Әйелдердің саясаттағы рөлі мен орны


Кіріспе

1.тарау. Әйелдердің саясаттағы рөлі мен орны.

1.1. Қазақстандағы гендерлік
саясат.
1.2. Қазақстандағы әйел құқығы.
Үкіметтік емес ұйымдар.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттерге сілтеме
Әйел-Ана. Осы бір құлаққа жағымды естілер сөздердің аясына дүние ғаламдағы ең жақсы, ең әдемі ұғым сипап тұрғандай. Себебі - әйел тішілікің тұтқасы, айнасы, ана өмірді өз қолымен жасап, өзі қорғап, қоршап отыр. Кез – келген қоғамда әйел-ананың орны ерекше, оларға деген ықылас та, ниет те өзгеше. Соның бір болмыс -нышанын өз алдына іргелі мемлекет болып отырған біздің елімізден де көруге, байқауға болады.
Әйелдің қоғамдағы орнына келер болсақ, ол өз алды әңгіме. Жасыратыны жоқ, әйелдердің қоғамдағы рөлі мен орыны туралы әңгіме қозғалса біз әлі де алдымен олардың жұмысбастылығы, білімі, оларға қатысты басқа да деректерді тілге тиек етіп жатамыз.
Қазақ әйелдерінің қоғамдық -саяси ортадан аз көрінуі қазақтың ежелден сақталып келе жатқан патриархаттық менталитетіне байланысты болуы мүмкін. Жекелеген тұлғалар болмаса, қазақ халқы қоғамдағы әйел рөлін негізінен отбасының ұйтқысы алыптар мен данышпандарды дүниеге әкеліп, тәрбие беру үшін ана ретінде елестетеді. Бұрынғы мәселені найзаның ұшымен шешетін заман үшін бұл кешірімді.
Берідегі әйелдер “теңдік” алған кездің өзінде шектен тыс саясаттандырылған қоғамда “әйелдің тең құқылығын” көрсету үшін аса бір жауапкершілік жүктелмейтін, мемлекеттік “қайраткерлікпен” ғана шектелетін ұсақ –түйек билік беріп, көз алдаушылық жасалғаны белгілі, Қазақ әйелдері, өздерін үлкен қоғамдық-саяси күш ретінде сезініп, мемлекеттік билікке ұмтылатындай саяси қондырғы да, ахуал да болған жоқ. Міне, сондықтанда қазақ әйелдері арасында Маргарет Тэтчер, Индира Ганди, Беназир Бхуттодан кем түспейтін елге билеуге лайық тұлғалар болғанымен жеме –жемге келгенде “байтал шауып бәйге алмастың” деңгейінде қалып келеді.
Бұдан әрі республика халқының жартысынан астамын құрайтын әйелдер қауымымен санаспау, олардың қоғамдық саяси ортадағы, мемлекеттік биліктегі, парламенттегі белсенділігін шектеу, отбасы, ошақ қасында тұншықтыру-қылмыс. Өйткені, олардың адам ретіндегі құқығының бұзылуына әкеліп соқса, және демократияға кері әсер етуі мүмкін.
Бұл күнде елде дипломатиялық қызметте жүрген біршама әйел-елшілерде баршылық. Ия соңғы кезде көптеген қыздарымыз еліміздің саяси өміріне кеңінен араласып, белсенділік танытуда.
Осы курстық жұмыс барысында . Қазақстандағы әйелдер саясатының қарқыны, олардың саясаттағы орны мен рөлі, Қазақстан Әйелдерінің құқықтық деңгейінің сақталуы, халықаралық ұйымдарға қатысуы кеңінен қаралып отыр.
Әйелдер мәселесі газет-журнал беттеріндеде жиі жарияланып, талқыланып келеді. Мысалы , Егемен Қазақстан, Жас Алаш, Сарыарқа, Саясат, Ақ босаға газет –журналдары қазіргі таңда өзекті мәселеге айналған әйелдер саясатына байланысты арнайы парақтар арнап, мемлекеттік деңгейдегі талқыға салып отыр. Ал арнайы ұйымдар арқылы бюллетеньдер шығарылып тұрады.
Бүгінгі таңда әйел-саясаты- әлемдік саясат, әлемдік мәселенің төрінен орын алып отыр.
1.Гендерное развитие в Казахстане.
// Саясат-2002.-№5.-С. 4-5.
2.Осында.
3.Самакова А. Б.”Только независимая женщина может всерьез заниматься политикой”. //Саясат-2002.№5. –С.6.
4.Кушалиева Г. “Стратегии гендерного ровенства и политическое представительство”.
//Саясат.-2002.-№5-С.9.
5.Дуненкулова Г.А. “Права женщин в РК”.//Саясат,-2000,-№1-С.52.
6.Осында.-С.53.
7.Сулейменова И.Б. “Роль женщин в политике современного Казахстана”.
//Вест. КазГНУ. Сер. Международ. отнош. И международ. право.-2001.-№3-С 82.
8.Егемен Қазақстан-1998-9 қазан-3 б.
Барақова С. “Әйелдердің басшылық қызметтен көптеп көргім келеді”.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар

Кіріспе

1-тарау. Әйелдердің саясаттағы рөлі мен орны.

1.1. Қазақстандағы гендерлік

саясат.
1.2. Қазақстандағы әйел құқығы.
Үкіметтік емес ұйымдар.

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттерге сілтеме

Кіріспе

Әйел-Ана. Осы бір құлаққа жағымды естілер сөздердің аясына дүние
ғаламдағы ең жақсы, ең әдемі ұғым сипап тұрғандай. Себебі - әйел
тішілікің тұтқасы, айнасы, ана өмірді өз қолымен жасап, өзі
қорғап, қоршап отыр. Кез – келген қоғамда әйел-ананың орны ерекше,
оларға деген ықылас та, ниет те өзгеше. Соның бір болмыс -нышанын
өз алдына іргелі мемлекет болып отырған біздің елімізден де көруге,
байқауға болады.

Әйелдің қоғамдағы орнына келер болсақ, ол өз алды әңгіме.
Жасыратыны жоқ, әйелдердің қоғамдағы рөлі мен орыны туралы әңгіме
қозғалса біз әлі де алдымен олардың жұмысбастылығы, білімі, оларға
қатысты басқа да деректерді тілге тиек етіп жатамыз.

Қазақ әйелдерінің қоғамдық -саяси ортадан аз көрінуі
қазақтың ежелден сақталып келе жатқан патриархаттық менталитетіне
байланысты болуы мүмкін. Жекелеген тұлғалар болмаса, қазақ халқы
қоғамдағы әйел рөлін негізінен отбасының ұйтқысы алыптар мен
данышпандарды дүниеге әкеліп, тәрбие беру үшін ана ретінде
елестетеді. Бұрынғы мәселені найзаның ұшымен шешетін заман үшін бұл
кешірімді.

Берідегі әйелдер “теңдік” алған кездің өзінде шектен тыс
саясаттандырылған қоғамда “әйелдің тең құқылығын” көрсету үшін аса
бір жауапкершілік жүктелмейтін, мемлекеттік “қайраткерлікпен” ғана
шектелетін ұсақ –түйек билік беріп, көз алдаушылық жасалғаны
белгілі, Қазақ әйелдері, өздерін үлкен қоғамдық-саяси күш ретінде
сезініп, мемлекеттік билікке ұмтылатындай саяси қондырғы да, ахуал
да болған жоқ. Міне, сондықтанда қазақ әйелдері арасында Маргарет
Тэтчер, Индира Ганди, Беназир Бхуттодан кем түспейтін елге билеуге
лайық тұлғалар болғанымен жеме –жемге келгенде “байтал шауып бәйге
алмастың” деңгейінде қалып келеді.

Бұдан әрі республика халқының жартысынан астамын құрайтын
әйелдер қауымымен санаспау, олардың қоғамдық саяси ортадағы,
мемлекеттік биліктегі, парламенттегі белсенділігін шектеу, отбасы, ошақ
қасында тұншықтыру-қылмыс. Өйткені, олардың адам ретіндегі құқығының
бұзылуына әкеліп соқса, және демократияға кері әсер етуі мүмкін.

Бұл күнде елде дипломатиялық қызметте жүрген біршама әйел-
елшілерде баршылық. Ия соңғы кезде көптеген қыздарымыз еліміздің
саяси өміріне кеңінен араласып, белсенділік танытуда.
Осы курстық жұмыс барысында . Қазақстандағы әйелдер саясатының
қарқыны, олардың саясаттағы орны мен рөлі, Қазақстан Әйелдерінің
құқықтық деңгейінің сақталуы, халықаралық ұйымдарға қатысуы кеңінен
қаралып отыр.

Әйелдер мәселесі газет-журнал беттеріндеде жиі жарияланып,
талқыланып келеді. Мысалы , Егемен Қазақстан, Жас Алаш, Сарыарқа,
Саясат, Ақ босаға газет –журналдары қазіргі таңда өзекті мәселеге
айналған әйелдер саясатына байланысты арнайы парақтар арнап,
мемлекеттік деңгейдегі талқыға салып отыр. Ал арнайы ұйымдар
арқылы бюллетеньдер шығарылып тұрады.

Бүгінгі таңда әйел-саясаты- әлемдік саясат, әлемдік
мәселенің төрінен орын алып отыр.

І – тарау . Әйелдердің саясаттағы рөлі мен орны.

§ 1.1. Қазақстандағы гендерлік саясат.

Гендерлік саясат. Гендер дегеніміз не? Ғылым бұл ұғымды былай
түсіндіреді: гендер биологиялық жыныс негізіндегі әйел мен еркектің
әлеуметтегі айырмашылығы. Гендерлік айырмашылық негізінде ер адам билеуші,
ал әйел адам бағынушы деген ұғым қалыптасқан.

XIX ғасырда Батыс Европа мен АҚШ-та әйелдер мен еркектердің теңдігі
үшінгі феминистік қозғалыс пайда болды. Яғни, бірінші кезекте әйелдердің
сайлану құқығы туралы мәселеге бағытталды. Ал XX-ғасырдың 60-жылдары
генднрлік деген жаңа ұғым пайда болды., яғни адамдардың биологиялық және
әлеуметтік қатынастарының арасындағы айырмашылықты сипаттады. Гендерлік
саясат қоғамдағы дәстүрлі стереотип, жанұяның мәселесін шешу, бала
тәрбиесі, үй шаруасы сияқтылар ғана емес, сонымен бірге екі жұмыстың
арасындағы теңдікке жету, әйелдердің қоғамдағы және саясаттағы орны мен
ролі туралы көзқарасты өзгерту болды.

Сондықтан, гендерлік саясаттың маңызды міндеті қоғамдық өмірдегі барлық
салада гендерлік теңдікті сақтаумен әйелдерге қатысты барлық
дискриминацияны жою.

Жыныстық дискриминациямен күрес мемлекеттік гендерлік саясаттың
алғашқы бағыттарының бірі.

Қазіргі кезде Қазақстан дискриминацияларды жою және гендерлік
институттарды дамыту мәселесі бойынша бұрынғы кеңестік кеңістіктегі
мемлекеттер ішіндегі ең жоғарғы мемлекеттердің бірі. 1998 жылы
Қазақстан “Әйелдерге қатысты дискриминациялардың барлық түрін жою
туралы Ковенцияны” бекітті. Ол 1979 жылы БҰҰ-ның Бас Ассамблеясымен
қабылданған конвенция болатын. Онда әйелдердің құқықтарын қамтамасыз
етуде. Бірнеше бағыттарда жүргізілген:

1.Барлық көпшілік сайлау органдарында сайлауға және сайлануға құқылы
екендігі;

2.Мемлекеттік қызметте тұруға және мемлекеттік саясатты жүргізу
немесе құруға қатыса алатыны;

3.қоғамдық-саяси өмірдегі мәселермен айналысатын мемлекеттік емес
ұйымдар құруға құқылы екендігі көрсетілген.

Осы Конвенцияны бекіте отырып, Қазақстан 1995 жылы халықаралық
әйелдер Форумында қабылданған Пекин платформасының талаптарын
орындауға өз ынталарын айрықша атап көрсетті. Бұдан басқа Қазақстан
адам құқығы жөніндегі, әсіресе, жыныстар арасындағы теңдікті
қамтамасыз етуге, сондай-ақ әйелдер мен балаларды қорғауға бағытталған
20 шақты әртүрлі келісім шарттар мен конференцияларға қатысты.

Сондай-ақ Қазақстан Республикасының Конститутциясында жыныстық
айырмашылыққа, этникалық және діни, тілдік айырмашылықтарға қарамастан
барлық азаматтардың тең құқығы мен мүшеліктеріне кепілдік
берілген. Қазақстандағы гендерлік қозғалыстың маңызды бір қадамы-
Қазақстан Республикасының президенті жанындағы отбасы және әйел
мәселесіне байланысты Ұлттық комиссиясының құрылуы және мемлекеттік
қызмет ісі бойынша Агеттіктің құрылуы болды. Бұдан басқа әйелдер
мен жанұяның мүддесін қолдау мақсатында Қазақстан Республикасының
Парламенті депутаттық топ “Отбасыны” құрды. Осы ұйым шеңберінде ҚР-
дағы әйелдер жағдайын жақсарту бойынша Ұлттық жоспар жұмысын
бастады. Бұл жоспардың негізінде заңдар, әйелдерді жұмыспен қамту,
олардың денсаулығын жақсарту бойынша шаралар қабылдау сияқты
жұмыстар іске асырылды. ҚР-ның Үкіметі 2000 жылы әйелдерге қатысты
дискриминацияның барлық түрін жою туралы БҰҰ-ның Конвекциясын
орындау бағыты туралы алғашқы баяндамасын ұсынды.

Қазіргі кезде Қазақстандағы әйелдер қозғалысын дамытуда
интеграциялық жол алға қойылды . Солай , мемлекеттік емес әйелдер
ұйымының бірігуі республикада бірінші әйелдер партиясы Әйелдер
ұйымының саяси одағы атты партияның құрылуына әкелді, ол
қазір Қазақстан әйелдерінің Демократиялық партиясы болып
өзгертілді .

Мемлекеттік емес әйелдер ұйымының әрекеті соңғы 10 жылда
елеулі өзгерістер әкелді . Егер басында бұлардың бәрі әйелдер
мен балаларды әлеуметтік қорғауға бағытталса, және оларды
психологиялық , заңды кеңестермен қамтамасыз ету, көп балалы аналар
мен жалғыз басты әйелдерді қамту сияқты мәселелермен
шектелсе, қазір олардың көбі әйелдердің саяси белсенділігін
арттыру , саяси процессте олардың тепе-тең қатысу мәселесін шешу
, саяси қарым-қатынаста толық құқылы субъект ретінде әйелдері
саяси социялизациялауға бағытталып отыр. ҚР-ның президенті жанындағы
әйелдер және отбасы ісі жөніндегі Ұлттық Комиссияның 4 негізгі
бағыты жұмыс істейді. Бұл саяси және экономикалық қозғалыс ,
әйелдерге қатысты күш қолданумен күресу.

Әйелдер денсаулығын жақсарту болып табылады. Осы Комиссияның
бастамасымен Қазақстандағы гендерлік саясатты дамытуда Концепциялар
жұмыс істеуде. Осы мақсатта республикалық бюджтте 2002 жылы
алғаш рет 150 миллион тенге көлемінде қаржы бөлінді. Бұл
кәсіпкер- әйелдерге өз шаруашылығын жүргізуге көмек ретінде
жіберіліп отыр.

Сондай-ақ, Ұлттық комиссия ҚР-ғы әйелдер жақсарту бойынша
Ұлттық жоспар құруда қатысқан мемлекеттік емес ұйымдармен өте
белсенді ынтымақтасуда. Осы ұйымдар басшылары 3 әйелдер форумына
қатысты. Көптеген шетел зерттеушілерінің айтуынша гендерлік саясатты
жүзеге асыру саласында Орталық Азия аймақтары арасында Қазақстан
лидер ретінде танылды.

Шынымен, Қазақстан Финлиядия, Австрия және Лихтенштейн сияқты
Халықаралық мемлекеттік емес ұйымдардың Women who make a diifference
Деген бағдарламасына қатысуы тұрарлықтай жағдай
еді.

Егер гендерлік саясаттың басты бағыттарын айтар болсақ, онда
алдымен халықтың гендерлік білім жүйесін құру қажет.

Гендерлік теңдікке жетудің тағы бір жолы әйелдер арасындағы
жұмыссыздықты қысқарту. Сол арқылы оларға қоғамдық пайдалы еңбекпен
айналысуына көбірек мүмкіншілік беру, әйелдердің тұрмыстық
ауырпалығын қысқарту үшін белгілі бір шаралар қабылдау қажет.

БҰҰ-ның Бюросы мен ЮНИФЕМ-нің қолдауымен “Гендер және оны
дамыту” Концепциясында жасалып бітті. Мұның бәрі Қазақстандық
әйелдердің әлемдік дәрежеде тіршілік етуін қамтамасыз ету мен
олардың мемлекеттік саясатта, сондай-ақ халықаралық саясаттада рөлін
артыру болып табылады.

1.2. Қазақстандағы әйел ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Әйелдердің саясаттағы рөлі мен орны туралы
Әйелдердің саясаттағы рөлі
Мектептегі мұғалімнің орны мен рөлі
Қазақ тарихында әбілқайырдың алатын орны мен ролі
Балалар мен әйелдердің теміртапшылық анемиясы
Қазақстандағы екінші деңгейлі банктердің орны мен рөлі
Нарықтық экономикадағы ипотеканың алатын орны мен ролі
Ислам дінінің қоғамдағы орны мен ролі
Қазақстанның Шанхай ынтымақтастық ұйымындағы орны мен рөлі
Қаржы жүйесіндегі мемлекет кірістерінің орны мен рөлі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь