесе ... ... бар ... ... ... ... беретін жағдайларда ғана тексеріледі.
Қылмыстық іс қозғауға қажетті жағдайларды анықтау (аталған шешімді
қабылдауға ... мен ... және ... ізге ... болдырмайтын
жағдайлардың бар жоғын анықтау) қылмыстық іс жүргізу жалпы ... ... ... ... табылады: қылмысты тез және толық
ашу, қылмысты істеудегі кінәлі адамдарды әшкерелеу мен ... іс ... ... ... жою мен ... шешу үшін алғышарттар пайда болады. Қылмыстық іс қозғау туралы
заңды және ... ... ... өзі ақ ... ... ие ... болғандықтан “ең маңыздысы қылмыс үшін ауыр жаза ... ... ... ... ... ... ... Бұдан басқа, заң анықтама,
тергеу, прокуратура ... ... іс ... туралы шешімді
қабылдауда немесе арызды тергеу ... ... ... жіберген жағдайда
қылмысты болдырмау және қылмыс ізін бекіту шараларын қолдануға міндеттейді
(ҚІЖК 185 ... ... іс ... бас ... ... қылмыстан
сақтандыру шараларын өткізу міндеттері толық көлемде қылмыстық іс қозғау
сатысында шешілуі тиіс деген ... ... ... ... ... ... өзге қуқық бузышылықтың кез-келгенін емес, қылмыс
жасауға ықпал етуші мән-жайлар да қылмыстық іс ... ... ... айтылған. Егер келіп түскен арыз ... ... ... онда ... әрекет қылмыс болмай, ... ... ... ... ... онда ... ... етуші мән-жайларды анықтау қылмыстық-процессуалдық сипатта
емес, тиісті әкімшілік азаматтық-қуқытық және ... ... ... Олай ... күнде қылмыспен күресуді жүзеге асыратын
органдар өздеріне тиісті емес функцияларды атқарудан босамаулары ... жеке ... ... іс ... ... дәлелдеудің
мақсаты тергеу версияларының жағдайларын жоғарылату мен өңдеуге мүмкіндік
жасайтын фактілі деректерді жинау ... ... Бұл ... ... ... ... ... тексерудің құрамына тергеу версияларын
құруға қажетті мән-жайларды анықтауды жатқызатын болсақ, онда ол ... өз ... ... деп ... ... бірге, бұл мән-жайларды
дәл осы қылмыстық іс қозғау сатысында анықтаудың қажеттігі жоқ ... ... ... алдын-ала тергеу сатысында анықталуы мүмкін. ... ... ... ... материалдарын тергеу вер сияларын ... ... ... сөз емес. Керісінше олардың, тергеу бағытын
анықтауға, ... ... ... ... бар ... ... іс ... болдыртпайтын мән – жайлар
Қылмыстық іс қозғау сатысының мазмұны, тек қылмыстық іс қозғап, ... ... ... ... ... ғана ... ... бірге
қабылдау туралы қаулысын шығару ғана емес, сонымен бірге тиісінше ... ... іс ... бас тарту туралы баламалы шешім қабылдануы
мүмкін.
Тергеуге дейінгі тексерістің пәніне қылмыстық іс ... ... ... ... іс ... ... мән – жайларды анықтау
жатады (ҚР ҚІКЖ – ның 2 177 ... 2 ... ... ... Іс Жүргізу Кодексінің 37 бабында
аталған жағдайлар қылмыстық істің қозғалуы мүмкін еместігі, ал ... ... ... ... Бұл ... негіздер іс бойынша
өндірісті болдырмайтын мән – жайлардың біреуінің ғана ... ... бір ... ... ... ... күші бірдей болып келеді.
Бұл дегеніміз, осы берілген мән – жайлардың ешқайсысы бірінен – бірі ... – кең, ... – тар ... ие емес.
Біз осы мән жайдан тұрғысынан қылмыстық іс қозғаудың заңды ... ... ... ... ... іс ... ... қабылданатын екі басты процессуалдық
шешімдерді қарастырған ... ... іс ... туралы немесе қылмыстық
іс қозғаудан бас ... ... ... ... де бір ... ... керек.
Қылмыстық іс қозғаудан бас тарту – қылмыстық қудалауды болдырмайтын
мән – ... ... ... ... іс ... ... ... іс қозғау сатысында міндетті түрде анықтауға ... ... мән ... ...... ... және ... қылмыстық іс
қозғау туралы немесе бас тарту туралы шешімді қабылдауды қамтамасыз етеді.
Қазақстан ... ... Іс ... кодексінің 37 бабында
көзделген қылмыстық іс қозғауға болмайтын, ал қозғалған іс тоқтатылуға тиіс
жағдайларды қарастырайық:
1.Қылмыс ... ... (ҚР ҚІЖК ... 37 ... ... ... тармақшысы)қылмыстық әректпен нақты тұлғаның қылмыстық
ісінің болмағандығын білдіреді. Заңға ... ... ... мәні ... заңмен тиым салынған қоғамға қауіпті әрекетті жасау. Мынадай оқиғаның
болмауы – сөзсіз қылмыстық іс қозғаудан бас тартуға әекеледі.
Тәжірибеде ... ... ... ... ... ... істің факт бойынша қозғалуы орын алуы мүмкін. Мысалы, өзін ... ... сот ... қорытындысының негізінде болады, кейде өлер
алдында жазған хатының немесе т.б. ... көзі ... ... ... ... ... ... жағдайлардың нәтижесінде, ... және т.б ... ... болуы мүмкін. Осындай барлық
жағдайларда қозғалған қылмыстық іс тоқтатуға жатады.
Қылмыс ... ... ... ... ... тоқтатылуы
ақтаушы (реабелитирумрущий) негіз болып табылады.
2. Әрекетте қылмыс ... ... (ҚР ҚІЖК ... 37 бабының 1
бөлімінің 2 ... іс ... ... ... білдіретін нақты
қалмыстардың міндетті белгілерін жиынтығының ... ... ... ... ... әркеттің заңды сипаттамасы. Қылмыс құрамының белгілеріне
мынадай 4 түрлі элементтер жатады:
- қылмыстың объектісі;
- ... ... ... ... ... ... көрсетілген төрт бөліктің біреуі жоқ болса, онда бұл қалмыс ... адам ... ... ... ... ... ... жойса, онда
кінәлінің әрекетінде басқа бір қылмыс құрамы болады. ... бұл ... ... басты белгісі қылмысты қасақаналықпен істеу жоқ.
Бұл мән – жайды толық түсіну үшін, арнайы комментарийге ... ... ... ... ... ... істі тоқтатуға мына жағдайларда негіз
болады, егер нақты тұлғамен жасалған ... ... ... ... ... ол ... болып табылмайды, себебі:
а) бұл әрекет қылмыстық заңда ... ... ... бұл ... қылмыстық заңмен көзделген, бірақ жасаған адамның әрекетінде
қылмыстың басты белгілері ... ... ... ... бұл ... қылмыстық заңмен қылмыс ретінде көзделген, бірақ жағдайға
байланысты бұл әрекет ... ... және ... ... ... ... айыпталушы қажетті қорғану жағдайында әрекет етсе).
өз уақытында М.С. Строгович жоғарыда аталғандары жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... оқиғаның қылмыс
құрамы болмаса, іс қозғауға жатпайды... Бірақ, ... ... ... белгілері болуы мүмкін, сондықтан ... ... ... ... іс ... ... және айыптаушы ретінде тарту
туралы мәселе шешілгенде, мынадай жағдай анықталады, яғни бұл ... ... ... ... ... ... ... жоқ. (Мысалы, қасақаналық жоқ не абайсыздық жоқ). ... ... іс ... ... ... байланысты тоқтатылады... » [21, 56-
59 бб.].
3) Егер ол жасалған әрекет үшін жаза қолдануды ... ... ... (ҚР ҚІЖК ... бабының 1 бөлімінің 3 тармағы). Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Кодексінің 54 ... 4 ... ... ... ... жеке ... тобы ... рақымшылық
туралы заң шығаруға құқылы. Рақымшылық актісінің нормативтік мәні бар. Бұл
акт рақымшылық туралы заңда ... ... ... ... белгілі
болғанына қарамастан, белгілі бір санатқа немесе топтарға жататын адамдар
жөнінде қолданылады.
Бұл мән – жайды ... ... үшін ... ... ... ... әрекет
еткен қылмыстық іс жүргізу заңында іс бойынша өндірісті болдырмайтын жағдай
ретінде, рақымшылықпен бірге кешігірім беруді ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексінің бұл
нормасынан кешірім беруді алып тастау ... бір ... ... актісіне сәйкес, тергеу сатысындағы істер немесе сотпен
әлі қаралмаған, бірақ тергеліп ... ... ... ал ... ... тұлғалар босатылады немесе жазасын өтеу мерзімі қысқартылады.
Егер ісі рақымшылыққа жататын айыпталушы өзін кінәлі емес деп ... ... ... ... қарсы болса, онда іс
тоқтатылмайды және ол бойынша тергеу мен сот ... ... егер ... ... ... ... ... актісінде
көзделген негіздермен іс тоқтатылады.
Қазақстан Республикасының Қалмыстық Іс Жүргізу Кодексінің 37 бабының
4 бөліміне сай рақымшылық ету ... ... істі ... ... қарсылық білдірсе, жол берілмейді. Бұл жағдайда іс ... ... ... және оған ... ... ... сотталған адамды
жазадан бастау арқылы айыптау үкімінің қаулысымен аяқталады.
Кешірім беру актісі – бұл ... ... ... акт. ... ... адам тағайындалған жазадан ... ... ... немесе сот үкімі бойынша тағайындаған жаза неғұрлым жеңілірек
жазамен ауыстырылады. Кешірім беру актісі ... ... жаза ... атағы да жойылуы мүмкін.
Кешірім беру актісін қылмыстық іс ... ... мән – ... ... ... ... яғни кешірім беру актісі тек іс
бойынша қылмыстық ... ... ал ... үкімі орындалуға
жіберілген тұлғаларға ... ... ... ... ... заңды мен
әділ болуы даусыз.
Рақымшылық актісінің күші осы акт жарияланғанға дейін ... ... осы ... ... ... ... дейін қылмыс жасағандарға
қолданылады. 1 бөлімінің 3 тармағында ол норма бойынша, ... ... бас ... ... ... салдарынан болу мүмкін, «егер де
ол акті жасаған әрекет үшін жаза қолдануды алып тастаса». Бұл ... егер ... ... жаза ... ... онда рақымшылық актісі
шыққанға дейінгі жасалған қылмыстар бойынша қылмыстық іс қозғалмайды;
- егер ... ... жаза ... онда іс ... және тұлғаның кінәлілігі жасаған қылмысы үшін алынбайды.
Аталған соңғы жағдайды қылмыстық іс қозғаудан бас ... ... жоқ деп ... қажет.
4) Мерзімнің ескеруінен байланысты (ҚР ҚІЖК – ның 37 ... ... 4 ... ... ... ... қылмысы үшін тұлғаны
қылмыстық жауапкершілікке тартуға ... ... ... Қылмыстық жауапқа
тартудың мерзімінің ескеру деп қылмыс істеген уақыттан бастап, кінәлі
адамды сол ... үшін ... ... ... ... жауапқа тартуға
мүмкіндік беретін уақыттың өтуін айтамыз. Жауапқа тарту мерзімі ... үшін ... ... ... жүктелмейді.
Қазақстан Республикасының Қалмыстық Іс Жүргізу Кодексінің 69 бабында
мұндай жауаптылықтан босатудың ... ... ... ... ... көрсетіледі:
- кішігірім қылмыс істегеннен кейін 2 жыл өтсе;
- орта ауырлықтағы қылмыс істегеннен кейін 5 жыл өтсе;
- ауыр ... ... ... 10 өтсе ;
- аса ауыр ... істегеннен кейін 15 жыл өтсе.
Ескердің мерзімі қылмыс істеген ... ... және сот ... ... ... ... ... есептелінеді.Қылмыс істеген уақыт деп қылмыстың
Зардабының орын алған уақытынан тысқары қоғамға қауіпті іс- әрекәт жүзеге
асырылған уақытты ... ... ... ... іс ... ... тоқтатқан уақыттан бастап, оның ескеру мерзімі
есептелінеді. Созылмалы ... ... ... ең ... іс - ... біткен уақыттан бастап есепке алынады.
Егер қылмыс істеген тергеуден немесе ... ... ... оның
ескеру мерзімінің өтуі тоқтатыла ... ... ... ... ... жол ... Осыған қатысты ескеруге мерзімінің
өтуі ол адамды ұстаған күннен ... ... ... мойындап өзі келген
күннен бастап, қайта жаңғыртылады. Бұл орайда, егер ... ... ... 25 жыл өтсе және ... ... тоқтатылмаса, адам қылмыстық жауапқа
тартылмауы керек.
Өлім жазасы қолданылуы мүмкін болған қылмыс құрамын ... ... ... ... ... қолдану жөніндегі мәселені
тек қана сот шешеді. Егер ескеру мерзімінің ... ... ... ... ... ... ... деп таппаса, өлім жазасын
тағайындауға болмайды. Бұл ретте сот 25 жылға ... ...... айыруды немесе өмір бойы бостандығынан айрылыуды
тағайындайды (ҚР ҚІЖК – ның 69 ... 5 ... ... ... ... ... босатуға
болмайтын қылмыстар да бар. ... және ... ... ... ... ескіру мерзімі қолданылмайды.
Кәмелетке толмағандарға қатысты ескеру мерзімінің ½ есепке ... ... егер ... ... бойынша ескеру мерзімі 3 жыл ... ... ... ... – 1,5 жыл деп ... мемлекеттің қылмыстық саясатының гуманизация мақсаттарына
сәйкес жасалған.
Қылмыстық іс ... ... ... шешу ... ескеру мерзімі
есептелінетін қылмыстың жасалған уақытын ... ... Бұл ... бұл үшін ... іс қозғаудан талап ететін тергеу әрекеттерін
жүргізу қажеттілігін тудырады. Сондықтан тәжірибеде ескеру ... ... ... іс ... бас ... аз қолданылады.
5) Жәбірленушінің шағымының болмауы (ҚР ҚІЖК ... 37 ... ... 5 ... Бұл мән – жайдың мәні Қазақстан ... Іс ... ... 33, 34 баптарында көзделген қылмыстар
туралы істер бойынша түсіндіріледі. Жалпы ереже бойынша осы ... ... ... ... түсіндіріледі. Жалпы ереже бойынша осы
категориядағы ... тек ... ... ... әрекет дәрменсіз немесе басқаға тәуелді жағдайдағы не басқа да
себептер бойынша ... ... ... өз ... пайдалануға қабілетсіз
адамдардың мүдделерін қозғайтын не басқа адамдардың, қоғамның немесе
мемлекеттің елеулі ... ... ... ... ... жеке – жариялы
айыптау ісі бойынша жәбірленушінің ... ... ... іс ... жағдайда, тараптардың бетісуіне орай қылмыстық іс қысқартуға
жатпайды және іс ... ... ... айыптау істеріне арналлған жалпы
тәртіппен жүргізіледі.
6) Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 67 бабы ... ... ... ... ... ... жеке айптау
істері бойынша тек қана жәбірленуші өзі берген ... бас ... жол ... адам ... өзара татуласып, мәмілеге келуі ... ... ... ... емес, шын көңілімен өз ара
түсіністікпен ғана болуы қажет.
Бұл акт ... ... ... болу ... яғни ... ... қылмыстық іс қозғаудан бас тарту қаулысын ... ... ... ... рет ауыр емес және ... ... ... адамды қылмыстық жауаптылықтан босатуды көздеген. Бұл
жағдай кең ... ... ... себебі заңшығарушы бұған жататын
қылмыстар категориясы нақты белгілеп шектелген.
7).Өзі туралы ... бір ... ... ... ... ... енген
үкімі не қылмыстық ізге түсудің мүмкін еместігін белгілейтін сотты күшін
жоймаған ... бар ... ... қылмыстық іс қозғаудан бас тарту (ҚР
ҚІЖК –ның 37 бабының 1 бөлімінің 7 ... Бұл ... мән – жәй ... сүйеніп отыр, бір жасаған әрекеті үшін тұлғаны екі рет ... ... ... non bis idem бұл ... ... іс
қозғау мүмкін емес, себебі егер ол ... ... ... сол ... заңды күшіне енген үкімі болса немесе сотта сол айыптау ... ... ... ... не ... ... Бірақ мынадай
шектеулері бар, қызмыстық іс қозғауы мүмкін, егер ... ... ... ... ... қаулысы не ұйғарымы қадағалау тәртібімен немесе жаңадан
ашылған мән – мәйлар ... алып ... ... бір ... ... қылмыстық ізге түсу органдарының
қылмыстық ізге түсуден бас тарту ... ... ... ... бар ... (ҚР ҚІЖК –ның 37 бабының 1 тармақшасы). Мұнда заңда ... ... ... ... іс ... бас ... ... туралы
қаулысы алынбағанға дейін қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... Іс ... ... 37 ... 1 бөлімінің
Қазақстан Республикасының Қалмыстық Іс Жүргізу ... ... мән – жәй ... іс ... сатысында қылмыстың ізге ... ... ... ... ... ... ... іс қозғау, оған медициналық сипаттағы мәжбүрлеу
шараларын қолдану үшін қажет жағдайларды ... ... ... ... әрекетті есі кіресілі – шығасылы жағдайда жасаған ... ... ҚІЖК ... 37 ... 1 ... 9 ... ... психикалық
жүйемен ауыратын тұлғалардың қылмыс жасағаны туралы болып тұр. Және сот ... ... ... есі ... емес деп ... (ҚР ҚІЖК –ның 184 бабы) қажет болатын жағдайда қосымша мәліметтер
алу, құжаттарды немесе өзге ... ... ету, ... ... ... ... ... қарау, сараптама жүргізу көзделген.
Бірақ, есі дұрыс күйінде жасалған ... үшін ... іс ... ... ... ... ... келісе алмаймыз, себебі Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Іс Жүргізу ... 506 ... 1 ... есі ... - ... ... қылмыстық заңмен тиым салынған
әрекет жасаған тұлғаға қатысты істер бойынша алдын ала ... ... орай ... ... ... Іс ... Кодексінің
514 бабына сай, алдын ала тергеу аяқталғаннан кейін тергеуші екі ... ... Іс ... ісін – Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс ... 37 ... және 269 ... 3 ... ... сондай -ақ
сырқаттың психикасының бұзылуы өзі ... ... ... үшін ...
қатерімен не өзгеге зиян келтіруі мүмкін жағдайларда қысқарту туралы;
2. Істі ... ... ... шараларын қолдану үшін сотқа
жіберу ... ... ... іс ... ... сараптаманы тағайындау тұлғаның есі
дұрыс немесе дұрыс еместігін анықтау мүмкін екендігін соңғы ... ... ... ... ... Қылмыстық Іс Жүргізу
Кодексінің 191 бабының 1 бөлігі алдын ала тергеуді ақыл – ой ... ... ... ... ... ... асыра алмайтын
адамдар жасаған қылмыстыр ... ... ... ... бойынша жүргізу
міндетті екенін көрсетеді.
Яғни, алдын ала тергеуді жүргізбейінше, тұлғаның ... күй ... ... қауіпті дәрежесі туралы сұрақты нақты шеше алмаймыз.
10) Әрекет жасаған ... ... ... ... ... жүктеу
мүмкін болатын жасқа таолмаған адамға қатысты (ҚР ҚІЖК –ның 37 бабының 1
бөлімінің 10 тармақшасы). Қазақстан ... ... ... ... ... қылмыстық жауапкершілік 16 жастан басталады.
Заң шығарушы мынандай жағдайды ... егер ... ... ... ... ететін 14 – 16 жасқа толған болса, бірақ оның психикалық дамуы
артта қалғанның салдарынан ауыр емес ... ... ... ... ... өзінің әрекеттерінің қоғамға қауіптілігі мен фактілік сипатын түсіне
алмаса немесе өз әрекеттерін ... ... ... ... ... К.Ф. ... дәл ... «Әрекетте қылмыс құрамының
болмауы – жиі кездесетін ... [22, 134 б. ... ... ... болу үшін ... айдап салушылардың болуы
мүмкін туралы сұрақты анықтау қажет.
Кәмлетке толмағанның жас мөлшері туу ... ... ... ... ... ... ... анықталу тиіс.
11) Іс Бойынша іс жүргізу қайтыс болған адамды ақтау немесе істі
басқа адамдарға қатысыты ... үшін ... ... ... ... ... қатысты
(ҚР ҚІЖК –ның 37 бабының 1 ... 11 ... Бұл мән – ... бар, егер де ... болған адамды ақтау үшін не іс ... ... бар ... ... жасаған тұлғаның қайтыс
болғандығын растайтын ... ... ... ... іс ... ... мән – ... теріс пайдалануын жою үшін, егер ... ... олар ... ... жазып қойғанда, қылмыстық іс қозғаудан
бас тарту мүмкіндігін алып ... ... Тек ... ала тергеу
жүргізілгеннен кейін ғана, егер осы қылмысты қайтыс ... ... ... жағдайда ғана қылмыстық іс тоқтатылады.
В.Б. Алексеевтің ойынша бұл жөнінде, ол былай жазылады: «Қайтыс болған
адамға қатысты іс жүргізу тек оны ... үшін ... ... ол
дегеніміз, егер қылмыстық жауапқа тартылған тұлғаның әрекетінде қылмыс
құрамы болса, ... ... жоқ ... ... ... істі қараған кезде
қателік жіберіліп қойса, ал ол ... ... ... ... ... ... әкелуі мүмкін. Қылмыс жасап қайтыс ... ... сот ... ... ... ... ... емес, сондай –
ақ тағайындалған жазаны көбейту туралы сұрақты тергеуге ... ... ... ... ауырлататын жаққа өзгертуге бағытталған
болса, тергеу және сот әрекеттерін жүргізу қажет болмайды.»
Кінәлінің қайтыс болу туралы ... ... ... ... ... ... ашылған мән – жайлар бойынша басқа тұлғаларға
қатысты істі қайта жаңғырту үшін сот ... ... ... (ҚР ҚІЖК ... – 479 ... жасап қайтыс болған тұлғаға қатысты қылмыстық іс қозғау үшін
арналған жаңадан ашылған мән – жайларға байланысты істі ... ... ... ... бар. ... ... Іс ... 14 бабының 8 бөлімінде сәйкес ... ... ... ... болған тұлғаға қатысты қозғалуы мүмкін емес, тек егер қайтыс ... ... үшін ... ... ... мән – ... бойынша басқа
тұлғаларға қатысты істі қайта жаңғырту мүмкін,» Қазіргі әрекет етіп ... ... ... Іс Жүргізу Кодексінің 37 ... ... мән – ... ... ескерту жоқ, бұл Қазақстан
Республикасының Қылмыстық Іс ... ... 471 – 479 ... ... ... мән – ... ... қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ... басқа қылмыстық ісіті қарау және тергеу кезінде алынған мәліметтер.
12) Қазақстан Республикасының Қылмыстық Іс ... ... ... ... ... ... жататын адамға
қатысты (ҚР ҚІЖК –ның 37 бабының 1 бөлімінің 12 тармақшасы). Бұл мән – ... іс ... бас ... үшін ... ... Қылмыстық Кодексінің 5 тарауы «Қылмыстық жауаптылықтан және
жазадан босату» қылмыстық істің сотпен ... ... ал ... ... іс ... оны ... және тұлғаны сотқа беруді
білдіреді. Ал, қылмыстық Кодексте көрсетілген қалаған басқа ... ... ... мән – ... ... ... ... Іс Жүргізу
Кодексінің 37 бабына енгізу, бұл ... ... іс ... бас ... ... ... ... іс жүргізуді тоқтатуды реттейтінін ескеру
керек.
Қорытынды
Қылмыстық іс қозғаудың мағынасы, ... ... ... ... сот ... сатысының түрлерінің ішіндегі біреуін білдіру үшін
қолданады. Екіншіден оның мағынасы мынада- қылмыстық іс ... ... ... сатысы. Ол алғашқы саты деп саналады, себебі осы сатыда
қылмыстық іс бойынша ... ... бола ма ... ... сұрақ
шешілнді.
Қылмыстық іс қозғау-алғашқы процессуалдық ... ... ... ... және ... болған құқықтық қатынастар қылмыстық іс
жүргізу заңымен реттелген және процессуалдық ... ... іс ... ... саты ... ... ... міндеттері,
субъектілерінің ерекше тобы, өзінің процессуалдық нысаны, ... ... және ... ... ... ... мен ... айтқым келеді, яғни қылмыстық істі қозғау сатысы
– қылмыс жасаған тұлғаны ... ... ... ... ... ... ... шарты.
Қылмыстық істі қозғау қылмыстық сот өндірісінің жауапты сатысы.
Сондықтан заңды, негізді және ... ... ... ... тез ... ашу, жан – ... және объективті тергеудің қажетті
шаралардың бірі болып табылады және де ... ... ... ... қылмыстық іс дәлелдемелердің жоғалуына, қылмыс
жасаған тұлғаларды ... әкеп ... Іс ... ... қылмыстық іс қозғауға арнайы бөлім (6
бөлім, 23 тарау) арналған.
Қылмыстық іс қозғаудың заңды, негізді болу үшін ... ... ... керек. Сонымен бірге қылмыс белгілерін
көрсететін фактілік деректердің жеткілікті болуы шарт.
Қазіргі уақытта Қазақстан ... ... ... ... сөз ... мына ... ... керек: осы процестің
маңыздысының бірі - әрі қарай тергеу ... ... ... ... ... ... ... күшейту.
Қылмыстық іс қозғау сатысындағы себептер, негіздер мен істі ... ... ... ... ... тұрады, ал ол
«қылмыстық іс жүргізу құқығының ... ... ... (Ішкі Істер
органдары қызметтің қылмыстық процессуалдық негіздері. Мынаны ескеру керек
яғни бұл жалпы жеке институттардан тұрады, ... іс ... бас ... басқа субинституттар. Осы жағдайға ... ... ... ... бойынша әртүрлі орында тұрады. Сондықтан
бұл институттардың нормаларын қолданғанда жалпы, жеке және ... ... білу ... негізінде қылмыстық іс қозғау сатысында ... ... ... ... ... ... ... ол қылмыстық іс жүргізудің
өзге сатыларындағы дәлелдеуден ... бір ... ... ... дєлелдеу процесін, дєлелдеу (дәлелдемелер) құралдарын және
дәлелдеу заты мен шегін қамтиды. Ал ... іс ... ... заты ... мен ... ... ... мыналардан
тұрады:
- ереже бойынша қылмыстық іс жүргізудің бұл кезеңінде қылмыстық істі
дұрыс шешуге қатысы бар ... ... ... тек ... ... ғана ... тиіс;
- қылмыстық істі қозғау туралы шешімді қабылдау үшін жоғарыда ... ... бар ... ... ... ... бар ... Заң әдебиеттерінде қылмыстық іс қозғау сатысының құқықтық құралдары
мен оның мәнін ... ... ... ... ... қарама-қайшы
пікірлер де айтылады. Мысалы, қылмыстық іс қозғау туралы шешімді қабылдауға
дейін қылмыс ... ... мен ... ... тексеру мақсатында
жүргізілетін тергеу әрекеттерінің тізімін кеңейту ұсынылады.
Қылмыстық іс ... ... ... қылмыстық іс жүргізудегі өзге ... ... ... өз беттерінше қарап шешуіне негізделуге
тиісті емес. Керісінше, заңда бекітілген қайнар көздерден ... ... ... ... ... тиіс [25, 235 б.].
Дәлелдемелерде сезіктіні ұстау немесе оған айып ... ... ... ... ... мен ол жµнінде шешімдері болуы ... ... ... істі ... ... тексеру барысында
жиналған және заңда көрсетілген ... ... ... ... ... табылатындығын көрсетеді. ҚІЖК-ң 145-бабына сәйкес кінәліні
кепілдікке беру туралы мәселені шешу барысындағы оның қылмыс жасағандығын
және оның ... ... аса ... емес ... ... ... ... құжаттарда (түсініктеме, хаттама, анықтама
қағаздары, мінездеме және т.б.) ... ... Олар ... ... көздерін құрайды. Расымен, тегеу ... ... ... ... ... әдісі емес. Ондай мақсатта өзге ... ... ... ... Яғни олар ... мекеме,
кәсіпорындардан, адамдар мен ... ... іс ... қажетті
фактілі деректерді анықтайтын құжаттар мен заттарды және ревизия жүргізуді
талап ету болып табылады. Дәлелдемелер ... ... ... ... де кез ... азаматтар, мекемелер, ұйым мен ... ... ... ... 180-б, 181-б. 2-б). Дәлелдемелерді алудың мұндай
әдістері, тергеу әрекеттерін жүргізу мүмкіндігімен қатар ... ... олар ... ... ... ... ғана жүзеге асырылады
деген ќорытындыны дұрыс деп тануѓа ... ... ... ... ... ... ... байланысты, заттай
дәлелдеме деген белгісі бар құжаттарды талап ету тексерумен байланысты,
және т.б.).
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. ... Н.В. ... Ф.Н. ... ... дела. М, Госюриздат
1961г, С. 21.
2. Никандров В.И. Возбуждение уголовного дела лекция М. 1990 г, С. ... ... В.И. и др. ... ... ... ... (рассмотрение
заявлений и сообшений о преступлении) М: Юр. Лит. 1967г, С. ... ... С.П. ... ... ... Нижний Новгород: Хозрасчет. Н-и
лаб. «Версия» 1992г, С. ... ... Д.С., ... Н. М. ... и ... ... дела.
М: Высшая школа 1967г, С. 123.
6. Тетерин Б. С., ... Е.З. ... и ... ... ... 1997г, С. ... ... Ю.Н., Чувилев А.А. Проблемы обеспечения законности и
обоснованности возбуждения уголовного ... М. 1973г, С. ... ... А.Г. Возбуждение уголовного дела в советском уголовном
процессе. Саратов, 1975г, С. 68.
9. Назарбаев Н.Ә. ... ... жаны ... Жас Алаш. 4 сәуір 2002ж.
№40. 3 б.
10. Назарбаев Н.Ә. ... пен ... ... ... ... ... ... 3 сәуір 2002ж. №14. 5 б.
11. Щерба С.П., Химичева Г.П., ... ... А.А. ... и сообщенй о проступлении органами дознания. Учебное пособие. ... МВД СССР 1987 г, С. ... ... П.А. ... в ... ... М. Юр. Лит. 1971г,
С. 14.
13. Дубинский А.Я. Исполнение следователем процесуальных решений. ... С. ... ... Г.П. ... ... и сообщений о преступлении
милицией. М. ЮИ. РФ МВД 1997г, С.85-88.
15. Бажанов М.И. ... и ... ... ... в ... ... ... Докт.Диссертация. Харьков 1967г,
С. 156.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық іс қозғау28 бет
Қылмыстық іс қозғау – алдын ала тергеудің дербес сатысы ретінде60 бет
Қылмыстық іс қозғаудан бас тартудың процессуалдық нысаны53 бет
Қылмыстық істі қозғау20 бет
Қылмыстық істі қозғау сатысының құқықтық табиғаты54 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Алдын-ала тергеудің заңдылығын қамтамасыз ету мақсатындағы прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру41 бет
Контрафактілік өнімдер айналысы саласындағы қылмысқа тергеу жүргізуді ұйымдастыру ерекшеліктері88 бет
Кәмелетке толмағандар істері бойынша қылмыстық іс жүргізу ерекшеліктері35 бет
Кәмелетке толмағандардың істері бойынша қылмыстық іс жүргізудің ерекшеліктері51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь